Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith
Hadith
Imam Muslim : 101
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ يَعْنِي ابْنَ عُلَيَّةَ عَنْ مَنْصُورِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ جَرِيرٍ أَنَّهُ سَمِعَهُ يَقُولُ أَيُّمَا عَبْدٍ أَبَقَ مِنْ مَوَالِيهِ فَقَدْ كَفَرَ حَتَّى يَرْجِعَ إِلَيْهِمْ قَالَ مَنْصُورٌ قَدْ وَاللَّهِ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَكِنِّي أَكْرَهُ أَنْ يُرْوَى عَنِّي هَهُنَا بِالْبَصْرَةِ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވެފައިވަނީ [ޢަލީ ބިން ޙުޖުރު ޞަޢްދީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިސްމާޢީލް] -އެއީ އިބްނު އުލައިއްޔާ- [މަންޝޫރު ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާން] ގެ އަރިހުން [އަޝް-ޞޔާޢިބީ] ގެ އަރިހުން [ޖާރިރު] ގެ ކިބައިން ވިދާޅުވެފައިވަނީ، 'ކޮންމެ އަޅަކު އޭނާގެ ވެރިމީހާގެ އަތުން ފިލައިގެންފިނަމަ، ދެން އެމީހުންގެ ގާތަށް އެނބުރި އަންނަންދެން އޭނާ ކާފަރުވެއްޖެ' ކަމަށް ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ. މަންޝޫރު ވިދާޅުވީ، 'މާތްالله، އެއީ ރަސޫލާގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވާ ކަމެއް، މާތްالله އޭނާއަށް ބަރަކާތް ލައްވައި ޞަލަވާތް ދެއްވާށި، އެއީ ހަމައެކަނި އަޅުގަނޑު ނަފްރަތުކުރާ ކަމެއް އަޅުގަނޑުގެ ކިބައިން މިތަނުގައި، ބަޝްރާގައި ރިވާވެގެންވާ ޙަދީޘެއް'.
Hadith
Imam Muslim : 102
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ دَاوُدَ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ جَرِيرٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّمَا عَبْدٍ أَبَقَ فَقَدْ بَرِئَتْ مِنْهُ الذِّمَّةُ
އަޅުގަނޑުމެން [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ޙަފްޝް ބިން ޣިޔާތު] [ޖާރިރު] ގެ އަރިހުން [އަޝްޝަޢީ] ގެ އަރިހުން [ދައުދު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ، ‘الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 103
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ عَنْ مُغِيرَةَ عَنْ الشَّعْبِيِّ قَالَ كَانَ جَرِيرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ يُحَدِّثُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَبَقَ الْعَبْدُ لَمْ تُقْبَلْ لَهُ صَلَاةٌ
ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި ޖާރިރު އަޅުގަނޑުމެންނަށް މުޣީރާއިން އަޝްޝަޢުބީގެ އަރިހުން ރިވާކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 104
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ صَالِحِ بْنِ كَيْسَانَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ قَالَ صَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةَ الصُّبْحِ بِالْحُدَيْبِيَةِ فِي إِثْرِ السَّمَاءِ كَانَتْ مِنْ اللَّيْلِ فَلَمَّا انْصَرَفَ أَقْبَلَ عَلَى النَّاسِ فَقَالَ هَلْ تَدْرُونَ مَاذَا قَالَ رَبُّكُمْ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ قَالَ أَصْبَحَ مِنْ عِبَادِي مُؤْمِنٌ بِي وَكَافِرٌ فَأَمَّا مَنْ قَالَ مُطِرْنَا بِفَضْلِ اللَّهِ وَرَحْمَتِهِ فَذَلِكَ مُؤْمِنٌ بِي كَافِرٌ بِالْكَوْكَبِ وَأَمَّا مَنْ قَالَ مُطِرْنَا بِنَوْءِ كَذَا وَكَذَا فَذَلِكَ كَافِرٌ بِي مُؤْمِنٌ بِالْكَوْكَبِ
އަޅުގަނޑުމެން [ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވީ، އަޅުގަނޑު [މާލިކު] ގެ ޙާޟިރުގައި ކިޔެވީމެވެ؛ [ޞާލިޙް ބިން ކައިސަން] ގެ އަރިހުން [ޢުބައިދުالله ބިން ޢަބްދުالله ބިން އުތުބާ] ގެ އަރިހުން [ޒައިދު ބިން ޚާލިދުލް ޖުހާނީ] ގެ އަރިހުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވީ، 'އެރޭ ވާރޭ ވެހުމަށްފަހު الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަޅުގަނޑުމެންނާއެކު ހުދައިބިއްޔާގައި ފަޖުރު ނަމާދު ކުރެއްވި ކަމަށެވެ. ނަމާދު ނިންމާލުމަށްފަހު މުސްލިމުންނާ ދިމާއަށް އެނބުރިލަމުން ބުންޏެވެ: ‘ތިޔަބައިމީހުންގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ ވިދާޅުވި އެއްޗެއް އެނގޭ ހެއްޔެވެ؟ އެއުރެން ޖަވާބު ދިނީ الله އާއި އެކަލާނގެ ރަސޫލާ އެންމެ ރަނގަޅަށް ދެނެވޮޑިގެންވާ ކަމަށެވެ. ދެން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. ފަހެ، 'އަހަރެމެންނަށް ވާރޭ ވެހުނީ الله ގެ ރަޙްމަތާއި ރަޙްމަތުންނެވެ. އަނެއްކޮޅުން، 'އަހަރެމެންނަށް ވާރޭ ވެހުނީ މި ނުވަތަ އެ ތަރިއެއް ކަމަށް ބުނާ މީހާ، ދެން އޭނާ އަހަންނަށް ކާފިރުވެ، ތަރިތަކަށް އީމާންވެއެވެ.''
Hadith
Imam Muslim : 105
حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى وَعَمْرُو بْنُ سَوَّادٍ الْعَامِرِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ الْمُرَادِيُّ قَالَ الْمُرَادِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ عَنْ يُونُسَ وَقَالَ الْآخَرَانِ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَمْ تَرَوْا إِلَى مَا قَالَ رَبُّكُمْ قَالَ مَا أَنْعَمْتُ عَلَى عِبَادِي مِنْ نِعْمَةٍ إِلَّا أَصْبَحَ فَرِيقٌ مِنْهُمْ بِهَا كَافِرِينَ يَقُولُونَ الْكَوَاكِبُ وَبِالْكَوَاكِبِ
[ޙަރުމަލާ ބިން ޔަޙްޔާ] އާއި [ޢަމްރު ބިން ސައްވާދުލް އަމީރީ] އަދި [މުޙައްމަދު ބިން ސަލާމަތު އަލްމުރާދީ] އަޅުގަނޑަށް ރިވާކުރައްވާފައި ވާއިރު، [އަލްމުރާދީ] ވިދާޅުވެފައިވަނީ، [ޢަބްދުالله ބިން ވަހާބު] އަޅުގަނޑުމެންނާ [ޔޫނޫސް] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރައްވާފައިވާ ކަމަށާއި، އަދި އިތުރު ދެ ބޭފުޅަކު ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ؛ [އިބްނު ވަހާބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިބްނު ޝިހާބު] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރައްވާފައި ވެއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އެމީހުން ބުނަނީ މި ތަރިއަކީ އެހެން ތަރިއެއްގެ ތަރިއެއް ކަމަށެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 106
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ الْمُرَادِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ ح و حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ سَوَّادٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ أَنَّ أَبَا يُونُسَ مَوْلَى أَبِي هُرَيْرَةَ حَدَّثَهُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا أَنْزَلَ اللَّهُ مِنْ السَّمَاءِ مِنْ بَرَكَةٍ إِلَّا أَصْبَحَ فَرِيقٌ مِنْ النَّاسِ بِهَا كَافِرِينَ يُنْزِلُ اللَّهُ الْغَيْثَ فَيَقُولُونَ الْكَوْكَبُ كَذَا وَكَذَا وَفِي حَدِيثِ الْمُرَادِيِّ بِكَوْكَبِ كَذَا وَكَذَا
އަދި [މުޙައްމަދު ބިން ސަލާމާލް މުރާދީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދުالله ބިން ވަޙާބު] [އަމްރޫ ބިން އަލްޙަރީޘް] ގެ އަރިހުން ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ. -އަނެއްކާވެސް ރިވާޔަތެއްގައި ބަޔާންވެގެންވަނީ- އަދި [ޢަމްރޫ ބިން ސައްވާދު] އަޅުގަނޑަށް [ޢަބްދުالله ބިން ވަޙާބު] އަޅުގަނޑަށް [އަމްރޫ ބިން އަލްޙަރީޘް] އަންގަވާފައިވަނީ، [އަބޫ ޔޫނުސް] އަބޫ ޙުރައިރާގެ ކުރީގެ އަޅާ، [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން އޭނާއަށް އަންގަވާފައިވާ ކަމަށް، ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމް، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ އުޑުމައްޗަށް ބައެއް ނިޢުމަތްތައް ލިބުނު ނަމަވެސް ބައެއް މީހުން ކާފަރުންނަށް ވެގެންދެއެވެ. الله ވާރޭ ފޮނުއްވަނީ، އެހެންކަމުން އެމީހުން ބުނަނީ، 'މި ތަރިއާއި އެ ތަރި -ވާރޭ ޖެހުނީ-' ކަމަށެވެ. ޙަދީޘް [އަލްމުރާދީ] ގައި ވާއިރު، 'އެފަދަ ތަރިތަކުގެ ސަބަބުން ދިމާވާ' އެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 107
و حَدَّثَنِي عَبَّاسُ بْنُ عَبْدِ الْعَظِيمِ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا النَّضْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ وَهُوَ ابْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنَا أَبُو زُمَيْلٍ قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ مُطِرَ النَّاسُ عَلَى عَهْدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصْبَحَ مِنْ النَّاسِ شَاكِرٌ وَمِنْهُمْ كَافِرٌ قَالُوا هَذِهِ رَحْمَةُ اللَّهِ وَقَالَ بَعْضُهُمْ لَقَدْ صَدَقَ نَوْءُ كَذَا وَكَذَا قَالَ فَنَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ { فَلَا أُقْسِمُ بِمَوَاقِعِ النُّجُومِ حَتَّى بَلَغَ وَتَجْعَلُونَ رِزْقَكُمْ أَنَّكُمْ تُكَذِّبُونَ }
އަދި އަޅުގަނޑަށް [ޢައްބާސް ބިން ޢަބްދުލްޢަޒީމް އަލް އަންބަރީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަންނަދުލާރ ބިން މުޙައްމަދު] ރިވާވެފައި އޮތީ، އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިކްރީމާ] - އެއީ އިބްނު އައްމާރަށް - އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫ ޒުމަޢީލް] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި، އަޅުގަނޑުމެން [އިބްނު ޢައްބާސް] އަށް ވާރިދުވެފައި އޮތީ، ‘އެއްފަހަރަކު ރަސޫލާގެ ޒަމާނުގައި މީހުންނަށް ވާރޭ ވެހިފައިވާ ކަމަށް صلى الله عليه وسلم، ދެން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އޭގެ ތެރެއިން ބައެއް މީހުން ބުނީ، މި ވާރޭ ވެހުމަކީ الله ގެ ރަޙްމަތުގެ ދަލީލެއް’ ކަމަށެވެ. އެކަމަކު އޭގެ ތެރެއިން ބައެއް މީހުން ބުނީ 'މި ތަރިއާއި މި ތަރި ހަގީގަތުގައި ވެސް ހަގީގަތަކަށް ވެއްޖެ'' ކަމަށެވެ. އިބްނު ޢައްބާސް ވިދާޅުވީ، 'ދެން އެ އާޔަތް ބާވައިލެއްވީ: '-އެހެންކަމުން ތަރިތަކުގެ ބައިތައް ތިރިކުރައްވާ ވަގުތުގައި ހުވާކުރަން- '، އާޔަތަށް ދާންދެން: '-އަދި ތިޔަބައިމީހުން -الله ދެއްވި ރިޒުޤު - الله އަށް އިންކާރު ކުރެއްވުމަށް ބަދަލުކުރައްވާ- ' -Qs. ސުވާލުތައް. އަލް ވަޤީޢާ: 75-82-.
Hadith
Imam Muslim : 108
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَبْرٍ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًا قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ آيَةُ الْمُنَافِقِ بُغْضُ الْأَنْصَارِ وَآيَةُ الْمُؤْمِنِ حُبُّ الْأَنْصَارِ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [މުޙައްމަދު ބިން އަލްމުޘްނާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން މަޙްދީ] [ސިއުއްބާ] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން ޢަބްދުالله ބިން ޖާބްރު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދީފައި ވެއެވެ އަންސާރު' އެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 109
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ الْحَارِثِيُّ حَدَّثَنَا خَالِدٌ يَعْنِي ابْنَ الْحَارِثِ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ حُبُّ الْأَنْصَارِ آيَةُ الْإِيمَانِ وَبُغْضُهُمْ آيَةُ النِّفَاقِ
[ޔަޙްޔާ ބިން ޙަބީބު އަލްޙަރީޘް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައި ވެއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 110
و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالَ حَدَّثَنِي مُعَاذُ بْنُ مُعَاذٍ ح و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ قَالَ سَمِعْتُ الْبَرَاءَ يُحَدِّثُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ فِي الْأَنْصَارِ لَا يُحِبُّهُمْ إِلَّا مُؤْمِنٌ وَلَا يُبْغِضُهُمْ إِلَّا مُنَافِقٌ مَنْ أَحَبَّهُمْ أَحَبَّهُ اللَّهُ وَمَنْ أَبْغَضَهُمْ أَبْغَضَهُ اللَّهُ قَالَ شُعْبَةُ قُلْتُ لِعَدِيٍّ سَمِعْتَهُ مِنْ الْبَرَاءِ قَالَ إِيَّايَ حَدَّثَ
އަދި [ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، އޭނާ ވިދާޅުވީ، [މުޢާޛު ބިން މުޢާޘް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ކަމަށެވެ. -އަނެއްކާވެސް ރިވާޔަތެއްގައި އެކަން ބަޔާންކޮށްފައި- އަދި [އުބައިދުالله ބިން މުޢާޘް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި އަދި އެ ޢިބާރާތަކީ އޭނާގެ ޢިބާރާތެއް ކަމުގައި ވިދާޅުވެ، އެކަލޭގެފާނު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ [އަހަރެންގެ ބައްޕަ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޞައްޔޫބާ] [އަދީ ބިން ޘާބިތު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ މުއުމިނުންނާއި، މުނާފިޤުން ފިޔަވައި އެއްވެސް މީހަކު އެމީހުންނަށް ނަފްރަތު ނުކުރެއެވެ. އެމީހުންދެކެ ލޯބިވާ މީހާ الله އޭނާދެކެ ލޯބިވެވޮޑިގަންނަވާނެ، އަދި އެމީހުންނަށް ނަފްރަތުކުރާ މީހާ އޭނާއަށް ނަފްރަތުކުރާނެއެވެ.' [ސުޢޫބާ] ވިދާޅުވިއެވެ. އޭނާ ޖަވާބު ދިނީ އެ ހާދިސާއަކީ އަހަންނާ ގުޅުން ހުރި ހާދިސާއެއް ކަމަށެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 111
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْقَارِيَّ عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يُبْغِضُ الْأَنْصَارَ رَجُلٌ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ
[ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޔަޢުޤޫބު] - އެއީ އިބްނު ޢަބްދުއްރަޙްމާން އަލްޤާރީ - [ސުހައިލް] އިން [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅުގެ އަރިހުން] [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 112
و حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ كِلَاهُمَا عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يُبْغِضُ الْأَنْصَارَ رَجُلٌ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ
އަދި [ޢުޘްމާން ބިން މުޙައްމަދު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ، [ޖަރީރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނެވެ. -އަނެއްކާވެސް ރިވާޔަތެއްގައި ބަޔާންވެގެންވާ- އަދި [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި، [އަބޫ ސަލާމާ] އެދެމީހުންވެސް [އަލްއަޢުމާޝް] އިން [އަބޫ ޞާލިޙް] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ސަޢީދު] ގެ އަރިހުން އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 113
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ ح و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَاللَّفْظُ لَهُ أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ زِرٍّ قَالَ قَالَ عَلِيٌّ وَالَّذِي فَلَقَ الْحَبَّةَ وَبَرَأَ النَّسَمَةَ إِنَّهُ لَعَهْدُ النَّبِيِّ الْأُمِّيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَيَّ أَنْ لَا يُحِبَّنِي إِلَّا مُؤْمِنٌ وَلَا يُبْغِضَنِي إِلَّا مُنَافِقٌ
[އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާޙް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ވާކީޢު] އާއި [އަބޫ މުޢާވިޔަތު] [އަލްޢަޢުމާޝް] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވިއެވެ. -އަނެއްކާ ރިވާޔަތެއްގައި އެވާހަކަ އަންގަވާފައި ވެއެވެ- އަދި [ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ބަސްފުޅަކީ އޭނާގެ ބަސްފުޅެވެ. [އަބޫ މުޢާވިޔަތު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަލްއަޢުމާޝް] އިން [އަދީ ބިން ތާބިތު] އިން [ޒިރުރު] އިން ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ، [ޢަލީ] ވިދާޅުވެފައިވަނީ، 'ދަނޑުތައް ފަޅާލައި ނަފްސުތައް މިނިވަން ކުރައްވާ ރަސްކަލާނގެ ކިބައިން، ލިޔަންކިޔަން ނޭނގޭ ރަސޫލާ އަހަންނަށް ވަޢުދުފުޅަކީ: 'އަހަރެންދެކެ ލޯބިވާ ނަމަވެސް މުއުމިނެއް ނޫން އަދި އަހަންނަށް ނަފްރަތުކުރާ މީހަކު ނެތް ނަމަވެސް މުނާފިޤެއް ނެތެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 114
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحِ بْنِ الْمُهَاجِرِ الْمِصْرِيُّ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ الْهَادِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ يَا مَعْشَرَ النِّسَاءِ تَصَدَّقْنَ وَأَكْثِرْنَ الِاسْتِغْفَارَ فَإِنِّي رَأَيْتُكُنَّ أَكْثَرَ أَهْلِ النَّارِ فَقَالَتْ امْرَأَةٌ مِنْهُنَّ جَزْلَةٌ وَمَا لَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَكْثَرَ أَهْلِ النَّارِ قَالَ تُكْثِرْنَ اللَّعْنَ وَتَكْفُرْنَ الْعَشِيرَ وَمَا رَأَيْتُ مِنْ نَاقِصَاتِ عَقْلٍ وَدِينٍ أَغْلَبَ لِذِي لُبٍّ مِنْكُنَّ قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا نُقْصَانُ الْعَقْلِ وَالدِّينِ قَالَ أَمَّا نُقْصَانُ الْعَقْلِ فَشَهَادَةُ امْرَأَتَيْنِ تَعْدِلُ شَهَادَةَ رَجُلٍ فَهَذَا نُقْصَانُ الْعَقْلِ وَتَمْكُثُ اللَّيَالِي مَا تُصَلِّي وَتُفْطِرُ فِي رَمَضَانَ فَهَذَا نُقْصَانُ الدِّينِ و حَدَّثَنِيهِ أَبُو الطَّاهِرِ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ بَكْرِ بْنِ مُضَرَ عَنْ ابْنِ الْهَادِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ و حَدَّثَنِي الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ إِسْحَقَ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي مَرْيَمَ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ أَخْبَرَنِي زَيْدُ بْنُ أَسْلَمَ عَنْ عِيَاضِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ح و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ وَابْنُ حُجْرٍ قَالُوا حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ وَهُوَ ابْنُ جَعْفَرٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي عَمْرٍو عَنْ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ مَعْنَى حَدِيثِ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
[މުޙައްމަދު ބިން ރުމްހު ބިން އަލްމުޙާޖިރުލް މިޝްރީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަލްލައިތު] އަށް [އިބްނުލްޙަދު] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން ދީނާރުގެ] އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން ޢުމަރުގެ] އަތުން الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން ރިވާކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ: 'އޭ އަންހެނުން! ޞަދަޤާތްދީ އިތުރަށް މާފު ހޯއްދަވާށެވެ. އެހެނީ އަޅުގަނޑަށް ފެންނަނީ ނަރަކައިގައި އެންމެ ގިނަ މީހުންނަކީ އަންހެނުންކަން.' އެމީހުންގެ ތެރެއިން ޙިކުމަތްތެރި އަންހެނަކު ސުވާލު ކުރެއްވިއެވެ: އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، ނަރަކައިގައި އަންހެނުން އެންމެ ގިނައީ ކީއްވެގެން ހެއްޔެވެ؟ الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ތިބާއަށްވުރެ ބުއްދި ލިބިފައިވާ މީހުންގެ މައްޗަށް ބާރު ބޮޑު ބުއްދިއާއި ދީނުގައި އުނިވެފައިވާ މީހުން އަޅުގަނޑަކަށް ނުފެނެއެވެ.' އެ އަންހެންމީހާ އަނެއްކާވެސް އެހިއެވެ: 'އޭ الله ގެ ރަސޫލާއެވެ! ގެ މާނައަކީ ކޮބައިތޯ ހަމައެހެންމެ އަންހެނުން ރަމަޟާން މަހު ރޯދަ ހިފުމަށްފަހު ރޯދަ ވީއްލާ ރޭތަކުގައި ނަމާދު ނުކުރެއެވެ - ޙައިޟުގެ ސަބަބުން -. ފަހެ މިއީ ދީނުގައި އުނިކަމެއް ކަމަށް ކިޔާ ކަމެކެވެ. އަދި އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫޢަތު ޠާހިރު] އަށް ރިވާވެގެންވަނީ [ބަކުރު ބިން މުދުލާރ] ގެ އަރިހުން [އިބްނުލް ޙާދު] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ވަޙޙާބު] އަށް މިގޮތަށް މި ފަތުރާ ސިލްސިލާއާއެކު ކިޔައިދިނެވެ. އަދި އަޅުގަނޑަށް ރިވާވެފައި އޮތީ [އަލްޙަސަން ބިން ޢަލީ އަލްޙުލްވާނީ] އަދި [އަބޫބަކުރު ބިން އިސްޙާޤު] އެދެބޭފުޅުންވެސް ވިދާޅުވެފައި، އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [އިބްނު އަބޫ މަރިޔަމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [މުޙައްމަދު ބިން ޖަޢުފަރު] އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ ވަސަލަމް އެވެ. -އަނެއްކާވެސް ރިވާޔަތެއްގައި ބަޔާންވެގެންވާ- އަދި [ޔަޙްޔާ ބިން އައްޔޫބު] އާއި [ޤުޠައިބާ] އަދި [އިބްނު ޙުޖުރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވައިދެއްވައި، އެއުރެން އެދުނީ، [އިސްމާޢީލް] -އެބަހީ، އިބްނު ޖަޢުފަރު- [ޢަމްރު ބިން އަބޫ ޢަމްރު] ގެ އަރިހުން [އަލްމަޤްބުރީ] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން، ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން، އެއްފަދަ ޙަދީޘެއް ފަދައިންނެވެ އިބްނު ޢުމަރުގެ ޙަދީޘް، ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން.
Hadith
Imam Muslim : 115
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا قَرَأَ ابْنُ آدَمَ السَّجْدَةَ فَسَجَدَ اعْتَزَلَ الشَّيْطَانُ يَبْكِي يَقُولُ يَا وَيْلَهُ وَفِي رِوَايَةِ أَبِي كُرَيْبٍ يَا وَيْلِي أُمِرَ ابْنُ آدَمَ بِالسُّجُودِ فَسَجَدَ فَلَهُ الْجَنَّةُ وَأُمِرْتُ بِالسُّجُودِ فَأَبَيْتُ فَلِي النَّارُ حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَعَصَيْتُ فَلِي النَّارُ
[އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އާއި [އަބޫ ކުރައިބް] ދެމީހުންވެސް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައި، [އަބޫ މުޢާވިޔަތު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަލްއަޢްމާސީ] އިން [އަބޫ ޞާލިޙް] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދީފައި ވެއެވެ އަމިއްލައަށް ފަހަތަށް ޖެހި ރޮނީ، 'އަޅުގަނޑަށް ފާޑުކިޔުން'' ކަމަށް ވިދާޅުވެއެވެ ޓްރާންސްމިޝަން، މިއާ އެއްގޮތް، ފިޔަވައި، އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި، 'ދެން އަހަރެން ނަރަކައަށް ވާސިލްވާންދެން އަހަރެން ނުކިޔަމަންތެރިވީމެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 116
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ وَعُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ كِلَاهُمَا عَنْ جَرِيرٍ قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ قَالَ سَمِعْتُ جَابِرًا يَقُولُا سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ بَيْنَ الرَّجُلِ وَبَيْنَ الشِّرْكِ وَالْكُفْرِ تَرْكَ الصَّلَاةِ
ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ އައްތަމީމީ އާއި ޢުޘްމާން ބިން އަބޫ ޝައިބާވެސް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ޖާރިރުގެ ކިބައިން ރިވާކުރައްވާފައިވެއެވެ. ޔަޙްޔާ ވިދާޅުވީ، ޖާރިރު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ އަބޫ ސުފްޔާންގެ އަރިހުން އަލްއަޢުމާޝްގެ އަރިހުން ކަމަށާއި، އޭނާ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، އަޅުގަނޑަށް އަޑުއިވުނީ ޖާބިރު ވިދާޅުވި ވާހަކައެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 117
حَدَّثَنَا أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِيُّ حَدَّثَنَا الضَّحَّاكُ بْنُ مَخْلَدٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُا سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ بَيْنَ الرَّجُلِ وَبَيْنَ الشِّرْكِ وَالْكُفْرِ تَرْكُ الصَّلَاةِ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫ ޣައްސާން އަލްމިސްމާޢީ] ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [އަދުލްދުލަހަކް ބިން މަޚްލާދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [އިބްނު ޖުރައިޖް] ގެ އަރިހުން ކަމަށާއި، އެކަލޭގެފާނު އަޅުގަނޑަށް [އަބޫ އައްޒުބައިރު] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، [ޖާބިރު ބިން ޢަބްދުالله] ވިދާޅުވާ އަޑު އިވުނު ކަމަށެވެ. 'ފިރިހެނަކާއި ޝިރުކާއި ކުފާ ވަކިކުރާ ކަމަކީ ނަމާދު ދޫކޮށްލުމެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 118
و حَدَّثَنَا مَنْصُورُ بْنُ أَبِي مُزَاحِمٍ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ ح حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرِ بْنِ زِيَادٍ أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ يَعْنِي ابْنَ سَعْدٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْأَعْمَالِ أَفْضَلُ قَالَ إِيمَانٌ بِاللَّهِ قَالَ ثُمَّ مَاذَا قَالَ الْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ قَالَ ثُمَّ مَاذَا قَالَ حَجٌّ مَبْرُورٌ وَفِي رِوَايَةِ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرٍ قَالَ إِيمَانٌ بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ و حَدَّثَنِيهِ مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ
އަދި [މަންޝޫރު ބިން އަބޫ މުޒާހިމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިބްރާހީމް ބިން ސަޢުދު] ކިޔައިދެއްވިއެވެ. -އަނެއްކާވެސް ރިވާޔަތެއްގައި އެވާހަކަ ދައްކާފައި- އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދީފައި [މުޙައްމަދު ބިން ޖަޢުފަރު ބިން ޒިޔާދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިބްރާހީމް] ކިޔައިދީފައި -އެބަހީ. ބިން ސަޢުދު- [އިބްނު ޝިހާބު] ގެ އަރިހުން [ސަޢީދު ބިން އަލް މުޞައްޔަބު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވީ 'الله އަށް އީމާންވުން' އެވެ. އޭނާ އަނެއްކާވެސް ސުވާލުކުރީ، ދެން ކޮންކަމެއް ހެއްޔެވެ؟ އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވީ الله ގެ މަގުގައި ޖިހާދު ކުރުމަށެވެ. އޭނާ އަނެއްކާވެސް ސުވާލުކުރީ، ދެން ކޮންކަމެއް ހެއްޔެވެ؟ އޭނާ ޖަވާބު ދެއްވީ 'ގަބޫލު ކުރެވިފައިވާ ހައްޖެކެވެ'. އަދި [މުޙައްމަދު ބިން ޖަޢުފަރު] ގެ ރިވާޔަތުގައި، 'الله އާއި އެކަލާނގެ ރަސޫލާއަށް އީމާންވުން'' އެވެ. އަދި [މުޙައްމަދު ބިން ރަފީޢު] އަޅުގަނޑަށް އެވާހަކަ ކިޔައިދެއްވި އަދި [ޢަބްދުއްރައްޒާޤު] ގެ ފަރާތުން [ޢަބްދު ބިން ޙުމައިދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މާޢުމަރު] [އަޒްޒުހުރީ] އިން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ އެއާ އެއްގޮތް މި ޗޭން އޮފް ޓްރާންސްމިޝަން އާއި އެކުގައެވެ'.
Hadith
Imam Muslim : 119
حَدَّثَنِي أَبُو الرَّبِيعِ الزَّهْرَانِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ ح و حَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ هِشَامٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي مُرَاوِحٍ اللَّيْثِيِّ عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ الْأَعْمَالِ أَفْضَلُ قَالَ الْإِيمَانُ بِاللَّهِ وَالْجِهَادُ فِي سَبِيلِهِ قَالَ قُلْتُ أَيُّ الرِّقَابِ أَفْضَلُ قَالَ أَنْفَسُهَا عِنْدَ أَهْلِهَا وَأَكْثَرُهَا ثَمَنًا قَالَ قُلْتُ فَإِنْ لَمْ أَفْعَلْ قَالَ تُعِينُ صَانِعًا أَوْ تَصْنَعُ لِأَخْرَقَ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ إِنْ ضَعُفْتُ عَنْ بَعْضِ الْعَمَلِ قَالَ تَكُفُّ شَرَّكَ عَنْ النَّاسِ فَإِنَّهَا صَدَقَةٌ مِنْكَ عَلَى نَفْسِكَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَ عَبْدٌ أَخْبَرَنَا وَقَالَ ابْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ حَبِيبٍ مَوْلَى عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ أَبِي مُرَاوِحٍ عَنْ أَبِي ذَرٍّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنَحْوِهِ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَتُعِينُ الصَّانِعَ أَوْ تَصْنَعُ لِأَخْرَقَ
[އަބޫ ޢަރުއްރަބީޢު އައްޒަޙްރާނީ] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި [ޙައްމާދު ބިން ޒައިދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ހިޝާމް ބިން އުރުވާ] ކިޔައިދެއްވިއެވެ. -އަނެއްކާވެސް ރިވާޔަތެއްގައި ބަޔާންވެގެންވަނީ- [ޚަލަފް ބިން ހިޝާމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައިވާ އަދި ބަސްފުޅަކީ އޭނާގެ، [ޙައްމަދު ބިން ޒައިދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [ހިޝާމް ބިން ޢަރަބާ] އިން [އޭނާގެ ބައްޕަ] ގެ އަރިހުން [އަބޫ މުރަވީޙް އަލްލައިތީ] ގެ އަރިހުން [އަބޫދާރު] ގެ އަރިހުން އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ. އެންމެ ރަނގަޅީ ކޮން ޢަމަލެއް ހެއްޔެވެ؟' الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ: 'الله އަށް އީމާންވެ، އެކަލާނގެ މަގުގައި މަސައްކަތް ކުރުން.' އަހަރެން ސުވާލުކުރީމެވެ، އެންމެ ރަނގަޅީ ކޮން އަޅެއް ހެއްޔެވެ؟ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ: 'އޭނާގެ ވެރިފަރާތަށް ބަލާއިރު އެންމެ ރަނގަޅު އަޅާ އަދި އަގުގައި އެންމެ އަގުބޮޑު އަޅާއެވެ.' އަހަރެން އަނެއްކާވެސް ސުވާލުކުރީމެވެ، 'އަހަންނަށް މަސައްކަތް ނުކުރެވޭނަމަ ކިހިނެއް ވާނީ؟' الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ: 'ތިބާއަށް މަސައްކަތް ކުރަމުންދާ މީހަކަށް އެހީތެރިވެދެވިދާނެ ނުވަތަ ވަޒީފާއެއް ނެތް މީހަކަށް މަސައްކަތް ކުރެވިދާނެއެވެ.' އަހަރެން އަނެއްކާވެސް ސުވާލުކުރީމެވެ، އޭ الله ގެ ރަސޫލާއެވެ! އަޅުގަނޑަށް ޕްރެކްޓިސްގެ ބައެއް ނުކުރެވޭނަމަ ތިޔަބޭފުޅުން ދެކެވަޑައިގަންނަވަނީ ކިހިނެއްތޯ؟ ' ރަސޫލުالله ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ: 'ތިބާގެ ނުބައިކަން އެހެން މީހުންނާ ދެކޮޅަށް ހުއްޓުވަން ޖެހޭނީ އެއީ ތިބާގެ އަމިއްލަ ނަފްސަށް ކުރާ ޞަދަޤާތަކަށް ވާތީ' އެވެ. [މުޙައްމަދު ބިން ރަފީޢު] އާއި [ޢަބްދު ބިން ޙުމައިދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ، [ޢަބްދު] ވިދާޅުވެފައި، އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައި، އަދި [އިބްނު ރަފީޢު] ވިދާޅުވި، އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [ޢަބްދުއްރައްޒާޤު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މާޢުމަރު] [އަޒް-ޒުހުރީ] އިން [ޙަބީބު] ގެ އަރިހުން [ޙަބީބު] ގެ އަރިހުން [އުރުވާ ބިން އަޒް-ޒުބައިރު] އިން [އަބޫ މުރަވީޙް] އިން [އަބޫދުޒާރު] ގެ އަރިހުން ރަސޫލާގެ އަރިހުން، މާތްالله އެކަލޭގެފާނަށް ބަރަކާތް ލައްވައި ޞުލްޙަ ދެއްވާށި، މިފަދަ ޙަދީޘަކާއެކު، ހަމައެކަނި އެކަލޭގެފާނު ފާހަގަކުރައްވަނީ، 'ތިޔަބޭފުޅުން މަސައްކަތްކުރާ މީހުންނަށް އެހީތެރިވެދެއްވާ ނުވަތަ މަސައްކަތް ނުކުރާ މީހުންނަށް ވަޒީފާ އުފެއްދެވުން'.
Hadith
Imam Muslim : 120
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ عَنْ الشَّيْبَانِيِّ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ الْعَيْزَارِ عَنْ سَعْدِ بْنِ إِيَاسٍ أَبِي عَمْرٍو الشَّيْبَانِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْعَمَلِ أَفْضَلُ قَالَ الصَّلَاةُ لِوَقْتِهَا قَالَ قُلْتُ ثُمَّ أَيٌّ قَالَ بِرُّ الْوَالِدَيْنِ قَالَ قُلْتُ ثُمَّ أَيٌّ قَالَ الْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَمَا تَرَكْتُ أَسْتَزِيدُهُ إِلَّا إِرْعَاءً عَلَيْهِ
އަޅުގަނޑުމެން [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ޢަލީ ބިން މުޝީރު] [އައްޝައިބަނީ] ގެ އަރިހުން [އަލްވަލިދު ބިން އަލް ޢާއިޒަރު] ގެ އަރިހުން [ސަޢުދު ބިން އިޔާސް އަބޫ އަމްރޫ އަޝްޝައިބާނީ] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން މަސްޢޫދު] ގެ އަރިހުން، ‘އަހަރެން ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ގެ އަރިހުން އެދުނީ) ކަމަށެވެ. 'އެންމެ ރަނގަޅީ ކޮން އަމަލެއް ހެއްޔެވެ؟' އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވީ: 'ނަމާދު އޭގެ ކަނޑައެޅިފައިވާ ވަގުތުގައި' އެވެ. އަހަރެން އަނެއްކާވެސް ސުވާލުކުރީމެވެ. އޭނާ ޖަވާބު ދެއްވީ: 'މައިންބަފައިންނަށް ވާޖިބު އަދާކުރުން'. އަހަރެން އަނެއްކާވެސް ސުވާލުކުރީމެވެ. އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ: 'الله ގެ މަގުގައި ހަނގުރާމަކުރުން'. ދެން އިތުރު ސުވާލެއް އިތުރު ނުކުރީ ހަމައެކަނި އޭނާގެ އިޙްސާސްތަކާ މެދު ކަންބޮޑުވާތީ'.
