Imam Muslim : 101
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ يَعْنِي ابْنَ عُلَيَّةَ عَنْ مَنْصُورِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ جَرِيرٍ أَنَّهُ سَمِعَهُ يَقُولُ أَيُّمَا عَبْدٍ أَبَقَ مِنْ مَوَالِيهِ فَقَدْ كَفَرَ حَتَّى يَرْجِعَ إِلَيْهِمْ قَالَ مَنْصُورٌ قَدْ وَاللَّهِ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَكِنِّي أَكْرَهُ أَنْ يُرْوَى عَنِّي هَهُنَا بِالْبَصْرَةِ
[Ali ibn Hujr as-Sa’di] jiwasax [Ismail] - mä arunxa, Ibn Ulayyah - [Mansur ibn Abdurrahman] [ash-Sya’bi] [Jarir] jupat yatiyawayistu, jupax ist’iwa, ‘kuna esclavotix uywiripat t’ijtki ukax infiel ukhamawa jupanakar kutt’añkama’. Mansur jupax akham sänwa: ‘Allah sutimp uñt’atawa, ukax Profeta sallallaahu ‘alaihi wa sallam jupat yatiyatawa, ukampis nayax uñistwa mä hadith nayat yatiyatäñapataki aka Basrah markan’.
Imam Muslim : 102
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ دَاوُدَ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ جَرِيرٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّمَا عَبْدٍ أَبَقَ فَقَدْ بَرِئَتْ مِنْهُ الذِّمَّةُ
Jiwasax yatiyawayistu [Abu Bakr bin Abu Syaibah] yatiyawayistu [Hafsh bin Ghiyats] [Dawud] ukat [ash-Sya’bi] ukat [Jarir] jupax siwa, ‘Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam ukan khithanitapax akham siwa: ‘Khititix mä esclavo ukhamäki ukax uywiripat jaltxaspa, ukhamax islam ukan garantiapax jupat jaljatawa’.
Imam Muslim : 103
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ عَنْ مُغِيرَةَ عَنْ الشَّعْبِيِّ قَالَ كَانَ جَرِيرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ يُحَدِّثُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَبَقَ الْعَبْدُ لَمْ تُقْبَلْ لَهُ صَلَاةٌ
Jiwasax yatiyawayistu [Yahya bin Yahya] yatiyawayistu [Jarir] [Mughirah] markat [ash-Sya’bi] jupax siwa, [Jarir bin Abdullah] yatiyawayiwa Profeta sallallaahu ‘alaihi wasallam, jupax siwa: ‘Mä esclavox t’ijtxani -uywiripat-, mayiwipax janiw katuqatäkaniti’.
Imam Muslim : 104
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ صَالِحِ بْنِ كَيْسَانَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ قَالَ صَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةَ الصُّبْحِ بِالْحُدَيْبِيَةِ فِي إِثْرِ السَّمَاءِ كَانَتْ مِنْ اللَّيْلِ فَلَمَّا انْصَرَفَ أَقْبَلَ عَلَى النَّاسِ فَقَالَ هَلْ تَدْرُونَ مَاذَا قَالَ رَبُّكُمْ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ قَالَ أَصْبَحَ مِنْ عِبَادِي مُؤْمِنٌ بِي وَكَافِرٌ فَأَمَّا مَنْ قَالَ مُطِرْنَا بِفَضْلِ اللَّهِ وَرَحْمَتِهِ فَذَلِكَ مُؤْمِنٌ بِي كَافِرٌ بِالْكَوْكَبِ وَأَمَّا مَنْ قَالَ مُطِرْنَا بِنَوْءِ كَذَا وَكَذَا فَذَلِكَ كَافِرٌ بِي مُؤْمِنٌ بِالْكَوْكَبِ
Jiwasaruw yatiyasiwayi [Yahya bin Yahya] jupax siwa, nayax [Malik] nayraqatan ullart’awayta; [Salih bin Kaisan] ukat [Ubaidullah bin Abdullah bin Utbah] ukat [Zaid bin Khalid al-Juhani] jupax akham sänwa, ‘Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam jupax Hudaibiyah markan nanakamp chika alwa mayisiñ utt’ayawayi, uka arumax jallux purintäna uka qhipatxa. Oracion tukuyasajja, musulmananakaruw uñtäna, ukat akham sänwa: ‘¿Kunsa Rabb-amajj siskäna uk yatipjjtati?’ sasa. Compañeronakax jaysapxäna: ‘Allah ukat khithanitapax juk’amp yatipxi’. Ukatxa akham sänwa: ‘Allah jupax siwa: ‘Sirvirinakaja taypinxa, iyawsirinakax utjarakiwa ukat jan iyawsirinakax utjarakiwa. Ukhamajj khititï ‘Allah chachan suma luräwipampi ukat khuyapayasiñapampiw jallu purintapjjta’ sasin siski ukajja, uka jaqejj Nayaruw iyawsi ukat janiw warawaranakarus creykiti. Maysa tuqitxa, khititix akham siski: “Aka warawarampi jan ukax uka warawarampiw jallu puriyapxistu, ukat uka jaqix Nayaruw jan iyawskiti ukat warawaranakaruw iyawsaraki” sasa.
Imam Muslim : 105
حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى وَعَمْرُو بْنُ سَوَّادٍ الْعَامِرِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ الْمُرَادِيُّ قَالَ الْمُرَادِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ عَنْ يُونُسَ وَقَالَ الْآخَرَانِ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَمْ تَرَوْا إِلَى مَا قَالَ رَبُّكُمْ قَالَ مَا أَنْعَمْتُ عَلَى عِبَادِي مِنْ نِعْمَةٍ إِلَّا أَصْبَحَ فَرِيقٌ مِنْهُمْ بِهَا كَافِرِينَ يَقُولُونَ الْكَوَاكِبُ وَبِالْكَوَاكِبِ
[Harmalah bin Yahya] ukat [Amr bin Sawwad al Amiri] ukat [Muhammad bin Salamah al-Muradi] jupanakax nayaruw yatiyapxitu, [al-Muradi] jupanakax sapxiwa, [Abdullah bin Wahab] jupax [Yunus] jupat yatiyapxitu, ukat pä yaqhanakax sapxiwa; [Ibn Wahab] jupax [Ibn Shihab] jupat yatiyawayistu jupax akham siwa, [Ubaidullah bin Abdullah bin Utbah] jupax yatiyawayituwa [Abu Hurayrah] jupax akham siwa, ‘Allah-an khithanitapax (s.a.w. Jupajj akham sänwa: ‘Janiw servirinakajarojj mä bendiciona churkti, jan ukasti yaqhepajj uka bendicionampiw jan creyir tukupjje’ sasa. ‘Aka warawarax yaqha warawarat juti’ sasaw sapxi.
Imam Muslim : 106
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ الْمُرَادِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ ح و حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ سَوَّادٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ أَنَّ أَبَا يُونُسَ مَوْلَى أَبِي هُرَيْرَةَ حَدَّثَهُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا أَنْزَلَ اللَّهُ مِنْ السَّمَاءِ مِنْ بَرَكَةٍ إِلَّا أَصْبَحَ فَرِيقٌ مِنْ النَّاسِ بِهَا كَافِرِينَ يُنْزِلُ اللَّهُ الْغَيْثَ فَيَقُولُونَ الْكَوْكَبُ كَذَا وَكَذَا وَفِي حَدِيثِ الْمُرَادِيِّ بِكَوْكَبِ كَذَا وَكَذَا
Ukat [Muhammad bin Salamah al-Muradi] jupax [Abdullah bin Wahab] juparux [Amru bin al-Harith] ukan yatiyawayistu. -yaqha yatiyawinx akham sasaw arsu- Ukat [Amru bin Sawwad] jupax yatiyawayitu [Abdullah bin Wahab] jupax yatiyawayitu [Amru bin al-Harith] [Abu Yunus] nayrir esclavo Abu Hurairah, juparux [Abu Hurairah] jupat yatiyawayi, Allahan khithanitapax shallallahu 'alaihi wasallam, jupax akham siwa: ‘Allah jupax janiw khithkiti alaxpachax yaqhip bendicionanak ukampis yaqhip jaqinakax jan iyawsirinakaruw tukupxi. Allah jallu apayani, ukatwa sapxi: ‘Aka warawarampi uka warawarampi -jallu puriyapxi-’. Kunawsatix hadith [al-Muradi], ‘Ukham ukhamarak ukham warawaranakat uñstayata’.
Imam Muslim : 107
و حَدَّثَنِي عَبَّاسُ بْنُ عَبْدِ الْعَظِيمِ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا النَّضْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ وَهُوَ ابْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنَا أَبُو زُمَيْلٍ قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ مُطِرَ النَّاسُ عَلَى عَهْدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصْبَحَ مِنْ النَّاسِ شَاكِرٌ وَمِنْهُمْ كَافِرٌ قَالُوا هَذِهِ رَحْمَةُ اللَّهِ وَقَالَ بَعْضُهُمْ لَقَدْ صَدَقَ نَوْءُ كَذَا وَكَذَا قَالَ فَنَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ { فَلَا أُقْسِمُ بِمَوَاقِعِ النُّجُومِ حَتَّى بَلَغَ وَتَجْعَلُونَ رِزْقَكُمْ أَنَّكُمْ تُكَذِّبُونَ }
Ukat yatiyawayitu [Abbas bin Abdul Azhim al-Anbari] yatiyawayistu [an-Nadlar bin Muhammad] yatiyawayistu [Ikrimah] - mä arunxa Ibn Ammar - yatiyawayistu [Abu Zumail] jupax siwa, yatiyawayitu [Ibn Abbas] jupax siwa, ‘mä kutix jaqinakarux jallu churapxäna Profeta sallallaahu ‘alaihi wasallam pachan pachapanxa, ukatx jupax akham sänwa: ‘Akampi jallu jaqinak taypinx utjiw khitinakatix yuspärasir luqtirinakar tukupki ukat kufr. Yaqhipanakax sapxiwa: ‘Aka jallux Allahan khuyapayasiñap uñacht’ayi’. Ukampis yaqhepajj akham sapjjänwa: “Ukham ukat ukham warawaranakajj cheqapuniw sum amuyapjjäna” sasa. Ibn Abbas jupax akham sänwa: ‘Ukatx uka jisk’a t’aqax saraqawayxiwa: ‘-Ukhamaw nayax juramento lurta Jupan saraqatapat warawaranakan chiqanakap-’, uka jisk’a t’aqakama: ‘-ukat jumax manq’añanak lantintawaytaxa -kunatix Allah churapktam- Allah-ar k’arisisa-’ -Qs. Qs. Al Waaqi’ah: 75-82- ukat juk’ampinaka.
Imam Muslim : 108
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَبْرٍ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًا قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ آيَةُ الْمُنَافِقِ بُغْضُ الْأَنْصَارِ وَآيَةُ الْمُؤْمِنِ حُبُّ الْأَنْصَارِ
Jiwasax yatiyawayistu [Muhammad bin al-Mutsanna] yatiyawayistu [Abdurrahman bin Mahdi] [Syu’bah] markat [Abdullah bin Abdullah bin Jabr] jupax siwa, nayax ist’twa [Anas] jupax akham siwa, ‘Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam ukan khithanitapax akham siwa: ‘Mä k’ari jaqin chimpupax Ansar ukar uñisiñawa, ukat iyawsirin chimpupax munasiñawa Ansar’ sasaw sapxi.
Imam Muslim : 109
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ الْحَارِثِيُّ حَدَّثَنَا خَالِدٌ يَعْنِي ابْنَ الْحَارِثِ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ حُبُّ الْأَنْصَارِ آيَةُ الْإِيمَانِ وَبُغْضُهُمْ آيَةُ النِّفَاقِ
Jiwasatakix yatiyatawa [Yahya bin Habib al-Harith] jupax yatiyawayistu [Khalid] - ukax Ibn al-Harith - jiwasaruw yatiyawayistu [Syu’bah] [Abdullah bin Abdullah] [Anas] profeta sallallaahu ‘alaihi wasallam jupat, jupax akham sänwa: ‘Ansar ukar munasiñax iyawsäwin chimpupawa, ukat jupanakar uñisiñax mä chimpuwa kʼari chuymanïñawa’.
Imam Muslim : 110
و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالَ حَدَّثَنِي مُعَاذُ بْنُ مُعَاذٍ ح و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ قَالَ سَمِعْتُ الْبَرَاءَ يُحَدِّثُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ فِي الْأَنْصَارِ لَا يُحِبُّهُمْ إِلَّا مُؤْمِنٌ وَلَا يُبْغِضُهُمْ إِلَّا مُنَافِقٌ مَنْ أَحَبَّهُمْ أَحَبَّهُ اللَّهُ وَمَنْ أَبْغَضَهُمْ أَبْغَضَهُ اللَّهُ قَالَ شُعْبَةُ قُلْتُ لِعَدِيٍّ سَمِعْتَهُ مِنْ الْبَرَاءِ قَالَ إِيَّايَ حَدَّثَ
Ukat [Zuhair bin Harb] jupax yatiyapxitu, jupax sapxituwa, [Mu’adh bin Mu’adh] jupax sapxituwa. -yaqha yatiyawinx arsutawa- Ukat [Ubaidullah bin Mu’adh] yatiyapxitu ukat uka arunakax jupankiwa, jupax sapxituwa [tatajax] sapxituwa [Syu’bah] [Adi bin Thabit] jupax akham siwa, ‘Ist’twa [al-Bara’] mä hadith Profeta sallallaahu ‘alaihi wasallam jupat arsu, kunapachatix Ansar tuqit siskänxa: ‘Janiw khitis jupanakar munaskiti jan ukasti iyawsirinaka, janiw khitis jupanakarux uñiskiti, jan ukasti k'ari chuyman jaqinakakiw uñisipxi. Khititï jupanakar munaski ukajja, Diosaw jupar munasini, ukat khititï jupanakar uñiski ukajja, Diosaw jupar uñisjjani’ sasa. [Syu’bah] jupax akham sänwa: ‘Ukatx [Adi] juparuw jiskt’ta, ‘¿[al-Bara’] tuqit ist’tati?’ sasa. Jupajj akham sänwa: ‘Uka jan waltʼäwejj nayamp sasiwa’ sasa.
Imam Muslim : 111
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْقَارِيَّ عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يُبْغِضُ الْأَنْصَارَ رَجُلٌ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ
Jiwasax yatiyataw [Qutaibah bin Sa’id] jupax yatiyawayistu [Ya’qub] - mä arunx Ibn Abdurrahman al-Qari - [Suhail] [awkipat] [Abu Hurairah] jupat yatiyawayistu, Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam ukan khithanitapax akham sänwa: Janiw Ansar ukar uñiskaniti, mä jaqix Allah ukat Qhipa urur iyawsiriwa’.
Imam Muslim : 112
و حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ كِلَاهُمَا عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يُبْغِضُ الْأَنْصَارَ رَجُلٌ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ
Ukatx yatiyawayistu [Uthman bin Muhammad bin Abu Syaibah] jupax yatiyawayistu [Jarir]. -yaqha yatiyawinx akham sasaw qhanañchasi- Ukat yatiyasax [Abu Bakr bin Abu Syaibah] yatiyawayistu [Abu Salamah] panpachani [al-A’masy] ukat [Abu Salih] [Abu Sa’id] jupax akham sänwa: ‘Allah chachan khithanitapax shallallahu ‘alaihi wasallam jupax akham sänwa: ‘Janiw Ansar ukar uñiskaniti, mä jaqix Allah ukat Qhipa ururuw iyawsi’.
Imam Muslim : 113
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ ح و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَاللَّفْظُ لَهُ أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ زِرٍّ قَالَ قَالَ عَلِيٌّ وَالَّذِي فَلَقَ الْحَبَّةَ وَبَرَأَ النَّسَمَةَ إِنَّهُ لَعَهْدُ النَّبِيِّ الْأُمِّيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَيَّ أَنْ لَا يُحِبَّنِي إِلَّا مُؤْمِنٌ وَلَا يُبْغِضَنِي إِلَّا مُنَافِقٌ
Jiwasax yatiyawayistu [Abu Bakr bin Abu Syaibah] jupax yatiyawayistu [Waki’] ukat [Abu Mu’awiyah] [al-A’masy]. -yaqha yatiyawinx arsutawa- Dan jupax yatiyawayistu [Yahya bin Yahya] ukat lafazh ukax jupankiwa. Jiwasaru yatiyasa [Abu Mu’awiyah] [al-A’masy] [Adi bin Thabit] [Zirr] markata jupax akham sänwa, [Ali] jupax akham sänwa: ‘Khititix grano ukx t’aqanuqki ukat almaruw qhispiyaraki, chiqpachansa Profetan arust’awipax khititix ummi -janiw liyt’kaspati- nayatakix ‘Janiw khitis nayar munaskiti jan ukax iyawsiri ukhamarak jan uñiskiti jan ukasti kʼari chuymaniwa’.
Imam Muslim : 114
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحِ بْنِ الْمُهَاجِرِ الْمِصْرِيُّ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ الْهَادِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ يَا مَعْشَرَ النِّسَاءِ تَصَدَّقْنَ وَأَكْثِرْنَ الِاسْتِغْفَارَ فَإِنِّي رَأَيْتُكُنَّ أَكْثَرَ أَهْلِ النَّارِ فَقَالَتْ امْرَأَةٌ مِنْهُنَّ جَزْلَةٌ وَمَا لَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَكْثَرَ أَهْلِ النَّارِ قَالَ تُكْثِرْنَ اللَّعْنَ وَتَكْفُرْنَ الْعَشِيرَ وَمَا رَأَيْتُ مِنْ نَاقِصَاتِ عَقْلٍ وَدِينٍ أَغْلَبَ لِذِي لُبٍّ مِنْكُنَّ قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا نُقْصَانُ الْعَقْلِ وَالدِّينِ قَالَ أَمَّا نُقْصَانُ الْعَقْلِ فَشَهَادَةُ امْرَأَتَيْنِ تَعْدِلُ شَهَادَةَ رَجُلٍ فَهَذَا نُقْصَانُ الْعَقْلِ وَتَمْكُثُ اللَّيَالِي مَا تُصَلِّي وَتُفْطِرُ فِي رَمَضَانَ فَهَذَا نُقْصَانُ الدِّينِ و حَدَّثَنِيهِ أَبُو الطَّاهِرِ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ بَكْرِ بْنِ مُضَرَ عَنْ ابْنِ الْهَادِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ و حَدَّثَنِي الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ إِسْحَقَ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي مَرْيَمَ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ أَخْبَرَنِي زَيْدُ بْنُ أَسْلَمَ عَنْ عِيَاضِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ح و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ وَابْنُ حُجْرٍ قَالُوا حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ وَهُوَ ابْنُ جَعْفَرٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي عَمْرٍو عَنْ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ مَعْنَى حَدِيثِ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Ukax yatiyatawa [Muhammad bin Rumh bin al-Muhajir al-Mishri] jupax yatiyawayistuw [al-Laits] [Ibn al-Had] jupat [Abdullah bin Dinar] jupat [Abdullah bin Umar] jupat Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam, jupax akham sänwa: ‘¡Oh warminaka! Caridad churañamawa ukat istighfar jilxatayañamawa. Kunattix warminakaw Infiernon jilpachax jakasipxi sasaw uñjta’ sasa. Jupanak taypinjja, mä amuytʼasir warmiw akham jisktʼäna: ‘Allah chachan khithanitapa, ¿kunatsa jila parte warminakajj Infiernon jakapjje?’ sasa. Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam ukax mä jach'a uñacht'äwiwa. sasaw säna: ‘Walpun maldecta, chachaman bendicionanakapsa janiw arsktati’ sasa. Janiw khitinakarutï jan amuytʼasirïpki ukat religionapajj jumanakan grupomankirinakat sipansa jukʼamp chʼamanïpki ukanakar uñjkti’ sasa. Warmix mayamp jiskt’äna: ‘¡Allah khithanita! ¿Jan amuytʼasirïñasa ukat religionanïñas kamsañs muni?’ sasa. Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam jupax akham sasaw jaysatayna: ‘Jan amuyt’asirïñax sañ muniwa, pä warmin arsutapax mä chachan arsutapampi kikiparakiwa. Ukaw jan amuytʼasirïña satäjje. Ukhamarakiw warminakax Ramadlán phaxsin ayunañ arumanakax jan mayipkiti - menstruación ukan utjatapata -. Ukhamajj akajj religionan jan utjatapawa sasaw sapjje’. Ukatx uka tuqitx yatiyawayistu [Abu ath-Tahir] jupax yatiyawayistu [Ibnu Wahab] [Bakar bin Mudlar] jupat [Ibn al-Had] aka sanad ukamp sañani’. Ukatx yatiyawayitu [al-Hasan bin Ali al-Hulwani] ukat [Abu Bakr bin Ishaq] panpachaniw sapxi, yatiyapxitu [Ibn Abu Maryam] yatiyawayistu [Muhammad bin Ja’far] jupax siwa, yatiyawayitu [Zaid bin Aslam] [Iyadl bin Abdullah] ukat [Abu Sa’id al-Khudri] Profeta sallallaahu ‘alaihi wasallam. -yaqha yatiyawinx akham sasaw qhanañchasi- Ukat yatiyawayistu [Yahya bin Ayyub] ukat [Qutaibah] ukat [Ibn Hujr] jupanakax jiskt’asipxi, yatiyapxitu [Ismail] -mä arunx Ibn Ja’far- [Amru bin Abu Amru] ukat [al-Maqburi] ukat [Abu Hurairah] Profeta sallallaahu ‘alaihi wasallam, mä hadith ukar uñtasita hadith Ibn Umar, ukax Profeta sallallaahu ‘alaihi wasallam’ ukat apst’atawa.
Imam Muslim : 115
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا قَرَأَ ابْنُ آدَمَ السَّجْدَةَ فَسَجَدَ اعْتَزَلَ الشَّيْطَانُ يَبْكِي يَقُولُ يَا وَيْلَهُ وَفِي رِوَايَةِ أَبِي كُرَيْبٍ يَا وَيْلِي أُمِرَ ابْنُ آدَمَ بِالسُّجُودِ فَسَجَدَ فَلَهُ الْجَنَّةُ وَأُمِرْتُ بِالسُّجُودِ فَأَبَيْتُ فَلِي النَّارُ حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَعَصَيْتُ فَلِي النَّارُ
Jiwasax yatiyawayistu [Abu Bakr bin Abu Syaibah] ukat [Abu Kuraib] panpachaniw sapxi, yatiyawayistu [Abu Mu’awiyah] [al-A’masy] ukat [Abu Salih] ukat [Abu Hurairah] jupax sataynawa, ‘Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam’an khithanitapax akham sänwa: ‘Kunapachatix maynix Surah as-Sajdah uñxati, ukatx qunqurt’asi, ukatx Satanas sapakiw jachir sarawayxi, ‘ay’ sasaw saraki. Ukat Abu Kuraib chachan sarnaqäwipanx ‘Ay nayax, jaqinakarux qunqurt’asipxam sasaw sapxi ukhamat qunqurt’asipxam ukhamat alaxpachar puripxañapataki, nayax qunqurt’asipxam sasaw sapxitu, ukatx nayax janiw munkti, ukhamat infiernoruw puriwayta’. Nayarux yatiyawayitu [Zuhair bin Harb] yatiyawayitu [Waki’] yatiyawayistu [al-A’masy] aka sanad ukamp sañani, ukakipkarakiw jupax akham säna, ‘ukatx nayax jan ist’asirïtwa ukhamat infiernoruw puriwayta’.
Imam Muslim : 116
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ وَعُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ كِلَاهُمَا عَنْ جَرِيرٍ قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ قَالَ سَمِعْتُ جَابِرًا يَقُولُا سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ بَيْنَ الرَّجُلِ وَبَيْنَ الشِّرْكِ وَالْكُفْرِ تَرْكَ الصَّلَاةِ
Jiwasax [Yahya bin Yahya at-Tamimi] ukat [Uthman bin Abu Syaibah] panpachaniw [Jarir] uksat yatiyapxistu. [Yahya] jupax siwa, yatiyasa [Jarir] [al-A’masy] [Abu Sufyan] jupax siwa, nayax ist’twa [Jabir] jupax akham siwa, ‘Profeta sallallaahu ‘alaihi wasallam juparux ist’twa: ‘Chiqpachansa, kunatix jaqirux shirk ukat kufu ukanakat jaljayi ukax oración jaytañawa’.
Imam Muslim : 117
حَدَّثَنَا أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِيُّ حَدَّثَنَا الضَّحَّاكُ بْنُ مَخْلَدٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُا سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ بَيْنَ الرَّجُلِ وَبَيْنَ الشِّرْكِ وَالْكُفْرِ تَرْكُ الصَّلَاةِ
Jiwasax yatiyawayistu [Abu Ghassan al-Misma’i] yatiyawayistu [adl-Dlahhak bin Makhlad] [Ibn Juraij] jupax siwa, yatiyawayitu [Abu az-Zubair] jupax ist’iwa [Jabir bin Abdullah] jupax akham sataynawa, ‘Nayax ist’twa khithanita Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam jupax akham siwa: ‘Kunas mä jaqirux shirk ukat jaljayi kufu ukax mayisiñ jaytañawa’.
Imam Muslim : 118
و حَدَّثَنَا مَنْصُورُ بْنُ أَبِي مُزَاحِمٍ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ ح حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرِ بْنِ زِيَادٍ أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ يَعْنِي ابْنَ سَعْدٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْأَعْمَالِ أَفْضَلُ قَالَ إِيمَانٌ بِاللَّهِ قَالَ ثُمَّ مَاذَا قَالَ الْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ قَالَ ثُمَّ مَاذَا قَالَ حَجٌّ مَبْرُورٌ وَفِي رِوَايَةِ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرٍ قَالَ إِيمَانٌ بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ و حَدَّثَنِيهِ مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ
Ukatx yatiyawayistu [Mansur bin Abu Muzahim] jupax yatiyawayistu [Ibrahim bin Sa’d]. -yaqha narración ukanx arsutawa- yatiyawayitu [Muhammad bin Ja’far bin Ziyad] yatiyawayitu [Ibrahim] -mä arunx bin Sa’d- [Ibn Shihab] jupat [Sa’id bin al-Musayyab] [Abu Hurairah] jupax siwa, ‘Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam-an khithanitapax mä kutix jiskt’asiwayiwa, ‘¿kunas juk’amp wakiskir lurawixa? ’ Jupajj akham sänwa: ‘Allah-ar iyawsaña’. Ukat mayampiw jisktʼäna: ‘Ukhamajj ¿kunas?’ sasa. Jupax akham sasaw jaysatayna: ‘Jihad ukax Allah thakinwa’. Ukat mayampiw jisktʼäna: ‘Ukhamajj ¿kunas?’ sasa. Jupax akham sasaw jaysatayna: ‘Mabrur Hajj’. Ukat [Muhammad bin Ja'far] chachan sarnaqäwipanx “Allah ukat khithanitapar iyawsäwi”. Ukat [Muhammad bin Rafi’] ukat [Abd bin Humaid] jupanakax [Abdurrazzaq] jupat yatiyapxituwa [Ma’mar] [az-Zuhri] uksat aka cadena de narración ukat ukham uñt’atanakamp yatiyapxitu’.
Imam Muslim : 119
حَدَّثَنِي أَبُو الرَّبِيعِ الزَّهْرَانِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ ح و حَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ هِشَامٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي مُرَاوِحٍ اللَّيْثِيِّ عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ الْأَعْمَالِ أَفْضَلُ قَالَ الْإِيمَانُ بِاللَّهِ وَالْجِهَادُ فِي سَبِيلِهِ قَالَ قُلْتُ أَيُّ الرِّقَابِ أَفْضَلُ قَالَ أَنْفَسُهَا عِنْدَ أَهْلِهَا وَأَكْثَرُهَا ثَمَنًا قَالَ قُلْتُ فَإِنْ لَمْ أَفْعَلْ قَالَ تُعِينُ صَانِعًا أَوْ تَصْنَعُ لِأَخْرَقَ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ إِنْ ضَعُفْتُ عَنْ بَعْضِ الْعَمَلِ قَالَ تَكُفُّ شَرَّكَ عَنْ النَّاسِ فَإِنَّهَا صَدَقَةٌ مِنْكَ عَلَى نَفْسِكَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَ عَبْدٌ أَخْبَرَنَا وَقَالَ ابْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ حَبِيبٍ مَوْلَى عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ أَبِي مُرَاوِحٍ عَنْ أَبِي ذَرٍّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنَحْوِهِ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَتُعِينُ الصَّانِعَ أَوْ تَصْنَعُ لِأَخْرَقَ
Nayarux yatiyawayitu [Abu ar-Rabi’ az-Zahrani] jupax yatiyawayitu [Hammad bin Zaid] jupax yatiyawayitu [Hisham bin Urwah]. -yaqha yatiyawinx arsutawa- yatiyawayistu [Khalaf bin Hisham] ukat lafazh jupax jupankiwa, yatiyawayistu [Hammad bin Zaid] [Hisyam bin Arubah] jupat [awkipat] [Abu Murawih al-Laitsi] [Abu Dzar] jupat jupax akham siwa, ‘mä kutix Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam, 'O ¡Rasulullah ukax mä jach’a uñacht’äwiwa! ¿Kuna lurañas jukʼamp wakiskirejja? ' Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam jupax akham sasaw jaysatayna: ‘Allah ukar iyawsapxam ukat thakipan ch’amachasipxam’. Ukat akham jisktʼasta: ‘¿Kawkïr uywatas jukʼamp wakiskirejja?’ sasa. Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam jupax akham sasaw jaysatayna: ‘Sirvirix dueñoparjamax wali askiwa ukat juk’amp jila chaninirakiwa’. Ukat mayampiw jisktʼasta: ‘¿Jan lurirjamäkayäta ukhajj kamachasmasa?’ sasa. Allah-an khithanitapax (saw) jupax akham sasaw jaysatayna: ‘Khitirus irnaqiriruw yanapt’asma jan ukax jan irnaqäwin irnaqiriruw irnaqasma’. Ukat mayamp jisktʼasta: ‘¡Ay Diosan khithanita! ¿Kunsa jumajj yaqhep suma luräwinak jan lurañjamäki ukhajj amuyta?’ sasa. Allah-an khithanitapax (saw) jaysatayna: ‘Jan wali lurawinakamx mayninakar jaytañamawa kunatix ukax jumat juma pachpar munasiñawa’. Jiwasax yatiyawayistu [Muhammad bin Rafi’] ukat [Abd bin Humaid], [Abd] siwa, yatiyawayistu, ukat [Ibn Rafi’] siwa, yatiyawayistu [Abdurrazzaq] yatiyawayistu [Ma’mar] [az-Zuhri] markat [Habib] nayrir esclavo Urwah bin az-Zubair, [Urwah bin az-Zubair] . [Abu Murawih] ukat [Abu Dzar] Profeta sallallaahu ‘alaihi wasallam ukat mä uñtasit hadith ukampi, ukakipkarakiw jupax akham säna, ‘jumax irnaqir jaqinakar yanapt’añamawa jan ukax jan irnaqir jaqinakatakix irnaqäw uñstayañamawa’.
Imam Muslim : 120
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ عَنْ الشَّيْبَانِيِّ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ الْعَيْزَارِ عَنْ سَعْدِ بْنِ إِيَاسٍ أَبِي عَمْرٍو الشَّيْبَانِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْعَمَلِ أَفْضَلُ قَالَ الصَّلَاةُ لِوَقْتِهَا قَالَ قُلْتُ ثُمَّ أَيٌّ قَالَ بِرُّ الْوَالِدَيْنِ قَالَ قُلْتُ ثُمَّ أَيٌّ قَالَ الْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَمَا تَرَكْتُ أَسْتَزِيدُهُ إِلَّا إِرْعَاءً عَلَيْهِ
Ukax jiwasaruw yatiyasi [Abu Bakr bin Abu Syaibah] jupax yatiyawayistu [Ali bin Mushir] [ash-Syaibani] ukat [al-Walid bin al-Aizar] [Sa’ad bin Iyas Abu Amru ash-Syaibani] [Abdullah bin Mas’ud] jupax akham sänwa: ‘Nayaw Allahan khithanitaparux mayiwayta sallallaahu 'alaihi wasallam, ‘¿Kuna aski lurañas jukʼamp wakiskirejja? ’ Jupajj akham sänwa: ‘Horaparu oración lurapjjam’ sasa. Ukat mayampiw jisktʼasta: ‘Ukhamajj ¿kunas yaqhajj?’ sasa. Jupajj akham sasaw jaysäna: ‘Pani awk taykaruw katuyasi’ sasa. Ukat mayampiw jisktʼasta: ‘Ukhamajj ¿kunas yaqhajj?’ sasa. Jupax akham sasaw jaysatayna: ‘Allah thakin nuwasipxam’. Ukatxa janiw jukʼamp jisktʼasirïkti, kunattix kunjamsa jikxatasi uk jarkʼaqaskayätwa’ sasa.