Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadys
Hadys
Imam Muslim : 101
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ يَعْنِي ابْنَ عُلَيَّةَ عَنْ مَنْصُورِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ جَرِيرٍ أَنَّهُ سَمِعَهُ يَقُولُ أَيُّمَا عَبْدٍ أَبَقَ مِنْ مَوَالِيهِ فَقَدْ كَفَرَ حَتَّى يَرْجِعَ إِلَيْهِمْ قَالَ مَنْصُورٌ قَدْ وَاللَّهِ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَكِنِّي أَكْرَهُ أَنْ يُرْوَى عَنِّي هَهُنَا بِالْبَصْرَةِ
[Ali ibn Hujr as-Sa'di] bize [Ysmaýyl] - ýagny Ibn Uleýýa - [Mansur ibn Abdurrahman] - [aş-Sýa'bi] - [Jarir] -den onuň: "Hojaýynyndan gaçyp giden islendik gul, olaryň ýanyna gaýdyp gelýänçä kapyrdyr" diýenini eşidendigini gürrüň berdi. Mansur: "Allaha and bolsun, bu Pygamberden sallallahu aleýhi we sellemden rowaýat edildi, ýöne men Basrada menden hadys rowaýat edilmegini islemeýärin" diýdi.
Hadys
Imam Muslim : 102
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ دَاوُدَ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ جَرِيرٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّمَا عَبْدٍ أَبَقَ فَقَدْ بَرِئَتْ مِنْهُ الذِّمَّةُ
Bize [Abu Bekr bin Abu Sýaýba] bize [Hafş bin Giýats] [Dawud] [aş-Sýa'bi] [Jarir]-den gürrüň berdi: "Allahyň Resuly sallallahu aleýhi wesellem şeýle diýdi: "Kim öz hojaýynyndan gaçýan gul bolsa, yslamyň kepilligi ondan aýrylýar".
Hadys
Imam Muslim : 103
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ عَنْ مُغِيرَةَ عَنْ الشَّعْبِيِّ قَالَ كَانَ جَرِيرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ يُحَدِّثُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَبَقَ الْعَبْدُ لَمْ تُقْبَلْ لَهُ صَلَاةٌ
Bize [Ýahýa bin Ýahýa] [Jarir] [Mugira] [aş-Şýabi] gürrüň berdi, ol şeýle diýdi: [Jarir bin Abdullah] Pygamberimizden sallallahu aleýhi wesellemiň: "Eger gul hojaýynyndan gaçsa, onuň namazy kabul edilmez" diýdi.
Hadys
Imam Muslim : 104
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ صَالِحِ بْنِ كَيْسَانَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ قَالَ صَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةَ الصُّبْحِ بِالْحُدَيْبِيَةِ فِي إِثْرِ السَّمَاءِ كَانَتْ مِنْ اللَّيْلِ فَلَمَّا انْصَرَفَ أَقْبَلَ عَلَى النَّاسِ فَقَالَ هَلْ تَدْرُونَ مَاذَا قَالَ رَبُّكُمْ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ قَالَ أَصْبَحَ مِنْ عِبَادِي مُؤْمِنٌ بِي وَكَافِرٌ فَأَمَّا مَنْ قَالَ مُطِرْنَا بِفَضْلِ اللَّهِ وَرَحْمَتِهِ فَذَلِكَ مُؤْمِنٌ بِي كَافِرٌ بِالْكَوْكَبِ وَأَمَّا مَنْ قَالَ مُطِرْنَا بِنَوْءِ كَذَا وَكَذَا فَذَلِكَ كَافِرٌ بِي مُؤْمِنٌ بِالْكَوْكَبِ
Bize [Ýahýa bin Ýahýa] şeýle rowaýat edildi: "Men ony [Mäligiň] ýanynda okadym; [Salih bin Kaýsandan] [Ubaýdullah bin Abdullah bin Utbadan] [Zeýd bin Halid al-Juhanydan] ol şeýle diýdi: "Resulullah sallallahu aleýhi wesellem şol gije ýagyş ýagandan soň Hudeýbiýada ertirlik namazyny biziň bilen okady. Namazy gutarandan soň, musulmanlara ýüzlenip: "Rebbiňiziň näme diýendigini bilýärsiňizmi?" diýdi. Sahabalar: "Allah we Onuň Resuly has gowy bilýär" diýip jogap berdiler. Soňra ol şeýle diýdi: "Allatagala şeýle diýýär: "Bendelerimiň arasynda iman edenler hem bar, ynanmaýanlar hem bar. Şeýlelik bilen, kim: "Bize Allanyň fazly we merhemetli ýagyş ýagdy" diýse, şol adam Maňa ynanýar we ýyldyzlara ynanmaýar. Beýleki tarapdan, "Bize bu ýyldyz ýa-da şol ýyldyz ýagdy" diýse, şol adam Maňa ynanmaýar we ýyldyzlara ynanýar".
Hadys
Imam Muslim : 105
حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى وَعَمْرُو بْنُ سَوَّادٍ الْعَامِرِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ الْمُرَادِيُّ قَالَ الْمُرَادِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ عَنْ يُونُسَ وَقَالَ الْآخَرَانِ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَمْ تَرَوْا إِلَى مَا قَالَ رَبُّكُمْ قَالَ مَا أَنْعَمْتُ عَلَى عِبَادِي مِنْ نِعْمَةٍ إِلَّا أَصْبَحَ فَرِيقٌ مِنْهُمْ بِهَا كَافِرِينَ يَقُولُونَ الْكَوَاكِبُ وَبِالْكَوَاكِبِ
[Harmala bin Ýahýa] we [Amr bin Sawwad al Amiri] hem-de [Muhammed bin Salama al-Muradi] maňa gürrüň berdiler, [al-Muradi] şeýle diýdi: [Abdullah bin Wahab] bize [Ýunusdan] gürrüň berdi, başga ikisi şeýle diýdi: [Ibn Wahab] bize [Ibn Şihabdan] gürrüň berdi, ol şeýle diýdi: [Ubaýdullah bin Abdullah bin Utba] maňa [Abu Hureýranyň] şeýle diýendigini gürrüň berdi: "Allahyň Resuly (sallallahu aleýhi we sellem) şeýle diýdi: "Rebbiňiziň näme diýendigini görmediňizmi?" Ol şeýle diýdi: "Men gullaryma bir nygmat bermän, olaryň käbiri onuň bilen käfir boldular. Olar: "Bu ýyldyz başga bir ýyldyzdan" diýýärler".
Hadys
Imam Muslim : 106
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ الْمُرَادِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ ح و حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ سَوَّادٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ أَنَّ أَبَا يُونُسَ مَوْلَى أَبِي هُرَيْرَةَ حَدَّثَهُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا أَنْزَلَ اللَّهُ مِنْ السَّمَاءِ مِنْ بَرَكَةٍ إِلَّا أَصْبَحَ فَرِيقٌ مِنْ النَّاسِ بِهَا كَافِرِينَ يُنْزِلُ اللَّهُ الْغَيْثَ فَيَقُولُونَ الْكَوْكَبُ كَذَا وَكَذَا وَفِي حَدِيثِ الْمُرَادِيِّ بِكَوْكَبِ كَذَا وَكَذَا
Şeýle hem [Muhammed bin Salama al-Murady] bize [Abdullah bin Wahab] [Amru bin al-Haris]-den gürrüň berdi. - başga bir rowaýatda şeýle diýilýär- Şeýle hem [Amru bin Sawwad] maňa [Abdullah bin Wahab] maňa [Amru bin al-Haris] Abu Hüreýranyň öňki guly [Abu Ýunus]-yň oňa [Abu Hüreýradan] şeýle gürrüň berendigini aýtdy: Allahyň Resuly sallallahu aleýhi wesellem: "Allah asmandan käbir nygmatlary ibermeýär, ýöne käbir adamlar kapyr bolýarlar. Allah ýagyş ýagdyrýar, şonuň üçin olar: "Bu ýyldyz we şol ýyldyz ýagyşa sebäp boldy" diýýärler. Hadysda bolsa [al-Murady]: "Şeýle we şeýle ýyldyzlar sebäpli" diýilýär.
Hadys
Imam Muslim : 107
و حَدَّثَنِي عَبَّاسُ بْنُ عَبْدِ الْعَظِيمِ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا النَّضْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ وَهُوَ ابْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنَا أَبُو زُمَيْلٍ قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ مُطِرَ النَّاسُ عَلَى عَهْدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصْبَحَ مِنْ النَّاسِ شَاكِرٌ وَمِنْهُمْ كَافِرٌ قَالُوا هَذِهِ رَحْمَةُ اللَّهِ وَقَالَ بَعْضُهُمْ لَقَدْ صَدَقَ نَوْءُ كَذَا وَكَذَا قَالَ فَنَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ { فَلَا أُقْسِمُ بِمَوَاقِعِ النُّجُومِ حَتَّى بَلَغَ وَتَجْعَلُونَ رِزْقَكُمْ أَنَّكُمْ تُكَذِّبُونَ }
Maňa [Abbas bin Abdul Azhim al-Anbari] bize [an-Nadlar bin Muhammad] bize [Ikrimä] - ýagny Ibn Ammar - bize [Abu Zumaýyl] ol aýtdy, bize [Ibn Abbas] ol şeýle diýdi: "Pygamber sallallahu aleýhi wesellemiň döwründe adamlara ýagyş ýagdyrylanda, ol şeýle diýdi: "Bu ýagyş bilen ynsanlaryň arasynda şükür edýän bendelere öwrülýänler we küfür edýänler hem bar. Olaryň käbiri: "Bu ýagyş Allanyň rehmetiniň subutnamasydyr" diýdi. Emma beýlekileri: "Şeýle-şeýle ýyldyz hakykatdanam dogry aýtdy" diýdiler. Ibn Abbas şeýle diýdi: "Soňra: "-Şeýlelikde, onuň ýyldyzlaryň böleklerine ant içýärin-" aýaty inýär, soň bolsa: "-Siz Allanyň size beren ryzkynyň ornuny tutduňyz, Alla ýalan sözlediňiz" - aýaty gelýär - Suralar. Suralar. Al-Waki'a: 75-82-.
Hadys
Imam Muslim : 108
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَبْرٍ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًا قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ آيَةُ الْمُنَافِقِ بُغْضُ الْأَنْصَارِ وَآيَةُ الْمُؤْمِنِ حُبُّ الْأَنْصَارِ
Bize [Muhammed bin al-Mutsanna] bize [Abdurrahman bin Mehdi] [Sýu'badan] [Abdullah bin Abdullah bin Jabrdan] gürrüň berdi: Men [Enesiň] şeýle diýendigini eşitdim: "Allahyň Resuly sallallahu aleýhi wesellem şeýle diýdi: "Münafykyň alamaty ansarlara ýigrençdir, möminiň alamaty bolsa ansarlara söýgidir".
Hadys
Imam Muslim : 109
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ الْحَارِثِيُّ حَدَّثَنَا خَالِدٌ يَعْنِي ابْنَ الْحَارِثِ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ حُبُّ الْأَنْصَارِ آيَةُ الْإِيمَانِ وَبُغْضُهُمْ آيَةُ النِّفَاقِ
[Ýahýa bin Habib al-Haris] bize [Halid] - ýagny Ibn al-Haris - bize [Sýu'ba] - [Abdullah bin Abdullah] - [Enes] - Pygamberimiz sallallahu aleýhi wesellemden şeýle diýdi: "Ensary söýmek imanyň alamatydyr, olardan ýigrenmek bolsa ikiýüzlüligiň alamatydyr".
Hadys
Imam Muslim : 110
و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالَ حَدَّثَنِي مُعَاذُ بْنُ مُعَاذٍ ح و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ قَالَ سَمِعْتُ الْبَرَاءَ يُحَدِّثُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ فِي الْأَنْصَارِ لَا يُحِبُّهُمْ إِلَّا مُؤْمِنٌ وَلَا يُبْغِضُهُمْ إِلَّا مُنَافِقٌ مَنْ أَحَبَّهُمْ أَحَبَّهُ اللَّهُ وَمَنْ أَبْغَضَهُمْ أَبْغَضَهُ اللَّهُ قَالَ شُعْبَةُ قُلْتُ لِعَدِيٍّ سَمِعْتَهُ مِنْ الْبَرَاءِ قَالَ إِيَّايَ حَدَّثَ
We [Zuhaýr bin Harb] bize gürrüň berdi, ol şeýle diýdi, [Muaz bin Muaz] bize gürrüň berdi. - başga bir rowaýatda agzalýar- We [Ubaýdullah bin Muaz] bize gürrüň berdi we bu jümle onuňky, ol bize gürrüň berdi [kakam] bize [Sýuba] [Adi bin Sabitden] gürrüň berdi, ol şeýle diýdi: "Men [el-Bara]-nyň Pygamber sallallahu aleýhi wesellemden bir hadys gürrüň berendigini eşitdim, ol ansarlar barada şeýle diýdi: "Olary diňe möminler söýýär, olary diňe ikiýüzliler ýigrenýär. Kim olary söýse, Allah ony söýer, kim olary ýigrense, Allah ony ýigrener". [Sýuba] şeýle diýdi: "Men [Adi]-den: "Sen muny [el-Bara]-dan eşitdiňmi?" diýip soradym. Ol: "Bu waka meniň bilen baglanyşykly" diýip jogap berdi.
Hadys
Imam Muslim : 111
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْقَارِيَّ عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يُبْغِضُ الْأَنْصَارَ رَجُلٌ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ
Bize [Kutaýba bin Said] bize [Ýakub] - ýagny Ibn Abdurrahman al-Kary - [Suhaýldan] [kakasyndan] [Abu Hüreýradan] şeýle diýdi: Allahyň Resuly (sallallahu aleýhi we sellem): "Allaha we ahyret gününe ynanýan adama garşy ýigrenç bolmaz" diýdi.
Hadys
Imam Muslim : 112
و حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ كِلَاهُمَا عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يُبْغِضُ الْأَنْصَارَ رَجُلٌ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ
Bize [Osman bin Muhammed bin Abu Sýaýba] bize [Jarire] gürrüň berdi. -başga bir rowaýatda şeýle diýilýär- We bize [Abu Bekr bin Abu Sýaýba] bize [Abu Salama] ikisini hem [al-A'masy]-dan [Abu Salih]-dan [Abu Said]-dan gürrüň berdi, ol şeýle diýdi: "Allahyň Resuly sallallahu aleýhi wesellem şeýle diýdi: "Allaha we ahyret gününe ynanýan adam ansarlardan ýigrenmez".
Hadys
Imam Muslim : 113
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ ح و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَاللَّفْظُ لَهُ أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ زِرٍّ قَالَ قَالَ عَلِيٌّ وَالَّذِي فَلَقَ الْحَبَّةَ وَبَرَأَ النَّسَمَةَ إِنَّهُ لَعَهْدُ النَّبِيِّ الْأُمِّيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَيَّ أَنْ لَا يُحِبَّنِي إِلَّا مُؤْمِنٌ وَلَا يُبْغِضَنِي إِلَّا مُنَافِقٌ
Bize [Abu Bekr bin Abu Sýaýba] bize [Waki] we [Abu Mu'awiýa] [al-A'masy]-dan gürrüň berdi. - başga bir rowaýatda şeýle diýilýär - Dan bize [Ýahýa bin Ýahýa]-dan gürrüň berdi we lafaž oňa degişli. Bize [Abu Mu'awiýa] [al-A'masy]-dan [Adi bin Sabit]-den [Zirr]-dan habar berenden soň, [Ali] şeýle diýdi: "Däne bölüp, jany azat edýän Zata kasam bolsun, hakykatdanam ümmi maňa okap bilmeýän Pygamberiň ähdi şudur: "Meni söýýän adam mömin bolup, meni ýigrenmeýän, ikiýüzli bolmasa, ýokdur".
Hadys
Imam Muslim : 114
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحِ بْنِ الْمُهَاجِرِ الْمِصْرِيُّ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ الْهَادِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ يَا مَعْشَرَ النِّسَاءِ تَصَدَّقْنَ وَأَكْثِرْنَ الِاسْتِغْفَارَ فَإِنِّي رَأَيْتُكُنَّ أَكْثَرَ أَهْلِ النَّارِ فَقَالَتْ امْرَأَةٌ مِنْهُنَّ جَزْلَةٌ وَمَا لَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَكْثَرَ أَهْلِ النَّارِ قَالَ تُكْثِرْنَ اللَّعْنَ وَتَكْفُرْنَ الْعَشِيرَ وَمَا رَأَيْتُ مِنْ نَاقِصَاتِ عَقْلٍ وَدِينٍ أَغْلَبَ لِذِي لُبٍّ مِنْكُنَّ قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا نُقْصَانُ الْعَقْلِ وَالدِّينِ قَالَ أَمَّا نُقْصَانُ الْعَقْلِ فَشَهَادَةُ امْرَأَتَيْنِ تَعْدِلُ شَهَادَةَ رَجُلٍ فَهَذَا نُقْصَانُ الْعَقْلِ وَتَمْكُثُ اللَّيَالِي مَا تُصَلِّي وَتُفْطِرُ فِي رَمَضَانَ فَهَذَا نُقْصَانُ الدِّينِ و حَدَّثَنِيهِ أَبُو الطَّاهِرِ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ بَكْرِ بْنِ مُضَرَ عَنْ ابْنِ الْهَادِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ و حَدَّثَنِي الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ إِسْحَقَ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي مَرْيَمَ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ أَخْبَرَنِي زَيْدُ بْنُ أَسْلَمَ عَنْ عِيَاضِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ح و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ وَابْنُ حُجْرٍ قَالُوا حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ وَهُوَ ابْنُ جَعْفَرٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي عَمْرٍو عَنْ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ مَعْنَى حَدِيثِ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
[Muhammed bin Rumh bin al-Muhajir al-Mişri] bize [al-Laýts] [Ibn al-Had] [Abdullah bin Dinar] [Abdullah bin Omar]-dan Resulullah sallallahu aleýhi wesellemiň: "Eý aýallar! Sadaka beriň we istigfaryňyzy köpeldiň. Sebäbi men aýallaryň esasan dowzahda ýaşaýandygyny görýärin" diýendigini rowaýat edýär. Olaryň arasynda akylly bir aýal: "Eý Allanyň Resuly, näme üçin aýallaryň köpüsi dowzahda ýaşaýar?" diýip sorady. Resulullah sallallahu aleýhi wesellem: "Siz köp nälet okaýarsyňyz we adamsyňyzyň bereketini inkär edýärsiňiz. Men akyly ýetmeýän we dini siziň toparyňyzdakylardan has güýçli bolan adamlary görmeýärin" diýdi. Aýal ýene: "Eý Allanyň Resuly! Akylyň we diniň ýetmezçiligi näme aňladýar?" diýip sorady. Resulullah sallallahu aleýhi wesellem şeýle jogap berdi: "Akylyň ýetmezçiliginiň manysy iki aýalyň şaýatlygy bilen bir erkegiň şaýatlygy deňdir. Bu akylyň ýetmezçiligi diýilýär." Şonuň ýaly-da, aýallar Ramazan aýynda aýbaşy sebäpli agyz bekleýän gijelerinde namaz okamaýarlar. Şonuň üçin bu diniň ýoklugy diýilýär. Bu barada bize [Abu Tahir] [Ibnu Wahab] [Bakar bin Mudlardan] [Ibn al-Haddan] mysal üçin şu sanad bilen gürrüň berdi. Bu barada maňa [Hasan bin Ali al-Hulwani] we [Abu Bekr bin Yshak] ikisi hem şeýle diýdiler, bize [Ibn Abu Merýem] [Muhammed bin Ja'far] şeýle diýdiler, bize [Zeýd bin Aslam] [Iýadl bin Abdullah] [Abu Said al-Hudri] Pygamberimizden sallallahu aleýhi wesellem] şeýle diýdiler. -başga bir rowaýatda şeýle diýilýär- We bize [Ýahýa bin Eýýuby] we [Kutaýbany] gürrüň berdi we [Ibn Hujr] olar soradylar, bize [Ysmaýyly] - ýagny Ibn Ja'fardan - [Amru bin Abu Amrudan] [al-Makburiden] [Abu Hureýradan] Pygamber sallallahu aleýhi wesellemden, Ibn Omaryň Pygamber sallallahu aleýhi wesellemden hadys ýaly gürrüň berdi.
Hadys
Imam Muslim : 115
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا قَرَأَ ابْنُ آدَمَ السَّجْدَةَ فَسَجَدَ اعْتَزَلَ الشَّيْطَانُ يَبْكِي يَقُولُ يَا وَيْلَهُ وَفِي رِوَايَةِ أَبِي كُرَيْبٍ يَا وَيْلِي أُمِرَ ابْنُ آدَمَ بِالسُّجُودِ فَسَجَدَ فَلَهُ الْجَنَّةُ وَأُمِرْتُ بِالسُّجُودِ فَأَبَيْتُ فَلِي النَّارُ حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَعَصَيْتُ فَلِي النَّارُ
Bize [Abu Bekr bin Abu Sýaýba] we [Abu Kuraýb] gürrüň berdiler, bize [Abu Mu'awiýa] gürrüň berdiler, [al-A'masy] gürrüň berdiler, [Abu Salyh] gürrüň berdiler, [Abu Hureýra] gürrüň berdiler: "Allahyň Resuly sallallahu aleýhi wesellem şeýle diýdi: "Bir adam Sejde süresini okanda, soňra sejde edende, şeýtan ýeke özi aglap: "Waý!" diýip aýdý. Abu Kuraýbyň taryhynda: "Waý, adamlara sejde etmek diýilýär, şonuň üçin sejde edýärler, şonuň üçin jenneti alýarlar, maňa bolsa sejde etmek diýildi, soňra men ikirjiňlendim, şonuň üçin dowzahy aldym" diýdi. Maňa [Zuhaýr bin Harb] gürrüň berdi, [Waki] gürrüň berdi, mysal üçin, bize [al-A'masy] şu sandad bilen gürrüň berdi, diňe ol: "Soňra men itaatsyz boldum, şonuň üçin dowzahy aldym" diýdi.
Hadys
Imam Muslim : 116
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ وَعُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ كِلَاهُمَا عَنْ جَرِيرٍ قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ قَالَ سَمِعْتُ جَابِرًا يَقُولُا سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ بَيْنَ الرَّجُلِ وَبَيْنَ الشِّرْكِ وَالْكُفْرِ تَرْكَ الصَّلَاةِ
Bize [Ýahýa bin Ýahýa at-Temimi] we [Osman bin Abu Şýaýba] ikisi hem [Jarirden] gürrüň berdi. [Ýahýa] bize [Jarirden] [al-A'masydan] [Abu Sufýandan] gürrüň bereninden soň, ol şeýle diýdi: Men [Jabiriň] şeýle diýenini eşitdim: "Men Pygamberiň sallallahu aleýhi wesellemiň: "Hakykatdan-da, adamy şirkden we küfüden aýyrýan zat namazy taşlamakdyr" diýenini eşitdim".
Hadys
Imam Muslim : 117
حَدَّثَنَا أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِيُّ حَدَّثَنَا الضَّحَّاكُ بْنُ مَخْلَدٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُا سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ بَيْنَ الرَّجُلِ وَبَيْنَ الشِّرْكِ وَالْكُفْرِ تَرْكُ الصَّلَاةِ
Bize [Abu Gassan al-Misma'i] bize [adl-Dlahhak bin Maklad] [Ibn Juraj]-dan gürrüň berdi, ol maňa [Abu az-Zubeýr] Jabir bin Abdullahyň: "Men Allahyň Resulynyň sallallahu aleýhi wesellemiň: "Adamy şirkden we küfürden aýyrýan zat namazy taşlamakdyr" diýendigini eşitdim" diýendigini aýtdy.
Hadys
Imam Muslim : 118
و حَدَّثَنَا مَنْصُورُ بْنُ أَبِي مُزَاحِمٍ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ ح حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرِ بْنِ زِيَادٍ أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ يَعْنِي ابْنَ سَعْدٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْأَعْمَالِ أَفْضَلُ قَالَ إِيمَانٌ بِاللَّهِ قَالَ ثُمَّ مَاذَا قَالَ الْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ قَالَ ثُمَّ مَاذَا قَالَ حَجٌّ مَبْرُورٌ وَفِي رِوَايَةِ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرٍ قَالَ إِيمَانٌ بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ و حَدَّثَنِيهِ مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ
Bize [Mansur bin Abu Muzahim] bize [Ibrahim bin Sa'd] gürrüň berdi. - başga bir rowaýatda şeýle diýilýär - maňa [Muhammed bin Ja'far bin Ziýad] bize [Ibrahim] - ýagny bin Sa'd- gürrüň berdi, [Ibn Şihab] [Sa'id bin al-Musaýab] [Abu Hureýra] şeýle diýdi: "Allahyň Resulyndan sallallahu aleýhi wesellem bir gezek: "Iň möhüm amal näme?" diýip soraldy. Ol: "Allaha iman" diýip jogap berdi. Ol ýene-de: "Soňra näme?" diýip sorady. Ol: "Alla ýolunda jihad" diýip jogap berdi. Ol ýene-de: "Soňra näme?" diýip sorady. Ol: "Mabrur Haj" diýip jogap berdi. [Muhammed bin Ja'faryň] taryhynda bolsa: "Allaha we Onuň Resulyna iman". [Muhammed bin Rafi] we [Abd bin Humeýd] maňa [Abdurrazzakdan], bize bolsa [Ma'mardan] [az-Zuhriden] şu rowaýat zynjyry we şuňa meňzeş zatlar bilen gürrüň berdiler.
Hadys
Imam Muslim : 119
حَدَّثَنِي أَبُو الرَّبِيعِ الزَّهْرَانِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ ح و حَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ هِشَامٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي مُرَاوِحٍ اللَّيْثِيِّ عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ الْأَعْمَالِ أَفْضَلُ قَالَ الْإِيمَانُ بِاللَّهِ وَالْجِهَادُ فِي سَبِيلِهِ قَالَ قُلْتُ أَيُّ الرِّقَابِ أَفْضَلُ قَالَ أَنْفَسُهَا عِنْدَ أَهْلِهَا وَأَكْثَرُهَا ثَمَنًا قَالَ قُلْتُ فَإِنْ لَمْ أَفْعَلْ قَالَ تُعِينُ صَانِعًا أَوْ تَصْنَعُ لِأَخْرَقَ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ إِنْ ضَعُفْتُ عَنْ بَعْضِ الْعَمَلِ قَالَ تَكُفُّ شَرَّكَ عَنْ النَّاسِ فَإِنَّهَا صَدَقَةٌ مِنْكَ عَلَى نَفْسِكَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَ عَبْدٌ أَخْبَرَنَا وَقَالَ ابْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ حَبِيبٍ مَوْلَى عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ أَبِي مُرَاوِحٍ عَنْ أَبِي ذَرٍّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنَحْوِهِ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَتُعِينُ الصَّانِعَ أَوْ تَصْنَعُ لِأَخْرَقَ
Maňa [Abu ar-Rabi' az-Zahrani] bize [Hammad bin Zaýd] bize [Hişam bin Urwa] gürrüň berdi. - başga bir rowaýatda aýdylyşy ýaly - bize [Halaf bin Hişam] gürrüň berdi we lafaž oňa degişli, bize [Hammad bin Zaýd] [Hisýam bin Aruba] [kakasyndan] [Abu Murawih al-Laýtsi] [Abu Zar] gürrüň berdi: "Men bir gezek Resulallah aleýhi wesellemden: "Eý, Resulallah! Iň möhüm amal näme?" diýip soradym. Resulallah sallallahu aleýhi wesellem: "Allaga ynan we Onuň ýolunda göreş" diýip jogap berdi. Men: "Haýsy hyzmatkär iň möhüm?" diýip soradym. Resulallah aleýhi wesellem: "Eýesine görä iň gowusy we iň gymmaty bolan hyzmatkär" diýip jogap berdi. Men ýene: "Eger men muny edip bilmesem näme?" diýip soradym. Allahyň Resuly (sallallahu aleýhi we sellem) şeýle jogap berdi: "Işleýän adama kömek edip ýa-da işsiz birine işläp bilersiňiz." Men ýene-de soradym: "Eý, Allahyň Resuly! Eger men käbir ýagşy işleri edip bilmesem, näme pikir edýärsiňiz?" Allahyň Resuly (sallallahu aleýhi we sellem) şeýle jogap berdi: "Başgalara garşy ýaman işleriňizi bes etmeli, sebäbi bu siziň özüňize eden sadakaňyzdyr." Bize [Muhammed bin Rafi] we [Abd bin Humeýd], [Abd] aýtdy, bize aýtdy we [Ibn Rafi] aýtdy, bize aýtdy [Abdurrazzak] bize [Ma'mar], [az-Zuhri], [Habib], Urwa bin az-Zubeýriň öňki guly, [Urwa bin az-Zubeýr], [Abu Murawih], [Abu Zar], Pygamber sallallahu aleýhi wesellemden şuňa meňzeş hadys bilen, diňe ol: "Işleýän adamlara kömek edýärsiňiz ýa-da işlemeýän adamlara iş orunlaryny döredýärsiňiz" diýdi.
Hadys
Imam Muslim : 120
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ عَنْ الشَّيْبَانِيِّ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ الْعَيْزَارِ عَنْ سَعْدِ بْنِ إِيَاسٍ أَبِي عَمْرٍو الشَّيْبَانِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْعَمَلِ أَفْضَلُ قَالَ الصَّلَاةُ لِوَقْتِهَا قَالَ قُلْتُ ثُمَّ أَيٌّ قَالَ بِرُّ الْوَالِدَيْنِ قَالَ قُلْتُ ثُمَّ أَيٌّ قَالَ الْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَمَا تَرَكْتُ أَسْتَزِيدُهُ إِلَّا إِرْعَاءً عَلَيْهِ
Bize [Abu Bekr bin Abu Sýaýba] [Ali bin Muşir] [aş-Sýaýbani] [al-Walid bin al-Aizar] [Sa'ad bin Iýas Abu Amru aş-Sýaýbani] [Abdullah bin Mes'ud]-dan rowaýat edildi, ol şeýle diýdi: "Men Allahyň Resulyndan sallallahu aleýhi wesellem: "Iň möhüm ýagşy iş näme?" diýip soradym. Ol: "Wagtynda namaz okaň" diýip jogap berdi. Men ýene-de: "Soňra başga näme?" diýip soradym. Ol: "Ene-atanyň ikisine-de bagyşlanan" diýip jogap berdi. Men ýene-de: "Soňra başga näme?" diýip soradym. Ol: "Allahyň ýolunda söweş" diýip jogap berdi. Soňra men başga sorag bermedim, sebäbi men diňe onuň duýgularyny goraýardym".
