Imam Muslim : 101
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ يَعْنِي ابْنَ عُلَيَّةَ عَنْ مَنْصُورِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ جَرِيرٍ أَنَّهُ سَمِعَهُ يَقُولُ أَيُّمَا عَبْدٍ أَبَقَ مِنْ مَوَالِيهِ فَقَدْ كَفَرَ حَتَّى يَرْجِعَ إِلَيْهِمْ قَالَ مَنْصُورٌ قَدْ وَاللَّهِ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَكِنِّي أَكْرَهُ أَنْ يُرْوَى عَنِّي هَهُنَا بِالْبَصْرَةِ
Eyebisami na biso [Ali bin Hujr as-Sa’di] ayebisaki biso [Ismail] -elingi koloba Ibn Ulayyah- uta na [Mansur bin Abdurrahman] uta na [ash-Sya’bi] uta na [Jarir] ete ayokaki ye koloba, ‘Moombo nyonso oyo akimi nkolo na ye, azali mondimi te kino akozonga epai na bango’. Mansur alobaki: ‘Na Allah, elobamaki epai ya Ntoma sallallaahu ‘alaihi wasallam, kasi nakoyina kozala na hadith oyo elobelami epai na ngai awa na Basrah’.
Imam Muslim : 102
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ دَاوُدَ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ جَرِيرٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّمَا عَبْدٍ أَبَقَ فَقَدْ بَرِئَتْ مِنْهُ الذِّمَّةُ
Ayebisaki biso [Abu Bakr bin Abu Syaibah] ayebisi biso [Hafsh bin Ghiyats] uta na [Dawud] uta na [ash-Sya’bi] uta na [Jarir] alobaki, ‘Ntoma ya Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam alobi: ‘Oyo azali moombo oyo akimi nkolo na ye, wana garantie ya Islam ekabwani na ye’.
Imam Muslim : 103
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ عَنْ مُغِيرَةَ عَنْ الشَّعْبِيِّ قَالَ كَانَ جَرِيرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ يُحَدِّثُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَبَقَ الْعَبْدُ لَمْ تُقْبَلْ لَهُ صَلَاةٌ
Ayebisaki biso [Yahya bin Yahya] ayebisi biso [Jarir] uta na [Mughirah] uta na [ash-Sya’bi] alobi, [Jarir bin Abdullah] alobelaki uta na Ntoma sallallaahu ‘alaihi wasallam, alobi: ‘Soki moombo akimi -na nkolo na ye-, losambo na ye ekondimama te’.
Imam Muslim : 104
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ صَالِحِ بْنِ كَيْسَانَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ قَالَ صَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةَ الصُّبْحِ بِالْحُدَيْبِيَةِ فِي إِثْرِ السَّمَاءِ كَانَتْ مِنْ اللَّيْلِ فَلَمَّا انْصَرَفَ أَقْبَلَ عَلَى النَّاسِ فَقَالَ هَلْ تَدْرُونَ مَاذَا قَالَ رَبُّكُمْ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ قَالَ أَصْبَحَ مِنْ عِبَادِي مُؤْمِنٌ بِي وَكَافِرٌ فَأَمَّا مَنْ قَالَ مُطِرْنَا بِفَضْلِ اللَّهِ وَرَحْمَتِهِ فَذَلِكَ مُؤْمِنٌ بِي كَافِرٌ بِالْكَوْكَبِ وَأَمَّا مَنْ قَالَ مُطِرْنَا بِنَوْءِ كَذَا وَكَذَا فَذَلِكَ كَافِرٌ بِي مُؤْمِنٌ بِالْكَوْكَبِ
Elobami na biso [Yahya bin Yahya] alobaki, natangi yango na miso ya [Malik]; uta na [Salih bin Kaisan] uta na [Ubaidullah bin Abdullah bin Utbah] uta na [Zaid bin Khalid al-Juhani] alobaki, ‘Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam atelemisaki losambo ya ntongo elongo na biso na Hudaibiyah, nsima ya mbula ebɛtaki na butu wana. Nsima ya kosilisa losambo, abalukaki epai ya Bamizilma mpe alobaki ete: ‘Boyebi makambo oyo Rabb na bino alobi?’ Baninga bayanolaki ete, ‘Allah na Ntoma na Ye bayebi malamu koleka’. Sima alobi: ‘Allah alobi: ‘Na kati ya basali na ngai, ezali na baye bandimi mpe ezali na baye bandimaka te. Na yango, oyo alobi: ‘Topesameli mbula na bolamu mpe ngolu ya Nzambe (Allah), nde moto wana andimi Ngai mpe andimi minzoto te. Epayi mosusu, moto oyo alobi: "Topesameli mbula na monzoto oyo to na monzoto wana, sima moto wana andimi Ngai te pe andimi minzoto."
Imam Muslim : 105
حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى وَعَمْرُو بْنُ سَوَّادٍ الْعَامِرِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ الْمُرَادِيُّ قَالَ الْمُرَادِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ عَنْ يُونُسَ وَقَالَ الْآخَرَانِ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَمْ تَرَوْا إِلَى مَا قَالَ رَبُّكُمْ قَالَ مَا أَنْعَمْتُ عَلَى عِبَادِي مِنْ نِعْمَةٍ إِلَّا أَصْبَحَ فَرِيقٌ مِنْهُمْ بِهَا كَافِرِينَ يَقُولُونَ الْكَوَاكِبُ وَبِالْكَوَاكِبِ
Ayebisaki ngai [Harmalah bin Yahya] mpe [Amru bin Sawwad al Amiri] mpe [Muhammad bin Salamah al-Muradi], [al-Muradi] alobaki, ayebisi biso [Abdullah bin Wahab] uta na [Yunus], mpe basusu mibale balobaki; ayebisi biso [Ibn Wahab] alobi, ayebisi biso [Yunus] uta na [Ibn Shihab] alobi, ayebisi ngai [Ubaidullah bin Abdullah bin Utbah] que [Abu Hurairah] alobaki, ‘Ntoma ya Allah (kimia pe mapamboli ya Allaah ezala likolo na ye) alobi: ‘Omoni eloko te oyo Rabb na yo alobi? Alobaki: ‘Napesaka basali na Ngai boboto te longola se soki basusu kati na bango bakomi bazangi kondima na bango. Balobaki, 'Monzoto wana ewutaki na monzoto mosusu''.
Imam Muslim : 106
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ الْمُرَادِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ ح و حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ سَوَّادٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ أَنَّ أَبَا يُونُسَ مَوْلَى أَبِي هُرَيْرَةَ حَدَّثَهُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا أَنْزَلَ اللَّهُ مِنْ السَّمَاءِ مِنْ بَرَكَةٍ إِلَّا أَصْبَحَ فَرِيقٌ مِنْ النَّاسِ بِهَا كَافِرِينَ يُنْزِلُ اللَّهُ الْغَيْثَ فَيَقُولُونَ الْكَوْكَبُ كَذَا وَكَذَا وَفِي حَدِيثِ الْمُرَادِيِّ بِكَوْكَبِ كَذَا وَكَذَا
Mpe ayebisi ngai [Muhammad bin Salamah al-Muradi] ayebisi biso [Abdullah bin Wahab] uta na [Amru bin al-Harits]. -Na lisolo mosusu elobami- Mpe elobami na ngai [Amru bin Sawwad] ayebisi ngai [Abdullah bin Wahab] ayebisi ngai [Amru bin al-Harits] ete [Abu Yunus] moombo moko ya kala ya Abu Hurairah, ayebisaki ye uta na [Abu Hurairah] uta na Ntoma ya Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam, alobi: ‘Allah akitisaka na lola mwa mapamboli te kasi bato mosusu bakomaka ba kafi. Allah atindaki mbula, yango wana balobaki, 'Monzoto oyo na monzoto wana -ezali kobimisa mbula-'. Pendant ce temps, na hadith [al-Muradi], ‘Euti na monzoto ya boye mpe ya boye’.
Imam Muslim : 107
و حَدَّثَنِي عَبَّاسُ بْنُ عَبْدِ الْعَظِيمِ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا النَّضْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ وَهُوَ ابْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنَا أَبُو زُمَيْلٍ قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ مُطِرَ النَّاسُ عَلَى عَهْدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصْبَحَ مِنْ النَّاسِ شَاكِرٌ وَمِنْهُمْ كَافِرٌ قَالُوا هَذِهِ رَحْمَةُ اللَّهِ وَقَالَ بَعْضُهُمْ لَقَدْ صَدَقَ نَوْءُ كَذَا وَكَذَا قَالَ فَنَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ { فَلَا أُقْسِمُ بِمَوَاقِعِ النُّجُومِ حَتَّى بَلَغَ وَتَجْعَلُونَ رِزْقَكُمْ أَنَّكُمْ تُكَذِّبُونَ }
Mpe ayebisi ngai [Abbas bin Abdul Azhim al-Anbari] ayebisi biso [an-Nadlar bin Muhammad] ayebisi biso [Ikrimah] - elingi koloba Ibn Ammar - ayebisi biso [Abu Zumail] alobi, ayebisi biso [Ibn Abbas] alobaki, ‘Mbala moko bato bapesaki mbula mbula na tango ya Ntoma sallallaahu ‘alaihi wasallam, sima alobaki: ‘Na likambo oyo mbula na kati ya bato ezali na ba oyo babongwanaka basali ya botondi pe ezali pe na ba oyo ba kufr. Basusu kati na bango balobaki: ‘Mbula oyo ezali elembeteli ya ngolu ya Allah’. Kasi basusu balobaki, "Monzoto ya boye mpe ya boye azwaki yango mpenza malamu." Ibn Abbas alobaki, ‘Bongo vɛrsɛ ekita: ‘-Bongo nalapi ndayi na bokiti na Ye biteni ya minzoto-’, kino na vɛrsɛ: ‘-mpe ozwaki esika ya bilei -oyo Allah apesaki bino- na kokosela Allah-’ -Qs. Qs. Al Waaqi’ah: 75-82-. Ezali na ntina mingi.
Imam Muslim : 108
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَبْرٍ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًا قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ آيَةُ الْمُنَافِقِ بُغْضُ الْأَنْصَارِ وَآيَةُ الْمُؤْمِنِ حُبُّ الْأَنْصَارِ
Ayebisaki biso [Muhammad bin al-Mutsanna] ayebisi biso [Abdurrahman bin Mahdi] uta na [Syu’bah] uta na [Abdullah bin Abdullah bin Jabr] alobi, nayoki [Anas] alobi, ‘Ntoma ya Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam alobi: ‘Elembo ya moto ya bokosi ezali koyina ba Ansar, mpe elembo ya mondimi ezali bolingo ya Ansar’.
Imam Muslim : 109
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ الْحَارِثِيُّ حَدَّثَنَا خَالِدٌ يَعْنِي ابْنَ الْحَارِثِ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ حُبُّ الْأَنْصَارِ آيَةُ الْإِيمَانِ وَبُغْضُهُمْ آيَةُ النِّفَاقِ
Ayebisaki biso [Yahya bin Habib al-Haritsi] ayebisi biso [Khalid] - elingi koloba Ibn al-Harits - ayebisi biso [Syu’bah] uta na [Abdullah bin Abdullah] uta na [Anas] uta na Ntoma sallallaahu ‘alaihi wasallam, ete alobaki: ‘Kolinga ba Ansar ezali elembo ya kondima, mpe koyina bango ezali elembo ya bokosi’.
Imam Muslim : 110
و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالَ حَدَّثَنِي مُعَاذُ بْنُ مُعَاذٍ ح و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ قَالَ سَمِعْتُ الْبَرَاءَ يُحَدِّثُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ فِي الْأَنْصَارِ لَا يُحِبُّهُمْ إِلَّا مُؤْمِنٌ وَلَا يُبْغِضُهُمْ إِلَّا مُنَافِقٌ مَنْ أَحَبَّهُمْ أَحَبَّهُ اللَّهُ وَمَنْ أَبْغَضَهُمْ أَبْغَضَهُ اللَّهُ قَالَ شُعْبَةُ قُلْتُ لِعَدِيٍّ سَمِعْتَهُ مِنْ الْبَرَاءِ قَالَ إِيَّايَ حَدَّثَ
Pe ayebisaki biso [Zuhair bin Harb] alobaki, ayebisaki biso [Mu’adh bin Mu’adz]. -na lisolo mosusu elobami- Mpe ayebisi biso [Ubaidullah bin Mu’adz] mpe lafazh ezali ya ye, ayebisi biso [tata na ngai] ayebisaki biso [Syu’bah] uta na [Adi bin Thabit] alobaki, ‘Nayokaki [al-Bara’] koyebisa hadith moko uta na Ntoma sallallaahu ‘alaihi wasallam, ntango alobaki mpo na Ansar: ‘Kolinga te bango longola se bandimi, mpe boyina bango te longola se ba bokosi. Oyo alingi bango, Allah akolinga ye, pe oyo ayinaka bango, Allah akoyina ye.' [Syu’bah] alobaki, ‘Na sima natunaki [Adi], ‘Oyokaki yango epai ya [al-Bara’]? ’ ayanolaki ete, ‘Likambo wana ezali na boyokani na ngai’.
Imam Muslim : 111
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْقَارِيَّ عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يُبْغِضُ الْأَنْصَارَ رَجُلٌ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ
Elobami na biso [Qutaibah bin Sa’id] ayebisaki biso [Ya’qub] - elingi koloba Ibn Abdurrahman al-Qari - uta na [Suhail] uta na [tata na ye] uta na [Abu Hurairah] ete Ntoma ya Nzambe (kimia mpe mapamboli ya Allaah ezala likolo na ye) alobaki ete: ‘Koyina ekozala te mpo na Ansar, moto oyo andimi Allah mpe ya nsuka Mokolo'.
Imam Muslim : 112
و حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ كِلَاهُمَا عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يُبْغِضُ الْأَنْصَارَ رَجُلٌ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ
Mpe ayebisi biso [Uthman bin Muhammad bin Abu Syaibah] ayebisi biso [Jarir]. -na lisolo mosusu elobami- Mpe nsima ya koyebisa biso [Abu Bakr bin Abu Syaibah] ayebisi biso [Abu Salamah] bango mibale uta na [al-A’masy] uta na [Abu Salih] uta na [Abu Sa’id] alobaki, ‘Ntoma ya Allah shallallahu ‘alaihi wasallam alobi: ‘Akoyina te Ansar, moto oyo andimi Allah mpe mokolo ya nsuka’.
Imam Muslim : 113
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ ح و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَاللَّفْظُ لَهُ أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ زِرٍّ قَالَ قَالَ عَلِيٌّ وَالَّذِي فَلَقَ الْحَبَّةَ وَبَرَأَ النَّسَمَةَ إِنَّهُ لَعَهْدُ النَّبِيِّ الْأُمِّيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَيَّ أَنْ لَا يُحِبَّنِي إِلَّا مُؤْمِنٌ وَلَا يُبْغِضَنِي إِلَّا مُنَافِقٌ
Ayebisaki biso [Abu Bakr bin Abu Syaibah] ayebisi biso [Waki’] mpe [Abu Mu’awiyah] uta na [al-A’masy]. -na lisolo mosusu elobami- Dan ayebisi biso [Yahya bin Yahya] mpe lafazh ezali ya ye. Lokola ayebisaki biso [Abu Mu’awiyah] uta na [al-A’masy] uta na [Adi bin Thabit] uta na [Zirr] alobaki, [Ali] alobaki, ‘Na Moto oyo akabolaka mbuma mpe asikola molimo, ya solo boyokani ya Ntoma oyo ummi -akoki kotanga te- epai na ngai ezali ‘Ezali na moto moko te oyo alingaka ngai longola se soki azali mondimi mpe ayinaka ngai te kasi azali moto ya bokosi’.
Imam Muslim : 114
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحِ بْنِ الْمُهَاجِرِ الْمِصْرِيُّ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ الْهَادِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ يَا مَعْشَرَ النِّسَاءِ تَصَدَّقْنَ وَأَكْثِرْنَ الِاسْتِغْفَارَ فَإِنِّي رَأَيْتُكُنَّ أَكْثَرَ أَهْلِ النَّارِ فَقَالَتْ امْرَأَةٌ مِنْهُنَّ جَزْلَةٌ وَمَا لَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَكْثَرَ أَهْلِ النَّارِ قَالَ تُكْثِرْنَ اللَّعْنَ وَتَكْفُرْنَ الْعَشِيرَ وَمَا رَأَيْتُ مِنْ نَاقِصَاتِ عَقْلٍ وَدِينٍ أَغْلَبَ لِذِي لُبٍّ مِنْكُنَّ قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا نُقْصَانُ الْعَقْلِ وَالدِّينِ قَالَ أَمَّا نُقْصَانُ الْعَقْلِ فَشَهَادَةُ امْرَأَتَيْنِ تَعْدِلُ شَهَادَةَ رَجُلٍ فَهَذَا نُقْصَانُ الْعَقْلِ وَتَمْكُثُ اللَّيَالِي مَا تُصَلِّي وَتُفْطِرُ فِي رَمَضَانَ فَهَذَا نُقْصَانُ الدِّينِ و حَدَّثَنِيهِ أَبُو الطَّاهِرِ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ بَكْرِ بْنِ مُضَرَ عَنْ ابْنِ الْهَادِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ و حَدَّثَنِي الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ إِسْحَقَ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي مَرْيَمَ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ أَخْبَرَنِي زَيْدُ بْنُ أَسْلَمَ عَنْ عِيَاضِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ح و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ وَابْنُ حُجْرٍ قَالُوا حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ وَهُوَ ابْنُ جَعْفَرٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي عَمْرٍو عَنْ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ مَعْنَى حَدِيثِ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Elobami ete [Muhammad bin Rumh bin al-Muhajir al-Mishri] ayebisi biso [al-Laits] uta na [Ibn al-Had] uta na [Abdullah bin Dinar] uta na [Abdullah bin Umar] uta na Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam, ete alobaki: ‘Ee basi! Pesa charité pe bakisa istighfar na yo. Pamba te, namoni ete basi nde bafandaka mingi na Lifelo.’ Mwasi moko ya mayele kati na bango atunaki, ‘Ee Ntoma ya Nzambe (Allah), mpo na nini basi mingi bazali bafandi ya lifelo?’. Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam, oyo azali na mbongo mingi te. alobaki boye: ‘Olakelaka mabe mingi mpe owanganaka mapamboli ya mobali na yo. Nazali komona te baoyo bazangi makanisi mpe oyo lingomba na bango ezali na nguya koleka baoyo ya etuluku na bino.’ Mwasi atunaki lisusu, ‘Ee Ntoma ya Allah! Kozanga makanisi mpe kozanga lingomba elimboli nini?’ Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam ayanolaki: ‘Ndimbola ya kozanga ntina ezali ete litatoli ya basi mibale ezali ndenge moko na litatoli ya mobali. Yango nde babengaka kozanga makanisi. Ndenge moko mpe, basi basambelaka te na butu oyo bakataka bilei na sanza ya Ramadlan - mpo na komona sanza -. Bongo oyo ezali oyo balobaka ete ezali kozanga lingomba’. Mpe ayebisi biso yango [Abu ath-Tahir] ayebisi biso [Ibnu Wahab] uta na [Bakar bin Mudlar] uta na [Ibn al-Had] na sanad oyo ndakisa'. Mpe eyebisi ngai [al-Hasan bin Ali al-Hulwani] mpe [Abu Bakr bin Ishaq] bango mibale balobi, ayebisi biso [Ibn Abu Maryam] ayebisi biso [Muhammad bin Ja’far] alobi, ayebisi biso [Zaid bin Aslam] uta na [Iyadl bin Abdullah] uta na [Abu Sa’id al-Khudri] uta na Ntoma sallallaahu ‘alaihi wasallam na likambo yango. -na lisolo mosusu elobami- Mpe ayebisi biso [Yahya bin Ayyub] mpe [Qutaibah] mpe [Ibn Hujr] batunaki, ayebisi biso [Ismail] -elingi koloba Ibn Ja’far- uta na [Amru bin Abu Amru] uta na [al-Maqburi] uta na [Abu Hurairah] uta na Ntoma sallallaahu ‘alaihi wasallam, lokola hadith oyo ekokani na hadith ya Ibn Umar, uta na Ntoma sallallaahu ‘alaihi wasallam’.
Imam Muslim : 115
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا قَرَأَ ابْنُ آدَمَ السَّجْدَةَ فَسَجَدَ اعْتَزَلَ الشَّيْطَانُ يَبْكِي يَقُولُ يَا وَيْلَهُ وَفِي رِوَايَةِ أَبِي كُرَيْبٍ يَا وَيْلِي أُمِرَ ابْنُ آدَمَ بِالسُّجُودِ فَسَجَدَ فَلَهُ الْجَنَّةُ وَأُمِرْتُ بِالسُّجُودِ فَأَبَيْتُ فَلِي النَّارُ حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَعَصَيْتُ فَلِي النَّارُ
Ayebisaki biso [Abu Bakr bin Abu Syaibah] mpe [Abu Kuraib] bango mibale balobi, ayebisi biso [Abu Mu’awiyah] uta na [al-A’masy] uta na [Abu Salih] uta na [Abu Hurairah] alobaki, ‘Ntoma ya Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam alobi: ‘Ntango moto azali kotanga Surah as-Sajdah, sima afukami, sima Satan atamboli ye moko mpo na kolela, koloba ete, 'Mawa''. Mpe na histoire ya Abu Kuraib, 'Mawa ezali ngai, bayebisaka bato bafukama yango wana bafukamaka mpo bazwa lola, nzokande bayebisaki ngai nafukama, sima nazalaki koboya, yango wana nazwaki lifelo''. Ayebisaki ngai [Zuhair bin Harb] ayebisi biso [Waki'] ayebisi biso [al-A'masy] na sanad oyo par exemple, kaka alobaki, 'Bongo nazalaki na botosi te yango wana nazuaki lifelo''.
Imam Muslim : 116
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ وَعُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ كِلَاهُمَا عَنْ جَرِيرٍ قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ قَالَ سَمِعْتُ جَابِرًا يَقُولُا سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ بَيْنَ الرَّجُلِ وَبَيْنَ الشِّرْكِ وَالْكُفْرِ تَرْكَ الصَّلَاةِ
Ayebisaki biso [Yahya bin Yahya at-Tamimi] na [Uthman bin Abu Syaibah] bango mibale bawutaki na [Jarir]. [Yahya] alobaki, sima ya koyebisa biso [Jarir] uta na [al-A’masy] uta na [Abu Sufyan] alobaki, nayokaki [Jabir] alobi, ‘Nayokaki Ntoma sallallaahu ‘alaihi wasallam alobi: ‘Ya solo, oyo ekaboli moto na shirk mpe kufu ezali kotika losambo’.
Imam Muslim : 117
حَدَّثَنَا أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِيُّ حَدَّثَنَا الضَّحَّاكُ بْنُ مَخْلَدٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُا سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ بَيْنَ الرَّجُلِ وَبَيْنَ الشِّرْكِ وَالْكُفْرِ تَرْكُ الصَّلَاةِ
Ayebisaki biso [Abu Ghassan al-Misma’i] ayebisi biso [adl-Dlahhak bin Makhlad] uta na [Ibn Juraij] alobi, ayebisi ngai [Abu az-Zubair] ete ayokaki [Jabir bin Abdullah] alobi, ‘Nayoki Ntoma ya Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam alobi: ‘Nini ekabolaka moto na shirk mpe kufu ezali kotika losambo'.
Imam Muslim : 118
و حَدَّثَنَا مَنْصُورُ بْنُ أَبِي مُزَاحِمٍ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ ح حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرِ بْنِ زِيَادٍ أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ يَعْنِي ابْنَ سَعْدٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْأَعْمَالِ أَفْضَلُ قَالَ إِيمَانٌ بِاللَّهِ قَالَ ثُمَّ مَاذَا قَالَ الْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ قَالَ ثُمَّ مَاذَا قَالَ حَجٌّ مَبْرُورٌ وَفِي رِوَايَةِ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرٍ قَالَ إِيمَانٌ بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ و حَدَّثَنِيهِ مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ
Mpe ayebisi biso [Mansur bin Abu Muzahim] ayebisi biso [Ibrahim bin Sa’d]. -na lisolo mosusu elobami- ayebisi ngai [Muhammad bin Ja’far bin Ziyad] ayebisi biso [Ibrahim] -elingi koloba bin Sa’d- uta na [Ibn Shihab] uta na [Sa’id bin al-Musayyab] uta na [Abu Hurairah] alobaki, ‘Ntoma ya Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam atunamaki mokolo moko, ‘Mosala ya motuya mingi ezali nini? ' Ayanolaki ete, 'Kondima na Allah'. Atunaki lisusu, ‘Bongo nini?’ Ayanolaki ete, ‘Jihad na nzela ya Allah’. Atunaki lisusu, ‘Bongo nini?’ Ayanolaki ete, 'Mabrur Hajj'. Mpe na lisolo ya [Muhammad bin Ja'far], "Kondima na Allah mpe na Ntoma na Ye". Mpe bayebisaki ngai [Muhammad bin Rafi’] mpe [Abd bin Humaid] uta na [Abdurrazzaq] bayebisaki biso [Ma’mar] uta na [az-Zuhri] na sanad oyo ndakisa’.
Imam Muslim : 119
حَدَّثَنِي أَبُو الرَّبِيعِ الزَّهْرَانِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ ح و حَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ هِشَامٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي مُرَاوِحٍ اللَّيْثِيِّ عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ الْأَعْمَالِ أَفْضَلُ قَالَ الْإِيمَانُ بِاللَّهِ وَالْجِهَادُ فِي سَبِيلِهِ قَالَ قُلْتُ أَيُّ الرِّقَابِ أَفْضَلُ قَالَ أَنْفَسُهَا عِنْدَ أَهْلِهَا وَأَكْثَرُهَا ثَمَنًا قَالَ قُلْتُ فَإِنْ لَمْ أَفْعَلْ قَالَ تُعِينُ صَانِعًا أَوْ تَصْنَعُ لِأَخْرَقَ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ إِنْ ضَعُفْتُ عَنْ بَعْضِ الْعَمَلِ قَالَ تَكُفُّ شَرَّكَ عَنْ النَّاسِ فَإِنَّهَا صَدَقَةٌ مِنْكَ عَلَى نَفْسِكَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَ عَبْدٌ أَخْبَرَنَا وَقَالَ ابْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ حَبِيبٍ مَوْلَى عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ أَبِي مُرَاوِحٍ عَنْ أَبِي ذَرٍّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنَحْوِهِ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَتُعِينُ الصَّانِعَ أَوْ تَصْنَعُ لِأَخْرَقَ
Ayebisaki ngai [Abu ar-Rabi’ az-Zahrani] ayebisi biso [Hammad bin Zaid] ayebisi biso [Hisham bin Urwah]. -na lisolo mosusu elobami- ayebisi biso [Khalaf bin Hisham] mpe lafazh ezali ya ye, ayebisi biso [Hammad bin Zaid] uta na [Hisyam bin Arubah] uta na [tata na ye] uta na [Abu Murawih al-Laitsi] uta na [Abu Dzar] alobaki, 'Mokolo moko nasengaki Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam, 'O Rasulullah oyo azali! Momeseno nini eleki ntina? ' Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam ayanolaki: 'Ndima Allah pe sala makasi na nzela na Ye'. Natunaki, ‘Mosaleli nini azali na ntina mingi?’ Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam ayanolaki: ‘Mosali oyo azali malamu koleka engebene nkolo na ye mpe oyo azali na ntalo mingi’. Natunaki lisusu, ‘Ezali boni soki nakoki kosala yango te?’ Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam ayanolaki: ‘Okoki kosalisa bato oyo basalaka to basalaka mpo na bato oyo bazali na mosala te’. Natunaki lisusu, ‘Ee Ntoma ya Allah! Okanisi nini soki nazali na makoki te ya kosala mwa mimeseno? ' Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam ayanolaki: 'Osengeli kotika mbeba na yo na bato mosusu mpo yango ezali bolingo malamu uta na yo epai na yo moko'. Ayebisaki biso [Muhammad bin Rafi’] mpe [Abd bin Humaid], [Abd] alobaki, ayebisi biso, mpe [Ibn Rafi’] alobi, ayebisi biso [Abdurrazzaq] ayebisaki biso [Ma’mar] uta na [az-Zuhri] uta na [Habib] moombo ya kala ya Urwah bin az-Zubair, uta na [Urwah bin az-Zubair] . uta na [Abu Murawih] uta na [Abu Dzar] uta na Ntoma sallallaahu ‘alaihi wasallam na hadith ya ndenge moko, kaka alobaki, ‘Bosalisaka bato oyo basalaka to bokela misala mpo na bato oyo basalaka te’.
Imam Muslim : 120
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ عَنْ الشَّيْبَانِيِّ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ الْعَيْزَارِ عَنْ سَعْدِ بْنِ إِيَاسٍ أَبِي عَمْرٍو الشَّيْبَانِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْعَمَلِ أَفْضَلُ قَالَ الصَّلَاةُ لِوَقْتِهَا قَالَ قُلْتُ ثُمَّ أَيٌّ قَالَ بِرُّ الْوَالِدَيْنِ قَالَ قُلْتُ ثُمَّ أَيٌّ قَالَ الْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَمَا تَرَكْتُ أَسْتَزِيدُهُ إِلَّا إِرْعَاءً عَلَيْهِ
Elobami na biso [Abu Bakr bin Abu Syaibah] alobeli biso [Ali bin Mushir] uta na [ash-Syaibani] uta na [al-Walid bin al-Aizar] uta na [Sa’ad bin Iyas Abu Amru ash-Syaibani] uta na [Abdullah bin Mas’ud] alobaki, ‘Nasengaki Ntoma ya Nzambe sallallaahu ‘alaihi wasallam, ‘Mosala malamu oyo eleki ntina ezali nini? ’ Ayanolaki ete: ‘Bondela na ngonga oyo ebongi’. Natunaki lisusu, ‘Bongo nini lisusu?’ Ayanolaki ete: ‘Emipesaki na baboti nyonso mibale’. Natunaki lisusu, ‘Bongo nini lisusu?’ Ayanolaki ete: ‘Bóbunda na nzela ya Allah’. Na nsima, natunaki lisusu mituna te mpo nazalaki kaka kobatela mayoki na ye.’