Imam Muslim : 1101
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ بَكْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَبَاحٍ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا كَانَ فِي سَفَرٍ فَعَرَّسَ بِلَيْلٍ اضْطَجَعَ عَلَى يَمِينِهِ وَإِذَا عَرَّسَ قُبَيْلَ الصُّبْحِ نَصَبَ ذِرَاعَهُ وَوَضَعَ رَأْسَهُ عَلَى كَفِّهِ
އަޅުގަނޑުމެން [އިޝާޤް ބިން އިބްރާހީމް] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ސުލައިމާން ބިން ޙަރްބް] [ޙައްމަދު ބިން ޙަރްބު] [ޙިމަދު ބިން ޙަރްބު] ގެ އަރިހުން [ބަކުރު ބިން ޢަބްދުالله] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުﷲ ބިން ރަބާޙް] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޤަޠާދާ] ގެ އަރިހުން [ހުމައިދު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޤަޠާދާ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ވާހަކައެވެ އޭނާގެ ކަނާތްފަރާތުގައި އޮށޯވެލާށެވެ. ފަތިސް ވަގުތު މަޑުކޮށްލުމުން ހަށިގަނޑާ އެއްވަރަށް އުނަގަނޑު އުފުލާލުމަށްފަހު، އަތްތިލަމަތީގައި ބޯ ބާއްވާނެއެވެ.
Imam Muslim : 1102
حَدَّثَنَا هَدَّابُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ نَسِيَ صَلَاةً فَلْيُصَلِّهَا إِذَا ذَكَرَهَا لَا كَفَّارَةَ لَهَا إِلَّا ذَلِكَ قَالَ قَتَادَةُ وَأَقِمْ الصَّلَاةَ لِذِكْرِي و حَدَّثَنَاه يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَسَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ جَمِيعًا عَنْ أَبِي عَوَانَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يَذْكُرْ لَا كَفَّارَةَ لَهَا إِلَّا ذَلِكَ
ހައްދާބު ބިން ޚާލިދު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި، ހައްމާމް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި، ޤަޠާދާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަނަސް ބިން މާލިކުގެ އަރިހުން ރިވާކުރެއްވި ގޮތުގައި الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ޤަޠާދާ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ: “އަދި ތިމަންރަސްކަލާނގެ ހަނދުމަފުޅަށް ދުޢާ ޤާއިމުކުރައްވާށެވެ.” ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ އާއި ސަޢީދު ބިން މަންސޫރު އަދި ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައި ވާއިރު، އެ އެންމެންވެސް އަބޫ ޢަވާނާގެ އަރިހުން ޤަތަދާއިން އަނަސްގެ ކިބައިން ނަބިއްޔާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން ރިވާކުރެއްވި ނަމަވެސް، އެކަލޭގެފާނު ބަޔާންކުރައްވާފައެއް ނުވެއެވެ: “އެއީ މެނުވީ އެކަމުގެ ކައްފާރާއެއް ނެތެވެ.”
Imam Muslim : 1103
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ قَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ نَسِيَ صَلَاةً أَوْ نَامَ عَنْهَا فَكَفَّارَتُهَا أَنْ يُصَلِّيَهَا إِذَا ذَكَرَهَا
އަދި [މުޙައްމަދު ބިން އަލް މުޘައްނާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [ޢަބްދުލްޢަޢުލާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [ސައިދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [ޤަތަދާއިން] [އަނަސް ބިން މާލިކު] ގެ އަރިހުން އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘް ކުރައްވާފައި ވެއެވެ.
Imam Muslim : 1104
و حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ حَدَّثَنِي أَبِي حَدَّثَنَا الْمُثَنَّى عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا رَقَدَ أَحَدُكُمْ عَنْ الصَّلَاةِ أَوْ غَفَلَ عَنْهَا فَلْيُصَلِّهَا إِذَا ذَكَرَهَا فَإِنَّ اللَّهَ يَقُولُ أَقِمْ الصَّلَاةَ لِذِكْرَى
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ނަޞްރު ބިން ޢަލީ އަލްޖަޙްދުލާމީ] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [އަހަރެންގެ ބައްޕަ] [ޤަތަދާއިން] [އަނަސް ބިން މާލިކް] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަލް މުޘައްނާ] އަންގަވާފައި ވެއެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ.
Imam Muslim : 1105
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ صَالِحِ بْنِ كَيْسَانَ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهَا قَالَتْ فُرِضَتْ الصَّلَاةُ رَكْعَتَيْنِ رَكْعَتَيْنِ فِي الْحَضَرِ وَالسَّفَرِ فَأُقِرَّتْ صَلَاةُ السَّفَرِ وَزِيدَ فِي صَلَاةِ الْحَضَرِ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ] ރިވާކުރައްވާފައިވެއެވެ. އަޅުގަނޑު އެކަން ހިތުދަސްކުރީ [މާލިކަށް] [ޞާލިޙް ބިން ކިސާން] ގެ އަރިހުން [ޢުރުވާ ބިން ޒުބައިރު] ގެ އަރިހުން [ޢާއިޝަތު] ގެ އަނބިކަނބަލުން ރަސޫލާގެ އަނބިކަނބަލުން، މާތްالله އޭނާއަށް ރަޙްމަތް ލައްވާށިއެވެ. 'ކުރިން ނަމާދަށް ދެ ރަކުޢަތް ފަރުޟުވެފައި އޮތީ - ދެ ރަކުޢަތް، ދިރިއުޅެމުންދާއިރުވެސް އަދި ދަތުރުކުރާއިރުވެސް، ދެން އެ ދެރަކުޢަތް ނަމާދަށް ކަނޑައެޅެނީ ހަމައެކަނި ދަތުރުކުރާއިރު، ދިރިއުޅެމުންދާއިރު އެދެރަކުޢަތް އިތުރުކުރެވެއެވެ'.
Imam Muslim : 1106
و حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ وَحَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ يُونُسَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ حَدَّثَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ عَائِشَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ فَرَضَ اللَّهُ الصَّلَاةَ حِينَ فَرَضَهَا رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ أَتَمَّهَا فِي الْحَضَرِ فَأُقِرَّتْ صَلَاةُ السَّفَرِ عَلَى الْفَرِيضَةِ الْأُولَى
އަދި [އަބޫ ޠާހިރު] އާއި [ޙަރުމަލާ ބިން ޔަޙްޔާ] ދެމީހުންވެސް އަހަރެންނަށް ކިޔައިދިނެވެ. [އިބްނޫ ވަޙްބު] [ޔޫނުސް] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޝިހާބު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ؛ [ޢުރުވާ ބިން ޒުބައިރު] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަނބިކަނބަލުން [ޢާއިޝާ] ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ.
Imam Muslim : 1107
و حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ الصَّلَاةَ أَوَّلَ مَا فُرِضَتْ رَكْعَتَيْنِ فَأُقِرَّتْ صَلَاةُ السَّفَرِ وَأُتِمَّتْ صَلَاةُ الْحَضَرِ قَالَ الزُّهْرِيُّ فَقُلْتُ لِعُرْوَةَ مَا بَالُ عَائِشَةَ تُتِمُّ فِي السَّفَرِ قَالَ إِنَّهَا تَأَوَّلَتْ كَمَا تَأَوَّلَ عُثْمَانُ
އަދި [ޢަލީ ބިން ޚަސީރަމް] އަޅުގަނޑަށް ވިދާޅުވެފައިވަނީ [އިބްނު ޢުޔައިނާ] [ޢަޟް ޒުހުރީ] ގެ އަރިހުން [ޢުރުވާ] ގެ އަރިހުން [ޢައިޝާ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވާފައިވާ ގޮތުގައި، ފުރަތަމަ ނަމާދު ދެ ރަކުޢަތް ކަނޑައެޅުއްވުމުން، ދެން ދަތުރު ނަމާދަށް ދެ ރަކުޢަތް ކަނޑައެޅިފައި ވާއިރު، މަޑުކުރާއިރު، ނަމާދު ފުރިހަމަވެގެން ދިޔައީ - އިތުރުކުރެއްވީ -' [އަޒް ޒުހުރީ] ވިދާޅުވެފައިވެ އެވެ؛ 'އަހަރެން [އުރުވާ] ގާތު އަހާލީމެވެ؛ 'ދެން ދަތުރުކުރާއިރު [އައިޝާ] ނަމާދު މުޅިން - ކުރު ނުކޮށް - ކުރާ ސަބަބަކީ ކޮބައި ހެއްޔެވެ؟' އެކަމަނާ ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ؛ 'އެކަމަނާ ވަޑައިގަތީ އުސްމާނުގެ ނިންމުމާ އެއް ނިންމުމަކަށް'.
Imam Muslim : 1108
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ الْآخَرُونَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ عَنْ ابْنِ أَبِي عَمَّارٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بَابَيْهِ عَنْ يَعْلَى بْنِ أُمَيَّةَ قَالَ قُلْتُ لِعُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ { لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ أَنْ تَقْصُرُوا مِنْ الصَّلَاةِ إِنْ خِفْتُمْ أَنْ يَفْتِنَكُمْ الَّذِينَ كَفَرُوا } فَقَدْ أَمِنَ النَّاسُ فَقَالَ عَجِبْتُ مِمَّا عَجِبْتَ مِنْهُ فَسَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ صَدَقَةٌ تَصَدَّقَ اللَّهُ بِهَا عَلَيْكُمْ فَاقْبَلُوا صَدَقَتَهُ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ الْمُقَدَّمِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمنِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي عَمَّارٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بَابَيْهِ عَنْ يَعْلَى بْنِ أُمَيَّةَ قَالَ قُلْتُ لِعُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ بِمِثْلِ حَدِيثِ ابْنِ إِدْرِيسَ
އަދި އަޅުގަނޑުމެން [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އާއި [އަބޫ ކުރުއިބް] އަދި [ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބު] އަދި [އިޝާޤް ބިން އިބްރާހީމް] އަށް ރިވާވެގެންވެއެވެ. އިސްހާގު ވިދާޅުވި އެވެ؛ އެއީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާވެގެން ދިޔަ އެއްޗެއް ކަމުގައި ވާއިރު، އަނެއް ބަޔަކު ބުނީ؛ އެއީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދުالله ބިން އިދްރީސް] އަށް [އިބްނު ޖުރައިޖް] ގެ އަރިހުން [އިބްނު އަބޫ އައްމާރު] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން ބަބައިޙީ] ގެ އަރިހުން [ޔަޢުލާ ބިން ޢުމައްޔާ] ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވާ ކަމެކެވެ، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. 'އަހަރެން [ޢުމަރު ބިން ޚައްޠާބު] އަށް ބުނީމެވެ، އެ އާޔަތުގެ ވާހަކައެވެ. ކިއުއެސް. އަން-ނިސާ'؛ 101، ރައްޔިތުން މިވަގުތު ތިބީ ސަލާމަތީ ހާލަތެއްގައި - މާނައަކީ ހަނގުރާމައިގެ ހާލަތެއްގައި ނޫން-'. އުމަރު ވިދާޅުވި އެވެ؛ 'ހަމަކަށަވަރުން އަޅުގަނޑުވެސް އެ އާޔަތަށް ޝައުޤުވެރިވީ ތިޔަބޭފުޅުން ޝައުޤުވެރިވާ ފަދައިން، ދެން އަޅުގަނޑު އެ އާޔަތާ ބެހޭގޮތުން الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އާއި ސުވާލުކޮށްލީމެވެ. އެހެންކަމުން އެކަލާނގެ ޞަދަޤާތް ޤަބޫލުކުރައްވާށެވެ'. އަދި [މުޙައްމަދު ބިން އަބޫބަކުރު އަލް މުޤައްދާމީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [ޔަޙްޔާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިބްނު ޖުރައިޖުން] ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ. [ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން ޢަބްދުالله ބިން އަބޫ ޢައްމާރު] އަޅުގަނޑަށް [ޢަބްދުالله ބިން ބަބައިޙީ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވީ، [ޔަޢުލާ ބިން ޢުމައްޔާ] ގެ އަރިހުން އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަޅުގަނޑު އެއްފަހަރަކު [ޢުމަރު ބިން ޚައްޠާބު] އާއި އިބްނު އިދްރީސްގެ ޙަދީޘާ ބެހޭގޮތުން ސުވާލުކުރީމެވެ.
Imam Muslim : 1109
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَسَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ وَأَبُو الرَّبِيعِ وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا وَقَالَ الْآخَرُونَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ بُكَيْرِ بْنِ الْأَخْنَسِ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ فَرَضَ اللَّهُ الصَّلَاةَ عَلَى لِسَانِ نَبِيِّكُمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْحَضَرِ أَرْبَعًا وَفِي السَّفَرِ رَكْعَتَيْنِ وَفِي الْخَوْفِ رَكْعَةً
ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ އާއި ސަޢީދު ބިން މަންސޫރު އަދި އަބޫ ރަބީޢު އަދި ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވެއެވެ. ޔަހްޔާ ބުންޏެވެ؛ އޭނާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް އެކަން އަންގާފައިވާއިރު، އަނެއް ބަޔަކު ބުނީ؛ އަބޫޢަވާނާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ބުކައިރު ބިން އަލް އަޚްނާސްގެ އަރިހުން މުޖާހިދުގެ އަރިހުން އިބްނު އައްބާސްގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'ތިބާގެ ރަސޫލާގެ ދުލުން الله ތަޢާލާ ވަނީ ނަމާދު ފަރުޟު ކުރައްވާފައެވެ.'
Imam Muslim : 1110
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَعَمْرٌو النَّاقِدُ جَمِيعًا عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ عَمْرٌو حَدَّثَنَا قَاسِمُ بْنُ مَالِكٍ الْمُزَنِيُّ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ بْنُ عَائِذٍ الطَّائِيُّ عَنْ بُكَيْرِ بْنِ الْأَخْنَسِ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ إِنَّ اللَّهَ فَرَضَ الصَّلَاةَ عَلَى لِسَانِ نَبِيِّكُمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الْمُسَافِرِ رَكْعَتَيْنِ وَعَلَى الْمُقِيمِ أَرْبَعًا وَفِي الْخَوْفِ رَكْعَةً
އަދި [އަބޫ ބުކައިރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އާއި [ޢަމްރު އަން ނާޤިދު] މި އެންމެންވެސް [އަލްޤާސިމް ބިން މާލިކު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނެވެ. [ޢަމްރު] ވިދާޅުވިއެވެ؛ [ޤާސިމް ބިން މާލިކް އަލް މުޒާނީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [އައްޔޫބު ބިން ޢާއިޟް އަތު ތަޢީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ބުކައިރު ބިން އަލް އަޚްނާސް] ގެ އަރިހުން [މުޖާހިދު] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޢައްބާސް] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'ތިބާގެ ރަސޫލާގެ ދުލުން ނަމާދު ފަރުޟު ކުރައްވާފައިވަނީ ދަތުރުވެރިއަކަށް ދެ ރަކުޢަތް ވަރަކަށް، އަދި ދިރިއުޅޭ މީހަކަށް ހަތަރު ރަކުޢަތާއި، އަދި ބިރުވެރިކަމުގެ ޙާލަތެއްގައި -ބިރުވެރިވާއިރު- އެއް ރަކުޢަތް ވަރުގެ ނަމާދެއް' އެވެ.
Imam Muslim : 1111
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ قَتَادَةَ يُحَدِّثُ عَنْ مُوسَى بْنِ سَلَمَةَ الْهُذَلِيِّ قَالَ سَأَلْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ كَيْفَ أُصَلِّي إِذَا كُنْتُ بِمَكَّةَ إِذَا لَمْ أُصَلِّ مَعَ الْإِمَامِ فَقَالَ رَكْعَتَيْنِ سُنَّةَ أَبِي الْقَاسِمِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ و حَدَّثَنَاه مُحَمَّدُ بْنُ مِنْهَالٍ الضَّرِيرُ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنَا أَبِي جَمِيعًا عَنْ قَتَادَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ
އަދި [މުޙައްމަދު ބިން އަލް މުޘައްނާ] އާއި [އިބްނު ބައްޝާރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ، އެދެބޭފުޅުންވެސް ވިދާޅުވިއެވެ؛ [މުޙައްމަދު ބިން ޖަޢުފަރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ، [ޝުޢޫބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަޅުގަނޑަށް އަޑުއިވުނީ [ޤަތަދާ] ރިވާކުރައްވާފައިވާ [މޫސާ ބިން ސަލާމާ އަލް ހުދަލީ] ގެ އަރިހުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އަހަރެން [އިބްނު އައްބާސް] ގާތު އެދުނީމެވެ؛ 'އަހަރެން މައްކާގައި ހުރިނަމަ، އެއީ އިމާމާއެކު ނަމާދު ނުކުރާނަމަ އަހަރެން ނަމާދު ކުރާނީ ކިހިނެއް ހެއްޔެވެ؟' އިބްނު އައްބާސް ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ؛ 'އަބޫ އަލް ޤާސިމް ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ސުންނަތެއްގެ ގޮތުގައި ދެ ރަކުޢަތް ނަމާދު ކުރާށެވެ. އަދި [މުޙައްމަދު ބިން މިންހާލް ޢަދުލް ދުލާރިރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް މި ޙަދީޘް ކިޔައިދެއްވި، [ޔަޒީދު ބިން ޒުރައިޢު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [ސަޢީދު ބިން އަބޫ ޢަރަބާ] -އަދި އެއީ އެހެން މަޞްދަރަކުން ރިވާވެގެންވާ ކަމެއް- އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [މުޙައްމަދު ބިން އަލް މުޘައްނާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [އަހަރެންގެ ބައްޕަ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، މިހުރިހާ ކަމެއްވެސް [ޤަތަދާ] އިން ފަދައިން ޗޭން އޮފް ޓްރާންސްމިޝަން އާއި އެކު މަތީގައިވާ ޙަދީޘްފުޅެވެ.
Imam Muslim : 1112
و حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ بْنِ قَعْنَبٍ حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ حَفْصِ بْنِ عَاصِمِ بْنِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ صَحِبْتُ ابْنَ عُمَرَ فِي طَرِيقِ مَكَّةَ قَالَ فَصَلَّى لَنَا الظُّهْرَ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ أَقْبَلَ وَأَقْبَلْنَا مَعَهُ حَتَّى جَاءَ رَحْلَهُ وَجَلَسَ وَجَلَسْنَا مَعَهُ فَحَانَتْ مِنْهُ الْتِفَاتَةٌ نَحْوَ حَيْثُ صَلَّى فَرَأَى نَاسًا قِيَامًا فَقَالَ مَا يَصْنَعُ هَؤُلَاءِ قُلْتُ يُسَبِّحُونَ قَالَ لَوْ كُنْتُ مُسَبِّحًا لَأَتْمَمْتُ صَلَاتِي يَا ابْنَ أَخِي إِنِّي صَحِبْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي السَّفَرِ فَلَمْ يَزِدْ عَلَى رَكْعَتَيْنِ حَتَّى قَبَضَهُ اللَّهُ وَصَحِبْتُ أَبَا بَكْرٍ فَلَمْ يَزِدْ عَلَى رَكْعَتَيْنِ حَتَّى قَبَضَهُ اللَّهُ وَصَحِبْتُ عُمَرَ فَلَمْ يَزِدْ عَلَى رَكْعَتَيْنِ حَتَّى قَبَضَهُ اللَّهُ ثُمَّ صَحِبْتُ عُثْمَانَ فَلَمْ يَزِدْ عَلَى رَكْعَتَيْنِ حَتَّى قَبَضَهُ اللَّهُ وَقَدْ قَالَ اللَّهُ { لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ }
އަދި އަޅުގަނޑުމެން [ޢަބްދުالله ބިން މަސްލަމާ ބިން ޤަޢުނަބް] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ޢީސާ ބިން ޙަފްޝް ބިން ޢާސިމް ބިން ޢުމަރު ބިން ޚައްޠާބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅުގެ އަރިހުން] ރިވާކުރެއްވިއެވެ. އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅު ޢީސާ ބިން އާސިމް ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ: ޒުހުރު ނަމާދުގެ ދެރަކުޢަތުގައި އަޅުގަނޑުމެންނަށް އިސްކޮށްދެއްވައި، ދެން އޭނާ ހިނގައިގަތީމެވެ. ދެން އޭނާ އިށީނދެ އަހަރެން އޭނާއާއެކު އިށީނދެ، ދެން އޭނާ އެނބުރިލީ ކުރިން އޭނާ ނަމާދު ކުރި ތަނަށެވެ. މީހުން ކޮޅަށް ތިބިތަން ފެނުމުން އޭނާ ސުވާލުކުރީ: 'އެމީހުން ކީއްކުރަނީ؟' އަހަރެން ޖަވާބު ދިނީމެވެ: 'އެމީހުން ސުންނަތް ނަމާދު ކުރަމުން އެބަދޭ!' އިބްނު ޢުމަރު ވިދާޅުވިއެވެ އެ ދުޢާ- ދެ ރަކްޢަތަށްވުރެ ގިނައިން الله އޭނާ ގެންދެވޭހާ ހިނދަކު، އަހަރެން ވެސް އުމަރު ބިން ޚައްޠާބާއެކު ދިޔައީމެވެ، އެކަމަކު އޭނާ ދުވަހަކުވެސް -ނަމާދު ނުކުރީ- ދެ ރަކުޢަތަށްވުރެ ގިނައިން الله އޭނާ ގެންދެވޭހާ ހިނދަކު، ދެން އަހަރެން ޢުޘްމާން ބިން އައްފާނާއެކު ދިޔައީ، އެކަމަކު އޭނާ ދުވަހަކުވެސް -ނަމާދު ނުކުރީ- ދެ ރަކުޢަތަށްވުރެ ގިނައިން الله އޭނާ ގެންދެވޭހާ ހިނދަކު، الله ވިދާޅުވަނީ؛ ހަމަކަށަވަރުން الله ގެ ރަސޫލާގެ ކިބައިގައި ތިޔަބައިމީހުންނަށް ހެޔޮ ނަމޫނާއެއް ވެއެވެ'. ކިއުއެސް. އަހުޒާބު 21.
Imam Muslim : 1113
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ يَعْنِي ابْنَ زُرَيْعٍ عَنْ عُمَرَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ حَفْصِ بْنِ عَاصِمٍ قَالَ مَرِضْتُ مَرَضًا فَجَاءَ ابْنُ عُمَرَ يَعُودُنِي قَالَ وَسَأَلْتُهُ عَنْ السُّبْحَةِ فِي السَّفَرِ فَقَالَ صَحِبْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي السَّفَرِ فَمَا رَأَيْتُهُ يُسَبِّحُ وَلَوْ كُنْتُ مُسَبِّحًا لَأَتْمَمْتُ وَقَدْ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى { لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ }
[ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑުމެންނާ [ޔަޒީދު މާނައީ އިބްނު ޒުރައި’] ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [ޢުމަރު ބިން މުޙައްމަދު] ގެ އަރިހުން [ޙަފްސް ބިން ޢާޝިމް] ގެ އަރިހުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އަޅުގަނޑު އެއްފަހަރަކު ސީރިއަސް ބައްޔެއްގައި ހުރީ [އިބްނު ޢުމަރު] އަޅުގަނޑަށް ޒިޔާރަތް ކުރައްވަން ވަޑައިގަންނަވާންދެން'. ޙަފްސް ބިން ޢާޝިމް ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އަހަރެން ދެން އޭނާއާ ސުވާލުކުރީ ދަތުރުކުރަމުން ދަނިކޮށް ހިލޭސާބަހަށް ކުރާ ނަމާދުތަކާ ބެހޭ ގޮތުން'. އިބްނު ޢުމަރު ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ؛ 'އަޅުގަނޑު ދަތުރުކުރަމުން ދަނިކޮށް ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އާއި އެކު އުޅުނު ނަމަވެސް، ހިލޭސާބަހަށް ކުރާ ދުޢާތައް އަޅުގަނޑަކަށް ދުވަހަކުވެސް ނުދެކެމެވެ. އަހަރެން ހިލޭސާބަހަށް ކުރާ ނަމާދުތައް އަދާކުރިނަމަ އަހަރެންގެ ދުޢާތައް ފުރިހަމަވީސް، ސަބަބަކީ الله ތަޢާލާ ޙަދީޘް ކުރައްވާފައިވާތީއެވެ؛ ހަމަކަށަވަރުން الله ގެ ރަސޫލާގެ ކިބައިގައި ތިޔަބައިމީހުންނަށް ހެޔޮ ނަމޫނާއެއް ވެއެވެ'. ކިއުއެސް. އަހުޒާބް؛ 21.
Imam Muslim : 1114
حَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ هِشَامٍ وَأَبُو الرَّبِيعِ الزَّهْرَانِيُّ وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا حَمَّادٌ وَهُوَ ابْنُ زَيْدٍ ح و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَيَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَا حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ كِلَاهُمَا عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى الظُّهْرَ بِالْمَدِينَةِ أَرْبَعًا وَصَلَّى الْعَصْرَ بِذِي الْحُلَيْفَةِ رَكْعَتَيْنِ
[ޚަލަފް ބިން ހިޝާމް] އާއި [އަބޫ ރަބީޢު އަޒްޒަޙްރާނީ] އަދި [ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި، އެބޭފުޅުން ވިދާޅުވީ، [ޙައްމާދު، އެއީ އިބްނު ޒައިދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، -އަދި އެއީ އެހެން މަޞްދަރަކުން ރިވާވެގެންވާ ކަމެއް- [ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބް] އާއި [ޔަޢުޤުބު ބިން އިބްރާހީމް] ދެމީހުންވެސް އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިނެވެ؛ [އިސްމާޢީލް] ދެމީހުންވެސް [އައްޔޫބު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޤިލާބާ] ގެ އަރިހުން [އަނަސް] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ، ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ މަދީނާގައި ޒުހުރު ނަމާދު ހަތަރު ރަކްޢަތާއި ޛުލްޙުލައިފާގައި ޢަޞްރު ނަމާދު ދެ ރަކުޢަތުގެ މިންވަރަށް ކުރެއްވި ކަމަށެވެ.
Imam Muslim : 1115
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُنْكَدِرِ وَإِبْرَاهِيمُ بْنُ مَيْسَرَةَ سَمِعَا أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُا صَلَّيْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الظُّهْرَ بِالْمَدِينَةِ أَرْبَعًا وَصَلَّيْتُ مَعَهُ الْعَصْرَ بِذِي الْحُلَيْفَةِ رَكْعَتَيْنِ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ސަޢީދު ބިން މަންސޫރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި [ސުފްޔާން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި [މުޙައްމަދު ބިން އަލް މުންކަދިރު] އާއި [އިބްރާހިމް ބިން މައިސާރާ] ދެމީހުންނަށްވެސް [އަނަސް ބިން މާލިކް] ވިދާޅުވާ އަޑު އިވިފައި ވެއެވެ ޛުލްޙުލައިފާ، ދެ ރަކުޢަތެވެ.'
Imam Muslim : 1116
و حَدَّثَنَاه أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ كِلَاهُمَا عَنْ غُنْدَرٍ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ غُنْدَرٌ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَزِيدَ الْهُنَائِيِّ قَالَ سَأَلْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ عَنْ قَصْرِ الصَّلَاةِ فَقَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا خَرَجَ مَسِيرَةَ ثَلَاثَةِ أَمْيَالٍ أَوْ ثَلَاثَةِ فَرَاسِخَ شُعْبَةُ الشَّاكُّ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ
އަދި [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އާއި [މުޙައްމަދު ބިން ބައްޝާރު] ދެމީހުންވެސް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [ޣުންޑަރ] ގެ އަރިހުންނެވެ. [އަބޫބަކުރު] ވިދާޅުވިއެވެ؛ [މުޙައްމަދު ބިން ޖަޢުފަރު ޔަތީ ޣުންދަރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޝުޢުބާ] އިން [ޔަޙްޔާ ބިން ޒައިދު އަލް ޙުނާޢީ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އަޅުގަނޑު އެއްފަހަރަކު [އަނަސް ބިން މާލިކް] އާއި ސުވާލުކުރީ ނަމާދު ކުރުކުރުމާ ބެހޭ ގޮތުންނެވެ. އޭނާ ޖަވާބު ދިނެވެ؛ 'الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ތިން މޭލު، ނުވަތަ ތިން ފަރުޞަޚް ބޭރަށް ނުކުމެއްޖެނަމަ - ޝުޢޫބާ ޝައްކު ކުރެވޭ - ދެ ރަކުޢަތް ނަމާދު ކުރާނެއެވެ.'
Imam Muslim : 1117
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ جَمِيعًا عَنْ ابْنِ مَهْدِيٍّ قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ خُمَيْرٍ عَنْ حَبِيبِ بْنِ عُبَيْدٍ عَنْ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ قَالَ خَرَجْتُ مَعَ شُرَحْبِيلَ بْنِ السِّمْطِ إِلَى قَرْيَةٍ عَلَى رَأْسِ سَبْعَةَ عَشَرَ أَوْ ثَمَانِيَةَ عَشَرَ مِيلًا فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ فَقُلْتُ لَهُ فَقَالَ رَأَيْتُ عُمَرَ صَلَّى بِذِي الْحُلَيْفَةِ رَكْعَتَيْنِ فَقُلْتُ لَهُ فَقَالَ إِنَّمَا أَفْعَلُ كَمَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَفْعَلُ و حَدَّثَنِيهِ مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَقَالَ عَنْ ابْنِ السِّمْطِ وَلَمْ يُسَمِّ شُرَحْبِيلَ وَقَالَ إِنَّهُ أَتَى أَرْضًا يُقَالُ لَهَا دُومِينَ مِنْ حِمْصَ عَلَى رَأْسِ ثَمَانِيَةَ عَشَرَ مِيلًا
[ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބް] އާއި [މުޙައްމަދު ބިން ބައްޝާރު] މި އެންމެންވެސް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [އިބްނު މަޙްދީ] ގެ އަރިހުންނެވެ. [ޒުހައިރު] ބުންޏެވެ؛ [ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން މަޙްދީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [ޝުޢޫބާޙް] ގެ އަރިހުން [ޔާޒީދު ބިން ޚުމައިރު] ގެ އަރިހުން [ޙަބީބު ބިން ޢުބައިދު] ގެ އަރިހުން [ޖުބައިރު ބިން ނާއިންސާފު] ގެ އަރިހުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އަޅުގަނޑު އެއްފަހަރަކު [ޝުރަހުބިލް ބިން ސަމްތު] އާއި އެކު ސަތާރަ ނުވަތަ އަށާރަ މޭލު ދުރުގައި އޮތް ރަށަކަށް ފުރައިގެން ދިޔައީމެވެ، ދެން އޭނާ ދެ ރަކުޢަތް ނަމާދު ކުރެއްވިއެވެ. އަޅުގަނޑު ދެން އެކަމާ ބެހޭގޮތުން އޭނާއާ ސުވާލުކުރީމެވެ، އޭނާ ބުންޏެވެ؛ 'އަޅުގަނޑަށް އެއްފަހަރަކު [އުމަރު] ޛުލްހުލައިފާގައި ދެރަކުޢަތް ނަމާދު ކުރާތަން ފެނުނު، ދެން އަޅުގަނޑު އޭނާއާ އެދެރަކުޢަތުގެ ވާހަކަ ސުވާލުކުރީމެވެ، އުމަރު ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އަހަރެން ހަމައެކަނި ކުރަނީ އެއްފަހަރަކު ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޢަލައިހި ވަސައްލަމް ކުރައްވާތަން ފެނުނު ގޮތަށެވެ'. އަދި [މުޙައްމަދު ބިން އަލް މުޘައްނާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި [މުޙައްމަދު ބިން ޖަޢުފަރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޝުޢޫބާ] މި އިސްނަދާއެކު ރިވާކުރެއްވި، ޖުބައިރު އިބްނު ސަމްޘުން ވިދާޅުވެފައި ޝޫރަބިލްގެ ނަން ނުކިޔާ ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އޭނާ އެއްފަހަރަކު އައީ ޑޫމިން ކިޔާ ތަނަކަށް، އެއީ ހިމްސްގެ ސަރަހައްދެއް، އެއީ އަށާރަ މޭލު ދުރުގައި އޮންނަ ސަރަހައްދެކެވެ'.
Imam Muslim : 1118
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ أَخْبَرَنَا هُشَيْمٌ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْمَدِينَةِ إِلَى مَكَّةَ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ رَكْعَتَيْنِ حَتَّى رَجَعَ قُلْتُ كَمْ أَقَامَ بِمَكَّةَ قَالَ عَشْرًا و حَدَّثَنَاه قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ ح و حَدَّثَنَاه أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ جَمِيعًا عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ حَدِيثِ هُشَيْمٍ و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَبِي إِسْحَقَ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُا خَرَجْنَا مِنْ الْمَدِينَةِ إِلَى الْحَجِّ ثُمَّ ذَكَرَ مِثْلَهُ و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ جَمِيعًا عَنْ الثَّوْرِيِّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ وَلَمْ يَذْكُرْ الْحَجَّ
ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ ތަމީމީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަނަސް ބިން މާލިކުގެ އަރިހުން ޔަޙްޔާ ބިން އަބޫ އިސްޙާޤުގެ އަރިހުން ޙުޝައިމް ރިވާކުރެއްވިއެވެ. އަހަރެން އޭނާއާ ސުވާލުކުރީމެވެ: އޭނާ މައްކާގައި ހުރީ ކިހާ ދުވަހަކު ހެއްޔެވެ؟ އޭނާ ޖަވާބު ދިނެވެ: ދިހަ ދުވަސް. ޤުޠައިބާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި އަބޫ ޢަވާނާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި އަބޫ ކުރައިބް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި އިބްނު އުލައިއްޔާ، އެ ހުރިހާ ކަމެއްވެސް ޔަޙްޔާ ބިން އަބޫ އިސްޙާޤުގެ ކިބައިން ރިވާކުރެއްވިއެވެ. އުބައިދުالله ބިން މުޢާޘް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ ޝުޢޫބާ ވިދާޅުވިއެވެ: ޔަޙްޔާ ބިން އަބޫ އިސްޙާޤު ވިދާޅުވިއެވެ: އަނަސް ބިން މާލިކު ވިދާޅުވި އަޑު އަހަން: ‘އަހަރެމެން މަދީނާއިން ޙައްޖު ކުރުމަށް ނިކުތީމެވެ. [އިބްނު ނޫމައިރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [އަހަރެންގެ ބައްޕަ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި - އަދި އެއީ އެހެން މަޞްދަރަކުން ރިވާވެގެންވާ ކަމެއް - [އަބޫ ކުރުއިބް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [އަބޫ އުސާމާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، އެ އެންމެން [އައްތައުރީ] އިން [ޔަޙްޔާ ބިން އަބޫ އިސްޙާޤު] އިން [އަނަސް] ގެ އަރިހުން މަތީގައިވާ ޙަދީޘް ފަދައިން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން، އެކަމަކު ޙައްޖުގެ ވާހަކައެއް ނުދައްކަވައެވެ.
Imam Muslim : 1119
و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي عَمْرٌو وَهُوَ ابْنُ الْحَارِثِ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ صَلَّى صَلَاةَ الْمُسَافِرِ بِمِنًى وَغَيْرِهِ رَكْعَتَيْنِ وَأَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَعُثْمَانُ رَكْعَتَيْنِ صَدْرًا مِنْ خِلَافَتِهِ ثُمَّ أَتَمَّهَا أَرْبَعًا و حَدَّثَنَاه زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ ح و حَدَّثَنَاه إِسْحَقُ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ جَمِيعًا عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ قَالَ بِمِنًى وَلَمْ يَقُلْ وَغَيْرِهِ
އަދި [ޙަރުމަލާ ބިން ޔަޙްޔާ] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވީ، [އިބްނު ވަޙްބު] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވީ، [ޢަމްރު، އެއީ އިބްނު އަލް ޙަރީޘް] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވީ، [އިބްނު ޝިހާބުން] [ސަލީމް ބިން ޢަބްދުالله] ގެ އަރިހުން [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅު] ގެ އަރިހުން الله ގެ ރަސޫލާގެ އަރިހުން، الله ތަޢާލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން، އޭނާ ކުރިން ދަތުރުވެރިޔާގެ ދުޢާ މީނާގައި އަދި އެހެން މީހުންގެ ކިބައިން، ދެމީހުންނަށް ކިޔައިދިނެވެ ރަކުޢަތް، އަބޫބަކުރު، ޢުމަރު އަދި ޢުޘްމާނުގެ ރަސްކަން ފެށުނުއިރުވެސް ދެރަކުޢަތް، އޭގެ ފަހުން ހަތަރު ރަކުޢަތުން ފުރިހަމަ ކުރެއްވިއެވެ. [ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި، [އަލް ވަލީދު ބިން މުސްލިމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި، [އައުޒާޢީ] އިން - އަދި އެއީ އެހެން މަޞްދަރަކުން ރިވާވެގެންވާ ކަމެއް - އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިން ގޮތުގައި، [އިޝާޤް] އާއި [ޢަބްދު ބިން ޙުމައިދު]، އެދެމީހުންވެސް ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިން، [ޢަބްދުއްރަޒާޤު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ، [މަޢުމަރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ، މިހުރިހާ ކަމެއްވެސް [އަޒް ޒުހުރީ] އިން މިކަހަލަ ޓްރާންސްމިޝަން ޗޭންއަކާއެކު، އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'މިނާގައި' ނަމަވެސް އޭނާ އިތުރު އެއްވެސް ވާހަކައެއް ނުދައްކައެވެ.
Imam Muslim : 1120
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِنًى رَكْعَتَيْنِ وَأَبُو بَكْرٍ بَعْدَهُ وَعُمَرُ بَعْدَ أَبِي بَكْرٍ وَعُثْمَانُ صَدْرًا مِنْ خِلَافَتِهِ ثُمَّ إِنَّ عُثْمَانَ صَلَّى بَعْدُ أَرْبَعًا فَكَانَ ابْنُ عُمَرَ إِذَا صَلَّى مَعَ الْإِمَامِ صَلَّى أَرْبَعًا وَإِذَا صَلَّاهَا وَحْدَهُ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ و حَدَّثَنَاه ابْنُ الْمُثَنَّى وَعُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ قَالَا حَدَّثَنَا يَحْيَى وَهُوَ الْقَطَّانُ ح و حَدَّثَنَاه أَبُو كُرَيْبٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ أَبِي زَائِدَةَ ح و حَدَّثَنَاه ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا عُقْبَةُ بْنُ خَالِدٍ كُلُّهُمْ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ
އަދި [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވައި، [އަބޫ އުސާމާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވި، [ޢުބައިދުالله] [ނަފީޢު] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. 'އެކަލޭގެފާނު ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އާއި އެކު މިނާގައި ދެރަކުޢަތް ނަމާދު ކުރައްވަމުން ގެންދެވިއިރު، އަބޫބަކުރުއާއި ޢުމަރުވެސް އެގޮތަށް ދުޢާކުރެއްވިއެވެ. އިބްނު ޢުމަރު އިމާމާއެކު ނަމާދު ކުރެއްވިއިރު ހަތަރު ރަކުޢަތް ނަމާދު ކުރި ނަމަވެސް އެކަނި ނަމާދު ކުރިއިރު ދެ ރަކުޢަތް ނަމާދު ކުރެއްވިއެވެ.' އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [އިބްނު އަލް މުޘައްނާ] އާއި [ޢުބައިދުالله ބިން ސަޢީދު]، އެދެބޭފުޅުންވެސް ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ؛ އެއީ [ޔަޙްޔާ މާނައަކީ އަލްޤައްޘާން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ އެއްޗެއް - އަދި އެއީ އެހެން މަޞްދަރަކުން ރިވާކުރެއްވި އެއްޗެއް - އެއީ [އަބޫ ކުރުއިބް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި އެއްޗެއް - އަދި އެއީ އެހެން މަޞްދަރަކުން ރިވާކުރެއްވި އެއްޗެއް - އެއީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ [އިބްނު އަބޫ ޒައިދާ] - އަދި އެއީ އެހެން މަޞްދަރަކުން ރިވާކުރެއްވި އެއްޗެއް - އެއީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ [އިބްނު ނޫމައިރު] - އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި އެއްޗެކެވެ [ޢުޤްބާޙް ބިން ޚާލިދު] - މިހުރިހާ ކަމެއްވެސް [ޢުބައިދުالله] ގެ ފަރާތުން މިކަހަލަ ޓްރާންސްމިޝަން ޗޭންއަކާއެކު.