Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith
Hadith
Imam Muslim : 1061
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَبِي رَافِعٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَزَالُ الْعَبْدُ فِي صَلَاةٍ مَا كَانَ فِي مُصَلَّاهُ يَنْتَظِرُ الصَّلَاةَ وَتَقُولُ الْمَلَائِكَةُ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لَهُ اللَّهُمَّ ارْحَمْهُ حَتَّى يَنْصَرِفَ أَوْ يُحْدِثَ قُلْتُ مَا يُحْدِثُ قَالَ يَفْسُو أَوْ يَضْرِطُ
އަޅުގަނޑަށް [މުޙައްމަދު ބިން ޙާތިމް] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ބަޙްޒް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޙައްމަދު ބިން ސަލާމާ] [ތަބިތު] އިން [އަބޫ ރާފީޢު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘް ކުރައްވާފައި ވެއެވެ އޭނާއަށްޓަކައި ދުޢާކުރާނެއެވެ؛ 'އޭ الله، އޭނާއަށް މާފުކުރައްވާ، އޭ الله، އޭނާއަށް ރަޙްމަތް ލައްވާށި،' އޭނާ ހަރަކާތްތެރިވާންދެން ނުވަތަ ގޮހޮރު ނިމެންދެން.' އަހަރެން އަހާލީމެވެ؛ 'ގޮހޮރު ނެގުމުން ދޭހަވަނީ ކޮން އެއްޗެއް ހެއްޔެވެ؟' އޭނާ ޖަވާބު ދިނެވެ؛ 'ފާރޓިންގ' އެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1062
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَزَالُ أَحَدُكُمْ فِي صَلَاةٍ مَا دَامَتْ الصَّلَاةُ تَحْبِسُهُ لَا يَمْنَعُهُ أَنْ يَنْقَلِبَ إِلَى أَهْلِهِ إِلَّا الصَّلَاةُ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ] ރިވާކުރައްވާފައިވެއެވެ. އަޅުގަނޑު އެއްފަހަރަކު [އަބޫ ޒަނާދު] ގެ ބާރުގެ ދަށުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ ބާރުގެ ދަށުން [މާލިކަށް] ހިތުދަސްކޮށްލީ، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވެފައި ވާކަމަށެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1063
حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ الْمُرَادِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ عَنْ يُونُسَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ ابْنِ هُرْمُزَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَحَدُكُمْ مَا قَعَدَ يَنْتَظِرُ الصَّلَاةَ فِي صَلَاةٍ مَا لَمْ يُحْدِثْ تَدْعُو لَهُ الْمَلَائِكَةُ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لَهُ اللَّهُمَّ ارْحَمْهُ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنَحْوِ هَذَا
އަޅުގަނޑަށް [ޙަރުމަލާ ބިން ޔަޙްޔާ] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ [އިބްނު ވަޙްބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޔޫނުސް] އަންގަވާފައިވާ ވާހަކަ - އަދި އެއީ އެހެން މަޞްދަރަކުން ރިވާވެގެންވާ ކަމެއް - އަޅުގަނޑަށް [މުޙައްމަދު ބިން ސަލާމަތު އަލް މުރާދީ] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ޢަބްދުالله ބިން ވަޙްބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޔޫނޫސް] [އިބްނު ޝިހާބު] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޙުރުމުޒް] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް... الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އަދި އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޙައްމަދު ބިން ރަފީޢު] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، [ޢަބްދުއްރަޒާޤު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މަޢުމަރު] [ޙަމާމް ބިން މުނަބީޙް] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން މި ޙަދީޘް ފަދައިން ކިޔައިދެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1064
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بَرَّادٍ الْأَشْعَرِيُّ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ بُرَيْدٍ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ أَعْظَمَ النَّاسِ أَجْرًا فِي الصَّلَاةِ أَبْعَدُهُمْ إِلَيْهَا مَمْشًى فَأَبْعَدُهُمْ وَالَّذِي يَنْتَظِرُ الصَّلَاةَ حَتَّى يُصَلِّيَهَا مَعَ الْإِمَامِ أَعْظَمُ أَجْرًا مِنْ الَّذِي يُصَلِّيهَا ثُمَّ يَنَامُ وَفِي رِوَايَةِ أَبِي كُرَيْبٍ حَتَّى يُصَلِّيَهَا مَعَ الْإِمَامِ فِي جَمَاعَةٍ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [ޢަބްދުالله ބިން ބަރާދު އަލް އަޝްޢަރީ] އާއި [އަބޫ ކުރުއިބް] ކަމަށާއި، އެދެބޭފުޅުންވެސް ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ؛ އެއީ [އަބޫ އުސާމާ] [ބުރައިދު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ބުރުދާ] ގެ އަރިހުން [އަބޫ މޫސާ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ ކަމެކެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އަދި އަބޫ ކުރުއިބްގެ ރިވާޔަތެއްގައި އެވާހަކަ ވެއެވެ؛ 'އިމާމާއެކު ޖަމާޢަތުގައި ނަމާދުކުރާހާ ހިނދަކު'.
Hadith
Imam Muslim : 1065
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا عَبْثَرٌ عَنْ سُلَيْمَانَ التَّيْمِيِّ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ النَّهْدِيِّ عَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ قَالَ كَانَ رَجُلٌ لَا أَعْلَمُ رَجُلًا أَبْعَدَ مِنْ الْمَسْجِدِ مِنْهُ وَكَانَ لَا تُخْطِئُهُ صَلَاةٌ قَالَ فَقِيلَ لَهُ أَوْ قُلْتُ لَهُ لَوْ اشْتَرَيْتَ حِمَارًا تَرْكَبُهُ فِي الظَّلْمَاءِ وَفِي الرَّمْضَاءِ قَالَ مَا يَسُرُّنِي أَنَّ مَنْزِلِي إِلَى جَنْبِ الْمَسْجِدِ إِنِّي أُرِيدُ أَنْ يُكْتَبَ لِي مَمْشَايَ إِلَى الْمَسْجِدِ وَرُجُوعِي إِذَا رَجَعْتُ إِلَى أَهْلِي فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ جَمَعَ اللَّهُ لَكَ ذَلِكَ كُلَّهُ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ كِلَاهُمَا عَنْ التَّيْمِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ بِنَحْوِهِ
ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި އަބްޝާރު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ސުލައިމާނުގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި އަބޫ ޢުސްމާންގެ އަތުން ތަމީމީގައި އުބައި ބިން ކަޢުބުގެ އަރިހުން އަން ނަޙީ ވިދާޅުވީ: އަޅުގަނޑަށް އެނގޭ ވަރަށްވުރެ މިސްކިތާ ދުރުގައި ގެއެއް ނެތް މީހެއް، އަދި ދުވަހަކުވެސް ނަމާދު ދޫކޮށްނުލާ މީހެކެވެ. އުބައި ބުނީ: އެހެންކަމުން އަހަރެން އޭނާއަށް ލަފާ ދިނީ ނުވަތަ އޭނާ ލަފާ ދިނީ: 'އަނދިރީގައި ނުވަތަ ހޫނުގަދަ ވަގުތުތަކުގައި ސައިކަލުގައި ދުއްވަން ޙިމާރު ގަނެފިނަމަ ކިހިނެއް ވާނީ؟' އެމީހާ ޖަވާބު ދިނީ: 'އަހަރެން ބޭނުމެއް ނޫން އަހަރެންގެ ގެ މިސްކިތާ ޖެހިގެން ހުންނަން، ސަބަބަކީ އަހަރެން ބޭނުންވަނީ އަހަރެންގެ މިސްކިތަށް ކުރި ދަތުރާއި، އަހަރެން އެނބުރި ގެއަށް ދިޔަ ގޮތް ރެކޯޑް ކުރެވޭތީ' އެވެ. ފަހެ، الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އަދި މުޙައްމަދު ބިން ޢަބްދުލްޢަޢުލާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިން ގޮތުގައި، އަލް މުޢުތަމިރު - އަދި އެއީ އެހެން މަޞްދަރަކުން ރިވާވެގެންވާ ކަމެއް- އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިން ގޮތުގައި، އިސްޙާޤު ބިން އިބްރާހީމް ވިދާޅުވިއެވެ: ޖާރިރު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ، ދެމީހުންވެސް އައްތައިމީން މިކަހަލަ ޓްރާންސްމިޝަން ޗޭންއަކާއެކުގައެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1066
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ الْمُقَدَّمِيُّ حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ عَبَّادٍ حَدَّثَنَا عَاصِمٌ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ عَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ قَالَ كَانَ رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ بَيْتُهُ أَقْصَى بَيْتٍ فِي الْمَدِينَةِ فَكَانَ لَا تُخْطِئُهُ الصَّلَاةُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَتَوَجَّعْنَا لَهُ فَقُلْتُ لَهُ يَا فُلَانُ لَوْ أَنَّكَ اشْتَرَيْتَ حِمَارًا يَقِيكَ مِنْ الرَّمْضَاءِ وَيَقِيكَ مِنْ هَوَامِّ الْأَرْضِ قَالَ أَمَ وَاللَّهِ مَا أُحِبُّ أَنَّ بَيْتِي مُطَنَّبٌ بِبَيْتِ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَحَمَلْتُ بِهِ حِمْلًا حَتَّى أَتَيْتُ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخْبَرْتُهُ قَالَ فَدَعَاهُ فَقَالَ لَهُ مِثْلَ ذَلِكَ وَذَكَرَ لَهُ أَنَّهُ يَرْجُو فِي أَثَرِهِ الْأَجْرَ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ لَكَ مَا احْتَسَبْتَ و حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَمْرٍو الْأَشْعَثِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُمَرَ كِلَاهُمَا عَنْ ابْنِ عُيَيْنَةَ ح و حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَزْهَرَ الْوَاسِطِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا أَبِي كُلُّهُمْ عَنْ عَاصِمٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ
[މުޙައްމަދު ބިން އަބޫބަކުރު އަލް މުޤައްދާމީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [ޢައްބާދު ބިން ޢައްބާދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަޝީމް] [އަބޫ ޢުޘްމާނުގެ އަރިހުން] [އުބައި ބިން ކަޢުބު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އަންސާރުގެ މީހަކު މަދީނާގައި އެންމެ ދުރު ގެއެއް އޮތް ނަމަވެސް، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އާއި އެކު ނަމާދު ކުރުން ދުވަހަކުވެސް ގެއްލިފައެއް ނުވެއެވެ. އުބައި ކުރިއަށް ގެންދިޔައީ؛ 'އަހަރެން ބުނަންދެން އަހަރެމެންނަށް އޭނާދެކެ ހަމްދަރުދީވި؛ 'ހޫނާއި ބިމުގެ ގެއްލުން ހުރި ސޫފިތަކުން ރައްކާތެރިކޮށްދޭނެ ޙިމާރެއް ގަނެފިނަމަ ރަނގަޅުވާނެ'. އެމީހާ ބުންޏެވެ؛ 'الله ގެ ޙަޟްރަތުގައި އަހަރެންގެ ގެ މުޙައްމަދު ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ގެއާ ގުޅުވާކަށް އަހަރެން ބޭނުމެއް ނޫނެވެ. އުބައި ކުރިއަށް ގެންދިޔައީ؛ 'އެކަލޭގެފާނުގެ ރުޅިވެރި ޖަވާބަކުން އަހަރެން ރުޅިއައީ، އެހެންކަމުން އަހަރެން ނަބިއްޔާ صلى الله عليه وسلم ގެ އަރިހަށް ގޮސް އެކަލޭގެފާނަށް ކިޔައިދިނީމެވެ'. އުބައި ވިދާޅުވި އެވެ؛ އެއަށްފަހު އޭނާއަށް ގޮވާލުމުން އެމީހާވެސް ދިނީ ހަމަ އެ ޖަވާބެވެ. އޭނާ ބުނީ، އޭނާގެ ފިޔަވަޅުތަކުން، ހަގީގަތުގައި ވެސް އުއްމީދު ކުރަނީ އިނާމެއް ލިބޭނެ ކަމަށެވެ. ފަހެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. 'ފޯ ޔޫ ވަޓް ޔޫ ހޯޕް ފޯ'. އަދި [ސައިދު ބިން ޢަމްރު އަލް އަޝްޢަތު] އާއި [މުޙައްމަދު ބިން ޢުމަރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައި ވާއިރު، އެދެމީހުންވެސް [އިބްނު އުޔާނާ] ގެ އަރިހުން. -އަދި އެއީ އެހެން ސަފުހާއަކުން ރިވާވެގެންވާ އެއްޗެއް- [ސައިދު ބިން އަޒްހަރު އަލް ވަސީތީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ؛ [ވާކީ’] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި، [ބައްޕަ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި، މިހުރިހާ ކަމެއް [‘އާސިމް] ގެ ފަރާތުން މިކަހަލަ ޓްރާންސްމިޝަންގެ ޗޭނަކާއެކު.
Hadith
Imam Muslim : 1067
و حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ حَدَّثَنَا رَوْحُ بْنُ عُبَادَةَ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ بْنُ إِسْحَقَ حَدَّثَنَا أَبُو الزُّبَيْرِ قَالَ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ كَانَتْ دِيَارُنَا نَائِيَةً عَنْ الْمَسْجِدِ فَأَرَدْنَا أَنْ نَبِيعَ بُيُوتَنَا فَنَقْتَرِبَ مِنْ الْمَسْجِدِ فَنَهَانَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِنَّ لَكُمْ بِكُلِّ خَطْوَةٍ دَرَجَةً
އަދި އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައި އޮތީ [ޙައްޖާޖު ބިން ޢާސީ ޞަޢީރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައި [ރައުޙް ބިން ޢުބާދާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައި [ޒަކަރިއްޔާ ބިން އިސްޙާޤު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫ ޒުބައިރު] ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ. [ޖާބިރު ބިން ޢަބްދުﷲ] ވިދާޅުވާ އަޑު އަޅުގަނޑަށް އިވުނެވެ؛ 'އަހަރެމެންގެ ގެއަކީ މިސްކިތާ ދުރު ގެއެއް ކަމުން މިސްކިތް ކައިރިއަށް ބަދަލުވާނެ ކަމުގެ އުންމީދުގައި އަހަރެމެންގެ ގެ ވިއްކަން ބޭނުންވި ނަމަވެސް ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމް އަހަރެމެންނަށް މަނާކުރައްވައި ވިދާޅުވީ ކޮންމެ ފިޔަވަޅަކަށް ޘަވާބެއް ލިބޭނެ' ކަމަށެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1068
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ بْنُ عَبْدِ الْوَارِثِ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يُحَدِّثُ قَالَ حَدَّثَنِي الْجُرَيْرِيُّ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ خَلَتْ الْبِقَاعُ حَوْلَ الْمَسْجِدِ فَأَرَادَ بَنُو سَلِمَةَ أَنْ يَنْتَقِلُوا إِلَى قُرْبِ الْمَسْجِدِ فَبَلَغَ ذَلِكَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَهُمْ إِنَّهُ بَلَغَنِي أَنَّكُمْ تُرِيدُونَ أَنْ تَنْتَقِلُوا قُرْبَ الْمَسْجِدِ قَالُوا نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَدْ أَرَدْنَا ذَلِكَ فَقَالَ يَا بَنِي سَلِمَةَ دِيَارَكُمْ تُكْتَبْ آثَارُكُمْ دِيَارَكُمْ تُكْتَبْ آثَارُكُمْ
[މުޙައްމަދު ބިން އަލް މުޘައްނާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [ޢަބްދުއްސަމަދު ބިން ޢަބްދުލް ވާރިތު] ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ؛ އަހަރެންނަށް އަޑުއިވުނީ [އަހަރެންގެ ބައްޕަ] ކިޔައިދިން އަޑު، އޭނާ ބުންޏެވެ. [އަލް ޖުރައިރީ] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވީ [އަބޫ ނަދުއްލާ] ގެ އަރިހުން [ޖާބިރު ބިން ޢަބްދުالله] ގެ އަރިހުން އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'މިސްކިތުގެ ވަށައިގެން އަދިވެސް ހުސްކޮށް ހުރި ބައެއް ބިންތައް ހުރުމުން ބަނޫ ސަލާމަތުން އިސްނަގައިގެން މިސްކިތް ކައިރިއަށް ބަދަލުވީ. މި ޚަބަރު الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ކަންފަތަށް ފޯރި ހިނދު އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. 'ހީވަނީ މިސްކިތް ކައިރިއަށް ބަދަލުވާން ބޭނުންވާ ކަމުގެ ޚަބަރެއް އަޅުގަނޑާ ހަމައަށް އައިސްފައިވާހެން'. އެމީހުން ޖަވާބު ދިނެވެ؛ 'އާދެ، އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، އަހަރެމެން އެކަން ކުރަން ބޭނުން'. ދެން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ: 'އޭ ބަނޫ ސަލާމާ، ތިޔަބައިމީހުންގެ ގެތައް ރައްކާތެރިކޮށްދެއްވާ، ތިޔަބައިމީހުންގެ ފިޔަވަޅުތައް ލިޔެވިދާނެތީ، ތިޔަބައިމީހުންގެ ގެތައް ރައްކާތެރިކުރައްވާށެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1069
حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ النَّضْرِ التَّيْمِيُّ حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ قَالَ سَمِعْتُ كَهْمَسًا يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ أَرَادَ بَنُو سَلِمَةَ أَنْ يَتَحَوَّلُوا إِلَى قُرْبِ الْمَسْجِدِ قَالَ وَالْبِقَاعُ خَالِيَةٌ فَبَلَغَ ذَلِكَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا بَنِي سَلِمَةَ دِيَارَكُمْ تُكْتَبْ آثَارُكُمْ فَقَالُوا مَا كَانَ يَسُرُّنَا أَنَّا كُنَّا تَحَوَّلْنَا
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢާސިމް ބިން ނަދާރު ޠައިމީ] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [މުޢުތަމިރު] ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ: [ކަޙްމާސް] ގެ އަރިހުން [ޖާބިރު ބިން ޢަބްދުالله] ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެން ދިޔަ އަޑު އަޅުގަނޑަށް އިވިއްޖެއެވެ. ޖާބިރު ކުރިއަށް ގެންދެވީ: 'އެ ދުވަސްވަރު ހުސް ބިންތަކެއް ހުއްޓެވެ. މި ޚަބަރު ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ގެ އަރިހަށް ވަޑައިގަތުމުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. ދެން އެމީހުން ބުނީ: 'އޭގެ ފަހުން އަޅުގަނޑުމެން ދެން ގެދޮރު ބަދަލުކުރާކަށް ބޭނުމެއް ނޫން.'
Hadith
Imam Muslim : 1070
حَدَّثَنِي إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ أَخْبَرَنَا زَكَرِيَّاءُ بْنُ عَدِيٍّ أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ عَمْرٍو عَنْ زَيْدِ بْنِ أَبِي أُنَيْسَةَ عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ أَبِي حَازِمٍ الْأَشْجَعِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ تَطَهَّرَ فِي بَيْتِهِ ثُمَّ مَشَى إِلَى بَيْتٍ مِنْ بُيُوتِ اللَّهِ لِيَقْضِيَ فَرِيضَةً مِنْ فَرَائِضِ اللَّهِ كَانَتْ خَطْوَتَاهُ إِحْدَاهُمَا تَحُطُّ خَطِيئَةً وَالْأُخْرَى تَرْفَعُ دَرَجَةً
އަޅުގަނޑަށް [އިޝާޤު ބިން މަންސޫރު] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، [ޒަކަރިއްޔާ ބިން ޢާދީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވާފައިވާ ވާހަކަ، [ޢުބައިދުالله، އެއީ އިބްނު ޢަމްރޫ] [ޒައިދު ބިން އަބޫ އުނައިސާ] ގެ އަރިހުން [ޢަދީ ބިން ތާބިތު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙާޒިމް އަލް އަޝާޖް] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ހުރައިރާ] ގެ އަރިހުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވެފައިވާ ކަމަށް؛ الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1071
و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ ح وَقَالَ قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا بَكْرٌ يَعْنِي ابْنَ مُضَرَ كِلَاهُمَا عَنْ ابْنِ الْهَادِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَفِي حَدِيثِ بَكْرٍ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ أَرَأَيْتُمْ لَوْ أَنَّ نَهْرًا بِبَابِ أَحَدِكُمْ يَغْتَسِلُ مِنْهُ كُلَّ يَوْمٍ خَمْسَ مَرَّاتٍ هَلْ يَبْقَى مِنْ دَرَنِهِ شَيْءٌ قَالُوا لَا يَبْقَى مِنْ دَرَنِهِ شَيْءٌ قَالَ فَذَلِكَ مَثَلُ الصَّلَوَاتِ الْخَمْسِ يَمْحُو اللَّهُ بِهِنَّ الْخَطَايَا
އަދި [ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ލައިތު] ކިޔައިދެއްވިއެވެ - އަދި އެއީ އެހެން މަޞްދަރަކުން ރިވާވެގެންވާ ކަމެއް - [ޤުޠައިބާ] ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ. [ބަކުރު، އެއީ ބިން މުދުލާރ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި، އެދެމީހުންވެސް [އިބްނު އަލް ޙާދީ] އިން [މުޙައްމަދު ބިން އިބްރާހީމް] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޞަލަމާ ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާން] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން، ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވިއެވެ upon him) say: 'ތިޔަބައިމީހުންގެ ތެރެއިން އެކަކުގެ ދޮރު ކައިރީގައި ކޯރެއް އޮވެ، ދުވާލަކު ފަސް ފަހަރު ފެންވަރާލުމަށް ބޭނުންކުރިނަމަ، އޭނާގެ ނަޖިސް އަދިވެސް ހުންނާނެ ހެއްޔެވެ؟' އެކުވެރިން ޖަވާބު ދިނެވެ؛ 'އޭނާގެ ނަޖިސް ނުހުންނާނެ.' އޭނާ ވިދާޅުވީ؛ 'އެއީ الله ފާފަތައް ފޮހެލައްވާ ފަސް ދުޢާގެ މިސާލެވެ'.
Hadith
Imam Muslim : 1072
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ وَهُوَ ابْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَثَلُ الصَّلَوَاتِ الْخَمْسِ كَمَثَلِ نَهْرٍ جَارٍ غَمْرٍ عَلَى بَابِ أَحَدِكُمْ يَغْتَسِلُ مِنْهُ كُلَّ يَوْمٍ خَمْسَ مَرَّاتٍ قَالَ قَالَ الْحَسَنُ وَمَا يُبْقِي ذَلِكَ مِنْ الدَّرَنِ
އަދި [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އާއި [އަބޫ ކުރުއިބް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވައިދެއްވީ، އެދެބޭފުޅުންވެސް ވިދާޅުވިއެވެ؛ [އަބޫ މުޢާވިޔަތު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަލްއަޢުމާސީ] އިން [އަބޫ ސުފްޔާން] ގެ އަރިހުން [ޖާބިރު ބިން ޢަބްދުالله] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވިއެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އަބޫ ސުފްޔާން ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަލް ހަސަން ވިދާޅުވީ؛ 'ނަޖިސް ބާކީ އޮތުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެއް ހެއްޔެވެ؟'
Hadith
Imam Muslim : 1073
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُطَرِّفٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ غَدَا إِلَى الْمَسْجِدِ أَوْ رَاحَ أَعَدَّ اللَّهُ لَهُ فِي الْجَنَّةِ نُزُلًا كُلَّمَا غَدَا أَوْ رَاحَ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އާއި [ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބް] އަށް ރިވާވެގެންވެއެވެ. އެއީ އަޅުގަނޑުމެން [ޔަޒީދު ބިން ހާރޫން] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި އަޅުގަނޑުމެން [މުޙައްމަދު ބިން މުޘަރީފް] ގެ އަރިހުން [ޒައިދު ބިން އަސްލަމް] ގެ އަރިހުން [ޢަތަ` ބިން ޔާސާރު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން ރަސޫލުﷲ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އެކަން ކުރަނީ ހެނދުނު ނުވަތަ ހަވީރު ދަތުރުކުރާ ކޮންމެ ފަހަރަކުއެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 1074
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يُونُسَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا سِمَاكٌ ح و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَاللَّفْظُ لَهُ قَالَ أَخْبَرَنَا أَبُو خَيْثَمَةَ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ قَالَ قُلْتُ لِجَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ أَكُنْتَ تُجَالِسُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ نَعَمْ كَثِيرًا كَانَ لَا يَقُومُ مِنْ مُصَلَّاهُ الَّذِي يُصَلِّي فِيهِ الصُّبْحَ أَوْ الْغَدَاةَ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ فَإِذَا طَلَعَتْ الشَّمْسُ قَامَ وَكَانُوا يَتَحَدَّثُونَ فَيَأْخُذُونَ فِي أَمْرِ الْجَاهِلِيَّةِ فَيَضْحَكُونَ وَيَتَبَسَّمُ
[އަޙްމަދު ބިން ޢަބްދުالله ބިން ޔޫނުސް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [ޒުހައިރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [ސިމާކް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި - އަދި އެއީ އެހެން މަޞްދަރަކުން ރިވާވެގެންވާ ކަމެއް - [ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި އަދި އެ ބަސްފުޅު އެކަމުގައިވާ ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ؛ [އަބޫ ޚައިޘްސަމާ] [ސިމާކް ބިން ޙަރްބު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވެފައިވަނީ އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަހަރެން [ޖާބިރު ބިން ސަމުރާ] އަށް ބުނީމެވެ؛ 'ފަހަރެއްގައި ދުވަހަކުވެސް الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އާއި އެކު އިށީނދެވަޑައިގެންފައި ވެދާނެ ހެއްޔެވެ؟ އޭނާ ޖަވާބު ދިނެވެ؛ 'އާދެ، އަދި އެއީ އެތައް ފަހަރަކު، އޭނާ (ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ) ދުވަހަކުވެސް ފަތިހު ނުވަތަ ހެނދުނު ނަމާދުކުރާ ތަނުން ނުނިކުމެ އިރު އަރަންދެން، އިރު އަރާނަމަ ދެން ފުރައިގެންދާނެއެވެ. ޖާހިލުކަމުގެ ދުވަސްވަރު ގިނަ ފަހަރަށް އެކުވެރިން ވާހަކަތަކާއި ވާހަކަތައް ކިޔައިދިނުމުން އެމީހުން ހީގަތް ނަމަވެސް އޭނާ ހަމައެކަނި ހިނިތުންވެލިއެވެ'.
Hadith
Imam Muslim : 1075
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ عَنْ زَكَرِيَّاءَ كِلَاهُمَا عَنْ سِمَاكٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا صَلَّى الْفَجْرَ جَلَسَ فِي مُصَلَّاهُ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ حَسَنًا و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ قَالَ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ كِلَاهُمَا عَنْ سِمَاكٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَلَمْ يَقُولَا حَسَنًا
އަދި [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [ވާކީޢު] [ސުފްޔާން] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވިއެވެ. [އަބޫބަކުރު] ވިދާޅުވިއެވެ؛ [މުޙައްމަދު ބިން ބިޝާރު] [ޒަކަރިއްޔާ] އިން، ދެމީހުންވެސް [ސިމާކް] އިން [ޖާބިރު ބިން ސަމުރާ] ގެ ކިބައިން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވެފައިވަނީ، ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ފަޖުރު ނަމާދު ކުރެއްވިއިރު، އިރު ފުރިހަމައަށް އަރަންދެން ނަމާދުކުރާ ތަނުގައި އިށީނދެވަޑައިގަންނަވާނެ ކަމަށެވެ. އަދި [ޤުޠައިބާ] އާއި [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ، އެދެބޭކަލުންވެސް ވިދާޅުވިއެވެ. [އަބޫ އަލް އަޙްވާޝް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ؛ -އަދި އެއީ އެހެން މަގަކުން ރިވާވެގެންވާ އެއްޗެއް- [އިބްނުލް އަލް މުޘައްނާ] އާއި [އިބްނު ބައްޝާރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ދެމީހުންވެސް ވިދާޅުވިއެވެ؛ [މުޙައްމަދު ބިން ޖަޢުފަރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [ޝުޢޫބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، ދެމީހުންވެސް [ސިމާކް] އިން މި ޗޭން އޮފް ޓްރާންސްމިޝަން އާއި އެކު، އެކަމަކު އެމީހުން ނުބުނެއެވެ؛ 'ފުރިހަމަކޮށް'.
Hadith
Imam Muslim : 1076
و حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مَعْرُوفٍ وَإِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ عِيَاضٍ حَدَّثَنِي ابْنُ أَبِي ذُبَابٍ فِي رِوَايَةِ هَارُونَ وَفِي حَدِيثِ الْأَنْصَارِيِّ حَدَّثَنِي الْحَارِثُ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ مِهْرَانَ مَوْلَى أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَحَبُّ الْبِلَادِ إِلَى اللَّهِ مَسَاجِدُهَا وَأَبْغَضُ الْبِلَادِ إِلَى اللَّهِ أَسْوَاقُهَا
އަދި އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާވެގެންވަނީ [ހާރޫން ބިން މަޢުރޫފް] އަދި [އިޝާޤު ބިން މޫސާ އަލް އަންސާރީ] އެދެބޭފުޅުންވެސް ވިދާޅުވިއެވެ. އެއީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަނަސް ބިން ޢިޔާދުލް] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ އަޅުގަނޑަށް [އިބްނު އަބޫ ޛުބާބު] އަށް ވާރިދުވެފައި އޮތީ ހާރޫންގެ ރިވާޔަތުގައި އަދި އަލް އަންސާރީގެ ޙަދީޘްގައި، އަޅުގަނޑަށް [އަލްޙަރީޘް] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ ކުރީގެ އަޅާ [ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން މިޙްރާން] ގެ އަރިހުން ކަމަށް الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވިއެވެ الله އަށް އެންމެ ލޯބިވާ ތަނަކީ މިސްކިތް، އަދި الله އަށް އެންމެ ނަފްރަތުކުރާ ތަނަކީ ބާޒާރެވެ'.
Hadith
Imam Muslim : 1077
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا كَانُوا ثَلَاثَةً فَلْيَؤُمَّهُمْ أَحَدُهُمْ وَأَحَقُّهُمْ بِالْإِمَامَةِ أَقْرَؤُهُمْ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ ح و حَدَّثَنِي أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِيُّ حَدَّثَنَا مُعَاذٌ وَهُوَ ابْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنِي أَبِي كُلُّهُمْ عَنْ قَتَادَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا سَالِمُ بْنُ نُوحٍ ح و حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ جَمِيعًا عَنْ الْجُرَيْرِيِّ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ
[ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [އަބޫ ޢަވާނާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޤަތަދާ] ކިޔައިދެއްވީ [އަބޫ ނަދުލާ] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ސަޢީދު އަލް ޚުދުރީ] ގެ އަރިހުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އަދި [މުޙައްމަދު ބިން ބައްޝާރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [ޔަޙްޔާ ބިން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [ޝުޢުބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި - އަދި އެހެން މަޞްދަރަކުން ރިވާވެގެން - އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [އަބޫ ޚާލިދު އަލް އަޙްމަރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [ސަޢީދު ބިން އަބޫ ޢަރޫބާޙް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [އަބޫ ޣައްސާން އަލް މިޞްމާޢީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވި، [މުޢާޛު، އެއީ އިބްނު ހިޝާމް] އަޅުގަނޑަށް [ބައްޕައަށް] ހުރިހާ ކަމެއް [ޤަތަދާއިން] ކިޔައިދިނީ މިކަހަލަ ޓްރާންސްމިޝަންގެ ޗޭނަކާއެކުގައެވެ. [މުޙައްމަދު ބިން އަލް މުޘައްނާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [ސަލީމް ބިން ނޫޙް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި - އަދި އެއީ އެހެން މަޞްދަރަކުން ރިވާވެގެންވާ ކަމެއް - [ޙަސަން ބިން ޢީސާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [އިބްނުލް މުބާރަކް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، އެ ހުރިހާ އެންމެން [އަލް ޖުރައިރީ] އިން [އަބޫ ނަދުލާ] އިން [އަބޫ ސަޢީދު] ގެ އަރިހުން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޢަލައިހި ވަޞިއްޔަތުގެ އަރިހުން.
Hadith
Imam Muslim : 1078
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ كِلَاهُمَا عَنْ أَبِي خَالِدٍ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ رَجَاءٍ عَنْ أَوْسِ بْنِ ضَمْعَجٍ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ الْأَنْصَارِيِّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَؤُمُّ الْقَوْمَ أَقْرَؤُهُمْ لِكِتَابِ اللَّهِ فَإِنْ كَانُوا فِي الْقِرَاءَةِ سَوَاءً فَأَعْلَمُهُمْ بِالسُّنَّةِ فَإِنْ كَانُوا فِي السُّنَّةِ سَوَاءً فَأَقْدَمُهُمْ هِجْرَةً فَإِنْ كَانُوا فِي الْهِجْرَةِ سَوَاءً فَأَقْدَمُهُمْ سِلْمًا وَلَا يَؤُمَّنَّ الرَّجُلُ الرَّجُلَ فِي سُلْطَانِهِ وَلَا يَقْعُدْ فِي بَيْتِهِ عَلَى تَكْرِمَتِهِ إِلَّا بِإِذْنِهِ قَالَ الْأَشَجُّ فِي رِوَايَتِهِ مَكَانَ سِلْمًا سِنًّا حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ ح و حَدَّثَنَا الْأَشَجُّ حَدَّثَنَا ابْنُ فُضَيْلٍ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ كُلُّهُمْ عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ
އަދި [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އާއި [އަބޫ ސަޢީދު އަލް އަޝާޖް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ، ދެމީހުންވެސް [އަބޫ ޚާލިދު] ގެ އަރިހުންނެވެ. [އަބޫބަކުރު] ވިދާޅުވިއެވެ؛ [އަބޫ ޚާލިދު އަލް އަޙްމަރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަލް އަޢުމާސީ] އިން، [އިސްމާޢީލް ބިން ރާޖާޢު] ގެ އަރިހުން [އައުސް ބިން ދަމްޢަޖް] އިން [އަބޫ މަސްޢޫދު އަލް އަސްންހާރީ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ: 'ރައްޔިތެއްގެ މައްޗަށް އިމާމު ވުމުގެ ހައްގު ލިބިގެންވާ މީހާއަކީ، الله ގެ ފޮތް - ޤުރުއާން - ކިޔެވުމަށް އެންމެ ފަރިތަ މީހާއެވެ ހިޖުރަކުރުން، ދެން ފުރަތަމަ އިސްލާމްވި މީހާ، އަދި އެއްވެސް މީހަކު އޭނާގެ ބާރުވެރި ދާއިރާގައި އެހެން މީހަކު ލީޑްކޮށްގެން ނުވާނެ، އަދި އެއްވެސް މީހަކު އޭނާގެ ސިޓިންރޫމްގައި މީހެއްގެ ގެއެއްގައި އިށީނދެގެން ނުވާނެ، އޭނާގެ ހުއްދަ ހޯދައިގެން ނޫނީ.' އަލް އަސްޔާޖް އެޑިޓޯރިއަލް އާއި އެކު ރިވާކުރެއްވުމުގައި ވިދާޅުވެފައިވަނީ 'އެހެންކަމުން ޤާބިލުކަމުގެ ގޮތުގައި ބަލާ އެއްޗަކީ އިސްލާމްދީނާއި އުމުރު، ' [އަބޫ ކުރުއިބް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [އަބޫ މުޢާވިޔަތު] -އަދި އެހެން ސަފުހާއަކުން ރިވާކުރެއްވި- އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވިއެވެ ފުދުލައިލް] -އަދި އެހެން ސަފުހާއަކުން ރިވާވެގެން- އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިން ގޮތުގައި، [އިބްނު އަބޫ ޢުމަރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ، [ސުފްޔާން]، މިހުރިހާ ކަމެއް [އަލް އަޢުމާސީ] އިން މިކަހަލަ ޓްރާންސްމިޝަން ޗޭންއަކާއެކުގައެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1079
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ رَجَاءٍ قَالَ سَمِعْتُ أَوْسَ بْنَ ضَمْعَجٍ يَقُولُ سَمِعْتُ أَبَا مَسْعُودٍ يَقُولُا قَالَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَؤُمُّ الْقَوْمَ أَقْرَؤُهُمْ لِكِتَابِ اللَّهِ وَأَقْدَمُهُمْ قِرَاءَةً فَإِنْ كَانَتْ قِرَاءَتُهُمْ سَوَاءً فَلْيَؤُمَّهُمْ أَقْدَمُهُمْ هِجْرَةً فَإِنْ كَانُوا فِي الْهِجْرَةِ سَوَاءً فَلْيَؤُمَّهُمْ أَكْبَرُهُمْ سِنًّا وَلَا تَؤُمَّنَّ الرَّجُلَ فِي أَهْلِهِ وَلَا فِي سُلْطَانِهِ وَلَا تَجْلِسْ عَلَى تَكْرِمَتِهِ فِي بَيْتِهِ إِلَّا أَنْ يَأْذَنَ لَكَ أَوْ بِإِذْنِهِ
އަދި [މުޙައްމަދު ބިން އަލް މުޘްޞްނާ] އާއި [އިބްނު ބައްޝާރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިބްނުލް މުޘައްނާ] ރިވާކުރެއްވިއެވެ؛ [މުޙައްމަދު ބިން ޖަޢުފަރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޝުޢުބާއިން] [އިސްމާޢީލް ބިން ރާޖާޢު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވިއެވެ؛ އަޅުގަނޑަށް އަޑުއިވުނީ [އައުސް ބިން ދަމްޢަޖް] ވިދާޅުވި ވާހަކައެވެ؛ އަހަރެން އަޑުއެހިން [އަބޫ މަސްޢޫދު] ވިދާޅުވާ ވާހަކައެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ އޮތޯރިޓީ - އޮތޯރިޓީ އާއި ހުއްދަ ހޯދައިގެން ނޫނީ، ނުވަތަ އޭނާގެ ހުއްދައާއެކު ނޫނީ އެހެން މީހެއްގެ ގެއެއްގެ ގޮނޑިއެއްގައި އިށީނދެ ނުތިބުން'.
Hadith
Imam Muslim : 1080
و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ مَالِكِ بْنِ الْحُوَيْرِثِ قَالَ أَتَيْنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَنَحْنُ شَبَبَةٌ مُتَقَارِبُونَ فَأَقَمْنَا عِنْدَهُ عِشْرِينَ لَيْلَةً وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَحِيمًا رَقِيقًا فَظَنَّ أَنَّا قَدْ اشْتَقْنَا أَهْلَنَا فَسَأَلَنَا عَنْ مَنْ تَرَكْنَا مِنْ أَهْلِنَا فَأَخْبَرْنَاهُ فَقَالَ ارْجِعُوا إِلَى أَهْلِيكُمْ فَأَقِيمُوا فِيهِمْ وَعَلِّمُوهُمْ وَمُرُوهُمْ فَإِذَا حَضَرَتْ الصَّلَاةُ فَلْيُؤَذِّنْ لَكُمْ أَحَدُكُمْ ثُمَّ لِيَؤُمَّكُمْ أَكْبَرُكُمْ و حَدَّثَنَا أَبُو الرَّبِيعِ الزَّهْرَانِيُّ وَخَلَفُ بْنُ هِشَامٍ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ أَيُّوبَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ و حَدَّثَنَاه ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ عَنْ أَيُّوبَ قَالَ قَالَ لِي أَبُو قِلَابَةَ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ الْحُوَيْرِثِ أَبُو سُلَيْمَانَ قَالَ أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ فِي نَاسٍ وَنَحْنُ شَبَبَةٌ مُتَقَارِبُونَ وَاقْتَصَّا جَمِيعًا الْحَدِيثَ بِنَحْوِ حَدِيثِ ابْنِ عُلَيَّةَ
އަދި [ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބު] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި، [އިސްމާޢީލް ބިން އިބްރާހީމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [އައްޔޫބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫ ޤިލާބާ] ގެ އަރިހުން [މާލިކު ބިން ހުވައިރިތު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވިއެވެ. އަހަރެމެން ކުޑައިރު الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އާއި ބައްދަލުވެ، ދެން ވިހި ރޭ އެކަލޭގެފާނުގެ ގޭގައި މަޑުކުރީމެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم އަކީ ހިތްހެޔޮ މަޑުމައިތިރި ބޭފުޅެކެވެ. އަހަރެމެންގެ އާއިލާތައް ހަނދާންވާކަން އޭނާއަށް އެނގޭތީ، އަހަރެމެން ދޫކޮށްލާފައިވާ އަހަރެމެންގެ އާއިލާތަކުގެ އާއިލާތަކުގެ ވާހަކަ އޭނާ އަހަރެމެންނާ ސުވާލުކޮށް، އަހަރެމެން ކިޔައިދިނީމެވެ. ދެން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. ނަމާދު ވަގުތު ޖެހުމުން ތިޔަބައިމީހުންގެ ތެރެއިން އެކަކު އަޟާން އަށް ގޮވާލާއިރު އެންމެ ދޮށީ މީހާ އިމާމު ކަމުގައި ވާންވާނެއެވެ.' އަދި [އަބޫ ރަބީޢު އަޒް ޒަޙްރާނީ] އާއި [ޚަލަފް ބިން ހިޝާމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވިއެވެ؛ [ހައްމާދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [އައްޔޫބު] އިން މި ޗޭން އޮފް ޓްރާންސްމިޝަން އާއި އެކުގައެވެ. އަދި [އިބްނު އަބޫ ޢުމަރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ، [ޢަބްދުލް ވައްހާބު] [އައްޔޫބު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވައިދެއްވީ، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. [އަބޫ ޤިލާބާ] އަޅުގަނޑަށް ވިދާޅުވިއެވެ؛ [މާލިކު ބިން ހުވައިރިތުސް އަބޫ ސުލައިމާން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަޅުގަނޑަށް އެއްފަހަރަކު ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމައާ ބައްދަލުވިއިރު، އެކަލޭގެފާނު މީސްތަކުންގެ ތެރޭގައި ހުންނެވިއިރު އަޅުގަނޑުމެން އަދިވެސް އެއް އުމުރެއްގެ ފުރާވަރުގެ ކުދިންނަށް ވީއިރު، ދެން ދެމީހުންވެސް އިބްނު އުލައިއްޔާގެ ޙަދީޘް ފަދަ ޙަދީޘެއް ރިވާކުރެއްވިއެވެ.
