Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith
Hadith
Imam Muslim : 1021
و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ أَنَّ ابْنَ شِهَابٍ أَخْبَرَهُ قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ عَائِشَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ لَقَدْ كَانَ نِسَاءٌ مِنْ الْمُؤْمِنَاتِ يَشْهَدْنَ الْفَجْرَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُتَلَفِّعَاتٍ بِمُرُوطِهِنَّ ثُمَّ يَنْقَلِبْنَ إِلَى بُيُوتِهِنَّ وَمَا يُعْرَفْنَ مِنْ تَغْلِيسِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالصَّلَاةِ
އަދި އަޅުގަނޑަށް [ޙަރުމަލާ ބިން ޔަޙްޔާ] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، [އިބްނު ޝިހާބު] އޭނާއަށް ކިޔައިދެއްވި ވާހަކަ އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިބްނު ވަޙްބަށް] ރިވާވެގެންވާ ކަމުގައެވެ. އަޅުގަނޑަށް [ޢުރުވާ ބިން ޒުބައިރު] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަނބިކަނބަލުން [ޢާއިޝާ] ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ފަޖުރު ނަމާދު ކުރައްވާނީ އަދިވެސް ވަރަށް ފަތިސް ވަގުތުގައެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 1022
و حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ وَإِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا مَعْنٌ عَنْ مَالِكٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ إِنْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيُصَلِّي الصُّبْحَ فَيَنْصَرِفُ النِّسَاءُ مُتَلَفِّعَاتٍ بِمُرُوطِهِنَّ مَا يُعْرَفْنَ مِنْ الْغَلَسِ و قَالَ الْأَنْصَارِيُّ فِي رِوَايَتِهِ مُتَلَفِّفَاتٍ
އަދި [ނަޞްރު ބިން ޢަލީ އަލްޖަހުދުލާމީ] އާއި [އިޝާޤް ބިން މޫސާ އަލް އަންސާރީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވިއެވެ. [މާޢާން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [މާލިކު] ގެ އަރިހުން [ޔަޙްޔާ ބިން ސަޢީދު] ގެ އަރިހުން [ޢަމަރާ] ގެ އަރިހުން [ޢާއިޝަތު] ގެ އަރިހުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ފަޖުރު ނަމާދު ކުރެއްވިއިރު، އަންހެނުން އެނބުރި ގެއަށް ދިޔައީ ފޮތިގަނޑަކުން ބޯ ފޮތިގަނޑެއް ޖަހައިގެންނެވެ. [އަލް އަންސާރީ] އޭނާގެ ރިވާޔަތުގައި ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ؛ 'އެމީހުން ބޮލުގައި ފޮތިގަނޑު ފަޅާލީ'.
Hadith
Imam Muslim : 1023
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ عَنْ شُعْبَةَ قَالَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ قَالَ لَمَّا قَدِمَ الْحَجَّاجُ الْمَدِينَةَ فَسَأَلْنَا جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ فَقَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي الظُّهْرَ بِالْهَاجِرَةِ وَالْعَصْرَ وَالشَّمْسُ نَقِيَّةٌ وَالْمَغْرِبَ إِذَا وَجَبَتْ وَالْعِشَاءَ أَحْيَانًا يُؤَخِّرُهَا وَأَحْيَانًا يُعَجِّلُ كَانَ إِذَا رَآهُمْ قَدْ اجْتَمَعُوا عَجَّلَ وَإِذَا رَآهُمْ قَدْ أَبْطَئُوا أَخَّرَ وَالصُّبْحَ كَانُوا أَوْ قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّيهَا بِغَلَسٍ و حَدَّثَنَاه عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سَعْدٍ سَمِعَ مُحَمَّدَ بْنَ عَمْرِو بْنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ قَالَ كَانَ الْحَجَّاجُ يُؤَخِّرُ الصَّلَوَاتِ فَسَأَلْنَا جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ بِمِثْلِ حَدِيثِ غُنْدَرٍ
[އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޣުންދަރު] [ޝުޢޫބާ] ގެ ކިބައިން ކިޔައިދެއްވި --އަދި އެއީ އެހެން މަޞްދަރަކުން ރިވާވެގެންވާ ކަމެއް- އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޙައްމަދު ބިން މުޘައްނާ] އާއި [އިބްނު ބައްޝާރު] ކިޔައިދެއްވި، އެދެމީހުންވެސް ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޙައްމަދު ބިން ޖަޢުފަރު] ކިޔައިދިނީ، އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޝުޢުބާ] ކިޔައިދިނީ - [ސަޢުދު ބިން އިބްރާހީމް] ގެ އަރިހުން، [މުޙައްމަދު ބިން ޢަމްރު ބިން ޙަސަން ބިން ޢަލީ] ގެ އަރިހުން އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'ޙައްޖާޖު މަދީނާއަށް ވަޑައިގަތުމުން، އަޅުގަނޑުމެން [ޖާބިރު ބިން ޢަބްދުﷲ] ގާތު އެދުމުން، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ދުވާލުގެ މެދުތެރޭގައި ވަރަށް ހޫނު ވަގުތުތަކުގައި ޒުހުރު ނަމާދު ކުރައްވަމުން ގެންދެވިއިރު، އަދި އިރު ސާފުވާ ވަގުތުތަކުގައި އަސްރު ނަމާދެއް ކުރައްވައި، އަދި އިރު އޮއްސޭ ވަގުތު މަޣްރިބު ނަމާދު ކުރައްވަމުން ގެންދެވިއެވެ. ޞަޙާބީން އެއްވެފައިވާކަން ފެނިއްޖެނަމަ އެކަން އަވަސްކޮށްދީ، ޞަޙާބީން އޭނާގެ ގާތަށް އަންނަން އަވަސް ނުވާކަން ފެނިއްޖެނަމަ އެކަން ލަސްކޮށް، ފަޖުރު ކަމުގައިވާނަމަ، ޞަޙާބީން ނުވަތަ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެކަން ކުރައްވާނީ ފަތިސް އަނދިރިވެފައި ވަނިކޮށެވެ.' އަދި [ޢުބައިދުالله ބިން މުޢާޘް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [އަހަރެންގެ ބައްޕަ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޝުޢަބާޙް] [ޞަޢްދު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދިނީ އޭނާއަށް [މުޙައްމަދު ބިން ޢަމްރު ބިން އަލް ޙަސަން ބިން ޢަލީ] ވިދާޅުވާ އަޑު އިވިވަޑައިގަތީ: އަލްޙައްޖާޖު ގިނައިން އެހާ ގިނަ ނަމާދު ލަސްކުރައްވާތީ، އަޅުގަނޑުމެން [ޖާބިރު ބިން ޢަބްދުالله] އާއި ޣުންޑަރުގެ ޙަދީޘާ ބެހޭގޮތުން ސުވާލުކުރީމެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1024
و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ الْحَارِثِيُّ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ الْحَارِثِ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ أَخْبَرَنِي سَيَّارُ بْنُ سَلَامَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يَسْأَلُ أَبَا بَرْزَةَ عَنْ صَلَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قُلْتُ آنْتَ سَمِعْتَهُ قَالَ فَقَالَ كَأَنَّمَا أَسْمَعُكَ السَّاعَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يَسْأَلُهُ عَنْ صَلَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ كَانَ لَا يُبَالِي بَعْضَ تَأْخِيرِهَا قَالَ يَعْنِي الْعِشَاءَ إِلَى نِصْفِ اللَّيْلِ وَلَا يُحِبُّ النَّوْمَ قَبْلَهَا وَلَا الْحَدِيثَ بَعْدَهَا قَالَ شُعْبَةُ ثُمَّ لَقِيتُهُ بَعْدُ فَسَأَلْتُهُ فَقَالَ وَكَانَ يُصَلِّي الظُّهْرَ حِينَ تَزُولُ الشَّمْسُ وَالْعَصْرَ يَذْهَبُ الرَّجُلُ إِلَى أَقْصَى الْمَدِينَةِ وَالشَّمْسُ حَيَّةٌ قَالَ وَالْمَغْرِبَ لَا أَدْرِي أَيَّ حِينٍ ذَكَرَ قَالَ ثُمَّ لَقِيتُهُ بَعْدُ فَسَأَلْتُهُ فَقَالَ وَكَانَ يُصَلِّي الصُّبْحَ فَيَنْصَرِفُ الرَّجُلُ فَيَنْظُرُ إِلَى وَجْهِ جَلِيسِهِ الَّذِي يَعْرِفُ فَيَعْرِفُهُ قَالَ وَكَانَ يَقْرَأُ فِيهَا بِالسِّتِّينَ إِلَى الْمِائَةِ
އަދި [ޔަޙްޔާ ބިން ޙަބީބު އަލް ޙަރީޘް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [ޚާލިދު ބިން އަލް ޙަރީޘް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [ޝުޢޫބާ] އަޅުގަނޑަށް [ސައްޔަރު ބިން ސަލާމާ] ކިޔައިދީފައި އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަހަރެންގެ ބައްޕަ [އަބޫ ބަރުޒާ] އާއި ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ދުޢާއާ ބެހޭގޮތުން ސުވާލު ކުރެއްވި އަޑު އިވިގެން ސައްޔާރު ޖަވާބު ދެއްވީ، އަޅުގަނޑު އެއްފަހަރަކު ބައްޕައާ ސުވާލުކުރީމެވެ؛ 'އަބޫ ބަރްޒާހުގެ އަރިހުން އަޑުއެހިންތަ؟ ބައްޕަ ޖަވާބު ދިނެވެ؛ 'މިހާރު އަހަރެން ކިޔައިދޭ އެއްޗެއް ފަދައިން'. ސަޔާރު ވިދާޅުވި އެވެ؛ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ދުޢާއާ ބެހޭގޮތުން ބައްޕަ އަބޫ ބަރުޒާއާ ސުވާލުކުރެއްވި އަޑު އިވުނެވެ. ބައްޕަ ބުންޏެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ފަރުވާލެއް ނުބަހައްޓަވައި، އޭގެ ތެރެއިން ބައެއް ލަސްކުރެއްވި ކަމަށް ބައްޕަ ވިދާޅުވިއެވެ، އެއީ އިޝާ ނަމާދު ރޭގަނޑުގެ މެދުތެރެއަށް ދާންދެން، އަދި އިޝާގެ ކުރިން ނިދާކަށް ކަމުނުދާ، އަދި އިޝާގެ ފަހުން ވާހަކަ ދައްކަން ކަމުނުދިޔައެވެ. ޝުޢޫބާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ ދެން އަހަރެން އޭނާއާ ސުވާލު ކުރުމުން ބުނީ؛ 'الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم އަށް އިރު އޮއްސޭ ވަގުތު ޒުހުރާއި މަދީނާގެ ނިމުމަކަށް މީހަކު ގޮސް އިރު އަދިވެސް އަރަމުންދާއިރު ޢަޞްރު ކަމުދިޔައެވެ'. ޝުޢޫބާ ކުރިއަށް ގެންދެވިއެވެ؛ 'އަދި އެކަލޭގެފާނު މަޣްރިބް ނަމާދު ކުރެއްވިއިރު، އެކަލޭގެފާނު އެވާހަކަ ދެއްކެވި ގޮތެއް ނޭނގެ، އެއަށްފަހު އަޅުގަނޑު އަބޫ ބަރުޒާއާ ބައްދަލުކުރައްވައި، އެކަލޭގެފާނާ ސުވާލު ކުރެއްވުމުން، އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ؛ 'އަދި ފަޖުރު ނަމާދުކޮށް، އެމީހަކު އޭނާގެ އެކުވެރިޔާގެ މޫނު ދެނެގަތުމުން ނިކުމެ، އަށްޑިހަ ސަތޭކަ އާޔަތާއި - ފަޖުރު ނަމާދުގައި- ކިޔެވިއެވެ.'.
Hadith
Imam Muslim : 1025
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سَيَّارِ بْنِ سَلَامَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا بَرْزَةَ يَقُولُا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يُبَالِي بَعْضَ تَأْخِيرِ صَلَاةِ الْعِشَاءِ إِلَى نِصْفِ اللَّيْلِ وَكَانَ لَا يُحِبُّ النَّوْمَ قَبْلَهَا وَلَا الْحَدِيثَ بَعْدَهَا قَالَ شُعْبَةُ ثُمَّ لَقِيتُهُ مَرَّةً أُخْرَى فَقَالَ أَوْ ثُلُثِ اللَّيْلِ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢުބައިދުالله ބިން މުޢާޘް] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [އަހަރެންގެ ބައްޕަ] [ސައްޔަރު ބިން ސަލާމާ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޝުޢޫބާ] އަންގަވާފައި ވެއެވެ؛ އަހަރެންނަށް އަޑުއިވުނީ [އަބޫ ބަރުޒާ] ވިދާޅުވާ ވާހަކައެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم 'އީޝާ' ނަމާދުގެ ބައެއް ރޭގަނޑުގެ މެދުތެރެއަށް ލަސްކުރުމަކަށް ފަރުވާލެއް ނުބަހައްޓަވާ ކަމަށާއި، 'އީޝާ' ގެ ކުރިން ނިދަން ކަމުނުދާ ކަމަށާއި، އޭގެ ފަހުން ވާހަކަ ދައްކަން ކަމުނުދާ ކަމަށް ވެސް ވިދާޅުވި އެވެ. ޝުޢޫބާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އެއްފަހަރަކު އަހަރެން ސަޔާރުއާ ބައްދަލުވެގެން ބުނީ؛ 'ރޭގެ ތިންބައިކުޅަ އެއްބައި'.
Hadith
Imam Muslim : 1026
و حَدَّثَنَاه أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ عَمْرٍو الْكَلْبِيُّ عَنْ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ عَنْ سَيَّارِ بْنِ سَلَامَةَ أَبِي الْمِنْهَالِ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا بَرْزَةَ الْأَسْلَمِيَّ يَقُولُا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُؤَخِّرُ الْعِشَاءَ إِلَى ثُلُثِ اللَّيْلِ وَيَكْرَهُ النَّوْمَ قَبْلَهَا وَالْحَدِيثَ بَعْدَهَا وَكَانَ يَقْرَأُ فِي صَلَاةِ الْفَجْرِ مِنْ الْمِائَةِ إِلَى السِّتِّينَ وَكَانَ يَنْصَرِفُ حِينَ يَعْرِفُ بَعْضُنَا وَجْهَ بَعْضٍ
އަދި [އަބޫ ކުރުއިބް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ސުވައިދު ބިން ޢަމްރު އަލް ކަލްބީ] [ޙައްމަދު ބިން ސަލާމާ] ގެ އަރިހުން [ސައްޔަރު ބިން ސަލާމާ އަބޫ އަލް މިންހާލް] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވިއެވެ. އަޅުގަނޑަށް އަޑުއިވުނީ [އަބޫ ބަރްޒާ އަލް އަސްލާމީ] ވިދާޅުވި ވާހަކައެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޢިޝާ ނަމާދު ރޭގަނޑުގެ ތިންބައިކުޅަ އެއްބައި ވަންދެން ލަސްކުރައްވަމުން ގެންދެވިއިރު، ޢިޝާގެ ކުރިން ނިދާފައި އޭގެ ފަހުން ވާހަކަ ދެއްކުމަކީ އޭނާއަށް ނުރުހޭ ކަމެކެވެ. ބައެއް ފަހަރު ފަޖުރު ނަމާދުގައި އަށްޑިހައެއްހާ އާޔަތް ކިޔަވައި، އަޅުގަނޑުމެންނަށް އެކަކު އަނެކެއްގެ މޫނު ދެނެގަނެވޭ ވަގުތު އޭނާ ފުރައިގެން ދިޔައެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1027
حَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ قَالَ ح و حَدَّثَنِي أَبُو الرَّبِيعِ الزَّهْرَانِيُّ وَأَبُو كَامِلٍ الْجَحْدَرِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ أَبِي عِمْرَانَ الْجَوْنِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الصَّامِتِ عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَ قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ كَيْفَ أَنْتَ إِذَا كَانَتْ عَلَيْكَ أُمَرَاءُ يُؤَخِّرُونَ الصَّلَاةَ عَنْ وَقْتِهَا أَوْ يُمِيتُونَ الصَّلَاةَ عَنْ وَقْتِهَا قَالَ قُلْتُ فَمَا تَأْمُرُنِي قَالَ صَلِّ الصَّلَاةَ لِوَقْتِهَا فَإِنْ أَدْرَكْتَهَا مَعَهُمْ فَصَلِّ فَإِنَّهَا لَكَ نَافِلَةٌ وَلَمْ يَذْكُرْ خَلَفٌ عَنْ وَقْتِهَا
[ޚަލަފް ބިން ހިޝާމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިން ގޮތުގައި [ޙައްމަދު ބިން ޒައިދު] ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ - އަދި އެއީ އެހެން މަޞްދަރަކުން ރިވާވެގެންވާ ކަމެއް - [އަބޫ ރަބީޢު އަޒް ޒަހުރާނީ] އާއި [އަބޫ ކާމިލް އަލް ޖަހުދާރީ] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިން ގޮތުގައި، ދެމީހުންވެސް ވިދާޅުވިއެވެ؛ [ހައްމާދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫ ޢިމްރާން އަލްޖައުނީ] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން ޝާމިތު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ދައްރު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަޅުގަނޑާ ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ: ‘ތިބާގެ އިސްވެރިޔަކީ ނަމާދު އޭގެ ވަގުތުން ލަސްކުރާ، ނުވަތަ އޭގެ ވަގުތުން ދޫކޮށްލާ ވެރިން ކަމުގައިވާނަމަ ތިޔަ ވިސްނަނީ ކިހިނެއް ހެއްޔެވެ؟’ އަބޫ ދަރުރު ވިދާޅުވި އެވެ؛ އަހަރެން ޖަވާބު ދިނީމެވެ؛ 'ދެން އަހަންނަށް އަމުރުކުރަނީ ކީއްހެއްޔެވެ؟' އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އަދި އަބޫ ހުރައިރާ 'އޭގެ ޒަމާނުން ދޫކޮށްލުން' މި ޢިބާރާތުގެ ވާހަކައެއް ނުދައްކަވައެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1028
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا جَعْفَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ أَبِي عِمْرَانَ الْجَوْنِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الصَّامِتِ عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَ قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا أَبَا ذَرٍّ إِنَّهُ سَيَكُونُ بَعْدِي أُمَرَاءُ يُمِيتُونَ الصَّلَاةَ فَصَلِّ الصَّلَاةَ لِوَقْتِهَا فَإِنْ صَلَّيْتَ لِوَقْتِهَا كَانَتْ لَكَ نَافِلَةً وَإِلَّا كُنْتَ قَدْ أَحْرَزْتَ صَلَاتَكَ
ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި، ޖަޢުފަރު ބިން ސުލައިމާން އަބޫ ޢިމްރާން އަލްޖައުނީގެ އަރިހުން އަބޫދުالله ބިން ޝާމިތުގެ އަރިހުން އަބޫ ދަރުރުގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ: الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަޅުގަނޑަށް ވިދާޅުވިއެވެ: "އޭ އަބޫ ޛައްރު، އަހަރެންގެ ފަހުން ނަމާދު ލަސްކުރާ ވެރިން ހާޒިރުވާނެއެވެ ތިބާއަށް ސުންނަތުގެ ޘަވާބު ލިބޭނެ ކަމުގައި ވިޔަސް ނުލިބިއްޖެނަމަ ތިބާގެ ނަމާދު ރައްކާތެރިކޮށްފިއެވެ."
Hadith
Imam Muslim : 1029
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ أَبِي عِمْرَانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الصَّامِتِ عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَ إِنَّ خَلِيلِي أَوْصَانِي أَنْ أَسْمَعَ وَأُطِيعَ وَإِنْ كَانَ عَبْدًا مُجَدَّعَ الْأَطْرَافِ وَأَنْ أُصَلِّيَ الصَّلَاةَ لِوَقْتِهَا فَإِنْ أَدْرَكْتَ الْقَوْمَ وَقَدْ صَلَّوْا كُنْتَ قَدْ أَحْرَزْتَ صَلَاتَكَ وَإِلَّا كَانَتْ لَكَ نَافِلَةً
އަދި [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބުދުالله ބިން އިދްރީސް] [ޝުޢޫބާ] އިން [އަބޫ ޢިމްރާން] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން ޝާމިތު] ގެ އަރިހުން [އަބޫދާރު] ގެ އަރިހުން ވިދާޅުވީ: އަހަރެންގެ ލޮބުވެތި ނަސޭހަތް ދެއްވީ ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ އަޅަކަށް ވެސް އަބަދުވެސް އަޑުއަހައި ކިޔަމަންތެރިވުމަށާއި، އޭގެ ވަގުތުގައި ނަމާދު ޤާއިމު ކުރުމަށް، ނަމާދު ޤާއިމުކޮށްފައިވާ ބަޔަކު ހޯދި ނަމަވެސް، އޭގެ މާނައަކީ ތިބާ ރައްކާތެރިވެފައިވާ ކަމެވެ ތިބާގެ ނަމާދު، ނުލިބިއްޖެނަމަ، ދެން ތިބާއަށް ސުންނަތުގެ ޘަވާބު ލިބޭނެއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1030
و حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ الْحَارِثِيُّ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ الْحَارِثِ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ بُدَيْلٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا الْعَالِيَةِ يُحَدِّثُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الصَّامِتِ عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَضَرَبَ فَخِذِي كَيْفَ أَنْتَ إِذَا بَقِيتَ فِي قَوْمٍ يُؤَخِّرُونَ الصَّلَاةَ عَنْ وَقْتِهَا قَالَ قَالَ مَا تَأْمُرُ قَالَ صَلِّ الصَّلَاةَ لِوَقْتِهَا ثُمَّ اذْهَبْ لِحَاجَتِكَ فَإِنْ أُقِيمَتْ الصَّلَاةُ وَأَنْتَ فِي الْمَسْجِدِ فَصَلِّ
އަދި [ޔަޙްޔާ ބިން ޙުބައިބު އަލް ޙަރީޘް] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި، [ޚާލިދު ބިން އަލް ހާރިޘް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [ޝުޢޫބާ] [ބުޑައިލް] އިން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ [އަބޫ ޢަލިޔާ] [ޢަބްދުالله ބިން ޝާމިތު] ގެ އަރިހުން [އަބޫދާރު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދިން އަޑު އިވިގެން ދިޔައީ އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم - އުނަގަނޑުގައި ފިރުމާލައްވަމުން ވިދާޅުވީ - 'ތިބާ އަދިވެސް އުޅެނީ އޭގެ ޒަމާނުން ފެށިގެން ނަމާދު ލަސްކުރަން ކަމުދާ ބައެއްގެ ތެރޭގައި ނަމަ ކިހިނެއް ވާނީ؟' އަބޫދާރު ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ؛ 'އަހަރެމެންނަށް އަމުރު ކުރަނީ ކޮންކަމެއް ކަމަށް ހީކުރަނީ؟' އޭނާ ޖަވާބު ދިނެވެ؛ 'ވަގުތަށް ނަމާދުކޮށް، ދެން ތިމާގެ ބޭނުންތައް ފުއްދައި، މިސްކިތުގައި ހުރެގެން ނަމާދު ގޮވާނަމަ ނަމާދުގައި ބައިވެރިވާށެވެ'.
Hadith
Imam Muslim : 1031
و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِ الْبَرَّاءِ قَالَ أَخَّرَ ابْنُ زِيَادٍ الصَّلَاةَ فَجَاءَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الصَّامِتِ فَأَلْقَيْتُ لَهُ كُرْسِيًّا فَجَلَسَ عَلَيْهِ فَذَكَرْتُ لَهُ صَنِيعَ ابْنِ زِيَادٍ فَعَضَّ عَلَى شَفَتِهِ وَضَرَبَ فَخِذِي وَقَالَ إِنِّي سَأَلْتُ أَبَا ذَرٍّ كَمَا سَأَلْتَنِي فَضَرَبَ فَخِذِي كَمَا ضَرَبْتُ فَخِذَكَ وَقَالَ إِنِّي سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَمَا سَأَلْتَنِي فَضَرَبَ فَخِذِي كَمَا ضَرَبْتُ فَخِذَكَ وَقَالَ صَلِّ الصَّلَاةَ لِوَقْتِهَا فَإِنْ أَدْرَكَتْكَ الصَّلَاةُ مَعَهُمْ فَصَلِّ وَلَا تَقُلْ إِنِّي قَدْ صَلَّيْتُ فَلَا أُصَلِّي
[ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބް] އަޅުގަނޑަށް [އިސްމާޢީލް ބިން އިބްރާހީމް] [އައްޔޫބު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޢަލިޔާ އަލް ބާރާ`] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވިއެވެ. އިބްނު ޒިޔާދު އެއްފަހަރަކު ނަމާދު ލަސްކޮށް، ދެން [ޢަބްދުالله ބިން ޝާމިތު] އަހަރެންގެ ގާތަށް އައިސް، އަހަރެން އޭނާއަށް ގޮނޑިއެއް ދިނީމެވެ، އިށީނދެ އިނުމަށްފަހު، އިބްނު ޒިޔާދު ކުރި ކަންތައް ކިޔައިދީ، އަބްދުالله ދެން ތުންފަތުގައި ދަތްއަޅާފައި އަހަރެންގެ އުނަގަނޑުގައި ފިރުމާލަމުން ބުނީ؛ 'އަހަރެން އެއްފަހަރަކު [އަބޫ ދާރު] ގާތު ކަލޭ އަހަރެންނާ ސުވާލު ކުރި ފަދައިން، އަބޫ ދާރު އަހަރެންގެ އުނަގަނޑުގައި ފިރުމާލީ އަހަރެން ކަލޭގެ އުނަގަނޑުގައި ފިރުމާލި ގޮތަށް، ދެން އޭނާ ބުންޏެވެ؛ 'އަހަރެން ކަލޭގެފާނުގެ އަރިހުން އެދުނު ފަދައިން الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ގެ އަރިހުން އެދުނީމެވެ. 'ނަމާދު އޭގެ ރަނގަޅު ވަގުތުގައި އަދާކުރުން، އެމީހުންނާއެކު ނަމާދުކުރާތަން ފެނިއްޖެނަމަ، ދެން ދުޢާކުރުން - އެމީހުންނާއެކު -، ނުބުނާށެވެ: 'މާފަށް އެދެން، އަހަރެން ދުޢާކޮށްފިން، އެހެންކަމުން ދެން ނަމާދު ނުކުރާނަން'.
Hadith
Imam Muslim : 1032
و حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ النَّضْرِ التَّيْمِيُّ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ الْحَارِثِ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي نَعَامَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الصَّامِتِ عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَ قَالَ كَيْفَ أَنْتُمْ أَوْ قَالَ كَيْفَ أَنْتَ إِذَا بَقِيتَ فِي قَوْمٍ يُؤَخِّرُونَ الصَّلَاةَ عَنْ وَقْتِهَا فَصَلِّ الصَّلَاةَ لِوَقْتِهَا ثُمَّ إِنْ أُقِيمَتْ الصَّلَاةُ فَصَلِّ مَعَهُمْ فَإِنَّهَا زِيَادَةُ خَيْرٍ
އަދި އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢާސިމް ބިން ނަދުރު ޠައިމީ] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، [ޚާލިދު ބިން ޙާރިޘް] އަށް [އަބޫ ނޫޢާމާ] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން ޝާމިތު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ދައްރު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި [ޚާލިދު ބިން ޙާރިޘް] އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ: ‘ތިޔަބައިމީހުން ކިހިނެއްތޯއެވެ؟ -ނުވަތަ އެހެން ވާޝަނެއްގައި- 'އަދިވެސް ނަމާދު ވަގުތުން ފެށިގެން ލަސްކުރަން ކަމުދާ ބައެއްގެ ތެރޭގައި އުޅެމުންދާނަމަ ކިހިނެއްތޯ؟ ނަމާދު އޭގެ ވަގުތުގައި ކުރާށެވެ، ނަމާދަށް ގޮވާލެވިފައިވާނަމަ، -އަދި ތިބާ ނަމާދުކޮށްފައިވާނަމަ- ދެން އެމީހުންނާއެކު ނަމާދު ކުރާށެވެ، ސަބަބަކީ އެއީ ތިބާއަށް ހެޔޮކަމުގެ އިތުރު -ބޯނަސް- އަކަށް ވާތީ-'.
Hadith
Imam Muslim : 1033
و حَدَّثَنِي أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِيُّ حَدَّثَنَا مُعَاذٌ وَهُوَ ابْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ مَطَرٍ عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِ الْبَرَّاءِ قَالَ قُلْتُ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ الصَّامِتِ نُصَلِّي يَوْمَ الْجُمُعَةِ خَلْفَ أُمَرَاءَ فَيُؤَخِّرُونَ الصَّلَاةَ قَالَ فَضَرَبَ فَخِذِي ضَرْبَةً أَوْجَعَتْنِي وَقَالَ سَأَلْتُ أَبَا ذَرٍّ عَنْ ذَلِكَ فَضَرَبَ فَخِذِي وَقَالَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ صَلُّوا الصَّلَاةَ لِوَقْتِهَا وَاجْعَلُوا صَلَاتَكُمْ مَعَهُمْ نَافِلَةً قَالَ و قَالَ عَبْدُ اللَّهِ ذُكِرَ لِي أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ضَرَبَ فَخِذَ أَبِي ذَرٍّ
އަދި [އަބޫ ޣައްސާން އަލް މިޞްމާޢީ] އަޅުގަނޑަށް [މުޢާޛު]، އެއީ އިބްނު ހިޝާމް، އަޅުގަނޑަށް [އަހަރެންގެ ބައްޕަ] [މަތަރު] އިން [އަބުލް ޢަލިޔާ އަލް ބާރާ`] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ. އަހަރެން [ޢަބްދުالله ބިން ޝާމިތު] އަށް ބުނީމެވެ؛ 'އަހަރެމެން ކުރިން ހުކުރު ނަމާދު ކުރަމުން ދިޔައީ ނަމާދު ލަސްކުރި ވެރިންގެ ފަހަތުން'. އަބުލް ޢަލިޔާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ އެހެންކަމުން އަބްދުﷲ އަހަރެންގެ އުނަގަނޑުގައި ތަޅައިގަތީ އަހަރެން ފުދޭވަރަކަށް ބަލިވެފައެވެ. އަބްދުﷲ ބިން ޝާމިތު ވިދާޅުވި އެވެ؛ 'އަހަރެން ކުރިން [އަބޫ ދާރު] އާއި އެކަމާ ސުވާލު ކުރިން، އަދި އޭނާ އަހަރެންގެ އުނަގަނޑުގައި ތަޅައިގަތީ، ދެން އޭނާ ބުންޏެވެ؛ 'އަހަރެން ކުރިން އެކަމާ ބެހޭގޮތުން الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ގެ އަރިހުން ސުވާލުކޮށް، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އަލް ބާރާ` ބުންޏެވެ؛ އަބްދުالله ވިދާޅުވި އެވެ؛ 'އަޅުގަނޑަށް އަޑުއެހި ވާހަކައަކީ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަބޫ ދަރުރުގެ އުނަގަނޑުގައި ތަޅައިގަތް ވާހަކައެއް'.
Hadith
Imam Muslim : 1034
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ صَلَاةُ الْجَمَاعَةِ أَفْضَلُ مِنْ صَلَاةِ أَحَدِكُمْ وَحْدَهُ بِخَمْسَةٍ وَعِشْرِينَ جُزْءًا
ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވިއެވެ؛ އަބޫ ޙުރައިރާގެ ކިބައިން ސަޢީދު ބިން މުޞައްޔަބުގެ އަރިހުން އިބްނު ޝިހާބުގެ އަރިހުން މާލިކަށް ރިވާވެގެން ދިޔައީ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1035
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ تَفْضُلُ صَلَاةٌ فِي الْجَمِيعِ عَلَى صَلَاةِ الرَّجُلِ وَحْدَهُ خَمْسًا وَعِشْرِينَ دَرَجَةً قَالَ وَتَجْتَمِعُ مَلَائِكَةُ اللَّيْلِ وَمَلَائِكَةُ النَّهَارِ فِي صَلَاةِ الْفَجْرِ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ اقْرَءُوا إِنْ شِئْتُمْ { وَقُرْآنَ الْفَجْرِ إِنَّ قُرْآنَ الْفَجْرِ كَانَ مَشْهُودًا } و حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ إِسْحَقَ حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدٌ وَأَبُو سَلَمَةَ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ بِمِثْلِ حَدِيثِ عَبْدِ الْأَعْلَى عَنْ مَعْمَرٍ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ بِخَمْسٍ وَعِشْرِينَ جُزْءًا
[އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ [ޢަބްދުލްއަޢްލާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ [މާޢުމަރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ [އަޒް ޒުހުރީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ [ސަޢީދު ބިން މުޞައްޔަބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫ ޙުރައިރާ] ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން ރިވާކުރެއްވި، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ ވަކިވަކިން ދުޢާކުރުން،' އޭނާ ކުރިއަށް ގެންދެވީ: 'އަދި ރޭގަނޑުގެ މަލާއިކަތުންނާއި ދުވާލުގެ މަލާއިކަތުން ފަތިސް ނަމާދު ކުރާ ވަގުތު އެއްވެ އުޅެއެވެ'. އަބޫ ހުރައިރާ؛ 'އެދޭނަމަ، ދެން ކިޔަވާ 'އަދި ފަތިސްނަމާދު ކިޔެވުން ފުރިހަމަކުރުން - ހަމަކަށަވަރުން ފަތިސްނަމާދު ކިޔެވުން - މަލާއިކަތުން ހެކިވެވަޑައިގަންނަވައެވެ'. ކިއުއެސް. އަލްއިސްރާޢު؛ 78. އަދި [އަބޫބަކުރު ބިން އިސްޙާޤު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި [އަބުލް ޔަމާން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޝުޢޫޢީބަށް] [ޢަޒް ޒުހުރީ] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރެއްވިއެވެ. [ސެއިޑް] އަދި [އަބޫ ސަލާމާ] އަހަންނަށް ރިވާކުރެއްވިއެވެ. 'ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ މަޢުމަރުގެ އަރިހުން ޢަބްދުލްޢަޢްލާގެ ޙަދީޘާ އެއްގޮތް އެއްޗެއް ވިދާޅުވާ އަޑު އިވުނީ، ފަންސަވީސް ބައި ރަނގަޅު’ މި ލަފުޒުން ވިދާޅުވި ވާހަކަ ފިޔަވައި.
Hadith
Imam Muslim : 1036
و حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ بْنِ قَعْنَبٍ حَدَّثَنَا أَفْلَحُ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ حَزْمٍ عَنْ سَلْمَانَ الْأَغَرِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةُ الْجَمَاعَةِ تَعْدِلُ خَمْسًا وَعِشْرِينَ مِنْ صَلَاةِ الْفَذِّ
އަދި [ޢަބްދުالله ބިން މަސްލަމާ ބިން ޤަޢުނަބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި، [އަފްލާޙް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫބަކުރު ބިން މުޙައްމަދު ބިން ޢަމްރު ބިން ޙަޒްމް] ގެ އަރިހުން [ސަލްމާން އަލް އަޣަރު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވިއެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘް ކުރައްވާފައި ވެއެވެ: 'ޖަމާޢަތުގައި ނަމާދު ކުރުމަކީ ވަކިވަކިން ކުރާ ފަންސަވީސް ނަމާދާ އެއްވަރެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 1037
حَدَّثَنِي هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَمُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ قَالَا حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ قَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي عُمَرُ بْنُ عَطَاءِ بْنِ أَبِي الْخُوَارِ أَنَّهُ بَيْنَا هُوَ جَالِسٌ مَعَ نَافِعِ بْنِ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ إِذْ مَرَّ بِهِمْ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ خَتَنُ زَيْدِ بْنِ زَبَّانٍ مَوْلَى الْجُهَنِيِّينَ فَدَعَاهُ نَافِعٌ فَقَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةٌ مَعَ الْإِمَامِ أَفْضَلُ مِنْ خَمْسٍ وَعِشْرِينَ صَلَاةً يُصَلِّيهَا وَحْدَهُ
އެއީ [ހާރޫން ބިން ޢަބްދުالله] އާއި [މުޙައްމަދު ބިން ޙާތިމް] އަޅުގަނޑަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ ވާހަކައެއް ކަމަށާއި، އެދެބޭފުޅުންވެސް ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ؛ އެއީ [ޙައްޖާޖު ބިން މުޙައްމަދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ ކަމެއް ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ؛ [އިބްނު ޖުރައިޖު] ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ؛ އެއީ [ޢުމަރު ބިން ޢަތާ` ބިން އަބޫ އަލް ޚުވާރު] އަޅުގަނޑަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި، އޭނާ ނާފިޢު ބިން ޖުބައިރު ބިން މުޠުޢީމް އާއި އެކު އިށީނދެގެން އިންދާ، ކުއްލިއަކަށް [އަބޫ ޢަބްދުالله]، ބަނޫ ޖުހައިނާގެ މީހުންގެ ކުރީގެ އަޅެއް ކަމަށްވާ ޒައިދު ބިން ޒައްބާންގެ ކޮއްކޮގެ ފިރިމީހާއެވެ. ދެން ނާފިޢު އޭނާއަށް ގޮވާލަމުން ބުންޏެވެ؛ 'އަހަރެން އަޑުއެހީ [އަބޫ ހުރައިރާ] ވިދާޅުވާ ވާހަކައެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1038
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ صَلَاةُ الْجَمَاعَةِ أَفْضَلُ مِنْ صَلَاةِ الْفَذِّ بِسَبْعٍ وَعِشْرِينَ دَرَجَةً
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ] ކިޔައިދީފައި ވާތީ، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަޅުގަނޑު [އިބްނު ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން [ނާފިޢު] ގެ އަރިހުން [މާލިކަށް] ހިތުދަސްކުރީ، الله ގެ ރަސޫލާ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1039
و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ قَالَ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ صَلَاةُ الرَّجُلِ فِي الْجَمَاعَةِ تَزِيدُ عَلَى صَلَاتِهِ وَحْدَهُ سَبْعًا وَعِشْرِينَ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ وَابْنُ نُمَيْرٍ قَالَ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَا حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ قَالَ ابْنُ نُمَيْرٍ عَنْ أَبِيهِ بِضْعًا وَعِشْرِينَ و قَالَ أَبُو بَكْرٍ فِي رِوَايَتِهِ سَبْعًا وَعِشْرِينَ دَرَجَةً و حَدَّثَنَاه ابْنُ رَافِعٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ أَبِي فُدَيْكٍ أَخْبَرَنَا الضَّحَّاكُ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بِضْعًا وَعِشْرِينَ
އަދި [ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބް] އާއި [މުޙައްމަދު ބިން އަލް މުޘައްނާ] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިނީ، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ [ޔަޙްޔާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ [ޢުބައިދުالله] ގެ އަރިހުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ [ނަފީޢު] ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން [އިބްނު ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި، ޖަމާޢަތުގައި މީހަކު ކުރާ ނަމާދު ވަކިވަކިން ކުރާ ނަމާދަށްވުރެ ހަތްދިހަ ހަތް ދަރަޖަ އިތުރުވެއެވެ. [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [އަބޫ އުސާމާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި އަދި [އިބްނު ނޫމައިރު] ވިދާޅުވި، -އަދި އެއީ އެހެން މަސްދަރަކުން ރިވާވެގެންވާ ކަމެއް- [އިބްނު ނޫމައިރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [އަހަރެންގެ ބައްޕަ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، ދެމީހުންވެސް ވިދާޅުވިއެވެ؛ [އުބައިދުالله] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ މިކަހަލަ ޓްރާންސްމިޝަންގެ ޗޭނެއް ޖަހައިގެންނެވެ. އިބްނު ނޫމައިރު ވަނީ އޭނާގެ ބައްޕަގެ ފަރާތުން އެޑިޓޯރިއަލް 'ހަތްދިހަ ހަތް ޑިގްރީ' އާއެކު ވިދާޅުވެފައެވެ. އަބޫބަކުރު އެކަލޭގެފާނުގެ ރިވާޔަތުގައި ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ؛ 'ވިހި ޑިގްރީއަށް ވުރެ ތަންކޮޅެއް ގިނައިން ނުވަތަ މަދު ޑިގްރީއެއް'. އެއީ [އިބްނު ރަފީޢު]، [އިބްނު އަބޫ ފުޑައިކް] ގެ އަރިހުން، [އަދުލް ދްލަހަކް] ގެ އަރިހުން، [ނަފީޢު] ގެ އަރިހުން، [އިބްނު ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން، ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން، އެޑިޓޯރިއަލް 'ގާތްގަނޑަކަށް ވިހި ދަރަޖަ' އާއެކު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ ކަމެކެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1040
و حَدَّثَنِي عَمْرٌو النَّاقِدُ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَدَ نَاسًا فِي بَعْضِ الصَّلَوَاتِ فَقَالَ لَقَدْ هَمَمْتُ أَنْ آمُرَ رَجُلًا يُصَلِّي بِالنَّاسِ ثُمَّ أُخَالِفَ إِلَى رِجَالٍ يَتَخَلَّفُونَ عَنْهَا فَآمُرَ بِهِمْ فَيُحَرِّقُوا عَلَيْهِمْ بِحُزَمِ الْحَطَبِ بُيُوتَهُمْ وَلَوْ عَلِمَ أَحَدُهُمْ أَنَّهُ يَجِدُ عَظْمًا سَمِينًا لَشَهِدَهَا يَعْنِي صَلَاةَ الْعِشَاءِ
އަދި އަޅުގަނޑަށް [ޢަމްރު އަން ނާޤިދު] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ސުފްޔާން ބިން ޢުޔައިނާ] [އަބޫ ޒަނާދު] ގެ އަރިހުން [އަލް އަޢްރާޖް] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވާފައިވާ ގޮތުގައި، الله ގެ ރަސޫލާ (ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ) ބައެއް ދުޢާތަކުގައި ބައެއް މީހުންނާ ބައްދަލު ނުކުރައްވައެވެ ހާޒިރުނުވާ މީހުންނަށް އަމުރުކޮށް ލަކުޑިކޮޅަކުން ގެދޮރު އަންދާލުމަށް އަމުރުކުރިއެވެ. އެއިން އެއްވެސް މީހަކަށް ފަލަ ޖަމަލެއް ލިބޭނެކަން އެނގިއްޖެނަމަ، ހަމަ ޔަގީނުންވެސް އެމީހުން 'އީޝާ' ނަމާދަށް ހާޒިރުވާނެއެވެ.'
