Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 හදීස්
හදීස්
Imam Muslim : 1001
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَتَعَاقَبُونَ فِيكُمْ مَلَائِكَةٌ بِاللَّيْلِ وَمَلَائِكَةٌ بِالنَّهَارِ وَيَجْتَمِعُونَ فِي صَلَاةِ الْفَجْرِ وَصَلَاةِ الْعَصْرِ ثُمَّ يَعْرُجُ الَّذِينَ بَاتُوا فِيكُمْ فَيَسْأَلُهُمْ رَبُّهُمْ وَهُوَ أَعْلَمُ بِهِمْ كَيْفَ تَرَكْتُمْ عِبَادِي فَيَقُولُونَ تَرَكْنَاهُمْ وَهُمْ يُصَلُّونَ وَأَتَيْنَاهُمْ وَهُمْ يُصَلُّونَ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَالْمَلَائِكَةُ يَتَعَاقَبُونَ فِيكُمْ بِمِثْلِ حَدِيثِ أَبِي الزِّنَادِ
යාහියා බින් යාහියා අපට මෙසේ පැවසීය: මම අබු සනාද් සිට අල් අ'රාජ් සිට අබු හුරෙයිරා දක්වා මාලික් වෙත දැනුම් දුන්නෙමි: අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: ඔබ අතර රාත්රිය සහ දහවල් අතර මාරුවෙන් මාරුවට ගමන් කරන දේවදූතයන් සිටිති, ඔවුන් අලුයම සලාතය සහ දහවල් සලාතය අතරතුර රැස්වේ, පසුව රාත්රිය ගත කළ දේවදූතයන් ඉහළට නැඟී යන අතර ඔවුන්ගේ ස්වාමියා ඔවුන්ගෙන් විමසයි, ඔහු ඔවුන් ගැන හොඳින් දන්නා නමුත්, ඔබ මගේ සේවකයින් හැර ගියේ කෙසේද? ඔවුන් මෙසේ පැවසූහ: අපි ඔවුන්ව සලාතයෙන් අත්හැරියෙමු, අපි ඔවුන් වෙත සලාතයෙන් පැමිණියෙමු. තවද [මුහම්මද් බින් රාෆි] අපට [අබ්දුර්රාසාක්] අපට [හම්මාම් බින් මුනබ්බි] සිට [අබු හුරෙයිරා] සිට [මමර්] අපට [හම්මාම් බින් මුනබ්බි] සිට [අබු හුරෙයිරා] දක්වා අපට [අබු හුරෙයිරා] සිට නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'ඔබ අතර විකල්ප දේවදූතයන් සිටිති ... අබු සනාද්ගේ හදීස් මෙන්'.
හදීස්
Imam Muslim : 1002
و حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُعَاوِيَةَ الْفَزَارِيُّ أَخْبَرَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ حَدَّثَنَا قَيْسُ بْنُ أَبِي حَازِمٍ قَالَ سَمِعْتُ جَرِيرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ وَهُوَ يَقُولُا كُنَّا جُلُوسًا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذْ نَظَرَ إِلَى الْقَمَرِ لَيْلَةَ الْبَدْرِ فَقَالَ أَمَا إِنَّكُمْ سَتَرَوْنَ رَبَّكُمْ كَمَا تَرَوْنَ هَذَا الْقَمَرَ لَا تُضَامُّونَ فِي رُؤْيَتِهِ فَإِنْ اسْتَطَعْتُمْ أَنْ لَا تُغْلَبُوا عَلَى صَلَاةٍ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَقَبْلَ غُرُوبِهَا يَعْنِي الْعَصْرَ وَالْفَجْرَ ثُمَّ قَرَأَ جَرِيرٌ { وَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَقَبْلَ غُرُوبِهَا } و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ وَأَبُو أُسَامَةَ وَوَكِيعٌ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَقَالَ أَمَا إِنَّكُمْ سَتُعْرَضُونَ عَلَى رَبِّكُمْ فَتَرَوْنَهُ كَمَا تَرَوْنَ هَذَا الْقَمَرَ وَقَالَ ثُمَّ قَرَأَ وَلَمْ يَقُلْ جَرِيرٌ
තවද [සුහයිර් බින් හාර්බ්] අපට [මර්වාන් බින් මුආවියා අල් ෆිසාරි] අපට [ඉස්මයිල් බින් අබු කාලිඩ්] අපට [කයිස් බින් අබු හසීම්] අපට පැවසූ බව ඔහු අපට පැවසීය; මම [ජරීර් බින් අබ්දුල්ලා] මෙසේ පවසනු අසා ඇත්තෙමි: 'අපි නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් අසල වාඩි වී සිටියදී, හදිසියේම ඔහු පුර පසළොස්වක පොහොය දිනක සඳ දැක මෙසේ පැවසීය: 'දැනගන්න, ඔබ මේ මාසයේ ඔබේ රබ්(රබ්) දකිනු ඇත, ඔබට එය දැකීමට කිසිදු අපහසුතාවයක් ඇති නොවනු ඇත, හිරු උදාවීමට පෙර සහ එය බැස යාමට පෙර යාච්ඤා කිරීමට ඔබට හැකි නම්, එනම් අස්ර් සහ ෆජ්ර් යාච්ඤාවන්'. ඉන්පසු ජරීර් 'ඉරු උදාවීමට පෙර සහ එය බැස යාමට පෙර ඔබේ දෙවියන්ට ප්රශංසා කිරීමෙන් ඔබව මහිමයට පත් කරන්න' යන වාක්යය කියෙව්වා. QS.Toha 130, අපට [අබු බකර් බින් අබු සයිබා] අපට [අබ්දුල්ලාහ් බින් නුමෙයාර්] සහ [අබු උසාමා] සහ [වකී'] මේ ආකාරයේ සනද් සමඟ අපට පවසා ඇති අතර ඔහු මෙසේද පැවසීය: ' "මේ මාසයේ ඔබ දකින ආකාරයටම ඔබ ඔහුව දකින පිණිස ඔබ ඔබේ රබ් (පරමාධිපති) ඉදිරියේ ඉදිරිපත් කරනු ලැබේ," කයිස් පැවසීය; "පසුව ඔහු - එම පදය - කියෙව්වා, 'ජරීර්' නොකියෙව්වා."
හදීස්
Imam Muslim : 1003
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ وَكِيعٍ قَالَ أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ ابْنِ أَبِي خَالِدٍ وَمِسْعَرٍ وَالْبَخْتَرِيِّ بْنِ الْمُخْتَارِ سَمِعُوهُ مِنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ عُمَارَةَ بْنِ رُؤَيْبَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَنْ يَلِجَ النَّارَ أَحَدٌ صَلَّى قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَقَبْلَ غُرُوبِهَا يَعْنِي الْفَجْرَ وَالْعَصْرَ فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْبَصْرَةِ آنْتَ سَمِعْتَ هَذَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ نَعَمْ قَالَ الرَّجُلُ وَأَنَا أَشْهَدُ أَنِّي سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَمِعَتْهُ أُذُنَايَ وَوَعَاهُ قَلْبِي
[අබු බකර් බින් අබු සයිබා] සහ [අබු කුරෙයිබ්] සහ [ඉෂාක් බින් ඉබ්රාහිම්] යන සියල්ලන්ම [වකී] ගෙන් අපට පැවසූ බව [අබු කුරෙයිබ්] පැවසීය; [ඉබ්නු අබු කාලිඩ්] සහ [මිසාර්] සහ [අල් බක්තාරි ඉබ්නුල් මුක්තාර්] ගෙන් [වකී] අපට පැවසූ බව ඔවුන් [අබු බකර් බින් ඉමාරා බින් රුඅයිබා] ගෙන් [ඔහුගේ පියා] ගෙන් අසා ඇති බව ඔහු පැවසීය; නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් මෙසේ පවසනු මම අසා ඇත්තෙමි: 'හිරු උදාවීමට පෙර සහ එය බැස යාමට පෙර යාච්ඤා කරන කිසිවෙකු නිරයට ඇතුළු නොවනු ඇත'. එනම් අලුයම - උදාව - සහ අස්ර්, එවිට බස්රා වැසියන්ගෙන් කෙනෙකු මෙසේ පැවසීය; 'ඔබ නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් මෙම හදීසය අසා තිබේද? පිළිතුර; 'නිවැරදි'. මිනිසා පැවසීය; 'මම එය අල්ලාහ්ගේ දූතයාණන්ගෙන් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගෙන් අසා ඇති බවට මම සාක්ෂි දෙමි, මගේ කන් දෙක එය අසා ඇති අතර මගේ හදවත එය බැරෑරුම් ලෙස සලකා ඇත.'
හදීස්
Imam Muslim : 1004
و حَدَّثَنِي يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدَّوْرَقِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي بُكَيْرٍ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ ابْنِ عُمَارَةَ بْنِ رُؤَيْبَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَلِجُ النَّارَ مَنْ صَلَّى قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَقَبْلَ غُرُوبِهَا وَعِنْدَهُ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْبَصْرَةِ فَقَالَ آنْتَ سَمِعْتَ هَذَا مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ نَعَمْ أَشْهَدُ بِهِ عَلَيْهِ قَالَ وَأَنَا أَشْهَدُ لَقَدْ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُهُ بِالْمَكَانِ الَّذِي سَمِعْتَهُ مِنْهُ
"සූර්යයා උදාවීමට පෙර සහ බැස යාමට පෙර යාච්ඤා කරන කිසිවෙකු නිරයට ඇතුළු නොවනු ඇත" යනුවෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ පැවසූහ. ඒ අවස්ථාවේදී බස්රාහි මිනිසෙක් මෙසේ ඇසුවේය. "ඔබ එය නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් අසා තිබේද?" ඉබ්නු උමයිරාගේ පියා පිළිතුරු දුන්නේය. "එය සත්යයකි, මම එයට සාක්ෂි දෙමි" ඔහු තවදුරටත් පැවසීය. "මම නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් අසා ඇත්තෙමි, ඔබත් මෙම හදීසය අසා ඇති ස්ථානයේ ඔහු මෙසේ පැවසීය."
හදීස්
Imam Muslim : 1005
و حَدَّثَنَا هَدَّابُ بْنُ خَالِدٍ الْأَزْدِيُّ حَدَّثَنَا هَمَّامُ بْنُ يَحْيَى حَدَّثَنِي أَبُو جَمْرَةَ الضُّبَعِيُّ عَنْ أَبِي بَكْرٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ صَلَّى الْبَرْدَيْنِ دَخَلَ الْجَنَّةَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ السَّرِيِّ قَالَ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ خِرَاشٍ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَاصِمٍ قَالَا جَمِيعًا حَدَّثَنَا هَمَّامٌ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَنَسَبَا أَبَا بَكْرٍ فَقَالَا ابْنُ أَبِي مُوسَى
තවද [හද්දබ් බින් කාලිඩ් අල් අසාදි] අපට [හම්මාම් බින් යාහ්යා] [අබු බකර්] ගෙන් [ඔහුගේ පියාගෙන්] [අබු ජම්රා අද්ල් ද්ලුබායි] මට පැවසූ බව අපට පවසා ඇත, අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් මෙසේ පැවසූහ: 'සීතල කාල දෙකෙහිම - අස්ර් සහ ෆජ්ර් - යාච්ඤා කරන තැනැත්තා ස්වර්ගයට ඇතුළු වනු ඇත'. [ඉබ්නු අබු උමර්] අපට [බිසීර් බින් අස් සාරි] ඔහු පැවසූ බව අපට පවසා ඇත - එය වෙනත් මාර්ගයකින් විස්තර කෙරේ - [ඉබ්නු කිරාසි] අපට [අම්රු බින් 'අෂිම්] අපට පවසා ඇත, ඔවුන් දෙදෙනාම මේ ආකාරයෙන් [හම්මාම්] ඉස්නාද් සමඟ අසා ඇති බව අපට පවසා ඇත, ඔහු එය අබු බකර්ට ආරෝපණය කළේය, ඔවුන් දෙදෙනාම මෙසේ පැවසූහ; එනම් අබු බකර් බින් අබු මූසා.
හදීස්
Imam Muslim : 1006
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا حَاتِمٌ وَهُوَ ابْنُ إِسْمَعِيلَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي عُبَيْدٍ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ الْأَكْوَعِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُصَلِّي الْمَغْرِبَ إِذَا غَرَبَتْ الشَّمْسُ وَتَوَارَتْ بِالْحِجَابِ
[කුටයිබා බින් සයිඩ්] අපට [හතිම්] අපට පවසා ඇත්තේ [සලාමා බින් අල් අක්වා] හි [යාසිඩ් බින් අබු උබයිද්] හි [හාතිම්] යන්නෙහි තේරුම බින් ඉස්මයිල් බවයි, අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) වරක් හිරු බැස යන විට මග්රිබ් යාච්ඤාව කළ බවත් එය තවදුරටත් දැකිය නොහැකි බවත්ය.
හදීස්
Imam Muslim : 1007
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مِهْرَانَ الرَّازِيُّ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ حَدَّثَنِي أَبُو النَّجَاشِيِّ قَالَ سَمِعْتُ رَافِعَ بْنَ خَدِيجٍ يَقُولُا كُنَّا نُصَلِّي الْمَغْرِبَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَنْصَرِفُ أَحَدُنَا وَإِنَّهُ لَيُبْصِرُ مَوَاقِعَ نَبْلِهِ و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ أَخْبَرَنَا شُعَيْبُ بْنُ إِسْحَقَ الدِّمَشْقِيُّ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ حَدَّثَنِي أَبُو النَّجَاشِيِّ حَدَّثَنِي رَافِعُ بْنُ خَدِيجٍ قَالَ كُنَّا نُصَلِّي الْمَغْرِبَ بِنَحْوِهِ
තවද [මුහම්මද් බින් මිහ්රාන් අර් රාසි] අපට පවසා ඇති පරිදි [අල් වලීද් බින් මුස්ලිම්] අපට පවසා ඇති පරිදි [අල් අවුසායි] මට [අබු නජාසි] පැවසූ බව ඔහු පැවසීය; මම [රෆි බින් කදීජ්] මෙසේ පවසනු අසා ඇත්තෙමි; 'අපි වරක් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් සමඟ මග්රිබ් යාච්ඤාවන් යාච්ඤා කළෙමු, පසුව අපෙන් එක් අයෙකු නිවසට පැමිණි විට ඔහුගේ ඊතලය තවමත් දැකගත හැකි විය.' තවද [ඉෂාක් බින් ඉබ්රාහිම් අල් හන්ෂාලි] අපට පවසා ඇති පරිදි [සුඅයිබ් බින් ඉෂාක් අද් ඩිමාසිකි] අපට පවසා ඇති පරිදි [අල් අවුසායි] අපට පවසා ඇති පරිදි [අබු නජාසි] මට [රාෆි බින් කදීජ්] මට පැවසූ බව ඔහු පැවසීය; 'ඉහත හදීසයට අනුව අපි වරක් මග්රිබ් යාච්ඤාව යාච්ඤා කළෙමු.'
හදීස්
Imam Muslim : 1008
و حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ سَوَّادٍ الْعَامِرِيُّ وَحَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى قَالَا أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ أَنَّ ابْنَ شِهَابٍ أَخْبَرَهُ قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ عَائِشَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ أَعْتَمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْلَةً مِنْ اللَّيَالِي بِصَلَاةِ الْعِشَاءِ وَهِيَ الَّتِي تُدْعَى الْعَتَمَةَ فَلَمْ يَخْرُجْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى قَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ نَامَ النِّسَاءُ وَالصِّبْيَانُ فَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لِأَهْلِ الْمَسْجِدِ حِينَ خَرَجَ عَلَيْهِمْ مَا يَنْتَظِرُهَا أَحَدٌ مِنْ أَهْلِ الْأَرْضِ غَيْرُكُمْ وَذَلِكَ قَبْلَ أَنْ يَفْشُوَ الْإِسْلَامُ فِي النَّاسِ زَادَ حَرْمَلَةُ فِي رِوَايَتِهِ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ وَذُكِرَ لِي أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَمَا كَانَ لَكُمْ أَنْ تَنْزُرُوا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الصَّلَاةِ وَذَاكَ حِينَ صَاحَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ و حَدَّثَنِي عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ شُعَيْبِ بْنِ اللَّيْثِ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ جَدِّي عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ وَلَمْ يَذْكُرْ قَوْلَ الزُّهْرِيِّ وَذُكِرَ لِي وَمَا بَعْدَهُ
තවද ['අම්රු බින් සව්වාද් අල් 'අමිරි] සහ [හර්මලා බින් යාහ්යා] යන දෙදෙනාම අපට දන්වා ඇත; [ඉබ්නු වහබ්] අපට දන්වා ඇත [යූනුස්], [ඉබ්නු ෂිහාබ්] ඔහුට දැනුම් දී ඇති බව ඔහු පැවසීය; ['උර්වා බින් සුබයිර්] මට දන්වා ඇත ['අයිසියා] නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගේ බිරිඳ මෙසේ පැවසුවාය: 'එක් රාත්රියක අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) බොහෝ විට 'අටමා' යාච්ඤාව ලෙස හඳුන්වන ඉෂා යාච්ඤාව ඉදිරිපත් කළේය. පෙනෙන විදිහට ඔහු පැමිණියේ නැත: 'කුඩා දරුවන් සහ කාන්තාවන් දැනටමත් නිදාගෙන සිටිති' යනුවෙන් උමර් බින් ඛට්ටබ් පවසන තුරු. ඉන් වැඩි කල් නොගොස්, රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් පැමිණ පල්ලියේ පදිංචිකරුවන්ට මෙසේ පැවසීය, එනම් ඔහු ඔවුන් හමු වූ විට: 'පොළොවේ වැසියන්ගෙන් සවස සලාතය බලාපොරොත්තුවෙන් සිටින කිසිවෙක් නැත.' ඉස්ලාමය සමාජය අතර සමාජගත වී නොතිබූ කාලයක එය සිදු විය. [හර්මලා] ඔහුගේ විස්තරයේ තවදුරටත් මෙසේ පැවසීය, [ඉබ්නු ෂිහාබ්] මෙසේ පැවසීය; තවද නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසූ බව මට සඳහන් විය: 'ඔබ සලාතය මෙහෙයවීම සඳහා රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් වෙත පැමිණිය යුතු නොවේද?' එය සිදු වූයේ උමර් සලාතයට කැඳවීම කෑ ගැසූ විටය. [අබ්දුල් මලික් බින් සයූඅයිබ් බින් අල් ලයිට්ස්] [මගේ පියා] [මගේ සීයා] ['උකයිල්] [ඉබ්නු ෂිහාබ්] වෙතින් මෙවැනි සනද් එකකින් මට පැවසූ බව මට කියන ලදී, නමුත් ඔහු අස් සුහ්රිගේ වචන සඳහන් නොකළ අතර, එය පසුව කතුවැකියේ මට සඳහන් විය.
හදීස්
Imam Muslim : 1009
حَدَّثَنِي إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَمُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ كِلَاهُمَا عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ بَكْرٍ قَالَ ح و حَدَّثَنِي هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ ح و حَدَّثَنِي حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ وَمُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ وَأَلْفَاظُهُمْ مُتَقَارِبَةٌ قَالُوا جَمِيعًا عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي الْمُغِيرَةُ بْنُ حَكِيمٍ عَنْ أُمِّ كُلْثُومٍ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍ أَنَّهَا أَخْبَرَتْهُ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ أَعْتَمَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ لَيْلَةٍ حَتَّى ذَهَبَ عَامَّةُ اللَّيْلِ وَحَتَّى نَامَ أَهْلُ الْمَسْجِدِ ثُمَّ خَرَجَ فَصَلَّى فَقَالَ إِنَّهُ لَوَقْتُهَا لَوْلَا أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي وَفِي حَدِيثِ عَبْدِ الرَّزَّاقِ لَوْلَا أَنَّ يَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي
[ඉෂාක් බින් ඉබ්රාහිම්] සහ [මුහම්මද් බින් හාතිම්] යන දෙදෙනාම [මුහම්මද් බින් බක්ර්] ගෙන් මට කියනු ලැබ ඇත, - වෙනත් මාර්ගයකින් විස්තර කර ඇත - මට කියනු ලැබ ඇත [හාරුන් බින් අබ්දුල්ලා] අපට [හජ්ජාජ් බින් මුහම්මද්] ගෙන් ඔහු මෙසේ පැවසීය, - සහ තවත් මාර්ගයකින් විස්තර කර ඇත - මට [හජ්ජාජ් බින් සයීර්] සහ [මුහම්මද් බින් රාෆි] ගෙන් මට කියනු ලැබ ඇත, දෙදෙනාම මෙසේ පැවසූහ; ඔවුන්ගේ ලෆඩ්ස් එකට සමීපව තිබියදී [අබ්දුර්රාසාක්] අපට කියනු ලැබ ඇත, ඔවුන් සියල්ලෝම [ඉබ්නු ජුරයිජ්] ගෙන් බව ඔහු පැවසීය; [උම් කුල්තුම් බින්ත් අබු බක්ර්] ගෙන් [මුගිරා බින් හකීම්] මට වාර්තා කර ඇත, ඔහු [අයිසියා] ගෙන් මට වාර්තා කර ඇත ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'එක් රාත්රියක නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා රාත්රියේ වැඩි කාලයක් ගත වන තුරු 'අටමහ්-ඉසියා' සලාතය ඉටු කළ අතර පල්ලියේ පදිංචිකරුවන් නින්දට වැටුණි, ඉන්පසු ඔහු පැමිණ යාච්ඤා කළේය. ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'මම මගේ ජනතාවට බරක් නොවන්නේ නම්, සැබවින්ම මෙය ඉෂා සලාතය සඳහා සුදුසු කාලයයි'. මේ අතර, අබ්දුර්රාසාක්ගේ හදීසයේ, 'මෙම කාලය මගේ ජනතාවට බරක් නොවන්නේ නම්' යන කතුවැකිය සමඟ සඳහන් වේ.
හදීස්
Imam Muslim : 1010
و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَ مَكَثْنَا ذَاتَ لَيْلَةٍ نَنْتَظِرُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِصَلَاةِ الْعِشَاءِ الْآخِرَةِ فَخَرَجَ إِلَيْنَا حِينَ ذَهَبَ ثُلُثُ اللَّيْلِ أَوْ بَعْدَهُ فَلَا نَدْرِي أَشَيْءٌ شَغَلَهُ فِي أَهْلِهِ أَوْ غَيْرُ ذَلِكَ فَقَالَ حِينَ خَرَجَ إِنَّكُمْ لَتَنْتَظِرُونَ صَلَاةً مَا يَنْتَظِرُهَا أَهْلُ دِينٍ غَيْرُكُمْ وَلَوْلَا أَنْ يَثْقُلَ عَلَى أُمَّتِي لَصَلَّيْتُ بِهِمْ هَذِهِ السَّاعَةَ ثُمَّ أَمَرَ الْمُؤَذِّنَ فَأَقَامَ الصَّلَاةَ وَصَلَّى
[සුහයිර් බින් හාර්බ්] සහ [ඉෂාක් බින් ඉබ්රාහිම්] මට කිව්වා. [ඉෂාක්] කිව්වා; අපට දැනුම් දුන්නා, සුහයිර් කිව්වා; [අල් හකාම්] සිට [නෆි] සිට [මන්සූර්] සිට [අබ්දුල්ලාහ් බින් උමර්] දක්වා ජරීර් අපට කිව්වා; 'එක් රාත්රියක, අපි අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් අවසාන අනිවාර්ය සලාතය වන ඉෂා සලාම් කරන තෙක් බලා සිටියෙමු. එවිට අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් අප වෙත පැමිණියේ රාත්රියේ තුනෙන් එකක් ගත වූ විට හෝ පසුවය, ඔහුගේ පවුලේ අය ඔහු සමඟ කාර්යබහුල වී සිටියාද නැතහොත් වෙනත් දෙයක් තිබුණාද යන්න අපි නොදනිමු. ඔහු පැමිණි විට, ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඇත්ත වශයෙන්ම, ඔබ හැර වෙනත් කිසිදු ආගමක් බලා නොසිටින සලාහයක් ඔබ බලා සිටී, එය මගේ ජනතාවට බරක් නොවන්නේ නම්, මම මෙවැනි අවස්ථාවලදී ඔවුන්ට නායකත්වය දෙන්නෙමි.' ඉන්පසු ඔහු තම මුඅද්සින්ට සලාහ්ව මෙහෙයවන ලෙස අණ කළේය, පසුව ඔහු සලාහ්ව මෙහෙයවීය.
හදීස්
Imam Muslim : 1011
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شُغِلَ عَنْهَا لَيْلَةً فَأَخَّرَهَا حَتَّى رَقَدْنَا فِي الْمَسْجِدِ ثُمَّ اسْتَيْقَظْنَا ثُمَّ رَقَدْنَا ثُمَّ اسْتَيْقَظْنَا ثُمَّ خَرَجَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ قَالَ لَيْسَ أَحَدٌ مِنْ أَهْلِ الْأَرْضِ اللَّيْلَةَ يَنْتَظِرُ الصَّلَاةَ غَيْرُكُمْ
තවද ඔහු [මුහම්මද් බින් රාෆි] අපට [අබ්දුර්රාසාක්] අපට [ඉබ්නු ජුරයිජ්] අපට [නෆි] අපට [අබ්දුල්ලාහ් බින් උමර්] අපට පැවසූ බව මට පැවසීය. එක් රාත්රියක රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් යම් දෙයක කාර්යබහුල වූ බවත්, එබැවින් අපි පල්ලියේ නිදා ගන්නා තෙක් ඔහු සවස සලාතය කල් දැමූ බවත්, පසුව අපි අවදි වූ බවත්, පසුව නැවත නිදාගත් බවත්, පසුව නැවත අවදි වූ බවත් ඔහු මට පැවසීය. ඉන්පසු රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් අපව මුණගැසී “අද රාත්රියේ ඔබ හැර සලාත කාලය එනතුරු බලා සිටින කිසිවෙකු පොළොවේ නැත” යනුවෙන් පැවසූහ.
හදීස්
Imam Muslim : 1012
و حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ نَافِعٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا بَهْزُ بْنُ أَسَدٍ الْعَمِّيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ أَنَّهُمْ سَأَلُوا أَنَسًا عَنْ خَاتَمِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَخَّرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْعِشَاءَ ذَاتَ لَيْلَةٍ إِلَى شَطْرِ اللَّيْلِ أَوْ كَادَ يَذْهَبُ شَطْرُ اللَّيْلِ ثُمَّ جَاءَ فَقَالَ إِنَّ النَّاسَ قَدْ صَلَّوْا وَنَامُوا وَإِنَّكُمْ لَمْ تَزَالُوا فِي صَلَاةٍ مَا انْتَظَرْتُمْ الصَّلَاةَ قَالَ أَنَسٌ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى وَبِيصِ خَاتَمِهِ مِنْ فِضَّةٍ وَرَفَعَ إِصْبَعَهُ الْيُسْرَى بِالْخِنْصِرِ
[අබු බකර් බින් නෆි අල් අබ්දි] මට කිව්වා [බහ්ස් බින් අසාද් අල් අම්මි] [හම්මද් බින් සලාමා] [සබිත්] ගෙන් [හම්මද් බින් සලාමා] අපට කිව්වා ඔවුන් [අනස්] ගෙන් රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාගේ මුද්ද ගැන විමසූ බව, එවිට ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'එක් රාත්රියක අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) සවස සලාතය අවසන් කළේ රාත්රියේ භාගයක් හෝ රාත්රිය ආසන්න වන තුරු ය. පසුව ඔහු පැමිණ මෙසේ පැවසීය: 'ජනතාව යාච්ඤා කර නිදාගෙන ඇත, ඔබ සලාතය සඳහා බලා සිටින තාක් කල් ඔබ සලාතයේ ගණන් කරනු ලැබේ'. අනස් පැවසීය; 'ඔහුගේ මුද්ද රිදීයෙන් සාදා ඇති බව මම දුටුවාක් මෙන් වූ අතර ඔහු තම කුඩා ඇඟිල්ලෙන් වම් දබරැඟිල්ල එසවීය.'
හදීස්
Imam Muslim : 1013
و حَدَّثَنِي حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ حَدَّثَنَا أَبُو زَيْدٍ سَعِيدُ بْنُ الرَّبِيعِ حَدَّثَنَا قُرَّةُ بْنُ خَالِدٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ نَظَرْنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْلَةً حَتَّى كَانَ قَرِيبٌ مِنْ نِصْفِ اللَّيْلِ ثُمَّ جَاءَ فَصَلَّى ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَيْنَا بِوَجْهِهِ فَكَأَنَّمَا أَنْظُرُ إِلَى وَبِيصِ خَاتَمِهِ فِي يَدِهِ مِنْ فِضَّةٍ و حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الصَّبَّاحِ الْعَطَّارُ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْمَجِيدِ الْحَنَفِيُّ حَدَّثَنَا قُرَّةُ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَلَمْ يَذْكُرْ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَيْنَا بِوَجْهِهِ
ඔහු [හජ්ජාජ් බින් සෙයාර්] අපට [අබු සයිද් සයිඩ් බින් රබී] අපට [කටාදා] සිට [අනස් බින් මලික්] සිට [කුර්ආන් බින් කාලිඩ්] අපට මෙසේ පැවසීය: 'එක් රාත්රියක, අපි රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් එනතුරු මධ්යම රාත්රිය වන තුරු බලා සිටියෙමු, පසුව ඔහු පැමිණ යාච්ඤා කළේය, සලාතයෙන් පසු ඔහු මුහුණ හරවාගෙන අපව මුණගැසුණේ ඔහුගේ අතේ රිදී මුද්දක් දුටුවාක් මෙනි. 'තවද ඔහු [අබ්දුල්ලාහ් බින් ෂබා අල් 'අතර්] අපට ['උබයිදුල්ලාහ් බින් අබ්දුල් මජිද් අල් හනාෆි] අපට [කුර්ආනය] මෙවැනි සනද් එකකින් පැවසූ බව මට පැවසීය, නමුත් ඔහු සඳහන් නොකරයි 'එවිට ඔහු ඔහුගේ මුහුණ හරවාගෙන අපව මුණගැසුණේය'.
හදීස්
Imam Muslim : 1014
و حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ الْأَشْعَرِيُّ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ بُرَيْدٍ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ كُنْتُ أَنَا وَأَصْحَابِي الَّذِينَ قَدِمُوا مَعِي فِي السَّفِينَةِ نُزُولًا فِي بَقِيعِ بُطْحَانَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْمَدِينَةِ فَكَانَ يَتَنَاوَبُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَ صَلَاةِ الْعِشَاءِ كُلَّ لَيْلَةٍ نَفَرٌ مِنْهُمْ قَالَ أَبُو مُوسَى فَوَافَقْنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَا وَأَصْحَابِي وَلَهُ بَعْضُ الشُّغْلِ فِي أَمْرِهِ حَتَّى أَعْتَمَ بِالصَّلَاةِ حَتَّى ابْهَارَّ اللَّيْلُ ثُمَّ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى بِهِمْ فَلَمَّا قَضَى صَلَاتَهُ قَالَ لِمَنْ حَضَرَهُ عَلَى رِسْلِكُمْ أُعْلِمُكُمْ وَأَبْشِرُوا أَنَّ مِنْ نِعْمَةِ اللَّهِ عَلَيْكُمْ أَنَّهُ لَيْسَ مِنْ النَّاسِ أَحَدٌ يُصَلِّي هَذِهِ السَّاعَةَ غَيْرُكُمْ أَوْ قَالَ مَا صَلَّى هَذِهِ السَّاعَةَ أَحَدٌ غَيْرُكُمْ لَا نَدْرِي أَيَّ الْكَلِمَتَيْنِ قَالَ قَالَ أَبُو مُوسَى فَرَجَعْنَا فَرِحِينَ بِمَا سَمِعْنَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
තවද [අබු 'අමීර් අල් අස්යාරි] සහ [අබු කුරෙයිබ්] යන දෙදෙනාම අපට මෙසේ පැවසූහ; [අබු 'අමීර් අල් අස්යාරි] සහ [අබු මූසා] යන දෙදෙනාගෙන් [බුරෙයිද්] සිට [අබු උසාමා] අපට මෙසේ පැවසූහ: 'මම සහ මා සමඟ බෝට්ටුවේ සිටි මගේ සගයන් බාකි 'බුට්-හාන්' හි නතර කළෙමි, ඒ අවස්ථාවේ අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් මදීනාවේ සිටියහ. සෑම සවසකම ඔවුන්ගෙන් කිහිප දෙනෙක් මාරුවෙන් මාරුවට නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් බැහැදකීමට ගියහ. අබු මූසා මෙසේ පැවසීය; "අහම්බෙන්, මම සහ මගේ මිතුරන් මුණගැසුණා රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම්, ඒ වන විට ඔහු තම කටයුතු සමඟ කාර්යබහුලව සිටියේය, ඔහු සවස සලාතය අවසන් කරන තුරු, ඒ වන විටත් රාත්රිය ගෙවී ගොස් තිබුණත්, පසුව රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් පැමිණ ඔවුන්ට නායකත්වය දුන්නේය. ඔහු තම සලාතය අවසන් කළ පසු, ඔහු ප්රේක්ෂකයින්ට මෙසේ පැවසීය: 'මොහොතක් ඉන්න, මම ඔබට යමක් කියන්නම්, ප්රීති වන්න, අල්ලාහ් ඔබට ලබා දී ඇති ඔහුගේ ආශිර්වාදයන් අතර, මෙම සලාතයට ඔබ හැර වෙන කිසිවෙකු සහභාගී නොවේ, - නැතහොත් ඔහු කතුවැකි ආකාරයෙන් පැවසීය- 'මේ අවස්ථාවේ ඔබ හැර වෙන කිසිවෙක් මෙම සලාතයට සහභාගී නොවේ,' ඒ දෙකෙන් නිවැරදි කුමක්දැයි මට මතක නැත. අබු බර්දා පැවසීය; අබු මූසා පැවසීය; 'ඉතින් අපි අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි (සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගෙන් ඇසූ සෑම දෙයක් ගැනම ප්රීතියෙන් ගෙදර ගියෙමු.
හදීස්
Imam Muslim : 1015
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ قُلْتُ لِعَطَاءٍ أَيُّ حِينٍ أَحَبُّ إِلَيْكَ أَنْ أُصَلِّيَ الْعِشَاءَ الَّتِي يَقُولُهَا النَّاسُ الْعَتَمَةَ إِمَامًا وَخِلْوًا قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ يَقُولُا أَعْتَمَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ لَيْلَةٍ الْعِشَاءَ قَالَ حَتَّى رَقَدَ نَاسٌ وَاسْتَيْقَظُوا وَرَقَدُوا وَاسْتَيْقَظُوا فَقَامَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَقَالَ الصَّلَاةَ فَقَالَ عَطَاءٌ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَخَرَجَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَيْهِ الْآنَ يَقْطُرُ رَأْسُهُ مَاءً وَاضِعًا يَدَهُ عَلَى شِقِّ رَأْسِهِ قَالَ لَوْلَا أَنْ يَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي لَأَمَرْتُهُمْ أَنْ يُصَلُّوهَا كَذَلِكَ قَالَ فَاسْتَثْبَتُّ عَطَاءً كَيْفَ وَضَعَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَدَهُ عَلَى رَأْسِهِ كَمَا أَنْبَأَهُ ابْنُ عَبَّاسٍ فَبَدَّدَ لِي عَطَاءٌ بَيْنَ أَصَابِعِهِ شَيْئًا مِنْ تَبْدِيدٍ ثُمَّ وَضَعَ أَطْرَافَ أَصَابِعِهِ عَلَى قَرْنِ الرَّأْسِ ثُمَّ صَبَّهَا يُمِرُّهَا كَذَلِكَ عَلَى الرَّأْسِ حَتَّى مَسَّتْ إِبْهَامُهُ طَرَفَ الْأُذُنِ مِمَّا يَلِي الْوَجْهَ ثُمَّ عَلَى الصُّدْغِ وَنَاحِيَةِ اللِّحْيَةِ لَا يُقَصِّرُ وَلَا يَبْطِشُ بِشَيْءٍ إِلَّا كَذَلِكَ قُلْتُ لِعَطَاءٍ كَمْ ذُكِرَ لَكَ أَخَّرَهَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْلَتَئِذٍ قَالَ لَا أَدْرِي قَالَ عَطَاءٌ أَحَبُّ إِلَيَّ أَنْ أُصَلِّيَهَا إِمَامًا وَخِلْوًا مُؤَخَّرَةً كَمَا صَلَّاهَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْلَتَئِذٍ فَإِنْ شَقَّ عَلَيْكَ ذَلِكَ خِلْوًا أَوْ عَلَى النَّاسِ فِي الْجَمَاعَةِ وَأَنْتَ إِمَامُهُمْ فَصَلِّهَا وَسَطًا لَا مُعَجَّلَةً وَلَا مُؤَخَّرَةً
තවද [මුහම්මද් බින් රාෆි] අපට පවසා ඇති පරිදි [අබ්දුර්රාසාක්] අපට [ඉබ්නු ජුරයිජ්] අපට පවසා ඇති පරිදි ඔහු මෙසේ පැවසීය; මම [අතා`] ට මෙසේ කියමි; 'ඔබ සහ මම පමණක් ඔබ සමඟ ඉෂා සලාතය ඉටු කිරීමට ඔබ කැමතිම කාලය කවදාද, එය 'අතා`' ලෙස හඳුන්වන අතර එය ඔබ සහ මම පමණක්ද? 'අතා`' යනුවෙන් පිළිතුරු දෙන්න; ඉබ්නු අබ්බාස් මෙසේ පවසනු මම වරක් අසා ඇත්තෙමි; 'එක් රාත්රියක නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් සවස සලාතය ඉටු කිරීමට සූදානම්ව සිටියහ'. [ඉබ්නු අබ්බාස්] මෙසේ පැවසීය; මිතුරන් නින්දට වැටී අවදි වන තුරු, පසුව නින්දට වැටී අවදි වන තුරු. එවිට උමර් බින් ඛතාබ් නැඟිට මෙසේ පැවසීය; 'යාච්ඤා කරන්න!' අත්`` මෙසේ පැවසීය; ඉබ්නු අබ්බාස් දිගටම; වැඩි කල් නොගොස්, නබිතුමාණෝ පෙනී සිටියහ, ඔහුගේ හිස වතුරෙන් බිංදු දමනු මම දුටුවාක් මෙන්, ඔහු තම අත හිසේ පැත්තක තබා, ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'එය මගේ ජනතාවට බරක් නොවන්නේ නම්, මම ඔවුන්ට යාච්ඤා කිරීමට අණ කරමි - දැන් මෙන් -'. ඉබ්නු ජුරයිජ් පැවසීය; මම 'අතා'ගෙන් ඇසුවෙමි; 'එසේ නම් ඉබ්නු අබ්බාස් වාර්තා කළ පරිදි නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තම හිස මත තම දෑත් තැබුවේ කෙසේද?' 'අතා' ඉන්පසු ඔහුගේ ඇඟිලි අතරට මඳක් දිගු කළේය, පසුව ඔහු තම ඇඟිලි තුඩු ඔහුගේ හිසෙහි අං මත තබා, පසුව ඔහු ඒවා ඇද ඔහුගේ හිස දෙසට යොමු කළේය, ඔහුගේ මාපටැඟිලි ඔහුගේ මුහුණට මුහුණලා ඇති කන් කෙළවර ස්පර්ශ කළේය, පසුව ඔහු ඒවා ඔහුගේ කම්මුල්වල මුදුන දෙසට සහ රැවුල දෙසට යොමු කළේය, ඔහු එය ඉතා සෙමින් හෝ වේගයෙන් කළේ නැත. මම 'අතා'ගෙන් ඇසුවෙමි; 'නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් රාත්රියේ ප්රමාද වී සවස සලාතය අවසන් කළ බව ඔබට කී වතාවක් පවසා තිබේද?' 'අතා' 'මම දන්නේ නැහැ' කියලා උත්තර දෙන්න. අතා` කිව්වා; ඒ නිසා, මම ඉෂා සලාතය ප්රමාද වූ විට තනිවම ඉටු කිරීමට කැමතියි, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් එක් රාත්රියක කළාක් මෙන්, ඔබට එය තනිවම කළත්, මිනිසුන් සමඟ කළත් - සභාව - එය ඉතා සෙමින් හා වේගයෙන් නොකර, ඉතා මැනවින් කරන්න.
හදීස්
Imam Muslim : 1016
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا وَقَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُؤَخِّرُ صَلَاةَ الْعِشَاءِ الْآخِرَةِ
[යාහ්යා බින් යාහ්යා] සහ [කුටයිබා බින් සයිඩ්] සහ [අබු බකර් බින් අබු සයිබා] අපට පවසා ඇත. යාහ්යා මෙසේ පැවසීය; අපට දන්වා ඇති අතර තවත් දෙදෙනෙක් මෙසේ පැවසූහ; [ලිමාක්] වෙතින් [ජාබීර් බින් සමුරා] වෙතින් [අබුල් අල් අහ්වාෂ්] අපට පවසා ඇත. රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සවස සලාතය අවසන් කරන බව.
හදීස්
Imam Muslim : 1017
و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَأَبُو كَامِلٍ الْجَحْدَرِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي الصَّلَوَاتِ نَحْوًا مِنْ صَلَاتِكُمْ وَكَانَ يُؤَخِّرُ الْعَتَمَةَ بَعْدَ صَلَاتِكُمْ شَيْئًا وَكَانَ يُخِفُّ الصَّلَاةَ وَفِي رِوَايَةِ أَبِي كَامِلٍ يُخَفِّفُ
තවද [කුටයිබා බින් සයිඩ්] සහ [අබු කාමිල් අල් ජහ්දාරි] යන දෙදෙනාම අපට දන්වා ඇති බව පැවසූහ; [සිමාක්] වෙතින් [ජාබීර් බින් සමුරා] වෙතින් [අබු 'අවානා] අපට පැවසූ බව ඔහු පැවසීය; රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් ඔබ මෙන් යාච්ඤා කිරීමට පුරුදුව සිටියේය, ඔබගේ යාච්ඤාවෙන් සුළු මොහොතකට පසු ඔහු සවස යාච්ඤාව අවසන් කළේය, ඔහු තම යාච්ඤාව සැහැල්ලු කළේය. අබු කාමිල්ගේ විස්තරයේ, 'ඔහු නැවත නැවතත් යාච්ඤාව සැහැල්ලු කළේය' යනුවෙන් කතුවැකියේ සඳහන් වේ.
හදීස්
Imam Muslim : 1018
و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ ابْنِ أَبِي لَبِيدٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا تَغْلِبَنَّكُمْ الْأَعْرَابُ عَلَى اسْمِ صَلَاتِكُمْ أَلَا إِنَّهَا الْعِشَاءُ وَهُمْ يُعْتِمُونَ بِالْإِبِلِ
[සුහයිර් බින් හාර්බ්] සහ [ඉබ්නු අබි උමර්] ගැන මට කිව්වා. [සුහයිර්] කිව්වා; [ඉබ්නු අබු ලැබිඩ්] [අබු සලාමා] [අබ්දුල්ලාහ් බින් උමර්] ගෙන් [සුෆියාන් බින් උයෙයිනා] අපට කිව්වා, ඔහු කිව්වා; නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් කිව්වා: 'ගමේ අරාබිවරුන් - ප්රාථමික - ඔබේ යාච්ඤා සඳහා යෙදුම වෙනස් කිරීමට ඉඩ නොදෙන්න, රාත්රී සලාතයේ නම ඉෂා - අටමා සලාතය නොවන බව දැනගන්න - මන්ද එම සලාතය - සිදු කරනු ලබන්නේ - ඔවුන් යු'තිමුන් ලෙස හඳුන්වන ඔටුවාට කිරි දීමට මධ්යම රාත්රියේ ඔටුවෙකු තබා ගත් විටය.
හදීස්
Imam Muslim : 1019
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي لَبِيدٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَغْلِبَنَّكُمْ الْأَعْرَابُ عَلَى اسْمِ صَلَاتِكُمْ الْعِشَاءِ فَإِنَّهَا فِي كِتَابِ اللَّهِ الْعِشَاءُ وَإِنَّهَا تُعْتِمُ بِحِلَابِ الْإِبِلِ
තවද [අබු බකර් බින් අබු සයිබා] අපට [වාකි'] අපට [සුෆියාන්] [අබ්දුල්ලාහ් බින් අබු ලබීඩ්] [අබු සලාමා බින් අබ්දුර් රහ්මාන්] [ඉබ්නු උමර්] වෙතින් අපට [සුෆ්යාන්] අපට [ඉබ්නු උමර්] වෙතින් අපට [අබු බකර් බින් අබු සයිබා] අපට [වාකි'] අපට [සුෆ්යාන්] අපට [අබු සලාමා බින් අබ්දුර් රහ්මාන්] [ඉබ්නු උමර්] වෙතින් අපට [ඉබ්නු උමර්] වෙත දැනුම් දුන් බව ඔහු පැවසීය; රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'ප්රාථමික අරාබිවරුන් ඉෂා සලාතය යන පදය ඔබ සමඟ ආදේශ කිරීමට ඉඩ නොදෙන්න, ඇත්ත වශයෙන්ම අල්ලාහ්ගේ පොතේ සලාතය 'ඉෂා' යන නමින් ලියා ඇත, එය සිදුවන්නේ මධ්යම රාත්රියේ ඔටුවන්ට කිරි දෙන විට පමණි, එය යුතම් ලෙස හැඳින්වේ.
හදීස්
Imam Muslim : 1020
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَعَمْرٌو النَّاقِدُ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ كُلُّهُمْ عَنْ سُفْيَانَ بْنِ عُيَيْنَةَ قَالَ عَمْرٌو حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ نِسَاءَ الْمُؤْمِنَاتِ كُنَّ يُصَلِّينَ الصُّبْحَ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ يَرْجِعْنَ مُتَلَفِّعَاتٍ بِمُرُوطِهِنَّ لَا يَعْرِفُهُنَّ أَحَدٌ
[අබු බකර් බින් අබු සයිබා] සහ [අම්රු අන් නකිද්] සහ [සුහයිර් බින් හාර්බ්] යන අය අපට පවසා ඇත, [සුෆ්යාන් බින් උයෙයිනා] සියලු දෙනාම [අම්රු] [අයිසියා] හි [අස් සුහ්රි] හි [අයිස්යා] හි [සුෆ්යාන් බින් උයෙයිනා] අපට පවසා ඇත, [අම්රු] [අස් සුහ්රි] හි [අයිස්යා] හි [අම්රු], [අල්වා] හි [සුෆ්යාන් බින් උයෙයිනා], විශ්වාස කරන කාන්තාවන් වරක් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සමඟ උදෑසන යාච්ඤාව කළ බවත්, පසුව කිසිවෙකුට නොදැනෙන පරිදි ඔවුන්ගේ මුහුණු රෙදිවලින් ඔතාගෙන ගෙදර යන බවත්.
