Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith
Hadith
Imam Muslim : 981
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ سَلَّامُ بْنُ سُلَيْمٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ وَهْبٍ عَنْ خَبَّابٍ قَالَ شَكَوْنَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الصَّلَاةَ فِي الرَّمْضَاءِ فَلَمْ يُشْكِنَا
އަދި [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [އަބުލް އަޙްވާޝް ސަލާމް ބިން ސުލައިމް] [އަބޫ އިސްޙާޤު] ގެ އަރިހުން [ސަޢީދު ބިން ވަޙްބު] ގެ އަރިހުން [ޚައްބާބުން] ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 982
و حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ وَعَوْنُ بْنُ سَلَّامٍ قَالَ عَوْنٌ أَخْبَرَنَا و قَالَ ابْنُ يُونُسَ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَقَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ وَهْبٍ عَنْ خَبَّابٍ قَالَ أَتَيْنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَشَكَوْنَا إِلَيْهِ حَرَّ الرَّمْضَاءِ فَلَمْ يُشْكِنَا قَالَ زُهَيْرٌ قُلْتُ لِأَبِي إِسْحَقَ أَفِي الظُّهْرِ قَالَ نَعَمْ قُلْتُ أَفِي تَعْجِيلِهَا قَالَ نَعَمْ
އަދި [އަޙްމަދު ބިން ޔޫނުސް] އާއި [ޢައުނު ބިން ސަލާމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ، އައުން ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިންއިރު، އިބްނު ޔޫނުސް ވިދާޅުވިއެވެ؛ -އެ ބަސްތައް އޭނާގެ ފަރާތުން ލިބިފައިވާއިރު- އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [ޒުހައިރު] އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫ އިސްޙާޤު] [ސަޢީދު ބިން ވަޙްބު] ގެ އަރިހުން [ޚައްބާބު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވިއެވެ. 'އަހަރެމެން އެއްފަހަރަކު ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހަށް އައިސް ވަރަށް ހޫނު ގަސްގަހާގެހިތަކުގެ ހޫނުކަމުގެ ޝަކުވާ ކުރި ނަމަވެސް އަހަރެމެންގެ ޝަކުވާތަކަށް އަޅާނުލައްވައެވެ'. [ޒުހައިރު] ބުންޏެވެ؛ ދެން އަހަރެން [އަބޫ އިސްޙާޤު] އަށް ބުނީމެވެ؛ 'މެންދުރު ނަމާދު ކުރާއިރު ދޭހަވަނީ ކޮން އެއްޗެއް ހެއްޔެވެ؟' އޭނާ ޖަވާބު ދިނެވެ؛ 'ރަނގަޅު'. އަހަރެން އަނެއްކާވެސް ބުނީމެވެ؛ 'އޭގެ މާނައަކީ އަވަސްކުރުން؟' އަބޫ އިސްޙާޤު ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ؛ 'ރަނގަޅު'.
Hadith
Imam Muslim : 983
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ عَنْ غَالِبٍ الْقَطَّانِ عَنْ بَكْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ كُنَّا نُصَلِّي مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي شِدَّةِ الْحَرِّ فَإِذَا لَمْ يَسْتَطِعْ أَحَدُنَا أَنْ يُمَكِّنَ جَبْهَتَهُ مِنْ الْأَرْضِ بَسَطَ ثَوْبَهُ فَسَجَدَ عَلَيْهِ
އަދި [ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ބިޝްރު ބިން މުފަދުލާލް] [ޣާލިބު އަލް ޤަޘްޘަން] ގެ އަރިހުން [ބަކުރު ބިން ޢަބްދުالله] ގެ އަރިހުން [އަނަސް ބިން މާލިކް] ގެ އަރިހުން ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ އޭނާ ފޮތިގަނޑެއް ފަތުރާފައި އޭގެ މައްޗަށް ސަޖިދަ ޖަހާނެއެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 984
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ قَالَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُصَلِّي الْعَصْرَ وَالشَّمْسُ مُرْتَفِعَةٌ حَيَّةٌ فَيَذْهَبُ الذَّاهِبُ إِلَى الْعَوَالِي فَيَأْتِي الْعَوَالِيَ وَالشَّمْسُ مُرْتَفِعَةٌ وَلَمْ يَذْكُرْ قُتَيْبَةُ فَيَأْتِي الْعَوَالِيَ و حَدَّثَنِي هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الْأَيْلِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي عَمْرٌو عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُصَلِّي الْعَصْرَ بِمِثْلِهِ سَوَاءً
އަދި [ޤުޠައިބުނާ ބިން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [ލައިތު] ވިދާޅުވިއެވެ. -އަދި އެހެން ސަފުހާއަކުން- [މުޙައްމަދު ބިން ރުމްޙް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަލްލައިތު] [އިބްނު ޝިހާބު] ގެ އަރިހުން [އަނަސް ބިން މާލިކް] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަޞްރު ނަމާދު ކުރެއްވީ އިރު އަރާއިރު، ހޫނުވެ، އޭގެ ކުލައަށް ބަދަލެއް ނާންނަ އިރު، ދެން މީހަކު ޢަވާލީއަށް ގޮސް އޭނާ އަވާލީއަށް އާދެވުނީ އަދިވެސް އިރު އަރާ ވަގުތުގައެވެ. އެކަމަކު ޤުތައިބާ ފާހަގައެއް ނުކުރައްވައެވެ؛ 'ދެން އޭނާ އައީ 'އަވާލީ' އަށެވެ. އަދި [ހާރޫން ބިން ސަޢީދު އަލް އައިލް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [އިބްނު ވަޙްބު] އަޅުގަނޑަށް [ޢަމްރޫ] [އިބްނު ޝިހާބު] ގެ އަރިހުން [އަނަސް] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވީ، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ މަތީގައިވާ ޙަދީޘް ފަދައިން އަޞްރު ނަމާދު ކުރެއްވި ކަމަށެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 985
و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ كُنَّا نُصَلِّي الْعَصْرَ ثُمَّ يَذْهَبُ الذَّاهِبُ إِلَى قُبَاءٍ فَيَأْتِيهِمْ وَالشَّمْسُ مُرْتَفِعَةٌ
އަދި އެކަލޭގެފާނު އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ] ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އަހަރެން [މާލިކު] ކުރިމަތީގައި [އިބްނު ޝިހާބު] ގެ އަރިހުން [އަނަސް ބިން މާލިކް] ގެ އަރިހުން ކިޔާލީމެވެ. 'އަހަރެމެން އަސްރު ނަމާދު ކުރި، ދެން މީހަކު ޤުބާއަށް ގޮސް އެމީހުންނާ ބައްދަލުވީ އިރު އަދިވެސް އޮއްވާ'.
Hadith
Imam Muslim : 986
و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ كُنَّا نُصَلِّي الْعَصْرَ ثُمَّ يَخْرُجُ الْإِنْسَانُ إِلَى بَنِي عَمْرِو بْنِ عَوْفٍ فَيَجِدُهُمْ يُصَلُّونَ الْعَصْرَ
އަދި [ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވެފައިވަނީ އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަޅުގަނޑު [މާލިކަށް] [އިޝާޤް ބިން ޢަބްދުﷲ ބިން އަބޫ ތަލްޙާ] ގެ އަރިހުން [އަނަސް ބިން މާލިކް] ގެ އަރިހުން ކިޔާލީމެވެ، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަހަރެމެން އަޞްރު ނަމާދު ކުރަމުން ދިޔައިރު، ދެން މީހަކު ބަނީ ޢަމްރު ބިން ޢައުފްގެ ކައިރިއަށް ގޮސް އޭނާއަށް ފެނުނީ އެމީހުން އަދިވެސް ޢަޞްރު ނަމާދު ކުރަމުންދާތަނެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 987
و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَمُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ وَقُتَيْبَةُ وَابْنُ حُجْرٍ قَالُوا حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّهُ دَخَلَ عَلَى أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ فِي دَارِهِ بِالْبَصْرَةِ حِينَ انْصَرَفَ مِنْ الظُّهْرِ وَدَارُهُ بِجَنْبِ الْمَسْجِدِ فَلَمَّا دَخَلْنَا عَلَيْهِ قَالَ أَصَلَّيْتُمْ الْعَصْرَ فَقُلْنَا لَهُ إِنَّمَا انْصَرَفْنَا السَّاعَةَ مِنْ الظُّهْرِ قَالَ فَصَلُّوا الْعَصْرَ فَقُمْنَا فَصَلَّيْنَا فَلَمَّا انْصَرَفْنَا قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ تِلْكَ صَلَاةُ الْمُنَافِقِ يَجْلِسُ يَرْقُبُ الشَّمْسَ حَتَّى إِذَا كَانَتْ بَيْنَ قَرْنَيْ الشَّيْطَانِ قَامَ فَنَقَرَهَا أَرْبَعًا لَا يَذْكُرُ اللَّهَ فِيهَا إِلَّا قَلِيلًا
އަދި [ޔަޙްޔާ ބިން އައްޔޫބު] އާއި [މުޙައްމަދު ބިން ޝަބާޙް] އަދި [ޤުޠައިބާ] އަދި [އިބްނު ޙުޖުރު] އަޅުގަނޑުމެންނާ ރިވާކުރައްވާފައިވެއެވެ. [އިސްމާޢީލް ބިން ޖަޢުފަރު] [އަލްޢަލާ` ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާން] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި، އެއްފަހަރަކު [އަނަސް ބިން މާލިކް] އާއި ބައްޞްރާގައި ހުންނަ އޭނާގެ ގެއިން، އެއީ ޟުޙްރު ނަމާދު ނިންމާލުމަށްފަހު، އޭނާގެ ގެ މިސްކިތުގެ ކައިރީގައި ހުއްޓެވެ. އަޅުގަނޑުމެން އެކަލޭގެފާނާ ބައްދަލުވުމުން އެކަލޭގެފާނު ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ. އަހަރެމެން ބުނީމެވެ: 'އަހަރެމެން ދެންމެ ޛުހުރު ނަމާދަށް ވަގުތު ދޫކޮށްލީމެވެ.' އަނަސް ވިދާޅުވިއެވެ: ޢަޞްރު ނަމާދު ކުރާށެވެ. އެހެންކަމުން އަހަރެމެން ޢަޞްރު ނަމާދު ކުރީމެވެ. އަޅުގަނޑުމެން ޢަޞްރު ނަމާދު ނިމުނުއިރު އަޅުގަނޑަށް އިވުނީ އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވި އަޑު: الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވާ އަޑު އިވުނެވެ. އޭނާ އިށީނދެގެން އިންނަނީ އިރު ބަލަހައްޓައިގެން ކަމަށާއި، އެއީ ޝައިޠާނާގެ ކަނދުރާތަކުގެ މެދުގައި ހުންނައިރު، އެކަން ކުރައްވައި، ހަތަރު ފަހަރު އެ ކަނދުރާގައި ފިރުމާލާ ކަމަށެވެ. ރަސޫލާ ޕެކް މި ލަފުޒު ބޭނުންކުރެއްވީ ކާނާ ޕިކް ކުރުމަށް މާސްޓަރެއް ފަދައިން އެހާ އަވަސް ކަމާއި، ކުޑަކޮށް މެނުވީ الله ގެ މަތިން ހަނދާން ނުކުރާ ކަމެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 988
و حَدَّثَنَا مَنْصُورُ بْنُ أَبِي مُزَاحِمٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ عُثْمَانِ بْنِ سَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا أُمَامَةَ بْنَ سَهْلٍ يَقُولُا صَلَّيْنَا مَعَ عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ الظُّهْرَ ثُمَّ خَرَجْنَا حَتَّى دَخَلْنَا عَلَى أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ فَوَجَدْنَاهُ يُصَلِّي الْعَصْرَ فَقُلْتُ يَا عَمِّ مَا هَذِهِ الصَّلَاةُ الَّتِي صَلَّيْتَ قَالَ الْعَصْرُ وَهَذِهِ صَلَاةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ تَعَالَى عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الَّتِي كُنَّا نُصَلِّي مَعَهُ
އަދި [މަންޝޫރު ބިން އަބޫ މުޒާހިމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދުﷲ ބިން މުބާރަކް] [އަބޫބަކުރު ބިން ޢުޘްމާން ބިން ޞަޙްލް ބިން ޙުނައިފް] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވިއެވެ. އަހަރެން އަޑުއެހިން [އަބޫ ޢުމާމާ ބިން ޞަޙްލް] ވިދާޅުވާ ވާހަކައެވެ؛ 'އަޅުގަނޑުމެން ޢުމަރު ބިން ޢަބްދުލްޢަޒީޒާއެކު ޒުހުރު ނަމާދު ކުރިއިރު، ދެން ނިކުމެގެން ދިޔައީ [އަނަސް ބިން މާލިކް] އާއި ބައްދަލުވާންދެން، އަޅުގަނޑުމެންނަށް ފެނުނީ އޭނާ އަޞްރު ނަމާދު ކުރަމުން ދިޔަތަނެވެ. ދެން އަހަރެން ސުވާލުކުރީމެވެ؛ 'އޭ ދޮންބައްޕަ، ކޮން ދުޢާއެއް ކުރަނީ؟' އޭނާ ޖަވާބު ދިނެވެ؛ 'އަޞްރު ނަމާދު، އަދި މިއީ އަޅުގަނޑުމެން ކުރިން ނަމާދުކުރި ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ދުޢާއެވެ'.
Hadith
Imam Muslim : 989
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ سَوَّادٍ الْعَامِرِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ الْمُرَادِيُّ وَأَحْمَدُ بْنُ عِيسَى وَأَلْفَاظُهُمْ مُتَقَارِبَةٌ قَالَ عَمْرٌو أَخْبَرَنَا و قَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ أَنَّ مُوسَى بْنَ سَعْدٍ الْأَنْصَارِيَّ حَدَّثَهُ عَنْ حَفْصِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ قَالَ صَلَّى لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْعَصْرَ فَلَمَّا انْصَرَفَ أَتَاهُ رَجُلٌ مِنْ بَنِي سَلِمَةَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا نُرِيدُ أَنْ نَنْحَرَ جَزُورًا لَنَا وَنَحْنُ نُحِبُّ أَنْ تَحْضُرَهَا قَالَ نَعَمْ فَانْطَلَقَ وَانْطَلَقْنَا مَعَهُ فَوَجَدْنَا الْجَزُورَ لَمْ تُنْحَرْ فَنُحِرَتْ ثُمَّ قُطِّعَتْ ثُمَّ طُبِخَ مِنْهَا ثُمَّ أَكَلْنَا قَبْلَ أَنْ تَغِيبَ الشَّمْسُ و قَالَ الْمُرَادِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ ابْنِ لَهِيعَةَ وَعَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ فِي هَذَا الْحَدِيثِ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަމްރޫ ބިން ސައްވާދު އަލް އަމީރީ] އާއި [މުޙައްމަދު ބިން ސަލާމާ އަލް މުރާދީ] އަދި [އަޙްމަދު ބިން ޢީސާ] އަށް ކިޔައިދީފައިވާއިރު ލަފުޒުތައް ގާތްގަނޑަކަށް ގާތްވެފައި ތިއްބެވެ، އަމްރޫ ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގާފައި ވާއިރު، ދެމީހުންވެސް ބުނީ؛ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައިވާ [އިބްނު ވަހާބު] އަޅުގަނޑަށް [ޢަމްރޫ ބިން އަލްޙަރީޘް] [ޔާޒީދު ބިން އަބޫ ޙުބައިބު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދީފައިވާ ގޮތުގައި [މޫސާ ބިން ސަޢުދު އަލް އަންސާރީ] [ޙަފްސް ބިން ޢަބްދުالله] ގެ އަރިހުން [އަނަސް ބިން މާލިކް] ގެ އަރިހުން އޭނާއަށް ކިޔައިދެއްވި ވާހަކައެވެ؛ ރަސޫލުالله ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެއްފަހަރަކު އަޅުގަނޑުމެންނަށްޓަކައި ޢަޞްރު ނަމާދު ކުރެއްވިއިރު، އެކަލޭގެފާނު ނިމުމުން ބަނީ ސަލާމަތުގެ ތެރެއިން އެކަކު އޭނާއާ ބައްދަލުކުރައްވައި ވިދާޅުވީ؛ 'އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، އަހަރެމެން ބޭނުންވަނީ އަހަރެމެންގެ ޤުރުބާނީއަށްޓަކައި ކަތިލުން އަދި ހަގީގަތުގައިވެސް އުންމީދު ކުރަނީ ތިބާ ބައިވެރިވެވަޑައިގަންނަވާނެ ކަމަށް. އޭނާ ޖަވާބު ދިނެވެ. 'އޯކޭ' އޭނާ އަހަރެމެންނާއެކު ދިޔައީ، ބެލެވޭ ގޮތުގައި އަހަރެމެންނަށް ފެނުނީ ކަތިލާފައިވާ ޖަމަލު އަދި ކަތިނުލާ، އޭގެ ފަހުން ޖަމަލު ކަތިލާފައި، ދެން މަސް ކޮށާފައި ކައްކާފައި، އޭގެ ފަހުން އަހަރެމެން ކެއީ އިރު ގެއްލުމުގެ ކުރިން'. [އަލް މުރާދީ] ވިދާޅުވި އެވެ؛ މި ޙަދީޘާ ބެހޭގޮތުން [އިބްނު ލާޙީޢާ] އަދި [ޢަމްރޫ ބިން ޙާރިޘް] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިބްނު ވަޙްބު] ކިޔައިދީފައިވެއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 990
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مِهْرَانَ الرَّازِيُّ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ أَبِي النَّجَاشِيِّ قَالَ سَمِعْتُ رَافِعَ بْنَ خَدِيجٍ يَقُولُا كُنَّا نُصَلِّي الْعَصْرَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ تُنْحَرُ الْجَزُورُ فَتُقْسَمُ عَشَرَ قِسَمٍ ثُمَّ تُطْبَخُ فَنَأْكُلُ لَحْمًا نَضِيجًا قَبْلَ مَغِيبِ الشَّمْسِ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ وَشُعَيْبُ بْنُ إِسْحَقَ الدِّمَشْقِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ كُنَّا نَنْحَرُ الْجَزُورَ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ الْعَصْرِ وَلَمْ يَقُلْ كُنَّا نُصَلِّي مَعَهُ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޙައްމަދު ބިން މިޙްރާން އާރް ރާޒީ] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [އަލް ވަލީދު ބިން މުސްލިމް] އެ [އަލްއައުޒާޢީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫ ނަޖާސީ] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރެއްވި ގޮތުގައި އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަހަރެން އަޑުއެހިން [ރަފީޢު ބިން ޚަދީޖު] ވިދާޅުވާ ވާހަކައެވެ؛ 'އަހަރެމެން ކުރިން الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އާއި އެކު އަސްރު ނަމާދު ކުރަމުން ދިޔައީ، ދެން އެ ޖަނަވާރު ކަތިލައި ދިހަ ބަޔަކަށް ބަހާލައިގެން، ކައްކައި ނިމުމުން އިރު އޮއްސުމުގެ ކުރިން ކާނީ'. އަދި އަޅުގަނޑުމެން [އިޝާޤް ބިން އިބްރާހީމް] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [އީސާ ބިން ޔޫނުސް] އާއި [ޝުޢައިބް ބިން އިސްޙާޤު އައްދީމާޝްޤީ] ދެމީހުންވެސް ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ؛ އެއީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަލްޢައުޒާޢީ] އަށް ރިވާވެގެން ދިޔައީ، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވި ގޮތް ފިޔަވައި، މިފަދަ ޓްރާންސްމިޝަން ޗޭނަކުންނެވެ؛ 'އަސްރު އަށް ފަހު އަޅުގަނޑުމެން ޤުރުބާން ކުރުމަށްޓަކައި ޖަމަލެއް ކަތިލަމުން ދިޔައީ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ޒަމާނުގައި،' އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވެފައި ނުވާކަން ފިޔަވައި؛ 'އަހަރެމެން އޭނާއާއެކު ނަމާދު ކުރިން'.
Hadith
Imam Muslim : 991
و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الَّذِي تَفُوتُهُ صَلَاةُ الْعَصْرِ كَأَنَّمَا وُتِرَ أَهْلَهُ وَمَالَهُ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَعَمْرٌو النَّاقِدُ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ عَمْرٌو يَبْلُغُ بِهِ و قَالَ أَبُو بَكْرٍ رَفَعَهُ
ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވިއެވެ؛ އިބްނު ޢުމަރުގެފާނުގެ އަރިހުން ނާފީގެ އަރިހުން މާލިކަށް ރިވާކުރެއްވި ގޮތުގައި الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އަދި އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ އާއި ޢަމްރު އަން ނާޤިދު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވިއެވެ. ސުފްޔާން އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަޒްޒުހްރީގެ އަރިހުން ސަލީމްގެ އަރިހުން އޭނާގެ ބައްޕަގެ ކިބައިން ރިވާކުރެއްވިއެވެ. ޢަމްރު ބުންޏެވެ؛ އަދި އެކަލޭގެފާނުގެ އަރިހަށް ވާޞިލްވެވަޑައިގަތީ، އަބޫބަކުރު ވިދާޅުވެފައި ވަނިކޮށެވެ. 'އަދި ޢަމްރު އެކަން ހުއްދަ ކުރެއްވިއެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 992
و حَدَّثَنِي هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الْأَيْلِيُّ وَاللَّفْظُ لَهُ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ فَاتَتْهُ الْعَصْرُ فَكَأَنَّمَا وُتِرَ أَهْلَهُ وَمَالَهُ
އަދި [ހާރޫން ބިން ސަޢީދު އަލް އައިލީ] އަޅުގަނޑަށް ރިވާކުރެއްވިއިރު، އެކަލޭގެފާނުގެ އަރިހުން ލިބިވަޑައިގަންނަވާ ބަސްފުޅަކީ، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. [އިބްނު ވަޙްބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި، [ޢަމްރު ބިން އަލްޙަރީޘް] އަޅުގަނޑަށް އަންގަވައިދެއްވީ، [އިބްނު ޝިހާބު] ގެ އަރިހުން [ސަލީމް ބިން ޢަބްދުالله] ގެ އަރިހުން [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅުގެ އަރިހުން] الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 993
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ هِشَامٍ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ عَبِيدَةَ عَنْ عَلِيٍّ قَالَ لَمَّا كَانَ يَوْمُ الْأَحْزَابِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَلَأَ اللَّهُ قُبُورَهُمْ وَبُيُوتَهُمْ نَارًا كَمَا حَبَسُونَا وَشَغَلُونَا عَنْ الصَّلَاةِ الْوُسْطَى حَتَّى غَابَتْ الشَّمْسُ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ الْمُقَدَّمِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ ح و حَدَّثَنَاه إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ جَمِيعًا عَنْ هِشَامٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ
އަދި [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [އަބޫ އުސާމާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވި، [ޙިޝާމް] އިން [މުޙައްމަދު] އިން [ޢަބީދާ] އިން [ޢަލީ] ގެ އަރިހުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. 'އަޙްޒާބުގެ ހަނގުރާމައިގެ ތެރޭގައި الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އަދި [މުޙައްމަދު ބިން އަބޫބަކުރު އަލް މުޤައްދާމީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [ޔަޙްޔާ ބިން ސަޢީދު] - އަދި އެއީ އެހެން މަޞްދަރަކުން ރިވާވެގެންވާ ކަމެއް- އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [އިޝާޤް ބިން އިބްރާހީމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [އަލް މުޢުތަމިރު ބިން ސުލައިމާން]، މިހުރިހާ ކަމެއް [ހިޝާމް] އިން މިކަހަލަ ޓްރާންސްމިޝަން ޗޭންއަކާއެކު.
Hadith
Imam Muslim : 994
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ قَتَادَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي حَسَّانَ عَنْ عَبِيدَةَ عَنْ عَلِيٍّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ الْأَحْزَابِ شَغَلُونَا عَنْ صَلَاةِ الْوُسْطَى حَتَّى آبَتْ الشَّمْسُ مَلَأَ اللَّهُ قُبُورَهُمْ نَارًا أَوْ بُيُوتَهُمْ أَوْ بُطُونَهُمْ شَكَّ شُعْبَةُ فِي الْبُيُوتِ وَالْبُطُونِ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَقَالَ بُيُوتَهُمْ وَقُبُورَهُمْ وَلَمْ يَشُكَّ
އަދި [މުޙައްމަދު ބިން އަލް މުޘައްނާ] އާއި [މުޙައްމަދު ބިން ބަސިޔަރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައި ވެއެވެ. [މުޙައްމަދު ބިން ޖަޢުފަރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ސުޢޫބާ] ރިވާކުރައްވާފައިވާ ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ؛ [ޤަތަދާ] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙިސާން] ގެ އަރިހުން [ޢަބީދާ] ގެ އަރިހުން [ޢަލީ] ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެން ދިޔަ އަޑު އިވިއްޖެއެވެ. އަޙްޒާބުގެ ހަނގުރާމައިގައި الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ: 'އެމީހުން އަހަރެމެން ވުސްތާ ނަމާދުން ފެށިގެން އިރުއޮއްސޭންދެން އަވަދިނެތި ބަހައްޓަވާފައި ވެއެވެ. -ނުވަތަ އެހެން ބަހަކުން- 'އެމީހުންގެ ގެ ނުވަތަ އެމީހުންގެ ވާދީ'، -ސިއުބާއަށް ޝައްކު ކުރެވުނީ ގެތަކުގެ ނުވަތަ ވާދީތަކުގެ ބަސްތަކާ މެދުގައެވެ.- [މުޙައްމަދު ބިން އަލް މުޘައްނާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިބްނު އަބޫ އަދީ] އަށް [ސައިދު] އިން [ޤަތަދާ] އިން މި އިސްނާދާއެކު ރިވާކުރައްވާފައިވާ ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ. 'އެމީހުންގެ ގެތަކާއި ގަބުރުތައް'. އެކަލޭގެފާނުގެ ޙަދީޘްފުޅުގެ ބަސްފުޅާމެދު ޝައްކެއް ނުކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 995
و حَدَّثَنَاه أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ يَحْيَى بْنِ الْجَزَّارِ عَنْ عَلِيٍّ ح و حَدَّثَنَاه عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ وَاللَّفْظُ لَهُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ يَحْيَى سَمِعَ عَلِيًّا يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ الْأَحْزَابِ وَهُوَ قَاعِدٌ عَلَى فُرْضَةٍ مِنْ فُرَضِ الْخَنْدَقِ شَغَلُونَا عَنْ الصَّلَاةِ الْوُسْطَى حَتَّى غَرَبَتْ الشَّمْسُ مَلَأَ اللَّهُ قُبُورَهُمْ وَبُيُوتَهُمْ أَوْ قَالَ قُبُورَهُمْ وَبُطُونَهُمْ نَارًا
އަދި މަތީގައިވާ ޙަދީޘް [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އާއި [ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވިއެވެ. އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ވާކީޢު] [ޝުޢޫބާ] އިން [އަލްޙަކަމް] އިން [ޔަޙްޔާ ބިން އަލްޖަޒާރު] ގެ އަރިހުން [ޢަލީ] ގެ އަރިހުން -އަދި އެހެން ސަފުހާއަކުން ރިވާވެގެން ދިޔައީ- އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢުބައިދުالله ބިން މުޢާޘް] އަށް ރިވާވެގެންވާއިރު، އެ ބަސްފުޅު އެކަލޭގެފާނުގެ އަރިހުން ވާއިރު، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި [ބައްޕަ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޝުޢޫބާ] [އަލްޙަކަމް] އިން [ޔަޙްޔާ] ގެ ކިބައިން ރިވާކުރެއްވި، [ޢަލީ] ބުނި އަޑު އިވިވަޑައިގެންނެވި؛ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަޙްޒާބުގެ ހަނގުރާމައިގައި، ވަޅުގަނޑުގެ އަރިމަތީގައި އިށީނދެގެން އިންއިރު ވިދާޅުވިއެވެ: 'ހަމަކަށަވަރުން ދުޝްމަނުންގެ ލަޝްކަރުން އަހަރެމެން ހިފާފައިވަނީ މެންދުރު ނަމާދުން ފެށިގެން - އަސްރު - އިރުއޮއްސޭންދެން، އެމީހުންގެ ގަބުރުތަކާއި ގެދޮރުތައް - ނުވަތަ އެހެން ގޮތަކަށް ބުނާނަމަ - އެމީހުންގެ ގަބުރުތަކާއި ވާދީތައް އަލިފާނުން ފުރާލައްވާށެވެ'.
Hadith
Imam Muslim : 996
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالُوا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ مُسْلِمِ بْنِ صُبَيْحٍ عَنْ شُتَيْرِ بْنِ شَكَلٍ عَنْ عَلِيٍّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ الْأَحْزَابِ شَغَلُونَا عَنْ الصَّلَاةِ الْوُسْطَى صَلَاةِ الْعَصْرِ مَلَأَ اللَّهُ بُيُوتَهُمْ وَقُبُورَهُمْ نَارًا ثُمَّ صَلَّاهَا بَيْنَ الْعِشَاءَيْنِ بَيْنَ الْمَغْرِبِ وَالْعِشَاءِ
އަދި [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އާއި [ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބް] އާއި [އަބޫ ކުރުއިބް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ، އެއުރެން ވިދާޅުވިއެވެ. [އަބޫ މުޢާވިޔަތު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ [އަލްއަޢުމާސީ] އިން [މުސްލިމް ބިން ޝުބައިޙް] ގެ އަރިހުން [ސިއުތައިރު ބިން ޝާކަލް] ގެ އަރިހުން [ޢަލީ] ގެ އަރިހުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަޙްޒާބުގެ ހަނގުރާމައިގައި ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ދެން الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެ ދެ ރޭ ނަމާދު ކަމުގައިވާ މަޣްރިބާއި ޢިޝާ ކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 997
و حَدَّثَنَا عَوْنُ بْنُ سَلَّامٍ الْكُوفِيُّ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ طَلْحَةَ الْيَامِيُّ عَنْ زُبَيْدٍ عَنْ مُرَّةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ حَبَسَ الْمُشْرِكُونَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ صَلَاةِ الْعَصْرِ حَتَّى احْمَرَّتْ الشَّمْسُ أَوْ اصْفَرَّتْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَغَلُونَا عَنْ الصَّلَاةِ الْوُسْطَى صَلَاةِ الْعَصْرِ مَلَأَ اللَّهُ أَجْوَافَهُمْ وَقُبُورَهُمْ نَارًا أَوْ قَالَ حَشَا اللَّهُ أَجْوَافَهُمْ وَقُبُورَهُمْ نَارًا
އަދި އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާވެފައި އޮތީ [ޢައުން ބިން ސަލާމް އަލް ކޫފީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޙައްމަދު ބިން ތަލްޙާ އަލް ޔާމީ] [ޒުބައިދު] އިން [މުއްރަތުން] [ޢަބްދުالله] ގެ އަރިހުން އަންގަވާފައި ވެއެވެ. 'މުޝްރިކުން އެއްފަހަރަކު الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޢަޞްރު ނަމާދުން ފެށިގެން އިރު ރަތް ނުވަތަ ރީނދޫ ކުލައަށް ބަދަލުވާންދެން ހިފެހެއްޓިއެވެ. ދެން ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. 'ހަމަކަށަވަރުން އެބައިމީހުން އަޅުގަނޑުމެން އަވަދިނެތި ބަހައްޓަވާފައިވަނީ ވުސްތާ ނަމާދުން، އެއީ އަސްރު ނަމާދު، އެމީހުންގެ ހޮޅިތަކާއި އެމީހުންގެ ގަބުރުތައް އަލިފާނުން ފުރާލައްވާށި، - ނުވަތަ އެހެން ބަހަކުން ބުނާނަމަ - 'އެމީހުންގެ ހޮޅިތަކާއި ގަބުރުތައް އަލިފާނުން ފުރާލައްވާށި'.
Hadith
Imam Muslim : 998
و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ الْقَعْقَاعِ بْنِ حَكِيمٍ عَنْ أَبِي يُونُسَ مَوْلَى عَائِشَةَ أَنَّهُ قَالَ أَمَرَتْنِي عَائِشَةُ أَنْ أَكْتُبَ لَهَا مُصْحَفًا وَقَالَتْ إِذَا بَلَغْتَ هَذِهِ الْآيَةَ فَآذِنِّي { حَافِظُوا عَلَى الصَّلَوَاتِ وَالصَّلَاةِ الْوُسْطَى } فَلَمَّا بَلَغْتُهَا آذَنْتُهَا فَأَمْلَتْ عَلَيَّ { حَافِظُوا عَلَى الصَّلَوَاتِ وَالصَّلَاةِ الْوُسْطَى } وَصَلَاةِ الْعَصْرِ { وَقُومُوا لِلَّهِ قَانِتِينَ } قَالَتْ عَائِشَةُ سَمِعْتُهَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
[ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ އަތު ތަމީމީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވިއެވެ؛ އަހަރެންގެ ހިތުދަސްކުރުން [މާލިކު] އަށް ޖަމާކުރީ [ޒައިދު ބިން އަސްލަމް] ގެ އަރިހުން [އަލްޤަޢުޤާޢު ބިން ޙަކީމް] ގެ އަތުން [އަބޫ ޔޫނުސް] ގެ އަރިހުން ޢާއިޝާގެ ކުރީގެ އަޅުން ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ [އައިޝާ] އެއްފަހަރަކު އަހަންނަށް މުޝަފް ލިޔަން އަމުރުކުރިއެވެ. ދެން އެކަމަނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'މި އާޔަތް އައުމުން: 'ހުރިހާ ނަމާދުތަކާއި ފަރުޟު ނަމާދުތަކުގައި ރައްކާތެރިވެ ތިބޭށެވެ' -QS. އަލްބަޤަރާ 238-، ދެން އަޅުގަނޑަށް އަންގަވާށެވެ،' އަޅުގަނޑު އެ އާޔަތަށް އާދެވުމުން، އަޅުގަނޑު ދެން އެކަމަނާއަށް އަންގާލީ، ވަގުތުން އެކަމަނާ އަޅުގަނޑަށް ޑިކްޓޭޓް ކުރެއްވީ: 'ހުރިހާ ދުޢާތަކާއި ފަރުޟު ނަމާދުތަކުގައި ރައްކާތެރިވެތިބޭށެވެ.' އަލްބަޤަރާ 283-، އައިޝާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަޅުގަނޑަށް އަޑުއިވުނީ الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ގެ އަރިހުންނެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 999
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ حَدَّثَنَا الْفُضَيْلُ بْنُ مَرْزُوقٍ عَنْ شَقِيقِ بْنِ عُقْبَةَ عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ قَالَ نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ { حَافِظُوا عَلَى الصَّلَوَاتِ } وَصَلَاةِ الْعَصْرِ فَقَرَأْنَاهَا مَا شَاءَ اللَّهُ ثُمَّ نَسَخَهَا اللَّهُ فَنَزَلَتْ { حَافِظُوا عَلَى الصَّلَوَاتِ وَالصَّلَاةِ الْوُسْطَى } فَقَالَ رَجُلٌ كَانَ جَالِسًا عِنْدَ شَقِيقٍ لَهُ هِيَ إِذَنْ صَلَاةُ الْعَصْرِ فَقَالَ الْبَرَاءُ قَدْ أَخْبَرْتُكَ كَيْفَ نَزَلَتْ وَكَيْفَ نَسَخَهَا اللَّهُ وَاللَّهُ أَعْلَمُ قَالَ مُسْلِم وَرَوَاهُ الْأَشْجَعِيُّ عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ عَنْ الْأَسْوَدِ بْنِ قَيْسٍ عَنْ شَقِيقِ بْنِ عُقْبَةَ عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ قَالَ قَرَأْنَاهَا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ زَمَانًا بِمِثْلِ حَدِيثِ فُضَيْلِ بْنِ مَرْزُوقٍ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިޝާޤް ބިން އިބްރާހީމް އަލް ޙަންޒާލީ] ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ޔަޙްޔާ ބިން އާދަމް] އެ [އަލް ފުދުލައިލް ބިން މަރްޟޫޤު] [ޝަޤީޤު ބިން ޢުޤްބާޙް] ގެ އަރިހުން [އަލް ބާރާ ބިން ޢަޒީބު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'ހުރިހާ ދުޢާތަކުން ރައްކާތެރިވާށެވެ' މި އާޔަތް ބާވައިލެއްވީ ޢަޞްރު ނަމާދުގެ ތެރޭގައި ކަމުން އަހަރެމެން ދުވަސްކޮޅަކު الله އިރާދަކުރެއްވި ގޮތަށް ކިޔެވީމެވެ، ދެން الله ބާވައިލެއްވުމަށްފަހު 'އެތަނުގައި ހުރި ހުރިހާ ދުޢާތަކާއި ވުސްތާ ނަމާދުން ރައްކާތެރިވެލައްވާ' -QS. އަލްބަޤަރާ 238-، ފަހެ، އެވަގުތު ފުދުލައިލް ބިން މަރްޟޫޤު އާއި އެކު އިށީނދެގެން އިން މީހަކު ޝަޤީޤަށް ބުނީ 'މުސްތަޤްވާ ވުސްތާ ނަމާދަކީ ޢަޞްރު ނަމާދު، ' ދެން އަލް ބާރާ` ކޮމެންޓް ކުރެއްވިއެވެ؛ އެ އާޔަތް ބާވައިލެއްވި ގޮތާއި، އެ އާޔަތް ބާތިލް ކުރެއްވި ގޮތާއި، الله އެންމެ ރަނގަޅަށް ދެނެވޮޑިގެންވާ ގޮތް އަޅުގަނޑު ތިޔަބައިމީހުންނަށް އަންގަވައިފިން'. މުސްލިމް ވިދާޅުވި އެވެ؛ އަދި މި ޙަދީޘްވެސް [އަލްއަޝްޖަޢީ] ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [ސުފްޔާން އަތުތައުރީ] އިން [އަލް އަސްވާދު ބިން ޤައިސް] އިން [ޝަޤީޤު ބިން އުޤްބާޙް] ގެ އަރިހުން [އަލް ބާރާ ބިން ޢަޒީބު] ގެ އަރިހުން، އަލް ބަރާ` ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1000
و حَدَّثَنِي أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى عَنْ مُعَاذِ بْنِ هِشَامٍ قَالَ أَبُو غَسَّانَ حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ يَوْمَ الْخَنْدَقِ جَعَلَ يَسُبُّ كُفَّارَ قُرَيْشٍ وَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَاللَّهِ مَا كِدْتُ أَنْ أُصَلِّيَ الْعَصْرَ حَتَّى كَادَتْ أَنْ تَغْرُبَ الشَّمْسُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَاللَّهِ إِنْ صَلَّيْتُهَا فَنَزَلْنَا إِلَى بُطْحَانَ فَتَوَضَّأَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتَوَضَّأْنَا فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْعَصْرَ بَعْدَ مَا غَرَبَتْ الشَّمْسُ ثُمَّ صَلَّى بَعْدَهَا الْمَغْرِبَ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا وَقَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا وَكِيعٌ عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْمُبَارَكِ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ فِي هَذَا الْإِسْنَادِ بِمِثْلِهِ
އަދި [އަބޫ ޣައްސާން އަލް މިސްމާޢީ] އާއި [މުޙައްމަދު ބިން އަލް މުޘައްނާ] [މުޢާޛު ބިން ހިޝާމް] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑާ ގުޅުއްވާފައިވެއެވެ. [އަބޫ ޣައްސާން] ވިދާޅުވިއެވެ؛ [މުޢާޛު ބިން ހިޝާމް] އަޅުގަނޑަށް [އަހަރެންގެ ބައްޕަ] [ޔަޙްޔާ ބިން އަބޫ ކާތިރު] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރައްވާފައިވާ ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ؛ [އަބޫ ސަލާމާ ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާން] [ޖާބިރު ބިން ޢަބްދުالله] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ، ޓްރެންޗްގެ ހަނގުރާމައިގައި ޢުމަރު ބިން ޚައްޠާބު ޤުރައިޝް ކާފަރުންނަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ފާޑުވިދާޅުވެ، ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ؛ 'އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، الله ގެ ޙަޟްރަތުން، އިރު ގާތްގަނޑަކަށް އޮއްސެންދެން އަހަރެން ކިރިޔާވެސް އަސްރު ނަމާދު ނުކުރީމެވެ'. ދެން الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމް ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. 'الله ގެ ޙަޟްރަތުގައި އަޅުގަނޑު މިހާރު ބިނާކޮށްފިނަމަ،' އަޅުގަނޑުމެން ބަތަން -ކިޔަވާ، ބަޓް-ހާން-، ރަސޫލުالله ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވުޟޫ ފެން ހިފައިގެން އަޅުގަނޑުމެން ވުޟޫކުރީ'، ދެން ރަސޫލުالله ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އިރުއޮއްސުމަށްފަހު މެންދުރު ނަމާދު ކުރެއްވި، ދެން އެއަށްފަހު މަޣްރިބް ނަމާދު ކުރެއްވިއެވެ. އަދި [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޞައްޔިބާ] އާއި [އިޝާޤު ބިން އިބްރާހީމް] ގެ ވާހަކަ ކިޔައިދިނެވެ. އަބޫބަކުރު ވިދާޅުވި އެވެ؛ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައި ވާއިރު، އިޝާޤު ވިދާޅުވިއެވެ؛ މި ޙަދީޘްގެ ސަނަދު ފަދައިން [ޢަލީ ބިން މުބާރަކް] ގެ އަރިހުން [ޔަޙްޔާ ބިން އަބޫ ކަޠިރު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ވާކީޢު] ރިވާކުރައްވާފައިވެއެވެ'.
