Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 حديث
حديث
Imam Muslim : 81
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ وَوَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ حَتَّى تُؤْمِنُوا وَلَا تُؤْمِنُوا حَتَّى تَحَابُّوا أَوَلَا أَدُلُّكُمْ عَلَى شَيْءٍ إِذَا فَعَلْتُمُوهُ تَحَابَبْتُمْ أَفْشُوا السَّلَامَ بَيْنَكُمْ و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ أَنْبَأَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا تَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ حَتَّى تُؤْمِنُوا بِمِثْلِ حَدِيثِ أَبِي مُعَاوِيَةَ وَوَكِيعٍ
اسان کي [ابوبڪر بن ابو شيبه] ٻڌايو آهي اسان کي [ابو معاويه] ۽ [واقعي] کي [العماسي] کان [ابو صالح] کان [ابو هريره] ٻڌايو آهي ته: 'رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو: 'توهان جنت ۾ داخل نه ٿيندا جيستائين توهان ايمان نه آڻيو، ۽ توهان ايمان نه آڻيندا جيستائين توهان هڪ ٻئي سان پيار نه ڪريو. مان چاهيان ٿو ته توهان مون کي ڪجهه ڏيکاريو ته جيڪڏهن توهان ڪندا، ته توهان هڪ ٻئي سان پيار ڪندا. پاڻ ۾ سلام پکيڙيو'. ۽ مون کي ٻڌايو آهي [زُهير بن حرب] اسان کي [جرير] [العماسي] کان هن سند سان وعظ ڪيو آهي. هو چوي ٿو: 'رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو: 'ان ذات جو قسم جنهن جي هٿ ۾ منهنجي جان آهي، توهان جنت ۾ داخل نه ٿيندا جيستائين توهان ايمان نه آڻيو،' ابو معاويه ۽ وکيع جي حديث مطابق.'
حديث
Imam Muslim : 82
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ الْمَكِّيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ قُلْتُ لِسُهَيْلٍ إِنَّ عَمْرًا حَدَّثَنَا عَنْ الْقَعْقَاعِ عَنْ أَبِيكَ قَالَ وَرَجَوْتُ أَنْ يُسْقِطَ عَنِّي رَجُلًا قَالَ فَقَالَ سَمِعْتُهُ مِنْ الَّذِي سَمِعَهُ مِنْهُ أَبِي كَانَ صَدِيقًا لَهُ بِالشَّامِ ثُمَّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ تَمِيمٍ الدَّارِيِّ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الدِّينُ النَّصِيحَةُ قُلْنَا لِمَنْ قَالَ لِلَّهِ وَلِكِتَابِهِ وَلِرَسُولِهِ وَلِأَئِمَّةِ الْمُسْلِمِينَ وَعَامَّتِهِمْ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا ابْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ اللَّيْثِيِّ عَنْ تَمِيمٍ الدَّارِيِّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ و حَدَّثَنِي أُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ يَعْنِي ابْنَ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ وَهُوَ ابْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا سُهَيْلٌ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ سَمِعَهُ وَهُوَ يُحَدِّثُ أَبَا صَالِحٍ عَنْ تَمِيمٍ الدَّارِيِّ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ
اسان کي [محمد بن عباد المڪي] ٻڌايو آهي اسان کي [سفيان] ٻڌايو آهي - هن چيو؛ مون سهيل کي چيو - ته [عمرو] اسان کي [القعقا] کان [توهان جي پيءُ] کان ٻڌايو آهي؛ ۽ مان چاهيان ٿو ته هڪ راوي مون کان لڪي وڃي، عمرو چيو؛ 'پوءِ القعقا' چيو؛ 'مون اهو ڪنهن کان ٻڌو آهي جنهن کان منهنجي پيءُ ٻڌو هو - هو شام ۾ هڪ دوست هو -. پوءِ اسان کي [سفيان] ٻڌايو ويو [سُهيل] کان [عطاء بن يزيد] کان [تميم الداري] ته نبي ڪريم صلي الله عليه وسلم فرمايو: 'دين نصيحت آهي'. اسان پڇون ٿا، 'ڪنهن لاءِ نصيحت؟' هن جواب ڏنو، 'الله، سندس ڪتاب، سندس رسول، ۽ مسلمانن جي اڳواڻن، ۽ انهن جي عام ماڻهن لاءِ'. اسان کي [محمد بن حاتم] ٻڌايو آهي اسان کي [ابن مهدي] اسان کي [سفيان] ٻڌايو آهي [سهيل بن ابو صالح] کان [عثاء بن يزيد الليثي] کان [تميم الداري] رسول الله صلي الله عليه وسلم کان ۽ ان وانگر، ۽ اسان کي [اميه بن بسطام] ٻڌايو آهي [يزيد] - اهو ابن زريع آهي - اسان کي [روح] - اهو ابن القاسم آهي - اسان کي [سهيل] ٻڌايو آهي [عثاء بن يزيد] کان ته هن اهو ٻڌو - جڏهن عطاءَ ابو صالح کي ٻڌايو - [تميم الداري] کان رسول الله صلي الله عليه وسلم کان، ان حديث وانگر.
حديث
Imam Muslim : 83
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ وَأَبُو أُسَامَةَ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ عَنْ قَيْسٍ عَنْ جَرِيرٍ قَالَ بَايَعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى إِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَالنُّصْحِ لِكُلِّ مُسْلِمٍ
اسان کي [ابوبڪر بن ابي صيبه] ٻڌايو آهي ته اسان کي [عبدالله بن نمير] ٻڌايو آهي ۽ [ابو اسامه] [اسماعيل بن ابو خالد] کان [قيس] کان [جرير] چيو آهي ته؛ ”مان بيعت ڪريان ٿو رسول الله صَلَّى اللهُ تَعَالٰى عَلَيْهِ وَاٰلِهٖ وَسَلَّمَ سان نماز قائم ڪرڻ، زڪوات ادا ڪرڻ ۽ هر مسلمان کي نصيحت ڪرڻ“.
حديث
Imam Muslim : 84
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَابْنُ نُمَيْرٍ قَالُوا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ زِيَادِ بْنِ عِلَاقَةَ سَمِعَ جَرِيرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُا بَايَعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى النُّصْحِ لِكُلِّ مُسْلِمٍ
اسان کي [ابوبڪر بن ابو شيبه] ۽ [زُهير بن حرب] ۽ [ابن نُمير] ٻڌايو آهي، انهن چيو آهي ته اسان کي [سفيان] [زياد بن علاقہ] کان ٻڌايو آهي ته هن [جرير بن عبدالله] کي چوندي ٻڌو آهي ته: 'مان هر مسلمان کي نصيحت ڪرڻ لاءِ رسول الله ﷺ جي بيعت ڪريان ٿو'.
حديث
Imam Muslim : 85
حَدَّثَنَا سُرَيْجُ بْنُ يُونُسَ وَيَعْقُوبُ الدَّوْرَقِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ سَيَّارٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ جَرِيرٍ قَالَ بَايَعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى السَّمْعِ وَالطَّاعَةِ فَلَقَّنَنِي فِيمَا اسْتَطَعْتَ وَالنُّصْحِ لِكُلِّ مُسْلِمٍ قَالَ يَعْقُوبُ فِي رِوَايَتِهِ قَالَ حَدَّثَنَا سَيَّارٌ
اسان کي ٻڌايو ويو آهي ته [سرائج بن يونس] ۽ [يعقوب الدورقي] ٻنهي چيو آهي؛ اسان کي [حسيم] ٻڌايو آهي [سيار] کان [شعبي] کان [جرير] تائين، هن چيو ته؛ 'مون رسول الله ﷺ سان بيعت ڪئي ته مان ٻڌندس ۽ اطاعت ڪندس، تنهن ڪري هن مون کي هدايت ڪئي - جملا چوندس - انهن شين ۾ جيڪي مان چئي سگهان ٿو ۽ هر مسلمان کي نصيحت ڪندس'. يعقوب پنهنجي تاريخ ۾ ذڪر ڪيو، هن چيو؛ 'سيار اسان کي ٻڌايو آهي'.
حديث
Imam Muslim : 86
حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عِمْرَانَ التُّجِيبِيُّ أَنْبَأَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا سَلَمَةَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَسَعِيدَ بْنَ الْمُسَيَّبِ يَقُولَانِ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَزْنِي الزَّانِي حِينَ يَزْنِي وَهُوَ مُؤْمِنٌ وَلَا يَسْرِقُ السَّارِقُ حِينَ يَسْرِقُ وَهُوَ مُؤْمِنٌ وَلَا يَشْرَبُ الْخَمْرَ حِينَ يَشْرَبُهَا وَهُوَ مُؤْمِنٌ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ فَأَخْبَرَنِي عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ كَانَ يُحَدِّثُهُمْ هَؤُلَاءِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ثُمَّ يَقُولُا وَكَانَ أَبُو هُرَيْرَةَ يُلْحِقُ مَعَهُنَّ وَلَا يَنْتَهِبُ نُهْبَةً ذَاتَ شَرَفٍ يَرْفَعُ النَّاسُ إِلَيْهِ فِيهَا أَبْصَارَهُمْ حِينَ يَنْتَهِبُهَا وَهُوَ مُؤْمِنٌ و حَدَّثَنِي عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ شُعَيْبِ بْنِ اللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ جَدِّي قَالَ حَدَّثَنِي عُقَيْلُ بْنُ خَالِدٍ قَالَ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ هِشَامٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّهُ قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَزْنِي الزَّانِي وَاقْتَصَّ الْحَدِيثَ بِمِثْلِهِ يَذْكُرُ مَعَ ذِكْرِ النُّهْبَةِ وَلَمْ يَذْكُرْ ذَاتَ شَرَفٍ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ وَأَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ حَدِيثِ أَبِي بَكْرٍ هَذَا إِلَّا النُّهْبَةَ و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ مِهْرَانَ الرَّازِيُّ قَالَ أَخْبَرَنِي عِيسَى بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ ابْنِ الْمُسَيَّبِ وَأَبِي سَلَمَةَ وَأَبِي بَكْرِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ هِشَامٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ حَدِيثِ عُقَيْلٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَذَكَرَ النُّهْبَةَ وَلَمْ يَقُلْ ذَاتَ شَرَفٍ و حَدَّثَنِي حَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ الْمُطَّلِبِ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ سُلَيْمٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ مَوْلَى مَيْمُونَةَ وَحُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي الدَّرَاوَرْدِيَّ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُلُّ هَؤُلَاءِ بِمِثْلِ حَدِيثِ الزُّهْرِيِّ غَيْرَ أَنَّ الْعَلَاءَ وَصَفْوَانَ بْنَ سُلَيْمٍ لَيْسَ فِي حَدِيثِهِمَا يَرْفَعُ النَّاسُ إِلَيْهِ فِيهَا أَبْصَارَهُمْ وَفِي حَدِيثِ هَمَّامٍ يَرْفَعُ إِلَيْهِ الْمُؤْمِنُونَ أَعْيُنَهُمْ فِيهَا وَهُوَ حِينَ يَنْتَهِبُهَا مُؤْمِنٌ وَزَادَ وَلَا يَغُلُّ أَحَدُكُمْ حِينَ يَغُلُّ وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَإِيَّاكُمْ إِيَّاكُمْ
مون کي [حرمله بن يحييٰ بن عبدالله بن عمران التجيبي] ٻڌايو آهي اسان کي [ابن وهاب] ٻڌايو آهي، هن چيو آهي؛ اسان کي [يونس] کان [ابن شهاب] ٻڌايو آهي، هن چيو آهي؛ مون [ابو سلمه بن عبدالرحمان] ۽ [سعيد بن المسيب] ٻنهي کي چوندا ٻڌو آهي؛ [ابو هريره] چيو آهي؛ 'يقيناً، رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو آهي؛ 'مومن کي مؤمن نه چيو ويندو آهي جڏهن هو زنا ڪندو آهي، ۽ مومن کي مؤمن نه سڏيو ويندو آهي جڏهن هو چوري ڪندو آهي'. [ابن شهاب] چيو آهي؛ مون کي [عبدالمالڪ بن ابي بڪر بن عبدالرحمان] ٻڌايو آهي ته [ابو هريره] انهن کي [ابو هريره] کان ٻڌايو هو، پوءِ هن چيو؛ 'ابو هريره حديثن ۾ شامل آهن - جملا، '۽ اهو ڪو شريف ماڻهو ناهي ته ان شيءِ کي قبضو ڪري جنهن لاءِ ماڻهو پنهنجون نظرون پاڻ ڏانهن ڪن ٿا، جڏهن اهڙي غصب ڪرڻ - ان کي مؤمن چيو ويندو آهي'. ۽ مون کي [عبدالمالڪ بن صيوب بن الليث بن سعد] ٻڌايو ته هن چيو؛ مون کي [منهنجي پيءُ] منهنجي ڏاڏي کان ٻڌايو ته هن چيو؛ مون کي [عقيل بن خالد] ٻڌايو ته هن چيو ته [ابن شهاب] چيو؛ مون کي [ابوبڪر بن عبدالرحمان بن الحارث بن هشام] [ابو هريره] کان خبر ڏني ته هن چيو؛ 'يقيناً، رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو: 'زنا ڪرڻ وارو زنا ڪرڻ لائق ناهي... پوءِ هو مٿي ڏنل حديث وانگر حديث جاري رکي ٿو. هو 'غصب' جو ذڪر ڪري ٿو، پر 'عظيم ماڻهن' جو ذڪر نٿو ڪري. [ابن شهاب] چيو ته؛ مون کي [سعيد بن المسيب] ۽ [ابو سلمه بن عبدالرحمان] [ابو هريره] کان رسول الله صلي الله عليه وسلم کان ابو بڪر جي هن حديث وانگر ڪجهه ٻڌايو آهي، سواءِ جملي "غصب" جي. ۽ مون کي [محمد بن مهران رازي] ٻڌايو ته؛ اسان کي [عيسيٰ بن يونس] ٻڌايو آهي ته اسان کي [الاوزاعي] [الزهريءَ] کان [ابن المسيب] ۽ [ابو سلمه] کان ۽ [ابو بڪر بن عبدالرحمٰن بن الحارث بن هشام] [ابو هريره] کان، رسول الله ﷺ جن کان عقيلي رضي الله عنهما کان روايت ڪئي آهي. الزهريءَ، ابو بڪر بن عبدالرحمٰن کان، ابو هريره کان، هن ”غضب“ جو ذڪر ڪيو آهي پر ”اعليٰ“ جو ذڪر نه ڪيو آهي. ۽ مون کي ٻڌايو آهي ته [حسن بن علي الحلواني] اسان کي ٻڌايو آهي [يعقوب بن ابراهيم] اسان کي [عبدالعزيز بن المثلب] [صفوان بن سليم] کان [عطيه بن يسار] کان اڳين غلام ميمونه کان ۽ [حميد بن عبدالرحمٰن رضي الله عنه کان]. وسلام. - هڪ ٻي روايت ۾ آهي ته - ۽ اسان کي [محمد بن رافع] ٻڌايو آهي، اسان کي عبدالرزاق ٻڌايو آهي، اسان کي [معمر] [امام بن منبيه] کان، [ابو هريره] کان، رسول الله ﷺ جن کان بيان ڪيو آهي. اسان کي [قتيبه بن سعيد] ٻڌايو آهي [عبدالعزيز] - يعني الدراوردي - [العلاء بن عبدالرحمان] کان [پنهنجي پيءُ] کان [ابو هريره] رسول الله صلي الله عليه وسلم کان، انهن جون سڀئي روايتون الزهري جي حديث وانگر آهن، صرف العلاء ۽ شفوان بن سليم جي حديث ۾ ڪو به جملو ناهي ته 'ماڻهن هن ڏانهن نظر ڪئي'، جڏهن ته حمام جي حديث ۾ اهو جملو آهي ته 'مؤمنن پنهنجون نظرون هن ڏانهن ڪيون، جڏهن اهي ائين ڪن ٿا ته ان کي مؤمن چيو ويندو آهي'. ۽ هن وڌيڪ چيو ته، '۽ توهان مان ڪو به خيانت نٿو ڪري، جڏهن هو ائين ڪري ٿو ته ان کي مؤمن چيو ويندو آهي. تنهن ڪري خبردار رهو، توهان ماڻهو'.
حديث
Imam Muslim : 87
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ سُلَيْمَانَ عَنْ ذَكْوَانَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَزْنِي الزَّانِي حِينَ يَزْنِي وَهُوَ مُؤْمِنٌ وَلَا يَسْرِقُ حِينَ يَسْرِقُ وَهُوَ مُؤْمِنٌ وَلَا يَشْرَبُ الْخَمْرَ حِينَ يَشْرَبُهَا وَهُوَ مُؤْمِنٌ وَالتَّوْبَةُ مَعْرُوضَةٌ بَعْدُ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ ذَكْوَانَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَفَعَهُ قَالَ لَا يَزْنِي الزَّانِي ثُمَّ ذَكَرَ بِمِثْلِ حَدِيثِ شُعْبَةَ
اسان کي [محمد بن المتصنيٰ] ٻڌايو آهي ته اسان کي [ابن ابو عدي] [صيوبة] کان [سليمان] کان [ضڪوان] کان [ابو هريره] چيو آهي ته: 'يقيناً، رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو آهي ته: 'زنا ڪندڙ جڏهن زنا ڪري ٿو ته ان کي مؤمن نه چيو ويندو آهي، ۽ چور جڏهن چوري ڪري ٿو ته ان کي مؤمن نه چيو ويندو آهي، ۽ جيڪو شراب پيئندو پيئندو آهي ان کي مؤمن نه چيو ويندو آهي. ساڳئي وقت، توبه جو دروازو هميشه کليل رهندو'. اسان کي [محمد بن رافع] ٻڌايو آهي ته اسان کي [عبد الرزاق] ٻڌايو آهي ته اسان کي [سفيان] [العماسي] کان [ضڪوان] کان [ابو هريره] جيڪو ان جي تلاوت ڪري ٿو، چوي ٿو ته: 'جڏهن زنا ڪري ٿو ته ڪو به زاني ناهي،' پوءِ هن شعبه جي حديث جو ذڪر ڪيو.
حديث
Imam Muslim : 88
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ ح و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُرَّةَ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْبَعٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ كَانَ مُنَافِقًا خَالِصًا وَمَنْ كَانَتْ فِيهِ خَلَّةٌ مِنْهُنَّ كَانَتْ فِيهِ خَلَّةٌ مِنْ نِفَاقٍ حَتَّى يَدَعَهَا إِذَا حَدَّثَ كَذَبَ وَإِذَا عَاهَدَ غَدَرَ وَإِذَا وَعَدَ أَخْلَفَ وَإِذَا خَاصَمَ فَجَرَ غَيْرَ أَنَّ فِي حَدِيثِ سُفْيَانَ وَإِنْ كَانَتْ فِيهِ خَصْلَةٌ مِنْهُنَّ كَانَتْ فِيهِ خَصْلَةٌ مِنْ النِّفَاقِ
اسان کي [ابوبڪر بن ابو شيبه] ٻڌايو آهي ته اسان کي [عبدالله بن نمير] ٻڌايو آهي. - هڪ ٻي روايت ۾ چيو ويو آهي ته - ۽ اسان کي [ابن نمير] ٻڌايو آهي ته اسان کي [منهنجي پيءُ] اسان کي [العماسي] ٻڌايو آهي. - هڪ ٻي روايت ۾ چيو ويو آهي ته - ۽ اسان کي [زُهير بن حرب] ٻڌايو آهي ته اسان کي [واقعي] ٻڌايو آهي ته اسان کي [سفيان] ٻڌايو آهي ته [العماسي] ٻڌايو آهي ته [عبدالله بن مُره] ٻڌايو آهي ته [مصروق] ٻڌايو آهي ته [عبدالله بن عمرو] چيو آهي ته: رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو آهي ته: چار شيون اهڙيون آهن، جنهن ۾ اهي چار شيون پاڻ ۾ هجن ته اهو سچو منافق ٿي ويندو آهي، ۽ جيڪڏهن انهن چئن شين مان هڪ خوبي ان ۾ هجي ته ان ۾ منافقت جي هڪ خوبي آهي جيستائين هو ان کي ڇڏي نه ڏئي. جيڪڏهن توهان ڳالهايو ٿا ته هميشه ڪوڙ ڳالهايو ٿا، جيڪڏهن توهان ڪو معاهدو ڪيو ٿا ته توهان ان کي ٽوڙيو ٿا، جيڪڏهن توهان واعدو ڪيو ٿا ته توهان هميشه ان کي ٽوڙيو ٿا، ۽ جيڪڏهن توهان اختلاف ڪيو ٿا ته اهو چالاڪ آهي. اهو صرف سفيان جي حديث ۾ آهي، 'جيڪڏهن هن ۾ انهن مان هڪ خوبي آهي ته پوءِ هن ۾ منافقت جي خوبي آهي'.
حديث
Imam Muslim : 89
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَاللَّفْظُ لِيَحْيَى قَالَا حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو سُهَيْلٍ نَافِعُ بْنُ مَالِكِ بْنِ أَبِي عَامِرٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ آيَةُ الْمُنَافِقِ ثَلَاثٌ إِذَا حَدَّثَ كَذَبَ وَإِذَا وَعَدَ أَخْلَفَ وَإِذَا اؤْتُمِنَ خَانَ
اسان کي [يحيى بن ايوب] ۽ [قتيبه بن سعيد] ٻڌايو آهي ۽ لفاظي يحيى جي آهي، ٻنهي چيو آهي؛ اسان کي [اسماعيل بن جعفر] ٻڌايو آهي، اسان کي [ابو سهيل نافع بن مالڪ بن ابو عامر] پنهنجي پيءُ کان [ابو هريره] کان روايت ڪئي آهي ته رسول الله ﷺ فرمايو آهي ته: منافق جون ٽي نشانيون آهن: جيڪڏهن ڳالهائيندو ته ضرور ڪوڙ ڳالهائيندو، جيڪڏهن واعدو ڪندو ته ضرور ان کي ٽوڙيندو، ۽ جيڪڏهن ان تي امانت رکي ويندي ته ضرور خيانت ڪندو.
حديث
Imam Muslim : 90
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ إِسْحَقَ أَخْبَرَنَا ابْنُ أَبِي مَرْيَمَ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ أَخْبَرَنِي الْعَلَاءُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَعْقُوبَ مَوْلَى الْحُرَقَةِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ عَلَامَاتِ الْمُنَافِقِ ثَلَاثَةٌ إِذَا حَدَّثَ كَذَبَ وَإِذَا وَعَدَ أَخْلَفَ وَإِذَا اؤْتُمِنَ خَانَ حَدَّثَنَا عُقْبَةُ بْنُ مُكْرَمٍ الْعَمِّيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ قَيْسٍ أَبُو زُكَيْرٍ قَالَ سَمِعْتُ الْعَلَاءَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ يُحَدِّثُ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَقَالَ آيَةُ الْمُنَافِقِ ثَلَاثٌ وَإِنْ صَامَ وَصَلَّى وَزَعَمَ أَنَّهُ مُسْلِمٌ و حَدَّثَنِي أَبُو نَصْرٍ التَّمَّارُ وَعَبْدُ الْأَعْلَى بْنُ حَمَّادٍ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبِي هِنْدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ حَدِيثِ يَحْيَى بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ الْعَلَاءِ ذَكَرَ فِيهِ وَإِنْ صَامَ وَصَلَّى وَزَعَمَ أَنَّهُ مُسْلِمٌ
اسان کي ابو بڪر بن اسحاق ٻڌايو آهي ته اسان کي ابن ابي مريم ٻڌايو آهي ته اسان کي محمد بن جعفر ٻڌايو آهي ته چيو آهي ته اسان کي علاء بن عبدالرحمان بن يعقوب جيڪو حراقه جو اڳوڻو غلام هو، پنهنجي پيءُ کان ابو هريره کان، چيو آهي ته رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو آهي ته منافق جون ٽي نشانيون آهن، جيڪڏهن ڳالهائيندو ته ضرور ڪوڙ ڳالهائيندو، جيڪڏهن واعدو ڪندو ته ضرور ان جي خلاف ورزي ڪندو، ۽ جيڪڏهن ان تي امانت رکي ويندي ته ضرور خيانت ڪندو. اسان کي عقبه بن مکرم العمي ٻڌايو آهي ته اسان کي يحييٰ بن محمد بن قيس ابو زهير ٻڌايو آهي ته مون علاء بن عبدالرحمان کي هي سند بيان ڪندي ٻڌو آهي ته چوندا آهن ته منافق جون ٽي نشانيون آهن، جيتوڻيڪ اهو روزو رکي ۽ نماز پڙهي ۽ دعويٰ ڪري ته هو مسلمان آهي. ۽ مون کي [ابو نضير تمر] ۽ [عبدالاعليٰ بن حماد] ٻنهي چيو آهي؛ اسان کي [حماد بن سلمه] [داؤد بن ابو هند] [سعيد بن المسيب] [ابو هريره] کان ٻڌايو آهي ته؛ رسول الله صلي الله عليه وسلم يحيى بن محمد جي حديث ۾، الاعليٰ کان، ان ۾ فرمايو آهي ته، '۽ جيتوڻيڪ هو روزو رکي ٿو ۽ نماز پڙهي ٿو ۽ دعويٰ ڪري ٿو ته هو مسلمان آهي'.
حديث
Imam Muslim : 91
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا كَفَّرَ الرَّجُلُ أَخَاهُ فَقَدْ بَاءَ بِهَا أَحَدُهُمَا
اسان کي ابو بڪر بن ابو شيبه ٻڌايو آهي، اسان کي محمد بن بصير ۽ عبدالله بن نمير ٻنهي چيو آهي، اسان کي عبيدالله بن عمر ٻڌايو آهي، نافع کان، ابن عمر کان ته رسول الله ﷺ فرمايو آهي ته: جيڪڏهن ڪو ماڻهو پنهنجي ڀاءُ جو انڪار ڪري ٿو ته پوءِ ٻنهي مان هڪ انڪار ڪندڙ سان گڏ موٽي آيو آهي.
حديث
Imam Muslim : 92
و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ وَيَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَعَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ جَمِيعًا عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ جَعْفَرٍ قَالَ يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ أَنَّهُ سَمِعَ ابْنَ عُمَرَ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّمَا امْرِئٍ قَالَ لِأَخِيهِ يَا كَافِرُ فَقَدْ بَاءَ بِهَا أَحَدُهُمَا إِنْ كَانَ كَمَا قَالَ وَإِلَّا رَجَعَتْ عَلَيْهِ
۽ اسان کي [يحيى بن يحيى التميمي] ۽ [يحيى بن ايوب] ۽ [قطيبه بن سعيد] ۽ [علي بن حجر] سڀني [اسماعيل بن جعفر] کان، [يحيى بن يحيى] چيو؛ اسان کي [اسماعيل بن جعفر] [عبدالله بن دينار] کان خبر ڏني آهي ته هن [ابن عمر] کي چوندي ٻڌو ته: رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو: 'جيڪو پنهنجي ڀاءُ کي چوي ٿو، 'اي ڪافر' ته بيشڪ ٻنهي مان هڪ ڪفر سان موٽيو، جيڪڏهن اهو ائين آهي جيئن هن چيو هو. پر جيڪڏهن نه، ته لفظ ان شخص ڏانهن موٽندا جنهن انهن کي چيو.'
حديث
Imam Muslim : 93
و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ بْنُ عَبْدِ الْوَارِثِ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ الْمُعَلِّمُ عَنْ ابْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ أَنَّ أَبَا الْأَسْوَدِ حَدَّثَهُ عَنْ أَبِي ذَرٍّ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَيْسَ مِنْ رَجُلٍ ادَّعَى لِغَيْرِ أَبِيهِ وَهُوَ يَعْلَمُهُ إِلَّا كَفَرَ وَمَنْ ادَّعَى مَا لَيْسَ لَهُ فَلَيْسَ مِنَّا وَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ وَمَنْ دَعَا رَجُلًا بِالْكُفْرِ أَوْ قَالَ عَدُوَّ اللَّهِ وَلَيْسَ كَذَلِكَ إِلَّا حَارَ عَلَيْهِ
۽ مون کي [زهير بن حرب] ٻڌايو آهي [عبد الشمد بن عبدالوارث] اسان کي ٻڌايو آهي [منهنجي پيءُ] اسان کي [حسين المعلوم] ٻڌايو آهي [ابن بريده] کان [يحييٰ بن يعمر] کان ته [ابو الاسود] ان کي [ابوذر] کان ٻڌايو آهي ته هن رسول الله صلي الله عليه وسلم کي چوندي ٻڌو آهي ته: 'اهو ماڻهو ناهي جيڪو ڪنهن ٻئي کي پنهنجو پيءُ قرار ڏئي، جيتوڻيڪ هو اڳ ۾ ئي ڄاڻي ٿو - ته هو ان جو پيءُ ناهي - پوءِ ان ڪفر ڪيو. جيڪو ڪنهن اهڙي شيءِ جو دعويٰ ڪري جيڪو ان جو ناهي اهو اسان جي گروهه مان ناهي، ۽ ان کي گهرجي ته هو جهنم مان پنهنجو هنڌ ٺاهي. ۽ جيڪو ڪنهن کي ڪفُو سڏي، يا چوي: 'اي الله جا دشمن' پر اهو ائين ناهي، جيستائين لفظ ان ڏانهن نه موٽندا'.
حديث
Imam Muslim : 94
حَدَّثَنِي هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الْأَيْلِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عَمْرٌو عَنْ جَعْفَرِ بْنِ رَبِيعَةَ عَنْ عِرَاكِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُا إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَرْغَبُوا عَنْ آبَائِكُمْ فَمَنْ رَغِبَ عَنْ أَبِيهِ فَهُوَ كُفْرٌ
مون کي [هارون بن سعيد العيلي] ٻڌايو آهي اسان کي [ابن وهاب] چيو آهي، هن چيو؛ اسان کي [عمرو] جعفر بن ربيعہ کان [عراق بن مالڪ] کان ٻڌايو آهي ته هن [ابو هريره] کي چوندي ٻڌو آهي ته: 'يقيناً، رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو آهي: 'پنهنجي پيءُ سان نفرت نه ڪريو، جيڪو پنهنجي پيءُ سان نفرت ڪري ٿو اهو ڪافر آهي.''
حديث
Imam Muslim : 95
حَدَّثَنِي عَمْرٌو النَّاقِدُ حَدَّثَنَا هُشَيْمُ بْنُ بَشِيرٍ أَخْبَرَنَا خَالِدٌ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ قَالَ لَمَّا ادُّعِيَ زِيَادٌ لَقِيتُ أَبَا بَكْرَةَ فَقُلْتُ لَهُ مَا هَذَا الَّذِي صَنَعْتُمْ إِنِّي سَمِعْتُ سَعْدَ بْنَ أَبِي وَقَّاصٍ يَقُولُا سَمِعَ أُذُنَايَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَقُولُ مَنْ ادَّعَى أَبًا فِي الْإِسْلَامِ غَيْرَ أَبِيهِ يَعْلَمُ أَنَّهُ غَيْرُ أَبِيهِ فَالْجَنَّةُ عَلَيْهِ حَرَامٌ فَقَالَ أَبُو بَكْرَةَ وَأَنَا سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
اسان کي ٻڌايو آهي [عمرو النقيد] اسان کي ٻڌايو آهي [حسيم بن بصير] اسان کي ٻڌايو آهي [خالد] [ابو عثمان] کان ته هن چيو ته؛ 'جڏهن زياد کي پيءُ قرار ڏنو ويو - تڏهن مان ابو بڪره سان مليس، پوءِ مون کيس چيو ته، 'تون ڇا ڪري رهيو آهين! بيشڪ مون [سعد بن ابو وقاش] کي چوندي ٻڌو آهي ته؛ 'منهنجن ٻنهي ڪنن رسول الله صلي الله عليه وسلم کان ٻڌو آهي، هن چيو ته؛ 'جيڪو اسلام ۾ ڪنهن ٻئي کي پنهنجو پيءُ قرار ڏئي ٿو جيتوڻيڪ هو ان جو پيءُ نه آهي، ۽ اهو به ڄاڻي ٿو ته هو ان جو پيءُ نه آهي، ته پوءِ جنت ان تي حرام آهي'. تنهن ڪري [ابوبڪره] چيو؛ '۽ مون اهو رسول الله صلي الله عليه وسلم کان به ٻڌو آهي.'
حديث
Imam Muslim : 96
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّاءَ بْنِ أَبِي زَائِدَةَ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ عَاصِمٍ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ عَنْ سَعْدٍ وَأَبِي بَكْرَةَ كِلَاهُمَا يَقُولُا سَمِعَتْهُ أُذُنَايَ وَوَعَاهُ قَلْبِي مُحَمَّدًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ ادَّعَى إِلَى غَيْرِ أَبِيهِ وَهُوَ يَعْلَمُ أَنَّهُ غَيْرُ أَبِيهِ فَالْجَنَّةُ عَلَيْهِ حَرَامٌ
اسان کي [ابوبڪر بن ابو شيبه] ٻڌايو آهي [يحيى بن زڪريا بن ابو زيده] ۽ [ابو معاويه] [عاشم] کان [ابو عثمان] کان [سعد] ۽ [ابوبڪره] ٻنهي چيو ته منهنجي ڪنن اهو ٻڌو ۽ منهنجي دل ان کي محمد صلي الله عليه وسلم کان ورتو ته پاڻ فرمايو: "جيڪو ڪنهن ٻئي کي پنهنجو پيءُ قرار ڏئي، جيتوڻيڪ هو ڄاڻي ٿو ته هو ان جو پيءُ ناهي، ته پوءِ جنت ان تي حرام آهي."
حديث
Imam Muslim : 97
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكَّارِ بْنِ الرَّيَّانِ وَعَوْنُ بْنُ سَلَّامٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ طَلْحَةَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ كُلُّهُمْ عَنْ زُبَيْدٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سِبَابُ الْمُسْلِمِ فُسُوقٌ وَقِتَالُهُ كُفْرٌ قَالَ زُبَيْدٌ فَقُلْتُ لِأَبِي وَائِلٍ أَنْتَ سَمِعْتَهُ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ يَرْوِيهِ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ نَعَمْ وَلَيْسَ فِي حَدِيثِ شُعْبَةَ قَوْلُ زُبَيْدٍ لِأَبِي وَائِلٍ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَابْنُ الْمُثَنَّى عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ مَنْصُورٍ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْأَعْمَشِ كِلَاهُمَا عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ
اسان کي ٻڌايو ويو آهي ته [محمد بن بڪر بن الريان] ۽ [عون بن سلام] ٻنهي چيو؛ اسان کي [محمد بن طلحه] ٻڌايو آهي. - ٻي روايت ۾ چيو ويو آهي - ۽ اسان کي [محمد بن المتصنيٰ] ٻڌايو آهي ته [عبدالرحمن بن مهدي] اسان کي [سفيان] ٻڌايو آهي. - ٻي روايت ۾ چيو ويو آهي ته - ۽ اسان کي [محمد بن المتصنيٰ] ٻڌايو آهي ته [محمد بن جعفر] اسان کي [صيوبة] ٻڌايو آهي ته انهن مان هر هڪ [زبيد] کان [ابو وائل] کان [عبدالله بن مسعود] تائين آيو آهي، هن چيو ته: رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو آهي ته: مسلمان کي گار ڏيڻ بي حيائي آهي، ۽ ان کي قتل ڪرڻ بي حيائي آهي. زبيد چيو؛ 'پوءِ مون ابو وائل کان پڇيو، 'ڇا توهان اهو عبدالله کان ٻڌو آهي، جنهن ان کي رسول الله صلي الله عليه وسلم کان روايت ڪيو آهي؟' ابو وائل جواب ڏنو، 'ها،' جيتوڻيڪ شعبه حديث ۾ ڪجهه به ناهي جيڪو زبيد ابو وائل کي چيو. اهو اسان کي [ابوبڪر بن ابو شيبه] ۽ [ابن المتصنيٰ] [محمد بن جعفر] [سيوبه] کان [منصور] کان ٻڌايو آهي. - ٻي روايت ۾ چيو ويو آهي - ۽ اسان کي [ابن نمير] ٻڌايو آهي [عفان] اسان کي [سيوبه] [العماسي] کان ٻڌايو آهي جيڪي ٻئي [ابو وائل] کان [عبدالله] رسول الله صلي الله عليه وسلم کان آيا آهن، جيئن حديث آهي.'
حديث
Imam Muslim : 98
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ جَمِيعًا عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ شُعْبَةَ ح و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَلِيِّ بْنِ مُدْرِكٍ سَمِعَ أَبَا زُرْعَةَ يُحَدِّثُ عَنْ جَدِّهِ جَرِيرٍ قَالَ قَالَ لِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ اسْتَنْصِتْ النَّاسَ ثُمَّ قَالَ لَا تَرْجِعُوا بَعْدِي كُفَّارًا يَضْرِبُ بَعْضُكُمْ رِقَابَ بَعْضٍ و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ وَاقِدِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ
اسان کي [ابوبڪر بن ابو شيبه] ۽ [محمد بن المتصنيٰ] ۽ [ابن بصيار] سڀ ڪجهه [محمد بن جعفر] کان [سيوبه] کان ٻڌايو آهي. - ٻي روايت ۾ بيان ڪيو ويو آهي - ۽ اسان کي [عبيدالله بن معاذ] ۽ سندس لفاظ ٻڌايو آهي، اسان کي [منهنجي پيءُ] اسان کي [سيوبه] کان [علي بن مدرڪ] کان ٻڌو آهي ته هن [ابو زرعہ] کي پنهنجي ڏاڏي [جرير] کان ٻڌائيندي ٻڌو آهي، هن چيو ته: 'رسول الله ﷺ مون کي حج وادع ۾ چيو هو: 'انسان خاموش ٿي وڃ!' پوءِ هن چيو: 'منهنجي وفات کان پوءِ ڪفر ڏانهن نه موٽيو، پوءِ توهان مان ڪجهه ٻين جون گردنون ڪٽيندا'. ۽ اسان کي [عبيدالله بن معاذ] ٻڌايو آهي، اسان کي [منهنجي پيءُ] اسان کي [صيوبة] ٻڌايو آهي، [واقد بن محمد] کان [پنهنجي پيءُ] کان [ابن عمر] رسول الله صلي الله عليه وسلم کان، اهڙي حديث سان.
حديث
Imam Muslim : 99
و حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ خَلَّادٍ الْبَاهِلِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ وَاقِدِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَاهُ يُحَدِّثُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ وَيْحَكُمْ أَوْ قَالَ وَيْلَكُمْ لَا تَرْجِعُوا بَعْدِي كُفَّارًا يَضْرِبُ بَعْضُكُمْ رِقَابَ بَعْضٍ حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ قَالَ حَدَّثَنِي عُمَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ أَنَّ أَبَاهُ حَدَّثَهُ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ حَدِيثِ شُعْبَةَ عَنْ وَاقِدٍ
۽ اسان کي [ابوبڪر بن ابو شيبه] ۽ [ابوبڪر بن خلد الباهلي] ٻنهي چيو آهي؛ اسان کي [محمد بن جعفر] اسان کي [سيوبه] کان [واقيد بن محمد بن زيد] کان ٻڌايو آهي ته هن [پنهنجي پيءُ] کي [عبدالله بن عمر] کان رسول الله ﷺ کان ٻڌندي ٻڌو آهي؛ ته ان شاء الله وعليه السلام حج وادع ۾ چيو هو: 'توهان تي افسوس آهي،' يا هن چيو هو: 'توهان لاءِ دوزخ آهي، منهنجي وفات کان پوءِ ڪفر ڏانهن نه موٽيو، توهان مان ڪجهه ٻين جون گردنون ڪٽيندا آهيو'. ۽ اسان کي [حرمله بن يحييٰ] اسان کي [عبدالله بن وهب] کان ٻڌايو هو، هن چيو؛ مون کي [عمر بن محمد] ٻڌايو آهي ته [سندن پيءُ] کيس [ابن عمر] کان رسول الله ﷺ کان، جيئن شعبه حديث، واقيد کان ٻڌايو آهي.
حديث
Imam Muslim : 100
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا أَبِي وَمُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ كُلُّهُمْ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اثْنَتَانِ فِي النَّاسِ هُمَا بِهِمْ كُفْرٌ الطَّعْنُ فِي النَّسَبِ وَالنِّيَاحَةُ عَلَى الْمَيِّتِ
۽ اسان کي ٻڌايو ويو آهي [ابوبڪر بن ابو شيبه] اسان کي ٻڌايو آهي [ابن معاويه]. - ٻي روايت ۾ چيو ويو آهي ته - دان اسان کي [ابن نمير] ٻڌايو آهي ۽ لفاظي ان جي آهي. ۽ اسان کي [منهنجي پيءُ] ۽ [محمد بن عبيد] کي [العماسي] کان [ابو صالح] کان [ابو هريره] تائين سڀ ڪجهه ٻڌايو، هن چيو ته: 'رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو: 'انسانن ۾ ٻہ شيون آهن جيڪي انهن کي ڪافر بڻائين ٿيون: نسب جي مذمت ڪرڻ ۽ فوت ٿيل تي ماتم ڪرڻ'.
