Imam Muslim : 81
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ وَوَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ حَتَّى تُؤْمِنُوا وَلَا تُؤْمِنُوا حَتَّى تَحَابُّوا أَوَلَا أَدُلُّكُمْ عَلَى شَيْءٍ إِذَا فَعَلْتُمُوهُ تَحَابَبْتُمْ أَفْشُوا السَّلَامَ بَيْنَكُمْ و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ أَنْبَأَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا تَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ حَتَّى تُؤْمِنُوا بِمِثْلِ حَدِيثِ أَبِي مُعَاوِيَةَ وَوَكِيعٍ
[अबु बकर बिन् अबू शैबाह] अस्मान् [अबू मुअवियाह] [अल्-अ'माश] इत्यस्मात् [अबु सालिह] इत्यस्मात् [अबू हुरैरा] इत्यस्मात् [वाकी'] इत्यनेन उक्तवान् यत्, 'अल्लाहस्य दूतः (अल्लाहस्य अल्लाहस्य आशीर्वादः च तस्य उपरि भवतु) अवदत् - 'भवन्तः यावत् विश्वासं न कुर्वन्ति तावत् स्वर्गं न प्रविशन्ति, यावत् भवन्तः परस्परं प्रेम न कुर्वन्ति तावत् भवन्तः विश्वासं न करिष्यन्ति। किं भवद्भ्यः किमपि दर्शयिष्यामि यत् यदि भवन्तः कुर्वन्ति तर्हि भवन्तः परस्परं प्रेम करिष्यन्ति। शान्ति अभिवादनं प्रसारयन्तु युष्माकं मध्ये।' तथा [जुहैर बिन् हरब] अस्मान् [जरिर्] [अल्-अ'माश] इत्यस्मात् एतया संक्रमणशृङ्खलायाः सह कथितवान्। सः अवदत् - 'अल्लाहस्य दूतः (स.अ.व.) अवदत् - 'यस्य हस्ते मम आत्मा अस्ति, सः यावत् विश्वासं न करोति तावत् यावत् जन्नतं न प्रविशति,' यथा अबू मुअवियाह-वाकी-योः हदीस्
Imam Muslim : 82
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ الْمَكِّيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ قُلْتُ لِسُهَيْلٍ إِنَّ عَمْرًا حَدَّثَنَا عَنْ الْقَعْقَاعِ عَنْ أَبِيكَ قَالَ وَرَجَوْتُ أَنْ يُسْقِطَ عَنِّي رَجُلًا قَالَ فَقَالَ سَمِعْتُهُ مِنْ الَّذِي سَمِعَهُ مِنْهُ أَبِي كَانَ صَدِيقًا لَهُ بِالشَّامِ ثُمَّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ تَمِيمٍ الدَّارِيِّ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الدِّينُ النَّصِيحَةُ قُلْنَا لِمَنْ قَالَ لِلَّهِ وَلِكِتَابِهِ وَلِرَسُولِهِ وَلِأَئِمَّةِ الْمُسْلِمِينَ وَعَامَّتِهِمْ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا ابْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ اللَّيْثِيِّ عَنْ تَمِيمٍ الدَّارِيِّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ و حَدَّثَنِي أُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ يَعْنِي ابْنَ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ وَهُوَ ابْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا سُهَيْلٌ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ سَمِعَهُ وَهُوَ يُحَدِّثُ أَبَا صَالِحٍ عَنْ تَمِيمٍ الدَّارِيِّ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ
[मुहम्मद बिन् अब्बाद अल-मक्की] अस्मान् [सुफियान्] इत्यस्मै कथितवान् - सः अवदत्, अहं सुहैल इत्यस्मै अवदम् - यत् [अम्रः] अस्मान् [अल-का'का'] [भवतः पितुः] इत्यस्मात् कथितवान् सः अवदत्, अहं च कामये यत् कश्चन कथाकारः मम कृते पतति, अम्रः अवदत्, 'तदा अल-क'का' अवदत्, 'अहं तस्य व्यक्तितः श्रुतवान् यत् मम पिता श्रुतवान् - सः तस्य एव आसीत् सहचरः सिरियादेशे -. ततः [सुफ्यान्] अस्मान् [सुहैलतः] [अथा' बिन् यजीदतः] [तमीम अद-दारी] इत्यस्मात् कथितवान् यत् नबी सल्लल्लाहु अलैहि वस्लाम इत्यनेन उक्तं यत् - 'धर्मः उपदेशः एव'। वयं पृष्टवन्तः - 'कस्य कृते उपदेशः ?' सः अवदत् यत्, 'अल्लाहस्य, तस्य पुस्तकस्य, तस्य दूतस्य, मुसलमानानां नेतारणाम्, तेषां सामान्यजनानाम् च कृते' इति । अस्मान् कथितवान् [मुहम्मद बिन हातिम] अस्मान् अवदत् [इब्न महदी] अस्मान् [सुफ्यान्] [सुहैल बिन अबू सालिह] तः [अथा' बिन यजीद अल-लैत्सी] तः [तमीम अद-दारी] तः पैगम्बर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम इत्यस्मात् समानेन उक्तवान्, अपि च अस्मान् [उमय्याह बिन बिष्टम] अस्मान् [याजिद] कथितवान्। - अर्थात् इब्न ज़ुरै' - अस्मान् [रौह] - अर्थात् अल-कासिम- अस्मान् [सुहैल] [अथा' बिन् यजीद] तः कथितवान् सः तत् श्रुतवान् -यदा 'अथा अबू सालिह - [तमीम अद-दारी] तः अल्लाहस्य दूतस्य सल्लल्लाहु अलैहि वस्ल्लम इत्यस्मात्, हदीस इव
Imam Muslim : 83
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ وَأَبُو أُسَامَةَ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ عَنْ قَيْسٍ عَنْ جَرِيرٍ قَالَ بَايَعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى إِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَالنُّصْحِ لِكُلِّ مُسْلِمٍ
अस्मान् [अबू बकर बिन् अबू शैबाह] प्रति कथितं यत् [अब्दुल्लाह बिन नुमैर] तथा [अबू उसामाह] अस्मान् [इस्माइल बिन् अबू खालिद्] इत्यस्मात् [जरीर] इत्यस्मात् [कायस] इत्यस्मात् अस्मान् प्रति कथितवन्तः ये अवदन् यत्, 'मया अल्लाहस्य दूतस्य (अल्लाहस्य शान्तिः, अल्लाहस्य आशीर्वादः च) प्रति निष्ठा प्रतिज्ञा कृता यत् ते नमाजं स्थापयितुं, जकातं दातुं, प्रत्येकं सल्लाहं दातुं च मुस्लिम।'
Imam Muslim : 84
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَابْنُ نُمَيْرٍ قَالُوا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ زِيَادِ بْنِ عِلَاقَةَ سَمِعَ جَرِيرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُا بَايَعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى النُّصْحِ لِكُلِّ مُسْلِمٍ
अस्मान् प्रति [अबू बकर बिन् अबू शैबाह] तथा [जुहैर बिन् हरब] तथा [इब्न नुमैर] इत्यनेन कथितं, ते अवदन्, [सुफ्यान्] इत्यनेन [जियाद बिन् इलाकाह] इत्यस्मात् अस्मान् प्रति कथितं यत् सः [जरीर बिन् अब्दुल्लाह] इत्यस्य वचनं श्रुतवान् यत्, 'अहं नबी (स.अ.व.) प्रति निष्ठाम् उपदेशं दातुं प्रतिज्ञां करोमि।' प्रत्येकं मुसलमानम्।'
Imam Muslim : 85
حَدَّثَنَا سُرَيْجُ بْنُ يُونُسَ وَيَعْقُوبُ الدَّوْرَقِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ سَيَّارٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ جَرِيرٍ قَالَ بَايَعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى السَّمْعِ وَالطَّاعَةِ فَلَقَّنَنِي فِيمَا اسْتَطَعْتَ وَالنُّصْحِ لِكُلِّ مُسْلِمٍ قَالَ يَعْقُوبُ فِي رِوَايَتِهِ قَالَ حَدَّثَنَا سَيَّارٌ
[सूरैज बिन् यूनुस्] तथा [या'कुब अद-दौराकी] उभौ अवदताम्, [हुशैम] अस्मान् [सैय्यर्] इत्यस्मात् [अश-स्या'बी] इत्यस्मात् [जरिर्] इत्यस्मात् अवदत् सः अवदत्, 'मया नबी सल्लल्लाहु अलैहि वस्लाम इत्यस्य प्रति निष्ठा प्रतिज्ञा कृता यत् अहं श्रोतुं आज्ञापालनं च कर्तुं शक्नोमि, अतः सः मां मार्गदर्शनं कृतवान् - शब्दान् उच्चारयन् - तेषु विषयेषु यत् अहं वक्तुं च समर्थः आसम्।' प्रत्येकं मुसलमानं सल्लाहं ददातु'। या'कुबः स्वस्य आख्याने उल्लिखितः, सः अवदत्, 'सय्यर् अस्मान् अवदत्'।
Imam Muslim : 86
حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عِمْرَانَ التُّجِيبِيُّ أَنْبَأَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا سَلَمَةَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَسَعِيدَ بْنَ الْمُسَيَّبِ يَقُولَانِ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَزْنِي الزَّانِي حِينَ يَزْنِي وَهُوَ مُؤْمِنٌ وَلَا يَسْرِقُ السَّارِقُ حِينَ يَسْرِقُ وَهُوَ مُؤْمِنٌ وَلَا يَشْرَبُ الْخَمْرَ حِينَ يَشْرَبُهَا وَهُوَ مُؤْمِنٌ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ فَأَخْبَرَنِي عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ كَانَ يُحَدِّثُهُمْ هَؤُلَاءِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ثُمَّ يَقُولُا وَكَانَ أَبُو هُرَيْرَةَ يُلْحِقُ مَعَهُنَّ وَلَا يَنْتَهِبُ نُهْبَةً ذَاتَ شَرَفٍ يَرْفَعُ النَّاسُ إِلَيْهِ فِيهَا أَبْصَارَهُمْ حِينَ يَنْتَهِبُهَا وَهُوَ مُؤْمِنٌ و حَدَّثَنِي عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ شُعَيْبِ بْنِ اللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ جَدِّي قَالَ حَدَّثَنِي عُقَيْلُ بْنُ خَالِدٍ قَالَ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ هِشَامٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّهُ قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَزْنِي الزَّانِي وَاقْتَصَّ الْحَدِيثَ بِمِثْلِهِ يَذْكُرُ مَعَ ذِكْرِ النُّهْبَةِ وَلَمْ يَذْكُرْ ذَاتَ شَرَفٍ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ وَأَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ حَدِيثِ أَبِي بَكْرٍ هَذَا إِلَّا النُّهْبَةَ و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ مِهْرَانَ الرَّازِيُّ قَالَ أَخْبَرَنِي عِيسَى بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ ابْنِ الْمُسَيَّبِ وَأَبِي سَلَمَةَ وَأَبِي بَكْرِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ هِشَامٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ حَدِيثِ عُقَيْلٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَذَكَرَ النُّهْبَةَ وَلَمْ يَقُلْ ذَاتَ شَرَفٍ و حَدَّثَنِي حَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ الْمُطَّلِبِ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ سُلَيْمٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ مَوْلَى مَيْمُونَةَ وَحُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي الدَّرَاوَرْدِيَّ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُلُّ هَؤُلَاءِ بِمِثْلِ حَدِيثِ الزُّهْرِيِّ غَيْرَ أَنَّ الْعَلَاءَ وَصَفْوَانَ بْنَ سُلَيْمٍ لَيْسَ فِي حَدِيثِهِمَا يَرْفَعُ النَّاسُ إِلَيْهِ فِيهَا أَبْصَارَهُمْ وَفِي حَدِيثِ هَمَّامٍ يَرْفَعُ إِلَيْهِ الْمُؤْمِنُونَ أَعْيُنَهُمْ فِيهَا وَهُوَ حِينَ يَنْتَهِبُهَا مُؤْمِنٌ وَزَادَ وَلَا يَغُلُّ أَحَدُكُمْ حِينَ يَغُلُّ وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَإِيَّاكُمْ إِيَّاكُمْ
[हरमाला बिन् याह्या बिन् अब्दुल्लाह बिन् इमरान अत्-तुजीबी] मम कृते अवदत् यत् [इब्न वहाबः] अवदत्, [यूनुस्] अस्मान् [इब्न शिहाब] इत्यस्मात् अवदत् सः अवदत्, अहं [अबू सलामाह बिन् अब्दुर्रहमान] तथा [सैद बिन् अल-मुसैयब] इत्येतयोः द्वयोः अपि वचनं श्रुतवान्, [अबू हुरैरा] उक्तवान्, 'ननु अल्लाहस्य दूतः (शान्तिः च अल्लाहस्य आशीर्वादः तस्य उपरि भवतु) उक्तवान् - 'विश्वासी व्यभिचारं कुर्वन् विश्वासी न उच्यते, चोरये विश्वासी न उच्यते।' [इब्न शिहाबः] अवदत्, [अब्दुल मलिक बिन अबू बकर बिन अब्दुर्रहमान] मां अवदत् यत् [अबु बकर] तान् [अबु हुरैरा] इत्यस्मात् अवदत् ततः सः अवदत्, 'अबु हुरैरा -हदीस- वाक्येषु समाविष्टः, 'अथ च आर्यः न चोरयति येन जनाः तस्य प्रति दृष्टिम् आवर्तयन्ति, यदा सः -चोरीं करोति- तदा सः आस्तिकः इति उच्यते।' तथा च [अब्दुल मलिक बिन शुअइब बिन अल-लैथ बिन साआद] मम कृते कथितवान्, सः अवदत्, [मम पिता] मम कृते [मम पितामहात्] कथितवान् सः अवदत्, [उकैल बिन खालिद] मम कृते कथितवान्, [इब्न शिहाब] अवदत्, [अबू बकर बिन अब्दुररहमान बिन अल-हरिथ बिन हिशाम] मम कृते [अबू हुरैराह] इत्यस्मात् कथितवान् यत् सः अवदत्, 'ननु अल्लाहस्य दूतः (स.अ.व.) उक्तवान् - 'कोऽपि व्यभिचारी व्यभिचारं न करोति...' तथा च सः उपरिष्टात् हदीसवत् हदीसम् अग्रे सारितवान्। सः 'लुण्ठनम्' इति उक्तवान्, परन्तु 'आर्यपुरुषः' इति न उक्तवान् । [इब्न शिहाब] अवदत्, [सैद बिन् अल-मुसैय्यब] तथा [अबू सलामाह बिन् अब्दुररहमान] इत्यनेन [अबू हुरैराह] इत्यस्मात् अल्लाहस्य दूतात् (स.अ.व.) इत्यस्मात् अबु बकरस्य अस्याः हदीसस्य उपमारूपेण मम कृते 'लूट' इति शब्दं विहाय। तथा [मुहम्मद बिन् मिहरान अर-राजी] मां अवदत्, सः अवदत्, [ईसा बिन् यूनुस्] अस्मान् अवदत्, [अल-औजै] अस्मान् अवदत्, [अज-जुहरी] इत्यस्मात् [इब्न अल-मुसैयब] इत्यस्मात् तथा [अबू सलामाह] इत्यस्मात् अपि च [अबू बकर बिन अब्दुररहमान बिन् अल-हरिथ बिन् हिशाम] [अबू हुरैराह] इत्यस्मात् नबी सल्लल्लाहुतः 'अलैहि वस्ल्लम्, उकैलस्य हदीसस्य उपमायाः सह, अज्-जुहरीतः, अबू बकर बिन् अब्दुर्रहमानस्य, अबू हुरैरातः, सः 'लुण्ठनस्य' उल्लेखं कृतवान् परन्तु 'कुलीनपुरुषस्य' उल्लेखं न कृतवान् तथा [हसन बिन् अली अल-हुलवानी] मम कृते अवदत्, [या'कुब बिन् इब्राहिम] अस्मान् अवदत्, [अब्दुल अजीज बिन् अल-मुत्तलिब] अस्मान् अवदत्, [सफवान बिन् सुलैम] इत्यस्मात् [अथा' बिन् यासर] इत्यस्मात् मैमुनाहस्य पूर्वदासात्, तथा च [हुमैद बिन अब्दुररहमानः] [अबू हुरैराह] इत्यस्मात् नबी सल्लल्लाहु अलैहि वस्ल्लम इत्यस्मात्। -अन्यस्मिन् कथने तस्य उल्लेखः अस्ति- अपि च [मुहम्मदबिन् रफी'] अस्मान् अवदत्, [अब्दुर्रज्जाकः] अस्मान् अवदत्, [मा'मारः] अस्मान् अवदत्, [हम्माम बिन् मुनाब्बीह] इत्यस्मात् [अबू हुरैराह] इत्यस्मात् नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम इत्यस्मात्। [कुतैबाह बिन सईद] अस्मान् अवदत्, [अब्दुल अजीज] -अर्थात्। अद-दरावर्दी- [अल-अला' बिन अब्दुर्रहमान] इत्यस्मात् [तस्य पितुः] [अबू हुरैरा] इत्यस्मात् पैगम्बर सल्लल्लाहु 'अलैहि वसल्लम' इत्यस्मात्, तेषां सर्वाणि कथनानि अज-जुहरी इत्यस्य हदीसस्य इव सन्ति, केवलं अल-आला' तथा सफवान बिन सुलैम इत्येतयोः हदीषु 'जनाः तस्य प्रति दृष्टिं निर्दिशन्ति' इति वाक्यं नास्ति, यदा तु हम्ममस्य हदीसे 'विश्वासिनः तस्य प्रति दृष्टिः निर्दिशन्ति, यदा सः तत् करोति तदा सः आस्तिकः इति उच्यते' इति वाक्यम् अस्ति । स च आह-'न च युष्मेषु कश्चित् द्रोहं करोति, यदा सः तत् करोति तदा सः आस्तिकः इति उच्यते। अतः सावधानाः भवन्तु।'
Imam Muslim : 87
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ سُلَيْمَانَ عَنْ ذَكْوَانَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَزْنِي الزَّانِي حِينَ يَزْنِي وَهُوَ مُؤْمِنٌ وَلَا يَسْرِقُ حِينَ يَسْرِقُ وَهُوَ مُؤْمِنٌ وَلَا يَشْرَبُ الْخَمْرَ حِينَ يَشْرَبُهَا وَهُوَ مُؤْمِنٌ وَالتَّوْبَةُ مَعْرُوضَةٌ بَعْدُ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ ذَكْوَانَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَفَعَهُ قَالَ لَا يَزْنِي الزَّانِي ثُمَّ ذَكَرَ بِمِثْلِ حَدِيثِ شُعْبَةَ
[मुहम्मद बिन् अल-मुथन्ना] अस्मान् [इब्न अबू आदि] [शुअबाह] इत्यस्मात् [सुलेमान] इत्यस्मात् [धकवान] इत्यस्मात् [अबु हुरैरा] इत्यस्मात् अवदत् यः अवदत् यत्, 'ननु अल्लाहस्य दूतः (अल्लाहस्य अल्लाहस्य आशीर्वादः च तस्य उपरि भवतु) उक्तवान् - 'कोऽपि व्यभिचारी व्यभिचारं करोति चेत् कोऽपि व्यभिचारी विश्वासी न भवति, तथा च कोऽपि चोरः यदा चोरयति तदा विश्वासी न भवति, तथा च न कश्चित् मद्यं पिबन् विश्वासी न भवति। यदा पश्चात्तापस्य द्वारं सर्वदा उद्घाटितं भविष्यति।' [मुहम्मद बिन् रफी'] अस्मान् अवदत् [अब्दुर-रज्जाक] अस्मान् [सुफ्यान्] [अल्-अ'माश] इत्यस्मात् [धकवान] इत्यस्मात् [अबू हुरैराह] इत्यस्मात् अवदत् यः तत् कथितवान्। सः अवदत् यत् 'कोऽपि व्यभिचारी व्यभिचारं करोति तदा विश्वासी न भवति', ततः शु'बाहस्य हदीसवत् किमपि उक्तवान्।'
Imam Muslim : 88
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ ح و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُرَّةَ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْبَعٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ كَانَ مُنَافِقًا خَالِصًا وَمَنْ كَانَتْ فِيهِ خَلَّةٌ مِنْهُنَّ كَانَتْ فِيهِ خَلَّةٌ مِنْ نِفَاقٍ حَتَّى يَدَعَهَا إِذَا حَدَّثَ كَذَبَ وَإِذَا عَاهَدَ غَدَرَ وَإِذَا وَعَدَ أَخْلَفَ وَإِذَا خَاصَمَ فَجَرَ غَيْرَ أَنَّ فِي حَدِيثِ سُفْيَانَ وَإِنْ كَانَتْ فِيهِ خَصْلَةٌ مِنْهُنَّ كَانَتْ فِيهِ خَصْلَةٌ مِنْ النِّفَاقِ
[अबु बकर बिन् अबू शैबाह] अस्मान् [अब्दुल्लाह बिन् नुमैर] अवदत्। -अन्यस्मिन् कथने तस्य उल्लेखः अस्ति- अपि च [इब्न नुमैर] अस्मान् अवदत् [मम पिता] अस्मान् अवदत् [अल्-अ'मासी]। -अन्यस्मिन् कथने तस्य उल्लेखः अस्ति- तथा च [जुहैर बिन् हरब] अस्मान् अवदत् [वाकी'] अस्मान् [सुफ्यान्] [अल्-अ'मासी] इत्यस्मात् [अब्दुल्लाह बिन मुर्राह] इत्यस्मात् [मस्रुक्] इत्यस्मात् [अब्दुल्लाह बिन अमरू] इत्यस्मात् अवदत् सः अवदत्, 'अल्लाहस्य दूतः (अल्लाहस्य अल्लाहस्य आशीर्वादः च तस्य उपरि) उक्तवान् - 'चत्वारि वस्तूनि सन्ति, यस्य एतानि चत्वारि वस्तूनि सन्ति।' स्वयं तर्हि सः सच्चः पाखण्डी, यदि च चतुर्णां वस्तुषु कश्चित् तस्मिन् अस्ति, तर्हि तस्मिन् यावत् तत् परित्यजति तावत् पाखण्डस्य लक्षणं भवति, यदा सः वदति तदा सः सर्वदा मृषा वदति, यदा सः प्रतिज्ञां करोति तदा सः सर्वदा तत् भङ्गयति, यदा सः असहमतः भवति तदा सः धूर्तः भवति। केवलं सुफियनस्य हदीसे 'यदि तस्य एतेषु एकं लक्षणं अस्ति तर्हि तस्य पाखण्डस्य एकं लक्षणम् अस्ति' इति।
Imam Muslim : 89
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَاللَّفْظُ لِيَحْيَى قَالَا حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو سُهَيْلٍ نَافِعُ بْنُ مَالِكِ بْنِ أَبِي عَامِرٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ آيَةُ الْمُنَافِقِ ثَلَاثٌ إِذَا حَدَّثَ كَذَبَ وَإِذَا وَعَدَ أَخْلَفَ وَإِذَا اؤْتُمِنَ خَانَ
याह्या इब्न अय्यूबः कुतैबा इब्न सैइदः च अस्मान् कथितवन्तः, वचनं च याह्यातः अस्ति। तौ अवदताम्, इस्माइल इब्न जाफरः अस्मान् प्रति वर्णितवान्, सः अवदत्, अबू सुहैल नाफी इब्न मलिक इब्न अबू अमीरः अस्मान् अबू हुरैरातः स्वपितुः कृते कथितवान् यत् अल्लाहस्य दूतः (स.अ.व.) उक्तवान्: "पाखण्डिनः चिह्नानि त्रीणि सन्ति: यदा सः वदति तदा सः मृषा वदति; यदा सः प्रतिज्ञां करोति तदा सः तत् भङ्गयति; तथा च यदा सः विश्वसिति तदा सः तत् द्रोहं करोति” इति ।
Imam Muslim : 90
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ إِسْحَقَ أَخْبَرَنَا ابْنُ أَبِي مَرْيَمَ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ أَخْبَرَنِي الْعَلَاءُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَعْقُوبَ مَوْلَى الْحُرَقَةِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ عَلَامَاتِ الْمُنَافِقِ ثَلَاثَةٌ إِذَا حَدَّثَ كَذَبَ وَإِذَا وَعَدَ أَخْلَفَ وَإِذَا اؤْتُمِنَ خَانَ حَدَّثَنَا عُقْبَةُ بْنُ مُكْرَمٍ الْعَمِّيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ قَيْسٍ أَبُو زُكَيْرٍ قَالَ سَمِعْتُ الْعَلَاءَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ يُحَدِّثُ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَقَالَ آيَةُ الْمُنَافِقِ ثَلَاثٌ وَإِنْ صَامَ وَصَلَّى وَزَعَمَ أَنَّهُ مُسْلِمٌ و حَدَّثَنِي أَبُو نَصْرٍ التَّمَّارُ وَعَبْدُ الْأَعْلَى بْنُ حَمَّادٍ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبِي هِنْدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ حَدِيثِ يَحْيَى بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ الْعَلَاءِ ذَكَرَ فِيهِ وَإِنْ صَامَ وَصَلَّى وَزَعَمَ أَنَّهُ مُسْلِمٌ
अस्मान् [अबू बकर इब्न इशक] प्रति कथितं यत् [इब्न अबू मरियम] यत् [मुहम्मद इब्न जा'फर] उक्तवान्, अस्मान् [अला' इब्न अब्दुर्रहमान इब्न या'कुब], अल-हुराकाहस्य पूर्वदासस्य, [तस्य पितुः] [अबू हुरैराह] इत्यस्मात् कथितं यत् सः अवदत्, 'अल्लाहस्य दूतः, मे अल्लाहः तस्मै आशीर्वादं ददातु, शान्तिं च ददातु, अवदत्- 'पाखण्डिनः लक्षणेषु त्रीणि सन्ति- यदा सः वदति तदा सः मृषा वदति, यदा सः प्रतिज्ञां करोति तदा सः तत् भङ्गयति, यदा सः विश्वसिति तदा सः तस्य विश्वासघातं करोति। अस्मान् [उकबाह इब्न मुक्रम अल-अम्मी] इत्यस्मै कथितं यत् [याह्या इब्न मुहम्मद इब्न कैस अबू जुहैर] अवदत्, मया [अल-अला इब्न अब्दुर्रहमान] इत्यस्याः संचरणशृङ्खलायाः सह वर्णितं श्रुतम्, यत् 'पाखण्डिनः चिह्नानि त्रीणि सन्ति, यद्यपि सः उपवासं करोति, प्रार्थनां करोति च, मुसलमानः इति दावान् करोति च। तथा [अबू नदलर अत-तम्मार] तथा [अब्दुल अ'ला बिन हम्मद] उभौ अवदताम्, [हम्मद बिन् सलामाह] अस्मान् [दाऊद बिन् अबू हिन्द] इत्यस्मात् [सैद बिन् अल-मुसैयब] इत्यस्मात् [अबू हुरैरा] इत्यस्मात् अवदत् सः अवदत्, अल्लाहस्य दूतः (स.अ.व.) याह्या बिन इत्यस्य हदीसस्य सदृशेन हदीसेन उक्तवान्, तः अल-अला' इति सः तस्मिन् उल्लेखितवान् यत् 'अपि च सः उपवासं कृत्वा प्रार्थनां कृत्वा मुस्लिमः इति वदति' इति।
Imam Muslim : 91
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا كَفَّرَ الرَّجُلُ أَخَاهُ فَقَدْ بَاءَ بِهَا أَحَدُهُمَا
अस्मान् [अबू बकर बिन अबू शैबाह] प्रति कथितं, अस्मान् [मुहम्मद बिन् बिश्र्] तथा [अब्दुल्लाह बिन नुमैर] इत्यस्मै कथितम्, तौ द्वौ अपि अवदताम्, अस्मान् [उबैदुल्लाह बिन् उमर] [नफी'] इत्यस्मात् [इब्न उमर] इत्यस्मात् कथितं यत् नबी (स.अ.व.) इत्यनेन उक्तं यत् यदि कश्चन मनुष्यः अस्ति भ्रातरं अविश्वासं वदति, तदा तेषु एकः तया अविश्वासेन सह प्रत्यागतवान्।'
Imam Muslim : 92
و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ وَيَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَعَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ جَمِيعًا عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ جَعْفَرٍ قَالَ يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ أَنَّهُ سَمِعَ ابْنَ عُمَرَ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّمَا امْرِئٍ قَالَ لِأَخِيهِ يَا كَافِرُ فَقَدْ بَاءَ بِهَا أَحَدُهُمَا إِنْ كَانَ كَمَا قَالَ وَإِلَّا رَجَعَتْ عَلَيْهِ
तथा [याह्या बिन् याह्या अत-तमीमी] तथा [याह्या बिन् अय्यूब] तथा [कुतैबाह बिन् सैद] तथा [अली बिन् हुज्र] सर्वे अस्मान् [इस्माइल बिन् जा'फर], [याह्या बिन् याह्या] उक्तवन्तः, [इस्माइल बिन् जा'फर] अस्मान् [अब्दुल्लाह बिन् दिनार] इत्यस्मात् अवदत् यत् सः [इब्न उमर] इत्यस्य वचनं श्रुतवान् यत्, 'The Messenger of अल्लाहः अल्लाहः तस्य आशीर्वादं ददातु, शान्तिं च ददातु, अवदत्- 'यः कोऽपि भ्रातरं वदति, 'हे काफिर', तर्हि तेषु कश्चन तया अविश्वासेन सह प्रत्यागतवान्, यदि सः यथा उक्तवान् तथा अस्ति। यदि तु न भवति, तदा उक्तं प्रति प्रत्यागमिष्यति।'
Imam Muslim : 93
و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ بْنُ عَبْدِ الْوَارِثِ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ الْمُعَلِّمُ عَنْ ابْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ أَنَّ أَبَا الْأَسْوَدِ حَدَّثَهُ عَنْ أَبِي ذَرٍّ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَيْسَ مِنْ رَجُلٍ ادَّعَى لِغَيْرِ أَبِيهِ وَهُوَ يَعْلَمُهُ إِلَّا كَفَرَ وَمَنْ ادَّعَى مَا لَيْسَ لَهُ فَلَيْسَ مِنَّا وَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ وَمَنْ دَعَا رَجُلًا بِالْكُفْرِ أَوْ قَالَ عَدُوَّ اللَّهِ وَلَيْسَ كَذَلِكَ إِلَّا حَارَ عَلَيْهِ
तथा च [जुहैर बिन् हरब] मां अवदत्, [अब्द अश-शमद बिन् अब्दुल वारित्स्] अस्मान् अवदत्, [मम पिता] अस्मान् अवदत्, [हुसियन अल-मुअल्लिम्] अस्मान् अवदत्, [इब्न बुरैदाह] इत्यस्मात् [याह्या बिन् या'मर] इत्यस्मात्, यत् [अबू अल-अस्वाद्] तस्मै अवदत्, [अबू धारर्] इत्यस्मात्, यत् सः अल्लाहस्य दूतस्य (शान्तिः) श्रुतवान् अल्लाहस्य आशीर्वादः च) कथयन्ति- 'कोऽपि मनुष्यः अन्यस्य पिता इति दावान् न करोति, यदा सः जानाति यत् सः स्वस्य पिता नास्ति, तदा सः काफिरः अस्ति। यः किमपि न स्वकीयं दापयति, तदा सः अस्मात् नास्ति, अग्नौ आसनं गृह्णीयात्। यः च कञ्चित् शापेन आह्वयति, अथवा ‘हे अल्लाहस्य शत्रु’ इति वदति यदा सः नास्ति, केवलं तस्य वचनं तस्य समीपं प्रत्यागमिष्यति इति व्यतिरिक्तम्।
Imam Muslim : 94
حَدَّثَنِي هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الْأَيْلِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عَمْرٌو عَنْ جَعْفَرِ بْنِ رَبِيعَةَ عَنْ عِرَاكِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُا إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَرْغَبُوا عَنْ آبَائِكُمْ فَمَنْ رَغِبَ عَنْ أَبِيهِ فَهُوَ كُفْرٌ
[हारुन बिन् सैद अल-ऐली] मां अवदत्, [इब्न वहाब] अस्मान् अवदत्, [अमरु] अस्मान् अवदत्, [ज'फर बिन रबियाह] इत्यस्मात् [इराक बिन् मलिक] इत्यस्मात् यत् सः [अबू हुरैरा] इत्यस्य वचनं श्रुतवान् यत्, 'ननु अल्लाहस्य दूतः (अल्लाहस्य अल्लाहस्य आशीर्वादः च तस्य उपरि भवतु) उक्तवान् - "भवतः पितृभ्यः मा द्वेषं कुरुत, यतः यः तस्य द्वेषं करोति पिता अविश्वासी अस्ति।"
Imam Muslim : 95
حَدَّثَنِي عَمْرٌو النَّاقِدُ حَدَّثَنَا هُشَيْمُ بْنُ بَشِيرٍ أَخْبَرَنَا خَالِدٌ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ قَالَ لَمَّا ادُّعِيَ زِيَادٌ لَقِيتُ أَبَا بَكْرَةَ فَقُلْتُ لَهُ مَا هَذَا الَّذِي صَنَعْتُمْ إِنِّي سَمِعْتُ سَعْدَ بْنَ أَبِي وَقَّاصٍ يَقُولُا سَمِعَ أُذُنَايَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَقُولُ مَنْ ادَّعَى أَبًا فِي الْإِسْلَامِ غَيْرَ أَبِيهِ يَعْلَمُ أَنَّهُ غَيْرُ أَبِيهِ فَالْجَنَّةُ عَلَيْهِ حَرَامٌ فَقَالَ أَبُو بَكْرَةَ وَأَنَا سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
[अम्र-अन-नकिद्] अस्मान् अवदत् [हुशैम बिन् बशीर] अस्मान् [खालिद्] [अबू उस्मान] इत्यस्मात् अवदत् सः अवदत्, 'यदा जियादस्य दावाः कृताः - पिता इति नाम्ना - तदा अहं अबु बकराहं मिलितवान्, ततः अहं तस्मै अवदम्, 'भवता किं कृतम्! ननु मया [सअद् बिन् अबू वक्काश] इत्यस्य वचनं श्रुतं यत्, 'मम कर्णेषु अल्लाहस्य दूतस्य (स.अ.व.) इत्यस्य वचनं श्रुतम् - 'यः इस्लामधर्मे अन्यं कस्यचित् पिता इति दावान् करोति यदा सः तस्य पिता नास्ति, सः च जानाति यत् सः तस्य पिता नास्ति, तर्हि तस्य कृते स्वर्गः निषिद्धः अस्ति। अतः [अबू बकरः] अवदत्, 'अहं च अल्लाहस्य दूतस्य (स.अ.व.) इत्यस्मात् अपि श्रुतवान्' इति।
Imam Muslim : 96
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّاءَ بْنِ أَبِي زَائِدَةَ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ عَاصِمٍ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ عَنْ سَعْدٍ وَأَبِي بَكْرَةَ كِلَاهُمَا يَقُولُا سَمِعَتْهُ أُذُنَايَ وَوَعَاهُ قَلْبِي مُحَمَّدًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ ادَّعَى إِلَى غَيْرِ أَبِيهِ وَهُوَ يَعْلَمُ أَنَّهُ غَيْرُ أَبِيهِ فَالْجَنَّةُ عَلَيْهِ حَرَامٌ
अस्माकं [अबू बकर बिन् अबू शैबाह] इत्यस्मै कथितं यत् [याह्या बिन् जकारीय्या बिन् अबू जैदाह] तथा [अबू मुअवियाह] [असिम] इत्यस्मात् [अबू उस्मान] इत्यस्मात् [सअद्] इत्यस्मात् [अबू बकरः] च उभौ अवदताम्, 'मम कर्णाः श्रुतवन्तः, मम हृदयं च मुहम्मद सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम इत्यस्मात् अवशोषितवान्, यत् सः अवदत्: 'कोऽपि।' अन्यं व्यक्तिं पिता इति दावान् करोति, यदा सः जानाति यत् सः तस्य पिता नास्ति, तदा तस्य कृते स्वर्गः निषिद्धः अस्ति।''
Imam Muslim : 97
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكَّارِ بْنِ الرَّيَّانِ وَعَوْنُ بْنُ سَلَّامٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ طَلْحَةَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ كُلُّهُمْ عَنْ زُبَيْدٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سِبَابُ الْمُسْلِمِ فُسُوقٌ وَقِتَالُهُ كُفْرٌ قَالَ زُبَيْدٌ فَقُلْتُ لِأَبِي وَائِلٍ أَنْتَ سَمِعْتَهُ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ يَرْوِيهِ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ نَعَمْ وَلَيْسَ فِي حَدِيثِ شُعْبَةَ قَوْلُ زُبَيْدٍ لِأَبِي وَائِلٍ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَابْنُ الْمُثَنَّى عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ مَنْصُورٍ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْأَعْمَشِ كِلَاهُمَا عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ
[मुहम्मद बिन् बक्कर बिन् आर-रय्यान्] तथा [आउन बिन् सल्लम] उभौ अवदताम्, [मुहम्मद बिन् तल्हा] अस्मान् अवदत्। -अन्यस्मिन् कथने तस्य उल्लेखः अस्ति- तथा च [मुहम्मद बिन् अल-मुथन्ना] अस्मान् अवदत्। [अब्दुर्रहमान बिन् महदी] अस्मान् अवदत्। [सुफ्यान्] अस्मान् अवदत्। -अन्यस्मिन् कथने तस्य उल्लेखः अस्ति- तथा च [मुहम्मद बिन् अल-मुथन्ना] अस्मान् अवदत्। [मुहम्मद बिन् जा'फर] अस्मान् अवदत्। [शुबाह] तेषु प्रत्येकं [जुबैदतः] [अबू वईलतः] [अब्दुल्लाह बिन् मसूद] तः सः अवदत्, 'अल्लाहस्य दूतः (स.अ.व.) अवदत् - 'मुसलमानस्य निन्दनं दुष्टता, तस्य वधः च अविश्वासः'। जुबैदः अवदत्, 'ततः अहं अबू वाइल् इत्यस्मै अवदम्, 'किं भवता अब्दुल्लाहस्य कृते श्रुतम्, यः अल्लाहस्य दूतस्य (स.अ.व.) इत्यस्मात् कथितवान्?' अबू वैलः अवदत् यत् 'आम्' यद्यपि शु'बाहस्य हदीसे जुबैदस्य अबू वैलस्य प्रति वचनस्य कोऽपि उल्लेखः नास्ति।' अस्मान् [अबू बकर बिन् अबू शैबाह] तथा [इब्न अल-मुथन्ना] [मुहम्मद बिन् जा'फर] इत्यस्मात् [शु'बाह] इत्यस्मात् [मन्शूर] इत्यस्मात् कथितवान्। -अन्यस्मिन् कथने तस्य उल्लेखः अस्ति- तथा च अस्मान् [इब्न नुमैर] [अफ्फान] इत्यस्मात् [शु'बाह] इत्यस्मात् [अल्-अ'माश] इत्यस्मात् उभौ [अबू वैल] इत्यस्मात् [अब्दुल्लाह] इत्यस्मात् नबी सल्लल्लाहु अलैहि वस्ल्लम इत्यस्मात् हदीस इव' इति कथितम्।
Imam Muslim : 98
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ جَمِيعًا عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ شُعْبَةَ ح و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَلِيِّ بْنِ مُدْرِكٍ سَمِعَ أَبَا زُرْعَةَ يُحَدِّثُ عَنْ جَدِّهِ جَرِيرٍ قَالَ قَالَ لِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ اسْتَنْصِتْ النَّاسَ ثُمَّ قَالَ لَا تَرْجِعُوا بَعْدِي كُفَّارًا يَضْرِبُ بَعْضُكُمْ رِقَابَ بَعْضٍ و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ وَاقِدِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ
[अबू बकर बिन् अबू शैबाह] तथा [मुहम्मद बिन् अल-मुथन्ना] तथा [इब्न बश्यार] सर्वे अस्मान् [शु'बाह] इत्यस्मात् [मुहम्मद बिन् जा'फर] इत्यस्मात् कथयन्ति। -अन्यस्मिन् कथने तस्य उल्लेखः अस्ति- तथा च [उबैदुल्लाह बिन मुअधः] अस्मान् प्रति वर्णितवान् तस्य वचनं च तस्य अस्ति, [मम पिता] अस्मान् [शुबाह] [अली बिन मुद्रिक] इत्यस्मात् कथितवान् सः [अबू ज़ुराह] इत्यस्य पितामहात् [जरीर] इत्यस्मात् कथयन् श्रुतवान् सः अवदत्, 'नबी (स.अ.व.) इत्यनेन मम कालखण्डे उक्तम् विदाई तीर्थयात्रा': 'जनं मौनं कुरुत!' ततः सः अवदत्- 'मम मृत्योः अनन्तरं अविश्वासं मा प्रत्यागच्छन्तु, तर्हि यूयं केचन अन्येषां शिरः च्छिन्दन्ति' इति। तथा च [उबैदुल्लाह बिन् मुअधः] अस्मान् अवदत्, [मम पिता] अस्मान् अवदत्, [शुबाहः] अस्मान् अवदत्, [वकिद् बिन् मुहम्मदात्] [तस्य पितुः] [इब्न उमर] इत्यस्मात् नबीतः, अल्लाहः तस्मै आशीर्वादं ददातु, शान्तिं च ददातु, एतादृशेन हदीना सह।
Imam Muslim : 99
و حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ خَلَّادٍ الْبَاهِلِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ وَاقِدِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَاهُ يُحَدِّثُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ وَيْحَكُمْ أَوْ قَالَ وَيْلَكُمْ لَا تَرْجِعُوا بَعْدِي كُفَّارًا يَضْرِبُ بَعْضُكُمْ رِقَابَ بَعْضٍ حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ قَالَ حَدَّثَنِي عُمَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ أَنَّ أَبَاهُ حَدَّثَهُ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ حَدِيثِ شُعْبَةَ عَنْ وَاقِدٍ
तथा [अबु बकर बिन अबू शैबाह] तथा [अबु बकर बिन खल्लाद अल-बहिली] उभौ अस्मान् अवदताम्, [मुहम्मद बिन जा'फर] अस्मान् अवदत्, [शुबाह] अस्मान् अवदत्, [वकिद बिन् मुहम्मद बिन जैद] इत्यस्मात् यत् सः [तस्य पितुः] [अब्दुल्लाह बिन् उमर] इत्यस्मात् नबी इत्यस्मात् कथयति इति श्रुतवान्, अल्लाहः तस्मै आशीर्वादं ददातु, तस्मै शान्तिं च ददातु, यत् सः, अल्लाहः तस्मै आशीर्वादं ददातु, शान्तिं च ददातु, विदाईतीर्थयात्रायाः समये अवदत्- 'धिक् भवतः,' अथवा सः अवदत्, 'धिक् भवतः, नरकाग्नि, मम मृत्योः अनन्तरं अविश्वासं न प्रत्यागच्छ, भवतः केचन अन्येषां शिरःच्छेदनं कुर्वन्ति। तथा [हरमाला बिन् याह्या] अस्मान् अवदत्, [अब्दुल्लाह बिन् वहाब] अस्मान् अवदत्, सः अवदत्, [उमर बिन् मुहम्मद] मां अवदत् यत् [तस्य पिता] तस्मै [इब्न उमर] इत्यस्मात् नबीतः अवदत्, अल्लाह तस्मै आशीर्वादं ददातु, शान्तिं च ददातु, शुअबाहस्य हदीस इव, वकिदतः।
Imam Muslim : 100
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا أَبِي وَمُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ كُلُّهُمْ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اثْنَتَانِ فِي النَّاسِ هُمَا بِهِمْ كُفْرٌ الطَّعْنُ فِي النَّسَبِ وَالنِّيَاحَةُ عَلَى الْمَيِّتِ
तथा अस्मान् प्रति कथितं [अबू बकर बिन् अबू शैबाह] अस्मान् [अबू मुअवियाह] प्रति कथितवान्। -अन्ये आख्याने उल्लिखितम्- अस्मान् च [इब्न नुमैर] प्रति कथितं च शब्दः तस्य एव। तथा च अस्मान् [मम पितुः] [मुहम्मद बिन उबैद] च सर्वान् [अल्-अ'माशतः] [अबू सालिहतः] [अबू हुरैरा] इत्यस्मात् कथितवान् यत्, 'अल्लाहस्य दूतः (स.अ.व.) अवदत् - 'जनानाम् मध्ये द्वौ विषयौ स्तः येन ते अविश्वासिनः भवन्ति: वंशस्य निन्दां, मृतानां शोकं च।