Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith
Hadith
Imam Muslim : 881
و حَدَّثَنِي حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا الثَّوْرِيُّ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ رَجُلًا نَشَدَ فِي الْمَسْجِدِ فَقَالَ مَنْ دَعَا إِلَى الْجَمَلِ الْأَحْمَرِ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا وَجَدْتَ إِنَّمَا بُنِيَتْ الْمَسَاجِدُ لِمَا بُنِيَتْ لَهُ
އަދި [ޙައްޖާޖު ބިން އަޝްޝައިރު] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި، [ޢަބްދުއްރައްޒާޤު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [އައްތައުރީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [އަލްޤަމަތު ބިން މާރސަދު] ގެ އަރިހުން [ސުލައިމާން ބިން ބުރައިދާ] ގެ އަރިހުން [އޭނާގެ ބައްޕަ] ގެ އަރިހުން، 'މީހަކު މިސްކިތުގައި -ގެއްލިފައިވާ މުދާ- އިޢުލާން ކުރެއްވި، އެހެންކަމުން އޭނާ ވިދާޅުވީ، 'ރަތް ޖަމަލު -ގެއްލިފައިވާ ޖަމަލު ދެއްކީ ކާކު ހެއްޔެވެ؟' ދެން ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 882
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ أَبِي سِنَانٍ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا صَلَّى قَامَ رَجُلٌ فَقَالَ مَنْ دَعَا إِلَى الْجَمَلِ الْأَحْمَرِ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا وَجَدْتَ إِنَّمَا بُنِيَتْ الْمَسَاجِدُ لِمَا بُنِيَتْ لَهُ حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ شَيْبَةَ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ عَنْ ابْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ جَاءَ أَعْرَابِيٌّ بَعْدَ مَا صَلَّى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةَ الْفَجْرِ فَأَدْخَلَ رَأْسَهُ مِنْ بَابِ الْمَسْجِدِ فَذَكَرَ بِمِثْلِ حَدِيثِهِمَا قَالَ مُسْلِم هُوَ شَيْبَةُ بْنُ نَعَامَةَ أَبُو نَعَامَةَ رَوَى عَنْهُ مِسْعَرٌ وَهُشَيْمٌ وَجَرِيرٌ وَغَيْرُهُمْ مِنْ الْكُوفِيِّينَ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫބަކުރު ބިން އަބީ ޝައިބާޙް] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ވާކީ] [އަބޫ ސިނާން] ގެ އަރިހުން [އަލްޤަމަތް ބިން މާރުޞަދު] ގެ އަރިހުން [ސުލައިމާން ބިން ބުރައިދާ] ގެ އަރިހުން [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅުގެ އަރިހުން] ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ދުޢާ ކުރައްވަމުން ގެންދަވާ ކަމަށް ވިދާޅުވެ، މީހަކު ތެދުވެވަޑައިގެން ވިދާޅުވީ، 'ރަތް ޖަމަލު - ގެއްލިފައިވާ ޖަނަވާރު އަހަންނަށް ދައްކާނީ ކާކު ހެއްޔެވެ؟' ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ ބަދުޢީން އައީ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ފަޖުރު ނަމާދު ކުރެއްވުމަށްފަހު، މިސްކިތުގެ ދޮރުން ބޯ ވައްދާލެއްވުމަށްފަހުގައެވެ.' ދެން ދެވަނަ ޙަދީޘްފަދަ ޙަދީޘެއް ޛިކުރުކުރެއްވިއެވެ. މުސްލިމް ވިދާޅުވި އެވެ. މިޞްޢަރު، ހުޝައިމް، ޖާރިރު އަދި އެނޫންވެސް ބަޔަކު ކުފާގެ ރިވާވެރިންގެ ތެރެއިން އެކަލޭގެފާނުގެ އަރިހުން ރިވާކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 883
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ أَحَدَكُمْ إِذَا قَامَ يُصَلِّي جَاءَهُ الشَّيْطَانُ فَلَبَسَ عَلَيْهِ حَتَّى لَا يَدْرِيَ كَمْ صَلَّى فَإِذَا وَجَدَ ذَلِكَ أَحَدُكُمْ فَلْيَسْجُدْ سَجْدَتَيْنِ وَهُوَ جَالِسٌ حَدَّثَنِي عَمْرٌو النَّاقِدُ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ وَهُوَ ابْنُ عُيَيْنَةَ قَالَ ح و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ عَنْ اللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ كِلَاهُمَا عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ
ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި، އަޅުގަނޑު މާލިކުގެ ޙާޟިރުގައި އިބްނު ޝިހާބުގެ އަރިހުން އަބޫ ޞަލާމާ ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާންގެ އަރިހުން އަބޫ ޙުރައިރާ (الله ރުހިވޮޑިގެންވާ) ގެ އަރިހުން ކިޔާލީމެވެ ރަކުޢަތް އޭނާ ވަނީ ނަމާދުކޮށްފައެވެ. ފަހެ، ތިޔަބައިމީހުންގެ ތެރެއިން އެކަކު އެކަން ފެނުމުން ދެފަހަރު ސަޖިދަކޮށް، އެއްފަހަރު އިށީންނަންވާނެއެވެ.' އަމްރުއްނާޤިދާއި ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބް އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިން ގޮތުގައި، ދެމީހުންވެސް ބުނީ، ސޫފިޔާން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައި، އަދި އޭނާއަކީ އިބްނު އުޔާނާ ކަމަށް، އޭނާ ވިދާޅުވީ، --އަނެއްކާވެސް ރިވާޔަތުގެ ސިލްސިލާއެއްގެ ތެރެއިން-- އަދި ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދާއި މުޙައްމަދު ބިން ރުމްޙް އަލްލައިތު ބިން ސަޢުދުގެ ކިބައިން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ، އެދެމީހުންވެސް މި ރިވާޔަތުގެ ސިލްސިލާއާއެކު އަޒްޒުހްރީގެ އަރިހުން މިފަދަ ޙަދީޘެއް ރިވާކުރެއްވި ކަމަށެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 884
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ حَدَّثَهُمْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا نُودِيَ بِالْأَذَانِ أَدْبَرَ الشَّيْطَانُ لَهُ ضُرَاطٌ حَتَّى لَا يَسْمَعَ الْأَذَانَ فَإِذَا قُضِيَ الْأَذَانُ أَقْبَلَ فَإِذَا ثُوِّبَ بِهَا أَدْبَرَ فَإِذَا قُضِيَ التَّثْوِيبُ أَقْبَلَ يَخْطُرُ بَيْنَ الْمَرْءِ وَنَفْسِهِ يَقُولُ اذْكُرْ كَذَا اذْكُرْ كَذَا لِمَا لَمْ يَكُنْ يَذْكُرُ حَتَّى يَظَلَّ الرَّجُلُ إِنْ يَدْرِي كَمْ صَلَّى فَإِذَا لَمْ يَدْرِ أَحَدُكُمْ كَمْ صَلَّى فَلْيَسْجُدْ سَجْدَتَيْنِ وَهُوَ جَالِسٌ حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي عَمْرٌو عَنْ عَبْدِ رَبِّهِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الشَّيْطَانَ إِذَا ثُوِّبَ بِالصَّلَاةِ وَلَّى وَلَهُ ضُرَاطٌ فَذَكَرَ نَحْوَهُ وَزَادَ فَهَنَّاهُ وَمَنَّاهُ وَذَكَّرَهُ مِنْ حَاجَاتِهِ مَا لَمْ يَكُنْ يَذْكُرُ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޙައްމަދު ބިން އަލްމުޘްނާ] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [މުޢާޛު ބިން ހިޝާމް] [ޔަޙްޔާ ބިން އަބީ ކާތިރު] ގެ އަރިހުން އަހަރެންނަށް [އަހަރެންގެ ބައްޕަ] އަންގަވާފައިވާ ގޮތުގައި [އަބޫ ޙުރައިރާ ރަޑިޔަالله ޢަންހު] އެބައިމީހުންނަށް އަންގަވާފައިވާ ގޮތުގައި، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ޝައިޠާނާ ފަހަތަށް އެނބުރި، ދުޢާގެ ގޮވާލުމުގެ އަޑު ނީވޭހާ ހިނދަކު އޭނާ ފާޚާނާކުރެއެވެ. އަދި ނަމާދުގެ ގޮވާލުން ނިމުމުން ކުރިއަށް އަންނަނީއެވެ. ނަމާދުގެ ގޮވާލުން އިޢުލާން ކުރެވުމުން އޭނާ ފަހަތަށް ޖެހިލައެވެ. އަދި ނަމާދުގެ ގޮވާލުން އިޢުލާން ކުރެވުމުން، އެމީހަކާއި އޭނާގެ އެދުންތަކުގެ މެދުގައި ފާއިތުވެގެން ކުރިއަށް އަންނަނީއެވެ. ބުނެވިފައި އޮތީ، 'މިކަން ހަނދާންކޮށް، ކުރިން ހަނދާން ނެތް ކަމެއްގެ ސަބަބުން މިކަން ހަނދާން ކުރާށެވެ، އެމީހާއަށް ދުވަހަކުވެސް އޭނާ ނަމާދުކުރި ރަކުޢަތްތައް ނޭނގޭހާ ހިނދަކު. ފަހެ، ތިޔަބައިމީހުންގެ ތެރެއިން އެކަކު ނަމާދުކުރީ ކިތައް ރަކުޢަތްކަން ނޭނގޭނަމަ، ދެފަހަރު ސަޖިދަކޮށް -އެއްފަހަރު- އިށީންނާށެވެ''. އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދީފައިވާ ގޮތުގައި [ޙަރުމަލާ ބިން ޔަޙްޔާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައި [އިބްނު ވަޙްބު] އަޅުގަނޑަށް [ޢަމްރޫ] ކިޔައިދީފައިވަނީ [ޢަބްދުރަބީޙް ބިން ސަޢީދު] އިން [ޢަބްދުއްރަޙްމާން އަލްއަޢްރާޖް] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ ރަސޫލާ] ގެ އަރިހުން ކަމަށް الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވެފައިވަނީ، 'ހަމަކަށަވަރުން، ޝައިޠާނާ އިޤްމާތް ނަމާދު ކުރުމުން، އެކަލޭގެފާނު އެނބުރެއެވެ ދުރުގައި، އަދި އޭނާގެ އަތުގައި ފާރުގަނޑެއް ހުރެއެވެ'. ދެން މިސާލެއްގެ ގޮތުން މިކަހަލަ ޙަދީޘެއް ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ. އަދި އިތުރަށް ވިދާޅުވީ، 'އޭނާ އުފާކޮށްދީ ހުވަފެންތައް ދެއްވައި، ކުރިން ހަނދާން ނެތް ބައެއް އެދުންތައް ހަނދާންކޮށްދިނީ' ކަމަށެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 885
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْأَعْرَجِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ابْنِ بُحَيْنَةَ قَالَ صَلَّى لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَكْعَتَيْنِ مِنْ بَعْضِ الصَّلَوَاتِ ثُمَّ قَامَ فَلَمْ يَجْلِسْ فَقَامَ النَّاسُ مَعَهُ فَلَمَّا قَضَى صَلَاتَهُ وَنَظَرْنَا تَسْلِيمَهُ كَبَّرَ فَسَجَدَ سَجْدَتَيْنِ وَهُوَ جَالِسٌ قَبْلَ التَّسْلِيمِ ثُمَّ سَلَّمَ
ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި، އަޅުގަނޑު އެކަން ހިތުދަސްކޮށްފައިވާނީ މާލިކުގެ ކުރިން އިބްނު ޝިހާބުގެ އަރިހުން ޢަބްދުއްރަޙްމާން އަލްއަޢުރާޖްގެ އަރިހުން ޢަބްދުالله ބިން ބުހައިނާގެ އަރިހުން، އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ. ދެރަކުޢަތަށްފަހު އިށީނދެވަޑައިނުގަންނަވާ - ފުރަތަމަ ތަޝާހުދު - ތެދުވެވަޑައިގަތުމުން ތަބާއިންގެ ޖަމާޢަތް ވެސް އެކަލޭގެފާނުގެ ފަހަތުން ތެދުވެވަޑައިގެންނެވިއެވެ. ނަމާދު ނިމުމުން، އަދި އަޅުގަނޑުމެން ސަލާމް ކުރާނެ އިރަކަށް އިންތިޒާރު ކުރަމުން ދިޔައިރު، ތަކްބީރު ކިޔައި، ދެން ސަލާމް ކުރުމުގެ ކުރިމަތީގައި އިށީނދެގެން ދެފަހަރު ސަޖިދަކޮށް، ދެން ސަލާމް ކުރިއެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 886
و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ قَالَ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ رُمْحٍ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ابْنِ بُحَيْنَةَ الْأَسْدِيِّ حَلِيفِ بَنِي عَبْدِ الْمُطَّلِبِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَامَ فِي صَلَاةِ الظُّهْرِ وَعَلَيْهِ جُلُوسٌ فَلَمَّا أَتَمَّ صَلَاتَهُ سَجَدَ سَجْدَتَيْنِ يُكَبِّرُ فِي كُلِّ سَجْدَةٍ وَهُوَ جَالِسٌ قَبْلَ أَنْ يُسَلِّمَ وَسَجَدَهُمَا النَّاسُ مَعَهُ مَكَانَ مَا نَسِيَ مِنْ الْجُلُوسِ
އަދި [ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ލައިތް] އަށް ވިދާޅުވީ، --އެހެން ރިވާޔަތެއްގެ ތެރެއިން-- އަދި [އިބްނު ރުމްޙް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަލްލައިތު] [އިބްނު ޝިހާބު] ގެ އަރިހުން [އަލްއަޢްރާޖް] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން ބުހައިނާލް އަސްދީގެ އަރިހުން، ބަނީ ޢަބްދުލް މުއްޠާލިބަށް ބައިޢަތު ހިފުމުގެ ހުވާކުރި ރަޙްމަތްތެރިއެއްގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވިއެވެ (ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ) އެއްފަހަރަކު ޒުހުރު ނަމާދު ކުރެއްވިއިރު، އެ ނަމާދުގައި އޭނާ ތެދުވެވަޑައިގަތީ، އޭނާ އިށީންނަން ޖެހޭ ވަގުތު - ފުރަތަމަ ތަޝާހުދު - އެވެ. ފަހެ، ނަމާދު ފުރިހަމަވުމުން - ހަތަރު ރަކުޢަތް - ދެފަހަރު ސަޖިދަކުރީ، ކޮންމެ ސަޖިދައަކާއެކު ތަކްބީރު ކިޔަވައި، އެއީ ސަލާމް ކުރުމުގެ ކުރިން އިށީނދެގެންނެވެ. ރައްޔިތުން ވެސް އެކަލޭގެފާނާއެކު ސަޖިދަ ޖަހާފައި ވާއިރު، އެއީ ހަނދާން ނެތިގެން ދިޔަ ފުރަތަމަ ތަޝާހުދުގެ ބަދަލުގައި ލިބޭ އެއްޗެކެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 887
و حَدَّثَنَا أَبُو الرَّبِيعِ الزَّهْرَانِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْأَعْرَجِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَالِكٍ ابْنِ بُحَيْنَةَ الْأَزْدِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَامَ فِي الشَّفْعِ الَّذِي يُرِيدُ أَنْ يَجْلِسَ فِي صَلَاتِهِ فَمَضَى فِي صَلَاتِهِ فَلَمَّا كَانَ فِي آخِرِ الصَّلَاةِ سَجَدَ قَبْلَ أَنْ يُسَلِّمَ ثُمَّ سَلَّمَ
އަދި އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫ ޢަރުއްރަބީޢު އައްޒަޙްރާނީ] ރިވާވެގެންވަނީ [ޙައްމަދު] އަށް [ޔަޙްޔާ ބިން ސަޢީދު] [ޢަބްދުއްރަޙްމާން އަލްއަޢްރާޖް] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން މާލިކް ބިން ބުހައިނާ އަލްއަޒްދީ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި ވާހަކައެވެ އޭނާގެ ނަމާދުގައި އިށީންނަންވީ - ތަޙްޔާތު - ކަމަށާއި، އޭނާގެ ނަމާދު ކުރިއަށް ގެންދެވިއެވެ. ނަމާދު ނިމުމުން ސަލާމް ކުރުމުގެ ކުރިމަތީގައި ސަޖިދަ ޖަހާފައި ދެން ސަލާމް ކުރެއްވިއެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 888
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي خَلَفٍ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ دَاوُدَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا شَكَّ أَحَدُكُمْ فِي صَلَاتِهِ فَلَمْ يَدْرِ كَمْ صَلَّى ثَلَاثًا أَمْ أَرْبَعًا فَلْيَطْرَحْ الشَّكَّ وَلْيَبْنِ عَلَى مَا اسْتَيْقَنَ ثُمَّ يَسْجُدُ سَجْدَتَيْنِ قَبْلَ أَنْ يُسَلِّمَ فَإِنْ كَانَ صَلَّى خَمْسًا شَفَعْنَ لَهُ صَلَاتَهُ وَإِنْ كَانَ صَلَّى إِتْمَامًا لِأَرْبَعٍ كَانَتَا تَرْغِيمًا لِلشَّيْطَانِ حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ وَهْبٍ حَدَّثَنِي عَمِّي عَبْدُ اللَّهِ حَدَّثَنِي دَاوُدُ بْنُ قَيْسٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَفِي مَعْنَاهُ قَالَ يَسْجُدُ سَجْدَتَيْنِ قَبْلَ السَّلَامِ كَمَا قَالَ سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ
އަދި [މުޙައްމަދު ބިން އަޙްމަދު ބިން އަބީ ޚަލަފް] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި، [މޫސާ ބިން ދާއޫދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [ސުލައިމާން ބިން ބިލާލް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [ޒައިދު ބިން އަސްލަމް] ގެ އަރިހުން [ޢަތަޢު ބިން ޔަސާރު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ސަޢީދުލް ޚުދުރީ] ގެ އަރިހުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ ތިން ރަކުޢަތް ވިޔަސް ނުވަތަ ހަތަރު ރަކުޢަތް ވިޔަސް ނަމާދު ކުރެއްވި ކިތައް ރަކުޢަތް ނޭނގެއެވެ. ދެން ސަލާމް ކުރުމުގެ ކުރިން ދެފަހަރު ސަޖިދަ ކުރާށެވެ. ފަސް ރަކުޢަތް ނަމާދު ކުރިކަން އެނގިއްޖެނަމަ އޭނާގެ ސަޖިދައިން އޭނާގެ ނަމާދު ފުރިހަމަވެއްޖެއެވެ. އަދި އެކަލޭގެފާނުގެ ނަމާދަކީ ހަތަރު ރަކުޢަތް ކަމަށް އެނގިއްޖެނަމަ، އެކަލޭގެފާނުގެ ދެ ސަޖިދައަކީ ޝައިޠާނާއަށް ފުރައްސާރަކުރުމެއްގެ ގޮތުގައެވެ.'' އަޅުގަނޑަށް [އަޙްމަދު ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން ވަޙްބަށް] ރިވާވެގެންވަނީ [އަހަރެންގެ ދޮންބައްޕަ، ޢަބްދުﷲ] މި އިސްނާދާއެކު [ޒައިދު ބިން އަސްލަމް] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑަށް [ދައުދު ބިން ޤައިސް] އަށް ރިވާކުރެއްވިއެވެ. ނުވަތަ ސުލައިމާން ވިދާޅުވި ފަދައިން'.
Hadith
Imam Muslim : 889
و حَدَّثَنَا عُثْمَانُ وَأَبُو بَكْرِ ابْنَا أَبِي شَيْبَةَ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ جَرِيرٍ قَالَ عُثْمَانُ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِبْرَاهِيمُ زَادَ أَوْ نَقَصَ فَلَمَّا سَلَّمَ قِيلَ لَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَحَدَثَ فِي الصَّلَاةِ شَيْءٌ قَالَ وَمَا ذَاكَ قَالُوا صَلَّيْتَ كَذَا وَكَذَا قَالَ فَثَنَى رِجْلَيْهِ وَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَسَجَدَ سَجْدَتَيْنِ ثُمَّ سَلَّمَ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَيْنَا بِوَجْهِهِ فَقَالَ إِنَّهُ لَوْ حَدَثَ فِي الصَّلَاةِ شَيْءٌ أَنْبَأْتُكُمْ بِهِ وَلَكِنْ إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ أَنْسَى كَمَا تَنْسَوْنَ فَإِذَا نَسِيتُ فَذَكِّرُونِي وَإِذَا شَكَّ أَحَدُكُمْ فِي صَلَاتِهِ فَلْيَتَحَرَّ الصَّوَابَ فَلْيُتِمَّ عَلَيْهِ ثُمَّ لِيَسْجُدْ سَجْدَتَيْنِ حَدَّثَنَاه أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا ابْنُ بِشْرٍ قَالَ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ كِلَاهُمَا عَنْ مِسْعَرٍ عَنْ مَنْصُورٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ بِشْرٍ فَلْيَنْظُرْ أَحْرَى ذَلِكَ لِلصَّوَابِ وَفِي رِوَايَةِ وَكِيعٍ فَلْيَتَحَرَّ الصَّوَابَ و حَدَّثَنَاه عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ حَسَّانَ حَدَّثَنَا وُهَيْبُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا مَنْصُورٌ بِهَذَا الْإِسْنَادِ و قَالَ مَنْصُورٌ فَلْيَنْظُرْ أَحْرَى ذَلِكَ لِلصَّوَابِ حَدَّثَنَاه إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ الْأُمَوِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ مَنْصُورٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَقَالَ فَلْيَتَحَرَّ الصَّوَابَ حَدَّثَنَاه مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مَنْصُورٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَقَالَ فَلْيَتَحَرَّ أَقْرَبَ ذَلِكَ إِلَى الصَّوَابِ حَدَّثَنَاه يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا فُضَيْلُ بْنُ عِيَاضٍ عَنْ مَنْصُورٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَقَالَ فَلْيَتَحَرَّ الَّذِي يَرَى أَنَّهُ الصَّوَابُ حَدَّثَنَاه ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ الصَّمَدِ عَنْ مَنْصُورٍ بِإِسْنَادِ هَؤُلَاءِ وَقَالَ فَلْيَتَحَرَّ الصَّوَابَ
އަދި [ޢުޘްމާން] އާއި [އަބޫބަކުރު]، އަބޫ ޝައިބާގެ ދެ ދަރިކަލުން، އަދި [އިޝާޤް ބިން އިބްރާހީމް] އެންމެންވެސް [ޖަރީރު] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި [ޢުޘްމާން]، [ޖާރިރު] [މަންޝޫރު] އިން [އިބްރާހީމް] ގެ އަރިހުން [އަލްޤާމާ] އިން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [ޢަބްދުالله] ވިދާޅުވިއެވެ -އިބްރާހީމް ވިދާޅުވި- ރަކުޢަތުގެ އަދަދަށްވުރެ ގިނައިން ނުވަތަ މަދުކޮށް -އެކަށީގެންވާ އަދަދަށް-. އެކަލޭގެފާނު ސަލާމް ދެއްވުމުން އެކަލޭގެފާނަށް އެދިވަޑައިގަތީ، އޭ الله ގެ ރަސޫލާއެވެ! ނަމާދަށް ބަދަލެއް އައިސްފައިވޭތޯއެވެ؟' ރަސޫލާ ދެންނެވީ ކީއްވެގެން ހެއްޔެވެ؟ އެމީހުން ބުނީ ތިޔަބައިމީހުން މިގޮތަށް، މިގޮތަށް، އަދި މިގޮތަށް ނަމާދުކުރާ ކަމަށެވެ. ދެން ޤިބްލާއާ ދިމާއަށް ފައިތިލަ ޖައްސައިގެން ނިންމަވާލެއްވުމަށްފަހު ދެފަހަރު ސަޖިދަ ކުރެއްވުމަށްފަހު ސަލާމް ދެއްވިއެވެ. ދެން އެކަލޭގެފާނު އަޅުގަނޑުމެންނާ ދިމާއަށް މޫނު އަނބުރާލަމުން ވިދާޅުވިއެވެ. އަހަންނަކީ ހަމައެކަނި -ގޯސްތައް- ހަނދާން ނައްތާލެވޭ ފަދައިން -ގޯސްތައް- ހަނދާން ނައްތާލެވޭނެ އިންސާނެކެވެ. އެހެންވީމާ ހަނދާން ނެތިއްޖެއްޔާ ދެން ހަނދާންކޮށްދީބަލަ. އަދި ނަމާދުގައި ރަކުޢަތުގެ އަދަދާއިމެދު ޝައްކު އުފެދިއްޖެނަމަ ޞައްޙަކަން ޔަޤީންވާ ރަކުޢަތުގެ އަދަދަށް - އެއީ އެންމެ މަދު ރަކުޢަތް - ނަގައިގެން ދެފަހަރު ސަޖިދަ ކުރާށެވެ.'' އަބޫ ކުރުއިބް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވިއެވެ މި ރިވާޔަތުގެ ސިލްސިލާއާއެކު މަންޝޫރުގެ އަރިހުން، އަދި އިބްނު ބިޝާރުގެ ރިޑޭޝަންގައި ރިޑެކްޝަން އާއި އެކު، 'ދެން ޙަޤީޤަތަށް މާ ޞައްޙަ ކަންތައް ބައްލަވާށެވެ'. ވާކީގެ ރިވާޔަތުގައި ހުއްޓާ، 'ދެން އޭނާއަށް ހަގީގަތަށް ވުރެ ޞައްޙަ ކަންތައްތައް ބަލާލަމާ ހިނގާށެވެ'. އަބްދުالله ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާން އައްދާރީމީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި، ޔަޙްޔާ ބިން ޙަސަން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި، ވުހައިބް ބިން ޚާލިދު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި، މަންޝޫރު މި ރިވާޔަތުގެ ސިލްސިލާއާއެކު، އަދި މަންޝޫރު ވިދާޅުވިއެވެ. އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވީ [އިޝާޤު ބިން އިބްރާހީމް]، އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވީ [އުބައިދު ބިން ސަޢީދުލް ޢުމާވީ]، [ސުފްޔާން] [މަންޝޫރު] އިން އަޅުގަނޑުމެންނަށް މި ފަތުރާ ސިލްސިލާއާއެކު ރިވާކުރެއްވިއެވެ. އެއީ [މުޙައްމަދު ބިން އަލް މުޘައްނަ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި، [މުޙައްމަދު ބިން ޖަޢުފަރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި، [މަންޝޫރު] ގެ ފަރާތުން [ޝުޢޫބާ] މި ފަތުރާ ސިލްސިލާއާއެކު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި، އަދި އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އެއީ [ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ އެއްޗެއް، [މަންޝޫރު] ގެ ފަރާތުން [ފުދައިލް ބިން ޢިޔާދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވީ މި ޗޭނުޖެހުމުގެ ސިލްސިލާއާއެކު، އަދި އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އެއީ [އިބްނު އަބީ ޢުމަރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ ކަމެއް، އެއީ [މަންޝޫރު] ގެ ފަރާތުން [ޢަބްދުލްޢަޒީޒް ބިން ޢަބްދުޝް ޝަމާދު] އެބައިމީހުންގެ ޓްރާންސްމިޝަން ޗޭންއާއެކު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި ކަމެއް، އަދި އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 890
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى الظُّهْرَ خَمْسًا فَلَمَّا سَلَّمَ قِيلَ لَهُ أَزِيدَ فِي الصَّلَاةِ قَالَ وَمَا ذَاكَ قَالُوا صَلَّيْتَ خَمْسًا فَسَجَدَ سَجْدَتَيْنِ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢުބައިދުالله ބިން މުޢާޘްލް އަންބަރީ] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [އަހަރެންގެ ބައްޕަ] އަހަރެމެންނަށް [ޝުޢުބާ] [އަލްޙަކަމް] އިން [އިބްރާހީމް] ގެ އަރިހުން [އަލްޤާމާ] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދީފައިވާ ގޮތުގައި، އެއްފަހަރަކު ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޒުހުރުގެ ފަސް ރަކްޢަތް ނަމާދު ކުރެއްވިއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ސަލާމް ބުނުމުން އެކަލޭގެފާނާ ސުވާލު ކުރެވުނީ، އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، ނަމާދުގެ ރަކުޢަތްތައް އިތުރުވެއްޖެ ހެއްޔެވެ؟ އޭނާ ޖަވާބު ދިނީ އެއީ ކީއްވެގެން ހެއްޔެވެ؟ އެމީހުން ޖަވާބު ދިނީ ކަލޭގެފާނު ފަސް ރަކުޢަތް ނަމާދު ކުރެއްވިއެވެ. ދެން ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ދެފަހަރު ސަޖިދަ ކުރެއްވިއެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 891
و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا ابْنُ إِدْرِيسَ عَنْ الْحَسَنِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ أَنَّهُ صَلَّى بِهِمْ خَمْسًا ح حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْحَسَنِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سُوَيْدٍ قَالَ صَلَّى بِنَا عَلْقَمَةُ الظُّهْرَ خَمْسًا فَلَمَّا سَلَّمَ قَالَ الْقَوْمُ يَا أَبَا شِبْلٍ قَدْ صَلَّيْتَ خَمْسًا قَالَ كَلَّا مَا فَعَلْتُ قَالُوا بَلَى قَالَ وَكُنْتُ فِي نَاحِيَةِ الْقَوْمِ وَأَنَا غُلَامٌ فَقُلْتُ بَلَى قَدْ صَلَّيْتَ خَمْسًا قَالَ لِي وَأَنْتَ أَيْضًا يَا أَعْوَرُ تَقُولُ ذَاكَ قَالَ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ فَانْفَتَلَ فَسَجَدَ سَجْدَتَيْنِ ثُمَّ سَلَّمَ ثُمَّ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ صَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَمْسًا فَلَمَّا انْفَتَلَ تَوَشْوَشَ الْقَوْمُ بَيْنَهُمْ فَقَالَ مَا شَأْنُكُمْ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ زِيدَ فِي الصَّلَاةِ قَالَ لَا قَالُوا فَإِنَّكَ قَدْ صَلَّيْتَ خَمْسًا فَانْفَتَلَ ثُمَّ سَجَدَ سَجْدَتَيْنِ ثُمَّ سَلَّمَ ثُمَّ قَالَ إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ أَنْسَى كَمَا تَنْسَوْنَ وَزَادَ ابْنُ نُمَيْرٍ فِي حَدِيثِهِ فَإِذَا نَسِيَ أَحَدُكُمْ فَلْيَسْجُدْ سَجْدَتَيْنِ
އަދި [އިބްނު ނޫމައިރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިބްނު އިދްރީސް] [އަލްޙަސަން ބިން އުބައިދުالله] ގެ އަރިހުން [އިބްރާހީމް] ގެ އަރިހުން [އަލްޤަމަތުން] އެބައިމީހުންނަށް ފަސް ރަކުޢަތުން އިސްކޮށްދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ. --އަނެއްކާވެސް ރިވާޔަތެއްގެ ތެރެއިން-- [ޢުޘްމާން ބިން އަބީ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި އަދި ބަސްފުޅަކީ އޭނާގެ، އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [ޖަރީރު] އިން [އަލްޙަސަން ބިން އުބައިދުالله] އިން [އިބްރާހީމް ބިން ސުވައިދު] ގެ އަރިހުން އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ ރަކުއަތް!' އޭނާ ޖަވާބު ދިނީ 'ނޫން، އަހަރެން އެކަން ނުކުރީމެވެ.' އެމީހުން ބުނީ އާދެ، ކަލޭ އެކަން ކޮށްފި ކަމަށެވެ. ވާހަކަ ކިޔައިދޭ މީހާ ބުންޏެވެ. އަހަރެން ބުނީމެވެ، އާދެ، ކަލޭ ފަސް ރަކުޢަތް ނަމާދުކޮށްފި އެވެ. އެކަލޭގެފާނު އަޅުގަނޑަށް ވިދާޅުވިއެވެ. އަހަރެން ޖަވާބު ދިނީ 'އާނ' އެވެ. ދެން އޭނާ ފަސްއެނބުރި، ދެން ދެފަހަރު ސަޖިދަކޮށްލުމަށްފަހު ސަލާމް ބުނެލިއެވެ. ދެން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވީ، [ޢަބްދުالله] ވިދާޅުވިއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ފަހަތަށް ޖެހިވަޑައިގަތުމުން މީސްތަކުން އެކަކު އަނެކަކުގެ މެދުގައި މުރުތައްދުވެ، ކަލޭގެފާނުގެ ހާލު ކޮބައިތޯ ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ. އެމީހުން ބުނީ، އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، ނަމާދުގައި އިތުރު ރަކުޢަތްތަކެއް ވެއެވެ؟ އޭނާ ބުންޏެވެ. އެއުރެން ބުންޏެވެ. ދެން އޭނާ ފަސްއެނބުރި، ދެން ދެފަހަރު ސަޖިދަކޮށްލުމަށްފަހު ސަލާމް ބުނެލިއެވެ. ދެން ވިދާޅުވީ އަހަންނަކީ ހަމައެކަނި ކަލޭމެން ފަދައިން ހަނދާން ނައްތާލާ އިންސާނެއް ކަމަށެވެ. އިބްނު ނޫމައިރު އޭނާގެ ޙަދީޘްފުޅުގައި އިތުރަށް ވިދާޅުވެފައިވަނީ، 'ތިޔަބައިމީހުންގެ ތެރެއިން އެކަކު ހަނދާން ނައްތާލައިފިނަމަ ދެފަހަރު ސަޖިދަކުރެއްވުން' ކަމަށެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 892
و حَدَّثَنَاه عَوْنُ بْنُ سَلَّامٍ الْكُوفِيُّ أَخْبَرَنَا أَبُو بَكْرٍ النَّهْشَلِيُّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْأَسْوَدِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ صَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَمْسًا فَقُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَزِيدَ فِي الصَّلَاةِ قَالَ وَمَا ذَاكَ قَالُوا صَلَّيْتَ خَمْسًا قَالَ إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ أَذْكُرُ كَمَا تَذْكُرُونَ وَأَنْسَى كَمَا تَنْسَوْنَ ثُمَّ سَجَدَ سَجْدَتَيْ السَّهْوِ
އަދި އަޅުގަނޑުމެން [ޢައުން ބިން ޞައްލަމް އަލް ކޫފީ] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، [ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން އަލް އަސްވާދު] ގެ އަރިހުން [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅު] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވިއެވެ. ދެން އަޅުގަނޑުމެން ބުނީމެވެ، އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، ނަމާދުގައި އިތުރު ރަކުޢަތްތަކެއް ވާތޯއެވެ؟ އޭނާ ބުންޏެވެ. އެއުރެން ބުނީ، ތިޔަބައިމީހުން ފަސް ރަކުޢަތް ނަމާދުކޮށްފި ކަމަށެވެ. އޭނާ ބުނީ އަހަންނަކީ ހަމައެކަނި ކަލޭ ކަހަލަ އިންސާނެއް، ކަލޭ ހަނދާން ހުރި ގޮތަށް އަހަންނަށް ހަނދާން ކުރެވޭ، އަދި ކަލޭ ހަނދާން ނައްތާލާ ފަދައިން އަހަރެންނަށް ހަނދާން ނައްތާލެވޭނެ ކަމަށެވެ. ދެން ދެފަހަރު ސަޖިދަ ޖަހާލިއެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 893
و حَدَّثَنَا مِنْجَابُ بْنُ الْحَارِثِ التَّمِيمِيُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ مُسْهِرٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَزَادَ أَوْ نَقَصَ قَالَ إِبْرَاهِيمُ وَالْوَهْمُ مِنِّي فَقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَزِيدَ فِي الصَّلَاةِ شَيْءٌ فَقَالَ إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ أَنْسَى كَمَا تَنْسَوْنَ فَإِذَا نَسِيَ أَحَدُكُمْ فَلْيَسْجُدْ سَجْدَتَيْنِ وَهُوَ جَالِسٌ ثُمَّ تَحَوَّلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَجَدَ سَجْدَتَيْنِ
އަދި [މިންޖާބު ބިން އަލްޙަރީޘު އައްތަމީމީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިބްނު މުޝީރު] [އަލްއަޢުމާޝް] އިން [އިބްރާހީމް] އިން [އަލްޤާމާ] އިން [ޢަބްދުالله] ގެ އަރިހުން ވިދާޅުވީ، 'الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ނަމާދު ކުރެއްވިއެވެ. އިބްރާހީމް ވިދާޅުވީ، 'މި ހީކުރުމަކީ އަހަރެންގެ ފަރާތުން ލިބުނު ކަމެއް' - މާނައަކީ އިބްރާހީމްއަށް އިތުރުކުރާނެ ކަމެއް ނުވަތަ އުނިކުރާނެ ކަމެއް ޔަގީން ނުވާތީ - ދެން ސުވާލު ކުރެވުނީ، 'އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، އެ ދުޢާގައި އިތުރު ރަކްޢަތެއް އޮތް ހެއްޔެވެ؟ އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. ތިޔަބައިމީހުންގެ ތެރެއިން އެކަކު ހަނދާން ނައްތާލައިފިނަމަ، ދެން އޭނާ ދެފަހަރު ސަޖިދަ ކުރާށެވެ.' އެވަގުތު އޭނާ އިނީއެވެ. ދެން އެނބުރި ދެފަހަރަކު ސަޖިދަ ޖަހާލިއެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 894
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ قَالَ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا حَفْصٌ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَجَدَ سَجْدَتَيْ السَّهْوِ بَعْدَ السَّلَامِ وَالْكَلَامِ
އަދި [އަބޫބަކުރު ބިން އަބީ ޝައިބާ] އާއި [އަބޫ ކުރައިބް] ދެމީހުންވެސް ވިދާޅުވީ، [އަބޫ މުޢާވިޔަތު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ސަލާމްކޮށް ވާހަކަ ދެއްކުމަށްފަހު ހަނދާންނެތުމުގެ ގޮތުން ދެފަހަރު ސަޖިދަ ކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 895
و حَدَّثَنِي الْقَاسِمُ بْنُ زَكَرِيَّاءَ حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ الْجُعْفِيُّ عَنْ زَائِدَةَ عَنْ سُلَيْمَانَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ صَلَّيْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِمَّا زَادَ أَوْ نَقَصَ قَالَ إِبْرَاهِيمُ وَايْمُ اللَّهِ مَا جَاءَ ذَاكَ إِلَّا مِنْ قِبَلِي قَالَ فَقُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَحَدَثَ فِي الصَّلَاةِ شَيْءٌ فَقَالَ لَا قَالَ فَقُلْنَا لَهُ الَّذِي صَنَعَ فَقَالَ إِذَا زَادَ الرَّجُلُ أَوْ نَقَصَ فَلْيَسْجُدْ سَجْدَتَيْنِ قَالَ ثُمَّ سَجَدَ سَجْدَتَيْنِ
އަދި [އަލްޤާސިމް ބިން ޒަކަރިއްޔާ] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި [ޙުސައިން ބިން ޢަލީ އަލްޖުޢުފީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ [ޒައިދާ] އިން [ސުލައިމާނުން] [އިބްރާހީމް] އިން [އަލްޤާމާ] އިން [ޢަބްދުالله] ގެ އަރިހުން އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ. އިބްރާހީމް ވިދާޅުވީ، الله ގެ ޙަޟްރަތުގައި އެމީހަކު އައީ އަހަރެންގެ ކުރިމައްޗަށް ނޫނީ ނާންނަކަމަށެވެ. އެކަލޭގެފާނު އަނެއްކާވެސް ވިދާޅުވިއެވެ. ' އޭނާ ޖަވާބު ދިނީ 'ނޫން' ކަމަށެވެ. ވާހަކަ ކިޔައިދިން މީހާ ބުނީ، 'އަހަރެމެން އޭނާ ކުރި ކަމެއްގެ ވާހަކަ ސުވާލު ކުރުމުން އޭނާ ބުނީ ފިރިހެނަކު އެއް ރަކުއަތަށް ވުރެ މަދު ނުވަތަ މަދު ނަމަ ދެފަހަރު ސަޖިދަ ކުރަން ޖެހޭނެ' ކަމަށެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވީ، ދެން ދެފަހަރު ސަޖިދަކުރީ'' ކަމަށެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 896
حَدَّثَنِي عَمْرٌو النَّاقِدُ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ جَمِيعًا عَنْ ابْنِ عُيَيْنَةَ قَالَ عَمْرٌو حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ قَالَ سَمِعْتُ مُحَمَّدَ بْنَ سِيرِينَ يَقُولُ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُا صَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِحْدَى صَلَاتَيْ الْعَشِيِّ إِمَّا الظُّهْرَ وَإِمَّا الْعَصْرَ فَسَلَّمَ فِي رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ أَتَى جِذْعًا فِي قِبْلَةِ الْمَسْجِدِ فَاسْتَنَدَ إِلَيْهَا مُغْضَبًا وَفِي الْقَوْمِ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرَ فَهَابَا أَنْ يَتَكَلَّمَا وَخَرَجَ سَرَعَانُ النَّاسِ قُصِرَتْ الصَّلَاةُ فَقَامَ ذُو الْيَدَيْنِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَقُصِرَتْ الصَّلَاةُ أَمْ نَسِيتَ فَنَظَرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمِينًا وَشِمَالًا فَقَالَ مَا يَقُولُ ذُو الْيَدَيْنِ قَالُوا صَدَقَ لَمْ تُصَلِّ إِلَّا رَكْعَتَيْنِ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ وَسَلَّمَ ثُمَّ كَبَّرَ ثُمَّ سَجَدَ ثُمَّ كَبَّرَ فَرَفَعَ ثُمَّ كَبَّرَ وَسَجَدَ ثُمَّ كَبَّرَ وَرَفَعَ قَالَ وَأُخْبِرْتُ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ أَنَّهُ قَالَ وَسَلَّمَ حَدَّثَنَا أَبُو الرَّبِيعِ الزَّهْرَانِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ صَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِحْدَى صَلَاتَيْ الْعَشِيِّ بِمَعْنَى حَدِيثِ سُفْيَانَ
[ޢަމްރުއްނާޤިދު] އާއި [ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބް] ދެމީހުންވެސް [އިބްނު އުއްޔިނާ] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި [ޢަމްރު] ވިދާޅުވެފައިވަނީ، [ސުފްޔާން ބިން އުއްޔިނާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ، [އައްޔޫބު] ވިދާޅުވި ވާހަކައެވެ الله ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ) އަޅުގަނޑުމެން ނަމާދުގައި އިސްކޮށްދެއްވީ، ފަހަރެއްގައި ޒުހުރު ނުވަތަ ޢަޞްރު ނަމާދުގެ ތެރެއިން އެއް ނަމާދެއްގައެވެ. ދެން ސަލާމް ބުނުމަށްފަހު ދެރަކުޢަތަށްފަހު، ދެން ގޮސް މިސްކިތުގެ ޤިބްލައާ ދިމާލަށް ހުރި ޚަޒާނާ ގަހެއްގެ ކައިރިއަށް ގޮސް، ދެން ރުޅިއައިސްގެން އެ ގަހަށް ލެނގިލިއެވެ. ޖަމާޢަތުގެ ތެރޭގައި އަބޫބަކުރު އާއި ޢުމަރު ހިމެނުނު ނަމަވެސް އެމީހުން ތިބީ ވާހަކަ ދައްކަން ޖެހިލުންވެފައެވެ. އަވަސްވެގަންނަން ކަމުދިޔަ މީހުން ނުކުތީ 'ނަމާދު ކުރުކޮށްފި' ކަމަށް ބުނެއެވެ. ކުއްލިއަކަށް ޛުލްޔާދާއިން ތެދުވެވަޑައިގެން ވިދާޅުވީ، އޭ الله ގެ ރަސޫލާ! ނަމާދު ކުރުވީތޯ ނުވަތަ ހަނދާން ނެތިއްޖެތަ؟' ' ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ކަނާތްފަރާތާއި ވާތްފަރާތަށް ބައްލަވާލެއްވުމަށްފަހު ވިދާޅުވީ، 'ޛުލްޔާދައިން ވިދާޅުވި އެއްޗެއް ރަނގަޅު ކުރައްވާށޭ؟ ' އެއުރެން ޖަވާބު ދިނީ ޞައްޙަ، އޭ الله ގެ ރަސޫލާ! ކަލޭ ނަމާދުކުރީ އެންމެ ދެރަކުޢަތެވެ.' ދެން ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އިތުރު ދެރަކުޢަތް ނަމާދު ކުރެއްވުމަށްފަހު ސަލާމް ދެއްވިއެވެ. އެއަށްފަހު އޭނާ ތަކްބީރު ބުނުމަށްފަހު ސަޖިދަ ޖަހާލިއެވެ. ދެން ތަކްބީރު ބުނުމުން، ދެން ތެދުވިއެވެ. ދެން ތަކްބީރު ކިޔައި، ދެން އަނެއްކާވެސް ސަޖިދަ ޖަހާފައި، ދެން ތަކްބީރު ބުނުމުން، ދެން ތެދުވިއެވެ.' އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫ ޢަރުއްރަބީޢު އައްޒަޙްރާނީ] ރިވާވެގެންވަނީ، ސުފްޔާންގެ ޙަދީޘާ އެއްފަދައިން، ސުފްޔާންގެ ޙަދީޘާ އެއްފަދައިން، ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ރަސޫލާ (ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ) އަޅުގަނޑުމެންނަށް ނަމާދުގައި ގެންދެވި’ ކަމަށް ވިދާޅުވެ، [މުޙައްމަދު] ގެ އަރިހުން [ޙައްމާދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އައްޔޫބު] ރިވާކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 897
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ دَاوُدَ بْنِ الْحُصَيْنِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ مَوْلَى ابْنِ أَبِي أَحْمَدَ أَنَّهُ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُا صَلَّى لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةَ الْعَصْرِ فَسَلَّمَ فِي رَكْعَتَيْنِ فَقَامَ ذُو الْيَدَيْنِ فَقَالَ أَقُصِرَتْ الصَّلَاةُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَمْ نَسِيتَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُلُّ ذَلِكَ لَمْ يَكُنْ فَقَالَ قَدْ كَانَ بَعْضُ ذَلِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَأَقْبَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى النَّاسِ فَقَالَ أَصَدَقَ ذُو الْيَدَيْنِ فَقَالُوا نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَأَتَمَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا بَقِيَ مِنْ الصَّلَاةِ ثُمَّ سَجَدَ سَجْدَتَيْنِ وَهُوَ جَالِسٌ بَعْدَ التَّسْلِيمِ و حَدَّثَنِي حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ إِسْمَعِيلَ الْخَزَّازُ حَدَّثَنَا عَلِيٌّ وَهُوَ ابْنُ الْمُبَارَكِ حَدَّثَنَا يَحْيَى حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ حَدَّثَنَا أَبُو هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ مِنْ صَلَاةِ الظُّهْرِ ثُمَّ سَلَّمَ فَأَتَاهُ رَجُلٌ مِنْ بَنِي سُلَيْمٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَقُصِرَتْ الصَّلَاةُ أَمْ نَسِيتَ وَسَاقَ الْحَدِيثَ و حَدَّثَنِي إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ شَيْبَانَ عَنْ يَحْيَى عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ بَيْنَا أَنَا أُصَلِّي مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةَ الظُّهْرِ سَلَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الرَّكْعَتَيْنِ فَقَامَ رَجُلٌ مِنْ بَنِي سُلَيْمٍ وَاقْتَصَّ الْحَدِيثَ
[ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [މާލިކް ބިން އަނަސް] ގެ އަރިހުން [ދައުދު ބިން އަލް ޙުސައިން] ގެ އަރިހުން [އިބްނު އަބީ އަޙްމަދުގެ މައުލާ އަބޫ ސުފްޔާން] ގެ އަރިހުންނެވެ. ދެން ސަލާމް ދެންނެވީ ދެރަކުޢަތަށްފަހުގައެވެ. ދެން ޛުލްޔާދާއިން ތެދުވެވަޑައިގެން ވިދާޅުވިއެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ ރަސޫލާ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ޛުލް ޔަދާއިން ވިދާޅުވިއެވެ. ދެން الله ގެ ރަސޫލާ ރަސޫލާ މީސްތަކުންނާ ދިމާއަށް އެނބުރިވަޑައިގެން ޛުލްޔާދައިންގެ ބަސްފުޅަކީ ތެދެއްތޯއެވެ؟ އެމީހުން ޖަވާބު ދިނީ އާދެ، އޭ الله ގެ ރަސޫލާއެވެ. ދެން الله ގެ ރަސޫލާ ރަސޫލާ ރަސޫލުالله ނަމާދުގެ ބާކީ ހުރި ރަކުޢަތްތައް ފުރިހަމަ ކުރައްވައި، ދެން ސަލާމަށްފަހު އިށީނދެވަޑައިގެން ދެފަހަރު ސަޖިދަ ކުރެއްވިއެވެ.'' އަދި [ޙައްޖާޖު ބިން އަޝްޝައިރު] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވީ، [ޙާރޫން ބިން އިސްމާޢީލް ޚައްޒާޒް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވިއެވެ. އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ، [އަބޫ ޙުރައިރާ ރަޟިޔަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ]]، 'الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޒުހުރު ނަމާދުގެ ދެރަކުޢަތް ނަމާދު ކުރެއްވުމުން، ދެން ސަލާމް ވިދާޅުވިއެވެ. ދެން ބަނޫ ސުލައިމްގެ މީހަކު އެކަލޭގެފާނުގެ އަރިހަށް އައިސް ވިދާޅުވިއެވެ. ދެން އޭނާ މި ޙަދީޘް ގެނައެވެ.' އަދި [އިޝާޤު ބިން މަންސޫރު] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވީ، [އުބައިދުالله ބިން މޫސާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި، [ޝައިބާން] އިން [ޔަޙްޔާ] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ސަލާމާ] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ]] ގެ އަރިހުން، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ ރަކުޢަތްތަކެވެ. ދެން ބަނޫ ސުލައިމްގެ މީހަކު ތެދުވެ މި ޙަދީޘް ރިވާކުރެއްވިއެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 898
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ جَمِيعًا عَنْ ابْنِ عُلَيَّةَ قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ خَالِدٍ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي الْمُهَلَّبِ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى الْعَصْرَ فَسَلَّمَ فِي ثَلَاثِ رَكَعَاتٍ ثُمَّ دَخَلَ مَنْزِلَهُ فَقَامَ إِلَيْهِ رَجُلٌ يُقَالُ لَهُ الْخِرْبَاقُ وَكَانَ فِي يَدَيْهِ طُولٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَذَكَرَ لَهُ صَنِيعَهُ وَخَرَجَ غَضْبَانَ يَجُرُّ رِدَاءَهُ حَتَّى انْتَهَى إِلَى النَّاسِ فَقَالَ أَصَدَقَ هَذَا قَالُوا نَعَمْ فَصَلَّى رَكْعَةً ثُمَّ سَلَّمَ ثُمَّ سَجَدَ سَجْدَتَيْنِ ثُمَّ سَلَّمَ
އަދި [އަބޫބަކުރު ބިން އަބީ ޝައިބާ] އާއި [ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބް] އެންމެންވެސް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [ޒުހައިރު] ވިދާޅުވި [އިބްނު އުލައިއްޔާ] ގެ އަރިހުން، [އިސްމާޢީލް ބިން އިބްރާހީމް] [ޚާލިދު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޤިލާބާ] ގެ އަރިހުން [އިމްރާން ބިން ޙުސައިން] ގެ އަރިހުން [އިމްރާން ބިން ޙުސައިން] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވިއެވެ އޭނާގެ މައްޗަށް) ޢަޞްރު ނަމާދުކޮށް، ދެން ތިންވަނަ ރަކުޢަތުގައި ސަލާމް ކިޔައި، ދެން އޭނާގެ ގެއަށް ވަދެވަޑައިގަތެވެ. ދެން އަލްޚިރްބާޤު ކިޔާ މީހަކު އޭނާއާ ދިމާއަށް ހުއްޓިފައި އަތް ދިއްކޮށްލައިގެން ހުރެ އޭނާ ސުވާލުކުރީ، އޭ الله ގެ ރަސޫލާއޭ، ދެން އޭނާ ކުރި ކަމެއްގެ ވާހަކަ ދެއްކިއެވެ. އަދި الله ގެ ރަސޫލާ ރުޅިވެރިކަމުގެ ހާލެއްގައި ނުކުމެވަޑައިގަތީ، މީސްތަކުންގެ ގާތަށް ހުއްޓި، މިމީހާ ބުނި އެއްޗަކީ ތެދެއް ހެއްޔެވެ؟ އެމީހުން ބުނީ އާދެ، އެއީ ތެދެކެވެ. ދެން އެއް ރަކުޢަތް ނަމާދު ކުރީ ދެން ސަލާމް ބުނި ދެން ދެފަހަރު ސަޖިދަ ކުރީ ދެން ސަލާމް ބުންޏެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 899
و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ حَدَّثَنَا خَالِدٌ وَهُوَ الْحَذَّاءُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي الْمُهَلَّبِ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ الْحُصَيْنِ قَالَ سَلَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي ثَلَاثِ رَكَعَاتٍ مِنْ الْعَصْرِ ثُمَّ قَامَ فَدَخَلَ الْحُجْرَةَ فَقَامَ رَجُلٌ بَسِيطُ الْيَدَيْنِ فَقَالَ أَقُصِرَتْ الصَّلَاةُ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَخَرَجَ مُغْضَبًا فَصَلَّى الرَّكْعَةَ الَّتِي كَانَ تَرَكَ ثُمَّ سَلَّمَ ثُمَّ سَجَدَ سَجْدَتَيْ السَّهْوِ ثُمَّ سَلَّمَ
އަދި [އިޝާޤް ބިން އިބްރާހީމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [ޢަބްދުލް ވަޙާބު އައްތަޤާފީ] އަޅުގަނޑުމެން [ޚާލިދު، އަދި އެކަލޭގެފާނަކީ އަލްޙަޖްޟާޢ]] [އަބޫ ޤިލާބާ] ގެ އަރިހުން [އަބޫލްމުޙައްލަބު] ގެ އަރިހުން [އިމްރާން ބިން އަލްޙުސައިން] ގެ އަރިހުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. ދެން އޭނާ ވަނީ ކޮޓަރިއަށެވެ. ދެން މީހަކު އަތް ދިއްކޮށްލައިގެން ތެދުވެ، الله ގެ ރަސޫލާ، ދުޢާ ކުރުވެއްޖެ ހެއްޔެވެ؟ އެހެންކަމުން ރުޅިވެރިކަމާއެކު ބޭރަށް ނުކުމެ، ދެން ދޫކޮށްލާފައިވާ ރަކުޢަތް ނަމާދުކޮށް، ދެން ނަމާދުކޮށް، ދެން ހަނދާން ނައްތާލުމަށްޓަކައި ދެފަހަރު ސަޖިދަކޮށް، ދެން ސަލާމް ކިޔައިފިއެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 900
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَعُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى كُلُّهُمْ عَنْ يَحْيَى الْقَطَّانِ قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ قَالَ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ عَنْ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقْرَأُ الْقُرْآنَ فَيَقْرَأُ سُورَةً فِيهَا سَجْدَةٌ فَيَسْجُدُ وَنَسْجُدُ مَعَهُ حَتَّى مَا يَجِدُ بَعْضُنَا مَوْضِعًا لِمَكَانِ جَبْهَتِهِ
[ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބް] އާއި [އުބައިދުالله ބިން ސަޢީދު] އަދި [މުޙައްމަދު ބިން އަލްމުޘްނާ] އެންމެންވެސް ރިވާވެގެންވަނީ [ޔަޙްޔާ އަލްޤަޘްޘަން] [ޒުހައިރު] ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ ޤުރުއާން ކިޔަވައި، ދެން ސަޖިދަ އާޔަތެއް އޮތް ސޫރަތެއް ކިޔަވައި، ދެން ސަޖިދަ ކުރެއްވި، އަދި އަޅުގަނޑުމެން ވެސް އޭނާއާއެކު ސަޖިދަކުރީ، އަޅުގަނޑުމެންގެ ތެރެއިން ބައެއް މީހުންނަށް އޭނާގެ ނިތްކުރިއަށް ސަޖިދަކުރާނެ ތަނެއް ނުލިބޭހާ ހިނދަކު.
