Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith
Hadith
Imam Muslim : 861
و حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ عَنْ الْجُرَيْرِيِّ عَنْ أَبِي الْعَلَاءِ يَزِيدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الشِّخِّيرِ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ صَلَّى مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَتَنَخَّعَ فَدَلَكَهَا بِنَعْلِهِ الْيُسْرَى
އަދި އަޅުގަނޑަށް [ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، [ޔަޒީދު ބިން ޒުރައިޢީ] [އަލްޖުރައިރީ] ގެ އަރިހުން [އަބޫލްޢަލާޢު ޔަޒީދު ބިން ޢަބްދުﷲ ބިން އަޝް-ޝިޚިރު] ގެ އަރިހުން [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅުގެ އަރިހުން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވާފައި ވެއެވެ. ކުއްލިއަކަށް ރަސޫލާ ތެތްފިލުވާލެއްވުމަށްފަހު، ކަނާތު ސެންޑަލުން އުނގުޅުއްވިއެވެ'.
Hadith
Imam Muslim : 862
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ عَنْ أَبِي مَسْلَمَةَ سَعِيدِ بْنِ يَزِيدَ قَالَ قُلْتُ لِأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي فِي النَّعْلَيْنِ قَالَ نَعَمْ حَدَّثَنَا أَبُو الرَّبِيعِ الزَّهْرَانِيُّ حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ الْعَوَّامِ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ يَزِيدَ أَبُو مَسْلَمَةَ قَالَ سَأَلْتُ أَنَسًا بِمِثْلِهِ
ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި އަބޫ މަސްލަމާ ސަޢީދު ބިން ޔަޒީދުގެ އަރިހުން ބިޝްރު ބިން އަލް މުފައްދަލް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވިއެވެ. އަނަސް ޖަވާބު ދިނެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 863
حَدَّثَنِي عَمْرٌو النَّاقِدُ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالَ ح و حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَاللَّفْظُ لِزُهَيْرٍ قَالُوا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى فِي خَمِيصَةٍ لَهَا أَعْلَامٌ وَقَالَ شَغَلَتْنِي أَعْلَامُ هَذِهِ فَاذْهَبُوا بِهَا إِلَى أَبِي جَهْمٍ وَأْتُونِي بِأَنْبِجَانِيِّهِ
[ޢަމްރުއްނާޤިދު] އާއި [ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބު] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިނީ، --އަނެއްކާވެސް ރިވާޔަތެއްގެ ތެރެއިން-- އަދި [އަބޫބަކުރު ބިން އަބީ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދީފައި އަދި އެ ބަސްފުޅު ނިސްބަތްވަނީ ޒުހައިރުއަށް ކަމަށް ވިދާޅުވެ، [ސުފްޔާން ބިން އުޔާނާ] [ޢަޒްޒުހްރީ] އިން [އުރުވާ] އިން [ޢައިޝާ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވެފައިވަނީ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމައެވެ އެއްފަހަރަކު ނަމާދު ކުރީ ފަރުމާއެއް ޖަހާފައިވާ ގަމީހެއް ލައިގެންނެވެ. ދެން ވިދާޅުވީ، 'މި ގަމީހުގެ ފަރުމާ އަހަންނަށް އުނދަގޫ ކުރަނީ - ޚުޝޫގެ ގޮތުން' - ނަމާދު ކުރަމުން ދަނިކޮށް، އެހެންކަމުން މި ގަމީސް އަބޫޖަހުމްގެ އަރިހަށް ގެންގޮސް، ސާދާ ގަމީހެއް ގެނެސްދޭށެވެ.''
Hadith
Imam Muslim : 864
حَدَّثَنَا حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي فِي خَمِيصَةٍ ذَاتِ أَعْلَامٍ فَنَظَرَ إِلَى عَلَمِهَا فَلَمَّا قَضَى صَلَاتَهُ قَالَ اذْهَبُوا بِهَذِهِ الْخَمِيصَةِ إِلَى أَبِي جَهْمِ بْنِ حُذَيْفَةَ وَأْتُونِي بِأَنْبِجَانِيِّهِ فَإِنَّهَا أَلْهَتْنِي آنِفًا فِي صَلَاتِي
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޙަރުމަލާ ބިން ޔަޙްޔާ] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [އިބްނު ވަޙްބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޔޫނޫސް] [އިބްނު ޝިހާބު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ކަމަށާއި، އެއީ އަޅުގަނޑަށް [އުރުވާ ބިން އަޒްޒުބައިރު] [އައިޝާ ރަޟިޔަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ)] ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވާ ވާހަކައެއް ކަމަށެވެ ގަމީހެއްގައި ފަރުމާއެއް ޖަހާފައި ހުރުމުން، އެ ފަރުމާއަށް ބަލާލިއެވެ. ނަމާދު ނިންމާލުމަށްފަހު ވިދާޅުވީ، މި ގަމީސް އަބޫޖަހުމް ބިން ހުދައިފާގެ އަރިހަށް ގެނެސްދީ، އާދައިގެ ގަމީހެއް ގެންނަވާށެވެ. އެހެނީ އެ ގަމީސް އަހަރެންގެ ކުރީގެ ދުޢާއިން އަހަރެންގެ ސަމާލުކަން ގެއްލިގެން ދިޔައީ.''
Hadith
Imam Muslim : 865
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَتْ لَهُ خَمِيصَةٌ لَهَا عَلَمٌ فَكَانَ يَتَشَاغَلُ بِهَا فِي الصَّلَاةِ فَأَعْطَاهَا أَبَا جَهْمٍ وَأَخَذَ كِسَاءً لَهُ أَنْبِجَانِيًّا
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫބަކުރު ބިން އަބީ ޝައިބާޙް] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ވާކީޢު] [ޙިޝާމް] އިން [އޭނާގެ ބައްޕަ] ގެ އަރިހުން [އައިޝަތު ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ) ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި] 'ނަބިއްޔާ صلى الله عليه وسلم ކުރިން ނަމާދުގައި އަވަދިނެތި ހުރުމަށްޓަކައި - ނިކަމެތިވާން ނުކުޅެދުންތެރިވާ ގޮތަށް ފަތްކޮޅެއް ޖަހާފައިވާ ރޮނގު ގަމީހެއް ގެންގުޅުއްވިއެވެ' -، އެހެންކަމުން އޭނާ ޖޫރިމަނާކުރިއެވެ އެއީ އަބޫޖަހުމަށް. ދެން ސާދާ ކޯޓަކަށް ހަދައިފިއެވެ'.
Hadith
Imam Muslim : 866
أَخْبَرَنِي عَمْرٌو النَّاقِدُ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ قَالُوا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا حَضَرَ الْعَشَاءُ وَأُقِيمَتْ الصَّلَاةُ فَابْدَءُوا بِالْعَشَاءِ
[ޢަމްރުއްނާޤިދު] އާއި [ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބު] އަދި [އަބޫބަކުރު ބިން އަބީ ޝައިބާޙް] އަޅުގަނޑަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި، [ސުފްޔާން ބިން އުޔައިނާ] [އަޒް ޒުހުރީ] އިން [އަނަސް ބިން މާލިކް] ގެ އަރިހުން ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވެފައިވަނީ، ރޭގަނޑުގެ ކެއުން ދިނުމުން ދުޢާ ކުރެވުމުންނެވެ ގޮވާލާފައި، ދެން ފުރަތަމަ ރޭގަނޑުގެ ކެއުމުން ފަށާށެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 867
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الْأَيْلِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي عَمْرٌو عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا قُرِّبَ الْعَشَاءُ وَحَضَرَتْ الصَّلَاةُ فَابْدَءُوا بِهِ قَبْلَ أَنْ تُصَلُّوا صَلَاةَ الْمَغْرِبِ وَلَا تَعْجَلُوا عَنْ عَشَائِكُمْ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ وَحَفْصٌ وَوَكِيعٌ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ حَدِيثِ ابْنِ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَنَسٍ
[ހާރޫން ބިން ސަޢީދުލް ޢައިލީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [އިބްނު ވަޙްބު] އަޅުގަނޑަށް [އަމްރޫ] [އިބްނު ޝިހާބު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވީ އޭނާ ވިދާޅުވީ، [އަނަސް ބިން މާލިކް] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވީ ‘ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ ރޭގަނޑުގެ ކެއުން''. [އަބޫބަކުރު ބިން އަބީ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިބްނު ނޫމައިރު]، [ޙަފްޝް] އަދި [ވަކީޢު] އިން [ހިޝާމް] އިން [އެކަމަނާގެ ބައްޕަ] ގެ އަރިހުން [އައިޝަތު ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ) ގެ އަރިހުން] ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން، އިބްނު އުޔާނާގެ އެއްފަދަ ޙަދީޘުން، އަނަސްގެ އަޒްޒުރީން ކިޔައިދެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 868
حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ قَالَا حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا وُضِعَ عَشَاءُ أَحَدِكُمْ وَأُقِيمَتْ الصَّلَاةُ فَابْدَءُوا بِالْعَشَاءِ وَلَا يَعْجَلَنَّ حَتَّى يَفْرُغَ مِنْهُ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ الْمُسَيَّبِيُّ حَدَّثَنِي أَنَسٌ يَعْنِي ابْنَ عِيَاضٍ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ ح و حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ مَسْعَدَةَ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ قَالَ ح و حَدَّثَنَا الصَّلْتُ بْنُ مَسْعُودٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ مُوسَى عَنْ أَيُّوبَ كُلُّهُمْ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنَحْوِهِ
[އިބްނު ނޫމައިރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [އަހަރެންގެ ބައްޕަ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ --އަނެއްކާވެސް ރިވާޔަތެއްގެ ތެރެއިން-- އަދި [އަބޫބަކުރު ބިން އަބީ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި އަދި އެ ބަސްފުޅަކީ އޭނާގެ، [އަބޫ އުސާމާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، ދެމީހުންވެސް ވިދާޅުވީ، [އުބައިދުالله] [ނަފީޢު] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ އޭނާގެ މައްޗަށް) ވިދާޅުވިއެވެ. އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިން ގޮތުގައި، [ޙައްމާދު ބިން މަސްޢަދާ] [އިބްނު ޖުރައިޖް] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވާފައި ވެއެވެ، --އެހެން ރިވާޔަތެއްގެ ތެރެއިން-- އަދި [އަޝް-ޝާލްތު ބިން މަސްޢޫދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ، [ސުފްޔާން ބިން މޫސާ] [އައްޔޫބު] ގެ އަރިހުން އެ ހުރިހާ ކަމެއް [ނަފީޢު] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން މިފަދަ ޙަދީޘަކާއެކު ރިވާކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 869
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ حَدَّثَنَا حَاتِمٌ هُوَ ابْنُ إِسْمَعِيلَ عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ مُجَاهِدٍ عَنْ ابْنِ أَبِي عَتِيقٍ قَالَ تَحَدَّثْتُ أَنَا وَالْقَاسِمُ عِنْدَ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا حَدِيثًا وَكَانَ الْقَاسِمُ رَجُلًا لَحَّانَةً وَكَانَ لِأُمِّ وَلَدٍ فَقَالَتْ لَهُ عَائِشَةُ مَا لَكَ لَا تَحَدَّثُ كَمَا يَتَحَدَّثُ ابْنُ أَخِي هَذَا أَمَا إِنِّي قَدْ عَلِمْتُ مِنْ أَيْنَ أُتِيتَ هَذَا أَدَّبَتْهُ أُمُّهُ وَأَنْتَ أَدَّبَتْكَ أُمُّكَ قَالَ فَغَضِبَ الْقَاسِمُ وَأَضَبَّ عَلَيْهَا فَلَمَّا رَأَى مَائِدَةَ عَائِشَةَ قَدْ أُتِيَ بِهَا قَامَ قَالَتْ أَيْنَ قَالَ أُصَلِّي قَالَتْ اجْلِسْ قَالَ إِنِّي أُصَلِّي قَالَتْ اجْلِسْ غُدَرُ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا صَلَاةَ بِحَضْرَةِ الطَّعَامِ وَلَا هُوَ يُدَافِعُهُ الْأَخْبَثَانِ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَابْنُ حُجْرٍ قَالُوا حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ وَهُوَ ابْنُ جَعْفَرٍ أَخْبَرَنِي أَبُو حَزْرَةَ الْقَاصُّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي عَتِيقٍ عَنْ عَائِشَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ وَلَمْ يَذْكُرْ فِي الْحَدِيثِ قِصَّةَ الْقَاسِمِ
[މުޙައްމަދު ބިން ޢައްބާދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ [ޙާތިމް، އޭނާއަކީ އިބްނު އިސްމާޢީލް] [ޔަޢުޤޫބު ބިން މުޖާހިދު] ގެ އަރިހުން [އިބްނު އަބީ ޢަޠިޤް] ގެ އަރިހުން އޭނާ ވިދާޅުވީ، '-އެއްފަހަރަކު- އަޅުގަނޑު ވާހަކަ ދައްކަމުން ދިޔައީ އަލްޤާސިމް އާއި ޢާއިޝާ ރުހިވޮޑިގެންވާ ޙާޟިރުގައެވެ. އަލްޤާސިމަކީ މުޑުދާރު މީހެއް - އޭނާގެ ވާހަކަފުޅު ސްޓްރަކްޗަރޑް ނޫން - އަދި އޭނާއަކީ އޭނާގެ މަންމަގެ ހަމައެކަނި ދަރިފުޅެވެ. [އައިޝާ] އޭނާ ގާތު އަހާލިއެވެ، ‘އަހަރެންގެ ކޮއްކޮ ފަދައިން ވާހަކަ ނުދެއްކޭނީ ކީއްވެގެން ހެއްޔެވެ؟ ' މައްސަލަ ޖެހުނު ސަބަބު އަހަންނަށް އެނގޭ. އަހަރެންގެ ކޮއްކޮއަށް މަންމަ ތަޢުލީމު ދިންއިރު ކަލޭ ތަޢުލީމު ދިނީ މަންމައެވެ.' އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. ކާއެއްޗެހި ހަދިޔާކޮށްފައި ހުރި އައިޝާގެ މޭޒު ފެނުމުން އޭނާ ނިކުމެގެން ދިޔައެވެ. އައިޝާ އަހާލީ ކޮންތާކަށް ދަނީ؟ ' އަލްޤާސިމް ޖަވާބު ދެއްވީ، 'އަހަރެން ބޭނުންވަނީ ނަމާދު ކުރަން ދާން.' އައިޝާ ބުނީ ފުރަތަމަ އިށީނދެބަލަ! ' އަލްޤާސިމް ޖަވާބު ދެއްވީ، 'އަހަރެން ބޭނުންވަނީ ނަމާދު ކުރަން ދާން.' އައިޝާ ބުނީ ފުރަތަމަ އިށީނދެބަލަ! އަޅުގަނޑަށް އަޑުއިވުނީ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވާ ވާހަކައެވެ. ޔަޙްޔާ ބިން އައްޔޫބާއި ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވިއިރު، އިބްނު ޙުޖުރު ވިދާޅުވިއެވެ. އަބޫ ޙަޟްރަތުލް ޤާޝް އަޅުގަނޑަށް ޢަބްދުالله ބިން އަބީ ޢާޠިޤުގެ އަރިހުން ޢާއިޝާ صلى الله عليه وسلم ގެ އަރިހުން މިފަދަ ޙަދީޘަކާއެކު ރިވާކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 870
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا يَحْيَى وَهُوَ الْقَطَّانُ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ قَالَ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ عَنْ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فِي غَزْوَةِ خَيْبَرَ مَنْ أَكَلَ مِنْ هَذِهِ الشَّجَرَةِ يَعْنِي الثُّومَ فَلَا يَأْتِيَنَّ الْمَسَاجِدَ قَالَ زُهَيْرٌ فِي غَزْوَةٍ وَلَمْ يَذْكُرْ خَيْبَرَ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާވެގެންވާ [މުޙައްމަދު ބިން އަލް މުޘައްނަ] އަދި [ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބް] އެދެމީހުންވެސް ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ، އެއީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޔަޙްޔާއަށް، އަދި އޭނާއަކީ އަލްޤަޘްޘަން] [އުބައިދުالله] ގެ ކިބައިން ރިވާވެގެންވާ ކަމެއް ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ ޚައިބަރު، 'މި ގަސް، މާނައަކީ އަލުވި ކާ މީހަކު، ދެން އޭނާ މިސްކިތަށް އައިސްގެން ނުވާނެ'. ޒުހައިރު ވިދާޅުވީ 'ހަނގުރާމައެއްގައި' ކަމަށެވެ. އަދި ޚައިބަރުގެ ވާހަކައެއް ނުދައްކަވައެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 871
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ قَالَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَكَلَ مِنْ هَذِهِ الْبَقْلَةِ فَلَا يَقْرَبَنَّ مَسَاجِدَنَا حَتَّى يَذْهَبَ رِيحُهَا يَعْنِي الثُّومَ
އެއީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫބަކުރު ބިން އަބީ ޝައިބާ] އަށް ރިވާވެވަޑައިގެންނެވި، އަޅުގަނޑުމެން [އިބްނު ނޫމައިރު] އަށް ރިވާވެވަޑައިގެންނެވި، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ، --އެހެން ރިވާޔަތެއްގެ ތެރެއިން-- އަދި އެއީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޙައްމަދު ބިން ޢަބްދުالله ބިން ނޫމައިރަށް] ވާރިދުވެވަޑައިގެންނެވި އަދި ބަސްފުޅަކީ އޭނާގެ، އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަހަރެންގެ ބައްޕާފުޅަށް] ރިވާވެގެންވާ އެއްޗެއް ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ [ނަފީޢު] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘް ކުރައްވާފައިވާކަމަށެވެ. އޭނާގެ މާނައަކީ އަލުވި ތަރުކާރީ'.
Hadith
Imam Muslim : 872
و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ يَعْنِي ابْنَ عُلَيَّةَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ وَهُوَ ابْنُ صُهَيْبٍ قَالَ سُئِلَ أَنَسٌ عَنْ الثُّومِ فَقَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ أَكَلَ مِنْ هَذِهِ الشَّجَرَةِ فَلَا يَقْرَبَنَّا وَلَا يُصَلِّي مَعَنَا
އަދި [ޒުހައިރު ބިން ޙަރުބު] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވީ [އިސްމާޢީލް، އެއީ އިބްނު އުލައިއްޔާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދުލްޢަޒީޒުގެ އަރިހުން، އަދި އޭނާއަކީ އިބްނު ސުހައިބް] ވިދާޅުވެފައި ވާތީ، ‘[އަނަސް] އަށް އެއްފަހަރަކު އަލުވިއާ ބެހޭގޮތުން ސުވާލު ކުރެވުނު ކަމަށާއި، އެހެންކަމުން އޭނާ ޖަވާބު ދެއްވީ، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވަނީ، މިގަހުން ކާ މީހަކު، ދެން އޭނާ އަޅުގަނޑުމެންނާ ކައިރިއަށް ނުވަދެ، ނަމާދު ނުކުރައްވާށެވެ އަހަރެމެންނާއެކު.''
Hadith
Imam Muslim : 873
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَ عَبْدٌ أَخْبَرَنَا وَقَالَ ابْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ ابْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ أَكَلَ مِنْ هَذِهِ الشَّجَرَةِ فَلَا يَقْرَبَنَّ مَسْجِدَنَا وَلَا يُؤْذِيَنَّا بِرِيحِ الثُّومِ
އަދި [މުޙައްމަދު ބިން ރާފީޢު] އާއި [ޢަބްދު ބިން ޙުމައިދު] ޢަބްދު ވިދާޅުވި، އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވައިދެއްވީ، އިބްނު ރަފީޢު ވިދާޅުވި އިރު، އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވައިދެއްވީ [ޢަބްދުއްރައްޒާޤް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މާޢުމަރު] [އަޒްޒުހްރީ] އިން [އިބްނުލް މުޞައްޔަބު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ ރަޑިޔާالله] ގެ އަރިހުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. 'މި ގަހުގެ ތެރެއިން ކާ މީހަކު ދެން އަހަރެމެންގެ މިސްކިތާ ކައިރި ނުވެ، އަލުވި ވަހުން އަހަރެމެންނަށް ގެއްލުމެއް ނުދޭށެވެ'.
Hadith
Imam Muslim : 874
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا كَثِيرُ بْنُ هِشَامٍ عَنْ هِشَامٍ الدَّسْتَوَائِيِّ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ أَكْلِ الْبَصَلِ وَالْكُرَّاثِ فَغَلَبَتْنَا الْحَاجَةُ فَأَكَلْنَا مِنْهَا فَقَالَ مَنْ أَكَلَ مِنْ هَذِهِ الشَّجَرَةِ الْمُنْتِنَةِ فَلَا يَقْرَبَنَّ مَسْجِدَنَا فَإِنَّ الْمَلَائِكَةَ تَأَذَّى مِمَّا يَتَأَذَّى مِنْهُ الْإِنْسُ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫބަކުރު ބިން އަބީ ޝައިބާޙް] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ކަޘީރު ބިން ހިޝާމް] [ހިޝާމް އައްދަސްތާވާޢީ] ގެ އަރިހުން [ޖާބިރު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ އަޒްޒުބައިރު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ އެމީހުންނަށް، ދެން ވިދާޅުވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 875
و حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ وَحَرْمَلَةُ قَالَا أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَطَاءُ بْنُ أَبِي رَبَاحٍ أَنَّ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ وَفِي رِوَايَةِ حَرْمَلَةَ وَزَعَمَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَكَلَ ثُومًا أَوْ بَصَلًا فَلْيَعْتَزِلْنَا أَوْ لِيَعْتَزِلْ مَسْجِدَنَا وَلْيَقْعُدْ فِي بَيْتِهِ وَإِنَّهُ أُتِيَ بِقِدْرٍ فِيهِ خَضِرَاتٌ مِنْ بُقُولٍ فَوَجَدَ لَهَا رِيحًا فَسَأَلَ فَأُخْبِرَ بِمَا فِيهَا مِنْ الْبُقُولِ فَقَالَ قَرِّبُوهَا إِلَى بَعْضِ أَصْحَابِهِ فَلَمَّا رَآهُ كَرِهَ أَكْلَهَا قَالَ كُلْ فَإِنِّي أُنَاجِي مَنْ لَا تُنَاجِي
އަދި [އަބޫއަތު ޠާހިރު] އާއި [ޙަރުމަލާ] ދެމީހުންވެސް ބުނީ، [އިބްނު ވަޙްބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައި، [ޔޫނުސް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [އިބްނު ޝިހާބު] ގެ އަރިހުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ upon him) ވިދާޅުވިއެވެ. އެހެންކަމުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އެތަން ފެނުމުން އޭނާ އެ ކާން ނަފްރަތު ކުރިއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 876
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عَطَاءٌ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَكَلَ مِنْ هَذِهِ الْبَقْلَةِ الثُّومِ و قَالَ مَرَّةً مَنْ أَكَلَ الْبَصَلَ وَالثُّومَ وَالْكُرَّاثَ فَلَا يَقْرَبَنَّ مَسْجِدَنَا فَإِنَّ الْمَلَائِكَةَ تَتَأَذَّى مِمَّا يَتَأَذَّى مِنْهُ بَنُو آدَمَ و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ قَالَ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَا جَمِيعًا أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مَنْ أَكَلَ مِنْ هَذِهِ الشَّجَرَةِ يُرِيدُ الثُّومَ فَلَا يَغْشَنَا فِي مَسْجِدِنَا وَلَمْ يَذْكُرْ الْبَصَلَ وَالْكُرَّاثَ
އަދި [މުޙައްމަދު ބިން ޙާތިމް] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވީ، [ޔަޙްޔާ ބިން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިބްނު ޖުރައިޖް] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވީ، [‘އަތަ’] އަޅުގަނޑަށް [ޖާބިރު ބިން ޢަބްދުالله] ގެ އަރިހުން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ ލިލީސް- އަޅުގަނޑުމެންގެ މިސްކިތާ ކައިރި ނުވާންވީ، ސަބަބަކީ މަލާއިކަތުންނަށް ވަހުން ބަލިވެ އިޙްސާސް ކުރެވޭތީއާއި މީހުންނަށް ވެސް ބަލިވެ އިޙްސާސް ކުރެވޭތީ -އޭގެ ވަހުގެ ސަބަބުން-''. އަދި [އިޝާޤު ބިން އިބްރާހީމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޙައްމަދު ބިން ބަކުރު] ވިދާޅުވީ އޭނާ ވިދާޅުވީ --އަނެއްކާވެސް ރިވާޔަތުގެ ސިލްސިލާއެއްގެ ތެރެއިން-- އަދި [މުޙައްމަދު ބިން ރާފީޢު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދުއްރައްޒާޤު] އެންމެން ވިދާޅުވިއެވެ ޝެލޮޓްސް އާއި ލިލީސް' އެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 877
و حَدَّثَنِي عَمْرٌو النَّاقِدُ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ الْجُرَيْرِيِّ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ قَالَ لَمْ نَعْدُ أَنْ فُتِحَتْ خَيْبَرُ فَوَقَعْنَا أَصْحَابَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي تِلْكَ الْبَقْلَةِ الثُّومِ وَالنَّاسُ جِيَاعٌ فَأَكَلْنَا مِنْهَا أَكْلًا شَدِيدًا ثُمَّ رُحْنَا إِلَى الْمَسْجِدِ فَوَجَدَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الرِّيحَ فَقَالَ مَنْ أَكَلَ مِنْ هَذِهِ الشَّجَرَةِ الْخَبِيثَةِ شَيْئًا فَلَا يَقْرَبَنَّا فِي الْمَسْجِدِ فَقَالَ النَّاسُ حُرِّمَتْ حُرِّمَتْ فَبَلَغَ ذَاكَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّهُ لَيْسَ بِي تَحْرِيمُ مَا أَحَلَّ اللَّهُ لِي وَلَكِنَّهَا شَجَرَةٌ أَكْرَهُ رِيحَهَا
އަދި [އަމްރޫ އައްނަޤީދު] އަޅުގަނޑަށް [އިސްމާޢީލް ބިން އުލައިއްޔާ] [އަލްޖުރައިރީ] އިން [އަބޫ ނަދުރާ] އިން [އަބޫ ސަޢީދު] ގެ އަރިހުން ވިދާޅުވީ، ޚައިބަރު ފަތަޙަ ކުރެވެންދެން އަޅުގަނޑުމެން ހަނގުރާމައެއް ނުކުރަން، ދެން އަޅުގަނޑުމެންނަށް الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ޞަޙާބީންނާ ބައްދަލުވެ، ތަރުކާރީގައި އަލުވި ހުރިއިރު، މީސްތަކުން ބަނޑުހައިވެފައި ތިއްބެވެ. އެހެންކަމުން އޭގެ ތެރެއިން ބައެއް ގިނަ އަދަދަކަށް ކެއީ، ދެން މިސްކިތަށް ދިޔައީމެވެ. ދެން الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމައަށް ނުބައި ވަހެއް އިޙްސާސް ކުރެވުމުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. ދެން ބަޔަކު ބުނި ގޮތުގައި މި ގަސް ޙަރާމް ވެއްޖެ، މި ގަސް ޙަރާމް ވެއްޖެއެވެ. ދެން މިކަން ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ގެ އަރިހަށް ފޯރާފައި ވާތީ، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އެކަމަކު އެއީ އަހަރެން ނަފްރަތު ކުރާ ގަހެއްގެ ވަހަށް.''
Hadith
Imam Muslim : 878
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الْأَيْلِيُّ وَأَحْمَدُ بْنُ عِيسَى قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي عَمْرٌو عَنْ بُكَيْرِ بْنِ الْأَشَجِّ عَنْ ابْنِ خَبَّابٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَرَّ عَلَى زَرَّاعَةِ بَصَلٍ هُوَ وَأَصْحَابُهُ فَنَزَلَ نَاسٌ مِنْهُمْ فَأَكَلُوا مِنْهُ وَلَمْ يَأْكُلْ آخَرُونَ فَرُحْنَا إِلَيْهِ فَدَعَا الَّذِينَ لَمْ يَأْكُلُوا الْبَصَلَ وَأَخَّرَ الْآخَرِينَ حَتَّى ذَهَبَ رِيحُهَا
އެއީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާވެގެންވާ [ހާރޫން ބިން ސަޢީދުލް ޢާއިލީ] އަދި [އަޙްމަދު ބިން ޢީސާ] އެދެމީހުންވެސް ވިދާޅުވިއެވެ، އެއީ އަޅުގަނޑުމެން [އިބްނު ވަޙްބު] އަށް ރިވާވެގެންވާ އެއްޗެއް [ބުކައިރު ބިން އަލްއަޞައްޖު] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޚައްބާބު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ސަޢީދުލް ޚުދުރީ] ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ގެ އަރިހުން އަދި... އޭނާގެ އެކުވެރިން ފާއިތުވެގެން ދިޔައީ ޝެލޮޓް ދަނޑުވެރިއެއްގެ ކައިރިންނެވެ. ދެން އެމީހުންގެ ގްރޫޕަކުން ތިރިއަށް ގޮސް އޭގެ ތެރެއިން ބައެއް ކާއިރު، އަނެއް ބަޔަކު ނުކައި ތިބި އިރު، އަހަރެމެން އޭނާގެ ގާތަށް ދިޔައީމެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 879
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا هِشَامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ مَعْدَانَ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ خَطَبَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فَذَكَرَ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَذَكَرَ أَبَا بَكْرٍ قَالَ إِنِّي رَأَيْتُ كَأَنَّ دِيكًا نَقَرَنِي ثَلَاثَ نَقَرَاتٍ وَإِنِّي لَا أُرَاهُ إِلَّا حُضُورَ أَجَلِي وَإِنَّ أَقْوَامًا يَأْمُرُونَنِي أَنْ أَسْتَخْلِفَ وَإِنَّ اللَّهَ لَمْ يَكُنْ لِيُضَيِّعَ دِينَهُ وَلَا خِلَافَتَهُ وَلَا الَّذِي بَعَثَ بِهِ نَبِيَّهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِنْ عَجِلَ بِي أَمْرٌ فَالْخِلَافَةُ شُورَى بَيْنَ هَؤُلَاءِ السِّتَّةِ الَّذِينَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ عَنْهُمْ رَاضٍ وَإِنِّي قَدْ عَلِمْتُ أَنَّ أَقْوَامًا يَطْعَنُونَ فِي هَذَا الْأَمْرِ أَنَا ضَرَبْتُهُمْ بِيَدِي هَذِهِ عَلَى الْإِسْلَامِ فَإِنْ فَعَلُوا ذَلِكَ فَأُولَئِكَ أَعْدَاءُ اللَّهِ الْكَفَرَةُ الضُّلَّالُ ثُمَّ إِنِّي لَا أَدَعُ بَعْدِي شَيْئًا أَهَمَّ عِنْدِي مِنْ الْكَلَالَةِ مَا رَاجَعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي شَيْءٍ مَا رَاجَعْتُهُ فِي الْكَلَالَةِ وَمَا أَغْلَظَ لِي فِي شَيْءٍ مَا أَغْلَظَ لِي فِيهِ حَتَّى طَعَنَ بِإِصْبَعِهِ فِي صَدْرِي فَقَالَ يَا عُمَرُ أَلَا تَكْفِيكَ آيَةُ الصَّيْفِ الَّتِي فِي آخِرِ سُورَةِ النِّسَاءِ وَإِنِّي إِنْ أَعِشْ أَقْضِ فِيهَا بِقَضِيَّةٍ يَقْضِي بِهَا مَنْ يَقْرَأُ الْقُرْآنَ وَمَنْ لَا يَقْرَأُ الْقُرْآنَ ثُمَّ قَالَ اللَّهُمَّ إِنِّي أُشْهِدُكَ عَلَى أُمَرَاءِ الْأَمْصَارِ وَإِنِّي إِنَّمَا بَعَثْتُهُمْ عَلَيْهِمْ لِيَعْدِلُوا عَلَيْهِمْ وَلِيُعَلِّمُوا النَّاسَ دِينَهُمْ وَسُنَّةَ نَبِيِّهِمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيَقْسِمُوا فِيهِمْ فَيْئَهُمْ وَيَرْفَعُوا إِلَيَّ مَا أَشْكَلَ عَلَيْهِمْ مِنْ أَمْرِهِمْ ثُمَّ إِنَّكُمْ أَيُّهَا النَّاسُ تَأْكُلُونَ شَجَرَتَيْنِ لَا أَرَاهُمَا إِلَّا خَبِيثَتَيْنِ هَذَا الْبَصَلَ وَالثُّومَ لَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا وَجَدَ رِيحَهُمَا مِنْ الرَّجُلِ فِي الْمَسْجِدِ أَمَرَ بِهِ فَأُخْرِجَ إِلَى الْبَقِيعِ فَمَنْ أَكَلَهُمَا فَلْيُمِتْهُمَا طَبْخًا حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ قَالَ ح و حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ كِلَاهُمَا عَنْ شَبَابَةَ بْنِ سَوَّارٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ جَمِيعًا عَنْ قَتَادَةَ فِي هَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ
[މުޙައްމަދު ބިން އަލް މުޘައްނަ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [ޔަޙްޔާ ބިން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [ހިޝާމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޤަތަދާ] [ސަލީމް ބިން އަބީ އަލްޖަޢުދު] ގެ އަރިހުން [މަޢުދާން ބިން އަބީ ތަލްޙާ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދިނެވެ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ، އަދި އަބޫބަކުރުގެ ނަންފުޅު ޙަވާލުކުރެއްވިއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އަދި އަޅުގަނޑުގެ ވަލީއަހުދު އައްޔަން ކުރުމަށް ގިނަ ބަޔަކު އަޅުގަނޑާ އެދިފައިވެއެވެ. އަދި އެކަލާނގެ ދީނާއި އެކަލާނގެ ޚިލާފަތް ނައްތާލުމަށް الله ގަސްތުކުރައްވާފައެއް ނުވެއެވެ - އެހެންކަމުން އަހަރެންގެ ވަލީއަހުދު ނަބިއްޔާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ގޮތުގައި ނުވަތަ ނުނިންމޭނެ - އަދި އެކަލާނގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ގެންނެވި އުނގަންނައިދިނުންތަކެއް ނޫނެވެ. އަހަރެންގެ ގާތަށް މަރު އަތުވެއްޖެނަމަ، ޚިލާފަތް ހޮވާނީ، ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ރުހިވޮޑިގަންނަވާ ޙާލަތެއްގައި އަވަހާރަވި ހަ މީހުންގެ ތެރެއިން މަޝްވަރާކޮށްގެންނެވެ. އަދި މިމައްސަލަ ފަސާދަކުރަމުންދާ ބަޔަކުންކަން އަޅުގަނޑަށް އެނގިއްޖެ. އިސްލާމްދީނުގެ އަސާސުގެ މައްޗަށް އަތުން އެމީހުންގެ ގައިގައި ޖަހަން މަޖުބޫރުވެއްޖެއެވެ. އެމީހުން މިކަން ކުރާނަމަ އެއީ الله ގެ ދުޝްމަނުންނާއި ކާފަރުންނާއި މަގުފުރެދިފައިވާ މީހުންނެވެ. ދެން އަހަރެންގެ ފަހަތުގައި ކަލާހުގެ މަޝްވަރާއަށްވުރެ މުހިންމު ކަމެއް ދޫކޮށްފައެއް ނުވެއެވެ - ދަރިންނާއި މައިންބަފައިން ދޫކޮށްނުލާ މަރުވާ މީހާއެވެ. ކަލާގެ މައްސަލާގައި ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމައާއި ޖަދަލުކުރި ފަދައިން އަހަރެން ދުވަހަކުވެސް الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމައާ ޖަދަލުކޮށްފައެއް ނުވެއެވެ. އަދި ކަލާގެ މައްސަލައަށް ބާރުއެޅި ފަދައިން އަހަރެން ދުވަހަކުވެސް މައްސަލައެއްގައި ބާރުއަޅައިފައެއް ނުވެއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. ދެން الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އަދި ހަމައެކަނި އެމީހުން މީސްތަކުންނަށް ފޮނުއްވީ އެމީހުންނަށް އިންސާފު ހޯދައިދިނުމާއި، އެމީހުންގެ ދީނާއި ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ސުންނަތް މީސްތަކުންނަށް ދަސްކޮށްދީ، އެމީހުންގެ މެދުގައި މުދާ ބަހާލައި، އެމީހުންނާ ދެކޮޅަށް އުނދަގޫ ކަންތައްތައް އަހަރެންގެ ކުރިމައްޗަށް ގެނައުމުގެ މަޤްޞަދުގައެވެ. ދެން ތިޔަބައިމީހުން، އޭ މީސްތަކުންނޭވެ، އަޅުގަނޑު ރުހިފައިވާ ގަސްތަކެއް ކަމަށް ދެކޭ ދެގަސް، އެއީ ފިޔާ އާއި އަލުވި ކެވިއްޖެއެވެ. ހަމަކަށަވަރުން، الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم، މިސްކިތުގައި ހުރި މީހެއްގެ ކިބައިން އެތަކެތީގެ ވަސް ދުއްވައިފިނަމަ، އެކަލޭގެފާނު ނިކުމެވަޑައިގަތުމަށް އަމުރުކުރައްވައި، އަލްބަޤީއަށް ބޭރަށް ގެންދެވޭނެ ކަމަށް އަޅުގަނޑަށް ފެނުނެވެ. އެތަކެތި ކާ މީހަކު އެތަކެތި ކައްކައިގެން އެތަކެތީގެ ވަސް ފިލުވާށެވެ. [އަބޫބަކުރު ބިން އަބީ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [އިސްމާޢީލް އިބްނު އުލައިއްޔާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ [ސަޢީދު ބިން އަބީ ޢަރުބާޙް] ގެ އަރިހުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ --އަނެއްކާވެސް ރިވާޔަތުގެ ސިލްސިލާއެއްގެ ތެރެއިން-- އަދި [ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބް] އާއި [އިޝާޤް ބިން އިބްރާހީމް] ދެބޭފުޅުންވެސް [ޝަޔާބާ ބިން ސައްވާރު] އިން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ [ޤަތަޟާ] މި ސިލްސިލާ ރިވާޔަތުގައި މިފަދަ ޙަދީޘެއް.
Hadith
Imam Muslim : 880
حَدَّثَنَا أَبُو الطَّاهِرِ أَحْمَدُ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ حَيْوَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ مَوْلَى شَدَّادِ بْنِ الْهَادِ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ سَمِعَ رَجُلًا يَنْشُدُ ضَالَّةً فِي الْمَسْجِدِ فَلْيَقُلْ لَا رَدَّهَا اللَّهُ عَلَيْكَ فَإِنَّ الْمَسَاجِدَ لَمْ تُبْنَ لِهَذَا و حَدَّثَنِيهِ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا الْمُقْرِئُ حَدَّثَنَا حَيْوَةُ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا الْأَسْوَدِ يَقُولُ حَدَّثَنِي أَبُو عَبْدِ اللَّهِ مَوْلَى شَدَّادٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ بِمِثْلِهِ
[އަބޫޢަތު ޠާހިރު އަޙްމަދު ބިން އަމްރޫ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިބްނު ވަޙްބު] [ހައިވާ] އިން [މުޙައްމަދު ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާން] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޢަބްދުالله، މައުލާ ޝައްދާދު ބިން އަލްޙަދު] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި، [އަބޫ ޙުރައިރާ ރަޟިޔަالله ޢަންހު] ވިދާޅުވާ އަޑު އިވިވަޑައިގަތެވެ މިސްކިތުގައި ގެއްލިފައިވާ އެއްޗެއް އިޢުލާން ކުރައްވައި، ދުޢާ ކުރައްވާށި، 'އެކަން الله ތިޔަބައިމީހުންނަށް ރައްދު ނުކުރައްވާށި، ސަބަބަކީ މިސްކިތް މިކަމަށް ބިނާކޮށްފައި ނުވާތީ.'' އަދި [ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި [އަލްމުޤްރީ'] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ހައިވާ] ރިވާކުރެއްވިއެވެ radhiyallahu’anhu] ބުނާށެވެ، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ މިފަދަ ޙަދީޘެއް ވިދާޅުވާ އަޑު އިވިއްޖެއެވެ.
