Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith
Hadith
Imam Muslim : 841
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ الْجَحْدَرِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ كَثِيرٍ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ جَابِرٍ قَالَ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَبَعَثَنِي فِي حَاجَةٍ فَرَجَعْتُ وَهُوَ يُصَلِّي عَلَى رَاحِلَتِهِ وَوَجْهُهُ عَلَى غَيْرِ الْقِبْلَةِ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيَّ فَلَمَّا انْصَرَفَ قَالَ إِنَّهُ لَمْ يَمْنَعْنِي أَنْ أَرُدَّ عَلَيْكَ إِلَّا أَنِّي كُنْتُ أُصَلِّي و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا مُعَلَّى بْنُ مَنْصُورٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا كَثِيرُ بْنُ شِنْظِيرٍ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ جَابِرٍ قَالَ بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حَاجَةٍ بِمَعْنَى حَدِيثِ حَمَّادٍ
[އަބޫ ކާމިލް އަލްޖަހުދާރީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޙައްމަދު ބިން ޒައިދު] [ކަޘީރު] ގެ އަރިހުން [ޢަޘާޢު] އިން [ޖާބިރު] ގެ އަރިހުން ވިދާޅުވީ، ‘އަހަރެމެން ތިބީ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އާއި އެކު، ދެން އަޅުގަނޑު އެނބުރި އައީ، އެކަލޭގެފާނުގެ ފަރުބަދަމަތީގައި ނަމާދުގެ ޙާލަތުގައި ހުއްޓާ، އަދި އޭނާގެ މޫނު ޤިބްލާއާ ދިމާއަށް ނުޖެހި، އެހެންކަމުން އަޅުގަނޑު ސަލާމް ކުރިން، އެކަމަކު އެނބުރި ނުދިޔައެވެ އަހަރެންގެ ސަލާމެވެ. އެކަލޭގެފާނު ނަމާދު ނިމުމުން ވިދާޅުވީ، 'އަހަރެން ނަމާދު ކުރުން މެނުވީ އަހަރެންގެ ސަލާމް އަނބުރާ ދިނުމަށް އެއްވެސް ކަމެއް ހުރަހެއް ނާޅާނެ ކަމަށެވެ.'' އަދި [މުޙައްމަދު ބިން ޙާތިމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [މުޢާއްލާ ބިން މަންސޫރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [ޢަބްދުލް ވަރިޘް ބިން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ކަތީރު ބިން ޝިންދީރު] [ޢާޘާޢު] އިން [ޖާބިރު] ގެ އަރިހުން އެންގެވިއެވެ އަހަރެން ޙާދިޘާއަކަށް ފޮނުވީ،’ ހައްމާދުގެ ޙަދީޘާއި އެއްފަދައިންނެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 842
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَإِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ قَالَا أَخْبَرَنَا النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ وَهُوَ ابْنُ زِيَادٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ عِفْرِيتًا مِنْ الْجِنِّ جَعَلَ يَفْتِكُ عَلَيَّ الْبَارِحَةَ لِيَقْطَعَ عَلَيَّ الصَّلَاةَ وَإِنَّ اللَّهَ أَمْكَنَنِي مِنْهُ فَذَعَتُّهُ فَلَقَدْ هَمَمْتُ أَنْ أَرْبِطَهُ إِلَى جَنْبِ سَارِيَةٍ مِنْ سَوَارِي الْمَسْجِدِ حَتَّى تُصْبِحُوا تَنْظُرُونَ إِلَيْهِ أَجْمَعُونَ أَوْ كُلُّكُمْ ثُمَّ ذَكَرْتُ قَوْلَ أَخِي سُلَيْمَانَ { رَبِّ اغْفِرْ لِي وَهَبْ لِي مُلْكًا لَا يَنْبَغِي لِأَحَدٍ مِنْ بَعْدِي } فَرَدَّهُ اللَّهُ خَاسِئًا و قَالَ ابْنُ مَنْصُورٍ شُعْبَةُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ زِيَادٍ ح حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ هُوَ ابْنُ جَعْفَرٍ قَالَ ح و حَدَّثَنَاه أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا شَبَابَةُ كِلَاهُمَا عَنْ شُعْبَةَ فِي هَذَا الْإِسْنَادِ وَلَيْسَ فِي حَدِيثِ ابْنِ جَعْفَرٍ قَوْلُهُ فَذَعَتُّهُ وَأَمَّا ابْنُ أَبِي شَيْبَةَ فَقَالَ فِي رِوَايَتِهِ فَدَعَتُّهُ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިޝާޤް ބިން އިބްރާހީމް] އާއި [އިސްޙާޤު ބިން މަންސޫރު] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ އެދެމީހުންވެސް ބުނި ކަމަށް، އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަންނަދަރު ބިން ޝުމާޢީލް] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޝުޢޫބާއަށް] ރިވާވެގެން ދިޔައީ އަޅުގަނޑުމެން [މުޙައްމަދަށް، އަދި އޭނާއަކީ އިބްނު ޒިޔާދު] އަށް ރިވާވެގެންވާ ވާހަކައެވެ الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އަދި އޭނާއާ ދެކޮޅުހެދުމުގެ ޤާބިލުކަން ﷲ އަހަންނަށް ދެއްވުމުން އަހަރެން އޭނާ ދުރަށް ކޮއްޕާލީމެވެ. އަހަރެން ގަސްތުކުރީ ތިޔަ ހުރިހާ ބޭފުޅުންނަށް ނުވަތަ ތިޔަބައިމީހުންގެ ތެރެއިން ކޮންމެ މީހަކުވެސް އޭނާ ފެނިވަޑައިގަންނަވާނެ ގޮތަށް ފަތިސްވަންދެން މިސްކިތުގެ ގޯތިތެރޭގެ އެއްފަރާތުގައި ބަނދެލުމަށެވެ. އެކަމަކު އަހަރެންގެ ކޮއްކޮ ސުލައިމާނުގެ ބަސްފުޅު ހަނދާންވީ، 'ރަބިޣް ފިރުލީ ވަހަބް ލީ މުލްކާން ލާ ޔަންބަގީ ލި-އަހަދީން މިން ބަ'ދީ' 'އޭ الله އަހަންނަށް މާފުކޮށްދީ، އަހަރެންގެ ފަހުން އެއްވެސް މީހަކަށް ލިބިގަތުމަށް - ލިބިގަތުމަށް - އެކަށީގެންވާ ބާރެއް ދެއްވާށެވެ. ދެން الله އޭނާ އެނބުރި ދެއްވީ ނިކަމެތިކަމުގެ ޙާލަތުގައެވެ.' އަދި [އިބްނު މަންސޫރު] ވިދާޅުވިއެވެ. [ޝުޢޫބާ] ވިދާޅުވީ [މުޙައްމަދު ބިން ޒިޔާދު] ގެ އަރިހުން --އަނެއްކާވެސް ރިވާޔަތެއްގެ ތެރެއިން-- އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިން [މުޙައްމަދު ބިން ބަޝްޔާރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [މުޙައްމަދު، އޭނާއަކީ އިބްނު ޖަޢުފަރު] އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ، --އަނެއްކާވެސް ރިވާޔަތެއް މެދުވެރިކޮށް-- އަދި އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [އަބޫބަކުރު ބިން އަބީ ޝައިބާޙް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޝަޔާބާ] ދެންނެވީ އެދެމީހުންވެސް [ޝުޢޫބާ] ގެ އަރިހުން މިކަމުގައި ރިވާވެގެންވާ ކަމަށެވެ އިސްނަދު، އަދި އިބްނު ޖަޢުފަރުގެ ޙަދީޘްފުޅުގައި 'ދެން އަހަރެން އޭނާ ކޮއްޕާލީ' މި ބަސްފުޅުގެ ވާހަކައެއް ނެތެވެ. އޭރު އިބްނު އަބީ ޝައިބާ އޭނާގެ ރިވާޔަތުގައި ވިދާޅުވެފައިވަނީ، 'ދެން އަހަރެން އޭނާ ކޮއްޕާލީމެވެ'' އެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 843
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ الْمُرَادِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ صَالِحٍ يَقُولُ حَدَّثَنِي رَبِيعَةُ بْنُ يَزِيدَ عَنْ أَبِي إِدْرِيسَ الْخَوْلَانِيِّ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ قَالَ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَمِعْنَاهُ يَقُولُ أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْكَ ثُمَّ قَالَ أَلْعَنُكَ بِلَعْنَة اللَّهِ ثَلَاثًا وَبَسَطَ يَدَهُ كَأَنَّهُ يَتَنَاوَلُ شَيْئًا فَلَمَّا فَرَغَ مِنْ الصَّلَاةِ قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَدْ سَمِعْنَاكَ تَقُولُ فِي الصَّلَاةِ شَيْئًا لَمْ نَسْمَعْكَ تَقُولُهُ قَبْلَ ذَلِكَ وَرَأَيْنَاكَ بَسَطْتَ يَدَكَ قَالَ إِنَّ عَدُوَّ اللَّهِ إِبْلِيسَ جَاءَ بِشِهَابٍ مِنْ نَارٍ لِيَجْعَلَهُ فِي وَجْهِي فَقُلْتُ أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْكَ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ قُلْتُ أَلْعَنُكَ بِلَعْنَةِ اللَّهِ التَّامَّةِ فَلَمْ يَسْتَأْخِرْ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ أَرَدْتُ أَخْذَهُ وَاللَّهِ لَوْلَا دَعْوَةُ أَخِينَا سُلَيْمَانَ لَأَصْبَحَ مُوثَقًا يَلْعَبُ بِهِ وِلْدَانُ أَهْلِ الْمَدِينَةِ
[މުޙައްމަދު ބިން ޞަލަމާލް މުރާދީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދުالله ބިން ވަޙްބު] [މުޢާވިޔަތު ބިން ޞާލިޙް] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވީ އޭނާ ވިދާޅުވީ، [ރަބީޢަ ބިން ޔަޒީދު] [އަބޫ އިދްރީސް އަލް ޚައުލާނީ] ގެ އަރިހުން [އަބޫދު ދަރުދާ’] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި ކަމަށެވެ ތިޔަބައިމީހުންގެ ނުބައިކަމުން الله ގެ ޙަޟްރަތުގައި ރަޙްމަތްތެރިވެލައްވާށެވެ’، ދެން އޭނާވެސް މިހެން ތިން ފަހަރު ވިދާޅުވެ، ‘الله ގެ ލަޢުނަތުން ކަލޭގެފާނަށް ލަޢުނަތް ލައްވަމެވެ’، އަދި އެއްޗެއް ލިބިވަޑައިގަންނަވާ ފަދައިން އަތް ދިއްކޮށްލިއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ނަމާދު ކުރައްވައި ނިމުމުން އަޅުގަނޑުމެން އެދުނީ، 'އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، މީގެ ކުރިން ދުވަހަކުވެސް އަޑުއަހާފައި ނުވާ ނަމާދުގައި ތިޔަ ދެއްކެވި ވާހަކައެއް އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަޑުއިވިފައި، އަދި އެއަށް އަތް ދިއްކޮށްލިތަން ވެސް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ފެނުނު'. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވީ، ހަމަކަށަވަރުން الله ގެ ދުޝްމަނު ޝައިޠާނާ އަހަރެންގެ މޫނުގައި އަލިފާންގަނޑެއް ހިފައިގެން އައީ، އެހެންކަމުން އަހަރެން ބުނީމެވެ، 'އަޢޫދު ބިއްލާހި މިންކާ -'ތިޔަބައިމީހުންގެ ނުބައިކަމުން الله ގެ ޙަޟްރަތުން ހިމާޔަތް ހޯދަމެވެ'--، ތިން ފަހަރުއެވެ. ދެން އަހަރެން ތިން ފަހަރު އަލްއަނައުކާ ބިލާނައްޓިލާހިތު ތަޢާމަތީ -'الله ގެ ލަޢުނަތުން ކަލޭގެފާނަށް ލަޢުނަތް ދޭން'- ބުނި ނަމަވެސް އޭނާ ފަހަތަށް ނުޖެހުނެވެ. ދެން އަހަރެން ބޭނުންވީ އޭނާ ހަލާކުކޮށްލާށެވެ. އަދި الله ގެ ޙަޟްރަތުން އަޅުގަނޑުމެންގެ އަޚާ ސުލައިމާނު ރަސޫލާގެ ދުޢާ ނުވިނަމަ މިސްކިތުގައި ޝައިޠާނާ ބަނދެ، މަދީނާގެ މީހުންގެ ދަރިން ކުޅެން ޖެހުނީހެވެ''.
Hadith
Imam Muslim : 844
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ بْنِ قَعْنَبٍ وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ قَالَا حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ عَامِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ ح و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قُلْتُ لِمَالِكٍ حَدَّثَكَ عَامِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَمْرِو بْنِ سُلَيْمٍ الزُّرَقِيِّ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُصَلِّي وَهُوَ حَامِلٌ أُمَامَةَ بِنْتَ زَيْنَبَ بِنْتِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلِأَبِي الْعَاصِ بْنِ الرَّبِيعِ فَإِذَا قَامَ حَمَلَهَا وَإِذَا سَجَدَ وَضَعَهَا قَالَ يَحْيَى قَالَ مَالِكٌ نَعَمْ
އެއީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާވެގެންވާ [ޢަބްދުالله ބިން މަސްލަމާ ބިން ޤަޢުނަބު] އަދި [ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު] ދެމީހުންވެސް ވިދާޅުވެފައިވަނީ، އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މާލިކަށް] ރިވާވެގެން ދިޔައީ [އަމީރު ބިން ޢަބްދުالله ބިން އަޒްޒުބައިރު] ގެ އަރިހުން --އަނެއްކާވެސް ރިވާޔަތުގެ ސިލްސިލާއެއްގެ ތެރެއިން-- އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާވެގެން ދިޔައީ [ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ] އޭނާ ވިދާޅުވީ، އަޅުގަނޑު [މާލިކަށް] ބުނީމެވެ [އަމިރު ބިން ޢަބްދުﷲ ބިން އަޒްޒުބައިރު] ގެ އަރިހުން [އަމްރޫ ބިން ސުލައިމް އައްޒުރަޤީ] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޤަޠަދާ] ގެ އަރިހުން 'الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ދަރިކަނބަލުން އުމާމާ ބިން ޒައިނަބު އުފުއްލަވައިގެން ދުޢާ ކުރެއްވި ކަމެވެ އަލްއަޝް ބިން އާރ-ރަބީޢު އެވެ. ކޮޅަށް ތެދުވުމުން އޭނާ އުފުލާލިއެވެ. އަދި ސަޖިދަ ޖަހާ ހިނދު އޭނާ ބާއްވައިފިއެވެ'. ޔަހްޔާ އެހެން ބުނުމުން މާލިކު ބުނީ 'އާނ' ކަމަށެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 845
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ أَبِي سُلَيْمَانَ وَابْنِ عَجْلَانَ سَمِعَا عَامِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ يُحَدِّثُ عَنْ عَمْرِو بْنِ سُلَيْمٍ الزُّرَقِيِّ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ الْأَنْصَارِيِّ قَالَ رَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَؤُمُّ النَّاسَ وَأُمَامَةُ بِنْتُ أَبِي الْعَاصِ وَهِيَ ابْنَةُ زَيْنَبَ بِنْتِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى عَاتِقِهِ فَإِذَا رَكَعَ وَضَعَهَا وَإِذَا رَفَعَ مِنْ السُّجُودِ أَعَادَهَا
[މުޙައްމަދު ބިން އަބީ ޢުމަރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ސުފްޔާން] އަށް [ޢުޘްމާން ބިން އަބީ ސުލައިމާން] ގެ އަރިހުން އަދި [އިބްނު ޢަޖްލާން] އަށް ވެސް އަޑުއިވިފައި ވެއެވެ ޒައިނަބު ބިން މުޙައްމަދު ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ތުއްތު ކުއްޖާ އުމާމާ ބިންތު އަބުލް އަލްޢަޞް ކޮނޑުގައި އަޅުވައިގެން ނަމާދުގައި މީސްތަކުން އިސްކޮށް އުޅުނެވެ. ބޯޖަހާއިރު ދަރިފުޅު ތިރިކޮށް، ސަޖިދައިން ތެދުވެއްޖެނަމަ ފަހަތަށް ޖައްސާ - މާނައަކީ ބުރަކަށީގައި އުފުލުން -'.
Hadith
Imam Muslim : 846
حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ مَخْرَمَةَ بْنِ بُكَيْرٍ قَالَ ح و حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الْأَيْلِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي مَخْرَمَةُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَمْرِو بْنِ سُلَيْمٍ الزُّرَقِيِّ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا قَتَادَةَ الْأَنْصَارِيَّ يَقُولُا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي لِلنَّاسِ وَأُمَامَةُ بِنْتُ أَبِي الْعَاصِ عَلَى عُنُقِهِ فَإِذَا سَجَدَ وَضَعَهَا حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ قَالَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ الْحَنَفِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ جَعْفَرٍ جَمِيعًا عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ عَمْرِو بْنِ سُلَيْمٍ الزُّرَقِيِّ سَمِعَ أَبَا قَتَادَةَ يَقُولُا بَيْنَا نَحْنُ فِي الْمَسْجِدِ جُلُوسٌ خَرَجَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنَحْوِ حَدِيثِهِمْ غَيْرَ أَنَّهُ لَمْ يَذْكُرْ أَنَّهُ أَمَّ النَّاسَ فِي تِلْكَ الصَّلَاةِ
[އަބޫޢަތު ޠާހިރު] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި [އިބްނު ވަޙްބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މަޚްރަމާ ބިން ބުކައިރު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވީ އޭނާ ވިދާޅުވީ، --އަނެއްކާވެސް ރިވާޔަތުގެ ސިލްސިލާއެއްގެ ތެރެއިން-- އަދި [ހާރޫން ބިން ސަޢީދުލް ޢައިލީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ [އިބްނު ވަޙްބު] އަޅުގަނޑަށް [މަޚްރާމާ] [އޭނާގެ ބައްޕަ] ގެ އަރިހުން [ޢަމްރު ބިން ސުލައިމް އަޒްޒުރާޤީ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ ޤަތަދާލް އަންސާރީ] ވިދާޅުވަނީ، 'އަޅުގަނޑަށް ފެނުނީ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ މީސްތަކުންނަށް ނަމާދުގައި އިސްކޮށް އުޅުއްވާތަން، އުމާމާ ބިންތު އަބީ އަލްޢާސް އެކަލޭގެފާނުގެ ކޮނޑުގައި ހުންނެވިތަނެވެ. ސަޖިދަ ޖަހާއިރު އޭނަ ބާއްވާނެއެވެ.' [ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [ލައިތު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ، --އެހެން ރިވާޔަތްތަކުގެ ތެރެއިން-- އަދި [މުޙައްމަދު ބިން އަލް މުޘައްނާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [އަބޫބަކުރު އަލްޙަނަފީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [ޢަބްދުލްޙަމީދު ބިން ޖަޢުފަރު] ހުރިހާ ކަމެއް [ސަޢީދުލްމަޤްބުރީ] ގެ އަރިހުން [ޢަމްރު ބިން ސުލައިމް އަޒްޒުރާޤީ] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރެއްވިއެވެ ޤަޠާދާ] ބުނަނީ، ‘އަހަރެމެން މިސްކިތުގައި އިށީނދެގެން ތިއްބާ، ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ޒިޔާރަތް ކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 847
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ كِلَاهُمَا عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ نَفَرًا جَاءُوا إِلَى سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ قَدْ تَمَارَوْا فِي الْمِنْبَرِ مِنْ أَيِّ عُودٍ هُوَ فَقَالَ أَمَا وَاللَّهِ إِنِّي لَأَعْرِفُ مِنْ أَيِّ عُودٍ هُوَ وَمَنْ عَمِلَهُ وَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوَّلَ يَوْمٍ جَلَسَ عَلَيْهِ قَالَ فَقُلْتُ لَهُ يَا أَبَا عَبَّاسٍ فَحَدِّثْنَا قَالَ أَرْسَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى امْرَأَةٍ قَالَ أَبُو حَازِمٍ إِنَّهُ لَيُسَمِّهَا يَوْمَئِذٍ انْظُرِي غُلَامَكِ النَّجَّارَ يَعْمَلْ لِي أَعْوَادًا أُكَلِّمُ النَّاسَ عَلَيْهَا فَعَمِلَ هَذِهِ الثَّلَاثَ دَرَجَاتٍ ثُمَّ أَمَرَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوُضِعَتْ هَذَا الْمَوْضِعَ فَهِيَ مِنْ طَرْفَاءِ الْغَابَةِ وَلَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَامَ عَلَيْهِ فَكَبَّرَ وَكَبَّرَ النَّاسُ وَرَاءَهُ وَهُوَ عَلَى الْمِنْبَرِ ثُمَّ رَفَعَ فَنَزَلَ الْقَهْقَرَى حَتَّى سَجَدَ فِي أَصْلِ الْمِنْبَرِ ثُمَّ عَادَ حَتَّى فَرَغَ مِنْ آخِرِ صَلَاتِهِ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَى النَّاسِ فَقَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنِّي صَنَعْتُ هَذَا لِتَأْتَمُّوا بِي وَلِتَعَلَّمُوا صَلَاتِي حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدٍ الْقَارِيُّ الْقُرَشِيُّ حَدَّثَنِي أَبُو حَازِمٍ أَنَّ رِجَالًا أَتَوْا سَهْلَ بْنَ سَعْدٍ قَالَ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالُوا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ أَبِي حَازِمٍ قَالَ أَتَوْا سَهْلَ بْنَ سَعْدٍ فَسَأَلُوهُ مِنْ أَيِّ شَيْءٍ مِنْبَرُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَسَاقُوا الْحَدِيثَ نَحْوَ حَدِيثِ ابْنِ أَبِي حَازِمٍ
ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ އާއި ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު ވެސް ޢަބްދުލްޢަޒީޒުގެ ކިބައިން ރިވާކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި ޔަޙްޔާ ވިދާޅުވެފައިވަނީ، ޢަބްދުލްޢަޒީޒް ބިން އަބީ ހާޒިމް އޭނާގެ ބައްޕަގެ ކިބައިން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި ބައެއް މީހުން ޞަޙީލު ބިން ސަޢުދަށް އައީ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ މަންޒަރާއި އެއީ ކޮންކަހަލަ ލަކުޑިއަކުން ހަދާފައިވާ އެއްޗެއްތޯ ޒުވާބު ކުރަމުންނެވެ. ޞަޙްލު ވިދާޅުވީ، الله ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ، އެއީ ކޮންކަހަލަ ލަކުޑިއަކުން ހަދާފައި ހުރި އެއްޗެއްކަން އަދި އެހެދީ ކޮންބައެއްކަން އަޅުގަނޑަށް ވަރަށް ރަނގަޅަށް އެނގެއެވެ. އެހެދުނު ފުރަތަމަ ދުވަހުވެސް ﷲ ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެ މަތީގައި އިށީނދެގެން އިންތަންވެސް އަޅުގަނޑަށް ފެނުނެވެ. އަބޫ ޙާޒިމް ވިދާޅުވީ، އޭ އަބޫ ޢައްބާސް! ބުނެބަލަ! ސަހުލް ވިދާޅުވީ، އެއްދުވަހަކު ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަންހެނަކު ގެނައުމަށް ފޮނުއްވި އިރު، އަބޫ ހާޒިމް ވިދާޅުވީ، އެވަގުތު އެކަމަނާގެ ނަން ކިޔުއްވި، އަދި އެކަމަނާއަށް ވިދާޅުވިއެވެ. އެހެންކަމުން މި ތިން ލެވެލް ހެދީއެވެ. ދެން الله ގެ ރަސޫލާ އަމުރު ކުރެއްވީ މިތަނުގައި ޕަލްޕިޓް ބަހައްޓަން. ޕަލްޕިޓް ހެދީ ފަޅު ލަކުޑިންނެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ މަންޒަރު މަތީގައި ދުޢާ ކުރައްވާތަން އަހަންނަށް ފެނުނެވެ. ދެން އޭނާ ތަކްބީރު ބުނުމުން، މީސްތަކުންވެސް އޭނާގެ ފަހަތުން ތަކްބީރު ބުނީ، އޭނާ އަދިވެސް ޕަލްޕިޓް މަތީގައި ހުއްޓައެވެ. ދެން ރުކޫޢުކުރުމުން ތެދުވެ، ދެން ފައިބައިވަޑައިގެން ފަހަތަށް ޖެހިވަޑައިގަތީ ޕަލްޕިޓްގެ ފައިމަތީގައި ސަޖިދަ ޖައްސަވާންދެންނެވެ. އެއަށްފަހު އޭނާ ނަމާދު ނިމެންދެން އެނބުރި ޕަލްޕިޓަށް ދިޔައެވެ. އެއަށްފަހު މީސްތަކުންނާ ކުރިމަތިލައްވައި ވިދާޅުވީ، އޭ މީސްތަކުން އަޅުގަނޑު މިކަން މިކުރަނީ ތިޔަ އެންމެން އަޅުގަނޑުގެ ފަހަތުން ގޮސް ނަމާދު ކުރަން ދަސްކުރުމަށެވެ.'' އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދަށް] ވާރިދުވެވަޑައިގެންނެވިއެވެ ވިދާޅުވިއެވެ، --އަނެއްކާވެސް ރިވާޔަތުގެ ސިލްސިލާއެއްގެ ތެރެއިން-- އަދި އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫބަކުރު ބިން އަބީ ޝައިބާޙް] އަދި [ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބް] އަދި [އިބްނު އަބީ ޢުމަރު] އަށް ރިވާވެގެންދިޔައީ، [އަބޫ ޙާޒިމް] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ސުފްޔާން ބިން އުޔާނާ] އަށް ރިވާވެގެންދިޔައީ، ‘އެމީހުން [ޞަޙީލު ބިން ސަޢްދު] ގެ އަރިހަށް އައިސް، ދެން އެމީހުން އެކަލޭގެފާނާ ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޢަލައިހި ވަޞައްލަމް ހެދި،’ އަދި އެމީހުން ޙަދީޘް ގެނެސްދިނީ އިބްނު އަބީ ހާޒިމްގެ ޙަދީޘް ފަދައިންނެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 848
و حَدَّثَنِي الْحَكَمُ بْنُ مُوسَى الْقَنْطَرِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ قَالَ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ وَأَبُو أُسَامَةَ جَمِيعًا عَنْ هِشَامٍ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ نَهَى أَنْ يُصَلِّيَ الرَّجُلُ مُخْتَصِرًا وَفِي رِوَايَةِ أَبِي بَكْرٍ قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
އަދި އަޅުގަނޑަށް [އަލްޙަކަމް ބިން މޫސާ އަލް ޤަންޘރީ] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، [ޢަބްދުالله ބިން އަލްމުބާރަކް] ޙަދީޘް ކުރައްވާފައިވަނީ، --އަނެއްކާވެސް ރިވާޔަތުގެ ސިލްސިލާއެއްގެ ތެރެއިން-- އަދި އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫބަކުރު ބިން އަބީ ޝައިބާ] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، [އަބޫ ޚާލިދު] އާއި [އަބޫ ޢުސާމާ] އެންމެން [ހިޝާމް] ގެ އަރިހުން [މުޙައްމަދު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ صلى الله عليه وسلم] ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވާ ކަމަށެވެ އެކަލޭގެފާނަށް ރުހިވޮޑިގަންނަވާ)] ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ގެ އަރިހުން، 'ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ)، ފިރިހެނަކު ކަކުލުގައި ޖައްސާލައިގެން ނަމާދުކުރުން މަނާކުރެއްވިއެވެ.' އަދި އަބޫބަކުރުގެ ރިވާޔަތުގައި އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވެފައިވަނީ، 'الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم -އެކަން މަނާކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 849
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا هِشَامٌ الدَّسْتَوَائِيُّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ مُعَيْقِيبٍ قَالَ ذَكَرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَسْحَ فِي الْمَسْجِدِ يَعْنِي الْحَصَى قَالَ إِنْ كُنْتَ لَا بُدَّ فَاعِلًا فَوَاحِدَةً
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫބަކުރު ބިން އަބީ ޝައިބާ] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ވާކީޢު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޙިޝާމް އައްދަސްޠވާއީ] [ޔަޙްޔާ ބިން އަބީ ކަތީރު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ސަލާމާ] ގެ އަރިހުން [މުޢިޤީބު] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރެއްވިއެވެ ނަމާދުގެ ތެރޭގައި ސަޖިދަކުރުން، -އެކަން ސާފުކުރުމަށް-. އޭނާ ވިދާޅުވީ 'ހަގީގަތުގައި އެކަން ކުރަން ޖެހިއްޖެ ނަމަ ދެން އެއްފަހަރު ފުދޭ'' ކަމަށެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 850
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ هِشَامٍ قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ مُعَيْقِيبٍ أَنَّهُمْ سَأَلُوا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الْمَسْحِ فِي الصَّلَاةِ فَقَالَ وَاحِدَةً و حَدَّثَنِيهِ عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ الْقَوَارِيرِيُّ حَدَّثَنَا خَالِدٌ يَعْنِي ابْنَ الْحَارِثِ حَدَّثَنَا هِشَامٌ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَقَالَ فِيهِ حَدَّثَنِي مُعَيْقِيبٌ ح
[މުޙައްމަދު ބިން މުޘައްނަ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޔަޙްޔާ ބިން ސަޢީދު] [ޙިޝާމް] ގެ ކިބައިން ރިވާކުރައްވާފައި ވެއެވެ، [އިބްނު އަބީ ކާތިރު] [އަބޫ ސަލާމާ] ގެ އަރިހުން [މުޢަޢިޤީބު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑަށް ރިވާކުރެއްވި ގޮތުގައި އެމީހުން ނަމާދުގައި ސަޖިދަކުރާ ތަން ސާފުކުރުމާ ބެހޭގޮތުން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އާއި ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ. އަދި [އުބައިދުالله ބިން ޢުމަރު އަލްޤަވާރީރީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޚާލިދު، މާނައަކީ އިބްނުލްޙަރީޘް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ހިޝާމް] މި އިސްނަދާއެކު ރިވާކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 851
و حَدَّثَنَاه أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ يَحْيَى عَنْ أَبِي سَلَمَةَ قَالَ حَدَّثَنِي مُعَيْقِيبٌ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فِي الرَّجُلِ يُسَوِّي التُّرَابَ حَيْثُ يَسْجُدُ قَالَ إِنْ كُنْتَ فَاعِلًا فَوَاحِدَةً
އަދި އަޅުގަނޑުމެން [އަބޫބަކުރު ބިން އަބީ ޝައިބާ] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [އަލްޙަސަން ބިން މޫސާ] [ޝައިބާން] [ޔަޙްޔާ] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ސަލާމާ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ވާހަކަ، އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޢިޤީބަށް] ވާރިދުވެފައި އޮތީ، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ސަޖިދަ ކުރި ތަނުގައި ދޮންވެލި ފަތުރާ މީހެއްގެ ވާހަކައެވެ ޖެހޭނީ އެކަން ކުރަން، ދެން ފުދޭނީ އެއްފަހަރު'.
Hadith
Imam Muslim : 852
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَأَى بُصَاقًا فِي جِدَارِ الْقِبْلَةِ فَحَكَّهُ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَى النَّاسِ فَقَالَ إِذَا كَانَ أَحَدُكُمْ يُصَلِّي فَلَا يَبْصُقْ قِبَلَ وَجْهِهِ فَإِنَّ اللَّهَ قِبَلَ وَجْهِهِ إِذَا صَلَّى حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ وَأَبُو أُسَامَةَ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي جَمِيعًا عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ ح و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَمُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ عَنْ اللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ ح و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ يَعْنِي ابْنَ عُلَيَّةَ عَنْ أَيُّوبَ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي فُدَيْكٍ أَخْبَرَنَا الضَّحَّاكُ يَعْنِي ابْنَ عُثْمَانَ ح و حَدَّثَنِي هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ قَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ كُلُّهُمْ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ رَأَى نُخَامَةً فِي قِبْلَةِ الْمَسْجِدِ إِلَّا الضَّحَّاكَ فَإِنَّ فِي حَدِيثِهِ نُخَامَةً فِي الْقِبْلَةِ بِمَعْنَى حَدِيثِ مَالِكٍ
ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ އައްތަމީމީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައި ވެއެވެ: ޢަބްދުالله ބިން ޢުމަރުގެ އަރިހުން ނާފީގެ އަރިހުން މާލިކުގެ ޙާޟިރުގައި އަޅުގަނޑު ކިޔާލީ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމައަށް ޤިބްލާއާ ދިމާއަށް މިސްކިތުގެ ފާރުގައި ކަނދުރާ ފެނުނު ވާހަކައެވެ. އެކަހެރިކޮށްލުމަށްފަހު މީސްތަކުންނާ ދިމާއަށް އެނބުރި ވިދާޅުވީ: ނަމާދު ކުރާއިރު ކުރިމަތީގައި ތެތްފިލުވާނުލާށެވެ. [އަބޫބަކުރު ބިން އަބީ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދުالله ބިން ނޫމައިރު] އަދި [އަބޫ އުސާމާ] އަށް --އެހެން ރިވާޔަތްތަކުގެ ތެރެއިން-- އަދި [އިބްނު ނޫމައިރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަހަރެންގެ ބައްޕައަށް] ހުރިހާ ރިވާޔަތެއް [އުބައިދުالله] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި --އެހެން ރިވާޔަތްތަކުގެ ތެރެއިން-- އަދި [ޤުޠައިބާ] އާއި [މުޙައްމަދު ބިން ރޫމްޙް] [އަލްލައިޘް ބިން ޞަޢާދު] އިން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވިއެވެ. --އެހެން ރިވާޔަތްތަކުގެ ތެރެއިން-- އަދި [ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިސްމާޢީލް، މާނައަކީ އިބްނު އުލައިއްޔާ] [އައްޔޫބު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި --އެހެން ރިވާޔަތްތަކުގެ ތެރެއިން-- އަދި [އިބްނު ރަފީޢު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [އިބްނު އަބީ ފުޑައިކް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [އަދ-ދަހަކް، މާނައަކީ އިބްނު ޢުޘްމާން] --އެހެން ރިވާޔަތްތަކުގެ ތެރެއިން-- އަދި [ޙަރޫން ބިން ޢަބްދުالله] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [ޙައްޖާޖު ބިން މުޙައްމަދު] ވިދާޅުވެފައި، ވިދާޅުވިއެވެ [އިބްނު ޖުރައިޖު]، އަޅުގަނޑަށް [މޫސާ ބިން އުޤްބާޙް] ކިޔައިދިނީ އެ އެންމެން [ނަފީޢު] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޢަލައިހި ވަޞިއްޔަތުގެ އަރިހުން ރިވާކުރެއްވިއެވެ. އަދް-ދަހަކް ފިޔަވައި. އެހެނީ އެކަލޭގެފާނުގެ ޙަދީޘްފުޅުގައި ބަޔާންވެގެންވަނީ، 'ޤިބްލާގެ ދިމާލަށް ފުއްޕާމޭ' ކަމަށެވެ. މަލިކުގެ ޙަދީޘާ އަޅާކިޔާށެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 853
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَعَمْرٌو النَّاقِدُ جَمِيعًا عَنْ سُفْيَانَ قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَأَى نُخَامَةً فِي قِبْلَةِ الْمَسْجِدِ فَحَكَّهَا بِحَصَاةٍ ثُمَّ نَهَى أَنْ يَبْزُقَ الرَّجُلُ عَنْ يَمِينِهِ أَوْ أَمَامَهُ وَلَكِنْ يَبْزُقُ عَنْ يَسَارِهِ أَوْ تَحْتَ قَدَمِهِ الْيُسْرَى ح حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ وَحَرْمَلَةُ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ يُونُسَ قَالَ ح و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا أَبِي كِلَاهُمَا عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ وَأَبَا سَعِيدٍ أَخْبَرَاهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَأَى نُخَامَةً بِمِثْلِ حَدِيثِ ابْنِ عُيَيْنَةَ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ] އަދި [އަބޫބަކުރު ބިން އަބީ ޝައިބާ] އަދި [އަމްރޫ އަން-ނަޤީދު] އެންމެން [ސުފްޔާން] ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ޔަޙްޔާ]، އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ސުފްޔާން ބިން އުޔާނާ] އަށް [އަޒް-ޒުހްރީ] ގެ އަރިހުން [ޙުމައިދު ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާން] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ސަޢީދުލް ޚުދުރީ] ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވެއެވެ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމައަށް އެއްފަހަރަކު މިސްކިތުގެ ޤިބްލާގެ ދިމާލުން ފުއްޕާމޭ ފެނިވަޑައިގެންނެވިއެވެ. އެހެންކަމުން އޭނާ އެ ގަނޑުކޮޅަކުން އުކާލިއެވެ. ދެން ކަނާތްފަރާތަށް ނުވަތަ ކުރިމައްޗަށް ތެތްފިލުވުން މަނާކުރެއްވި ނަމަވެސް ކަނާތްފަރާތަށް ނުވަތަ ކަނާތު ފައިގެ ދަށަށް ތެތްފިލުވުން ހުއްދަކުރެއްވިއެވެ. --އަނެއްކާވެސް ރިވާޔަތެއްގެ ތެރެއިން-- [އަބޫޢަތު ޠާހިރު] އާއި [ޙަރުމަލާ] ދެމީހުންވެސް އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި، [އިބްނު ވަޙްބު] [ޔޫނުސް] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި އޭނާ ވިދާޅުވީ، --އަނެއްކާވެސް ރިވާޔަތެއް މެދުވެރިކޮށް-- އަދި [ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [ޔަޢުޤޫބު ބިން އިބްރާހީމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަހަރެންގެ ބައްޕަ] ދެމީހުންވެސް [އިބްނު ޝިހާބު] ގެ އަރިހުން [ޙިއުމަދު ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާން] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދިނީ އެކަން [އަބޫ ޙުރައިރާ ރަޑިޔަالله ޢަންހޫ] އާއި [އަބޫ ސަޢީދު] ދެމީހުންވެސް އެކަލޭގެފާނަށް ވިދާޅުވެފައިވަނީ، އިބްނު އުޔާނާގެ ޙަދީޘްފަދައިން الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ކަފުން ފެނިވަޑައިގަތެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 854
و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ فِيمَا قُرِئَ عَلَيْهِ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَأَى بُصَاقًا فِي جِدَارِ الْقِبْلَةِ أَوْ مُخَاطًا أَوْ نُخَامَةً فَحَكَّهُ
އަދި [ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު] [މާލިކު ބިން އަނަސް] ގެ އަރިހުން އޭނާގެ ޙަޟްރަތުގައި [ޙިޝާމް ބިން އުރުވާ] ގެ އަރިހުން [އައިޝާ ރަޟިޔަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ]] ގެ އަރިހުން ކިޔެވި އެއްޗެއްގައި އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ، ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމައަށް ޤިބްލާއާ ކުރިމަތިލާ މިސްކިތުގެ ފާރުގައި ތެތްފިލުވާ ނުވަތަ ތެތްފިލުވާ ނުވަތަ ކަނދުރާ ފެނުނު ކަމުގައި ވާތީއެވެ ސްކްރޭޕް ކޮށްލިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 855
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ جَمِيعًا عَنْ ابْنِ عُلَيَّةَ قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ مِهْرَانَ عَنْ أَبِي رَافِعٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَأَى نُخَامَةً فِي قِبْلَةِ الْمَسْجِدِ فَأَقْبَلَ عَلَى النَّاسِ فَقَالَ مَا بَالُ أَحَدِكُمْ يَقُومُ مُسْتَقْبِلَ رَبِّهِ فَيَتَنَخَّعُ أَمَامَهُ أَيُحِبُّ أَحَدُكُمْ أَنْ يُسْتَقْبَلَ فَيُتَنَخَّعَ فِي وَجْهِهِ فَإِذَا تَنَخَّعَ أَحَدُكُمْ فَلْيَتَنَخَّعْ عَنْ يَسَارِهِ تَحْتَ قَدَمِهِ فَإِنْ لَمْ يَجِدْ فَلْيَقُلْ هَكَذَا وَوَصَفَ الْقَاسِمُ فَتَفَلَ فِي ثَوْبِهِ ثُمَّ مَسَحَ بَعْضَهُ عَلَى بَعْضٍ و حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ قَالَ ح و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا هُشَيْمٌ قَالَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ كُلُّهُمْ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ مِهْرَانَ عَنْ أَبِي رَافِعٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ حَدِيثِ ابْنِ عُلَيَّةَ وَزَادَ فِي حَدِيثِ هُشَيْمٍ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرُدُّ ثَوْبَهُ بَعْضَهُ عَلَى بَعْضٍ
އަބޫބަކުރު ބިން އަބީ ޝައިބާ އާއި ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބް ވެސް އިބްނު އުލައިއްޔާގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި ޒުހައިރު ވިދާޅުވެފައިވަނީ، އިބްނު އުލައިއްޔާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަލްޤާސިމް ބިން މިޙްރާންގެ އަރިހުން އަބޫ ޙުރައިރާ (الله ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ) ގެ އަރިހުން އަބޫ ރާފީގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ވާހަކައެވެ ގެ މިސްކިތެވެ. އެއަށްފަހު މީސްތަކުންނާ ދިމާއަށް އެނބުރި ވިދާޅުވީ "ތިޔަބޭފުޅުންގެ ހިތުގައި ކީކޭތޯއެވެ؟ ފިރިހެނަކު ނަމާދު ކުރައްވަނީ އެކަލޭގެފާނުގެ ވެރިރަސްކަލާނގެއަށް ކުރިމަތިވެވަޑައިގެން. އަލްޤާސިމް މިސާލެއް ދެއްކެވިއިރު، ކަލޭގެ ރުމާލަށް ތެތްފިލުވައިލުމަށްފަހު އޭގެ ބައެއް އެހެން މީހުންނަށް ފޮހެލިއެވެ. އަދި [ޝައިބާން ބިން ފަރުޚް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ، [ޢަބްދުލް ވާރިޘް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ، --އަނެއްކާވެސް ރިވާޔަތުގެ ސިލްސިލާއެއްގެ ތެރެއިން-- އަދި [ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވިއެވެ [އަލްޤާސިމް ބިން މިޙްރާން] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ރަފީޢު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ)] ގެ އަރިހުން އިބްނު އުލައިއްޔާގެ ޙަދީޘް ފަދައިން ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވާއިރު، ޙުޝައިމްގެ ޙަދީޘްގައި އިތުރަށް ވިދާޅުވެފައިވަނީ، އަބޫ ޙުރައިރާ ވިދާޅުވެފައިވަނީ، 'އެއީ އަހަރެން الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ފެނުނު ފަދައިންނެވެ الله ގެ ރަޙްމަތްތައް) އޭނާގެ ގަމީހުގެ ބައެއް އެހެން ބައެއްގައި ފޮހެލުން''.
Hadith
Imam Muslim : 856
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ قَتَادَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا كَانَ أَحَدُكُمْ فِي الصَّلَاةِ فَإِنَّهُ يُنَاجِي رَبَّهُ فَلَا يَبْزُقَنَّ بَيْنَ يَدَيْهِ وَلَا عَنْ يَمِينِهِ وَلَكِنْ عَنْ شِمَالِهِ تَحْتَ قَدَمِهِ
[މުޙައްމަދު ބިން އަލްމުޘްނާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައި [އިބްނު ބަޝްޔާރު] ވިދާޅުވީ [އިބްނުލް މުޘައްނާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [މުޙައްމަދު ބިން ޖަޢުފަރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [ޝުޢޫބާ] އޭނާ ވިދާޅުވީ، އަޅުގަނޑަށް އަޑުއިވިފައި އޮތީ [ޤަތަދާ] [އަނަސް ބިން މާލިކް] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިން ވާހަކައެވެ އޭނާގެ ވެރިރަސްކަލާނގެއަށް ދުޢާކޮށް ދުޢާކުރަމުންދާއިރު، އޭނާގެ ކުރިމަތީގައިވެސް، ކަނާތްފަރާތުގައިވެސް، ކަނާތްފަރާތުގައި، ފައިދަށުގައި ތެތްފިލުވާ ނުލާށެވެ.''
Hadith
Imam Muslim : 857
و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا وَقَالَ قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْبُزَاقُ فِي الْمَسْجِدِ خَطِيئَةٌ وَكَفَّارَتُهَا دَفْنُهَا
އަދި [ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައި [ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު] [ޔަޙްޔާ] ވިދާޅުވެ، އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިން އިރު، [ޤުޠައިބާ] ވިދާޅުވިއިރު، [އަބޫ ޢަވާނާ] [ޤަތަދާއިން] [އަނަސް ބިން މާލިކު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވިއެވެ. އަދި އެކަމުގެ ކައްފާރާއަކީ އެ ވަޅުލުމެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 858
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ الْحَارِثِيُّ حَدَّثَنَا خَالِدٌ يَعْنِي ابْنَ الْحَارِثِ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَأَلْتُ قَتَادَةَ عَنْ التَّفْلِ فِي الْمَسْجِدِ فَقَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُا سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ التَّفْلُ فِي الْمَسْجِدِ خَطِيئَةٌ وَكَفَّارَتُهَا دَفْنُهَا
ޔަޙްޔާ ބިން ޙަބީބު އަލްޙަރީޘީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި، ޚާލިދު، އެއީ އިބްނުލްޙަރީޘް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި، ޝުޢޫބާ ވިދާޅުވިއެވެ އެކަމުގެ ކައްފާރާއަކީ އެ ވަޅުލުމެވެ.'"
Hadith
Imam Muslim : 859
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَسْمَاءَ الضُّبَعِيُّ وَشَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ قَالَا حَدَّثَنَا مَهْدِيُّ بْنُ مَيْمُونٍ حَدَّثَنَا وَاصِلٌ مَوْلَى أَبِي عُيَيْنَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ عُقَيْلٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ عَنْ أَبِي الْأَسْوَدِ الدِّيلِيِّ عَنْ أَبِي ذَرٍّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ عُرِضَتْ عَلَيَّ أَعْمَالُ أُمَّتِي حَسَنُهَا وَسَيِّئُهَا فَوَجَدْتُ فِي مَحَاسِنِ أَعْمَالِهَا الْأَذَى يُمَاطُ عَنْ الطَّرِيقِ وَوَجَدْتُ فِي مَسَاوِي أَعْمَالِهَا النُّخَاعَةَ تَكُونُ فِي الْمَسْجِدِ لَا تُدْفَنُ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާވެގެންވާ [ޢަބްދުالله ބިން މުޙައްމަދު ބިން އަސްމާޢައްޟުބާޢީ] އަދި [ޝައިބާން ބިން ފަރުޚް] އެދެބޭފުޅުންވެސް ވިދާޅުވެފައިވަނީ، އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މަޙްދީ ބިން މައިމޫން] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ [ޔަޙްޔާ ބިން އުޤައިލް] ގެ އަރިހުން [ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޢުމަރު] ގެ އަރިހުން [އަބޫލް އަސްވާދު ޢަދުދިލިއްޔާ] އިންނެވެ [އަބޫ ޛައްރު] ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން، 'އަހަރެންގެ ޤައުމުގެ ހެޔޮކަމާއި ނުރަނގަޅު ހުރިހާ ޢަމަލުތަކެއް އަޅުގަނޑަށް ހުށަހެޅުއްވިއެވެ. އެހެންކަމުން އަޅުގަނޑުގެ ޤައުމުގެ ހެޔޮ ޢަމަލުތަކުގެ ތެރެއިން އަޅުގަނޑަށް ފެނުނީ މަގަށް ހުރަސްއެޅޭ ހުރަސްތައް ނައްތާލުމެވެ. އަދި އަހަރެންގެ ޤައުމުގެ ނުބައި ޢަމަލުތަކުގެ ތެރެއިން އަހަރެންނަށް ފެނުނީ މިސްކިތުގައި ނިވާނުކޮށް ތެތްފިލުވާލުމެވެ.''
Hadith
Imam Muslim : 860
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا كَهْمَسٌ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الشِّخِّيرِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ صَلَّيْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرَأَيْتُهُ تَنَخَّعَ فَدَلَكَهَا بِنَعْلِهِ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އުބައިދުالله ބިން މުޢާޘްލް އަންބަރީ] ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [އަހަރެންގެ ބައްޕަ] [ޔަޒީދު ބިން ޢަބްދުﷲ ބިން އަޝް-ޝިޚިރު] ގެ އަރިހުން [ޔަޒީދު ބިން ޢަބްދުﷲ ބިން އަޝް-ޝިޚްޚިރު] ގެ އަރިހުން [ކަޙްމާސް] އަށް ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ.
