Imam Muslim : 821
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُصَلِّي نَحْوَ بَيْتِ الْمَقْدِسِ فَنَزَلَتْ { قَدْ نَرَى تَقَلُّبَ وَجْهِكَ فِي السَّمَاءِ فَلَنُوَلِّيَنَّكَ قِبْلَةً تَرْضَاهَا فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ } فَمَرَّ رَجُلٌ مِنْ بَنِي سَلِمَةَ وَهُمْ رُكُوعٌ فِي صَلَاةِ الْفَجْرِ وَقَدْ صَلَّوْا رَكْعَةً فَنَادَى أَلَا إِنَّ الْقِبْلَةَ قَدْ حُوِّلَتْ فَمَالُوا كَمَا هُمْ نَحْوَ الْقِبْلَةِ
[අබු බකර් බින් අබි සයිබා] අපට පවසා ඇත [අෆ්ෆාන්] අපට [හම්මාඩ් බින් සලාමා] [සබ්නාස්] වෙතින් [අනාස්] වෙතින් [හම්මාඩ් බින් සලාමා] අපට පවසා ඇත 'අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහිවසල්ලම්) බයිතුල් මක්දිස් දෙසට මුහුණලා යාච්ඤා කළ බව අපට දන්වා ඇත, එවිට වාක්යය පහළ විය, 'ඇත්ත වශයෙන්ම අපි ඔබේ මුහුණ අහස දෙසට බලා සිටිනු දුටුවෙමු, එබැවින් අපි ඔබේ මුහුණ ඔබ සතුටු වූ කිබ්ලා දෙසට හරවා ගත්තෙමු, එබැවින් ඔබේ මුහුණ අල්-හරාම් පල්ලිය දෙසට හරවන්න. -QS. අල්බකරා 144-, එවිට බානු සලිමාහි මිනිසෙක් උදෑසන යාච්ඤාවේ හිස නමා සිටියදී ඇවිද ගියේය, ඔවුන් එක් රකඅතක් යාච්ඤා කර ඇත, පසුව ඔහු කෑගැසුවේ, 'බලන්න, ඇත්ත වශයෙන්ම කිබ්ලා වෙනස් කර ඇත, එබැවින් ඔවුන් කිබ්ලා දෙසට මුහුණ ලා සිටින විට හැරී ගියහ'.
Imam Muslim : 822
و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا هِشَامٌ أَخْبَرَنِي أَبِي عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ أُمَّ حَبِيبَةَ وَأُمَّ سَلَمَةَ ذَكَرَتَا كَنِيسَةً رَأَيْنَهَا بِالْحَبَشَةِ فِيهَا تَصَاوِيرُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ أُولَئِكِ إِذَا كَانَ فِيهِمْ الرَّجُلُ الصَّالِحُ فَمَاتَ بَنَوْا عَلَى قَبْرِهِ مَسْجِدًا وَصَوَّرُوا فِيهِ تِلْكِ الصُّوَرَ أُولَئِكِ شِرَارُ الْخَلْقِ عِنْدَ اللَّهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَعَمْرٌو النَّاقِدُ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهُمْ تَذَاكَرُوا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَرَضِهِ فَذَكَرَتْ أُمُّ سَلَمَةَ وَأُمُّ حَبِيبَةَ كَنِيسَةً ثُمَّ ذَكَرَ نَحْوَهُ حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ ذَكَرْنَ أَزْوَاجُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَنِيسَةً رَأَيْنَهَا بِأَرْضِ الْحَبَشَةِ يُقَالُ لَهَا مَارِيَةُ بِمِثْلِ حَدِيثِهِمْ
තවද [සුහයිර් බින් හාර්බ්] මට [යාහ්යා බින් සයිද්] අපට [හිස්යාම්] [මගේ පියා] [අයිසියා රාදියල්ලාහුඅන්හු] ගෙන් මට [මගේ පියා] පැවසූ බව අපට පවසා ඇති බව අපට දන්වා ඇත. උම් හබීබා සහ උම් සලාමා ඉතියෝපියාවේ දුටු පල්ලිය ගැන රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහිවසල්ලම් සඳහන් කළ බවත් එහි පින්තූර තිබූ බවත් මට දන්වා ඇත. එබැවින් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහිවසල්ලම් තුමා මෙසේ පැවසීය, 'ඇත්ත වශයෙන්ම, ඔවුන් අතර ධර්මිෂ්ඨ මිනිසෙකු සිට ඔහු මිය ගියහොත්, ඔවුන් ඔහුගේ සොහොන මත පල්ලියක් ගොඩනඟා, එම මිනිසාගේ පින්තූරයක් අඳිති. විනිශ්චය දිනයේදී අල්ලාහ් ඉදිරියේ ඔවුන් කැතතම ජීවීන් වේ'. [අබු බකර් බින් අබි සයිබා] සහ [අම්රු අන්-නකිඩ්] යන දෙදෙනාම අපට පැවසූහ, [වාකි'] අපට පවසා ඇත [හිස්යාම් බින් උර්වා] [ඔහුගේ පියා] [අයිස්යා රදියල්ලාහුඅන්හු] ගෙන් අපට පවසා ඇත 'ඔවුන් එකිනෙකාට අල්ලාහ්ගේ දූතයා අසනීප වූ විට ඔහුගේ හදීසයක් ගැන කතා කළ බවත්, පසුව උම් සලාමා සහ උම් හබීබා පල්ලියක් ගැන සඳහන් කළ බවත්' පසුව ඔහු එවැනි හදීසයක් ගැන සඳහන් කළේය. [අබු කුරෙයිබ්] අපට පවසා ඇත [අබු මුආවියා] [ඔහුගේ පියා] [අයිස්යා රදියල්ලාහුඅන්හා] ගෙන් අපට [හිස්යාම්] ගැන කතා කළ බවත් ඔහු පැවසීය, 'නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහිවසල්ලම් තුමාගේ භාර්යාවන් ඔවුන්ගේ හදීසයට අනුව මරියා ලෙස නම් කරන ලද හබස්යා දේශයේ අප දුටු පල්ලියක් ගැන අපට සඳහන් කර ඇත'.
Imam Muslim : 823
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَعَمْرٌو النَّاقِدُ قَالَا حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ هِلَالِ بْنِ أَبِي حُمَيْدٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَرَضِهِ الَّذِي لَمْ يَقُمْ مِنْهُ لَعَنَ اللَّهُ الْيَهُودَ وَالنَّصَارَى اتَّخَذُوا قُبُورَ أَنْبِيَائِهِمْ مَسَاجِدَ قَالَتْ فَلَوْلَا ذَاكَ أُبْرِزَ قَبْرُهُ غَيْرَ أَنَّهُ خُشِيَ أَنْ يُتَّخَذَ مَسْجِدًا وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ أَبِي شَيْبَةَ وَلَوْلَا ذَاكَ لَمْ يَذْكُرْ قَالَتْ
[අබු බකර් බින් අබි සයයිබා] සහ [අම්රු අන්-නකිඩ්] යන දෙදෙනාම අපට පැවසූ බව අපට පවසා ඇත, [හසීම් බින් අල්-කාසිම්] අපට පවසා ඇත [හිලාල් බින් අබි හුමයිඩ්] [උර්වා බින් අස්-සුබයිර්] [අයිස්යා රදියල්ලාහුඅන්හු] වෙතින් [සයිබාන්] ඔහු අපට මෙසේ පැවසීය, 'රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහිවසල්ලම් ඔහුගේ අසනීප තත්ත්වය නිසා ඔහුට නැවත නැඟිටීමට නොහැකි වූ බව පැවසීය, "ඔවුන්ගේ අනාගතවක්තෘවරුන්ගේ සොහොන් පල්ලි ලෙස භාවිතා කළ යුදෙව්වන් සහ කිතුනුවන්ට අල්ලාහ් ශාප කළේය." අයිස්යා මෙසේ පැවසීය, 'එය නොතිබුනේ නම්, ඔහුගේ සොහොන පල්ලියක් බවට පත් වේ යැයි බියක් තිබුණද, ඔහුගේ සොහොන ප්රදර්ශනය වනු ඇත'. ඉබ්නු අබි සයයිබාගේ ඉතිහාසයේ, 'එය නොතිබුනේ නම්, ඔහු අයිස්යා පැවසූ දෙයක් සඳහන් නොකරනු ඇත'.
Imam Muslim : 824
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الْأَيْلِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ وَمَالِكٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَاتَلَ اللَّهُ الْيَهُودَ اتَّخَذُوا قُبُورَ أَنْبِيَائِهِمْ مَسَاجِدَ
[Harun bin Sa'id al-Aili] අපට පවසා ඇත [Ibn Wahb] මට [Yunus] පවසා ඇති අතර [Ibn Shihab] වෙතින් [Malik] [Sa'id bin al-Musayab] මට [Abu Hurairarah radhiyallahu'anhu] පැවසූ බව පවසා ඇත, Rasulalahullahu'anhu said, Shallalahullahullahu'anhu said. ඔවුන්ගේ අනාගතවක්තෘවරුන්ගේ සොහොන් පල්ලියක් බවට පත් කළ යුදෙව්වන්ට එරෙහිව.
Imam Muslim : 825
و حَدَّثَنِي قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا الْفَزَارِيُّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ الْأَصَمِّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ الْأَصَمِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَعَنَ اللَّهُ الْيَهُودَ وَالنَّصَارَى اتَّخَذُوا قُبُورَ أَنْبِيَائِهِمْ مَسَاجِدَ
තවද, “තම අනාගතවක්තෘවරුන්ගේ සොහොන් පල්ලි බවට පත් කළ යුදෙව්වන් සහ ක්රිස්තියානීන්ට අල්ලාහ් ශාප කළේය” යනුවෙන් අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ පැවසූ බව [කුටයිබා බින් සයිද්] අපට [අල්-ෆසාරි] [උබයිදුල්ලාහ් අල්-අෂම්] [යාසිද් බින් අල්-අෂම්] [අබු හුරෙයිරා රදියල්ලාහුඅන්හු] ගෙන් අපට [යසීද් බින් අල්-අෂම්] අපට [අබු හුරෙයිරා] අපට [යූසිද් බින් අල්-අෂම්] අපට [අබු හුරෙයිරා] රදියල්ලාහුඅන්හු] අපට [අල්ලාහ් ශාප කළේය] යැයි මට දන්වා ඇත.
Imam Muslim : 826
و حَدَّثَنِي هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الْأَيْلِيُّ وَحَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى قَالَ حَرْمَلَةُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ هَارُونُ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ عَائِشَةَ وَعَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ قَالَا لَمَّا نُزِلَ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ طَفِقَ يَطْرَحُ خَمِيصَةً لَهُ عَلَى وَجْهِهِ فَإِذَا اغْتَمَّ كَشَفَهَا عَنْ وَجْهِهِ فَقَالَ وَهُوَ كَذَلِكَ لَعْنَةُ اللَّهِ عَلَى الْيَهُودِ وَالنَّصَارَى اتَّخَذُوا قُبُورَ أَنْبِيَائِهِمْ مَسَاجِدَ يُحَذِّرُ مِثْلَ مَا صَنَعُوا
තවද මට [හාරුන් බින් සයිද් අල්-අයිලි] සහ [හර්මලා බින් යායා] ට පවසා ඇත්තේ හර්මලා, අපට පැවසූ බවයි, හරුන් අපට පැවසූ පරිදි [ඉබ්නු වහබ්] ට පවසා ඇත්තේ [යූනුස්] [ඉබ්නු ෂිහාබ්] ගෙන් [උබයිදුල්ලා බින් අබ්දුල්ලා] ට පවසා ඇත්තේ [අයිසා] සහ [අබ්දුල්ලා බින් අබ්බාස්] දෙදෙනාම මෙසේ පැවසූ බවයි, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයා වෙත හෙළිදරව් කිරීම පහළ වූ විට, ඔහු වහාම ඔහුගේ ඇඳුම් ඔහුගේ මුහුණ මතට විසි කළේය. පසුව ඔහුට තද බවක් දැනුණු විට, ඔහු එය ඔහුගේ මුහුණෙන් ඉවත් කළේය. ඉන්පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය, 'එබැවින්, අල්ලාහ්ගේ ශාපය යුදෙව්වන් සහ ක්රිස්තියානීන් මතට වැටුණි. ඔවුන් තම අනාගතවක්තෘවරුන්ගේ සොහොන් පල්ලි බවට පත් කළහ'. ඔවුන් එසේ කළ ආකාරයටම ඔහු අනතුරු ඇඟවීය.
Imam Muslim : 827
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَاللَّفْظُ لِأَبِي بَكْرٍ قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ بْنُ عَدِيٍّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ زَيْدِ بْنِ أَبِي أُنَيْسَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ النَّجْرَانِيِّ قَالَ حَدَّثَنِي جُنْدَبٌ قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبْلَ أَنْ يَمُوتَ بِخَمْسٍ وَهُوَ يَقُولُ إِنِّي أَبْرَأُ إِلَى اللَّهِ أَنْ يَكُونَ لِي مِنْكُمْ خَلِيلٌ فَإِنَّ اللَّهَ تَعَالَى قَدْ اتَّخَذَنِي خَلِيلًا كَمَا اتَّخَذَ إِبْرَاهِيمَ خَلِيلًا وَلَوْ كُنْتُ مُتَّخِذًا مِنْ أُمَّتِي خَلِيلًا لَاتَّخَذْتُ أَبَا بَكْرٍ خَلِيلًا أَلَا وَإِنَّ مَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ كَانُوا يَتَّخِذُونَ قُبُورَ أَنْبِيَائِهِمْ وَصَالِحِيهِمْ مَسَاجِدَ أَلَا فَلَا تَتَّخِذُوا الْقُبُورَ مَسَاجِدَ إِنِّي أَنْهَاكُمْ عَنْ ذَلِكَ
[අබු බකර් බින් අබි සයිබා] සහ [ඉෂාක් බින් ඉබ්රාහිම්] විසින් අපට පවසා ඇති අතර ලෆාෂ් අබු බකර්ට අයත් වේ. ඉෂාක් මෙසේ පැවසීය, ඔහු අපට පැවසීය සහ අබු බකර් මෙසේ පැවසීය, ඔහු [සයිද් බින් අම්රු] [සයිද් බින් අබි උනායිසා] [අබ්දුල්ලා බින් අල්-හරිට්ස් අන්-නජ්රානි] [අම්රු බින් මුර්රා] [අබ්දුල්ලා බින් අල්-හරිට්ස් අන්-නජ්රානි] වෙතින් [සකාරියා බින් ආදි] [ජුන්ඩාබ්] ගෙන් [උබයිදුල්ලා බින් අම්රු] ගෙන් [සයිද් බින් අබි උනායිසා] අපට පැවසීය ඔහු මෙසේ පැවසීය, 'රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහිවසල්ලම් තුමාගේ මරණයට දින පහකට පෙර, මම ඔබෙන් කිසිවෙකු පෙම්වතියක් ලෙස අල්ලාහ්ට කැප කරමි, මන්ද අල්ලාහ් තආලා ඉබ්රාහිම්ව පෙම්වතියක් කළ ආකාරයටම මාව පෙම්වතියක් බවට පත් කර ඇත. මම මගේ ජනතාවගෙන් කෙනෙකු පෙම්වතියක් ලෙස ගත්තත්, මම අනිවාර්යයෙන්ම අබු බකර්ව පෙම්වතියක් ලෙස ගන්නෙමි. ඔබට පෙර සිටි අය අනාගතවක්තෘවරුන්ගේ සහ දැහැමියන්ගේ සොහොන් පල්ලි බවට පත් කළ බව දැනගන්න, එබැවින් ඒවා පල්ලි බවට පත් නොකරන්න, මන්ද මම ඔබට එය තහනම් කරමි.
Imam Muslim : 828
حَدَّثَنِي هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الْأَيْلِيُّ وَأَحْمَدُ بْنُ عِيسَى قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي عَمْرٌو أَنَّ بُكَيْرًا حَدَّثَهُ أَنَّ عَاصِمَ بْنَ عُمَرَ بْنِ قَتَادَةَ حَدَّثَهُ أَنَّهُ سَمِعَ عُبَيْدَ اللَّهِ الْخَوْلَانِيَّ يَذْكُرُ أَنَّهُ سَمِعَ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ عِنْدَ قَوْلِ النَّاسِ فِيهِ حِينَ بَنَى مَسْجِدَ الرَّسُولِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّكُمْ قَدْ أَكْثَرْتُمْ وَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ بَنَى مَسْجِدًا لِلَّهِ تَعَالَى قَالَ بُكَيْرٌ حَسِبْتُ أَنَّهُ قَالَ يَبْتَغِي بِهِ وَجْهَ اللَّهِ بَنَى اللَّهُ لَهُ بَيْتًا فِي الْجَنَّةِ ابْنُ عِيسَى فِي رِوَايَتِهِ مِثْلَهُ فِي الْجَنَّةِ
[හාරුන් බින් සයිද් අල්-අයිලි] සහ [අහ්මද් බින් ඊසා] යන දෙදෙනාම මට පැවසූ බව [ඉබ්නු වහබ්] අපට පැවසූ බව [අම්රු] අපට පැවසූ බව [බුකයිර්] තමාට පැවසූ බව [අෂිම් බින් උමර් බින් කටාදා] තමාට ඇසුණු බව [උබයිදුල්ලා අල්-කෞලානි] තමාට පැවසූ බව [උස්මාන් බින් අෆ්ෆාන්] නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහිවසල්ලම් තුමාගේ පල්ලිය ඉදිකරන විට සමූහයා අමතා පැවසූ බව මට ඇසුණි. 'දැන් ඔබට බොහෝ දේ ඇත. ඇත්ත වශයෙන්ම, අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ, සල්ලල්ලාහු අලෙයිහිවසල්ලම් තුමා මෙසේ පවසනු මම වරක් අසා ඇත්තෙමි, 'අල්ලාහ් වෙනුවෙන් පල්ලියක් ගොඩනඟන ඕනෑම අයෙකු - බුකයිර්, 'මට මතක ඇති පරිදි, 'අල්ලාහ්ගේ මුහුණ සෙවීමේ අරමුණින්' - අල්ලාහ් නිසැකවම ඔහුට ස්වර්ගයේ නිවසක් ඉදිකරනු ඇත' යනුවෙන් පැවසීය. ඉබ්නු ඊසා ඔහුගේ ඉතිහාසයේ හදීසයේ 'ස්වර්ගයේ' වැනි හදීසයක් ඇත.
Imam Muslim : 829
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا الضَّحَّاكُ بْنُ مَخْلَدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ مَحْمُودِ بْنِ لَبِيدٍ أَنَّ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ أَرَادَ بِنَاءَ الْمَسْجِدِ فَكَرِهَ النَّاسُ ذَلِكَ فَأَحَبُّوا أَنْ يَدَعَهُ عَلَى هَيْئَتِهِ فَقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ بَنَى مَسْجِدًا لِلَّهِ بَنَى اللَّهُ لَهُ فِي الْجَنَّةِ مِثْلَهُ
[සුහයිර් බින් හාර්බ්] සහ [මුහම්මද් බින් අල්-මුට්සන්නා] අපට පවසා ඇති අතර ලෆාජ් ඉබ්නු අල්-මුට්සන්නාට අයත් බව ඔවුන් දෙදෙනාම පැවසූහ, [අද්-දහක් බින් මක්ලාද්] අපට පවසා ඇති පරිදි [අබ්දුල් හමීඩ් බින් ජ'ෆාර්] [මගේ පියා] [මහමුද් බින් ලබීඩ්] ගෙන් මට පවසා ඇති පරිදි [උස්මාන් බින් අෆ්ෆාන්] පල්ලිය ප්රතිසංස්කරණය කිරීමට අදහස් කළ නමුත් සමූහයා විසින් එය වළක්වා ඇත. ඔවුන් පල්ලිය එලෙසම තැබීමට කැමැත්තක් දක්වයි. එබැවින් ඔහු මෙසේ පැවසීය, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ, සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්, 'අල්ලාහ් වෙනුවෙන් පල්ලියක් ගොඩනඟන ඕනෑම කෙනෙකුට අල්ලාහ් එම පල්ලිය මෙන් ස්වර්ගයේ උතුම් නිවසක් සාදනු ඇත' යනුවෙන් පවසනු මම අසා ඇත්තෙමි.'
Imam Muslim : 830
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ الْهَمْدَانِيُّ أَبُو كُرَيْبٍ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ الْأَسْوَدِ وَعَلْقَمَةَ قَالَا أَتَيْنَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَسْعُودٍ فِي دَارِهِ فَقَالَ أَصَلَّى هَؤُلَاءِ خَلْفَكُمْ فَقُلْنَا لَا قَالَ فَقُومُوا فَصَلُّوا فَلَمْ يَأْمُرْنَا بِأَذَانٍ وَلَا إِقَامَةٍ قَالَ وَذَهَبْنَا لِنَقُومَ خَلْفَهُ فَأَخَذَ بِأَيْدِينَا فَجَعَلَ أَحَدَنَا عَنْ يَمِينِهِ وَالْآخَرَ عَنْ شِمَالِهِ قَالَ فَلَمَّا رَكَعَ وَضَعْنَا أَيْدِيَنَا عَلَى رُكَبِنَا قَالَ فَضَرَبَ أَيْدِيَنَا وَطَبَّقَ بَيْنَ كَفَّيْهِ ثُمَّ أَدْخَلَهُمَا بَيْنَ فَخِذَيْهِ قَالَ فَلَمَّا صَلَّى قَالَ إِنَّهُ سَتَكُونُ عَلَيْكُمْ أُمَرَاءُ يُؤَخِّرُونَ الصَّلَاةَ عَنْ مِيقَاتِهَا وَيَخْنُقُونَهَا إِلَى شَرَقِ الْمَوْتَى فَإِذَا رَأَيْتُمُوهُمْ قَدْ فَعَلُوا ذَلِكَ فَصَلُّوا الصَّلَاةَ لِمِيقَاتِهَا وَاجْعَلُوا صَلَاتَكُمْ مَعَهُمْ سُبْحَةً وَإِذَا كُنْتُمْ ثَلَاثَةً فَصَلُّوا جَمِيعًا وَإِذَا كُنْتُمْ أَكْثَرَ مِنْ ذَلِكَ فَلْيَؤُمَّكُمْ أَحَدُكُمْ وَإِذَا رَكَعَ أَحَدُكُمْ فَلْيُفْرِشْ ذِرَاعَيْهِ عَلَى فَخِذَيْهِ وَلْيَجْنَأْ وَلْيُطَبِّقْ بَيْنَ كَفَّيْهِ فَلَكَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى اخْتِلَافِ أَصَابِعِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَرَاهُمْ و حَدَّثَنَا مِنْجَابُ بْنُ الْحَارِثِ التَّمِيمِيُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ مُسْهِرٍ قَالَ ح و حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ قَالَ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ حَدَّثَنَا مُفَضَّلٌ كُلُّهُمْ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ وَالْأَسْوَدِ أَنَّهُمَا دَخَلَا عَلَى عَبْدِ اللَّهِ بِمَعْنَى حَدِيثِ أَبِي مُعَاوِيَةَ وَفِي حَدِيثِ ابْنِ مُسْهِرٍ وَجَرِيرٍ فَلَكَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى اخْتِلَافِ أَصَابِعِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ رَاكِعٌ
[මුහම්මද් බින් අල්-අලා' අල්-හම්දානි අබු කුරෙයිබ්] අපට පැවසූ බව ඔහු පැවසීය, [අල්-අමාසි] [ඉබ්රාහිම්] [අල්-අස්වද්] සහ [අල්කාමා] යන දෙදෙනාම [අබු මුආවියා] අපට පැවසූ බව ඔහු පැවසීය, 'අපි [අබ්දුල්ලාහ් බින් මස්'උද්] වෙත ඔහුගේ නිවසට ගියෙමු, පසුව ඔහු ඇසුවේය, 'ඔවුන් ඔබේ පිටුපසින් යාච්ඤා කරනවාද?' අපගේ පිළිතුර, 'නැත'. ඔහු පැවසීය, 'නැඟිටින්න, පසුව යාච්ඤා කරන්න, එවිට ඔහු අපට සලාතයට කැඳවීම හෝ ඉකාමාත් නියම කළේ නැත'. ඉන්පසු අපි ඔහු පිටුපස සිටගෙන සිටියෙමු. පසුව ඔහු අපගේ අත් අල්ලා ගත්තේය, පසුව ඔහු අප එක් එක්කෙනා ඔහුගේ දකුණු සහ වම් පසින් තැබීය. ඔහු නැමූ විට, අපි අපගේ දෑත් ඔහුගේ දණහිස් මත තැබුවෙමු'. ඔහු පැවසීය, 'නමුත් අබ්දුල්ලා අපගේ අත්වලට පහර දුන්නේය, ඔහු තම අත්ල එකට තබා ඔහුගේ කලවා අතර තබා ගත්තේය'. ඔහු සලාතය අවසන් කළ පසු, 'ඇත්ත වශයෙන්ම, සලාතය නියමිත වේලාවට අවසන් කරන පාලකයන් පැමිණෙනු ඇත, එය අවසන් වන තුරු එය ක්රියාත්මක කිරීම කල් දමයි.' ඔවුන් මෙය කරන බව ඔබ දුටුවහොත්, ඔබ නියමිත වේලාවට යාච්ඤා කරන්න, පසුව ඔවුන් සමඟ එක්ව යාච්ඤා කරන්න, ඔවුන් සමඟ එක්ව යාච්ඤා කරන්න. ඔබ තිදෙනෙකු සිටී නම්, එක්ව යාච්ඤා කරන්න, ඔබගෙන් වැඩි දෙනෙක් සිටී නම්, ඔබගෙන් කෙනෙකු ඉමාම් ලෙස පත් කරන්න. ඔබගෙන් එක් අයෙකු හිස නමන්නේ නම්, ඔබේ දෑත් අනෙකා මත තබා හිස නමන්න. ඔබේ අත් එකට තබන්න. නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහිවසල්ලම් තුමා තම දරුවන් සමඟ ඇඟිලි හරස් කරමින් සිටිනු මම තවමත් දකිමි. එවිට 'අබ්දුල්ලාහ් එය ඔවුන්ට පෙන්වා දුන්නේය.' [මින්ජාබ් බින් අල්-හාරිට්ස් අට්-තමිමි] අපට [ඉබ්නු මුෂීර්]ට පවසා ඇති පරිදි ඔහු මෙසේ පැවසීය, -- තවත් ආඛ්යාන මාර්ගයක් හරහා - සහ [උස්මාන් බින් අබි සයයිබා] අපට [ජරීර්]ට පවසා ඇති පරිදි ඔහු මෙසේ පැවසීය, -- තවත් ආඛ්යාන මාර්ගයක් හරහා - සහ [මුහම්මද් බින් රාෆි] මට පවසා ඇති පරිදි [යාහ්යා බින් ආදම්] අපට [මුෆද්දල්] අපට පවසා ඇති පරිදි [ඉබ්රාහිම්] [අල්කාමා] සහ [අල්-අස්වද්] වෙතින් [අල්-අමාසි] වෙතින් [මුහම්මද් බින් ආදම්] අපට [මුහම්මද් බින් ආදම්] අපට [මුහම්මද් බින් ආදම්] අපට [අල්-අමාසි] වෙතින් [ඉබ්රාහිම්] [අල්කාමා] සහ [අල්-අස්වද්] වෙතින් [මුහම්මද් බින් ආදම්] 'ඔවුන් දෙදෙනාම [අබ්දුල්ලාහ්] වෙත ගිය බව', අබු මුආවියාගේ හදීසයේ අර්ථයට අනුව. මේ අතර, මුෂීර් සහ ජරීර්ගේ හදීසයේ, 'නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහිවසල්ලම් තුමා හිස නමා ආචාර කරන විට ඔහුගේ හරස් ඇඟිලි දුටුවාක් මෙන් විය.'
Imam Muslim : 831
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ وَالْأَسْوَدِ أَنَّهُمَا دَخَلَا عَلَى عَبْدِ اللَّهِ فَقَالَ أَصَلَّى مَنْ خَلْفَكُمْ قَالَ نَعَمْ فَقَامَ بَيْنَهُمَا وَجَعَلَ أَحَدَهُمَا عَنْ يَمِينِهِ وَالْآخَرَ عَنْ شِمَالِهِ ثُمَّ رَكَعْنَا فَوَضَعْنَا أَيْدِيَنَا عَلَى رُكَبِنَا فَضَرَبَ أَيْدِيَنَا ثُمَّ طَبَّقَ بَيْنَ يَدَيْهِ ثُمَّ جَعَلَهُمَا بَيْنَ فَخِذَيْهِ فَلَمَّا صَلَّى قَالَ هَكَذَا فَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
[අබ්දුල්ලාහ් බින් අබ්දුර්රහ්මාන් අද්-දාරිමි] අපට පවසා ඇත්තේ [ඊශ්රායලයේ] [මන්සූර්] [ඉබ්රාහිම්] [අල්කාමා] සහ [අල්-අස්වද්] යන දෙදෙනාම [අබ්දුල්ලාහ්] වෙත පැමිණි බව [උබයිදුල්ලාහ් බින් මූසා] අපට පවසා ඇති බවයි. එවිට ඔහු ඇසුවේය, 'ඔබ පිටුපස සිටින පුද්ගලයා යාච්ඤා කළාද?' අපි පිළිතුරු දුන්නෙමු, 'ඔව්'. ඉන්පසු ඔහු අප දෙදෙනා අතර යාච්ඤා කරමින් සිටියේය. ඔහු දෙදෙනාගෙන් එක් අයෙකු ඔහුගේ දකුණු පසින් සහ අනෙක ඔහුගේ වම් පසින් තැබීය. පසුව අපි හිස නමා, පසුව අපි අපගේ දණහිස් මත අත් තැබුවෙමු, නමුත් ඔහු අපගේ අත්වලට පහර දුන්නේය. ඔහු තම අත්ල එකට ගෙන, පසුව ඔහුගේ කලවා අතර තබා ගත්තේය. සලාතය අවසන් කිරීමෙන් පසු ඔහු පැවසුවේ, 'මෙය නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් කළ දෙයයි' යනුවෙනි.
Imam Muslim : 832
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَأَبُو كَامِلٍ الْجَحْدَرِيُّ وَاللَّفْظُ لِقُتَيْبَةَ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي يَعْفُورٍ عَنْ مُصْعَبِ بْنِ سَعْدٍ قَالَ صَلَّيْتُ إِلَى جَنْبِ أَبِي قَالَ وَجَعَلْتُ يَدَيَّ بَيْنَ رُكْبَتَيَّ فَقَالَ لِي أَبِي اضْرِبْ بِكَفَّيْكَ عَلَى رُكْبَتَيْكَ قَالَ ثُمَّ فَعَلْتُ ذَلِكَ مَرَّةً أُخْرَى فَضَرَبَ يَدَيَّ وَقَالَ إِنَّا نُهِينَا عَنْ هَذَا وَأُمِرْنَا أَنْ نَضْرِبَ بِالْأَكُفِّ عَلَى الرُّكَبِ حَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ قَالَ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ كِلَاهُمَا عَنْ أَبِي يَعْفُورٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ إِلَى قَوْلِهِ فَنُهِينَا عَنْهُ وَلَمْ يَذْكُرَا مَا بَعْدَهُ
[Qutaibah bin Sa'id] සහ [Abu Kamil al-Jahdari] අපට පවසා ඇති අතර ලෆාෂ් කුතයිබාට අයත් බව ඔවුන් දෙදෙනාම පැවසූහ, [Abu Ya'fur] [Mush'ab bin Sa'd] වෙතින් [Abu Awanah] අපට පවසා ඇති පරිදි ඔහු මෙසේ පැවසීය, 'මම [මගේ පියා] අසල යාච්ඤා කළෙමි'. ඔහු නැවතත් මෙසේ පැවසීය, 'මම මගේ දෑත් මගේ දණහිස් අතර තැබුවෙමි, එවිට මගේ පියා මට මෙසේ පැවසීය, 'ඔබේ අත්ලෙන් ඔබේ දණහිස් මත පහර දෙන්න'. ඔහු නැවතත් මෙසේ පැවසීය, 'ඊට පස්සේ මම තවත් අවස්ථාවක මෙය කළෙමි, පසුව ඔහු මගේ අතට පහර දුන්නේය, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයා අපට මෙසේ වීම තහනම් කර ඇති අතර, අපගේ අත්ල අපගේ දණහිස් මත තැබීමට අපට නියෝග කරන ලදී' යනුවෙන් පැවසීය. [කලාෆ් බින් හිෂාම්] අපට [අබු අල්-අහ්වාෂ්] අපට පවසා ඇති බව ඔහු පැවසීය, - වෙනත් ආඛ්යාන මාර්ගයක් හරහා - සහ [ඉබ්නු අබි උමර්] අපට පවසා ඇති පරිදි [සුෆ්යාන්] දෙදෙනාම [අබු යාෆූර්] ගෙන් මෙම ඉස්නාද් දක්වා ඔහුගේ වචන සමඟ මෙසේ පැවසූ අතර, 'අපට එයින් තහනම් කරන ලදී' යන වචනයෙන් පසුව දෙදෙනාම කිසිවක් සඳහන් කර නැත.
Imam Muslim : 833
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ عَنْ الزُّبَيْرِ بْنِ عَدِيٍّ عَنْ مُصْعَبِ بْنِ سَعْدٍ قَالَ رَكَعْتُ فَقُلْتُ بِيَدَيَّ هَكَذَا يَعْنِي طَبَّقَ بِهِمَا وَوَضَعَهُمَا بَيْنَ فَخِذَيْهِ فَقَالَ أَبِي قَدْ كُنَّا نَفْعَلُ هَذَا ثُمَّ أُمِرْنَا بِالرُّكَبِ
[අබු බකර් බින් අබී සයිබා] අපට [වකී] [ඉස්මායිල් බින් අබී කාලිඩ්] [අස්-සුබයිර් බින් 'අදි] [මුෂාබ් බින් සාද්] ගෙන් අපට [වාකි] අපට මෙසේ පැවසූ බව අපට දන්වා ඇත. ඔහු මෙසේ පැවසීය, 'මම හිස නමා, පසුව මගේ දෑත් මෙසේ කීවෙමි, එනම් ඒ දෙකම විවෘත කර ඔහුගේ කලවා දෙක අතර තබා ගැනීමයි. එවිට [මගේ පියා] මෙසේ පැවසීය, 'අපි මෙය කිරීමට පුරුදුව සිටියෙමු, පසුව අපට දණහිස් අල්ලා ගැනීමට කියන ලදී'.
Imam Muslim : 834
حَدَّثَنِي الْحَكَمُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ عَنْ الزُّبَيْرِ بْنِ عَدِيٍّ عَنْ مُصْعَبِ بْنِ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ قَالَ صَلَّيْتُ إِلَى جَنْبِ أَبِي فَلَمَّا رَكَعْتُ شَبَّكْتُ أَصَابِعِي وَجَعَلْتُهُمَا بَيْنَ رُكْبَتَيَّ فَضَرَبَ يَدَيَّ فَلَمَّا صَلَّى قَالَ قَدْ كُنَّا نَفْعَلُ هَذَا ثُمَّ أُمِرْنَا أَنْ نَرْفَعَ إِلَى الرُّكَبِ
[අල්-හකම් බින් මූසා] අපට පවසා ඇති බව [ඊසා බින් යූනුස්] අපට පවසා ඇති බව [අස්-සුබයිර් බින් 'අදි] [මුෂාබ් බින් සාද් බින් අබි වක්කාෂ්] වෙතින් [ඉස්මයිල් බින් අබි කාලිඩ්] අපට පවසා ඇති බව ඔහු පැවසීය, 'මම [මගේ පියා] අසල යාච්ඤා කළෙමි. මම හිස නමා ආ විට, මම මගේ ඇඟිලි හරස් කර දණහිස් අතර තැබුවෙමි, එබැවින් ඔහු මගේ අතට පහර දුන්නේය. සලාතය අවසන් කිරීමෙන් පසු පියා මෙසේ පැවසීය, 'අපි එය කළෙමු. නමුත් පසුව නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් අපට එය දණහිස් මත තබන ලෙස පැවසුවා.'
Imam Muslim : 835
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ قَالَ ح و حَدَّثَنَا حَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ وَتَقَارَبَا فِي اللَّفْظِ قَالَا جَمِيعًا أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ طَاوُسًا يَقُولُا قُلْنَا لِابْنِ عَبَّاسٍ فِي الْإِقْعَاءِ عَلَى الْقَدَمَيْنِ فَقَالَ هِيَ السُّنَّةُ فَقُلْنَا لَهُ إِنَّا لَنَرَاهُ جَفَاءً بِالرَّجُلِ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ بَلْ هِيَ سُنَّةُ نَبِيِّكَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
[ඉෂාක් බින් ඉබ්රාහිම්] අපට [මුහම්මද් බින් බක්ර්] - තවත් විස්තර මාර්ගයක් හරහා - අපට පවසා ඇති බවත් [හසන් අල්-හුල්වානි] අපට [අබ්දුර්රාසාක්] කියා ඇති බවත් ඔවුන් දෙදෙනාම වචනයෙන් සමීප බවත්, ඔවුන් සියල්ලන්ම පැවසූ බවත්, [ඉබ්නු ජුරයිජ්] අපට [අබු අස්-සුබයිර්] මට පවසා ඇති බවත් [තවුස්] මෙසේ පවසනු ඇසූ බවත්, 'අපි [ඉබ්නු අබ්බාස්] ගෙන් විලුඹ දෙකෙහිම වාඩි වීමේ නීතිය ගැන විමසුවෙමු' යනුවෙන් පැවසූ බවත් අපට පවසා ඇත. ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ, 'නීතිය චර්මච්ඡේදනය' යනුවෙනි. අපි ඇසුවේ, 'මිනිසුන් එසේ වාඩි වීම අමුතු දෙයක් ලෙස අපට පෙනේ' යනුවෙනි. ඉබ්නු අබ්බාස් පිළිතුරු දුන්නේ, 'ඇත්ත වශයෙන්ම, එය ඔබගේ නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහිවසල්ලම් තුමාගේ සුන්නාහ්වයි' යනුවෙනි.
Imam Muslim : 836
حَدَّثَنَا أَبُو جَعْفَرٍ مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَتَقَارَبَا فِي لَفْظِ الْحَدِيثِ قَالَا حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ حَجَّاجٍ الصَّوَّافِ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ أَبِي مَيْمُونَةَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ الْحَكَمِ السُّلَمِيِّ قَالَ بَيْنَا أَنَا أُصَلِّي مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذْ عَطَسَ رَجُلٌ مِنْ الْقَوْمِ فَقُلْتُ يَرْحَمُكَ اللَّهُ فَرَمَانِي الْقَوْمُ بِأَبْصَارِهِمْ فَقُلْتُ وَا ثُكْلَ أُمِّيَاهْ مَا شَأْنُكُمْ تَنْظُرُونَ إِلَيَّ فَجَعَلُوا يَضْرِبُونَ بِأَيْدِيهِمْ عَلَى أَفْخَاذِهِمْ فَلَمَّا رَأَيْتُهُمْ يُصَمِّتُونَنِي لَكِنِّي سَكَتُّ فَلَمَّا صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَبِأَبِي هُوَ وَأُمِّي مَا رَأَيْتُ مُعَلِّمًا قَبْلَهُ وَلَا بَعْدَهُ أَحْسَنَ تَعْلِيمًا مِنْهُ فَوَاللَّهِ مَا كَهَرَنِي وَلَا ضَرَبَنِي وَلَا شَتَمَنِي قَالَ إِنَّ هَذِهِ الصَّلَاةَ لَا يَصْلُحُ فِيهَا شَيْءٌ مِنْ كَلَامِ النَّاسِ إِنَّمَا هُوَ التَّسْبِيحُ وَالتَّكْبِيرُ وَقِرَاءَةُ الْقُرْآنِ أَوْ كَمَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي حَدِيثُ عَهْدٍ بِجَاهِلِيَّةٍ وَقَدْ جَاءَ اللَّهُ بِالْإِسْلَامِ وَإِنَّ مِنَّا رِجَالًا يَأْتُونَ الْكُهَّانَ قَالَ فَلَا تَأْتِهِمْ قَالَ وَمِنَّا رِجَالٌ يَتَطَيَّرُونَ قَالَ ذَاكَ شَيْءٌ يَجِدُونَهُ فِي صُدُورِهِمْ فَلَا يَصُدَّنَّهُمْ قَالَ ابْنُ الصَّبَّاحِ فَلَا يَصُدَّنَّكُمْ قَالَ قُلْتُ وَمِنَّا رِجَالٌ يَخُطُّونَ قَالَ كَانَ نَبِيٌّ مِنْ الْأَنْبِيَاءِ يَخُطُّ فَمَنْ وَافَقَ خَطَّهُ فَذَاكَ قَالَ وَكَانَتْ لِي جَارِيَةٌ تَرْعَى غَنَمًا لِي قِبَلَ أُحُدٍ وَالْجَوَّانِيَّةِ فَاطَّلَعْتُ ذَاتَ يَوْمٍ فَإِذَا الذِّيبُ قَدْ ذَهَبَ بِشَاةٍ مِنْ غَنَمِهَا وَأَنَا رَجُلٌ مِنْ بَنِي آدَمَ آسَفُ كَمَا يَأْسَفُونَ لَكِنِّي صَكَكْتُهَا صَكَّةً فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَعَظَّمَ ذَلِكَ عَلَيَّ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفَلَا أُعْتِقُهَا قَالَ ائْتِنِي بِهَا فَأَتَيْتُهُ بِهَا فَقَالَ لَهَا أَيْنَ اللَّهُ قَالَتْ فِي السَّمَاءِ قَالَ مَنْ أَنَا قَالَتْ أَنْتَ رَسُولُ اللَّهِ قَالَ أَعْتِقْهَا فَإِنَّهَا مُؤْمِنَةٌ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ
[අබු ජ'ෆර් මුහම්මද් බින් අෂ්-ෂබ්බා] සහ [අබු බකර් බින් අබි සයයිබා] අපට පවසා ඇති අතර ඔවුන් දෙදෙනාම හදීසයේ එකිනෙකාට සමීප බව ඔවුන් දෙදෙනාම පැවසූහ, [ඉස්මායිල් බින් ඉබ්රාහිම්] [හජ්ජාජ් අෂ්-ෂව්වාෆ්] [යාහ්යා බින් අබි කට්සිර්] [හිලාල් බින් අබි මයිමුනා] ['අතා' බින් යසාර්] [මුආවියා බින් අල්-හකම් අස්-සුලාමි] වෙතින් අපට පවසා ඇති පරිදි, ඔහු මෙසේ පැවසීය, 'මම රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහිවසල්ලම් සමඟ යාච්ඤා කරන විට, හදිසියේම එක් කණ්ඩායමක මිනිසෙක් කිවිසුම් ගියේය. එවිට මම, 'යර්හමුකල්ලාහ් - අල්ලාහ් ඔබට අනුකම්පා කරත්වා-' යැයි කීවෙමි. එවිට මුළු සභාවම මා දෙස ඔවුන්ගේ බැල්ම යොමු කළහ. මම ඇසුවෙමි, 'අහෝ, මගේ මවට දුක් වේ! ඔබ සැම මා දෙස බලන්නේ ඇයි?' ඔවුන් ඔවුන්ගේ කලවා මත අත් පවා ගසා ගත්හ. ඊට පස්සේ මට දැනගන්න ලැබුණා ඔවුන් මට නිහඬව ඉන්න කියලා කිව්වා කියලා. නමුත් මම නිහඬව හිටියා. රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහිවසල්ලම් තුමාණන් යාච්ඤාව අවසන් කළ විට, මගේ පියා සහ මව ඔබගේ කප්පමක් ලෙස - අරාබි දිවුරුමක් - ඔහුට වඩා හොඳින් ඉගැන්වූ අධ්යාපනඥයෙකු මට පෙර හෝ පසුව හමු වී නැත. අල්ලාහ් වෙනුවෙන්! ඔහු මට බැණ වැදුනේ නැත, මට පහර දුන්නේ නැත, මට ශාප කළේ නැත. ඔහු මෙසේ පැවසීය, 'ඇත්ත වශයෙන්ම, මෙම යාච්ඤාව මිනිස් සංවාදයට සුදුසු නොවේ, මන්ද යාච්ඤාව යනු යාඥා පබළු, තක්බීර් සහ කුර්ආනය කියවීම පමණි'. -නැතහොත් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහිවසල්ලම් තුමා පැවසූ පරිදි, 'මම මෙසේ කීවෙමි, 'ඕ රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහිවසල්ලම්, ඇත්ත වශයෙන්ම මම ජහිලියා යුගයට ආසන්නයි. ඇත්ත වශයෙන්ම අල්ලාහ් ඉස්ලාම් ආගම ගෙනැවිත් ඇති අතර, අප අතර ෂාමන්වරුන් වෙත යන සමහර පිරිමින් සිටිති'. ඔහු මෙසේ පැවසීය. ඔහු මෙසේ පැවසීය, 'අප අතර තතය්යූර් - අවාසනාවන්ත ලෙස හැඟෙන සමහර පිරිමින් සිටිති'. ඔහු මෙසේ පැවසීය, 'ඔවුන්ගේ පපුවේ ඇති කාංසාව බොහෝ විට යමක් කිරීමෙන් වළක්වයි, එබැවින් ඔවුන්ට බාධා නොකරන්න. -ඉබ්නු ෂබ්බා කතුවැකියෙන් මෙසේ පැවසීය, 'එසේ නම් ඔබට බාධා නොකරන්න-'. ඔහු මෙසේ පැවසීය, 'මම කිව්වා, 'අප අතර ජීවන රේඛා ලියන සමහර අය ඉන්නවා'. ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ, 'පෙර අනාගතවක්තෘවරයෙකු ජීවන රේඛාවක් ලිවීය, එබැවින් ඔහුගේ ජීවන රේඛාවට ගැලපෙන ඕනෑම කෙනෙකුට, එය - නිවැරදි එක, එනම් අනාගතවක්තෘවරයෙකුට අනාගතය විස්තර කළ හැකිය, පෙන්ට්-'. ඔහු නැවතත් මෙසේ පැවසීය, 'මට උහුද් කන්ද සහ අල්-ජව්වානියා ඉදිරිපිට එළුවන් බලාගත් කාන්තා වහලියක් සිටියා. දිනක් මම පරීක්ෂා කළ විට, වෘකයෙකු එහි තණබිම්වලින් එළුවෙකු රැගෙන ගොස් ඇති බව පෙනී ගියේය. මම ආදම්ගේ දරුවන්ගේ පරම්පරාවෙන් පැවත එන සාමාන්ය මිනිසෙක්, ඔවුන්ට කෝපයට පත් විය හැකි ආකාරයටම කෝපයට පත් විය හැකිය. නමුත් මම ඔහුට වරක් පහර දුන්නා. ඊට පස්සේ මම රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහිවසල්ලම් වෙත ගියා, ඔහු හිතුවා ඒ පහර විශාල ගැටලුවක් කියලා. මම කිව්වා, '-මගේ වැරැද්දට සමාව දෙන්න-, මම ඔහුව නිදහස් කළොත් හොඳයි නේද?' ඔහු කිව්වා, 'එයාව මට ගෙනෙන්න' කියලා. ඊට පස්සේ මම එයාව ඔහු ළඟට ගෙනාවා. ඊට පස්සේ එයා ඇහුවා, 'අල්ලාහ් කොහෙද?' වහලා පිළිතුරු දුන්නා, 'අහසේ' කියලා. ඔහු ඇහුවා, 'මම කවුද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නා, 'ඔබ අල්ලාහ්ගේ දූතයාය' කියලා. ඔහු කිව්වා, "ඇයව නිදහස් කරන්න, මොකද ඇය විශ්වාසවන්ත කාන්තාවක්." [ඉෂාක් බින් ඉබ්රාහිම්] අපට කිව්වා [ඊසා බින් යූනුස්] අපට කිව්වා [යාහ්යා බින් අබි කතීර්] වෙතින් [අල්-අවුසායි] අපට කිව්වා උදාහරණයක් ලෙස මෙම ඉස්නාද් හදීසය සමඟ.
Imam Muslim : 837
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَابْنُ نُمَيْرٍ وَأَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ وَأَلْفَاظُهُمْ مُتَقَارِبَةٌ قَالُوا حَدَّثَنَا ابْنُ فُضَيْلٍ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ كُنَّا نُسَلِّمُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي الصَّلَاةِ فَيَرُدُّ عَلَيْنَا فَلَمَّا رَجَعْنَا مِنْ عِنْدِ النَّجَاشِيِّ سَلَّمْنَا عَلَيْهِ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيْنَا فَقُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ كُنَّا نُسَلِّمُ عَلَيْكَ فِي الصَّلَاةِ فَتَرُدُّ عَلَيْنَا فَقَالَ إِنَّ فِي الصَّلَاةِ شُغْلًا حَدَّثَنِي ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنِي إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ السَّلُولِيُّ حَدَّثَنَا هُرَيْمُ بْنُ سُفْيَانَ عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ
[අබු බකර් බින් අබි සයිබා] සහ [සුහයිර් බින් හාර්බ්] සහ [ඉබ්නු නුමයිර්] සහ [අබු සඊද් අල්-අස්යාජ්] සහ ඔවුන්ගේ ලෆාජ් එකිනෙකාට සමීපව සිටින බව ඔවුන් අපට පැවසූ බව ඔවුන් පැවසූහ, [ඉබ්නු ෆුදයිල්] [අල්-අමාසි] [අල්-අමාසි] [අබ්දුල්ලාහ්] වෙතින් [ඉබ්රාහිම්] වෙතින් [අල්-අමාසි] අපට පැවසූ බව ඔහු අපට පැවසීය, 'අපි වරක් අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහිවසල්ලම්) යාච්ඤා කරන විට ඔහුට ආචාර කළෙමු, පසුව ඔහු අපගේ ආචාරයට පිළිතුරු දුන්නේය. - නමුත්- අපි නජාසි රජුගෙන් ආපසු පැමිණි විට, ඔහු යාච්ඤා කරන අතරතුර අපි ඔහුට ආචාර කළෙමු, එබැවින් ඔහු අපගේ ආචාරයට පිළිතුරු දුන්නේ නැත. එවිට අපි ඔහුගෙන් ඇසුවෙමු, 'අපි යාච්ඤා කරන අතරතුර ඔබට ආචාර කළෙමු, එවිට ඔබ අපගේ ආචාරයට පිළිතුරු දුන්නා - දැන් නැත්තේ ඇයි?' [ඉබ්නු නුමෙයාර්] මට කිව්වා [ඉෂාක් බින් මන්ෂුර් අස්-සලුලි] [අල්-අ'මාසි] හි [හුරයිම් බින් සුෆියාන්] අපට මේ ඉස්නාද් සමඟ සමාන හදීසයක් කිව්වා කියලා.
Imam Muslim : 838
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا هُشَيْمٌ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ عَنْ الْحَارِثِ بْنِ شُبَيْلٍ عَنْ أَبِي عَمْرٍو الشَّيْبَانِيِّ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ قَالَ كُنَّا نَتَكَلَّمُ فِي الصَّلَاةِ يُكَلِّمُ الرَّجُلُ صَاحِبَهُ وَهُوَ إِلَى جَنْبِهِ فِي الصَّلَاةِ حَتَّى نَزَلَتْ { وَقُومُوا لِلَّهِ قَانِتِينَ } فَأُمِرْنَا بِالسُّكُوتِ وَنُهِينَا عَنْ الْكَلَامِ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ وَوَكِيعٌ قَالَ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ كُلُّهُمْ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ
"[යාහ්යා බින් යාහ්යා] අපට [හුසයිම්] [ඉස්මායිල් බින් අබි කාලිඩ්] [අල්-හාරිස් බින් ෂුබයිල්] [අබු අම්රු අෂ්-සයයිබානි] [සයිද් බින් අර්කාම්] වෙතින් අපට [හුසයිම්] අපට මෙසේ පැවසීය, 'අපි යාච්ඤාවේ කතා කළා. '... නිහතමානීව අල්ලාහ්ට යාච්ඤා කරන්න' යන වාක්යය පහළ වන තුරු, යාච්ඤා කරමින් සිටියදී මිනිසෙක් ඔහු අසල මිතුරෙකු සමඟ කතා කරමින් සිටියේය. -අල්-බකරා: 238-. එවිට අපට නිහඬව සිටින ලෙසත්, කතා කිරීම තහනම් කරන ලද බවත් අපට කියන ලදී." [අබු බකර් බින් අබි සයිබා] අපට [අබ්දුල්ලා බින් නුමෙයාර්] සහ [වාකි] අපට මෙසේ පැවසීය, - තවත් විස්තර මාර්ගයක් හරහා - සහ [ඉෂාක් බින් ඉබ්රාහිම්] අපට [ඊසා බින් යූනුස්] අපට මෙසේ පවසා ඇත ඔවුන් [ඉස්මායිල් බින් අබි කාලිඩ්] වෙතින් මෙම ඉස්නාද් සමඟ එවැනි හදීසයක් විස්තර කළහ.
Imam Muslim : 839
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ أَنَّهُ قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَنِي لِحَاجَةٍ ثُمَّ أَدْرَكْتُهُ وَهُوَ يَسِيرُ قَالَ قُتَيْبَةُ يُصَلِّي فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَأَشَارَ إِلَيَّ فَلَمَّا فَرَغَ دَعَانِي فَقَالَ إِنَّكَ سَلَّمْتَ آنِفًا وَأَنَا أُصَلِّي وَهُوَ مُوَجِّهٌ حِينَئِذٍ قِبَلَ الْمَشْرِقِ
[කුටයිබා බින් සයිඩ්] අපට [ලයිට්ස්] ගැන - වෙනත් විස්තර මාර්ගයකින් - පැවසූ බවත්, [මුහම්මද් බින් රූම්] අපට [අල්-ලයිට්ස්] ගැන [ජාබීර්] වෙතින් [අබු අස්-සුබයිර්] වෙතින් අපට පැවසූ බවත් අපට පවසා ඇත, ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඇත්ත වශයෙන්ම, අල්ලාහ්ගේ දූතයා මාව යම් කාරණයක් සඳහා එව්වා. - මම ආපසු පැමිණි පසු -, මම - ඇවිදින අතරතුර - ඔහුව සොයා ගත්තා - කුටයිබා, 'යාච්ඤා කරමින්' සිටියාය. ඊට පස්සේ මම ඔහුට ආචාර කළා, ඒ නිසා ඔහු මට සංඥා කළා. ඔහු යාඥා කිරීම අවසන් කළ පසු, ඔහු මට කතා කරමින්, 'මම යාඥා කරමින් සිටියත් ඔබ කලින් මට ආචාර කළා' යැයි කීවේය. ඒ වෙලාවේ ඔහු නැගෙනහිරට මුහුණලා සිටියා'.
Imam Muslim : 840
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ حَدَّثَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَ أَرْسَلَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ مُنْطَلِقٌ إِلَى بَنِي الْمُصْطَلِقِ فَأَتَيْتُهُ وَهُوَ يُصَلِّي عَلَى بَعِيرِهِ فَكَلَّمْتُهُ فَقَالَ لِي بِيَدِهِ هَكَذَا وَأَوْمَأَ زُهَيْرٌ بِيَدِهِ ثُمَّ كَلَّمْتُهُ فَقَالَ لِي هَكَذَا فَأَوْمَأَ زُهَيْرٌ أَيْضًا بِيَدِهِ نَحْوَ الْأَرْضِ وَأَنَا أَسْمَعُهُ يَقْرَأُ يُومِئُ بِرَأْسِهِ فَلَمَّا فَرَغَ قَالَ مَا فَعَلْتَ فِي الَّذِي أَرْسَلْتُكَ لَهُ فَإِنَّهُ لَمْ يَمْنَعْنِي أَنْ أُكَلِّمَكَ إِلَّا أَنِّي كُنْتُ أُصَلِّي قَالَ زُهَيْرٌ وَأَبُو الزُّبَيْرِ جَالِسٌ مُسْتَقْبِلَ الْكَعْبَةِ فَقَالَ بِيَدِهِ أَبُو الزُّبَيْرِ إِلَى بَنِي الْمُصْطَلِقِ فَقَالَ بِيَدِهِ إِلَى غَيْرِ الْكَعْبَةِ
[අහමද් බින් යූනුස්] අපට පවසා ඇති පරිදි [සුහයිර්] [ජාබීර්] ගෙන් [අබු අස්-සුබයිර්] මට මෙසේ පැවසූ බව ඔහු අපට පවසා ඇත, 'රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහිවසල්ලම් බනී අල්-මුෂ්තාලික් වෙත යන අතරතුර මාව එව්වා, පසුව ඔහු තම ඔටුවාගේ පිටේ යාච්ඤා කරමින් සිටියදී මම ඔහු වෙත පැමිණියෙමි. පසුව මම ඔහුට කතා කරන්නැයි ඉල්ලා සිටියෙමි, පසුව ඔහු අතින් අභිනය කරමින් මෙසේ පැවසීය. 'එවිට මම ඔහුට කතා කරන්නැයි ඉල්ලා සිටියෙමි, එබැවින් ඔහු මට මෙසේ කීවේය' යනුවෙන් සුහයිර් තම අතින් සංඥාවක් කළේය. 'මම ඔහු කියවන දේට සවන් දී ඔහුගේ හිසෙන් සංඥාවක් ලබා දුන්නා. ඔහු අවසන් වූ පසු, ඔහු මෙසේ ඇසුවේය, 'මම ඔබව යැවූ මෙහෙවරෙහි ඔබ කළේ කුමක්ද?' "මම යාඥාවේ යෙදී සිටින නිසා මිස, ඔබ සමඟ කතා කිරීමෙන් මට බාධාවක් නැති නිසා, කිසිවක් නැත." සුහයිර් සහ අබු අස්-සුබයිර් මෙසේ පැවසූහ, "ඔහු කිබ්ලා දෙසට මුහුණලා වාඩි විය". එවිට අබු අස්-සුබයිර් අතින් සංඥාවකින්, "බානි අල්-මුෂ්තාලික් වෙත" යැයි පැවසූ අතර, ඔහු අතින් සංඥාවකින්, "කාබා හැර වෙනත් ස්ථානයකට" යැයි පැවසීය.