Imam Muslim : 61
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ قَتَادَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَنَسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ وَجَدَ طَعْمَ الْإِيمَانِ مَنْ كَانَ يُحِبُّ الْمَرْءَ لَا يُحِبُّهُ إِلَّا لِلَّهِ وَمَنْ كَانَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِمَّا سِوَاهُمَا وَمَنْ كَانَ أَنْ يُلْقَى فِي النَّارِ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ أَنْ يَرْجِعَ فِي الْكُفْرِ بَعْدَ أَنْ أَنْقَذَهُ اللَّهُ مِنْهُ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ أَنْبَأَنَا النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ أَنْبَأَنَا حَمَّادٌ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنَحْوِ حَدِيثِهِمْ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ مِنْ أَنْ يَرْجِعَ يَهُودِيًّا أَوْ نَصْرَانِيًّا
Twarabwiwe ko [Muhamadi bin al-Mutsana] na [Ibn Basyyar] bompi bavuze ngo; yatubwiye [Muhamadi bin Ja’far] yatubwiye [Syu’bah] ati; Numvise [Qatadah] avuga hadithi ivuye kuri [Anasi] ati; 'Umukuru w'Imana yavuze ati; 'Ibintu bitatu iyo biriho mu muntu niho azohonja uburyohe bw'ukwizera; Uwukunda uwundi muntu, ntamukunda kiretse kubera Allah, uwo muntu Allah n’Intumwa yiwe bakunda kurusha abandi batari abo babiri, n’umuntu yoshima guterwa mu muriro aho gusubira mu buhakari Allah amaze kumukiza’. Yatubwiye [Ishaq bin Manshur] yatubwiye [an-Nadlar bin Syumail] yatubwiye [Hammad] avuye kuri [Thabit] avuye kuri [Anasi] ati; "Umuhanuzi sallallaahu alaihi wasallam yavuze nk'uko hadithi yabo ibivuga, we gusa yavuze ati: "Aho kugaruka ari umuyuda canke umukristo."
Imam Muslim : 62
و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ ح و حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ كِلَاهُمَا عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ عَنْ أَنَسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يُؤْمِنُ عَبْدٌ وَفِي حَدِيثِ عَبْدِ الْوَارِثِ الرَّجُلُ حَتَّى أَكُونَ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ أَهْلِهِ وَمَالِهِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ
Kandi yambwiye [Zuhair bin Harb] yaratubwiye [Ismail bin Ulayyah]. -mu yindi nkuru ivugwa- Kandi yatubwiye [Syaiban bin Abu Syaibah] yatubwiye [Abdul Warits] bompi kuva kuri [Abdul Aziz] kuva kuri [Anas] ati; 'Umukuru w'Imana yavuze ati; « Nta musuku yizera - kandi muri hadithi ya Abdul Warith « umuntu - gushika ankunze kurusha umuryango wiwe n’ubutunzi bwiwe n’abantu bose ».
Imam Muslim : 63
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ قَتَادَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى أَكُونَ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ وَلَدِهِ وَوَالِدِهِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ
Twarabwiwe ko [Muhamadi bin al-Mutsana] na [Ibn Basyyar] bompi bavuze ngo; yatubwiye [Muhamadi bin Ja’far] yatubwiye [Syu’bah] ati; Numvise [Qatadah] avuga hadithi ivuye kuri [Anas bin Malik] ati; 'Umukuru w'Imana yavuze ati; 'Nta n'umwe muri mwebwe azokwemera gushika nkundwa kurusha abana biwe, abavyeyi biwe n'abantu bose'.
Imam Muslim : 64
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ قَتَادَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى يُحِبَّ لِأَخِيهِ أَوْ قَالَ لِجَارِهِ مَا يُحِبُّ لِنَفْسِهِ
Twarabwiwe ko [Muhamadi bin al-Mutsana] na [Ibn Basyyar] bompi bavuze ngo; yatubwiye [Muhamadi bin Ja’far] yatubwiye [Syu’bah] ati; Numvise [Qatadah] ibivuga kuri [Anas bin Malik] kuri Nkurunziza w’Imana, ati; ‘Nta n’umwe muri mwebwe aba ari umwizera gushika akunze mwenewabo, canke akavuga ati: ‘kubera mugenziwe nk’uko yikunda’.
Imam Muslim : 65
و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ حُسَيْنٍ الْمُعَلِّمِ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا يُؤْمِنُ عَبْدٌ حَتَّى يُحِبَّ لِجَارِهِ أَوْ قَالَ لِأَخِيهِ مَا يُحِبُّ لِنَفْسِهِ
Yatubwiye [Zuhair bin Harb] yatubwiye [Yahya bin Said] kuva kuri [Husain al-Mu’allim] kuva kuri [Qatadah] kuva kuri [Anas] kuva ku Ntumwa y’Imana, ati; ‘N’uwo umutima wanje uri mu kuboko kwiwe, nta musuku aba ari umwizera gushika akunze mugenziwe, canke akavuga ati: ‘kubera mwenewabo nk’uko yikunda’.
Imam Muslim : 66
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَعَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ جَمِيعًا عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ جَعْفَرٍ قَالَ ابْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ قَالَ أَخْبَرَنِي الْعَلَاءُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ مَنْ لَا يَأْمَنُ جَارُهُ بَوَائِقَهُ
Amaze kutubwira [Yahya bin Ayyub] na [Qutaiba bin Said] na [Ali bin Hujr] vyose bivuye kuri [Isma’il bin Ja’far], [Ibn Ayyub] ati; yaratubwiye [Ismail] ati; yatumenyesheje [al-Ala’] avuye kuri [se wiwe] avuye kuri [Abu Hurairah] ko Nkurunziza w’Imana yavuze ati; 'Umuntu ababanyi biwe batakingiye akaga ntazokwinjira mw'ijuru'.
Imam Muslim : 67
حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَنْبَأَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَلْيَقُلْ خَيْرًا أَوْ لِيَصْمُتْ وَمَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَلْيُكْرِمْ جَارَهُ وَمَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَلْيُكْرِمْ ضَيْفَهُ
Yatubwiye [Harmalah bin Yahya] yatubwiye [Ibn Wahab] ati; yampaye inkuru [Yunusi] ivuye kuri [Ibn Shihab] ivuye kuri [Abu Salama bin Abdurrahman] ivuye kuri [Abu Hurairah] ivuye kuri Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam, ati; 'Uwizera wese Allah n'umusi w'iherezo, navuge amajambo meza canke acereze. Kandi wese yizera Allah n’umusi w’iherezo, n’yubahe mugenziwe. Kandi uwuzokwemera Allah n’umusi w’iherezo, ni yubahe abashitsi biwe’.
Imam Muslim : 68
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ أَبِي حُصَيْنٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَلَا يُؤْذِي جَارَهُ وَمَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَلْيُكْرِمْ ضَيْفَهُ وَمَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَلْيَقُلْ خَيْرًا أَوْ لِيَسْكُتْ و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ حَدِيثِ أَبِي حَصِينٍ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَلْيُحْسِنْ إِلَى جَارِهِ
Yatubwiye [Abu Bakri bin Abu Syaiba] yatubwiye [Abu al-Ahwash] kuva kuri [Abu Hushain] kuva kuri [Abu Salih] kuva kuri [Abu Hurairah] ati; 'Umukuru w'Imana yavuze ati; 'Uwizera wese Allah n'umusi w'iherezo, ntagire nabi mugenziwe. Kandi wese yizera Allah n’umusi w’iherezo, ni yubahe abashitsi biwe. Kandi uwuzokwemera Allah n’umusi w’iherezo, avuge amajambo meza canke acereze’. Kandi amaze kutubwira ko [Ishaq bin Ibrahim] yatubwiye [Isa bin Yunusi] avuye kuri [al-Amasy] avuye kuri [Abu Salih] avuye kuri [Abu Hurairah] ati; "Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam yavuze nk'uko hadithi ya Abu Hushain yavuze, gusa ni we yavuze ati: 'Kandi agirire neza ababanyi biwe''.
Imam Muslim : 69
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ جَمِيعًا عَنْ ابْنِ عُيَيْنَةَ قَالَ ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرٍو أَنَّهُ سَمِعَ نَافِعَ بْنَ جُبَيْرٍ يُخْبِرُ عَنْ أَبِي شُرَيْحٍ الْخُزَاعِيِّ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَلْيُحْسِنْ إِلَى جَارِهِ وَمَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَلْيُكْرِمْ ضَيْفَهُ وَمَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَلْيَقُلْ خَيْرًا أَوْ لِيَسْكُتْ
Yatubwiye [Zuhair bin Harb] na [Muhammad bin Abdullah bin Numair] bose bavuye kuri [Ibn Uyainah] bavuze ko [Numair] yatubwiye [Sufyan] avuye kuri [Amru] ko yumvise [Nafi’ bin Jubair] raporo ivuye kuri [Abu Syuraih al-Khuza’i] ko yavuze ko sa; 'Uwizera wese Allah n'umusi w'iherezo, agirire neza abagenzi biwe. Uwizera Allah n’umusi w’iherezo, n’aze yubahe abashitsi biwe. Kandi uwuzokwemera Allah n’umusi w’iherezo, avuge amajambo meza canke acereze’.
Imam Muslim : 70
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ كِلَاهُمَا عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ وَهَذَا حَدِيثُ أَبِي بَكْرٍ قَالَ أَوَّلُ مَنْ بَدَأَ بِالْخُطْبَةِ يَوْمَ الْعِيدِ قَبْلَ الصَّلَاةِ مَرْوَانُ فَقَامَ إِلَيْهِ رَجُلٌ فَقَالَ الصَّلَاةُ قَبْلَ الْخُطْبَةِ فَقَالَ قَدْ تُرِكَ مَا هُنَالِكَ فَقَالَ أَبُو سَعِيدٍ أَمَّا هَذَا فَقَدْ قَضَى مَا عَلَيْهِ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ رَأَى مِنْكُمْ مُنْكَرًا فَلْيُغَيِّرْهُ بِيَدِهِ فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَبِلِسَانِهِ فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَبِقَلْبِهِ وَذَلِكَ أَضْعَفُ الْإِيمَانِ حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ رَجَاءٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ وَعَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ فِي قِصَّةِ مَرْوَانَ وَحَدِيثِ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ حَدِيثِ شُعْبَةَ وَسُفْيَانَ
Yatubwiye [Abu Bakri bin Abu Syaiba] yatubwiye [Waki’] kuva kuri [Sufyani]. -mu yindi nkuru ivugwa- Kandi yatubwiye [Muhamadi bin al-Mutsanna] yatubwiye [Muhamadi bin Ja’far] yatubwiye [Syu’bah] bompi bavuye kuri [Qais bin Muslim] bavuye kuri [Thariq bin Shihab] kandi iyi ni hadithi ya Abu Bakr yari Hariya imbere ya Rashe Rad, ‘Umuntu wa mbere yasenga kuri Hariya e Rashe Maruwani. Hanyuma umuntu arahaguruka amubwira ati: 'Isengesho rya Eid rikwiye gukorwa imbere yo gusoma insiguro'. Marwan arishura ati: «Ni ukuri, vyinshi mu vyo mu nsiguro vyasigaye hanze». Maze [Abu Saidi] aravuga ati; 'Nta gukeka, uwo muntu yahisemwo -gukora- nk'uko narigeze kwumva Intumwa y'Imana, Sallallahu Alaihi Wasallam, ivuga; ‘Uwo wese muri mwebwe abona ikibi, agikingire n’ukuboko kwiwe. Niyaba adashoboye, nabibuze amajambo, niyaba adashoboye, nabibuze n’umutima. Ukwo ni kwo kwizera gugoyagoya kuruta ibindi vyose’. Yatubwiye [Abu Kuraib Muhammad bin al-Ala’] yatubwiye [Abu Mua’wiyah] yatubwiye [al-Amasy] kuva kuri [Ismail bin Raja’] kuva kuri [se wiwe] kuva kuri [Abu Said al-Khudri] kuva kuri [Qais bin al-Muslim] kuva kuri [Thariq bin al-Ala’, na [Thariq bin al-Ala’] hadithi ya Abu Said ivuye ku Muhanuzi w’Imana, nk’uko hadithi ya Syu’bah na Sufyan’.
Imam Muslim : 71
حَدَّثَنِي عَمْرٌو النَّاقِدُ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ النَّضْرِ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ وَاللَّفْظُ لِعَبْدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ صَالِحِ بْنِ كَيْسَانَ عَنْ الْحَارِثِ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَكَمِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْمِسْوَرِ عَنْ أَبِي رَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا مِنْ نَبِيٍّ بَعَثَهُ اللَّهُ فِي أُمَّةٍ قَبْلِي إِلَّا كَانَ لَهُ مِنْ أُمَّتِهِ حَوَارِيُّونَ وَأَصْحَابٌ يَأْخُذُونَ بِسُنَّتِهِ وَيَقْتَدُونَ بِأَمْرِهِ ثُمَّ إِنَّهَا تَخْلُفُ مِنْ بَعْدِهِمْ خُلُوفٌ يَقُولُونَ مَا لَا يَفْعَلُونَ وَيَفْعَلُونَ مَا لَا يُؤْمَرُونَ فَمَنْ جَاهَدَهُمْ بِيَدِهِ فَهُوَ مُؤْمِنٌ وَمَنْ جَاهَدَهُمْ بِلِسَانِهِ فَهُوَ مُؤْمِنٌ وَمَنْ جَاهَدَهُمْ بِقَلْبِهِ فَهُوَ مُؤْمِنٌ وَلَيْسَ وَرَاءَ ذَلِكَ مِنْ الْإِيمَانِ حَبَّةُ خَرْدَلٍ قَالَ أَبُو رَافِعٍ فَحَدَّثْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ فَأَنْكَرَهُ عَلَيَّ فَقَدِمَ ابْنُ مَسْعُودٍ فَنَزَلَ بِقَنَاةَ فَاسْتَتْبَعَنِي إِلَيْهِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ يَعُودُهُ فَانْطَلَقْتُ مَعَهُ فَلَمَّا جَلَسْنَا سَأَلْتُ ابْنَ مَسْعُودٍ عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَحَدَّثَنِيهِ كَمَا حَدَّثْتُهُ ابْنَ عُمَرَ قَالَ صَالِحٌ وَقَدْ تُحُدِّثَ بِنَحْوِ ذَلِكَ عَنْ أَبِي رَافِعٍ و حَدَّثَنِيهِ أَبُو بَكْرِ بْنُ إِسْحَقَ بْنِ مُحَمَّدٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ أَبِي مَرْيَمَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ أَخْبَرَنِي الْحَارِثُ بْنُ الْفُضَيْلِ الْخَطْمِيُّ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَكَمِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ عَنْ أَبِي رَافِعٍ مَوْلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا كَانَ مِنْ نَبِيٍّ إِلَّا وَقَدْ كَانَ لَهُ حَوَارِيُّونَ يَهْتَدُونَ بِهَدْيِهِ وَيَسْتَنُّونَ بِسُنَّتِهِ مِثْلَ حَدِيثِ صَالِحٍ وَلَمْ يَذْكُرْ قُدُومَ ابْنِ مَسْعُودٍ وَاجْتِمَاعِ ابْنِ عُمَرَ مَعَهُ
Twarabibwiwe na [Amru an-Naqid] na [Abu Bakar bin an-Nadlr] na [Abd bin Humaid] kandi lafazh ni iya Abd. Baravuga bati; yaratubwiye [Yaqub bin Ibrahim bin Sa’d] ati; yatubwiye [dawe] kuva kuri [Salih bin Kaisan] kuva kuri [al-Harits] kuva kuri [Ja’far bin Abdullah bin al-Hakam] kuva kuri [Abdurrahman bin al-Miswar] kuva kuri [Abu Rafi’] kuva kuri [Abdullah bin Mas’ud] ko Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam yavuze; 'Nta muhanuzi yigeze arungikwa na Allah ku bantu mbere ariko yari afise abamuburanira n'abagenzi biwe bifatanya na Sunnah kandi bakurikiza amabwirizwa yayo, hanyuma haza inyuma yabo abantu bavuga ikintu batakoze, bagakora ikintu batategetswe gukora. Uwubarwanya jihadi n’ibiganza vyiwe ni umwizera, uwubarwanya n’ururimi ni umwizera, uwubarwanya n’umutima wiwe ni umwizera, kandi inyuma y’ivyo nta kwizera nk’akabuto ka sinapi’. Abu Rafi' ati; ‘Maze ndabibwira Abdullah bin Umar, ariko aranyihakana. Ibn Mas’ud amaze kuza ahagarara kuri Qanah, Abdullah bin Umar aca ankurikira, ambwira ngo nkurikire Ibnu Mas’ud, rero twicara, mbaza Ibn Mas’ud ivy’iyo hadithi, aca ambwira iyo hadithi nk’uko nayibwiye Ibn Umar’. Salih ati; « Vy’ukuri vyavuzwe gutyo na Abu Rafi ». Kandi vyaratubwiwe [Abu Bakar bin Ishaq bin Muhamadi] vyatubwiye [Ibn Abu Mariyamu] vyatubwiye [Abdu Aziz bin Muhamadi] ati; yarambwiye [al-Harits bin al-Fudlail al-Hathmi] avuye kuri [Ja’far bin Abdullah bin al-Hakam] avuye kuri [Abdurrahman bin Miswar bin Makhramah] avuye kuri [Abu Rafi’] uwahoze ari umuja w’Umuhanuzi w’Imana, avuye kuri [Abdullah bin al-Hathmi] ko ati; ‘Nta Muhanuzi ariho ariko afise uwumuburanira asaba ubuyobozi n’ubuyobozi bwiwe, kandi agafata sunnah n’isunnah yiwe,’ nk’uko hadithi ya Salih ivuga, ariko ntivuga ukuza kwa Ibn Mas’ud n’ugukorana kwa Ibn Umar kumwe na we’.
Imam Muslim : 72
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا ابْنُ إِدْرِيسَ كُلُّهُمْ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ ح و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ الْحَارِثِيُّ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ عَنْ إِسْمَعِيلَ قَالَ سَمِعْتُ قَيْسًا يَرْوِي عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ قَالَ أَشَارَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِيَدِهِ نَحْوَ الْيَمَنِ فَقَالَ أَلَا إِنَّ الْإِيمَانَ هَهُنَا وَإِنَّ الْقَسْوَةَ وَغِلَظَ الْقُلُوبِ فِي الْفَدَّادِينَ عِنْدَ أُصُولِ أَذْنَابِ الْإِبِلِ حَيْثُ يَطْلُعُ قَرْنَا الشَّيْطَانِ فِي رَبِيعَةَ وَمُضَرَ
Yatubwiye [Abu Bakar bin Abu Syaiba] yatubwiye [Abu Usamah]. -mu yindi nkuru havugwa- Kandi yaratubwiye [Ibnu Numair] yaratubwiye [data]. -mu yindi nkuru ivugwa- Kandi yatubwiye [Abu Kuraib] yatubwiye [Ibn Idris] vyose bivuye kuri [Ismail bin Abu Khalid]. -mu yindi nkuru ivugwa- Kandi yatubwiye [Yahya bin Habib al-Haritsi] kandi lafazh ni yiwe, yatubwiye [Mu’tamir] kuva kuri [Ismail] ati; Numvise [Qais] avuga kuri [Abu Mas’ud] ati; 'Umuhanuzi w'Imana yakoze ikimenyetso n'ukuboko kwiwe yerekeza kuri Yemeni, mu gihe yariko aravuga ati; 'Ibuka, vy'ukuri ukwizera kuri hano -Yemen-, mu gihe ubukomantare n'ubukomantare bw'umutima biri mu mwungere yateye urusaku rwinshi hafi y'umutwe w'umurizo w'ingamiya igihe amahembe abiri ya shetani yaboneka muri Bani Rabi'ah na Bani Mudlar'.
Imam Muslim : 73
حَدَّثَنَا أَبُو الرَّبِيعِ الزَّهْرَانِيُّ أَنْبَأَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَاءَ أَهْلُ الْيَمَنِ هُمْ أَرَقُّ أَفْئِدَةً الْإِيمَانُ يَمَانٍ وَالْفِقْهُ يَمَانٍ وَالْحِكْمَةُ يَمَانِيَةٌ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ ح و حَدَّثَنِي عَمْرٌو النَّاقِدُ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ يُوسُفَ الْأَزْرَقُ كِلَاهُمَا عَنْ ابْنِ عَوْنٍ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ
Yatubwiye [Abu ar-Rabi’ az-Zahrani] yatubwiye [Hamadi] yatubwiye [Ayyub] yatubwiye [Muhamadi] kuva kuri [Abu Hurairah] ati; 'Umukuru w'Imana yavuze ati; ‘Abantu ba Yemeni baraje, ni bo bantu b’umutima mwiza kuruta abandi bose. Ukwemera kuri mu bantu b’i Yemeni. Fiqh nayo irahari mu bantu bo muri Yemeni. Ubwenge na bwo buri mu bantu b’i Yemeni’. Yatubwiye [Muhamadi bin al-Mutsana] yatubwiye [Ibn Abu Adi]. -mu yindi nkuru ivugwa- Kandi yatubwiye [Amru an-Naqid] yatubwiye [Ishaq bin Yusuf al-Azraq] vyose biva kuri [Ibn Aun] biva kuri [Muhamadi] biva kuri [Abu Hurairah] ati; 'Imana yavuze ikintu nk'iyi hadithi'.
Imam Muslim : 74
و حَدَّثَنِي عَمْرٌو النَّاقِدُ وَحَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ وَهُوَ ابْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ عَنْ الْأَعْرَجِ قَالَ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَاكُمْ أَهْلُ الْيَمَنِ هُمْ أَضْعَفُ قُلُوبًا وَأَرَقُّ أَفْئِدَةً الْفِقْهُ يَمَانٍ وَالْحِكْمَةُ يَمَانِيَةٌ
Kandi vyaravuzwe natwe [Amru an-Naqid] na [Hasan al-Hulwani] bompi bavuze ngo; yatubwiye [Yaqub] - ni ukuvuga Ibn Ibrahimu bin Sa’d - yatubwiye [dawe] kuva kuri [Salih] kuva kuri [al-A’raj] ati; [Abu Hurayira] ati; 'Umukuru w'Imana yavuze ati; ‘Abantu ba Yemeni baraje, ni bo bantu b’umutima mwiza kuruta abandi bose. Fiqh iriho mu bantu b’i Yemeni. Ubwenge na bwo buri mu bantu b’i Yemeni’.
Imam Muslim : 75
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ رَأْسُ الْكُفْرِ نَحْوَ الْمَشْرِقِ وَالْفَخْرُ وَالْخُيَلَاءُ فِي أَهْلِ الْخَيْلِ وَالْإِبِلِ الْفَدَّادِينَ أَهْلِ الْوَبَرِ وَالسَّكِينَةُ فِي أَهْلِ الْغَنَمِ
Amaze kutubwira [Yahya bin Yahya] ati; Narisomye imbere ya [Malik]; kuva kuri [Abu az-Zinad] kuva kuri [al-A’raj] kuva kuri [Abu Hurairah] ivyo Rasulullah yavuze; 'Isonga ry'ukutemera ryari mu buseruko - akarere k'abamaji -, kandi ubwibone n'ubwibone vyari muri ba nyen'amafarasi n'ingamiya zaziragira, ni ukuvuga Ababedouin, mu gihe amahoro yari mu baragira impene - bisobanura abantu bo muri Yemeni -'.
Imam Muslim : 76
و حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ وَابْنُ حُجْرٍ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ جَعْفَرٍ قَالَ ابْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ قَالَ أَخْبَرَنِي الْعَلَاءُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْإِيمَانُ يَمَانٍ وَالْكُفْرُ قِبَلَ الْمَشْرِقِ وَالسَّكِينَةُ فِي أَهْلِ الْغَنَمِ وَالْفَخْرُ وَالرِّيَاءُ فِي الْفَدَّادِينَ أَهْلِ الْخَيْلِ وَالْوَبَرِ
Yatubwiye [Yahya bin Ayyub] na [Qutaiba] na [Ibnu Hujr] bavuye kuri [Ismail bin Ja’far] ati [Ibnu Ayyub] yatubwiye [Ismail] ati; Naramenyeshejwe [al-Ala’] avuye kuri [se wiwe] avuye kuri [Abu Hurairah] ko Rasulullah yavuze ati; ‘Ukwizera kuri muri Yemeni, ukutemera kuri mu buseruko - bisobanura Abamagi -, ugutekana kuri mu bavuzi b’impene - bisobanura abantu bo muri Yemeni -, n’ubwibone na riya’ biri mu bavuga n’ijwi rirenga; abashumba b'amafarasi n'ingamiya -Ababedouin-'.
Imam Muslim : 77
و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الْفَخْرُ وَالْخُيَلَاءُ فِي الْفَدَّادِينَ أَهْلِ الْوَبَرِ وَالسَّكِينَةُ فِي أَهْلِ الْغَنَمِ و حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ أَخْبَرَنَا أَبُو الْيَمَانِ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ وَزَادَ الْإِيمَانُ يَمَانٍ وَالْحِكْمَةُ يَمَانِيَةٌ
Yatubwiye [Harmalah bin Yahya] yatubwiye [Ibn Wahab] ati; yari yarambwiye [Yunus] avuye kuri [Ibn Shihab] ati; yamenyesheje [Abu Salama bin Abdurrahmani] ko [Abu Huraira] yavuze ati; 'Numvise Rasulullah Sawllahu Alaihi Wasallam avuga ati; 'Ubwibone n'ubwibone biri ku bungere, ni ukuvuga Ababedouin, mu gihe amahoro ari ku bungere bw'impene - bisobanura Abayemeni -'. Kandi yatubwiye [Abdullah bin Abdurrahman ad-Darimi] yatubwiye [Abu al-Yaman] yatubwiye [Syu’aib] kuva [az-Zuhri] n’iyi sanad nk’akarorero, yongerako ati: ‘Ukwizera kuri kumwe n’Abayemeni, n’ubwenge buri kumwe n’Abayemeni’.
Imam Muslim : 78
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَخْبَرَنَا أَبُو الْيَمَانِ عَنْ شُعَيْبٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ جَاءَ أَهْلُ الْيَمَنِ هُمْ أَرَقُّ أَفْئِدَةً وَأَضْعَفُ قُلُوبًا الْإِيمَانُ يَمَانٍ وَالْحِكْمَةُ يَمَانِيَةٌ السَّكِينَةُ فِي أَهْلِ الْيَمَنِ وَالْفَخْرُ وَالْخُيَلَاءُ فِي الْفَدَّادِينَ أَهْلِ الْوَبَرِ قِبَلَ مَطْلِعِ الشَّمْسِ
Yatubwiye [Abudullah bin Abdurrahman] yatubwiye [Abu al-Yaman] kuva kuri [Syu’aib] kuva kuri [az-Zuhri] yatubwiye [Said bin al-Musayyab] ko [Abu Hurairah] yavuze; ‘Numvise Umuhanuzi w’Imana avuga ngo; ‘Abantu ba Yemeni baraje, ni bo bafise imitima y’ubugwaneza kandi ni bo bafise imitima igoyagoya kuruta abandi bose. Ukwemera kuri mu bantu b’i Yemeni, ubwenge buri mu bantu b’i Yemeni, amahoro ari mu bantu b’i Yemeni. Hagati aho, ubwibone n’ubwibone biri mu bungere, Ababedouin, ni ukuvuga aho izuba rirasira’.
Imam Muslim : 79
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَاكُمْ أَهْلُ الْيَمَنِ هُمْ أَلْيَنُ قُلُوبًا وَأَرَقُّ أَفْئِدَةً الْإِيمَانُ يَمَانٍ وَالْحِكْمَةُ يَمَانِيَةٌ رَأْسُ الْكُفْرِ قِبَلَ الْمَشْرِقِ و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَلَمْ يَذْكُرْ رَأْسُ الْكُفْرِ قِبَلَ الْمَشْرِقِ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ ح و حَدَّثَنِي بِشْرُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ يَعْنِي ابْنَ جَعْفَرٍ قَالَا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَ حَدِيثِ جَرِيرٍ وَزَادَ وَالْفَخْرُ وَالْخُيَلَاءُ فِي أَصْحَابِ الْإِبِلِ وَالسَّكِينَةُ وَالْوَقَارُ فِي أَصْحَابِ الشَّاءِ
Twarabwiwe ko [Abu Bakri bin Abu Syaiba] na [Abu Kuraib] bompi bavuze ngo; yatubwiye [Abu Muawiya] kuva kuri [al-Amasy] kuva kuri [Abu Salih] kuva kuri [Abu Hurairah] ati; 'Umukuru w'Imana yavuze ati; ‘Abantu ba Yemeni baraje kuri wewe, ni bo bafise umutima w’ubugwaneza kuruta abandi bose, kandi ni bo bafise umutima w’ubugwaneza kuruta abandi bose. Ukwemera kuri mu Bayemeni kandi ubwenge buri mu Bayemeni, mu gihe ingingo ngenderwako y’ukutemera iri mu buseruko - Abamagi -’. Kandi yaratubwiye [Qutaiba bin Said] na [Zuhair bin Harb] bompi bati; yatubwiye [Jarir] avuye kuri [al-Amasy] n’iyi sanad, kandi ntiyavuze ati: ‘Iciyumviro c’ukutemera kiri mu buseruko’. Kandi yaratubwiye [Muhamadi bin al-Mutsana] yaratubwiye [Ibn Abu Adi]. -mu yindi nkuru ivugwa- Kandi yatubwiye [Bisyr bin Khalid] yatubwiye [Muhammad] -ni ukuvuga Ibn Ja’far- bompi bavuze; yatubwiye [Shu'bah] avuye kuri [al-Amasy] n'iyi sanad nk'iya hadithi ya Jarir, yongerako ati: 'Ubwibone n'ubwibone biri ku bashumba b'ingamiya, mu gihe amahoro ari ku bavuzi b'impene''.
Imam Muslim : 80
و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْحَارِثِ الْمَخْزُومِيُّ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غِلَظُ الْقُلُوبِ وَالْجَفَاءُ فِي الْمَشْرِقِ وَالْإِيمَانُ فِي أَهْلِ الْحِجَازِ
Kandi amaze kutubwira ko [Ishaq bin Ibrahim] yatubwiye [Abdullah bin al-Harits al-Makhzumi] avuye kuri [Ibn Juraij] ati; yaratumenyesheje [Abu az-Zubair] ko yumvise [Jabir bin Abdulla] avuga ngo; 'Umukuru w'Imana yavuze ati; 'Imitima ikomeye kandi yumutse iri kumwe n'abantu bo mu Buseruko, mu gihe ukwizera kuri kumwe n'abantu bo muri Hijaz'.