इस्लाम स्वीकार करें, यहाँ क्लिक करें
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith

Hadith

Imam Muslim : 61

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ قَتَادَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَنَسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ وَجَدَ طَعْمَ الْإِيمَانِ مَنْ كَانَ يُحِبُّ الْمَرْءَ لَا يُحِبُّهُ إِلَّا لِلَّهِ وَمَنْ كَانَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِمَّا سِوَاهُمَا وَمَنْ كَانَ أَنْ يُلْقَى فِي النَّارِ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ أَنْ يَرْجِعَ فِي الْكُفْرِ بَعْدَ أَنْ أَنْقَذَهُ اللَّهُ مِنْهُ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ أَنْبَأَنَا النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ أَنْبَأَنَا حَمَّادٌ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنَحْوِ حَدِيثِهِمْ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ مِنْ أَنْ يَرْجِعَ يَهُودِيًّا أَوْ نَصْرَانِيًّا

[मुहम्मद इब्न अल-मुथन्ना] तथा [इब्न बश्यार] उभौ अस्मान् प्रति वर्णितवन्तौ, [मुहम्मद इब्न जा'फर] अस्मान् प्रति वर्णितवन्तौ, [शुबाहः] अवदत्, अहं [कतादः] [अनास] इत्यस्मात् कथयति इति श्रुतवान् यः अवदत्, 'अल्लाहस्य दूतः (अल्लाहस्य शान्तिः अल्लाहस्य बरकतश्च तस्य उपरि) उक्तवान् - 'त्रीणि वस्तूनि, यदि ते व्यक्तिरूपेण उपस्थिताः सन्ति, तम् आस्थायाः माधुर्यस्य स्वादनं करिष्यति: यः व्यक्तिः अन्यस्य व्यक्तिं प्रेम करोति, सः अल्लाहस्य कृते विना तं प्रेम न करोति, यस्य व्यक्तिस्य अल्लाहः तस्य दूतः च अन्यस्मात् अपेक्षया अधिकं प्रियाः सन्ति, तथा च यः व्यक्तिः अल्लाहस्य तस्मात् उद्धारस्य अनन्तरं अविश्वासं प्रति प्रत्यागन्तुं अपेक्षया अग्नौ क्षिप्तुं रोचते। [इशाक इब्न मंसूर] अस्मान् प्रति वर्णितवान्, [अन-नदलर इब्न शुमैल] अस्मान् प्रति वर्णितवान्, [हमदः] [थाबिट्] इत्यस्मात् [अनस] इत्यस्मात् यः अवदत्, 'अल्लाहस्य दूतः (स.अ.व.) यथा तेषां कथनं कृतवान् तथा उक्तवान्, केवलं यत् सः उल्लेखितवान् यत्, 'तस्य यहूदी अथवा ईसाईरूपेण पुनरागमनस्य अपेक्षया।'' इति।

Hadith

Imam Muslim : 62

و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ ح و حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ كِلَاهُمَا عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ عَنْ أَنَسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يُؤْمِنُ عَبْدٌ وَفِي حَدِيثِ عَبْدِ الْوَارِثِ الرَّجُلُ حَتَّى أَكُونَ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ أَهْلِهِ وَمَالِهِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ

तथा च [जुहैर बिन् हरब] मां अवदत्, [इस्माइल बिन् उलाय्याह] अस्मान् अवदत्। -अन्यस्मिन् कथने तस्य उल्लेखः अस्ति- अपि च [शैबन् बिन् अबू शैबाहः] अस्मान् अवदत्, [अब्दुल वारिथः] अस्मान् अवदत्, तौ द्वौ अपि [अब्दुल अजीजतः] [अनासतः] सः अवदत्, 'अल्लाहस्य दूतः (अल्लाहस्य सल्लल्लाहुः अल्लाहस्य आशीर्वादः च तस्य उपरि भवतु) अवदत् - 'कोऽपि सेवकः विश्वासं न करोति - तथा च अब्दुल वारिथस्य 'पुरुषस्य' हदीसे - यावत् अहं तस्य तस्मात् अधिकं प्रियः नास्मि कुटुम्बं तस्य धनं सर्वं च मानवजातिः'' इति।

Hadith

Imam Muslim : 63

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ قَتَادَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى أَكُونَ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ وَلَدِهِ وَوَالِدِهِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ

अस्मान् प्रति [मुहम्मदबिन् अल-मुथन्ना] [इब्न बश्यार] च कथितं, ययोः द्वयोः अपि उक्तम्, अस्मान् [मुहम्मद बिन जा'फर] इत्यनेन कथितम्, अस्मान् [शुबाह] इत्यनेन कथितम्, सः अवदत्, मया [कतदाह] [अनस बिन् मलिक] इत्यस्मात् हदीसं कथयन् श्रुतवान्, सः अवदत्, 'अल्लाहस्य दूतः अल्लाहः तस्य आशीर्वादं ददातु शान्तिं च ददातु इति उक्तवान् - 'यावत् अहं तस्य बालकानां, तस्य मातापितृणां, सर्वेषां मानवजातीनां च अपेक्षया अधिकं प्रियः न भवेयम् तावत् युष्माकं कोऽपि यथार्थतया न विश्वसति।'

Hadith

Imam Muslim : 64

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ قَتَادَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى يُحِبَّ لِأَخِيهِ أَوْ قَالَ لِجَارِهِ مَا يُحِبُّ لِنَفْسِهِ

अस्मान् प्रति [मुहम्मद बिन् अल-मुथन्ना] [इब्न बश्यार] च कथितं, ययोः द्वयोः अपि उक्तम्, अस्मान् [मुहम्मद बिन जा'फर] इत्यनेन कथितम्, अस्मान् [शुबाह] इत्यनेन कथितम्, सः अवदत्, [अनास बिन मलिक] इत्यस्मात् [कतादः] कथयन् श्रुतवान् यत् नबी, अल्लाहः तस्मै शान्तिं ददातु, उक्तवान् - 'भवद्भिः कश्चन अपि यावत् भ्रातुः प्रति प्रेम न करोति तावत् सत्यं विश्वासं न करोति, अथवा सः वदति यत् 'स्वस्य प्रतिवेशिनः कृते यत् सः स्वस्य कृते प्रेम करोति।'

Hadith

Imam Muslim : 65

و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ حُسَيْنٍ الْمُعَلِّمِ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا يُؤْمِنُ عَبْدٌ حَتَّى يُحِبَّ لِجَارِهِ أَوْ قَالَ لِأَخِيهِ مَا يُحِبُّ لِنَفْسِهِ

[जुहैर बिन् हरब] अस्मान् [यह्या बिन सैइद] [हुसैन अल-मुअल्लीम] इत्यस्मात् [कतदाह] इत्यस्मात् [अनस] इत्यस्मात् नबी सल्लल्लाहु अलैहि वस्लाम इत्यस्मात् कथितवान् यत् सः अवदत् यत् 'यस्य हस्ते मम आत्मा अस्ति, कोऽपि सेवकः यावत् स्वपरिजनस्य प्रेम न करोति, अथवा सः अवदत्, 'स्वभ्रातुः कृते यत् सः स्वस्य कृते प्रेम करोति' इति।

Hadith

Imam Muslim : 66

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَعَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ جَمِيعًا عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ جَعْفَرٍ قَالَ ابْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ قَالَ أَخْبَرَنِي الْعَلَاءُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ مَنْ لَا يَأْمَنُ جَارُهُ بَوَائِقَهُ

याह्या बिन् अय्यूब तथा कुतैबाह बिन् सैइद तथा अली बिन् हुज्र सर्वे अस्मान् इस्माइल बिन् जाफरतः वर्णितवन्तः। इब्न अय्यूबः अवदत्, इस्माइलः अस्मान् अवदत्, सः अवदत्, अल-अला अस्मान् स्वपितुः अबू हुरैरातः अवदत् यत् अल्लाहस्य दूतः (स.अ.व.) अवदत् यत् - "सः स्वर्गं न प्रविशति यस्य प्रतिवेशी तस्य संकटात् सुरक्षितः नास्ति।

Hadith

Imam Muslim : 67

حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَنْبَأَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَلْيَقُلْ خَيْرًا أَوْ لِيَصْمُتْ وَمَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَلْيُكْرِمْ جَارَهُ وَمَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَلْيُكْرِمْ ضَيْفَهُ

अस्मान् [हरमाला बिन याह्या] प्रति कथितं यत् [इब्न वहाबः] अवदत्, मम [यूनुस] [इब्न शिहाब] इत्यस्मात् [अबू सलामाह बिन् अब्दुरहमान] इत्यस्मात् [अबू हुरैरा] इत्यस्मात् अल्लाहस्य दूतात् (अल्लाहस्य अल्लाहस्य आशीर्वादः च तस्य उपरि भवतु) यः अवदत् यत् "यः अल्लाहस्य अन्तिमदिने च विश्वासं करोति सः शुभं वचनं वा वदति वा मौनं कुरुत।

Hadith

Imam Muslim : 68

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ أَبِي حُصَيْنٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَلَا يُؤْذِي جَارَهُ وَمَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَلْيُكْرِمْ ضَيْفَهُ وَمَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَلْيَقُلْ خَيْرًا أَوْ لِيَسْكُتْ و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ حَدِيثِ أَبِي حَصِينٍ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَلْيُحْسِنْ إِلَى جَارِهِ

[अबू बकर बिन अबू शैबाह] अस्मान् प्रति वर्णितवान् [अबू अल-अहवाश] अस्मान् प्रति वर्णितवान् [अबू हुशैन] अस्मान् प्रति वर्णितवान् [अबू सालिह] अस्मान् प्रति वर्णितवान् [अबू हुरैरा] सः अवदत्, 'अल्लाहस्य दूतः (स.अ.व.) अवदत्, 'यः अल्लाहस्य अन्तिमदिने च विश्वासं करोति, सः स्वपरिजनस्य हानिं न करोतु। यः च अल्लाहस्य अन्तिमदिनस्य च विश्वासं करोति सः स्वस्य अतिथिस्य सम्मानं करोतु। यः च अल्लाहस्य अन्तिमदिने च विश्वासं करोति सः शुभवचनं वदतु वा मौनं करोतु।' तथा [इशाक बिन इब्राहिम] अस्मान् प्रति वर्णितवान् [ईसा बिन यूनुसः] अस्मान् प्रति वर्णितवान् [अल्-अ'माश] अस्मान् प्रति वर्णितवान् [अबू सालिहः] अस्मान् प्रति वर्णितवान् [अबू हुरैरा] सः अवदत्, 'अल्लाहस्य दूतः (स.अ.व.) अबू हुशैनस्य हदीसस्य समानं उक्तवान्, केवलं तस्य उल्लेखः कृतः यत्, 'अथ च सः स्वस्य कृते भद्रः भवतु।' प्रतिवेशी।''

Hadith

Imam Muslim : 69

حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ جَمِيعًا عَنْ ابْنِ عُيَيْنَةَ قَالَ ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرٍو أَنَّهُ سَمِعَ نَافِعَ بْنَ جُبَيْرٍ يُخْبِرُ عَنْ أَبِي شُرَيْحٍ الْخُزَاعِيِّ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَلْيُحْسِنْ إِلَى جَارِهِ وَمَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَلْيُكْرِمْ ضَيْفَهُ وَمَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَلْيَقُلْ خَيْرًا أَوْ لِيَسْكُتْ

[जुहैर बिन् हरब] तथा [मुहम्मद बिन् अब्दुल्लाह बिन् नुमैर] सर्वे अस्मान् [इब्न उयैनह] इत्यस्मात् अवदन् यः अवदत् [नुमैर] अस्मान् [सुफ्यान्] [अम्र] इत्यस्मात् अवदत् यत् सः [नफी’ बिन् जुबैर] [अबू शूरैह अल-खुजाई] इत्यस्मात् कथयति यत् नबी (स.अ.व.) इत्यनेन उक्तं यत्: 'कोऽपि।' अल्लाहं विश्वसिति अन्तिमदिवसः च स्वपरिजनस्य प्रति दयालुः भवेत्। यः अल्लाहस्य अन्तिमदिने च विश्वासं करोति सः स्वस्य अतिथिं प्रति उदारः भवेत्। यः च अल्लाह-अन्तिम-दिने च विश्वासं करोति सः शुभं वचनं वदतु वा मौनम् एव तिष्ठतु।'

Hadith

Imam Muslim : 70

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ كِلَاهُمَا عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ وَهَذَا حَدِيثُ أَبِي بَكْرٍ قَالَ أَوَّلُ مَنْ بَدَأَ بِالْخُطْبَةِ يَوْمَ الْعِيدِ قَبْلَ الصَّلَاةِ مَرْوَانُ فَقَامَ إِلَيْهِ رَجُلٌ فَقَالَ الصَّلَاةُ قَبْلَ الْخُطْبَةِ فَقَالَ قَدْ تُرِكَ مَا هُنَالِكَ فَقَالَ أَبُو سَعِيدٍ أَمَّا هَذَا فَقَدْ قَضَى مَا عَلَيْهِ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ رَأَى مِنْكُمْ مُنْكَرًا فَلْيُغَيِّرْهُ بِيَدِهِ فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَبِلِسَانِهِ فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَبِقَلْبِهِ وَذَلِكَ أَضْعَفُ الْإِيمَانِ حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ رَجَاءٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ وَعَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ فِي قِصَّةِ مَرْوَانَ وَحَدِيثِ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ حَدِيثِ شُعْبَةَ وَسُفْيَانَ

[अबु बकर बिन् अबू शैबाह] अस्मान् [वाकी'] [सुफ्यान्] इत्यस्मात् अवदत्। -अन्यस्मिन् कथने तस्य उल्लेखः अस्ति- तथा च [मुहम्मद बिन् अल-मुथन्ना] अस्मान् अवदत् [मुहम्मद बिन् ज'फर] अस्मान् [शु'बाह] उभयतः [कायस बिन मुस्लिम] इत्यस्मात् [थारिक बिन् शिहाब] इत्यस्मात् अपि अवदत् तथा च एषा अबू बकरस्य हदीसः अस्ति, 'ईदस्य नमाजस्य स्थापनात् पूर्वं ईददिवसस्य प्रवचनं दातुं प्रथमः व्यक्तिः मरवानः आसीत्।' तदा एकः पुरुषः उत्थाय तस्मै अवदत् यत् 'प्रवचनस्य पाठात् पूर्वं ईदस्य प्रार्थना कर्तव्या' इति। मारवानः अवदत् यत् 'ननु प्रवचने यत् किमपि अस्ति तत् बहु बहिः त्यक्तम्' इति। तदा [अबू सईदः] अवदत्, 'ननु, अयं व्यक्तिः निश्चयं कृतवान् - कर्तुं - यथा अहं एकदा अल्लाहस्य दूतस्य (स.अ.व.) इत्यस्य वचनं श्रुतवान् यत्, 'भवद्भिः मध्ये यः कञ्चित् दुष्टं पश्यति, सः स्वहस्तेन तत् निवारयतु।' अशक्तो यदि जिह्वाया निवारयेत्, अशक्ते हृदयेन निवारयेत्। सः श्रद्धायाः दुर्बलतमः अस्ति। [अबू कुरैब मुहम्मद बिन् अल-अला'] अस्मान् अवदत्, [अबू मुअवियाह] अस्मान् अवदत्, [अल्-अ'मासी] अस्मान् अवदत्, [इस्माइल बिन् राजा'] इत्यस्मात् [तस्य पितुः] [अबू सैद अल-खुदरी] इत्यस्मात् [कायस बिन मुस्लिम] इत्यस्मात् [थारिक बिन शिहाब] इत्यस्मात् [अबू सैद अल-खुदरी] इत्यस्मात् मारवानस्य कथायां, तथा च हदीसः अबू सैदः नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम इत्यस्मात्, यथा शुअबाहस्य सूफियानस्य च हदीसः।

Hadith

Imam Muslim : 71

حَدَّثَنِي عَمْرٌو النَّاقِدُ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ النَّضْرِ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ وَاللَّفْظُ لِعَبْدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ صَالِحِ بْنِ كَيْسَانَ عَنْ الْحَارِثِ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَكَمِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْمِسْوَرِ عَنْ أَبِي رَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا مِنْ نَبِيٍّ بَعَثَهُ اللَّهُ فِي أُمَّةٍ قَبْلِي إِلَّا كَانَ لَهُ مِنْ أُمَّتِهِ حَوَارِيُّونَ وَأَصْحَابٌ يَأْخُذُونَ بِسُنَّتِهِ وَيَقْتَدُونَ بِأَمْرِهِ ثُمَّ إِنَّهَا تَخْلُفُ مِنْ بَعْدِهِمْ خُلُوفٌ يَقُولُونَ مَا لَا يَفْعَلُونَ وَيَفْعَلُونَ مَا لَا يُؤْمَرُونَ فَمَنْ جَاهَدَهُمْ بِيَدِهِ فَهُوَ مُؤْمِنٌ وَمَنْ جَاهَدَهُمْ بِلِسَانِهِ فَهُوَ مُؤْمِنٌ وَمَنْ جَاهَدَهُمْ بِقَلْبِهِ فَهُوَ مُؤْمِنٌ وَلَيْسَ وَرَاءَ ذَلِكَ مِنْ الْإِيمَانِ حَبَّةُ خَرْدَلٍ قَالَ أَبُو رَافِعٍ فَحَدَّثْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ فَأَنْكَرَهُ عَلَيَّ فَقَدِمَ ابْنُ مَسْعُودٍ فَنَزَلَ بِقَنَاةَ فَاسْتَتْبَعَنِي إِلَيْهِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ يَعُودُهُ فَانْطَلَقْتُ مَعَهُ فَلَمَّا جَلَسْنَا سَأَلْتُ ابْنَ مَسْعُودٍ عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَحَدَّثَنِيهِ كَمَا حَدَّثْتُهُ ابْنَ عُمَرَ قَالَ صَالِحٌ وَقَدْ تُحُدِّثَ بِنَحْوِ ذَلِكَ عَنْ أَبِي رَافِعٍ و حَدَّثَنِيهِ أَبُو بَكْرِ بْنُ إِسْحَقَ بْنِ مُحَمَّدٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ أَبِي مَرْيَمَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ أَخْبَرَنِي الْحَارِثُ بْنُ الْفُضَيْلِ الْخَطْمِيُّ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَكَمِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ عَنْ أَبِي رَافِعٍ مَوْلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا كَانَ مِنْ نَبِيٍّ إِلَّا وَقَدْ كَانَ لَهُ حَوَارِيُّونَ يَهْتَدُونَ بِهَدْيِهِ وَيَسْتَنُّونَ بِسُنَّتِهِ مِثْلَ حَدِيثِ صَالِحٍ وَلَمْ يَذْكُرْ قُدُومَ ابْنِ مَسْعُودٍ وَاجْتِمَاعِ ابْنِ عُمَرَ مَعَهُ

अस्मान् [अमरु अन-नकिद्] तथा [अबू बकर बिन् अन-नदल्र्] तथा [अब्द बिन् हुमैद] इत्यनेन कथितं तथा च उच्चारणं अब्द इत्यस्य अस्ति। ते अवदन्, अस्मान् [या'कुब बिन् इब्राहिम बिन स'द] इत्यस्मै कथितम्, अस्मान् [मम पितुः] [सालिह बिन् कैसन] इत्यस्मात् [अल-हरित्] इत्यस्मात् [ज'फर बिन् अब्दुल्लाह बिन् अल-हकम्] इत्यस्मात् [अब्दुररहमान बिन् अल-मिस्वार] इत्यस्मात् [अबू रफी'] इत्यस्मात् [अब्दुल्लाह बिन मसौद] इत्यस्मात् यत् रसूलुतः... ईश्वरः, ईश्वरः तस्मै आशीर्वादं ददातु, शान्तिं च ददातु, अवदत्- 'तस्मात् पूर्वं ईश्वरेण प्रेषितः कोऽपि भविष्यद्वादिः नासीत् किन्तु तस्य रक्षकाः सहचराः च आसन् ये सुन्नतं दृढतया धारयन्ति स्म, तस्य आज्ञां च अनुसरन्ति स्म, ततः तेषां पश्चात् एकः जनः आगतवान् ये किमपि वदन्ति स्म यत् तेषां कृते न कृतम्, तथा च यत् किमपि कर्तुं न आज्ञापितम् आसीत्। यः तेषां विरुद्धं हस्तेन युद्धं करोति सः विश्वासी, यः तेषां विरुद्धं जिह्वाया सह युद्धं करोति सः विश्वासी, यः तेषां विरुद्धं हृदयेन युद्धं करोति सः विश्वासी, तदनन्तरं सर्षपबीजस्य विश्वासः नास्ति।' अबू रफी' अवदत्, 'तदा मया अब्दुल्लाह बिन् उमर इत्यस्मै कथितं, परन्तु सः मां अङ्गीकृतवान्। यदा इब्न मसूदः आगत्य कनाह-नगरे स्थगितवान् तदा अब्दुल्लाह-बिन् उमरः मम अनुसरणं कृत्वा इब्न-मसौदस्य अनुसरणं कर्तुं मां आमन्त्रितवान्, अतः यदा वयं उपविष्टवन्तः तदा अहं इब्न-मसुद्-इत्यस्मात् एतस्य हदीसस्य विषये पृष्टवान्, अतः सः मम कृते यथा अहं इब्न-उमर-महोदयाय कथितवान् तथा कथितवान्। सालिहः अवदत् यत् 'अबु रफी इत्यस्मात् एवम् कथितम्'' इति । तथा च सः अस्मान् अवदत् [अबू बकर बिन् इशक बिन मुहम्मद] अस्मान् अवदत् [इब्न अबू मरियम] अस्मान् अवदत् [अब्दुल अजीज बिन् मुहम्मद] सः अवदत्, मां [अल्-हरित् बिन् अल-फुदलैल अल-हथमी] [ज'फर बिन् अब्दुल्लाह बिन् अल-हकम्] इत्यस्मात् [अब्दुररहमान बिन मिस्वार् बिन् मखरामह] इत्यस्मात् [अबू रफी'] इत्यस्मात् पूर्वदासात् अवदत् नबी, ईश्वरः तस्मै आशीर्वादं ददातु, शान्तिं च ददातु, [अब्दुल्लाह बिन् मसूद] इत्यस्मात् यत् ईश्वरस्य दूतः ईश्वरः तस्मै आशीर्वादं ददातु, शान्तिं च ददातु वस्लामः अवदत्- 'कोऽपि नबी नास्ति किन्तु तस्य रक्षकः अस्ति यः स्वस्य मार्गदर्शनेन मार्गदर्शनं याचते, तथा च स्वसुन्नतेन सह सुन्नतं गृह्णाति,' सालिहस्य हदीसवत्, परन्तु सः इब्नस्य आगमनस्य उल्लेखं न कृतवान् मसूदः इब्न उमरस्य च तस्य सह समागमः' इति ।

Hadith

Imam Muslim : 72

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا ابْنُ إِدْرِيسَ كُلُّهُمْ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ ح و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ الْحَارِثِيُّ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ عَنْ إِسْمَعِيلَ قَالَ سَمِعْتُ قَيْسًا يَرْوِي عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ قَالَ أَشَارَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِيَدِهِ نَحْوَ الْيَمَنِ فَقَالَ أَلَا إِنَّ الْإِيمَانَ هَهُنَا وَإِنَّ الْقَسْوَةَ وَغِلَظَ الْقُلُوبِ فِي الْفَدَّادِينَ عِنْدَ أُصُولِ أَذْنَابِ الْإِبِلِ حَيْثُ يَطْلُعُ قَرْنَا الشَّيْطَانِ فِي رَبِيعَةَ وَمُضَرَ

[अबु बकर बिन् अबू शैबाह] अस्मान् [अबू उसामाह] इत्यस्मै कथितवान् । -अन्ये आख्याने उल्लिखितम्- [इब्न नुमैर] च अस्मान् [मम पितरं] कथितवान्। -अन्यस्मिन् कथने तस्य उल्लेखः अस्ति- अपि च [अबू कुरैबः] अस्मान् [इब्न इदरीस्] इत्यस्मै सर्वं [इस्माइल बिन् अबू खालिद्] इत्यस्मात् कथितवान्। -अन्यस्मिन् कथने तस्य उल्लेखः अस्ति- तथा च [याह्या बिन हबीब अल-हरिथी] अस्मान् प्रति वर्णितवान् तथा च शब्दः तस्य एव अस्ति, [मुअतामीर] अस्मान् [इस्माइलतः] कथितवान् सः अवदत्, अहं [कैस] [अबू मसूद] इत्यस्मात् कथयन् श्रुतवान् सः अवदत्, 'नबी (स.अ.व.) यमनं प्रति हस्तेन दर्शितवान्, उक्तवान्: 'स्मरतु, खलु विश्वासः अत्र अस्ति - यमन -, यदा तु हृदयस्य कठोरता, कठोरता च तस्मिन् गोपालके अस्ति यः उष्ट्रपुच्छस्य आधारस्य समीपे उच्चैः उद्घोषयति यदा बानु रबियाह-बनु मुडलरयोः शैतानस्य शृङ्गाः दृश्यन्ते

Hadith

Imam Muslim : 73

حَدَّثَنَا أَبُو الرَّبِيعِ الزَّهْرَانِيُّ أَنْبَأَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَاءَ أَهْلُ الْيَمَنِ هُمْ أَرَقُّ أَفْئِدَةً الْإِيمَانُ يَمَانٍ وَالْفِقْهُ يَمَانٍ وَالْحِكْمَةُ يَمَانِيَةٌ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ ح و حَدَّثَنِي عَمْرٌو النَّاقِدُ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ يُوسُفَ الْأَزْرَقُ كِلَاهُمَا عَنْ ابْنِ عَوْنٍ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ

[अबू अर-रबी’ अज्-जहरानी] अस्मान् प्रति वर्णितवान् [हम्मदः] अस्मान् प्रति वर्णितवान् [अय्यूब] अस्मान् [मुहम्मद] [अबू हुरैरा] इत्यस्मात् कथितवान् सः अवदत्, 'अल्लाहस्य दूतः (स.अ.व.) अवदत् - 'यमनस्य जनाः आगताः, ते जनानां मध्ये मृदुतमाः सन्ति।' विश्वासः यमनदेशीयेषु अस्ति। यमनदेशीयेषु न्यायशास्त्रम् अपि अस्ति । यमनेषु अपि प्रज्ञा अस्ति'। [मुहम्मद बिन् अल-मुथन्ना] अस्मान् [इब्न अबू आदि] इत्यस्मै कथितवान् । -अन्यस्मिन् कथने तस्य उल्लेखः अस्ति- अपि च [अमरु-अन-नकिदः] अस्मान् [इशक बिन यूसुफ अल-अजराक] उभौ [इब्न औन] इत्यस्मात् [मुहम्मदतः] [अबू हुरैरा] इत्यस्मात् कथितवान् सः अवदत्, 'अल्लाहस्य दूतः (स.अ.व.) इत्यनेन एतादृशी हदीसः उक्तः' इति।

Hadith

Imam Muslim : 74

و حَدَّثَنِي عَمْرٌو النَّاقِدُ وَحَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ وَهُوَ ابْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ عَنْ الْأَعْرَجِ قَالَ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَاكُمْ أَهْلُ الْيَمَنِ هُمْ أَضْعَفُ قُلُوبًا وَأَرَقُّ أَفْئِدَةً الْفِقْهُ يَمَانٍ وَالْحِكْمَةُ يَمَانِيَةٌ

तथा [अमरु अन-नकिद्] तथा [हसन अल-हुलवानी] उभौ अवदताम्, [या'कुब्] - अर्थात् इब्न इब्राहिम बिन् स'द - अस्मान् अवदत्, [मम पिता] अस्मान् [सालिहतः] [अल-अ'राज] इत्यस्मात् अवदत् सः अवदत्, [अबू हुरैरा] अवदत् 'अल्लाहस्य दूतः अल्लाहः तस्मै शान्तिं ददातु इति अवदत् - 'यमनस्य जनाः आगताः, ते मृदुतमाः जनाः सन्ति।' फिक्हः यमनदेशीयैः सह अस्ति। यमनदेशीयानां समीपे अपि प्रज्ञा अस्ति।'

Hadith

Imam Muslim : 75

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ رَأْسُ الْكُفْرِ نَحْوَ الْمَشْرِقِ وَالْفَخْرُ وَالْخُيَلَاءُ فِي أَهْلِ الْخَيْلِ وَالْإِبِلِ الْفَدَّادِينَ أَهْلِ الْوَبَرِ وَالسَّكِينَةُ فِي أَهْلِ الْغَنَمِ

अस्मान् [याह्या बिन् याह्या] कथितवान् सः अवदत्, अहं [मलिकस्य] पुरतः पठितवान्; [अबु अज्-जिनाद] इत्यस्मात् [अल्-अ'राज] इत्यस्मात् [अबू हुरैरा] इत्यस्मात् यत् ईश्वरस्य दूतः ईश्वरः तस्मै आशीर्वादं ददातु, शान्तिं च ददातु इति अवदत्, 'अविश्वासस्य ऊर्ध्वता पूर्वे अस्ति - मगी-प्रदेशे, गर्वः, अभिमानः च अश्वानाम् उष्ट्राणां च स्वामिनः सन्ति ये चरन्ति, अर्थात् बेदुइनाः, यदा तु बकस्थे शान्तिः अस्ति गोपालकाः - यमनस्य जनाः इत्यर्थः-' इति ।

Hadith

Imam Muslim : 76

و حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ وَابْنُ حُجْرٍ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ جَعْفَرٍ قَالَ ابْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ قَالَ أَخْبَرَنِي الْعَلَاءُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْإِيمَانُ يَمَانٍ وَالْكُفْرُ قِبَلَ الْمَشْرِقِ وَالسَّكِينَةُ فِي أَهْلِ الْغَنَمِ وَالْفَخْرُ وَالرِّيَاءُ فِي الْفَدَّادِينَ أَهْلِ الْخَيْلِ وَالْوَبَرِ

याह्या इब्न अय्यूबः कुतैबाहः इब्नहुजरः च अस्मान् इस्माइल इब्नजफरतः कथितवान् यत् इब्न अय्यूबः अस्मान् इस्माइलतः कथितवान् यत् सः अवदत्, अल-आला अबू हुरैरातः स्वपितुः मां सूचितवान् यत् अल्लाहस्य दूतः (स.अ.व.) उक्तवान् यत् - "विश्वासः यमनदेशे अस्ति, अविश्वासः पूर्वे अस्ति - अर्थात् द मगियान् -, शान्तिः मेषचरणकर्तृषु अस्ति - अर्थात् यमनस्य जनानां मध्ये -, दम्भः, प्रदर्शनं च अश्व-उष्ट्राणां उच्चैः स्वरेषु चरकेषु - बेदुइन्-जनानाम् अस्ति।

Hadith

Imam Muslim : 77

و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الْفَخْرُ وَالْخُيَلَاءُ فِي الْفَدَّادِينَ أَهْلِ الْوَبَرِ وَالسَّكِينَةُ فِي أَهْلِ الْغَنَمِ و حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ أَخْبَرَنَا أَبُو الْيَمَانِ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ وَزَادَ الْإِيمَانُ يَمَانٍ وَالْحِكْمَةُ يَمَانِيَةٌ

अस्मान् [हरमला बिन याह्या] प्रति कथितं यत् [इब्न वहाबः] अवदत्, मम [युनुस] [इब्न शिहाब] इत्यस्मात् कथितं यत्, मम [अबू सलामाह बिन् अब्दुर्रहमान] प्रति कथितं यत् [अबू हुरैरा] इत्यनेन उक्तं यत्, 'मया अल्लाहस्य दूतं (अल्लाहस्य शान्तिः तस्य उपरि भवतु) इत्यस्य वचनं श्रुतम्: 'पर्वः च।' दम्भः गोपालकानां मध्ये अस्ति, अर्थात् बेदुइन्, शान्तिः तु मेषगोपालकानां मध्ये अस्ति - अर्थात् यमनस्य जनानां मध्ये।' अस्मान् च [अब्दुल्लाह बिन् अब्दुर्रहमान अद्-दरीमी] प्रति कथितं यत् [अबु अल-यमनः] अस्मान् [शुआइब] [अज्-जुहरी] इत्यस्मात् एतत्सदृशेन एतया संचरणशृङ्खलायाः सह अवदत्, सः च अजोडत् यत् 'विश्वासः यमन-जनानाम् अस्ति, बुद्धिः च यमन-जनानाम् अस्ति' इति।

Hadith

Imam Muslim : 78

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَخْبَرَنَا أَبُو الْيَمَانِ عَنْ شُعَيْبٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ جَاءَ أَهْلُ الْيَمَنِ هُمْ أَرَقُّ أَفْئِدَةً وَأَضْعَفُ قُلُوبًا الْإِيمَانُ يَمَانٍ وَالْحِكْمَةُ يَمَانِيَةٌ السَّكِينَةُ فِي أَهْلِ الْيَمَنِ وَالْفَخْرُ وَالْخُيَلَاءُ فِي الْفَدَّادِينَ أَهْلِ الْوَبَرِ قِبَلَ مَطْلِعِ الشَّمْسِ

अस्मान् [अब्दुल्लाह बिन् अब्दुर्रहमान] इत्यस्मै कथितं यत् [अबु अल-यमनः] अस्मान् [शुएबतः] [अज्-जुहरी] इत्यस्मात् अवदत् यत् [सैद बिन् अल-मुसैयब] अस्मान् अवदत् यत् [अबू हुरैरा] उक्तवान् यत्, 'मया नबी (स.अ.व.) इत्यस्य वचनं श्रुतम् यत् - "यमनस्य जनाः आगताः, ते सर्वाधिकं सौम्याः सन्ति तथा जनानां दुर्बलतमः यमनेषु विश्वासः, यमनेषु प्रज्ञा, यमनेषु च शान्तिः च गोपालकेषु, दम्भः च, यत् उदयमानस्य सूर्यस्य दिशा अस्ति।'

Hadith

Imam Muslim : 79

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَاكُمْ أَهْلُ الْيَمَنِ هُمْ أَلْيَنُ قُلُوبًا وَأَرَقُّ أَفْئِدَةً الْإِيمَانُ يَمَانٍ وَالْحِكْمَةُ يَمَانِيَةٌ رَأْسُ الْكُفْرِ قِبَلَ الْمَشْرِقِ و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَلَمْ يَذْكُرْ رَأْسُ الْكُفْرِ قِبَلَ الْمَشْرِقِ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ ح و حَدَّثَنِي بِشْرُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ يَعْنِي ابْنَ جَعْفَرٍ قَالَا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَ حَدِيثِ جَرِيرٍ وَزَادَ وَالْفَخْرُ وَالْخُيَلَاءُ فِي أَصْحَابِ الْإِبِلِ وَالسَّكِينَةُ وَالْوَقَارُ فِي أَصْحَابِ الشَّاءِ

[अबू बकर बिन् अबू शैबाह] तथा [अबू कुरैब] उभौ अवदताम्, [अबू मुअवियाह] अस्मान् [अल्-अ'माश] इत्यस्मात् [अबू सालिह] इत्यस्मात् [अबू हुरैरा] इत्यस्मात् अवदत् सः अवदत्, 'अल्लाहस्य दूतः (अल्लाहस्य अल्लाहस्य आशीर्वादः च तस्य उपरि भवतु) उक्तवान् - 'यमनस्य जनाः भवतः समीपम् आगताः, ते सर्वाधिकं सौम्याः, सर्वाधिकं सौम्याः च हृदयाः सन्ति।' विश्वासः यमनदेशीयैः सह प्रज्ञा च यमनीयैः सह अस्ति, अविश्वासस्य मूलं तु पूर्वदिशि अस्ति - मगियानां'। तथा च [कुतैबाह बिन् सैइद] [जुहैर बिन् हरब] च उभौ अवदताम्, [जरिर्] अस्मान् [अल्-अ'माश] इत्यस्मात् एतया संक्रमणशृङ्खलायाः सह अवदत्, सः च न उक्तवान् यत् 'अविश्वासस्य मूलं पूर्वे अस्ति' इति। तथा [मुहम्मद बिन् अल-मुथन्ना] अस्मान् [इब्न अबू आदि] अवदत्। -अन्ये कथने तस्य उल्लेखः अस्ति- तथा च [बिशर बिन् खालिदः] अस्मान् अवदत्, [मुहम्मदः] अस्मान् अवदत् -अर्थात्। इब्न जा'फर- तौ द्वौ अपि अवदताम्, [शु'बाहः] अस्मान् [अल्-अ'मासी] इत्यस्मात् जरीरस्य हदीसवत् एतया संक्रमणशृङ्खलायाः सह अवदत्, सः च अजोडत्, 'अभिमानः, दम्भः च उष्ट्रपालकेषु सन्ति, शान्तिः तु बकपालकानां मध्ये अस्ति'' इति।

Hadith

Imam Muslim : 80

و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْحَارِثِ الْمَخْزُومِيُّ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غِلَظُ الْقُلُوبِ وَالْجَفَاءُ فِي الْمَشْرِقِ وَالْإِيمَانُ فِي أَهْلِ الْحِجَازِ

तथा [इशाक बिन् इब्राहिम] अस्मान् अवदत् [अब्दुल्लाह बिन अल-हरिथ अल-मखजुमी] अस्मान् [इब्न जुरैज] इत्यस्मात् अवदत् सः अवदत्, [अबू अज़-जुबैर] अस्मान् अवदत् यत् सः [जाबिर बिन अब्दुल्लाह] इत्यस्य वचनं श्रुतवान् यत्, 'अल्लाहस्य दूतः (अल्लाहस्य शान्तिः, अल्लाहस्य आशीर्वादः च तस्य उपरि) उक्तवान् - 'हृदयस्य कठोरता, शुष्कता च जनानां जनानां मध्ये अस्ति पूर्वे, यदा हिजाजजनेषु विश्वासः अस्ति।'