Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith
Hadith
Imam Muslim : 761
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ سَوَّادٍ الْعَامِرِيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ أَنَّ بُكَيْرًا حَدَّثَهُ أَنَّ كُرَيْبًا مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ حَدَّثَهُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ رَأَى عَبْدَ اللَّهِ بْنَ الْحَارِثِ يُصَلِّي وَرَأْسُهُ مَعْقُوصٌ مِنْ وَرَائِهِ فَقَامَ فَجَعَلَ يَحُلُّهُ فَلَمَّا انْصَرَفَ أَقْبَلَ إِلَى ابْنِ عَبَّاسٍ فَقَالَ مَا لَكَ وَرَأْسِي فَقَالَ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّمَا مَثَلُ هَذَا مَثَلُ الَّذِي يُصَلِّي وَهُوَ مَكْتُوفٌ
އަޅުގަނޑުމެން [ޢަމްރު ބިން ސައްވާދުލް އަމީރީ] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ޢަބްދުالله ބިން ވަޙްބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަމްރު ބިން އަލްޙަރީޘް] ގާތު ވިދާޅުވެފައި ވަނީ، [ބުކައިރު] އޭނާއަށް [އިބްނު ޢައްބާސްގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ] [ޢަބްދުالله ބިން ޢައްބާސް] ގެ އަރިހުން އޭނާއަށް އަންގަވާފައިވާ ވާހަކަ، އޭނާއަށް ޢަބްދުالله ބިން އަލްޙަރީޘު ފަހަތަށް ބޯ އަޅައިގެން ނަމާދު ކުރައްވަމުން ގެންދެވިތަން ފެނުނު ކަމަށާއި، އެހެންކަމުން އޭނާ... ކޮޅަށް ތެދުވެ ބަނދެފައި ފަޅާލަން ފެށިއެވެ. އެނބުރިލުމުން އިބްނު އައްބާސް އާއި ކުރިމަތިލާފައި ބުނީ، ‘އަހަރެންގެ ބޮލުގައި މިގޮތަށް ކަންތައް ކުރަނީ ކީއްވެގެން ހެއްޔެވެ؟’ އޭނާ ޖަވާބު ދެއްވީ، ‘އަހަރެންނަށް އަޑުއިވުނީ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވާ ވާހަކައެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 762
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اعْتَدِلُوا فِي السُّجُودِ وَلَا يَبْسُطْ أَحَدُكُمْ ذِرَاعَيْهِ انْبِسَاطَ الْكَلْبِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ ح و حَدَّثَنِيهِ يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ حَدَّثَنَا خَالِدٌ يَعْنِي ابْنَ الْحَارِثِ قَالَا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَفِي حَدِيثِ ابْنِ جَعْفَرٍ وَلَا يَتَبَسَّطْ أَحَدُكُمْ ذِرَاعَيْهِ انْبِسَاطَ الْكَلْبِ
[އަބޫބަކުރު ބިން އަބީ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ [ވާކީޢު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [ޝުޢޫބާ] އިން [ޤަތަދާ] އިން [އަނަސް] ގެ އަރިހުން އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ. [މުޙައްމަދު ބިން އަލްމުޘައްނާ] އާއި [އިބްނު ބަޝްޔާރު] ދެމީހުންވެސް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [މުޙައްމަދު ބިން ޖަޢުފަރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ، --އަނެއްކާވެސް ރިވާޔަތުގެ ސިލްސިލާއެއްގެ ތެރެއިން-- އަދި [ޔަޙްޔާ ބިން ޙަބީބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވިއެވެ. އަދި އިބްނު ޖަޢުފަރުގެ ޙަދީޘްފުޅުގައި، 'ތިޔަބައިމީހުންގެ ތެރެއިން އެއްވެސް މީހަކު ބުޅަލެއް ފަތުރާ ފަދައިން އުނަގަނޑު ފަތުރާނުލާށެވެ'.
Hadith
Imam Muslim : 763
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ إِيَادٍ عَنْ إِيَادٍ عَنْ الْبَرَاءِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا سَجَدْتَ فَضَعْ كَفَّيْكَ وَارْفَعْ مِرْفَقَيْكَ
ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ، އޭނާ ވިދާޅުވީ، އުބައިދުالله ބިން އިޔާދު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ އަލްބަރާގެ އަރިހުން އިޔާދުގެ އަރިހުން ކަމަށެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 764
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا بَكْرٌ وَهُوَ ابْنُ مُضَرَ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ رَبِيعَةَ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَالِكٍ ابْنِ بُحَيْنَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا صَلَّى فَرَّجَ بَيْنَ يَدَيْهِ حَتَّى يَبْدُوَ بَيَاضُ إِبْطَيْهِ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ سَوَّادٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ وَاللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ كِلَاهُمَا عَنْ جَعْفَرِ بْنِ رَبِيعَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَفِي رِوَايَةِ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا سَجَدَ يُجَنِّحُ فِي سُجُودِهِ حَتَّى يُرَى وَضَحُ إِبْطَيْهِ وَفِي رِوَايَةِ اللَّيْثِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا سَجَدَ فَرَّجَ يَدَيْهِ عَنْ إِبْطَيْهِ حَتَّى إِنِّي لَأَرَى بَيَاضَ إِبْطَيْهِ
[ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ބަކުރު، އަދި އެއީ އިބްނު މުދަރު] [ޖަޢުފަރު ބިން ރަބީޢަތް] އިން [އަލްއަޢްރާޖް] އިން [ޢަބްދުالله ބިން މާލިކް ބިން ބުހައިނާ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވީ، الله ގެ ރަސޫލާ (ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ) ނަމާދު ކުރާއިރު - އަދި އެއަށްފަހު ސަޖިދަ ކުރާއިރު - އޭނާގެ އަތްތިލަ ވަކިން ފަތުރާނެ ކަމަށެވެ ފެންނަން ވެގެން ދިޔައީ'. [ޢަމްރު ބިން ސައްވާދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [ޢަބްދުالله ބިން ވަޙްބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަމްރު ބިން އަލްޙަރީޘް] އަދި [އަލްލައިތު ބިން ސަޢުދު] ދެމީހުންވެސް [ޖަޢުފަރު ބިން ރަބީޢަތުން] މި އިސްނާދާއެކު ރިވާކުރެއްވިއެވެ. އަދި [ޢަމްރު ބިން އަލްޙަރީޘް] ގެ ރިވާޔަތުގައި، 'الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ސަޖިދަ ކުރެއްވުމުން، ކަކުލުގެ ދޮންކަން ފެންނަންދެން ސަޖިދަ ކުރުމުގައި އޭނާގެ އުނަގަނޑު އެއްފަރާތުން ދުރަށް ގެންދެއެވެ'. އަދި އަލްލައިތުގެ ރިވާޔަތުގައި، 'الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ސަޖިދަ ކުރައްވަމުން ގެންދެވިއިރު، އަޅުގަނޑަށް ކަކުލުގެ ހުދުކަން ފެންނަންދެން ކަކުލުން ދެއަތް ހުޅުވާލައްވައެވެ'.
Hadith
Imam Muslim : 765
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَابْنُ أَبِي عُمَرَ جَمِيعًا عَنْ سُفْيَانَ قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْأَصَمِّ عَنْ عَمِّهِ يَزِيدَ بْنِ الْأَصَمِّ عَنْ مَيْمُونَةَ قَالَتْ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا سَجَدَ لَوْ شَاءَتْ بَهْمَةٌ أَنْ تَمُرَّ بَيْنَ يَدَيْهِ لَمَرَّتْ
ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ އާއި އިބްނު އަބީ ޢުމަރު އެންމެން ވެސް ސުފްޔާންގެ ކިބައިން ރިވާކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި ޔަޙްޔާ ވިދާޅުވެފައިވަނީ، ސުފްޔާން ބިން އުޔައިނާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ އުބައިދުالله ބިން ޢަބްދުالله ބިން އަލް އަޝަމްގެ އަރިހުން މައިމޫނާގެ ފަރާތުން އޭނާގެ ދޮންބައްޕަ ޔަޒީދު ބިން އަލް އަޝަމްގެ އަރިހުން ކަމަށެވެ ޕާސް."
Hadith
Imam Muslim : 766
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ أَخْبَرَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُعَاوِيَةَ الْفَزَارِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْأَصَمِّ عَنْ يَزِيدَ بْنِ الْأَصَمِّ أَنَّهُ أَخْبَرَهُ عَنْ مَيْمُونَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا سَجَدَ خَوَّى بِيَدَيْهِ يَعْنِي جَنَّحَ حَتَّى يُرَى وَضَحُ إِبْطَيْهِ مِنْ وَرَائِهِ وَإِذَا قَعَدَ اطْمَأَنَّ عَلَى فَخِذِهِ الْيُسْرَى
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިޝާޤް ބިން އިބްރާހީމް އަލްޙަންޒާލީ] ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [މަރްވާން ބިން މުޢާވިޔަތުލް ފަޒާރީ] ވިދާޅުވެފައިވަނީ، އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އުބައިދުالله ބިން ޢަބްދުالله ބިން އަލްއަޝަމް] ގެ އަރިހުން [ޔަޒީދު ބިންލް އަޝަމް] ގެ އަރިހުން ރިވާވެފައި އޮތީ، އެކަލޭގެފާނު ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަނބިކަނބަލުން މައިމޫނާ ބިންތު އަލްޙަރީޘުގެ އަރިހުން އެކަލޭގެފާނުގެ އަރިހުން އަންގަވާފައިވާ ކަމުގައެވެ ސަލާމް] ކަމުގައި އެކަމަނާ ވިދާޅުވީ، 'الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ސަޖިދަ ކުރެއްވި ކޮންމެ ފަހަރަކު އަތް ވަކިކޮށް ފަތުރާނެ ކަމަށާއި މާނައަކީ ފަހަތުން ކަކުލުގެ ހުދުކަން ފެންނަންދެން އަތް ވަކިކޮށް ފަތުރާނެ ކަމަށެވެ. އަދި އިށީންނައިރު ކަނާތު އުނަގަނޑުގައި އަރާމުކޮށްލައެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 767
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَعَمْرٌو النَّاقِدُ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَاللَّفْظُ لِعَمْرٍو قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ الْآخَرُونَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ بُرْقَانَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ الْأَصَمِّ عَنْ مَيْمُونَةَ بِنْتِ الْحَارِثِ قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا سَجَدَ جَافَى حَتَّى يَرَى مَنْ خَلْفَهُ وَضَحَ إِبْطَيْهِ قَالَ وَكِيعٌ يَعْنِي بَيَاضَهُمَا
[އަބޫބަކުރު ބިން އަބީ ޝައިބާޙް]، [ޢަމްރުއްނާޤިދު]، [ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބު]، އަދި [އިޝާޤު ބިން އިބްރާހީމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައި ވާއިރު އެ ބަސްތައް ޢަމްރުއިން އައިސްފައިވާ ކަމަށް އިޝާޤް ވިދާޅުވި އިރު، އަނެއް ބަޔަކު ބުނި ގޮތުގައި، އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައި [ވާކީޢު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޖަޢުފަރު ބިން ބުރުޤާން] [ޔާޒީދު ބިން އަލްއަޝަމް] ގެ އަރިހުން [މައިމުނާ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދީފައިވެއެވެ bint al-Harith] އެކަމަނާ ވިދާޅުވިއެވެ. ވާކީ' ބުނީ 'ދެމީހުންނަކީ ވެސް ހުދު މީހުން' ކަމަށެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 768
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ يَعْنِي الْأَحْمَرَ عَنْ حُسَيْنٍ الْمُعَلِّمِ قَالَ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَاللَّفْظُ لَهُ قَالَ أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ الْمُعَلِّمُ عَنْ بُدَيْلِ بْنِ مَيْسَرَةَ عَنْ أَبِي الْجَوْزَاءِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَسْتَفْتِحُ الصَّلَاةَ بِالتَّكْبِيرِ وَالْقِرَاءَةَ بِ { الْحَمْد لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ } وَكَانَ إِذَا رَكَعَ لَمْ يُشْخِصْ رَأْسَهُ وَلَمْ يُصَوِّبْهُ وَلَكِنْ بَيْنَ ذَلِكَ وَكَانَ إِذَا رَفَعَ رَأْسَهُ مِنْ الرُّكُوعِ لَمْ يَسْجُدْ حَتَّى يَسْتَوِيَ قَائِمًا وَكَانَ إِذَا رَفَعَ رَأْسَهُ مِنْ السَّجْدَةِ لَمْ يَسْجُدْ حَتَّى يَسْتَوِيَ جَالِسًا وَكَانَ يَقُولُ فِي كُلِّ رَكْعَتَيْنِ التَّحِيَّةَ وَكَانَ يَفْرِشُ رِجْلَهُ الْيُسْرَى وَيَنْصِبُ رِجْلَهُ الْيُمْنَى وَكَانَ يَنْهَى عَنْ عُقْبَةِ الشَّيْطَانِ وَيَنْهَى أَنْ يَفْتَرِشَ الرَّجُلُ ذِرَاعَيْهِ افْتِرَاشَ السَّبُعِ وَكَانَ يَخْتِمُ الصَّلَاةَ بِالتَّسْلِيمِ وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ نُمَيْرٍ عَنْ أَبِي خَالِدٍ وَكَانَ يَنْهَى عَنْ عَقِبِ الشَّيْطَانِ
[މުޙައްމަދު ބިން ޢަބްދުﷲ ބިން ނޫމައިރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫ ޚާލިދު، މާނައަކީ އަލްއަޙްމަރު] [ޙުސައިން އަލްމުޢައްލިމް] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި އޭނާ ވިދާޅުވީ، --އަނެއްކާވެސް ރިވާޔަތުގެ ސިލްސިލާއެއްގެ ތެރެއިން-- އަދި [އިޝާޤް ބިން އިބްރާހީމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައިވާ ކަމަށާއި އެ ބަސްފުޅަކީ އޭނާގެ ކަމަށް ވިދާޅުވެ، އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢިސާ ބިން ޔޫނުސް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޙުސައިން އަލްމުޢައްލިމް] ކިޔައިދެއްވީ [ބުދައިލްގެ ކިބައިން] ކަމަށެވެ މައިސާރާ] އިން [އަބޫލްޖައުޒާޢު] އިން [އައިޝަތު ރަދުޔަالله ޢަންހާ] ގެ އަރިހުން އެކަމަނާ ވިދާޅުވީ، 'الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ތަކްބީރު ޖަހައިގެން ނަމާދު ފައްޓަވައި، އަލްޙަމްދުލިއްލާ ރަބްލް ޢަލާމީން ވިދާޅުވަމުން ގެންދެވިއެވެ. އަދި ބޯޖަހާއިރު ބޯ އުފުލާ ނުވަތަ ބޯ ނުލައްވައި، ދެމީހުންގެ މެދުގައި ކޮންމެވެސް ކަމެއް ކުރާނެއެވެ. އަދި ރުކޫޢުކުރުމުން ބޯ އުފުލާއިރު، ސީދާ ކޮޅަށް ތެދުވާންދެން ސަޖިދައެއް ނުކުރެއެވެ، އަދި ސަޖިދައިން ބޯ އުފުލާއިރު، ސީދާ އިށީނދެގެން އިނދެގެން ދެން ސަޖިދައެއް ނުކުރެއެވެ. ކަނާތު ފައި ފަތުރާލަމުން ކަނާތު ފައި ސީދާކޮށްލިއެވެ. އަދި ޝައިޠާނާ އިށީނދެވަޑައިގަތުން މަނާކުރެއްވިއެވެ. އަދި ސަލާމާއި އެކު ނަމާދު ނިންމާލިއެވެ. އަދި އަބޫ ޚާލިދުގެ އަރިހުން އިބްނު ނޫމައިރުގެ ރިވާޔަތުގައި، 'އަދި ޝައިޠާނާ އިށީނދެގެން އިން ގޮތަށް އިށީނދެވަޑައިގަތުން މަނާކުރެއްވިއެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 769
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا وَقَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ مُوسَى بْنِ طَلْحَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا وَضَعَ أَحَدُكُمْ بَيْنَ يَدَيْهِ مِثْلَ مُؤْخِرَةِ الرَّحْلِ فَلْيُصَلِّ وَلَا يُبَالِ مَنْ مَرَّ وَرَاءَ ذَلِكَ
ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ އާއި ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވިއިރު، އަބޫބަކުރު ބިން އަބީ ޝައިބާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވިއިރު، އިތުރު ދެ ބޭފުޅަކު ވިދާޅުވެފައިވަނީ، އަބޫ އަލްއަޙްވާޝް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ސިމާކްގެ އަރިހުން މޫސާ ބިން ތަލްޙާގެ އަރިހުން ރިވާކުރެއްވިއެވެ ކުރިމަތީގައި ޖަމަލެއްގެ ބުރަކަށީގައި ބަހައްޓާ ފަދަ ލަކުޑިކޮޅެއް، އޭނާ ދުޢާކޮށް، އޭގެ ފަހަތުން ފާއިތުވާ މީހުންނަށް ސަމާލުކަން ނުދޭންވާނެއެވެ."
Hadith
Imam Muslim : 770
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ عُبَيْدٍ الطَّنَافِسِيُّ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ مُوسَى بْنِ طَلْحَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ كُنَّا نُصَلِّي وَالدَّوَابُّ تَمُرُّ بَيْنَ أَيْدِينَا فَذَكَرْنَا ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مِثْلُ مُؤْخِرَةِ الرَّحْلِ تَكُونُ بَيْنَ يَدَيْ أَحَدِكُمْ ثُمَّ لَا يَضُرُّهُ مَا مَرَّ بَيْنَ يَدَيْهِ و قَالَ ابْنُ نُمَيْرٍ فَلَا يَضُرُّهُ مَنْ مَرَّ بَيْنَ يَدَيْهِ
އަދި [މުޙައްމަދު ބިން ޢަބްދުﷲ ބިން ނޫމައިރު] އާއި [އިޝާޤު ބިން އިބްރާހީމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިން ގޮތުގައި އިސްޙާޤު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިންއިރު، އިބްނު ނޫމައިރު ވިދާޅުވެފައިވަނީ [ޢުމަރު ބިން ޢުބައިދު އައްތަނަފީސީ] [ސިމާކް ބިން ޙަރްބު] އިން [މޫސާ ބިން ތަލްޙާ] ގެ އަރިހުން [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅުގެ އަރިހުން] ވިދާޅުވީ، 'އަހަރެމެން ނަމާދު ކުރަމުން ދިޔައީ، ދޫނިތައް އަހަރެމެންގެ ކުރިމަތީގައި ފާއިތުވަމުން ދިޔައިރު، ދެން އަހަރެމެން އެކަން ބުނީމެވެ ގެ الله صلى الله عليه وسلم ގެ ފަރާތުން ވިދާޅުވިއެވެ. އިބްނު ނޫމައިރު ވިދާޅުވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 771
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي أَيُّوبَ عَنْ أَبِي الْأَسْوَدِ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْ سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ سُتْرَةِ الْمُصَلِّي فَقَالَ مِثْلُ مُؤْخِرَةِ الرَّحْلِ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި [ޢަބްދުالله ބިން ޔަޒީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިން ގޮތުގައި [ސަޢީދު ބިން އަބީ އައްޔޫބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިން ގޮތުގައި [އުރުވާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވާފައިވާ ގޮތުގައި [ޢާއިޝާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ) ވިދާޅުވި އެވެ (ހަރަކާތް) ނަމާދުކުރާ މީހަކަށްޓަކައެވެ. އޭނާ ޖަވާބު ދިނެވެ: އެއީ އަސް ބުރަކަށީގައި ބަހައްޓާފައި ހުންނަ ލަކުޑިގަނޑެއް ފަދަ އެއްޗެކެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 772
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ أَخْبَرَنَا حَيْوَةُ عَنْ أَبِي الْأَسْوَدِ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سُئِلَ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ عَنْ سُتْرَةِ الْمُصَلِّي فَقَالَ كَمُؤْخِرَةِ الرَّحْلِ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޙައްމަދު ބިން ޢަބްދުﷲ ބިން ނޫމައިރު] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، [ޢަބްދުﷲ ބިން ޔަޒީދު] [އަބޫލް އަސްވާދު މުޙައްމަދު ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާން] ގެ އަރިހުން [ޢުރުވާ] ގެ އަރިހުން [އައިޝާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ)] ގެ އަރިހުން [ޙައިވާ] އަށް ތަބޫކުގެ ހަނގުރާމައިގެ ތެރޭގައި ސޫރަތުގެ ވާހަކަ އެދުނެވެ ނަމާދުކުރާ މީހާގެ ފަރާތުން ޖަވާބު ދިނީ، 'އެއީ ސައިކަލުގައި ދުއްވާ ޖަނަވާރެއްގެ ބުރަކަށީގައި ބަހައްޓާ ލަކުޑިކޮޅެއްގެ ބައްޓަމަށް ހެދިދާނެ އެއްޗެކެވެ.''
Hadith
Imam Muslim : 773
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا خَرَجَ يَوْمَ الْعِيدِ أَمَرَ بِالْحَرْبَةِ فَتُوضَعُ بَيْنَ يَدَيْهِ فَيُصَلِّي إِلَيْهَا وَالنَّاسُ وَرَاءَهُ وَكَانَ يَفْعَلُ ذَلِكَ فِي السَّفَرِ فَمِنْ ثَمَّ اتَّخَذَهَا الْأُمَرَاءُ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޙައްމަދު ބިން އަލްމުޘައްނާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ޢަބްދުالله ބިން ނޫމައިރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި -- ރިވާޔަތުގެ އެހެން ސިލްސިލާއެއްގެ ތެރެއިން -- އަދި އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިބްނު ނޫމައިރަށް] ވާރިދުވެވަޑައިގެންނެވި ކަމަށާއި، ބަސްފުޅަކީ އޭނާގެ ބަސްފުޅެއް ކަމަށް، އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަހަރެންގެ ބައްޕައަށް] ވާރިދުވެފައި އޮތީ [އުބައިދުالله] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ނަފީޢު] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޢުމަރުގެފާނުގެ] އަރިހުން ރިވާކުރައްވާފައިވާ ކަމަށެވެ އޮފް الله صلى الله عليه وسلم ޢީދު ދުވަހު ބޭރަށް ނުކުންނަވާތީ، އޭނާ އަމުރު ކުރައްވަނީ - އޭނާގެ އެހީތެރިޔާއަށް - ވަޅިއެއް ގެނެސް، ދެން ކުރިމަތީގައި ބަހައްޓައި، ދެން އޭނާ އެއަށް ކުރިމަތިލައިގެން ނަމާދު ކުރާއިރު، މީސްތަކުން އޭނާގެ ފަހަތުން ނަމާދު ކުރާނެއެވެ. އޭނާ މިކަން ކުރެއްވީ ދަތުރެއްގައި، އެތަނުން ލީޑަރުން ދަނޑި ރެފަރެންސަކަށް ހައްދަވައިފިއެވެ'.
Hadith
Imam Muslim : 774
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَابْنُ نُمَيْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَرْكُزُ وَقَالَ أَبُو بَكْرٍ يَغْرِزُ الْعَنَزَةَ وَيُصَلِّي إِلَيْهَا زَادَ ابْنُ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ وَهِيَ الْحَرْبَةُ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާވެފައި އޮތީ [އަބޫބަކުރު ބިން އަބީ ޝައިބާ] އަދި [އިބްނު ނޫމައިރު] ދެމީހުންވެސް ވިދާޅުވެފައި، އަޅުގަނޑުމެން [މުޙައްމަދު ބިން ބިޝްރު] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ [ނަފީޢު] ގެ ކިބައިން [އިބްނު ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢުބައިދުالله] ރިވާވެގެން ވެއެވެ. އަދި އަބޫބަކުރު ވިދާޅުވިއެވެ. އަދި އިބްނު އަބީ ޝައިބާ އިތުރަށް ވިދާޅުވެފައިވަނީ، އުބައިދުالله ވިދާޅުވީ، އެ ދަނޑިއަކީ ވަޅިއެއް'' ކަމަށެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 775
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا مُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَعْرِضُ رَاحِلَتَهُ وَهُوَ يُصَلِّي إِلَيْهَا
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަޙްމަދު ބިން ޙަންބަލް] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، [މުޢުތަމިރު ބިން ސުލައިމާން] [ޢިބްނު ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން [ޢުބައިދުالله] ގެ އަރިހުން [ނަފީޢު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި، ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އޭނާގެ ޖަމަލު އޭނާގެ އުޅަނދު ހުރަހެއްގެ ގޮތުގައި - ސޫރަތެއްގެ ގޮތުގައި - ހައްދަވައި، އެއަށް ކުރިމަތިވެވަޑައިގެން ނަމާދު ކުރައްވާ ކަމަށެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 776
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَابْنُ نُمَيْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُصَلِّي إِلَى رَاحِلَتِهِ و قَالَ ابْنُ نُمَيْرٍ إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى إِلَى بَعِيرٍ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫބަކުރު ބިން އަބީ ޝައިބާ] އާއި [އިބްނު ނޫމައިރު] އަށް ރިވާވެފައި ވާއިރު، އެދެބޭފުޅުންވެސް ވިދާޅުވެފައިވަނީ، އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫ ޚާލިދުލް އަޙްމަރު] [ޢުބައިދުالله] ގެ އަރިހުން [ނަފީޢު] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން ރިވާވެފައި އޮތީ، ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެކަލޭގެފާނުގެ ޖަމަލަށް ކުރިމަތިވެވަޑައިގެން ނަމާދު ކުރެއްވި ކަމަށް - ސޫރަތެއްގެ ގޮތުގައި -. އިބްނު ނޫމައިރު ވިދާޅުވެފައިވަނީ، 'ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ނަމާދު ކުރެއްވީ އޭނާގެ ޖަމަލާއި ކުރިމަތިލައްވައިގެން' ކަމަށެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 777
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ جَمِيعًا عَنْ وَكِيعٍ قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنَا عَوْنُ بْنُ أَبِي جُحَيْفَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ أَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَكَّةَ وَهُوَ بِالْأَبْطَحِ فِي قُبَّةٍ لَهُ حَمْرَاءَ مِنْ أَدَمٍ قَالَ فَخَرَجَ بِلَالٌ بِوَضُوئِهِ فَمِنْ نَائِلٍ وَنَاضِحٍ قَالَ فَخَرَجَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيْهِ حُلَّةٌ حَمْرَاءُ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى بَيَاضِ سَاقَيْهِ قَالَ فَتَوَضَّأَ وَأَذَّنَ بِلَالٌ قَالَ فَجَعَلْتُ أَتَتَبَّعُ فَاهُ هَا هُنَا وَهَا هُنَا يَقُولُ يَمِينًا وَشِمَالًا يَقُولُ حَيَّ عَلَى الصَّلَاةِ حَيَّ عَلَى الْفَلَاحِ قَالَ ثُمَّ رُكِزَتْ لَهُ عَنَزَةٌ فَتَقَدَّمَ فَصَلَّى الظُّهْرَ رَكْعَتَيْنِ يَمُرُّ بَيْنَ يَدَيْهِ الْحِمَارُ وَالْكَلْبُ لَا يُمْنَعُ ثُمَّ صَلَّى الْعَصْرَ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ لَمْ يَزَلْ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ حَتَّى رَجَعَ إِلَى الْمَدِينَةِ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫބަކުރު ބިން އަބީ ޝައިބާޙް] އަދި [ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބު] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ވާކީޢު] [ޒުހައިރު] ވިދާޅުވެފައި ވާކަމަށާއި، އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ވާކީޢު] ރިވާވެފައި އޮތީ، [ސުފްޔާން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢައުން ބިން އަބީ ޖުހައިފާ] [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅުގެ އަރިހުން] ވިދާޅުވެފައި ވާކަމަށެވެ އަބްތާ، ހަމުގެ ކުލައިން ހަދާފައިވާ ރަތް ކުލައިގެ ހެދުމެއް ލައިގެންނެވެ. ކުއްލިއަކަށް ބިލާލް އައީ ވުޟޫއަށް ފެން ގެނެސްގެންނެވެ. ބާކީ ހުރި ފެނުން ބައެއް މީހުންނަށް ލިބުނުއިރު ބައެއް މީހުންނަށް ލިބުނީ ހަމައެކަނި ފޮތިގަނޑެކެވެ. ދެން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ނުކުމެވަޑައިގަތީ ރަތްކުލައިގެ ހެދުމެއް ލައިގެންނެވެ. އެއީ އަދިވެސް އަހަންނަށް ފެންނަނީ -ކިހިނެއް- ރަސޫލާގެ ކަނބުލޭގެތަކުގެ ހުދުކަން ފެންނަ ކަހަލަ ގޮތަކަށެވެ'. ރިވާވެރިޔާ ވިދާޅުވިއެވެ. އަހަރެން ބިލާލްގެ އަނގައިގެ ހަރަކާތްތަކަށް ތަބާވެ، ކަނާތް ފަރާތާއި ވާތު ފަރާތަށް ގޮވާލަމުން ދިޔައީ، ހައްޔާ ޢަލައިޝް ޞަލާޙް، ހަޔާ ޢަލާލް ފަލާޙް’ އޭ ބުނަމުންނެވެ. ދެން، ބިލާލް ދަގަނޑު ދަނޑިއެއް ޖަހާފައި، ދެން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ، ދެރަކުޢަތުގެ ޤަޞްރު ޒުހުރު ނަމާދު އިސްކޮށް އުޅުއްވުމަށް ކުރިއަށް ވަޑައިގެންނެވިއެވެ. -ރަސޫލާ ނަމާދު ކުރައްވަމުން ގެންދެވިއިރު-، ޙިމާރަކާއި ބުޅަލެއް އޭނާގެ ކައިރިން -ދަނޑި ފަހަތުން- ގެންދެވި، އެކަމަކު އޭނާއަށް -ރަސޫލުﷲ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ-، ދެން ދެ ރަކްޢަތުގެ ޢަޞްރު ނަމާދު ކުރެއްވި، ދެން -އެކަލޭގެފާނު އެނބުރި މަދީނާއަށް ވަޑައިގަންނަވާންދެން ދެ ރަކުޢަތް ނަމާދު ކުރައްވަމުން ގެންދެވިއެވެ''.
Hadith
Imam Muslim : 778
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ أَبِي زَائِدَةَ حَدَّثَنَا عَوْنُ بْنُ أَبِي جُحَيْفَةَ أَنَّ أَبَاهُ رَأَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي قُبَّةٍ حَمْرَاءَ مِنْ أَدَمٍ وَرَأَيْتُ بِلَالًا أَخْرَجَ وَضُوءًا فَرَأَيْتُ النَّاسَ يَبْتَدِرُونَ ذَلِكَ الْوَضُوءَ فَمَنْ أَصَابَ مِنْهُ شَيْئًا تَمَسَّحَ بِهِ وَمَنْ لَمْ يُصِبْ مِنْهُ أَخَذَ مِنْ بَلَلِ يَدِ صَاحِبِهِ ثُمَّ رَأَيْتُ بِلَالًا أَخْرَجَ عَنَزَةً فَرَكَزَهَا وَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حُلَّةٍ حَمْرَاءَ مُشَمِّرًا فَصَلَّى إِلَى الْعَنَزَةِ بِالنَّاسِ رَكْعَتَيْنِ وَرَأَيْتُ النَّاسَ وَالدَّوَابَّ يَمُرُّونَ بَيْنَ يَدَيْ الْعَنَزَةِ حَدَّثَنِي إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا أَخْبَرَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ أَخْبَرَنَا أَبُو عُمَيْسٍ قَالَ ح و حَدَّثَنِي الْقَاسِمُ بْنُ زَكَرِيَّاءَ حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ عَنْ زَائِدَةَ قَالَ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ مِغْوَلٍ كِلَاهُمَا عَنْ عَوْنِ بْنِ أَبِي جُحَيْفَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنَحْوِ حَدِيثِ سُفْيَانَ وَعُمَرَ بْنِ أَبِي زَائِدَةَ يَزِيدُ بَعْضُهُمْ عَلَى بَعْضٍ وَفِي حَدِيثِ مَالِكِ بْنِ مِغْوَلٍ فَلَمَّا كَانَ بِالْهَاجِرَةِ خَرَجَ بِلَالٌ فَنَادَى بِالصَّلَاةِ
އަޅުގަނޑަށް [މުޙައްމަދު ބިން ޙާތިމް] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ބަޙްޒް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢުމަރު ބިން އަބީ ޒައިދާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢައުން ބިން އަބީ ޖުހައިފާ] ވިދާޅުވެފައި އޮތީ، [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕައަށް] الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ހަމުގެ ރަތް ހެދުމެއް ލައިގެން ހުރިތަން ފެނުނު ކަމަށާއި، ބިލާލް ވުޟޫ ކުރުމަށް ފެން ނެގިތަން އަޅުގަނޑަށް ފެނުނު ކަމަށެވެ ވުޟޫއަށް ފެނަށް އަވަސްވެގަތުން - އެކަކު އަނެކަކާ ވާދަކުރުން -. ފަހެ އެއިން ބައެއް ލިބުނު މީހަކު އެއިން ފޮހެވި، އަދި އެއްވެސް އެއްޗެއް ނުލިބުނު މީހަކު އޭނާގެ އެކުވެރިޔާގެ ތެތް އަތުން ފެން ނެގިއެވެ. ދެން ފެނުނީ ބިލާލް ވަޅިއެއް ނަގައި އެތެރެއަށް ވައްދާތަނެވެ. އަދި ވަޅި ކުރިމަތީގައި މީހުންނާއި ދިރޭތަކެތި ހިނގާތަން ފެނުނެވެ. އިސްޙާޤު ބިން މަންސޫރާއި ޢަބްދު ބިން ޙުމައިދު ދެމީހުންވެސް އަޅުގަނޑަށް ރިވާކުރެއްވި، ޖަޢުފަރު ބިން ޢައުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި، އަބޫ ޢުމަޢީސް ވިދާޅުވެފައި، --އަނެއްކާވެސް ރިވާޔަތުގެ ސިލްސިލާއެއް މެދުވެރިކޮށް-- އަދި އަލްޤާސިމް ބިން ޒަކަރިއްޔާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، ޙުސައިން ބިން ޢަލީ ޒައިދާއިން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، މާލިކް ބިން މިޣުވާލް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، ދެމީހުންވެސް ރިވާކުރެއްވީ އައުން ބިން އަބީ ޖުހައިފާގެ އަރިހުން އޭނާގެ ބައްޕަގެ ކިބައިންނެވެ ރަސޫލާ، ސުފްޔާންގެ ޙަދީޘްފުޅުގެ ސޫރައާއި އެކު، މާތްﷲ އެކަލޭގެފާނަށް ބަރަކާތް ލައްވައި ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމައެވެ. އަދި ޢުމަރު ބިން އަބީ ޒައިދާ އިތުރަށް ވިދާޅުވަނީ، 'އެއިން ބައެއް މީހުން އަނެއް ބަޔަކަށް ވުރެ މައްޗަށް' ކަމަށެވެ. އަދި މާލިކު ބިން މިޣުވާލްގެ ޙަދީޘްފުޅުގައި، 'ދުވާލުގެ ހޫނުގަދަ ދުވަސްވަރު ބިލާލް ބޭރަށް ނުކުމެ ނަމާދަށް ގޮވާލެއްވިއެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 779
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْحَكَمِ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا جُحَيْفَةَ قَالَ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْهَاجِرَةِ إِلَى الْبَطْحَاءِ فَتَوَضَّأَ فَصَلَّى الظُّهْرَ رَكْعَتَيْنِ وَالْعَصْرَ رَكْعَتَيْنِ وَبَيْنَ يَدَيْهِ عَنَزَةٌ قَالَ شُعْبَةُ وَزَادَ فِيهِ عَوْنٌ عَنْ أَبِيهِ أَبِي جُحَيْفَةَ وَكَانَ يَمُرُّ مِنْ وَرَائِهَا الْمَرْأَةُ وَالْحِمَارُ و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ بِالْإِسْنَادَيْنِ جَمِيعًا مِثْلَهُ وَزَادَ فِي حَدِيثِ الْحَكَمِ فَجَعَلَ النَّاسُ يَأْخُذُونَ مِنْ فَضْلِ وَضُوئِهِ
[މުޙައްމަދު ބިން އަލްމުޘައްނާ] އާއި [މުޙައްމަދު ބިން ބަޝްޔާރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި [އިބްނުލް މުޘައްނާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި ގޮތުގައި [މުޙައްމަދު ބިން ޖަޢުފަރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި ގޮތުގައި [ޝުޢުބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [އަލްޙަކަމް] ގެ އަރިހުންނެވެ އޭނާއަށް ބަރަކާތް ލައްވައި ޞުލްޙަ ދެއްވައި، ދުވަހުގެ ހޫނުގަދަ ދުވަސްވަރު ބަދާއަށް ނުކުމެވަޑައިގެން، ދެން ވުޟޫކޮށް، ދެން ވަޅި ކުރިމަތީގައި ޒުހުރުގެ ދެ ރަކުޢަތާއި ޢަޞްރުގެ ދެ ރަކުޢަތް ނަމާދު ކުރެއްވިއެވެ.' [ޝުޢޫބާ] ވިދާޅުވީ، [އައުން] އެކަމުގައި އޭނާގެ ބައްޕަ، [އަބޫ ޖުހައިފާ] ގެ އަރިހުން އިތުރުކުރެއްވީ، 'އަންހެނާއާއި ޙިމާރު ދަނޑި ފަހަތުން ހިނގައިގަތީއެވެ. އަދި [ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބް] އާއި [މުޙައްމަދު ބިން ޙާތިމް] ދެމީހުންވެސް އަޅުގަނޑަށް ރިވާކުރެއްވި ގޮތުގައި [އިބްނު މަޙްދީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި ގޮތުގައި [ޝުޢޫބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ ދެ އިސްނާޑަކުން ކަމަށާއި، އެދެ އިސްނާދުވެސް އެއްގޮތް ކަމަށާއި، އަލްޙަކަމްގެ ޙަދީޘްފުޅުގައި އިތުރުކުރައްވާފައިވާ ކަމަށެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 780
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَقْبَلْتُ رَاكِبًا عَلَى أَتَانٍ وَأَنَا يَوْمَئِذٍ قَدْ نَاهَزْتُ الِاحْتِلَامَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي بِالنَّاسِ بِمِنًى فَمَرَرْتُ بَيْنَ يَدَيْ الصَّفِّ فَنَزَلْتُ فَأَرْسَلْتُ الْأَتَانَ تَرْتَعُ وَدَخَلْتُ فِي الصَّفِّ فَلَمْ يُنْكِرْ ذَلِكَ عَلَيَّ أَحَدٌ
ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ "އަޅުގަނޑު މާލިކުގެ ޙާޟިރުގައި އުބައިދުالله ބިން ޢަބްދުالله ގެ އަރިހުން އިބްނު ޢައްބާސްގެ އަރިހުން އިބްނު ޝިހާބުގެ އަރިހުން ކިޔާލީމެވެ upon him) was leading the people in prayer in Mina.
