Imam Muslim : 681
حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي بِشْرٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ مَا قَرَأَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الْجِنِّ وَمَا رَآهُمْ انْطَلَقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي طَائِفَةٍ مِنْ أَصْحَابِهِ عَامِدِينَ إِلَى سُوقِ عُكَاظٍ وَقَدْ حِيلَ بَيْنَ الشَّيَاطِينِ وَبَيْنَ خَبَرِ السَّمَاءِ وَأُرْسِلَتْ عَلَيْهِمْ الشُّهُبُ فَرَجَعَتْ الشَّيَاطِينُ إِلَى قَوْمِهِمْ فَقَالُوا مَا لَكُمْ قَالُوا حِيلَ بَيْنَنَا وَبَيْنَ خَبَرِ السَّمَاءِ وَأُرْسِلَتْ عَلَيْنَا الشُّهُبُ قَالُوا مَا ذَاكَ إِلَّا مِنْ شَيْءٍ حَدَثَ فَاضْرِبُوا مَشَارِقَ الْأَرْضِ وَمَغَارِبَهَا فَانْظُرُوا مَا هَذَا الَّذِي حَالَ بَيْنَنَا وَبَيْنَ خَبَرِ السَّمَاءِ فَانْطَلَقُوا يَضْرِبُونَ مَشَارِقَ الْأَرْضِ وَمَغَارِبَهَا فَمَرَّ النَّفَرُ الَّذِينَ أَخَذُوا نَحْوَ تِهَامَةَ وَهُوَ بِنَخْلٍ عَامِدِينَ إِلَى سُوقِ عُكَاظٍ وَهُوَ يُصَلِّي بِأَصْحَابِهِ صَلَاةَ الْفَجْرِ فَلَمَّا سَمِعُوا الْقُرْآنَ اسْتَمَعُوا لَهُ وَقَالُوا هَذَا الَّذِي حَالَ بَيْنَنَا وَبَيْنَ خَبَرِ السَّمَاءِ فَرَجَعُوا إِلَى قَوْمِهِمْ فَقَالُوا يَا قَوْمَنَا { إِنَّا سَمِعْنَا قُرْآنًا عَجَبًا يَهْدِي إِلَى الرُّشْدِ فَآمَنَّا بِهِ وَلَنْ نُشْرِكَ بِرَبِّنَا أَحَدًا } فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ عَلَى نَبِيِّهِ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { قُلْ أُوحِيَ إِلَيَّ أَنَّهُ اسْتَمَعَ نَفَرٌ مِنْ الْجِنِّ }
Atugambiire [Syaiban bin Farrukh] atugambiire [Abu Awanah] kuruga ahari [Abu Bisyr] kuruga ahari [Sa’id bin Jubair] kuruga ahari [Ibn Abbas] akagira ati, ‘Omutumwa wa Allah tarashomire omu maisho ga majini, kandi tarabareebire. Enyimaho yonka Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam akaza omu mubaro gwa bagyenzi be kuza omu katare ka Ukazh, obwo omu bwire obwo omukingo gwateebwa ahagati ya Sitaane n’amakuru g’eiguru, kandi n’enyonyoozi y’omuriro ekabasindikirwa. Reero sitaane yaagaruka omu bantu baabo, yaagira ati: ‘Mwiine ki? ’ Bakagarukamu bati, ‘Tukateebwa ahagati yeitu n’eiguru, kandi twatumwa n’enyonyoozi z’omuriro’. Bagira ngu tikugira ngu eki kikabaho kureka ahabw’okugira ngu hariho ekyabaho, reero muze omu burugwa-izooba bw’ensi n’omu burengyerwa-izooba. Reero oreebe ekiri ahagati yeitu n’amakuru g’eiguru’. Bwanyima bakatandika kuteera ebicweka by’ensi eby’oburugwa-izooba n’eby’oburengyerwa-izooba. Reero abazimu baingi bakatandika kugyendera omu bihanga bya Hijaz, obwo ari Nakhlah - omwanya oguri ahagati ya Mecca na Taif - aine ekigyendererwa ky'okuza Ukazh. Obwire obwo akaba naashaba omu kasheeshe arikwebembera banywani be. Abajinni ku bahuriire Qur’an, bakagihurikiza, bagira ngu eki nikyo kyemereire ahagati yeitu n’amakuru g’eiguru. Bwanyima bakagaruka omu bantu baabo bagira bati, ‘Iwe bantu baitu,’ tuhuriire Koran erikutangaaza, -QS. 72: 1- -ori- kutwebembera omu muhanda oguhikire, obwo nibwo tumwikiririzamu. Kandi titurikwija kukwatanisa omuntu weena na Rabb waitu, -QS. 72: 2- Reero Allah yashururira nabi we, Muhammad ati, 'Gamba -Iwe Muhammad-, 'Kinshururirwa ngu ekibinja kya majini kihurikiize -Qur'an-''.
Imam Muslim : 682
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى عَنْ دَاوُدَ عَنْ عَامِرٍ قَالَ سَأَلْتُ عَلْقَمَةَ هَلْ كَانَ ابْنُ مَسْعُودٍ شَهِدَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْلَةَ الْجِنِّ قَالَ فَقَالَ عَلْقَمَةُ أَنَا سَأَلْتُ ابْنَ مَسْعُودٍ فَقُلْتُ هَلْ شَهِدَ أَحَدٌ مِنْكُمْ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْلَةَ الْجِنِّ قَالَ لَا وَلَكِنَّا كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ ذَاتَ لَيْلَةٍ فَفَقَدْنَاهُ فَالْتَمَسْنَاهُ فِي الْأَوْدِيَةِ وَالشِّعَابِ فَقُلْنَا اسْتُطِيرَ أَوْ اغْتِيلَ قَالَ فَبِتْنَا بِشَرِّ لَيْلَةٍ بَاتَ بِهَا قَوْمٌ فَلَمَّا أَصْبَحْنَا إِذَا هُوَ جَاءٍ مِنْ قِبَلَ حِرَاءٍ قَالَ فَقُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَدْنَاكَ فَطَلَبْنَاكَ فَلَمْ نَجِدْكَ فَبِتْنَا بِشَرِّ لَيْلَةٍ بَاتَ بِهَا قَوْمٌ فَقَالَ أَتَانِي دَاعِي الْجِنِّ فَذَهَبْتُ مَعَهُ فَقَرَأْتُ عَلَيْهِمْ الْقُرْآنَ قَالَ فَانْطَلَقَ بِنَا فَأَرَانَا آثَارَهُمْ وَآثَارَ نِيرَانِهِمْ وَسَأَلُوهُ الزَّادَ فَقَالَ لَكُمْ كُلُّ عَظْمٍ ذُكِرَ اسْمُ اللَّهِ عَلَيْهِ يَقَعُ فِي أَيْدِيكُمْ أَوْفَرَ مَا يَكُونُ لَحْمًا وَكُلُّ بَعْرَةٍ عَلَفٌ لِدَوَابِّكُمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَا تَسْتَنْجُوا بِهِمَا فَإِنَّهُمَا طَعَامُ إِخْوَانِكُمْ و حَدَّثَنِيهِ عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ دَاوُدَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ إِلَى قَوْلِهِ وَآثَارَ نِيرَانِهِمْ قَالَ الشَّعْبِيُّ وَسَأَلُوهُ الزَّادَ وَكَانُوا مِنْ جِنِّ الْجَزِيرَةِ إِلَى آخِرِ الْحَدِيثِ مِنْ قَوْلِ الشَّعْبِيِّ مُفَصَّلًا مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ اللَّهِ و حَدَّثَنَاه أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ عَنْ دَاوُدَ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى قَوْلِهِ وَآثَارَ نِيرَانِهِمْ وَلَمْ يَذْكُرْ مَا بَعْدَهُ
Atugambiire [Muhammad bin Al-Mutsanna] atugambiire [Abdul ‘A’la] kuruga ahari [Dawud] kuruga ahari [Amir] akagira ati, ‘Nkabuuza [Alqamah] nti, ‘[Ibn Mas’ud] akabanza yaajuririra na Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasaljin ekiro ky’eizooba? ’ Omugambi akagira ati: ‘Bwanyima Alqamah akagira ati: ‘Nkabuuza Ibn Mas’ud, bwanyima nkagira nti: ‘Hariho omuriimwe owaabaire ariho n’omutumwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam omu kiro kya majini? ’ Akagarukamu ati, ‘Ngaaha, kwonka tukaba turi n’omutumwa wa Allah ekiro kimwe, bwanyima twamufeerwa n’ahabw’ekyo twamusherura omu kihanga twagyendera aha rushozi. Mbwenu tukagira ngu, ‘Abajini bakamutwara nari bakamwita omu bwesherekye’. Mbwenu tukamara ekiro n’ekiro kibi eki banywani baitu batuhwereire kuraba omu kiro ekyo. Omu kasheeshe, ahonaaho akaruga omu rubaju rwa Hira'. Omugambi ati: ‘Tukagira tuti, ‘Iwe Mutumwa wa Allah, tukakufeerwa, bwanyima twakusherura, n’ahabw’ekyo titukakubona kuhitsya obu twamara ekiro omu kiro kibi eki abanywani baagaaniireho kurabira omu kiro ekyo’. Akagarukamu ati, ‘Omubuurizi kuruga omu ba jinni akaija ahariinye, mbwenu nkaza nawe, bwanyima nashoma Koran omu maisho gaabo’. Omugambi ati: Reero yaaza naitwe kutworeka obubonero bwabo n’obubonero bw’ekitanda kyabo. Kandi bakamushaba eby’okurya, atyo yagira ati: ‘Notunga buri igufa eriine eiziina rya Allah eririkugambwaho -ku ririkuteerwa-, eri omu ngaro zaawe rihinduka enyama nyingi kandi buri nshaho y’enyamaishwa n’eby’okurya by’enyamaishwa ezi orikuvugaho’. Reero Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam akagira ati, 'N'ahabw'ekyo otabiteeraho - ekirikumanyisa obubi bw'enyamaishwa n'amagufa -, ahabw'okuba byombi n'eby'okurya bya barumuna baawe''. Kandi angambiire ahari ekyo [Ali bin Hujr as-Sa’di] atugambiire [Ismail bin Ibrahim] kuruga [Dawud] na sanad egi kuhitsya obu yaagizire ati, ‘N’ebishushani by’ekyoma kyabo’. [Ash-Sya’bi] akagira ati: ‘Bakamushaba eby’okurya, kandi bakaba bari ab’omu majini ga al-Jazirah’. Okuhisya aha muheru gwa hadiisi kuruga omubigambo bya Ash-Sya’bi omu bwijwire kuruga omu hadiisi ya Abdullah. Kandi kitugambirwe [Abu Bakr bin Abi Syaibah] akakitugambira [Abdullah bin Idris] kuruga ahari [Dawud] kuruga ahari [ash-Sya’bi] kuruga ahari [Abdullah] kuruga ahari [Abdullah] kuruga ahari nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam kuhika aha kugamba kwe ngu, ‘N’ebishushani byabo’. Kandi taragambire sentensi bwanyima y’ekyo.
Imam Muslim : 683
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ خَالِدٍ عَنْ أَبِي مَعْشَرٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ لَمْ أَكُنْ لَيْلَةَ الْجِنِّ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَوَدِدْتُ أَنِّي كُنْتُ مَعَهُ
Kitugambirwe ngu [Yahya bin Yahya] atugambiire [Khalid bin Abdullah] kuruga ahari [Khalid] kuruga ahari [Abu Ma’syar] kuruga ahari [Ibrahim] kuruga ahari [‘Alqamah] kuruga ahari [Abdullah] akagira ati, ‘Tikugira ngu nkaba ndi omu kiro ky’abajinni -obwire bw’okwega obw’aba - Buzima nkaba ninyenda kuba nawe’.
Imam Muslim : 684
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْجَرْمِيُّ وَعُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ مِسْعَرٍ عَنْ مَعْنٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي قَالَ سَأَلْتُ مَسْرُوقًا مَنْ آذَنَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْجِنِّ لَيْلَةَ اسْتَمَعُوا الْقُرْآنَ فَقَالَ حَدَّثَنِي أَبُوكَ يَعْنِي ابْنَ مَسْعُودٍ أَنَّهُ آذَنَتْهُ بِهِمْ شَجَرَةٌ
Atugambiire [Sa’id bin Muhammad al-Jarmi] na [Ubaidullah bin Sa’id] bombi bakagira, atugambiire [Abu Usamah] kuruga [Mis’ar] kuruga [Ma’n] akagira ati, nkahurira [taata] arikugira ati, ‘Nkabuuza [Masruq], ‘N’oha owagambire -ngu- nabi akaba ari nabi . ekiro bakahurikiza Qur’an? ' Nahabwekyo akagarukamu ati, 'Sho, niwe [Ibnu Mas'ud] akangira ngu ekyabamanyiise ngu nabi akaba ari nabo n'omuti - obu n'obuhame ngu emiti nayo neekora tasbih, pent-''.
Imam Muslim : 685
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى الْعَنَزِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ الْحَجَّاجِ يَعْنِي الصَّوَّافَ عَنْ يَحْيَى وَهُوَ ابْنُ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ وَأَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي بِنَا فَيَقْرَأُ فِي الظُّهْرِ وَالْعَصْرِ فِي الرَّكْعَتَيْنِ الْأُولَيَيْنِ بِفَاتِحَةِ الْكِتَابِ وَسُورَتَيْنِ وَيُسْمِعُنَا الْآيَةَ أَحْيَانًا وَكَانَ يُطَوِّلُ الرَّكْعَةَ الْأُولَى مِنْ الظُّهْرِ وَيُقَصِّرُ الثَّانِيَةَ وَكَذَلِكَ فِي الصُّبْحِ
Kandi atugambiire [Muhammad bin al-Mutsanna al-Anazi] atugambiire [Ibn Abi Adi] kuruga [al-Hajjaj, nikwo kugira ngu ash-Shawwaf] kuruga ahari [Yahya, nikwo kugira ngu Ibn Abi Kathir] kuruga ahari [Abdullah bin Abi Qatadah] kandi [Abu Salanger akagira] kuruga ahari [Abu Salamah owa] akashaba naitwe -nka imam-, bwanyima akashoma al-fatihah na surah ibiri omu ihangwe n’okushaba kwa Asr omu rak’ah ibiri ez’okubanza. Kandi obumwe nahurikiza -okushoma- enyuguta. Akayongyera aha raka’a y’okubanza ey’okushaba kwa ihangwe, yaakyendeeza eya kabiri. Kandi nikwo kiri omu kushaba kw’omu kasheeshe’.
Imam Muslim : 686
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا هَمَّامٌ وَأَبَانُ بْنُ يَزِيدَ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقْرَأُ فِي الرَّكْعَتَيْنِ الْأُولَيَيْنِ مِنْ الظُّهْرِ وَالْعَصْرِ بِفَاتِحَةِ الْكِتَابِ وَسُورَةٍ وَيُسْمِعُنَا الْآيَةَ أَحْيَانًا وَيَقْرَأُ فِي الرَّكْعَتَيْنِ الْأُخْرَيَيْنِ بِفَاتِحَةِ الْكِتَابِ
Atugambiire [Abu Bakr bin Abi Syaibah] atugambiire [Yazid bin Harun] atugambiire [Hammam] na [Aban bin Yazid] kuruga ahari [Yahya bin Abi Katsir] kuruga ahari [Abdullah bin Abi Qatadah] kuruga ahari [ishe] ‘Ngu nabi akaba ari sallahiallah omwe omu ‘ rak’ah ibiri z’okubanza ez’eshaara z’omu kasheeshe n’eza asr, kandi obumwe akaba ahurikiza enyuguta, kandi akaba ashoma al-Fatihah omu rak’ah ezindi ibiri.’
Imam Muslim : 687
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ جَمِيعًا عَنْ هُشَيْمٍ قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا هُشَيْمٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ أَبِي الصِّدِّيقِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَ كُنَّا نَحْزِرُ قِيَامَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الظُّهْرِ وَالْعَصْرِ فَحَزَرْنَا قِيَامَهُ فِي الرَّكْعَتَيْنِ الْأُولَيَيْنِ مِنْ الظُّهْرِ قَدْرَ قِرَاءَةِ الم تَنْزِيلُ السَّجْدَةِ وَحَزَرْنَا قِيَامَهُ فِي الْأُخْرَيَيْنِ قَدْرَ النِّصْفِ مِنْ ذَلِكَ وَحَزَرْنَا قِيَامَهُ فِي الرَّكْعَتَيْنِ الْأُولَيَيْنِ مِنْ الْعَصْرِ عَلَى قَدْرِ قِيَامِهِ فِي الْأُخْرَيَيْنِ مِنْ الظُّهْرِ وَفِي الْأُخْرَيَيْنِ مِنْ الْعَصْرِ عَلَى النِّصْفِ مِنْ ذَلِكَ وَلَمْ يَذْكُرْ أَبُو بَكْرٍ فِي رِوَايَتِهِ الم تَنْزِيلُ وَقَالَ قَدْرَ ثَلَاثِينَ آيَةً
Atugambiire [Yahya bin Yahya] na [Abu Bakr bin Abi Syaibah] byona ebigambirwe kuruga ahari [Husyaim] akagira [Yahya], atugambiire [Husyaim] kuruga ahari [Mansur] kuruga ahari [al-Walid bin Muslim] kuruga ahari [Abu ash-Shiddiq] kuruga ahari [Abu Sa’id e-K okutandikaho kwa Rasulullah omu kushaba kwa mukaaga n'omu kushaba kwa Asr. Nahabwekyo nitukiteekateekaho omu raka’a ibiri ez’okubanza ez’okushaba kwa ihangwe okwehinguririize okushoma kwa alim lam mim tanzil - nikwo kugira ngu surah as-Sajdah -, kandi nitutebereza obwire obu yaabaire ayemereire omu raka’a ezindi ibiri aha kicweka ky’obwire obwo. Kandi nituteekateeka ngu okwemerera kwe omu rak’ah ibiri z’okubanza ez’okushaba kwa Asr kukaba kuri ekicweka ky’ekyo’. Kandi Abu Bakr taragambire omu byafaayo bye alif lam mim tanzil - nikwo kugira ngu surah as-Sajdah -, kwonka akagamba enyuguta nka makumi ashatu.
Imam Muslim : 688
حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ الْوَلِيدِ أَبِي بِشْرٍ عَنْ أَبِي الصِّدِّيقِ النَّاجِيِّ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقْرَأُ فِي صَلَاةِ الظُّهْرِ فِي الرَّكْعَتَيْنِ الْأُولَيَيْنِ فِي كُلِّ رَكْعَةٍ قَدْرَ ثَلَاثِينَ آيَةً وَفِي الْأُخْرَيَيْنِ قَدْرَ خَمْسَ عَشْرَةَ آيَةً أَوْ قَالَ نِصْفَ ذَلِكَ وَفِي الْعَصْرِ فِي الرَّكْعَتَيْنِ الْأُولَيَيْنِ فِي كُلِّ رَكْعَةٍ قَدْرَ قِرَاءَةِ خَمْسَ عَشْرَةَ آيَةً وَفِي الْأُخْرَيَيْنِ قَدْرَ نِصْفِ ذَلِكَ
Atugambiire [Syaiban bin Farrukh] atugambiire [Abu ‘Awanah] kuruga [Mansur] kuruga [al-Walid Abi Bisyr] kuruga [Abu ash-Shiddiq an-Naji] kuruga [Abu Sa’id al-Khudri] ‘Ngu nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam akakozesa kushaba kwa kabiri okw’okubanza; omuri buri rak’ah enyuguta nka makumi ashatu, kandi omu rak’ah ibiri ezirikukurataho enyuguta nka ikumi n’etaano -nari shi akagamba ekicweka ky’ebintu ebyo-. Omu bwire obwo, rak’ah ibiri z’okubanza ez’okushaba Asr; Nahabwekyo omuri buri rak’ah enyuguta ikumi n’etaano zonka nizishomwa kandi omu rak’ah ezindi ibiri ekicweka kimwe kya kabiri kyonka eky’ezi.’
Imam Muslim : 689
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا هُشَيْمٌ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ أَنَّ أَهْلَ الْكُوفَةِ شَكَوْا سَعْدًا إِلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ فَذَكَرُوا مِنْ صَلَاتِهِ فَأَرْسَلَ إِلَيْهِ عُمَرُ فَقَدِمَ عَلَيْهِ فَذَكَرَ لَهُ مَا عَابُوهُ بِهِ مِنْ أَمْرِ الصَّلَاةِ فَقَالَ إِنِّي لَأُصَلِّي بِهِمْ صَلَاةَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا أَخْرِمُ عَنْهَا إِنِّي لَأَرْكُدُ بِهِمْ فِي الْأُولَيَيْنِ وَأَحْذِفُ فِي الْأُخْرَيَيْنِ فَقَالَ ذَاكَ الظَّنُّ بِكَ أَبَا إِسْحَقَ حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ جَرِيرٍ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ
Kitugambirwe [Yahya bin Yahya] atugambiire [Husyaim] kuruga ahari [Abdul Malik bin Umair] kuruga ahari [Jabir bin Samura] ‘Ngu abantu ba Kufa bakeetomboitira [Sa’ad] ahari Umar bin al-Khaththab reero bwanyima bakagamba aha bimwe aha -bibi- eby’okushaba kwe. Bwanyima Umar yaatuma omutumwa ahariwe. Omutumwa akareebana nawe kandi yamugambira aha kujumwa kw’abantu ba Kufa aha kushaba kwe. Nahabwekyo Sa’ad akagarukamu ati, ‘Nkashaba kubatwara n’okushaba -okwabaire nikukorwa omutumwa wa Allah sallallaahu’alaiihiwasallam. Tindakikyendeize. Nkagiyongyera omu rak’a ibiri ez’okubanza, kandi ezindi ibiri nkazifunza’. Akagira ati, "-Ekyo nikimanyisa- n'okushoroora kwabo kwonka ahariiwe, iwe Abu Ishaq." Atugambiire [Qutaibah bin Sa’id] na [Ishaq bin Ibrahim] kuruga [Jarir] kuruga ahari [Abdul Malik bin Umair] na isnad egi.
Imam Muslim : 690
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي عَوْنٍ قَالَ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ سَمُرَةَ قَالَ قَالَ عُمَرُ لِسَعْدٍ قَدْ شَكَوْكَ فِي كُلِّ شَيْءٍ حَتَّى فِي الصَّلَاةِ قَالَ أَمَّا أَنَا فَأَمُدُّ فِي الْأُولَيَيْنِ وَأَحْذِفُ فِي الْأُخْرَيَيْنِ وَمَا آلُو مَا اقْتَدَيْتُ بِهِ مِنْ صَلَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ ذَاكَ الظَّنُّ بِكَ أَوْ ذَاكَ ظَنِّي بِكَ و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا ابْنُ بِشْرٍ عَنْ مِسْعَرٍ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ وَأَبِي عَوْنٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ بِمَعْنَى حَدِيثِهِمْ وَزَادَ فَقَالَ تُعَلِّمُنِي الْأَعْرَابُ بِالصَّلَاةِ
Kandi atugambiire [Muhammad bin al-Mutsanna] atugambiire [Abdurrahman bin Mahdi] atugambiire [Syu’bah] kuruga [Abu ‘Aun] akagira ati, nkahurira [Jabir bin Samurah] arikugira ati, ‘Umar akagambira [Sa’ad] ati, ‘Abantu ba Kufa beetomboitire omushabi w’ebikorwa byawe byona’. Akagarukamu ati: Nyowe nkayongyera aha rakaat ibiri ez’okubanza, ezindi ibiri nazikyendeeza. Kandi tindikwehakana ekintu kyona eki nkuratiire kuruga omu -muhanda- gw’okushaba kwa Rasulullah Shallallahu’alaihiwasallam’. Mbwenu Umar akagira ati, 'Ekyo kyona n'okushoroora kwonka ahariiwe - nari shi n'okushoroora kwangye kwonka ahariiwe''. Kandi atugambiire [Abu Kuraib] atugambiire [Ibn Bisyr] kuruga ahari [Mis’ar] kuruga ahari [Abdul Malik] na [Abu ‘Aun] kuruga ahari [Jabir bin Samura] amakuru ga hadiisi yaabo. Kandi yayongyeraho ati, ‘Ababedouin banyegyeise okushaba’.
Imam Muslim : 691
حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ رُشَيْدٍ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ يَعْنِي ابْنَ مُسْلِمٍ عَنْ سَعِيدٍ وَهُوَ ابْنُ عَبْدِ العَزِيزِ عَنْ عَطِيَّةَ بْنِ قَيْسٍ عَنْ قَزْعَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَ لَقَدْ كَانَتْ صَلَاةُ الظُّهْرِ تُقَامُ فَيَذْهَبُ الذَّاهِبُ إِلَى الْبَقِيعِ فَيَقْضِي حَاجَتَهُ ثُمَّ يَتَوَضَّأُ ثُمَّ يَأْتِي وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الرَّكْعَةِ الْأُولَى مِمَّا يُطَوِّلُهَا
Atugambiire [Dawud bin Rusyaid] atugambiire [al-Walid, nikwo kugira ngu Ibn Muslim] kuruga ahari [Sa’id nikwo kugira ngu Ibn Abdul Aziz] kuruga ahari [Athiyyah bin Qais] kuruga ahari [Qaz’ah] kuruga ahari [Abu Sa’id al-Khudri] akagira ati, ‘Buzimazima okushaba kw’omu ihangwe ni,’ bwanyima ahikiiriza eki arikwenda, bwanyima akora okunaaba, bwanyima aija omu kushaba kw’ekibiina obwo Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam akiri omu rak’ah y’okubanza ei yaayongyeire.
Imam Muslim : 692
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ صَالِحٍ عَنْ رَبِيعَةَ قَالَ حَدَّثَنِي قَزْعَةُ قَالَ أَتَيْتُ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ وَهُوَ مَكْثُورٌ عَلَيْهِ فَلَمَّا تَفَرَّقَ النَّاسُ عَنْهُ قُلْتُ إِنِّي لَا أَسْأَلُكَ عَمَّا يَسْأَلُكَ هَؤُلَاءِ عَنْهُ قُلْتُ أَسْأَلُكَ عَنْ صَلَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مَا لَكَ فِي ذَاكَ مِنْ خَيْرٍ فَأَعَادَهَا عَلَيْهِ فَقَالَ كَانَتْ صَلَاةُ الظُّهْرِ تُقَامُ فَيَنْطَلِقُ أَحَدُنَا إِلَى الْبَقِيعِ فَيَقْضِي حَاجَتَهُ ثُمَّ يَأْتِي أَهْلَهُ فَيَتَوَضَّأُ ثُمَّ يَرْجِعُ إِلَى الْمَسْجِدِ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الرَّكْعَةِ الْأُولَى
Kandi angambire [Muhammad bin Hatim] atugambiire [Abdurrahman bin Mahdi] kuruga [Muawiyah bin Salih] kuruga [Rabi’ah] akagira ati, angambire [Qaz’ah] akagira ati, ‘Nkaija ahari [Abu Sa’id al-Khudri], kandi akaba ayehinguririziibwe abantu baingi. Abantu ku baaherize kumutaataana, obwo nkagira nti: Tindikwija kukubuuza ekintu eki abantu abandi barikushaba. Nkagaruka nagira nti, nkakubuuza aha kushaba kwa nabi sallallaahu’alaihiwasallam. Nahabwekyo akagarukamu ati, ‘Toine burungi na kakye omu nshonga z’okushaba -waagyeragyeranisa n’okushaba kwe ahabw’oburaingwa bw’okushaba-’. Bwanyima akagaruka yaamubuuza ekibuuzo ekyo, atyo yaagarukamu ati, ‘Okubanza okushaba kwa kasheeshe kukagambwa, bwanyima omwe omuriitwe akaza al-Baqi’ – omwanya gw’okusheeshasheesha haihi na Madinah – bwanyima akahikiiriza hajat ye, bwanyima yaaza omu ka ye, bwanyima yaakora okunaaba, bwanyima akagaruka omu Nabahillaalaphehus akaba ari but. n’obunaku obu omu rak’ah y’okubanza’.
Imam Muslim : 693
و حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ قَالَ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَتَقَارَبَا فِي اللَّفْظِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ سَمِعْتُ مُحَمَّدَ بْنَ عَبَّادِ بْنِ جَعْفَرٍ يَقُولُ أَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ سُفْيَانَ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُسَيَّبِ الْعَابِدِيُّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ السَّائِبِ قَالَ صَلَّى لَنَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الصُّبْحَ بِمَكَّةَ فَاسْتَفْتَحَ سُورَةَ الْمُؤْمِنِينَ حَتَّى جَاءَ ذِكْرُ مُوسَى وَهَارُونَ أَوْ ذِكْرُ عِيسَى مُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ يَشُكُّ أَوْ اخْتَلَفُوا عَلَيْهِ أَخَذَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَعْلَةٌ فَرَكَعَ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ السَّائِبِ حَاضِرٌ ذَلِكَ وَفِي حَدِيثِ عَبْدِ الرَّزَّاقِ فَحَذَفَ فَرَكَعَ وَفِي حَدِيثِهِ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو وَلَمْ يَقُلْ ابْنِ الْعَاصِ
Kandi kitugambirwe [Harun bin Abdullah] atugambiire [Hajjaj bin Muhammad] kuruga ahari [Ibn Juraij] akagira ati, --kurabira omu muhanda ogundi ogw’okushoboorora-- kandi yangira [Muhammad bin Rafi’] kandi bombi bari haihi hamwe omu lafazh, atugambiire [AIzzaqradur] akagira ati, nkahurira [Muhammad bin ‘Abbad bin Ja’far] arikugira, yangira [Abu Salamah bin Sufyan] na [Abdullah bin Amru bin al-’Ash] na [Abdullah bin al-Musayyab al-’Abidi] kuruga ahari [Abdullah bin as-Saib] akagira ati, ‘ ahabwaitu omuri Mecca, bwanyima akagiigura arikushoma ebaruha ya al-Mukminin -Qad aflaha al-mukminin- okuhitsya obu yaahikire aha kugamba kwa Musa na Harun nari okugamba kwa Isa, - Muhammad bin Abbd akabanganisa nari bakaba bataikirizana nawe - obwo nabi akaba ari omugabe we, ahansi'. Kandi Abdullah bin as-Sa’ib akaba ariho aha mukoro ogu. Kandi omu hadiisi ya Abdurrazzaq, ‘Bwanyima akarekyera aho kushoma, bwanyima yafukama.’ Omu bwire obwo, omu hadiisi, ‘Na Abdullah bin Amru, kandi ti Ibn al-Ash’.
Imam Muslim : 694
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ قَالَ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ ح و حَدَّثَنِي أَبُو كُرَيْبٍ وَاللَّفْظُ لَهُ أَخْبَرَنَا ابْنُ بِشْرٍ عَنْ مِسْعَرٍ قَالَ حَدَّثَنِي الْوَلِيدُ بْنُ سَرِيعٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ حُرَيْثٍ أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْرَأُ فِي الْفَجْرِ وَاللَّيْلِ إِذَا عَسْعَسَ
Akangambira [Zuhair bin Harb] atugambiire [Yahya bin Sa’id] akagira -- kurabira omu muhanda ogundi ogw’okushoboorora -- kandi atugambiire [Abu Bakar bin Abi Syaibah] atugambiire [Waki’] -- kurabira omu muhanda ogundi ogw’okushoboorora -- kandi akangambira [Abu Kuraib aine [s] kuruga [Mis’ar] akagira ngu, angambiire [al-Walid bin Sari’] kuruga ahari [Amru bin Huraits] ngu akahurira nabi saw naashoma omu kushaba kw’omu kasheeshe, ‘Wallaili idza ‘as’as’.
Imam Muslim : 695
حَدَّثَنِي أَبُو كَامِلٍ الْجَحْدَرِيُّ فُضَيْلُ بْنُ حُسَيْنٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ زِيَادِ بْنِ عِلَاقَةَ عَنْ قُطْبَةَ بْنِ مَالِكٍ قَالَ صَلَّيْتُ وَصَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَرَأَ ق وَالْقُرْآنِ الْمَجِيدِ حَتَّى قَرَأَ { وَالنَّخْلَ بَاسِقَاتٍ } قَالَ فَجَعَلْتُ أُرَدِّدُهَا وَلَا أَدْرِي مَا قَالَ
Kikagambirwa nyowe [Abu Kamil al-Jahdari Fudhail bin Husain] akatugambira [Abu Awanah] kuruga ahari [Ziyad bin Ilaqah] kuruga ahari [Quthbah bin Malik] akagira ati, ‘Nkashaba, kandi Rasulullah akagaruka akatwebembera, bwanyima akashoma ati, ‘’ 'Okukunda eby'obuhangwa''. Akagira ati, ‘Nkakigarukamu, kwonka nkaba ntarikumanya eki yagambire’.
Imam Muslim : 696
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ وَابْنُ عُيَيْنَةَ ح و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ زِيَادِ بْنِ عِلَاقَةَ عَنْ قُطْبَةَ بْنِ مَالِكٍ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْرَأُ فِي الْفَجْرِ { وَالنَّخْلَ بَاسِقَاتٍ لَهَا طَلْعٌ نَضِيدٌ }
Atugambiire [Abu Bakr bin Abi Syaibah] atugambiire [Syarik] na [Ibn Uyainah] - kurabira omu miringo endiijo y’okushoboorora - kandi akangambira [Zuhair bin Harb] atugambiire [Ibn Uyainah] kuruga ahari [Ziyad bin ‘Ilaqah] kuruga ahari [Quth he ‘Ilaqalah] wasallam akashoma omu kushaba kw’omu kasheeshe, ‘Wannakhla Basiqat Laha Thal’ Nadhid’’.
Imam Muslim : 697
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ زِيَادِ بْنِ عِلَاقَةَ عَنْ عَمِّهِ أَنَّهُ صَلَّى مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الصُّبْحَ فَقَرَأَ فِي أَوَّلِ رَكْعَةٍ { وَالنَّخْلَ بَاسِقَاتٍ لَهَا طَلْعٌ نَضِيدٌ } وَرُبَّمَا قَالَ ق
Kitugambirwe [Muhammad bin Basysyar] atugambiire [Muhammad bin Ja’far] atugambiire [Syu’bah] kuruga ahari [Ziyad bin ‘Ilaqah] kuruga ahari [shwenkazi we] ‘Ngu akashaba okushaba kw’omu kasheeshe na Rasulullah sallallaahu’alaihiwasallam, n’ahabw’ekyo akabanza yashoma omu Rasulullah. Nadhid' -kandi nikibaasika ngu akashoma, 'Qaf''.
Imam Muslim : 698
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ عَنْ زَائِدَةَ حَدَّثَنَا سِمَاكُ بْنُ حَرْبٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ قَالَ إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقْرَأُ فِي الْفَجْرِ بِق وَالْقُرْآنِ الْمَجِيدِ وَكَانَ صَلَاتُهُ بَعْدُ تَخْفِيفًا
Atugambiire [Abu Bakr bin Abi Syaibah] atugambiire [Husain bin Ali] kuruga [Zaidah] atugambiire [Simak bin Harb] kuruga [Jabir bin Samurah] akagira ati, ‘Nabi saw. Kandi okushaba kwe bwanyima y’ekyo kukaba kuri okw’omushana’.
Imam Muslim : 699
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ رَافِعٍ قَالَا حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ عَنْ سِمَاكٍ قَالَ سَأَلْتُ جَابِرَ بْنَ سَمُرَةَ عَنْ صَلَاةِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ كَانَ يُخَفِّفُ الصَّلَاةَ وَلَا يُصَلِّي صَلَاةَ هَؤُلَاءِ قَالَ وَأَنْبَأَنِي أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقْرَأُ فِي الْفَجْرِ بِق وَالْقُرْآنِ وَنَحْوِهَا
Kandi atugambiire [Abu Bakr bin Abi Syaibah] na [Muhammad bin Rafi’] kandi lafazh n’eya Ibn Rafi’, bombi bakagira ngu, atugambiire [Yahya bin Adam] atugambiire [Zuhair] kuruga [Simak] akagira ati, ‘Nkabuuza [Jabir bin Samu] aha bikwatiraine na Samu. sallallaahu’alaihiwasallam, n’ahabw’ekyo akagarukamu ati, ‘Enyima akaba ayorobya okushaba, kandi akaba atashaba nk’okushaba kwabo’. Akagira ati: Kandi anmanyiise ngu omutumwa wa Allah saw akaba ashoma omu kushaba kw’omu kasheeshe, ‘Qaf wal Qura’an’ n’ebindi nk’ebyo.
Imam Muslim : 700
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْرَأُ فِي الظُّهْرِ بِاللَّيْلِ إِذَا يَغْشَى وَفِي الْعَصْرِ نَحْوَ ذَلِكَ وَفِي الصُّبْحِ أَطْوَلَ مِنْ ذَلِكَ
Kandi atugambiire [Muhammad bin al-Mutsanna] atugambiire [Abdurrahman bin Mahdi] atugambiire [Syu’bah] kuruga [Hurikiza] kuruga [Jabir bin Samurah] akagira ati, ‘Omurangi sallallaahu ‘alaihi wasallam akashoma omu kushaba kw’omu mwabazyo na ‘Wal-laiyali idzar’ nk’omushaara, ngu nk’oku kiri omu kushaba kwa Fajr okurimu enyuguta ndaingwa kukira egyo’.