Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith
Hadith
Imam Muslim : 661
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ سُمَيٍّ مَوْلَى أَبِي بَكْرٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ السَّمَّانِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَوْ يَعْلَمُ النَّاسُ مَا فِي النِّدَاءِ وَالصَّفِّ الْأَوَّلِ ثُمَّ لَمْ يَجِدُوا إِلَّا أَنْ يَسْتَهِمُوا عَلَيْهِ لَاسْتَهَمُوا وَلَوْ يَعْلَمُونَ مَا فِي التَّهْجِيرِ لَاسْتَبَقُوا إِلَيْهِ وَلَوْ يَعْلَمُونَ مَا فِي الْعَتَمَةِ وَالصُّبْحِ لَأَتَوْهُمَا وَلَوْ حَبْوًا
ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި ގޮތުގައި ވިދާޅުވިއެވެ: އަބޫބަކުރުގެ ދަރިކަލުން ސުމައިގެ އަރިހުން، އަބޫ ޞާލިޙް އައްސަމާންގެ އަރިހުން، އަބޫ ޙުރައިރާ ރަޟިޔަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ކިބައިން މާލިކުގެ ޙާޟިރުގައި އަޅުގަނޑު ކިޔާލީމެވެ ގުރުއަތުލުން ފިޔަވައި އެކަން ލިބޭނެ ގޮތެއް ހޯދައިގެން އެމީހުން ގުރުއަތު ނަގާނެއެވެ. އަދި މިސްކިތަށް އަވަސްވެގަތުމުގެ ޘަވާބު އެނގޭނަމަ އެކަމަށް އަވަސްވެގަތެވެ. އަދި ޢިޝާ އަދި ފަޖުރު ނަމާދުގެ ޘަވާބު އެނގޭނަމަ، އުނގުޅައިގެން އުޅުނަސް އެމީހުން އެމީހުންގެ ގާތަށް އަންނާނެއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 662
حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَشْهَبِ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ الْعَبْدِيِّ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَأَى فِي أَصْحَابِهِ تَأَخُّرًا فَقَالَ لَهُمْ تَقَدَّمُوا فَأْتَمُّوا بِي وَلْيَأْتَمَّ بِكُمْ مَنْ بَعْدَكُمْ لَا يَزَالُ قَوْمٌ يَتَأَخَّرُونَ حَتَّى يُؤَخِّرَهُمْ اللَّهُ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الرَّقَاشِيُّ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ مَنْصُورٍ عَنْ الْجُرَيْرِيِّ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَ رَأَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَوْمًا فِي مُؤَخَّرِ الْمَسْجِدِ فَذَكَرَ مِثْلَهُ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޝައިބާން ބިން ފަރުޚް] [އަބޫލް އަޝްހާބު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ނަދުރާ އަލް ޢަބްދީ] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ސަޢީދުލް ޚުދުރީ] ގެ އަރިހުން ރިވާވެފައި އޮތީ، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމައަށް އޭނާގެ ޞަޙާބީން ލަސްވަމުންދާތަން ފެނިވަޑައިގަތުމުންނެވެ. މީސްތަކުންގެ ނަމާދު ލަސްކުރުމުގެ އާދައެއް ހަދައިފިނަމަ، ސުވަރުގެއަށް ވަނުމަށް الله އެކަން ލަސްކުރައްވާނެ، ނުވަތަ ނަރަކައިން ސަލާމަތް ކުރެއްވުމަށް ލަސްކުރައްވާނެއެވެ.'' އެއީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދުالله ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާން އައްދަރިމީ] އަށް [މުޙައްމަދު ބިން ޢަބްދުالله ޢަރުއްރަޤާޝީ] އިން [ބިޝްރު ބިން މަންސޫރު] އިން [އަލްޖުރައިރީ] އިން [އަބޫ ނަދުރާ] އިން [އަބޫ ސަޢީދު] ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވެއެވެ al-Khudri] އޭނާ ވިދާޅުވެފައިވަނީ، 'الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم އަށް މިސްކިތުގެ ފަހުކޮޅު ބައެއް މީހުން ފެނިވަޑައިގެންނެވި' ކަމަށާއި، މިފަދަ ޙަދީޘެއް ވެސް ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 663
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ دِينَارٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ حَرْبٍ الْوَاسِطِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ الْهَيْثَمِ أَبُو قَطَنٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ خِلَاسٍ عَنْ أَبِي رَافِعٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَوْ تَعْلَمُونَ أَوْ يَعْلَمُونَ مَا فِي الصَّفِّ الْمُقَدَّمِ لَكَانَتْ قُرْعَةً و قَالَ ابْنُ حَرْبٍ الصَّفِّ الْأَوَّلِ مَا كَانَتْ إِلَّا قُرْعَةً
[އިބްރާހީމް ބިން ދީނާރު] އާއި [މުޙައްމަދު ބިން ޙަރުބު އަލް ވަޞީތު] ދެމީހުންވެސް ވިދާޅުވެފައިވަނީ، [ޢަމްރު ބިން އަލްޙައިތަމް އަބޫޤަޘަން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [ޝުޢޫބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [ޤަތަދާއިން] [ޚިލާސް] އިން [އަބޫ ރާފީޢު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ ރަދީޔާالله ޢަންހު] ގެ އަރިހުން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވި އެވެ ފުރަތަމަ ސަފުގައި އިނާމު ލިބުމުން، އެމީހުން ގުރުއަތު ނަގާނެކަން ޔަގީނެވެ.' އިބްނު ހަރުބު ވިދާޅުވީ ގުރުއަތުލައިގެން ނޫނީ ފުރަތަމަ ސަފު ނުހެދޭނެ ކަމަށެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 664
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَيْرُ صُفُوفِ الرِّجَالِ أَوَّلُهَا وَشَرُّهَا آخِرُهَا وَخَيْرُ صُفُوفِ النِّسَاءِ آخِرُهَا وَشَرُّهَا أَوَّلُهَا حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي الدَّرَاوَرْدِيَّ عَنْ سُهَيْلٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ
[ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޖަރީރު] ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [ސުހައިލް] ގެ އަރިހުން [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ ރަޟިޔަالله ޢަންހު] ގެ އަރިހުން ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ. އަދި އަންހެނުންގެ އެންމެ ރަނގަޅު ސަފުއަކީ ނިމުމުގައިވާ ސަފު، އަދި އެންމެ ނުބައި ސަފުގެ ފެށުން.' [ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑުމެންނާ ރިވާކުރައްވާފައި އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވީ، [ޢަބްދުލްޢަޒީޒް، އެބަހީ އައްދަރަވަރްދީ] އަޅުގަނޑުމެންނާ [ސުހައިލް] އިން މި އިސްނާދާއެކު ރިވާކުރެއްވި ކަމަށެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 665
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ قَالَ لَقَدْ رَأَيْتُ الرِّجَالَ عَاقِدِي أُزُرِهِمْ فِي أَعْنَاقِهِمْ مِثْلَ الصِّبْيَانِ مِنْ ضِيقِ الْأُزُرِ خَلْفَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ قَائِلٌ يَا مَعْشَرَ النِّسَاءِ لَا تَرْفَعْنَ رُءُوسَكُنَّ حَتَّى يَرْفَعَ الرِّجَالُ
އަޅުގަނޑުމެން [އަބޫބަކުރު ބިން އަބީ ޝައިބާ] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ވާކީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ސުފްޔާން] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ހާޒިމް] ގެ އަރިހުން [ޞަޙީލު ބިން ސަޢުދު] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރެއްވިއެވެ ފިރިހެނުން ބޯ އުފުލާލާހާ ހިނދަކު ބޯ އުފުލާލާށެވެ.''
Hadith
Imam Muslim : 666
حَدَّثَنِي عَمْرٌو النَّاقِدُ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ جَمِيعًا عَنْ ابْنِ عُيَيْنَةَ قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ سَمِعَ سَالِمًا يُحَدِّثُ عَنْ أَبِيهِ يَبْلُغُ بِهِ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا اسْتَأْذَنَتْ أَحَدَكُمْ امْرَأَتُهُ إِلَى الْمَسْجِدِ فَلَا يَمْنَعْهَا
[ޢަމްރުއްނާޤިދު] އަދި [ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބް] އެންމެންވެސް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [އިބްނު އުޔާނާ] ގެ އަރިހުން، [ޒުހައިރު] ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ، [ސުފްޔާން ބިން އުޔައިނާ] [އަޒް-ޒުހުރީ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި، [ސަލީމް] [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅުގެ އަރިހުން] ރިވާކުރެއްވި އަޑު އިވިވަޑައިގަތީ، ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވިއެވެ މިސްކިތަށް ދިއުމުގެ ހުއްދައަށް އެދެނީ، ދެން އެކަމަނާ މަނާ ނުކުރާށެވެ.''
Hadith
Imam Muslim : 667
حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا تَمْنَعُوا نِسَاءَكُمْ الْمَسَاجِدَ إِذَا اسْتَأْذَنَّكُمْ إِلَيْهَا قَالَ فَقَالَ بِلَالُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَاللَّهِ لَنَمْنَعُهُنَّ قَالَ فَأَقْبَلَ عَلَيْهِ عَبْدُ اللَّهِ فَسَبَّهُ سَبًّا سَيِّئًا مَا سَمِعْتُهُ سَبَّهُ مِثْلَهُ قَطُّ وَقَالَ أُخْبِرُكَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتَقُولُ وَاللَّهِ لَنَمْنَعُهُنَّ
އަޅުގަނޑަށް [ޙަރުމަލާ ބިން ޔަޙްޔާ] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [އިބްނު ވަޙްބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޔޫނޫސް] [އިބްނު ޝިހާބު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ކަމަށާއި، އަޅުގަނޑަށް [ސަލީމް ބިން ޢަބްދުالله] އަށް ކިޔައިދީފައިވާ ގޮތުގައި [ޢަބްދުالله ބިން ޢުމަރު] ވިދާޅުވި ވާހަކައެވެ އެމީހުން އޭނާގެ ހުއްދައަށް އެދެއެވެ." ރިވާވެރިޔާ ވިދާޅުވީ، ބިލާލް ބިން ޢަބްދުالله ވިދާޅުވިއެވެ الله އަޅުގަނޑުމެން އެކަންކަން ހުއްޓުވާނަން.''
Hadith
Imam Muslim : 668
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي وَابْنُ إِدْرِيسَ قَالَا حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَمْنَعُوا إِمَاءَ اللَّهِ مَسَاجِدَ اللَّهِ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޙައްމަދު ބިން ޢަބްދުﷲ ބިން ނޫމައިރު] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [އަހަރެންގެ ބައްޕަ] އަހަރެމެންނަށް ކިޔައިދީފައި އަދި [އިބްނު އިދްރީސް] ދެމީހުންވެސް ވިދާޅުވެފައި ވަނީ، [އިބްނު ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން [ނަފީޢު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އުބައިދުالله] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވެފައިވާ ކަމަށެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 669
حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا حَنْظَلَةُ قَالَ سَمِعْتُ سَالِمًا يَقُولُ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ يَقُولُا سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِذَا اسْتَأْذَنَكُمْ نِسَاؤُكُمْ إِلَى الْمَسَاجِدِ فَأْذَنُوا لَهُنَّ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިބްނު ނޫމައިރަށް] ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [އަހަރެންގެ ބައްޕަ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ހަންޒަލާ] ގާތު ވިދާޅުވީ، 'އަޅުގަނޑަށް [ސަލީމް] ވިދާޅުވި އަޑު އިވިއްޖެ، [އިބްނު ޢުމަރު] ވިދާޅުވި އަޑު އިވިއްޖެ، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވާ އަޑު އިވިއްޖެއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 670
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَمْنَعُوا النِّسَاءَ مِنْ الْخُرُوجِ إِلَى الْمَسَاجِدِ بِاللَّيْلِ فَقَالَ ابْنٌ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ لَا نَدَعُهُنَّ يَخْرُجْنَ فَيَتَّخِذْنَهُ دَغَلًا قَالَ فَزَبَرَهُ ابْنُ عُمَرَ وَقَالَ أَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتَقُولُ لَا نَدَعُهُنَّ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ
[އަބޫ ކުރުއިބް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫ މުޢާވިޔަތު] [އަލްއަޢުމާޝް] ގެ އަރިހުން [މުޖާހިދު] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން ވިދާޅުވީ، 'الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ދެން އިބްނު ޢުމަރުގެ ދަރިކަލުން ވިދާޅުވީ، 'އަޅުގަނޑުމެން އެމީހުން ބޭރަށް ނުކުމެގެން ނުދާނަން، އެމީހުން ނުބައިކަން ކުރުމުގެ ފުރުސަތު ހޯދައިގެން' ކަމަށެވެ. ދެން އިބްނު ޢުމަރު އޭނާއަށް ފާޑުކިޔައި ވިދާޅުވީ، 'އަހަރެން ބުނީމެއްނު الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވި ވާހަކައެވެ. [ޢަލީ ބިން ޚަސީރަމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢީސާ ބިން ޔޫނުސް] [އަލްޢަޢްމާޝް] އިން މި ޗޭން އޮފް ޓްރާންސްމިޝަން އާއި އެކު މިފަދަ ޙަދީޘެއް ކިޔައިދެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 671
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ وَابْنُ رَافِعٍ قَالَا حَدَّثَنَا شَبَابَةُ حَدَّثَنِي وَرْقَاءُ عَنْ عَمْرٍو عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ائْذَنُوا لِلنِّسَاءِ بِاللَّيْلِ إِلَى الْمَسَاجِدِ فَقَالَ ابْنٌ لَهُ يُقَالُ لَهُ وَاقِدٌ إِذَنْ يَتَّخِذْنَهُ دَغَلًا قَالَ فَضَرَبَ فِي صَدْرِهِ وَقَالَ أُحَدِّثُكَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتَقُولُ لَا
އެއީ [މުޙައްމަދު ބިން ޙާތިމް] އާއި [އިބްނު ރާފީޢު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ ވާހަކައެއް، އެދެބޭފުޅުންވެސް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، އެއީ [ޝަބާބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ ކަމެއް، އަޅުގަނޑަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [ވަރްޤާޢު] ގެ އަރިހުން [މުޖާހިދު] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ ރޭގަނޑު މިސްކިތަށް ދާށެވެ.' އެކަލޭގެފާނުގެ ދަރިކަލުން ވަޤީދު އެކަލޭގެފާނަށް ވިދާޅުވިއެވެ. އަދި އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 672
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ الْمُقْرِئُ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ يَعْنِي ابْنَ أَبِي أَيُّوبَ حَدَّثَنَا كَعْبُ بْنُ عَلْقَمَةَ عَنْ بِلَالِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَمْنَعُوا النِّسَاءَ حُظُوظَهُنَّ مِنْ الْمَسَاجِدِ إِذَا اسْتَأْذَنُوكُمْ فَقَالَ بِلَالٌ وَاللَّهِ لَنَمْنَعُهُنَّ فَقَالَ لَهُ عَبْدُ اللَّهِ أَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتَقُولُ أَنْتَ لَنَمْنَعُهُنَّ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޙަރޫން ބިން ޢަބްދުالله] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ޢަބްދުالله ބިން ޔަޒީދުލްމުޤްރީ] އެ [ސަޢީދު، އެބަހީ އިބްނު އަބީ އައްޔޫބު] [ކަޢުބު ބިން އަލްޤާމާ] [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅުގެ އަރިހުން] [ބިލާލް ބިން ޢަބްދުالله ބިން ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވާފައި ވެއެވެ އަންހެނުންނަށް ހުއްދައަށް އެދިއްޖެނަމަ މިސްކިތުން އެމީހުންގެ ހައްގުތައް ނަގަން ހުއްޓުވުން.' ބިލާލް ބުނީ اللهގެ ޙަޟްރަތުގައި އަހަރެން އެކަންކަން ހުއްޓުވާނަމެވެ. އަބްދުالله އެކަލޭގެފާނަށް ވިދާޅުވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 673
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الْأَيْلِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي مَخْرَمَةُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ بُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ أَنَّ زَيْنَبَ الثَّقَفِيَّةَ كَانَتْ تُحَدِّثُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ إِذَا شَهِدَتْ إِحْدَاكُنَّ الْعِشَاءَ فَلَا تَطَيَّبْ تِلْكَ اللَّيْلَةَ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޙަރޫން ބިން ސަޢީދުލް ޢައިލީ] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، [އިބްނު ވަޙްބު] [ބަސްރު ބިން ސަޢީދު] ގެ އަރިހުން [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅުގެ އަރިހުން] އަޅުގަނޑަށް [މަޚްރާމާ] އަންގަވާފައިވާ ގޮތުގައި، [ޒައިނަބު އައްތަޤާފިއްޔާ] الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން ރިވާކުރެއްވި ވާހަކައެވެ އެރޭ ސެންޓު އަޅާށެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 674
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَجْلَانَ حَدَّثَنِي بُكَيْرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْأَشَجِّ عَنْ بُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ زَيْنَبَ امْرَأَةِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَتْ قَالَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا شَهِدَتْ إِحْدَاكُنَّ الْمَسْجِدَ فَلَا تَمَسَّ طِيبًا
އަޅުގަނޑުމެން [އަބޫބަކުރު ބިން އަބީ ޝައިބާ] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ޔަޙްޔާ ބިން ސަޢީދުލްޤަޘްޠާން] [މުޙައްމަދު ބިން އަޖްލާން] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ، [ބުކައިރު ބިން ޢަބްދުالله ބިން އަލް އައްޝައްޖު] [ބުޞްރު ބިން ސަޢީދު] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުاللهގެ އަނބިކަނބަލުން ޒައިނަބު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި ކަމުގައެވެ of Allah be upon him) އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 675
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي فَرْوَةَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ خُصَيْفَةَ عَنْ بُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّمَا امْرَأَةٍ أَصَابَتْ بَخُورًا فَلَا تَشْهَدْ مَعَنَا الْعِشَاءَ الْآخِرَةَ
ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ އާއި އިސްޙާޤު ބިން އިބްރާހީމް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައި ވާއިރު، ޔަޙްޔާ ވިދާޅުވިއެވެ، ޢަބްދުالله ބިން މުޙައްމަދު ބިން ޢަބްދުﷲ ބިން އަބީ ފަރުވާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ ޔަޒީދު ބިން ޚުޝައިފާގެ އަރިހުން ބުޞްރު ބިން ސަޢީދުގެ އަރިހުން އަބޫ ހުރައިރާގެ އަރިހުން އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ އަހަރެމެންނަށް 'އިޝާ' ނަމާދުގައި، އެންމެ ފަހު ފަރުޟު ނަމާދުގައެވެ."'
Hadith
Imam Muslim : 676
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ بْنِ قَعْنَبٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ يَعْنِي ابْنَ بِلَالٍ عَنْ يَحْيَى وَهُوَ ابْنُ سَعِيدٍ عَنْ عَمْرَةَ بِنْتِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّهَا سَمِعَتْ عَائِشَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَقُولُ لَوْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَأَى مَا أَحْدَثَ النِّسَاءُ لَمَنَعَهُنَّ الْمَسْجِدَ كَمَا مُنِعَتْ نِسَاءُ بَنِي إِسْرَائِيلَ قَالَ فَقُلْتُ لِعَمْرَةَ أَنِسَاءُ بَنِي إِسْرَائِيلَ مُنِعْنَ الْمَسْجِدَ قَالَتْ نَعَمْ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ يَعْنِي الثَّقَفِيَّ قَالَ ح و حَدَّثَنَا عَمْرٌو النَّاقِدُ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ قَالَ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ قَالَ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ كُلُّهُمْ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދުالله ބިން މަސްލަމާ ބިން ޤަޢުނަބް] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ސުލައިމާން، އެބަހީ އިބްނު ބިލާލް] [ޔަޙްޔާގެ އަރިހުން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވިއެވެ އަންހެނުންނަށް ދިމާވަމުންދާ ކަންތައްތައް الله ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމައަށް ފެނިވަޑައިގަތީ - މިހާރު - އިސްރާއީލުގެ ދަރިންގެ އަންހެނުންނަށް ވަނުމަށް ހުރަސްއެޅި ފަދައިން މިސްކިތްތަކަށް ވަނުމަށް ހުރަސްއެޅިދާނެއެވެ.' ރާވާހިރު ވިދާޅުވިއެވެ. އެކަމަނާ ޖަވާބު ދިނީ 'އާނ' ކަމަށެވެ. [މުޙައްމަދު ބިން އަލްމުޘްނާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ، [ޢަބްދުލް ވަޙޙާބު، މާނައަކީ އައްތަޤާފީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ، --އަނެއްކާވެސް ރިވާޔަތުގެ ސިލްސިލާއެއްގެ ތެރެއިން-- އަދި [އަމްރޫ އަން-ނަޤީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [ސުފްޔާން ބިން އުޔާނާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ، --އަނެއްކާވެސް ރިވާޔަތުގެ ސިލްސިލާއެއްގެ ތެރެއިން-- އަދި [އަބޫބަކުރު ބިން އަބީ ޝައިބާޙް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ، [އަބޫ ޚާލިދުލް އަޙްމަރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ، --އަނެއްކާވެސް ރިވާޔަތުގެ ސިލްސިލާއެއްގެ ތެރެއިން-- އަދި [އިސްޙާޤު ބިން އިބްރާހީމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 677
حَدَّثَنَا أَبُو جَعْفَرٍ مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ وَعَمْرٌو النَّاقِدُ جَمِيعًا عَنْ هُشَيْمٍ قَالَ ابْنُ الصَّبَّاحِ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا أَبُو بِشْرٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ فِي قَوْلِهِ عَزَّ وَجَلَّ { وَلَا تَجْهَرْ بِصَلَاتِكَ وَلَا تُخَافِتْ بِهَا } قَالَ نَزَلَتْ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُتَوَارٍ بِمَكَّةَ فَكَانَ إِذَا صَلَّى بِأَصْحَابِهِ رَفَعَ صَوْتَهُ بِالْقُرْآنِ فَإِذَا سَمِعَ ذَلِكَ الْمُشْرِكُونَ سَبُّوا الْقُرْآنَ وَمَنْ أَنْزَلَهُ وَمَنْ جَاءَ بِهِ فَقَالَ اللَّهُ تَعَالَى لِنَبِيِّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { وَلَا تَجْهَرْ بِصَلَاتِكَ } فَيَسْمَعَ الْمُشْرِكُونَ قِرَاءَتَكَ { وَلَا تُخَافِتْ بِهَا } عَنْ أَصْحَابِكَ أَسْمِعْهُمْ الْقُرْآنَ وَلَا تَجْهَرْ ذَلِكَ الْجَهْرَ { وَابْتَغِ بَيْنَ ذَلِكَ سَبِيلًا } يَقُولُ بَيْنَ الْجَهْرِ وَالْمُخَافَتَةِ
[އަބޫ ޖަޢުފަރު މުޙައްމަދު ބިން އަޝްޝައްބާ] އަދި [އަމްރޫ އަން-ނަޤީދު] އެންމެންވެސް [ޙުޝައިމް] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރައްވާފައި ވާއިރު، [އިބްނު އަޝްޝައްބާ] ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ، [ޙުޝައިމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫ ބިޝާރު] [ސަޢީދު ބިން ޖުބައިރު] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޢައްބާސް] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، އެކަލޭގެފާނުގެ ބަސްފުޅާ ބެހޭގޮތުން ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ އެމީހުން'. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އެކަލޭގެފާނުގެ އަޞްޙާބީން ނަމާދުގައި އިސްކޮށް އުޅުއްވާއިރު، ޤުރުއާން ކިޔަވަމުން ގެންދަވަނިކޮށް އަޑު އުފުއްލަވައެވެ. މުޝްރިކުންނަށް ބަލާއިރު، މި އަޑު އިވުމުން، ޤުރުއާނަށް ފާޑުކިޔައި، އަދި އެ ޤުރުއާން ބާވައިލެއްވި މީހާ - الله އާއި ޖިބްރީލް - އަދި އެ ގެންނެވި މީހާ - މުޙައްމަދު - އަށް ފާޑުކިޔާނެއެވެ. ފަހެ، الله އެކަލާނގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމައަށް ވިދާޅުވިއެވެ. އެމީހުން ޤުރުއާން އަޑުއަހާށެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވީ އަޑުގަދަ ކަމާއި މަޑުމައިތިރި ކަމުގެ މެދުގައި'' ކަމަށެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 678
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّاءَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ فِي قَوْلِهِ عَزَّ وَجَلَّ { وَلَا تَجْهَرْ بِصَلَاتِكَ وَلَا تُخَافِتْ بِهَا } قَالَتْ أُنْزِلَ هَذَا فِي الدُّعَاءِ حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ ح قَالَ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ وَوَكِيعٌ ح قَالَ أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ كُلُّهُمْ عَنْ هِشَامٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ
ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައި ވާއިރު، ޔަޙްޔާ ބިން ޒަކަރިއްޔާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވީ އޭނާގެ ބައްޕަ ޢާއިޝާގެ އަރިހުން ހިޝާމް ބިން އުރުވާގެ އަރިހުން الله ގެ ބަސްފުޅުތަކާ ބެހޭގޮތުންނެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ: "މި އާޔަތް ބާވައިލެއްވީ ދުޢާކުރުމާ ބެހޭ ގޮތުންނެވެ." ޤުޠައްބާ ބިން ސަޢީދު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި، ހައްމާދު ބިން ޒައިދު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި -- އެހެން ރިވާޔަތެއްގެ ތެރެއިން -- އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އަބޫ ކުރުރައިބު ވިދާޅުވީ، އަބޫ މުޢާވިޔަތު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި، އެ އެންމެންވެސް މި ސިލްސިލާ ފޯރުކޮށްދިނުމާއެކު ހިޝާމްގެ އަރިހުން ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ މިފަދަ ޙަދީޘެކެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 679
و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ كُلُّهُمْ عَنْ جَرِيرٍ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ عَبْدِ الْحَمِيدِ عَنْ مُوسَى بْنِ أَبِي عَائِشَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ فِي قَوْلِهِ عَزَّ وَجَلَّ { لَا تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ } قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا نَزَلَ عَلَيْهِ جِبْرِيلُ بِالْوَحْيِ كَانَ مِمَّا يُحَرِّكُ بِهِ لِسَانَهُ وَشَفَتَيْهِ فَيَشْتَدُّ عَلَيْهِ فَكَانَ ذَلِكَ يُعْرَفُ مِنْهُ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى { لَا تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ } أَخْذَهُ { إِنَّ عَلَيْنَا جَمْعَهُ وَقُرْآنَهُ } إِنَّ عَلَيْنَا أَنْ نَجْمَعَهُ فِي صَدْرِكَ وَقُرْآنَهُ فَتَقْرَؤُهُ { فَإِذَا قَرَأْنَاهُ فَاتَّبِعْ قُرْآنَهُ } قَالَ أَنْزَلْنَاهُ فَاسْتَمِعْ لَهُ { إِنَّ عَلَيْنَا بَيَانَهُ } أَنْ نُبَيِّنَهُ بِلِسَانِكَ فَكَانَ إِذَا أَتَاهُ جِبْرِيلُ أَطْرَقَ فَإِذَا ذَهَبَ قَرَأَهُ كَمَا وَعَدَهُ اللَّهُ
އަދި [ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު] އާއި [އަބޫބަކުރު ބިން އަބީ ޝައިބާ] އަދި [އިޝާޤް ބިން އިބްރާހީމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [ޖަރީރު] ގެ އަރިހުން، އެބޭކަލުން ވިދާޅުވެފައިވަނީ [އަބޫބަކުރު]، [ޖަރީރު ބިން ޢަބްދުލް ޙަމީދު] [މޫސާ ބިން އަބީ ޢާއިޝާ] ގެ އަރިހުން [ސަޢީދު ބިން ޖުބައިރު] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޢައްބާސް] ގެ އަރިހުން الله ގެ ބަސްފުޅުގެ ވާހަކަ، 'ނުކުރުވާށެވެ ދުލުން ހަރަކާތްތެރިވާށެވެ'. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އެއީ -ތިބާގެ މޭމަތީގައި- އެއްކުރުމާއި -ތިބާ ކިޔުމަށް ފަރިތަ ހެދުމަކީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ވާޖިބެކެވެ'. އެއީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ވާޖިބެއް، އެއީ -ތިބާގެ މޭމަތީގައި- އެއްކުރުމާއި، -ތިބާ ކިޔުމަށް ފަރިތަކޮށް، ތިބާއަށް ކިޔައިލެވޭނެ ގޮތް ހެދުމެވެ. 'ތިޔަބައިމީހުން ކިޔަވާ ނިމުމުން، ދެން ކިޔެވުމަށް ތަބާވާށެވެ'. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވީ، '-މާނަ- ތިމަންރަސްކަލާނގެ ބާވައިލެއްވި ހިނދު ދެން އަޑުއަހާށެވެ'. އެކަން ބަޔާންކޮށްދިނުމަކީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ވާޖިބެކެވެ. އޭގެ މާނައަކީ ދުލުން ވިސްނައިދިނުމެވެ. އެހެންކަމުން ޖިބްރީލް އޭނާގެ ގާތަށް އައުމުން އޭނާ އަޑުއަހަން ހިމޭންވާނެއެވެ. އަދި އެކަލޭގެފާނު ވަޑައިގަތުމުން، الله ވަޢުދުވެވޮޑިގެންވާ ގޮތަށް ކިޔެވުމަށް -ކުޅަދާނަވާނެއެވެ'.
Hadith
Imam Muslim : 680
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ مُوسَى بْنِ أَبِي عَائِشَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ فِي قَوْله { لَا تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ } قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعَالِجُ مِنْ التَّنْزِيلِ شِدَّةً كَانَ يُحَرِّكُ شَفَتَيْهِ فَقَالَ لِي ابْنُ عَبَّاسٍ أَنَا أُحَرِّكُهُمَا كَمَا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُحَرِّكُهُمَا فَقَالَ سَعِيدٌ أَنَا أُحَرِّكُهُمَا كَمَا كَانَ ابْنُ عَبَّاسٍ يُحَرِّكُهُمَا فَحَرَّكَ شَفَتَيْهِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى { لَا تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ إِنَّ عَلَيْنَا جَمْعَهُ وَقُرْآنَهُ } قَالَ جَمْعَهُ فِي صَدْرِكَ ثُمَّ تَقْرَؤُهُ { فَإِذَا قَرَأْنَاهُ فَاتَّبِعْ قُرْآنَهُ } قَالَ فَاسْتَمِعْ وَأَنْصِتْ ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا أَنْ تَقْرَأَهُ قَالَ فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَتَاهُ جِبْرِيلُ اسْتَمَعَ فَإِذَا انْطَلَقَ جِبْرِيلُ قَرَأَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَمَا أَقْرَأَهُ
[ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫ ޢަވާނާ] ގެ އަރިހުން [މޫސާ ބިން އަބީ ޢާއިޝާ] ގެ އަރިހުން [ސަޢީދު ބިން ޖުބައިރު] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޢައްބާސް] ގެ އަރިހުން الله ގެ ބަސްފުޅާ ބެހޭގޮތުން ކިޔައިދެއްވިއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އޭނާ ތުންފަތް ހަރަކާތްތެރިކުރީ -އަޑުއަހާލަން-'. ދެން އިބްނު ޢައްބާސް އެކަލޭގެފާނަށް ވިދާޅުވިއެވެ. ސަޢީދު ވިދާޅުވީ، 'އަހަރެން އެތަކެތި ބަދަލުކުރަނީ އިބްނު އައްބާސް ކުރިން އެތަކެތި ބަދަލުކުރި ގޮތަށް' ކަމަށެވެ. ދެން އެކަލޭގެފާނު އެކަލޭގެފާނު އެކަލޭގެފާނު އެކަލޭގެފާނު އެކަލޭގެފާނު ޙަރަކާތްތެރިވެވަޑައިގަތީ، ދެން الله ބާވައިލެއްވީ، 'ތިޔަބޭފުޅުންގެ ދުލުން ޤުރުއާން -ކިޔުމަށް- ޙަރަކާތްތެރި ނުކުރައްވާށެވެ. އެކަން -ތިބާގެ މޭމަތީގައި- އެއްކުރުމާއި -ތިބާ ކިޔެވުމަށް މޮޅު ހެދުމަކީ އަހަރެމެންގެ ވާޖިބެކެވެ'. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވީ، 'އޭގެ މާނައަކީ މޭމަތީގައި އެއްކޮށް، ދެން ކިޔެވުން' ކަމަށެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. ދެން ތިޔަބައިމީހުން އެ ކިޔުމަށް ފަރިތަ ކުރުމަކީ އަހަރެމެންގެ ވާޖިބެކެވެ''. ރާވީ އަނެއްކާވެސް ވިދާޅުވިއެވެ.
