Shiga Musulunci, danna nan
Islam Al-Haq: Qur'ani da Hadisi
(Musulunci na Gaskiya)
Free Download / Sauke kyauta

Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadisi

Hadisi

Imam Muslim : 621

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا قَالَ الْقَارِئُ { غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلَا الضَّالِّينَ } فَقَالَ مَنْ خَلْفَهُ آمِينَ فَوَافَقَ قَوْلُهُ قَوْلَ أَهْلِ السَّمَاءِ غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ

Ya gaya mana [Qutaibah bin Sa'id] ya gaya mana [Ya'qub wato Ibn Abdurrahman] daga [Suhail] daga [mahaifinsa] daga [Abu Hurairah ra] cewa Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam ya ce, "Idan mai karatu ya ce, 'Ghairil Maghdhubi Alaihim wala adh-Dhallin (Ba hanyar waɗanda suka yi fushi ba kuma ba hanyar waɗanda suka ɓata ba)' to mutanen da ke bayansa suna cewa, 'Amin' kuma kalmominsa sun yi daidai da kalmomin mutanen sama, to za a gafarta masa zunubansa na baya."

Hadisi

Imam Muslim : 622

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَعَمْرٌو النَّاقِدُ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَأَبُو كُرَيْبٍ جَمِيعًا عَنْ سُفْيَانَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُا سَقَطَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ فَرَسٍ فَجُحِشَ شِقُّهُ الْأَيْمَنُ فَدَخَلْنَا عَلَيْهِ نَعُودُهُ فَحَضَرَتْ الصَّلَاةُ فَصَلَّى بِنَا قَاعِدًا فَصَلَّيْنَا وَرَاءَهُ قُعُودًا فَلَمَّا قَضَى الصَّلَاةَ قَالَ إِنَّمَا جُعِلَ الْإِمَامُ لِيُؤْتَمَّ بِهِ فَإِذَا كَبَّرَ فَكَبِّرُوا وَإِذَا سَجَدَ فَاسْجُدُوا وَإِذَا رَفَعَ فَارْفَعُوا وَإِذَا قَالَ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ فَقُولُوا رَبَّنَا وَلَكَ الْحَمْدُ وَإِذَا صَلَّى قَاعِدًا فَصَلُّوا قُعُودًا أَجْمَعُونَ حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ خَرَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ فَرَسٍ فَجُحِشَ فَصَلَّى لَنَا قَاعِدًا ثُمَّ ذَكَرَ نَحْوَهُ حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صُرِعَ عَنْ فَرَسٍ فَجُحِشَ شِقُّهُ الْأَيْمَنُ بِنَحْوِ حَدِيثِهِمَا وَزَادَ فَإِذَا صَلَّى قَائِمًا فَصَلُّوا قِيَامًا حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا مَعْنُ بْنُ عِيسَى عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَكِبَ فَرَسًا فَصُرِعَ عَنْهُ فَجُحِشَ شِقُّهُ الْأَيْمَنُ بِنَحْوِ حَدِيثِهِمْ وَفِيهِ إِذَا صَلَّى قَائِمًا فَصَلُّوا قِيَامًا حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ أَخْبَرَنِي أَنَسٌ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَقَطَ مِنْ فَرَسِهِ فَجُحِشَ شِقُّهُ الْأَيْمَنُ وَسَاقَ الْحَدِيثَ وَلَيْسَ فِيهِ زِيَادَةُ يُونُسَ وَمَالِكٍ

Ya gaya mana [Yahya bin Yahya], [Qutaibah bin Sa'id], [Abu Bakr bin Abi Syaibah], [Amru an-Naqid], [Zuhair bin Harb] da [Abu Kuraib] duk an ruwaito daga [Sufyan] [Abu Bakr] ya ce, ya gaya mana [Sufyan bin Uyainah] daga [az-Zuhri] ya ce, "Na ji [Anas bin Malik] yana cewa, "Annabi sallallahu alaihi wasallam ya faɗo daga kan dokinsa kuma fatar gefen damansa ta bare, sannan muka tsaya don mu ziyarce shi, sannan lokacin sallah ya yi. Sai ya yi addu'a yana jagorantar mu muna zaune, sannan muka yi addu'a a bayansa muna zaune. Da aka gama addu'ar, sai ya ce, "An sanya limami a bi shi. Idan ya yi takbir to sai ya yi takbir, idan kuma ya yi sujada sai ya yi sujada, idan ya ɗaga sai ya ɗaga. Idan ya ce, 'Samiallahu liman hamidahu (Allah ya ji waɗanda suka yabe shi)' sai ka ce, 'Rabbana wa laka al-Hamdu (Ubangijinmu da Kai duk abin yabo ne)', idan kuma ya yi addu'a a zaune sai ka zauna ka yi addu'a, dukkanku." An gaya mana [Qutaibah bin Sa'id] ya gaya mana [Laits] - ta wata hanyar bayyanuwa - kuma ya gaya mana [Muhammad bin Rumh] ya gaya mana [al-Laits] daga [Ibn Shihab] daga [Anas bin Malik] ya ce, "Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam ya faɗi a fuskarsa daga kan dokinsa, sannan fatarsa ​​ta bare, sannan ya yi addu'a ya jagorance mu sannan ya ambaci hadisi kamar haka. An gaya mini [Harmalah bin Yahya] ya gaya mana [Ibn Wahb] ya gaya mini [Yunus] daga [Ibn Shihab] ya gaya mini [Anas bin Malik] cewa Manzon Allah (tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi) ya faɗi daga kan dokinsa, sannan fatar gefen damansa ta bare" kamar yadda yake a hadisi na biyu, kuma ya ƙara da cewa, "Idan ya yi addu'a a tsaye to ya yi addu'a a tsaye." [Ibn Abi Umar] ya ba mu labari [Ma'an bin Isa] daga [Malik bin Anas] daga [az-Zuhri] daga [Anas] cewa Manzon Allah (tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi) yana hawa doki, sai ya faɗo daga gare shi, kuma gefen dama na fatarsa ​​ya bare,' kamar yadda hadisinsu ya nuna. Kuma a cikinsa, 'Idan ya yi sallah a tsaye, to sai ku yi sallah a tsaye.' [Abd bin Humaid] ya ba mu labari [Abdurrazzaq] ya ba mu labari [Ma'ar] daga [az-Zuhri] ya ba ni labari [Anas] cewa Annabi (tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi) ya faɗo daga dokinsa kuma gefen dama na fatarsa ​​ya bare.' Sannan ya kawo wannan hadisin, kuma babu wani abu da Yunus da Malik suka ƙara masa.

Hadisi

Imam Muslim : 623

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ اشْتَكَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَدَخَلَ عَلَيْهِ نَاسٌ مِنْ أَصْحَابِهِ يَعُودُونَهُ فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَالِسًا فَصَلُّوا بِصَلَاتِهِ قِيَامًا فَأَشَارَ إِلَيْهِمْ أَنْ اجْلِسُوا فَجَلَسُوا فَلَمَّا انْصَرَفَ قَالَ إِنَّمَا جُعِلَ الْإِمَامُ لِيُؤْتَمَّ بِهِ فَإِذَا رَكَعَ فَارْكَعُوا وَإِذَا رَفَعَ فَارْفَعُوا وَإِذَا صَلَّى جَالِسًا فَصَلُّوا جُلُوسًا حَدَّثَنَا أَبُو الرَّبِيعِ الزَّهْرَانِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي جَمِيعًا عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ

Ya gaya mana [Abdu Bakr bin Abi Syaibah] ya gaya mana [Abdu bin Sulaiman] daga [Hisyam] daga [mahaifinsa] daga [Aisha] ya ce, "Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam ya yi korafi, sai wasu mutane daga cikin sahabbansa suka ziyarce shi don su ziyarce shi, sai Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam ya yi addu'a yana zaune, sannan suka yi addu'a suna tsaye, suna bin sallarsa, sannan ya yi musu alama da su zauna, sai suka zauna. Da (an gama sallar) ya juya ya ce, "An sanya Limami ya jagoranci, idan ya yi ruku'u, sai ku yi ruku'u, idan ya ɗaga sai ku ɗaga, idan ya yi salla a zaune, to ku yi addu'a kuna zaune." Ya gaya mana [Abu ar-Rabi' az-Zahrani] ya gaya mana [Hammad, wato Ibn Zaid] -- ta wata hanyar riwaya -- kuma ya gaya mana [Abu Bakr bin Abi Syaibah] kuma [Abu Kuraib] duk sun ce, ya gaya mana [Ibn Numair] -- ta wata hanyar riwaya -- kuma ya gaya mana [Ibn Numair] ya ce, ya gaya mana [Babana] duk sun ruwaito daga [Hisyam bin Urwah] da wannan isnadi hadisi kamar haka.

Hadisi

Imam Muslim : 624

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَ اشْتَكَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّيْنَا وَرَاءَهُ وَهُوَ قَاعِدٌ وَأَبُو بَكْرٍ يُسْمِعُ النَّاسَ تَكْبِيرَهُ فَالْتَفَتَ إِلَيْنَا فَرَآنَا قِيَامًا فَأَشَارَ إِلَيْنَا فَقَعَدْنَا فَصَلَّيْنَا بِصَلَاتِهِ قُعُودًا فَلَمَّا سَلَّمَ قَالَ إِنْ كِدْتُمْ آنِفًا لَتَفْعَلُونَ فِعْلَ فَارِسَ وَالرُّومِ يَقُومُونَ عَلَى مُلُوكِهِمْ وَهُمْ قُعُودٌ فَلَا تَفْعَلُوا ائْتَمُّوا بِأَئِمَّتِكُمْ إِنْ صَلَّى قَائِمًا فَصَلُّوا قِيَامًا وَإِنْ صَلَّى قَاعِدًا فَصَلُّوا قُعُودًا حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا حُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الرُّؤَاسِيُّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَ صَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ خَلْفَهُ فَإِذَا كَبَّرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَبَّرَ أَبُو بَكْرٍ لِيُسْمِعَنَا ثُمَّ ذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ اللَّيْثِ

Ya gaya mana [Qutaibah bin Sa'id] ya gaya mana [Laits] -- ta wata hanyar ruwaya -- kuma ya gaya mana [Muhammad bin Rumh] ya ba mu labari [al-Laits] daga [Abu az-Zubair] daga [Jabir] ya ce, "Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam ya yi nishi, sai muka yi addu'a a bayansa, yayin da yake zaune, sai Abubakar ya ji takbirnsa ga mutane. Sai ya juyo gare mu, sannan ya gan mu muna addu'a yayin da muke tsaye. Sai ya yi mana alama da mu zauna, sannan muka yi addu'a yayin da muke zaune, don haka lokacin da ya yi gaisuwa, sai ya ce, 'Kun yi addu'a ne kawai yayin da kuke tsaye, kuma idan ya yi addu'a yayin da kuke tsaye ku zauna, to ku yi addu'a a wannan yanayin ku zauna'." Ya gaya mana [Yahya bin Yahya] ya gaya mana [Humaid bin Abdurrahman ar-Ruasi] daga [mahaifinsa] daga [Abu az-Zubair] daga [Jabir] ya ce, "Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam ya jagorance mu a cikin sallah, yayin da Abubakar yake a bayansa. Lokacin da Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam ya yi takbir, sai ya yi takbir don ya ji takbir ɗinsa a gare mu." Sannan ya ambaci wani abu kamar hadisin al-Laits.

Hadisi

Imam Muslim : 625

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا الْمُغِيرَةُ يَعْنِي الْحِزَامِيَّ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّمَا الْإِمَامُ لِيُؤْتَمَّ بِهِ فَلَا تَخْتَلِفُوا عَلَيْهِ فَإِذَا كَبَّرَ فَكَبِّرُوا وَإِذَا رَكَعَ فَارْكَعُوا وَإِذَا قَالَ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ فَقُولُوا اللَّهُمَّ رَبَّنَا لَكَ الْحَمْدُ وَإِذَا سَجَدَ فَاسْجُدُوا وَإِذَا صَلَّى جَالِسًا فَصَلُّوا جُلُوسًا أَجْمَعُونَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ

An gaya mana [Qutaibah bin Sa'id] ya gaya mana [al-Mughirah wato al-Hizami] daga [Abu az-Zinad] daga [al-A'raj] daga [Abu Hurairah ra] cewa Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam ya ce, "An sanya Imam ya zama abin koyi, don haka kada ku saba masa. Idan ya yi takbir, to ku yi takbir, idan ya ɗaga kansa to ku ɗaga kawunanku. Idan ya ce, 'Samiallahu liman hamidahu', to ku ce, 'Allahumma Rabbana laka al-Hamdu'. Idan ya yi sujada, to ku yi sujada. Idan ya yi sallah a zaune, to duk ku yi sallah a zaune." Ya gaya mana [Muhammad bin Rafi'] ya gaya mana [Abdurrazzaq] ya gaya mana [Ma'mar] daga [Hammam bin Munabbih] daga [Abu Hurairah ra] daga Annabi sallallahu alaihi wasallam da makamantansu.

Hadisi

Imam Muslim : 626

حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَابْنُ خَشْرَمٍ قَالَا أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعَلِّمُنَا يَقُولُ لَا تُبَادِرُوا الْإِمَامَ إِذَا كَبَّرَ فَكَبِّرُوا وَإِذَا قَالَ { وَلَا الضَّالِّينَ } فَقُولُوا آمِينَ وَإِذَا رَكَعَ فَارْكَعُوا وَإِذَا قَالَ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ فَقُولُوا اللَّهُمَّ رَبَّنَا لَكَ الْحَمْدُ حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي الدَّرَاوَرْدِيَّ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنَحْوِهِ إِلَّا قَوْلَهُ { وَلَا الضَّالِّينَ } فَقُولُوا آمِينَ وَزَادَ وَلَا تَرْفَعُوا قَبْلَهُ

Ya gaya mana [Ishaq bin Ibrahim] kuma [Ibn Khasyram] duk sun ce, ya gaya mana [Isa bin Yunus] ya gaya mana [al-A'masy] daga [Abu Salih] daga [Abu Hurairah ra] ya ce, "Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam ya koya mana, ya ce, 'Kada ku gabaci limami. Idan ya yi takbir, to ku yi takbir, idan ya ce, 'Waladhdhallin'. Sai ku ce, 'Amin'. Idan ya yi ruku'u, to ku yi ruku'u, idan ya ce, 'Sami'allahu liman hamidahu', to ku ce, 'Allahumma Rabbana laka al-Hamdu'." [Qutaibah] ya ba mu labarin [Abdul Aziz, wato ad-Darawardi] daga [Suhail bin Abi Salih] daga [mahaifinsa] daga [Abu Hurairah ra] daga Annabi sallallahu'alaihi wa sallam da wani hadisi makamancin haka sai dai faɗinsa, "Waladhdhallin' sannan ku ce 'Amin'. Kuma ya ƙara da cewa, 'Kuma kada ku ɗaga kawunanku kafin'."

Hadisi

Imam Muslim : 627

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ح و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ يَعْلَى وَهُوَ ابْنُ عَطَاءٍ سَمِعَ أَبَا عَلْقَمَةَ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّمَا الْإِمَامُ جُنَّةٌ فَإِذَا صَلَّى قَاعِدًا فَصَلُّوا قُعُودًا وَإِذَا قَالَ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ فَقُولُوا اللَّهُمَّ رَبَّنَا لَكَ الْحَمْدُ فَإِذَا وَافَقَ قَوْلُ أَهْلِ الْأَرْضِ قَوْلَ أَهْلِ السَّمَاءِ غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ

Ya gaya mana [Muhammad bin Basysyar] ya gaya mana [Muhammad bin Ja'far] ya gaya mana [Syu'bah] - ta wasu hanyoyin riwayoyi -, kuma ya gaya mana [Ubaidullah bin Mu'adz] kuma lafazh nasa ne, ya gaya mana [mahaifina] ya gaya mana [Syu'bah] daga [Ya'ala, kuma shi ne Ibn 'Atha'] ya ji [Abu 'Alqamah], ya ji [Abu Hurairah] yana cewa, "Manzon Allah sallallahu 'alaihi wasallam" ya ce, 'Limami garkuwa ne, idan yana sallah yana zaune, to kana sallah kana zaune. Kuma idan ya ce, 'Sami'allahu liman hamidahu', to ka ce, 'Allahumma laka al-Hamdu'. Don haka idan maganar mutanen duniya ta yi daidai da maganar mutanen sama, to zunubansu sun shuɗe. An gafarta musu."

Hadisi

Imam Muslim : 628

حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ حَيْوَةَ أَنَّ أَبَا يُونُسَ مَوْلَى أَبِي هُرَيْرَةَ حَدَّثَهُ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُا عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ إِنَّمَا جُعِلَ الْإِمَامُ لِيُؤْتَمَّ بِهِ فَإِذَا كَبَّرَ فَكَبِّرُوا وَإِذَا رَكَعَ فَارْكَعُوا وَإِذَا قَالَ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ فَقُولُوا اللَّهُمَّ رَبَّنَا لَكَ الْحَمْدُ وَإِذَا صَلَّى قَائِمًا فَصَلُّوا قِيَامًا وَإِذَا صَلَّى قَاعِدًا فَصَلَّوْا قُعُودًا أَجْمَعُونَ

An gaya min [Abu ath-Tahir] ya gaya mana [Ibnu Wahb] daga [Haiwah] cewa [Abu Yunus maula Abu Hurairah ra] ya gaya masa, ya ce, na ji [Abu Hurairah] Radhiyallahu 'anhu] yana cewa daga Manzon Allah sallallahu 'alaihi wasallam cewa ya ce, "An sanya Imam ya jagoranci, idan ya yi takbir, sannan ku yi takbir, idan ya yi ruku'u, sannan ku yi ruku'u. Kuma idan ya ce, 'Sami'allahu liman hamidahu', to ku ce, 'Allahumma laka al-Hamdu'. Kuma idan ya yi salla a tsaye, to ku yi salla a tsaye, idan kuma kuka yi salla a zaune, to dukkanku ku yi salla a zaune."

Hadisi

Imam Muslim : 629

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يُونُسَ حَدَّثَنَا زَائِدَةُ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ أَبِي عَائِشَةَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ دَخَلْتُ عَلَى عَائِشَةَ فَقُلْتُ لَهَا أَلَا تُحَدِّثِينِي عَنْ مَرَضِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ بَلَى ثَقُلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَصَلَّى النَّاسُ قُلْنَا لَا وَهُمْ يَنْتَظِرُونَكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ ضَعُوا لِي مَاءً فِي الْمِخْضَبِ فَفَعَلْنَا فَاغْتَسَلَ ثُمَّ ذَهَبَ لِيَنُوءَ فَأُغْمِيَ عَلَيْهِ ثُمَّ أَفَاقَ فَقَالَ أَصَلَّى النَّاسُ قُلْنَا لَا وَهُمْ يَنْتَظِرُونَكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ ضَعُوا لِي مَاءً فِي الْمِخْضَبِ فَفَعَلْنَا فَاغْتَسَلَ ثُمَّ ذَهَبَ لِيَنُوءَ فَأُغْمِيَ عَلَيْهِ ثُمَّ أَفَاقَ فَقَالَ أَصَلَّى النَّاسُ قُلْنَا لَا وَهُمْ يَنْتَظِرُونَكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ ضَعُوا لِي مَاءً فِي الْمِخْضَبِ فَفَعَلْنَا فَاغْتَسَلَ ثُمَّ ذَهَبَ لِيَنُوءَ فَأُغْمِيَ عَلَيْهِ ثُمَّ أَفَاقَ فَقَالَ أَصَلَّى النَّاسُ فَقُلْنَا لَا وَهُمْ يَنْتَظِرُونَكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَتْ وَالنَّاسُ عُكُوفٌ فِي الْمَسْجِدِ يَنْتَظِرُونَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِصَلَاةِ الْعِشَاءِ الْآخِرَةِ قَالَتْ فَأَرْسَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى أَبِي بَكْرٍ أَنْ يُصَلِّيَ بِالنَّاسِ فَأَتَاهُ الرَّسُولُ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَأْمُرُكَ أَنْ تُصَلِّيَ بِالنَّاسِ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ وَكَانَ رَجُلًا رَقِيقًا يَا عُمَرُ صَلِّ بِالنَّاسِ قَالَ فَقَالَ عُمَرُ أَنْتَ أَحَقُّ بِذَلِكَ قَالَتْ فَصَلَّى بِهِمْ أَبُو بَكْرٍ تِلْكَ الْأَيَّامَ ثُمَّ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَجَدَ مِنْ نَفْسِهِ خِفَّةً فَخَرَجَ بَيْنَ رَجُلَيْنِ أَحَدُهُمَا الْعَبَّاسُ لِصَلَاةِ الظُّهْرِ وَأَبُو بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ فَلَمَّا رَآهُ أَبُو بَكْرٍ ذَهَبَ لِيَتَأَخَّرَ فَأَوْمَأَ إِلَيْهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ لَا يَتَأَخَّرَ وَقَالَ لَهُمَا أَجْلِسَانِي إِلَى جَنْبِهِ فَأَجْلَسَاهُ إِلَى جَنْبِ أَبِي بَكْرٍ وَكَانَ أَبُو بَكْرٍ يُصَلِّي وَهُوَ قَائِمٌ بِصَلَاةِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالنَّاسُ يُصَلُّونَ بِصَلَاةِ أَبِي بَكْرٍ وَالنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَاعِدٌ قَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ فَدَخَلْتُ عَلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ فَقُلْتُ لَهُ أَلَا أَعْرِضُ عَلَيْكَ مَا حَدَّثَتْنِي عَائِشَةُ عَنْ مَرَضِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ هَاتِ فَعَرَضْتُ حَدِيثَهَا عَلَيْهِ فَمَا أَنْكَرَ مِنْهُ شَيْئًا غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ أَسَمَّتْ لَكَ الرَّجُلَ الَّذِي كَانَ مَعَ الْعَبَّاسِ قُلْتُ لَا قَالَ هُوَ عَلِيٌّ

Ya gaya mana [Ahmad bin Abdullah bin Yunus] ya gaya mana [Zaidah] ya gaya mana [Musa bin Abi Aisyah] daga [Ubaidullah bin Abdullah] ya ce, "Na ziyarci [Aisyah], sannan na ce mata, 'Za ki gaya min game da rashin lafiyar Manzon Allah sallallahu alaihi wa sallam?' ya ce, 'Shin mutane suna yin sallah tare?' Muka amsa, 'A'a, domin suna jiranka, Ya Manzon Allah.' Ya ce, 'Ku zuba min ruwa a cikin akwati.' Sai muka yi haka, sai ya yi wanka sannan ya fara tashi, sannan ya suma sannan ya dawo hayyacinsa, sannan ya tambaya, 'Shin mutane suna yin sallah a cikin jam'i?' Muka amsa, 'A'a, suna jiranka, Ya Manzon Allah.' Ya sake cewa, 'Ku zuba min ruwa a cikin akwati.' Sai muka yi, sai ya yi wanka, sannan ya fara farkawa, sannan ya sake suma, sannan ya farka cikin sani. Sai ya ce, 'Shin mutane sun yi sallah?' Muka amsa, 'Ba tukuna ba, suna jiranka, Ya Manzon Allah.' Sai ya sake cewa, 'A zuba min ruwa a cikin akwati.' Sai muka yi, sannan ya yi wanka, sannan ya fara farkawa, sannan ya sake suma, sannan ya farka cikin sani.' Sai ya ce, 'Shin mutane sun yi sallah?' Muka amsa, 'Ba tukuna ba, suna jiranka, Ya Manzon Allah.' Sai ya sake cewa, 'A zuba min ruwa a cikin akwati.' Sai muka yi, sai ya yi wanka, sannan ya fara tashi, sannan ya sake suma, sannan ya farka cikin sani.' Sai ya ce, 'Mutane sun taru don jiran Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam a masallaci don sallar dare ta ƙarshe.' Aisyah ta sake cewa, "Sai Manzon Allah ya aika wa Abubakar manzo ya roƙi mutane su yi addu'a. Sai mutumin ya zo wurin Abubakar ya ce, 'Manzon Allah ya gaya maka ka yi addu'a a matsayin shugaban mutane.' Sai Abubakar ya ce - duk da cewa shi mutum ne mai rauni (mai saurin fahimta), 'Ya Umar, ka yi addu'a don jagorantar mutane.' Aisyah ta sake cewa, 'Umar ma ya ce, 'Ka fi cancanta da hakan.' Aisyah ta ce, Sai Abubakar ya yi addu'a ya jagorance su a wannan ranar, sai Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam ya ji damuwa a ransa, sai ya fito da mutane biyu a bayansa, ɗaya daga cikinsu al-Abbas ne don sallar azahar yayin da Abubakar ke jagorantar mutane. Da Abubakar ya gan shi, nan take ya janye. Sai Annabi ya yi masa alama da kada ya ja da baya. Sai Manzon Allah ya ce wa mutanen biyu da ke goyon bayansa, 'Ku zaunar da ni kusa da shi'. Sai su biyu suka zauna kusa da Abubakar, a lokacin Abubakar ya yi addu'ar Annabi sallallahu alaihi wasallam yayin da mutane suka yi addu'ar Abubakar, Annabi sallallahu alaihi wasallam kuma ya yi addu'a yayin da yake zaune." [Ubaidullah] ya ce, "Na haɗu da [Abdullah bin Abbas], sannan na ce masa, "Zan yi maka bayani game da hadisin da Aisyah ta ba ni labarin rashin lafiyar Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam." Sai ya ce, "Ka faɗa mini." Sai na yi masa bayani game da hadisin. Sai ya zama bai musanta hadisin Aisyah ba kwata-kwata. Kawai sai ya tambaya, "Shin Aisyah ta ambaci sunan mutumin da ya goyi bayan Annabi da al-Abbas?" Na amsa, "A'a." Ya ce, "Shi ne Ali."

Hadisi

Imam Muslim : 630

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ رَافِعٍ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ قَالَ قَالَ الزُّهْرِيُّ وَأَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ أَنَّ عَائِشَةَ أَخْبَرَتْهُ قَالَتْ أَوَّلُ مَا اشْتَكَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي بَيْتِ مَيْمُونَةَ فَاسْتَأْذَنَ أَزْوَاجَهُ أَنْ يُمَرَّضَ فِي بَيْتِهَا وَأَذِنَّ لَهُ قَالَتْ فَخَرَجَ وَيَدٌ لَهُ عَلَى الْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسٍ وَيَدٌ لَهُ عَلَى رَجُلٍ آخَرَ وَهُوَ يَخُطُّ بِرِجْلَيْهِ فِي الْأَرْضِ فَقَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ فَحَدَّثْتُ بِهِ ابْنَ عَبَّاسٍ فَقَالَ أَتَدْرِي مَنْ الرَّجُلُ الَّذِي لَمْ تُسَمِّ عَائِشَةُ هُوَ عَلِيٌّ

Ya gaya mana [Muhammad bin Rafi'] da [Abd bin Humaid] kuma lafazh na Ibn Rafi' ne, dukansu biyun sun ce, ya gaya mana [Abdurrazzaq] ya gaya mana [Ma'amar] ya ce, ya ce [az-Zuhri], kuma ya gaya mini [Ubaidullah bin Abdullah bin Utbah] cewa [Aisyah] ya ba shi rahoto yana cewa, "A karo na farko da Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam ya yi korafin rashin lafiya a gidan Maimunah, sannan ya nemi izinin matansa su zauna a gidan Aisyah suka ba shi izini." Aisyah ta ce, "Sannan ya fito, hannu ɗaya al-Fadhl bin Abbas ya tallafa masa, ɗayan hannun kuma yana kan wani mutum, yayin da bai iya tafiya da ƙafafu biyu a ƙasa ba." Sai Ubaidullah ya ce, "Sannan na gaya wa [Ibn Abbas], sai ya tambaya, 'Shin kun san wanda Aisyah ba ta ambaci sunansa ba? Shi ne Ali'."

Hadisi

Imam Muslim : 631

حَدَّثَنِي عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ شُعَيْبِ بْنِ اللَّيْثِ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ جَدِّي قَالَ حَدَّثَنِي عُقَيْلُ بْنُ خَالِدٍ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ أَنَّ عَائِشَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ لَمَّا ثَقُلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاشْتَدَّ بِهِ وَجَعُهُ اسْتَأْذَنَ أَزْوَاجَهُ أَنْ يُمَرَّضَ فِي بَيْتِي فَأَذِنَّ لَهُ فَخَرَجَ بَيْنَ رَجُلَيْنِ تَخُطُّ رِجْلَاهُ فِي الْأَرْضِ بَيْنَ عَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ وَبَيْنَ رَجُلٍ آخَرَ قَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ فَأَخْبَرْتُ عَبْدَ اللَّهِ بِالَّذِي قَالَتْ عَائِشَةُ فَقَالَ لِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ هَلْ تَدْرِي مَنْ الرَّجُلُ الْآخَرُ الَّذِي لَمْ تُسَمِّ عَائِشَةُ قَالَ قُلْتُ لَا قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ هُوَ عَلِيٌّ

Ya gaya min [Abdul Malik bin Syu'aib bin al-Laits] ya gaya min [mahaifina] daga [kakana] ya ce, ya gaya min [Uqail bin Khalid] [Ibn Shihab] ya ce, ya gaya min [Ubaidullah bin Abdullah bin Utbah bin Mas'ud] cewa [Aisyah], matar Annabi sallallahu alaihi wasallam ta ce, "Lokacin da Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam ya ji nauyi, kuma ciwon ya yi tsanani, sai ya nemi izinin matansa don ya sha wahala daga rashin lafiyar da ke gidana. Sai suka ba shi izini, sannan ya fito a kan ƙafa tsakanin mutane biyu, ƙafafunsa ba za su iya tafiya a ƙasa ba, wato tsakanin Abbas bin Abdul Muthtalib da wani mutum." [Ubaidullah] ya ce, "Sannan na gaya wa Abdullah hadisin cewa Aisyah ta ce, sai [Abdullah bin Abbas] ya ce mini, 'Ka san wanene ɗayan mutumin wanda sunansa Aisyah bai ambata ba.' Mai ba da labari ya ce, "Na ce, 'A'a, ban sani ba'. Ibn Abbas ya ce, "Shi ne Ali."

Hadisi

Imam Muslim : 632

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ شُعَيْبِ بْنِ اللَّيْثِ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ جَدِّي حَدَّثَنِي عُقَيْلُ بْنُ خَالِدٍ قَالَ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ أَنَّ عَائِشَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ لَقَدْ رَاجَعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي ذَلِكَ وَمَا حَمَلَنِي عَلَى كَثْرَةِ مُرَاجَعَتِهِ إِلَّا أَنَّهُ لَمْ يَقَعْ فِي قَلْبِي أَنْ يُحِبَّ النَّاسُ بَعْدَهُ رَجُلًا قَامَ مَقَامَهُ أَبَدًا وَإِلَّا أَنِّي كُنْتُ أَرَى أَنَّهُ لَنْ يَقُومَ مَقَامَهُ أَحَدٌ إِلَّا تَشَاءَمَ النَّاسُ بِهِ فَأَرَدْتُ أَنْ يَعْدِلَ ذَلِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ أَبِي بَكْرٍ

Ya gaya mana [Abdul Malik bin Syu'aib bin al-Laits] ya gaya min [mahaifina] daga [kakana], ya gaya min [Uqail bin Khalid] ya ce, in ji [Ibn Shihab], ya gaya min [Ubaidullah bin Abdullah bin Utbah bin Mas'ud] cewa [A'isha], matar Annabi sallallahu alaihi wasallam ta ce, "Hakika na dawo na ziyarci Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam a wancan lokacin. Babu wani abu da ya sa na ziyarci Manzon Allah sau da yawa sai dai saboda bai faru a gare ni cewa mutane za su so shugaba bayan mutuwarsa wanda zai iya maye gurbinsa har abada ba, kuma idan ba haka ba ne, domin na yi zargin cewa babu wanda zai maye gurbinsa sai mutane za su gaji da shi."

Hadisi

Imam Muslim : 633

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ رَافِعٍ قَالَ عَبْدٌ أَخْبَرَنَا وَقَالَ ابْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ قَالَ الزُّهْرِيُّ وَأَخْبَرَنِي حَمْزَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ لَمَّا دَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْتِي قَالَ مُرُوا أَبَا بَكْرٍ فَلْيُصَلِّ بِالنَّاسِ قَالَتْ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَبَا بَكْرٍ رَجُلٌ رَقِيقٌ إِذَا قَرَأَ الْقُرْآنَ لَا يَمْلِكُ دَمْعَهُ فَلَوْ أَمَرْتَ غَيْرَ أَبِي بَكْرٍ قَالَتْ وَاللَّهِ مَا بِي إِلَّا كَرَاهِيَةُ أَنْ يَتَشَاءَمَ النَّاسُ بِأَوَّلِ مَنْ يَقُومُ فِي مَقَامِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ فَرَاجَعْتُهُ مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا فَقَالَ لِيُصَلِّ بِالنَّاسِ أَبُو بَكْرٍ فَإِنَّكُنَّ صَوَاحِبُ يُوسُفَ

Ya gaya mana [Muhammad bin Rafi'] kuma ['Abd bin Humaid] kuma lafazh na Ibn Rafi' ne, Abd ya ce, ya gaya mana yayin da Ibn Rafi' ya ce, ya gaya mana [Abdurrazzaq] ya gaya mana [Ma'mar], [az-Zuhri] ya ce, kuma ya gaya mini [Hamzah bin Abdullah bin Umar] daga [Aisyah] ya ce, "Lokacin da Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam ya shiga gidana, sai ya ce, 'Ku gaya wa Abubakar ya jagoranci addu'o'i ga mutane'." Aisyah ta ce, "Don haka na ce, 'Ya Manzon Allah, hakika Abubakar mutum ne mai rauni, lokacin da yake karanta Alƙur'ani bai iya riƙe hawayensa ba, idan ka yi umarni da wani banda Abubakar (to zai fi kyau)'." Ya sake cewa, "Wallahi, ina damuwa ne kawai cewa mutane za su gaji da shugaban farko wanda ya maye gurbin matsayin Manzon Allah Sallallahu Alaihi wasallam." Ya sake cewa, "Sannan na maimaita shi sau biyu ko uku. Sai ya ce, 'Mutane su yi addu'a a ƙarƙashin jagorancin Abubakar, domin ku abokan Yusuf ne (wajen nuna akasin wani abu da ke cikin tunani).

Hadisi

Imam Muslim : 634

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ وَوَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَاللَّفْظُ لَهُ قَالَ أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ لَمَّا ثَقُلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَاءَ بِلَالٌ يُؤْذِنُهُ بِالصَّلَاةِ فَقَالَ مُرُوا أَبَا بَكْرٍ فَلْيُصَلِّ بِالنَّاسِ قَالَتْ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَبَا بَكْرٍ رَجُلٌ أَسِيفٌ وَإِنَّهُ مَتَى يَقُمْ مَقَامَكَ لَا يُسْمِعْ النَّاسَ فَلَوْ أَمَرْتَ عُمَرَ فَقَالَ مُرُوا أَبَا بَكْرٍ فَلْيُصَلِّ بِالنَّاسِ قَالَتْ فَقُلْتُ لِحَفْصَةَ قُولِي لَهُ إِنَّ أَبَا بَكْرٍ رَجُلٌ أَسِيفٌ وَإِنَّهُ مَتَى يَقُمْ مَقَامَكَ لَا يُسْمِعْ النَّاسَ فَلَوْ أَمَرْتَ عُمَرَ فَقَالَتْ لَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّكُنَّ لَأَنْتُنَّ صَوَاحِبُ يُوسُفَ مُرُوا أَبَا بَكْرٍ فَلْيُصَلِّ بِالنَّاسِ قَالَتْ فَأَمَرُوا أَبَا بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ قَالَتْ فَلَمَّا دَخَلَ فِي الصَّلَاةِ وَجَدَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ نَفْسِهِ خِفَّةً فَقَامَ يُهَادَى بَيْنَ رَجُلَيْنِ وَرِجْلَاهُ تَخُطَّانِ فِي الْأَرْضِ قَالَتْ فَلَمَّا دَخَلَ الْمَسْجِدَ سَمِعَ أَبُو بَكْرٍ حِسَّهُ ذَهَبَ يَتَأَخَّرُ فَأَوْمَأَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُمْ مَكَانَكَ فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى جَلَسَ عَنْ يَسَارِ أَبِي بَكْرٍ قَالَتْ فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي بِالنَّاسِ جَالِسًا وَأَبُو بَكْرٍ قَائِمًا يَقْتَدِي أَبُو بَكْرٍ بِصَلَاةِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيَقْتَدِي النَّاسُ بِصَلَاةِ أَبِي بَكْرٍ حَدَّثَنَا مِنْجَابُ بْنُ الْحَارِثِ التَّمِيمِيُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ مُسْهِرٍ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ كِلَاهُمَا عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ وَفِي حَدِيثِهِمَا لَمَّا مَرِضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَرَضَهُ الَّذِي تُوُفِّيَ فِيهِ وَفِي حَدِيثِ ابْنِ مُسْهِرٍ فَأُتِيَ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أُجْلِسَ إِلَى جَنْبِهِ وَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي بِالنَّاسِ وَأَبُو بَكْرٍ يُسْمِعُهُمْ التَّكْبِيرَ وَفِي حَدِيثِ عِيسَى فَجَلَسَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي وَأَبُو بَكْرٍ إِلَى جَنْبِهِ وَأَبُو بَكْرٍ يُسْمِعُ النَّاسَ

Ya gaya mana [Abu Bakr bin Abi Syaibah] ya gaya mana [Abu Mu'awiyah] da [Waki'] - ta wasu hanyoyin riwayoyi - kuma ya gaya mana [Yahya bin Yahya] kuma lafazh nasa ne, ya ce, ya gaya mana [Abu Mu'awiyah] daga [al-A'masy] daga [Ibrahim] daga [al-Aswad] daga [Aisyah] ya ce, "Lokacin da Manzon Allah ya ji nauyi, sai Bilal ya zo ya roƙe shi ya yi addu'a, sai ya ce, 'Ka umarci Abubakar ya yi addu'a a matsayin shugaba ga mutane'." Sai Aisyah ta ce, 'Sai na ce, 'Ya Manzon Allah, lallai Abubakar mutum ne da ke kuka da sauri, kuma hakika lokacin da ya tsaya a madadinka, da bai iya sanar da mutane hakan ba. Da ace ka umarci Umar. Aisyah ta ce masa, Manzon Allah (tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi) ya ce, 'Kai abokin Yusuf ne (a cikin bayyanar zhahir, akasin zuciyarsa). Umarni ga Abubakar ya yi addu'a yana jagorantar mutane.' Aisyah ta ce, "Kai ne ka umurci Abubakar ya yi addu'a yana jagorantar mutane." Aisyah ta sake cewa, "Lokacin da ya shiga salla, Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam ya ji tsoro a cikinsa, sai ya tsaya a tsakanin mutane biyu, yayin da ƙafafunsa biyu ba za su iya taka ƙasa ba." Ya ce, "Lokacin da ya shiga masallaci, Abubakar ya ji takunsa, sai ya fara ja da baya, sai Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam ya yi masa alama, 'Ka tsaya inda kake.' Sai Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam ya zo ya zauna a gefen hagu na Abubakar." Aisyah ta ce, "Rasulullah sallallahu alaihi wasallam ya jagoranci mutane a salla yayin da suke zaune, yayin da Abubakar ya tsaya. Abubakar ya bi addu'ar Annabi sallallahu alaihi wasallam, yayin da mutane suka bi addu'ar Abubakar." Ya gaya mana [Minjab bin al-Harits at-Tamimi] ya gaya mana [Ibn Mushir] -- ta wata hanyar ruwaya -- Kuma ya gaya mana [Ishaq bin Ibrahim] ya gaya mana [Isa bin Yunus] duka sun ruwaito daga [al-A'masy] da wannan isnadi hadisi kamar haka, kuma a cikin hadisi na biyu, "Lokacin da Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam ya kamu da rashin lafiya da ya sa ya mutu a ciki." Kuma a cikin Ibn Mushir, an kawo Annabi sallallahu alaihi wasallam ya zauna kusa da shi, "Annabi sallallahu alaihi wasallam ya jagoranci mutane yayin da Abubakar ya ji takbir a gare su." Kuma a cikin hadisin Isa, "Sai Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam ya zauna don yin addu'a, yayin da Abubakar ya motsa kusa da shi, yayin da Abubakar ya ji takbir ga mutane."

Hadisi

Imam Muslim : 635

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ عَنْ هِشَامٍ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ وَأَلْفَاظُهُمْ مُتَقَارِبَةٌ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ أَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَبَا بَكْرٍ أَنْ يُصَلِّيَ بِالنَّاسِ فِي مَرَضِهِ فَكَانَ يُصَلِّي بِهِمْ قَالَ عُرْوَةُ فَوَجَدَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ نَفْسِهِ خِفَّةً فَخَرَجَ وَإِذَا أَبُو بَكْرٍ يَؤُمُّ النَّاسَ فَلَمَّا رَآهُ أَبُو بَكْرٍ اسْتَأْخَرَ فَأَشَارَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيْ كَمَا أَنْتَ فَجَلَسَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِذَاءَ أَبِي بَكْرٍ إِلَى جَنْبِهِ فَكَانَ أَبُو بَكْرٍ يُصَلِّي بِصَلَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالنَّاسُ يُصَلُّونَ بِصَلَاةِ أَبِي بَكْرٍ

Ya gaya mana [Abubakar bin Abi Syaibah] da [Abu Kuraib] duk sun ce, ya gaya mana [Ibn Numair] daga [Hisyam] - ta wata hanyar ruwaya - kuma ya gaya mana [Ibn Numair] yayin da suke kusa da juna, ya ce, ya gaya mana [mahaifina] ya ce, ya gaya mana [Hisham] daga [mahaifinsa] daga [Aisyah] ya ce, "Manzon Allah (tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi) ya umurci Abu Bakr da ya yi wa mutane addu'a lokacin da suke rashin lafiya, sannan ya yi musu addu'a." Urwah ya ce, "Sai Manzon Allah (SAW) ya ji damuwa game da kansa, sannan ya fito, sai ya zama Abubakar yana jagorantar mutane, lokacin da Abubakar ya gan shi, sai ya ja da baya, sai Manzon Allah (SAW) ya yi masa alama, 'Ka zauna a inda kake,' sai Manzon Allah (SAW) ya zauna kusa da Abubakar. Abubakar ya yi addu'a bayan sallar Manzon Allah (SAW), yayin da mutane ke addu'a bayan sallar Abubakar."

Hadisi

Imam Muslim : 636

حَدَّثَنِي عَمْرٌو النَّاقِدُ وَحَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَ عَبْدٌ أَخْبَرَنِي وَقَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ وَهُوَ ابْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ و حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ كَانَ يُصَلِّي لَهُمْ فِي وَجَعِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الَّذِي تُوُفِّيَ فِيهِ حَتَّى إِذَا كَانَ يَوْمُ الِاثْنَيْنِ وَهُمْ صُفُوفٌ فِي الصَّلَاةِ كَشَفَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سِتْرَ الْحُجْرَةِ فَنَظَرَ إِلَيْنَا وَهُوَ قَائِمٌ كَأَنَّ وَجْهَهُ وَرَقَةُ مُصْحَفٍ ثُمَّ تَبَسَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ضَاحِكًا قَالَ فَبُهِتْنَا وَنَحْنُ فِي الصَّلَاةِ مِنْ فَرَحٍ بِخُرُوجِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَنَكَصَ أَبُو بَكْرٍ عَلَى عَقِبَيْهِ لِيَصِلَ الصَّفَّ وَظَنَّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَارِجٌ لِلصَّلَاةِ فَأَشَارَ إِلَيْهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِيَدِهِ أَنْ أَتِمُّوا صَلَاتَكُمْ قَالَ ثُمَّ دَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَرْخَى السِّتْرَ قَالَ فَتُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ يَوْمِهِ ذَلِكَ و حَدَّثَنِيهِ عَمْرٌو النَّاقِدُ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَنَسٍ قَالَ آخِرُ نَظْرَةٍ نَظَرْتُهَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَشَفَ السِّتَارَةَ يَوْمَ الِاثْنَيْنِ بِهَذِهِ الْقِصَّةِ وَحَدِيثُ صَالِحٍ أَتَمُّ وَأَشْبَعُ و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ جَمِيعًا عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ قَالَ لَمَّا كَانَ يَوْمُ الِاثْنَيْنِ بِنَحْوِ حَدِيثِهِمَا

Ya gaya min [Amru an-Naqid] da [Hasan al-Hulwani] da [Abd bin Humaid] Abd ya ce, ya sanar da ni, yayin da sauran mutane biyu suka ce, ya gaya mana [Ya'qub], kuma shi ne Ibn Ibrahim bin Sa'ad kuma ya gaya min [mahaifina] daga [Salih] daga [Ibn Shihab] ya ce, ya sanar da ni [Anas bin Malik] cewa Abubakar ne ke jagorantar sallah Lokacin da suke rashin lafiya, Manzon Allah (SAW) ya kawo mutuwarsa, har ranar Litinin, yayin da suke layi don sallah, Manzon Allah (SAW) ya buɗe labulen ɗakin, sannan ya dube mu yayin da muke tsaye, kamar fuskarsa fara ce mai haske, sai Manzon Allah (SAW) ya yi murmushi ya yi dariya. Mai ba da labari ya ce, "Sai muka yi mamaki, muka ruɗe, kuma muna cikin sallah saboda mun yi farin ciki da fitowarsa." Manzon Allah Sallallahu Alaihi Wasallam, da Abubakar suka sake ja da baya don isa ga Shaf (layin), kuma ya yi zargin cewa Manzon Allah Sallallahu Alaihi Wasallama ya fito don yin sallah. Sai Manzon Allah Sallallahu Alaihi Wasallama ya yi musu alama da hannunsa don su kammala sallarsu." Mai ba da labari ya ce, "Sai Manzon Allah Sallallahu Alaihi Wasallama ya shigo, sannan ya sauke labulen." Mai ba da labari ya ce, "Sai Manzon Allah Sallallahu Alaihi Wasallama ya mutu a wannan rana." Kuma ya gaya mini [Amru an-Naqid] da [Zuhair bin Harb] duk sun ce, sun gaya mana [Sufyan bin Uyainah] daga [az-Zuhri] daga [Anas] ya ce, "Ganin ƙarshe da na gani ga Manzon Allah Sallallahu Alaihi Wasallama shi ne lokacin da ya buɗe labulen ranar Litinin da wannan labarin." [Az-Zuhri] ya ce, ya gaya mini [Anas bin Malik] cewa ya ce, "Lokacin da Litinin ta yi" da misalin hadisi na biyu.

Hadisi

Imam Muslim : 637

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَهَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يُحَدِّثُ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ عَنْ أَنَسٍ قَالَ لَمْ يَخْرُجْ إِلَيْنَا نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثًا فَأُقِيمَتْ الصَّلَاةُ فَذَهَبَ أَبُو بَكْرٍ يَتَقَدَّمُ فَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْحِجَابِ فَرَفَعَهُ فَلَمَّا وَضَحَ لَنَا وَجْهُ نَبِيِّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا نَظَرْنَا مَنْظَرًا قَطُّ كَانَ أَعْجَبَ إِلَيْنَا مِنْ وَجْهِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ وَضَحَ لَنَا قَالَ فَأَوْمَأَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِيَدِهِ إِلَى أَبِي بَكْرٍ أَنْ يَتَقَدَّمَ وَأَرْخَى نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْحِجَابَ فَلَمْ نَقْدِرْ عَلَيْهِ حَتَّى مَاتَ

Ya gaya mana [Muhammad bin al-Mutsanna] da [Harun bin Abdullah] duk sun ce, ya gaya mana [Abdushshamad] ya ce, "Na ji [mahaifina] yana gaya mana, ya gaya mana [Abdul Aziz] daga [Anas] ya ce, "Manzon Allah subhanahu wata'ala bai fito ya jagorance mu ba na tsawon kwana uku, sannan aka yi addu'a, sannan Abubakar ya fara tafiya. Sai Annabi sallallahu alaihi wasallam ya ce a bayan hijabi, sannan ya ɗaga shi. Lokacin da fuskar Annabi sallallahu alaihi wasallam ta bayyana a gare mu, ba mu taɓa ganin wani abu da ya fi ban mamaki a gare mu fiye da fuskar Annabi sallallahu alaihi wasallam lokacin da ta bayyana a gare mu ba." Mai ba da labari ya ce, "Sai Annabi sallallahu alaihi wasallam ya yi wa Abu Bakr alama da hannunsa ya zo gaba, sai Annabi sallallahu alaihi wasallam ya rufe labule, kuma ba mu sake ganinsa ba har sai da ya mutu."

Hadisi

Imam Muslim : 638

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ عَنْ زَائِدَةَ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ مَرِضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاشْتَدَّ مَرَضُهُ فَقَالَ مُرُوا أَبَا بَكْرٍ فَلْيُصَلِّ بِالنَّاسِ فَقَالَتْ عَائِشَةُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَبَا بَكْرٍ رَجُلٌ رَقِيقٌ مَتَى يَقُمْ مَقَامَكَ لَا يَسْتَطِعْ أَنْ يُصَلِّيَ بِالنَّاسِ فَقَالَ مُرِي أَبَا بَكْرٍ فَلْيُصَلِّ بِالنَّاسِ فَإِنَّكُنَّ صَوَاحِبُ يُوسُفَ قَالَ فَصَلَّى بِهِمْ أَبُو بَكْرٍ حَيَاةَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Ya gaya mana [Abubakar bin Abi Syaibah] ya gaya mana [Husain bin Ali] daga [Zaidah] daga [Abdul Malik bin Umair] daga [Abu Burdah] daga [Abu Musa] ya ce, "Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam yana rashin lafiya, sai rashin lafiyarsa ta yi tsanani, sai ya ce, 'Ka umarci Abubakar don ya yi addu'a yana jagorantar mutane.' Sai Aisyah ta ce, 'Ya Manzon Allah, a gaskiya Abubakar mutum ne mai rauni (mai tausayi), idan ya hau matsayinka, tabbas ba zai iya yin addu'a don jagorantar mutane ba.' Sai ya ce, 'Ka umarci Abubakar ya yi addu'a don jagorantar mutane, kai kamar matar Yusuf ne (ma'ana idan kana da buri ko sha'awa, yana da wuya a hana shi)'." Mai ba da labari ya ce, "Sannan Abubakar ya yi addu'a, yana jagorantar su zuwa ga rayuwar Annabi sallallahu alaihi wasallam."

Hadisi

Imam Muslim : 639

حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَهَبَ إِلَى بَنِي عَمْرِو بْنِ عَوْفٍ لِيُصْلِحَ بَيْنَهُمْ فَحَانَتْ الصَّلَاةُ فَجَاءَ الْمُؤَذِّنُ إِلَى أَبِي بَكْرٍ فَقَالَ أَتُصَلِّي بِالنَّاسِ فَأُقِيمُ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَصَلَّى أَبُو بَكْرٍ فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالنَّاسُ فِي الصَّلَاةِ فَتَخَلَّصَ حَتَّى وَقَفَ فِي الصَّفِّ فَصَفَّقَ النَّاسُ وَكَانَ أَبُو بَكْرٍ لَا يَلْتَفِتُ فِي الصَّلَاةِ فَلَمَّا أَكْثَرَ النَّاسُ التَّصْفِيقَ الْتَفَتَ فَرَأَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَشَارَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ امْكُثْ مَكَانَكَ فَرَفَعَ أَبُو بَكْرٍ يَدَيْهِ فَحَمِدَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ عَلَى مَا أَمَرَهُ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ ذَلِكَ ثُمَّ اسْتَأْخَرَ أَبُو بَكْرٍ حَتَّى اسْتَوَى فِي الصَّفِّ وَتَقَدَّمَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى ثُمَّ انْصَرَفَ فَقَالَ يَا أَبَا بَكْرٍ مَا مَنَعَكَ أَنْ تَثْبُتَ إِذْ أَمَرْتُكَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ مَا كَانَ لِابْنِ أَبِي قُحَافَةَ أَنْ يُصَلِّيَ بَيْنَ يَدَيْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا لِي رَأَيْتُكُمْ أَكْثَرْتُمْ التَّصْفِيقَ مَنْ نَابَهُ شَيْءٌ فِي صَلَاتِهِ فَلْيُسَبِّحْ فَإِنَّهُ إِذَا سَبَّحَ الْتُفِتَ إِلَيْهِ وَإِنَّمَا التَّصْفِيحُ لِلنِّسَاءِ حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي ابْنَ أَبِي حَازِمٍ وَقَالَ قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ وَهُوَ ابْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْقَارِيُّ كِلَاهُمَا عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ بِمِثْلِ حَدِيثِ مَالِكٍ وَفِي حَدِيثِهِمَا فَرَفَعَ أَبُو بَكْرٍ يَدَيْهِ فَحَمِدَ اللَّهَ وَرَجَعَ الْقَهْقَرَى وَرَاءَهُ حَتَّى قَامَ فِي الصَّفِّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بَزِيعٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ قَالَ ذَهَبَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصْلِحُ بَيْنَ بَنِي عَمْرِو بْنِ عَوْفٍ بِمِثْلِ حَدِيثِهِمْ وَزَادَ فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَخَرَقَ الصُّفُوفَ حَتَّى قَامَ عِنْدَ الصَّفِّ الْمُقَدَّمِ وَفِيهِ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ رَجَعَ الْقَهْقَرَى

Ya gaya mini [Yahya bin Yahya] ya ce, na karanta a gaban [Malik] daga [Abu Hazim] daga [Sahl bin Sa'd as-Sa'idi] cewa Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam ya tafi wurin Bani Amru bin Auf don yin sulhu a tsakaninsu, sai lokacin sallah ya yi, sai mu'azzzin ya zo wurin Abubakar, 'Za ka yi sallah kana jagorantar mutane, domin in iya yin iqama?' Ya amsa, 'Eh.' Ya ce, 'Sannan Abubakar ya yi sallah, sai Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam ya zo, yayin da mutane ke sallah, sai ya taka har sai da ya tsaya a jere, sannan mutane suka yi tafa hannuwa. Kuma Abubakar bai juya yana addu'a ba. Amma lokacin da mutane suka ci gaba da shafa masa, sai ya juya, sai ya ga Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam, sai Manzon Allah ya ba shi alama ya yi shiru ya tsaya a inda kake.' Sai Abubakar ya ɗaga hannayensa biyu, sannan ya yabi Allah bisa ga abin da Annabi Sallallahu Alaihi Wasallama ya umarce shi da yi game da wannan. Sai Abubakar ya ja da baya har sai da ya miƙe a kan layi, sai Annabi Sallallahu Alaihi Wasallama ya yi gaba ya yi addu'a. Sai (bayan ya gama) ya juya ya ce, 'Ya Abubakar, me ya hana ka zama a inda kake lokacin da na umarce ka?' Sai Abubakar ya amsa, 'Bai dace Ibn Abi Quhafah ya yi addu'a a gaban Annabi Sallallahu Alaihi Wasallama ba.' Sai Manzon Allah (tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi) ya ce, 'Me ya sa nake ganin kuna tafa hannuwanku da yawa, duk wanda ya tuna wani abu a cikin sallarsa, to ya yi tasbih, domin duk wanda ya yi tasbih, tabbas za a kalle shi, yayin da tafa hannuwa na mata ne.' Ya gaya mana [Qutaibah bin Sa'id] ya gaya mana [Abdul Aziz, wato Ibn Abi Hazim], kuma [Qutaibah] ya ce, ya gaya mana [Ya'qub, wato Ibn Abdurrahman al-Qari] duka sun ruwaito daga [Abu Hazim] daga [Sahl bin Sa'd] da hadisai kamar hadisin Malik, kuma a cikin hadisi na biyu an ce, "Sannan Abu Bakr ya ɗaga hannuwansa, sannan ya yabi Allah, kuma ya sake ja da baya a bayansa har sai da ya tsaya a jere (makmum)." gaya mana [Ubaidullah] daga [Abu Hazim] daga [Sahl bin Sa'd as-Sa'idi] ya ce, "Annabi sallallahu alaihi wasallam ya tafi sulhu tsakanin Banu Amr bin Awf" a matsayin hadisinsu. Kuma ya ƙara da cewa, "Sai Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam ya zo, sannan ya karya (ya karya) sahu har sai ya tsaya kusa da layin gaba." Kuma a cikinsa akwai bayanin cewa Abubakar ya sake janyewa.

Hadisi

Imam Muslim : 640

حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ جَمِيعًا عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ قَالَ ابْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ حَدَّثَنِي ابْنُ شِهَابٍ عَنْ حَدِيثِ عَبَّادِ بْنِ زِيَادٍ أَنَّ عُرْوَةَ بْنَ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ أَخْبَرَهُ أَنَّ الْمُغِيرَةَ بْنَ شُعْبَةَ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ غَزَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَبُوكَ قَالَ الْمُغِيرَةُ فَتَبَرَّزَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قِبَلَ الْغَائِطِ فَحَمَلْتُ مَعَهُ إِدَاوَةً قَبْلَ صَلَاةِ الْفَجْرِ فَلَمَّا رَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَيَّ أَخَذْتُ أُهَرِيقُ عَلَى يَدَيْهِ مِنْ الْإِدَاوَةِ وَغَسَلَ يَدَيْهِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثُمَّ ذَهَبَ يُخْرِجُ جُبَّتَهُ عَنْ ذِرَاعَيْهِ فَضَاقَ كُمَّا جُبَّتِهِ فَأَدْخَلَ يَدَيْهِ فِي الْجُبَّةِ حَتَّى أَخْرَجَ ذِرَاعَيْهِ مِنْ أَسْفَلِ الْجُبَّةِ وَغَسَلَ ذِرَاعَيْهِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ ثُمَّ تَوَضَّأَ عَلَى خُفَّيْهِ ثُمَّ أَقْبَلَ قَالَ الْمُغِيرَةُ فَأَقْبَلْتُ مَعَهُ حَتَّى نَجِدُ النَّاسَ قَدْ قَدَّمُوا عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَوْفٍ فَصَلَّى لَهُمْ فَأَدْرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِحْدَى الرَّكْعَتَيْنِ فَصَلَّى مَعَ النَّاسِ الرَّكْعَةَ الْآخِرَةَ فَلَمَّا سَلَّمَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُتِمُّ صَلَاتَهُ فَأَفْزَعَ ذَلِكَ الْمُسْلِمِينَ فَأَكْثَرُوا التَّسْبِيحَ فَلَمَّا قَضَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاتَهُ أَقْبَلَ عَلَيْهِمْ ثُمَّ قَالَ أَحْسَنْتُمْ أَوْ قَالَ قَدْ أَصَبْتُمْ يَغْبِطُهُمْ أَنْ صَلَّوْا الصَّلَاةَ لِوَقْتِهَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَالْحُلْوَانِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ حَدَّثَنِي ابْنُ شِهَابٍ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ حَمْزَةَ بْنِ الْمُغِيرَةِ نَحْوَ حَدِيثِ عَبَّادٍ قَالَ الْمُغِيرَةُ فَأَرَدْتُ تَأْخِيرَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَعْهُ

Ya gaya min [Muhammad bin Rafi'] da [Hasan bin Ali al-Hulwani] duk sun ruwaito daga [Abdurrazzaq] [Ibn Rafi'] ya ce, ya gaya mana [Abdurrazzaq] ya gaya mana [Ibn Juraij] ya gaya min [Ibn Shihab] daga hadisin [Abbad bin Ziyad] cewa [Urwah bin al-Mughirah bin Shu'bah] ya sanar da shi cewa [al-Mughirah bin Shu'bah] ya sanar da shi "Cewa ya yi yaƙi da Manzon Allah sallallahu 'alaihi wasallam a yaƙin Tabuk." Al-Mughirah ya ce, "Sannan Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam ya yi bayan gida, sannan na kawo masa ruwa kafin sallar asuba. Lokacin da Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam ya dawo gare ni, sai na fara zuba ruwa a hannunsa daga cikin bokiti, sannan ya wanke hannunsa sau uku, sannan ya wanke fuskarsa, sannan ya fara cire hannunsa daga cikin rigarsa, sannan hannayen rigarsa suka yi ƙunci, sai ya sanya hannayensa biyu a cikin rigarsa har sai ya fitar da su daga ƙarƙashin rigar, sannan ya wanke hannayensa biyu har zuwa gwiwar hannu, sannan ya yi alwala a cikin khuf ɗin biyu sannan ya koma gaba." Al-Mughirah ya ce, "Sannan na tafi tare da shi har sai da na sami mutanen da suka umarci Abdurrahman bin Auf ya zo gaba, shi kuma ya jagorance su. Sai Manzon Allah (SAW) ya sami ɗaya daga cikin raka'o'in biyu, sannan ya yi addu'a tare da mutane a raka'o'in ƙarshe. Lokacin da Abdurrahman bin Auf ya yi gaisuwa, Manzon Allah (SAW) ya miƙe don kammala addu'arsa, sai wannan ya ja hankalin Musulmai, don haka suka ƙara musu addu'o'i. Lokacin da Annabi (SAW) ya gama addu'arsa, sai ya fuskanci su ya ce, "Kun yi kyau" ko kuma ya ce, "Kun yi gaskiya, yana sa su kwaɗaitar da yin addu'a akan lokaci." [Isma'il bin Muhammad bin Sa'id] daga [Hamzah bin al-Mughirah] kamar hadisin Abbad. [Al-Mughirah] ya ce, "Sannan na yi niyyar kawo ƙarshen Abdurrahman, sai Annabi (SAW) ya ce, "Ku bar shi."