Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith
Hadith
Imam Muslim : 41
حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ رُشَيْدٍ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ يَعْنِي ابْنَ مُسْلِمٍ عَنْ ابْنِ جَابِرٍ قَالَ حَدَّثَنِي عُمَيْرُ بْنُ هَانِئٍ قَالَ حَدَّثَنِي جُنَادَةُ بْنُ أَبِي أُمَيَّةَ حَدَّثَنَا عُبَادَةُ بْنُ الصَّامِتِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ قَالَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ وَأَنَّ عِيسَى عَبْدُ اللَّهِ وَابْنُ أَمَتِهِ وَكَلِمَتُهُ أَلْقَاهَا إِلَى مَرْيَمَ وَرُوحٌ مِنْهُ وَأَنَّ الْجَنَّةَ حَقٌّ وَأَنَّ النَّارَ حَقٌّ أَدْخَلَهُ اللَّهُ مِنْ أَيِّ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ الثَّمَانِيَةِ شَاءَ و حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدَّوْرَقِيُّ حَدَّثَنَا مُبَشِّرُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ عُمَيْرِ بْنِ هَانِئٍ فِي هَذَا الْإِسْنَادِ بِمِثْلِهِ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ أَدْخَلَهُ اللَّهُ الْجَنَّةَ عَلَى مَا كَانَ مِنْ عَمَلٍ وَلَمْ يَذْكُرْ مِنْ أَيِّ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ الثَّمَانِيَةِ شَاءَ
Безгә [Давуд бин Русайид] [әл-Вәлид] - ягъни Ибн Мөслим - [Ибн Җәбир]дән, ул әйткәнчә, безгә [Умәйр бин Хәни] әйткәнчә, безгә [Җунадә бин Әбү Өмәййә] әйткәнчә, безгә [Убадә бин әс-Самит] әйткәнчә, ул болай диде: «Аллаһның Илчесе, Аллаһның аңа рәхмәте һәм сәламе булсын, болай диде: «Кем дә булса иманның ике шаһитлеген әйтсә, ягъни: Аллаһтан башка илаһ юк, Аның бердәнбере юк, Мөхәммәд Аның колы һәм илчесе, һәм Гайсә пәйгамбәр Аллаһның колы, Аның колының улы, һәм Аллаһның сүзе - Гайсә пәйгамбәр (аңа сәлам булсын) - дип шаһитлек бирсә, аны Мәрьямгә һәм Аннан рухка урнаштырса, җәннәт хак, җәһәннәм хак, һәм Аллаһ теләгән кешене җәннәткә кертәчәк, ул теләгән сигез җәннәт капкасыннан теләсә кайсысы аша». Һәм безгә [Әхмәд бин Ибраһим әд-Дәүрәки] безгә [Мөбәсйир бин Исмәгыйль]гә [әл-Әүзәи]дән [Өмәйр бин Хәни] риваяте белән бу мисал чылбырында сөйләгән, ул бары тик "Аллаһ аңа гамәле буенча керде" дип кенә әйтте, ә "күкнең сигез ишегеннән теләгәнчә керегез" дип әйтмәде.
Hadith
Imam Muslim : 42
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى بْنِ حَبَّانَ عَنْ ابْنِ مُحَيْرِيزٍ عَنْ الصُّنَابِحِيِّ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ أَنَّهُ قَالَ دَخَلْتُ عَلَيْهِ وَهُوَ فِي الْمَوْتِ فَبَكَيْتُ فَقَالَ مَهْلًا لِمَ تَبْكِي فَوَاللَّهِ لَئِنْ اسْتُشْهِدْتُ لَأَشْهَدَنَّ لَكَ وَلَئِنْ شُفِّعْتُ لَأَشْفَعَنَّ لَكَ وَلَئِنْ اسْتَطَعْتُ لَأَنْفَعَنَّكَ ثُمَّ قَالَ وَاللَّهِ مَا مِنْ حَدِيثٍ سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَكُمْ فِيهِ خَيْرٌ إِلَّا حَدَّثْتُكُمُوهُ إِلَّا حَدِيثًا وَاحِدًا وَسَوْفَ أُحَدِّثُكُمُوهُ الْيَوْمَ وَقَدْ أُحِيطَ بِنَفْسِي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ شَهِدَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ حَرَّمَ اللَّهُ عَلَيْهِ النَّارَ
[Кутайбә бин Сәгыйд] безгә [Ләйс]дән [Ибн Әҗләннән] [Мөхәммәд бин Яхъя бин Хәббаннан] [Ибн Мөхәйриздән] [әш-Шунабиһидән] [Убадә бин әш-Шәмиттән] ул болай дигән: «Мин аны авырганда зиярәт кылдым һәм еладым». Ул: «Тукта, ни өчен елыйсың? Аллаһ белән ант итәм, әгәр мин шәһит булсам, мин синең өчен шаһитлек бирермен, әгәр мин синең өчен шәфәгать ителсәм, мин синең өчен шәфәгать кылырмын, әгәр көчем җитсә, мин сиңа файда китерермен», – диде. Аннары ул: «Аллаһ белән ант итәм, Аллаһның Илчесе (Аллаһның аңа рәхмәте һәм сәламе булсын!) дан ишеткән бер генә хәдис тә юк, мин аны сиңа сөйләрмен, бер хәдистән кала, һәм мин аны бүген сиңа сөйләрмен. Һәм, әлбәттә, мин аны үзләштердем». Мин Аллаһның Илчесенең (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) болай дигәнен ишеттем: "Кем дә кем Аллаһтан башка гыйбадәт кылырга лаеклы илаһ юклыгына һәм Мөхәммәд Аллаһның илчесе булуына шаһитлек бирсә, Аллаһ аңа җәһәннәмне харам итәр".
Hadith
Imam Muslim : 43
حَدَّثَنَا هَدَّابُ بْنُ خَالِدٍ الْأَزْدِيُّ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ كُنْتُ رِدْفَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ بَيْنِي وَبَيْنَهُ إِلَّا مُؤْخِرَةُ الرَّحْلِ فَقَالَ يَا مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ قُلْتُ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ ثُمَّ سَارَ سَاعَةً ثُمَّ قَالَ يَا مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ قُلْتُ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ ثُمَّ سَارَ سَاعَةً ثُمَّ قَالَ يَا مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ قُلْتُ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ هَلْ تَدْرِي مَا حَقُّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ قَالَ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّ حَقَّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ أَنْ يَعْبُدُوهُ وَلَا يُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا ثُمَّ سَارَ سَاعَةً قَالَ يَا مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ قُلْتُ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ هَلْ تَدْرِي مَا حَقُّ الْعِبَادِ عَلَى اللَّهِ إِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ قَالَ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ أَنْ لَا يُعَذِّبَهُمْ
Хәддәб бин Халид әл-Әзди безгә сөйләде, Хәммәм безгә сөйләде, Катадә безгә сөйләде, Әнәс бин Мәлик безгә Муаз бин Җәбәлдән сөйләде, ул болай диде: "Пәйгамбәр (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) минем белән бер сәяхәттә иде, һәм минем белән аның арасында ул атланган хайванның җиге генә иде. Ул: "Әй Муаз бин Җәбәл!" - дип кычкырды. Мин: "Мин сезнең чакыруыгызны кабул иттем, әй Аллаһның Илчесе", - дип җавап бирдем. Без сәяхәтебезне дәвам иттек. Аннары ул тагын: "Әй Муаз бин Җәбәл!" - дип кычкырды. Мин: "Мин сезнең чакыруыгызны кабул иттем, әй Аллаһның Илчесе", - дип җавап бирдем. Без сәяхәтебезне дәвам иттек, аннары ул тагын: "Әй Муаз бин Җәбәл!" - дип кычкырды. Мин: "Мин сезнең чакыруыгызны кабул иттем, әй Аллаһның Илчесе", - дип җавап бирдем. Ул: "Кешенең Аллаһ алдындагы бурычы нинди икәнен беләсезме?" - диде. Мин: "Аллаһу галәйһи вә сәлләм һәм Аның Илчесе яхшырак белә", - дип җавап бирдем. Ул: «Ягъни, Аңа гыйбадәт кылу һәм Аңа ширек кушмау», – диде. Без берникадәр вакыт сәяхәтебезне дәвам иттек, һәм ул тагын: «Әй, Муаз бин Җәбәл!» – дип кычкырды. Мин: «Мин синең чакыруыңны кабул иттем, әй, Аллаһның Илчесе», – дип җавап бирдем. Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!): «Әгәр кешеләр мин әйткәнне эшләсәләр, Аллаһ алар өчен нәрсә әзерләгәнен беләсезме?» – диде. Мин: «Аллаһ һәм Аның Илчесе яхшырак белә», – дип җавап бирдем. Ахырда ул: «Аллаһ аларны җәзаламаячак», – диде.
Hadith
Imam Muslim : 44
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ سَلَّامُ بْنُ سُلَيْمٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ كُنْتُ رِدْفَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى حِمَارٍ يُقَالُ لَهُ عُفَيْرٌ قَالَ فَقَالَ يَا مُعَاذُ تَدْرِي مَا حَقُّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ وَمَا حَقُّ الْعِبَادِ عَلَى اللَّهِ قَالَ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّ حَقَّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ أَنْ يَعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا يُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَحَقُّ الْعِبَادِ عَلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ أَنْ لَا يُعَذِّبَ مَنْ لَا يُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفَلَا أُبَشِّرُ النَّاسَ قَالَ لَا تُبَشِّرْهُمْ فَيَتَّكِلُوا
[Әбу Бәкер бин Әбу Шәйбә] безгә [Әбу әл-Әһвәш Сәлам бин Сүләм] сөйләде, ул [Әбу Исхак] әйтте, ул [Әмр бин Мәймун] әйтте, ул [Мөаз бин Җәбәл] әйтте: "Мин Аллаһның Илчесе белән Уфәйр исемле ишәктә идем". Аннары ул әйтте: "Әй, Муаз, Аллаһның кол өстендәге һәм колның Аллаһ өстендәге хакын беләсеңме?". Муаз әйтте: "Мин әйттем: "Аллаһ һәм Аның Илчесе яхшырак белә", дидем. Ул әйтте: "Чынлыкта, Аллаһның кол өстендәге хакы - Аллаһка гыйбадәт кылу һәм Аңа бернәрсәне дә тиңдәш кылмау, ә колның Аллаһ өстендәге хакы - Аңа бернәрсәне дә тиңдәш кылмаучылар җәзаланмаска тиеш". Муаз әйтте: "Мин әйттем: "Әй Аллаһның Илчесе, мин бу хакта кешеләргә хәбәр итмәскә тиешме?" Ул әйтте: "Аларга бу хакта алар таянганчы хәбәр итмә".
Hadith
Imam Muslim : 45
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي حَصِينٍ وَالْأَشْعَثِ بْنِ سُلَيْمٍ أَنَّهُمَا سَمِعَا الْأَسْوَدَ بْنَ هِلَالٍ يُحَدِّثُ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا مُعَاذُ أَتَدْرِي مَا حَقُّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ قَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ أَنْ يُعْبَدَ اللَّهُ وَلَا يُشْرَكَ بِهِ شَيْءٌ قَالَ أَتَدْرِي مَا حَقُّهُمْ عَلَيْهِ إِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ فَقَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ أَنْ لَا يُعَذِّبَهُمْ حَدَّثَنَا الْقَاسِمُ بْنُ زَكَرِيَّاءَ حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ عَنْ زَائِدَةَ عَنْ أَبِي حَصِينٍ عَنْ الْأَسْوَدِ بْنِ هِلَالٍ قَالَ سَمِعْتُ مُعَاذًا يَقُولُا دَعَانِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَجَبْتُهُ فَقَالَ هَلْ تَدْرِي مَا حَقُّ اللَّهِ عَلَى النَّاسِ نَحْوَ حَدِيثِهِمْ
[Мөхәммәд бин әл-Мусанна] һәм [Ибн Бәшир] безгә сөйләделәр, [Ибн әл-Мусанна] болай диде: [Мөхәммәд бин Җәгъфәр] безгә сөйләде, [Шуба] безгә [Әбу Хушәйн] һәм [әл-Әшәс бин Суләйм]дән сөйләделәр, алар икесе дә [әл-Әсвәд бин Хилал]ның [Мөаз бин Җәбәл]дән: «Аллаһның Илчесе, Аллаһның аңа рәхмәте һәм сәламе булсын, болай диде: «Әй, Муаз, Аллаһның колы өстендәге хакы нинди икәнен беләсеңме?» – дип ишеткәннәрен. Муаз: «Аллаһ һәм Аның Илчесе яхшырак белә», – дип җавап бирде. Ул: «Ягъни, Аллаһка бернәрсәне дә тиңдәш кылмыйча гыйбадәт кылына», – диде. Аннары ул: «Әгәр кешеләр моны эшләсәләр, Аллаһ өстендәге хаклары нинди?» – дип сорады. Муаз: «Аллаһ һәм Аның Илчесе яхшырак белә», – дип җавап бирде. Аннары ул: «Аллаһ аны җәзаламаячак», – диде. [Әл-Касыйм бин Зәкәрия] безгә [Хөсәен]дән [Зәйдәдән] [Әбү Хөсәеннән] [Әл-Әсвәд бин Хилалдан] риваять кылды, ул болай диде: Мин [Муазның]: "Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) мине чакырды, мин аңа җавап бирдем", - дигәнен ишеттем. Ул: "Аллаһның кешеләр өстендәге хакы нинди... мәсәлән, аларның хәдисләре", - дип сорады.
Hadith
Imam Muslim : 46
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ يُونُسَ الْحَنَفِيُّ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو كَثِيرٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو هُرَيْرَةَ قَالَ كُنَّا قُعُودًا حَوْلَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَعَنَا أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ فِي نَفَرٍ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ بَيْنِ أَظْهُرِنَا فَأَبْطَأَ عَلَيْنَا وَخَشِينَا أَنْ يُقْتَطَعَ دُونَنَا وَفَزِعْنَا فَقُمْنَا فَكُنْتُ أَوَّلَ مَنْ فَزِعَ فَخَرَجْتُ أَبْتَغِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَيْتُ حَائِطًا لِلْأَنْصَارِ لِبَنِي النَّجَّارِ فَدُرْتُ بِهِ هَلْ أَجِدُ لَهُ بَابًا فَلَمْ أَجِدْ فَإِذَا رَبِيعٌ يَدْخُلُ فِي جَوْفِ حَائِطٍ مِنْ بِئْرٍ خَارِجَةٍ وَالرَّبِيعُ الْجَدْوَلُ فَاحْتَفَزْتُ كَمَا يَحْتَفِزُ الثَّعْلَبُ فَدَخَلْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ فَقُلْتُ نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ مَا شَأْنُكَ قُلْتُ كُنْتَ بَيْنَ أَظْهُرِنَا فَقُمْتَ فَأَبْطَأْتَ عَلَيْنَا فَخَشِينَا أَنْ تُقْتَطَعَ دُونَنَا فَفَزِعْنَا فَكُنْتُ أَوَّلَ مِنْ فَزِعَ فَأَتَيْتُ هَذَا الْحَائِطَ فَاحْتَفَزْتُ كَمَا يَحْتَفِزُ الثَّعْلَبُ وَهَؤُلَاءِ النَّاسُ وَرَائِي فَقَالَ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ وَأَعْطَانِي نَعْلَيْهِ قَالَ اذْهَبْ بِنَعْلَيَّ هَاتَيْنِ فَمَنْ لَقِيتَ مِنْ وَرَاءِ هَذَا الْحَائِطِ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ مُسْتَيْقِنًا بِهَا قَلْبُهُ فَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ فَكَانَ أَوَّلَ مَنْ لَقِيتُ عُمَرُ فَقَالَ مَا هَاتَانِ النَّعْلَانِ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ فَقُلْتُ هَاتَانِ نَعْلَا رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَنِي بِهِمَا مَنْ لَقِيتُ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ مُسْتَيْقِنًا بِهَا قَلْبُهُ بَشَّرْتُهُ بِالْجَنَّةِ فَضَرَبَ عُمَرُ بِيَدِهِ بَيْنَ ثَدْيَيَّ فَخَرَرْتُ لِاسْتِي فَقَالَ ارْجِعْ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ فَرَجَعْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَجْهَشْتُ بُكَاءً وَرَكِبَنِي عُمَرُ فَإِذَا هُوَ عَلَى أَثَرِي فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا لَكَ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ قُلْتُ لَقِيتُ عُمَرَ فَأَخْبَرْتُهُ بِالَّذِي بَعَثْتَنِي بِهِ فَضَرَبَ بَيْنَ ثَدْيَيَّ ضَرْبَةً خَرَرْتُ لِاسْتِي قَالَ ارْجِعْ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ يَا عُمَرُ مَا حَمَلَكَ عَلَى مَا فَعَلْتَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي أَبَعَثْتَ أَبَا هُرَيْرَةَ بِنَعْلَيْكَ مَنْ لَقِيَ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ مُسْتَيْقِنًا بِهَا قَلْبُهُ بَشَّرَهُ بِالْجَنَّةِ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَلَا تَفْعَلْ فَإِنِّي أَخْشَى أَنْ يَتَّكِلَ النَّاسُ عَلَيْهَا فَخَلِّهِمْ يَعْمَلُونَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَخَلِّهِمْ
[Зүхәйр бин Харб] безгә сөйләде [Гомәр бин Юныс әл-Хәнәфи] безгә сөйләде [Икримә бин Аммар] әйтте, [Әбу Кәсир] безгә сөйләде [Әбу Һөрәйрә] әйтте: "Бер сугышта без Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) янында утырдык, безнең белән Әбу Бәкер һәм Гомәр дә бар иде. Аннары ул безне ташлап китте һәм безгә соңга калды, без аны дошман әсирлеккә алыр яки берәр бәла-каза киләчәгеннән курыктык. Барыбыз да бик борчылдык, һәм аның өчен иң борчылган кеше мин идем. Шуңа күрә мин торып, Аллаһның Илчесен (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) эзләргә чыктым, хәтта Бәнү Нәҗҗар ансарларына караган бакчага килеп җиттем. Мин аның тирәли әйләнеп чыктым, керү урыны табарга өметләндем, ләкин таба алмадым. Бакчаның читеннән бакчаның почмагыннан кергән елга агып тора иде. Шуңа күрә мин анда тар тишек аша керергә тырышкан кебек керергә тырыштым. Һәм мин Пәйгамбәрне (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) да таптым. Ул кычкырды: «Әбү Һөрәйрә!» Мин: «Әйе, әй Аллаһның Илчесе», – дип җавап бирдем. «Нәрсә булды?» – дип сорады ул. Мин: «Әйе, әй Аллаһның Илчесе, син безнең белән идең, аннары кинәт кенә безне ташлап киттең һәм озак вакыт кире кайтмадың, без синең иминлегең турында бик борчылдык, бигрәк тә мин, әй Аллаһның Илчесе. Шуңа күрә мин бу бакчага бик тар тишектән керергә тырыштым, һәм алар – башка дуслар – минем артымда иде. Ул миңа ике сандалиен бирде: «Әй, Әбү Һөрәйрә, минем бу ике сандалимны ал, һәм бу бакча артында очраган һәркем Аллаһтан башка гыйбадәт кылырга хаклы илаһ юклыгына шаһитлек бирсен, һәм ул бу ышануны йөрәгенә урнаштырган, шуңа күрә аңа җәннәт белән сөенеч бир», – диде. Очраклы рәвештә, мине беренче булып Гомәр очратты, шуңа күрә ул: «Бу ике сандали белән ни булды, әй Әбү Һөрәйрә?» – дип сорады. Мин: «Бу ике сандали Аллаһның илчесенең (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) ике сандалие», – дип җавап бирдем. Ул миңа аларны күтәреп, минем белән очрашкан беренче кешегә җәннәт белән сөенеч бирергә кушты, ул Аллаһтан башка гыйбадәт кылырга лаеклы илаһ юк дип шаһитлек бирде һәм моңа йөрәге белән ышанды». Шуңа күрә Гомәр минем күкрәгемнең уртасына – кояш чиркәвенә – кулы белән сукты, мин егылганчы, аннары: «Кайт, әй Әбү Һөрәйрә!» – диде. Мин күз яшьләремне тыеп, Аллаһ илчесе янына кире кайттым, һәм Гомәр дә минем артымнан килгән булып чыкты. Шунда ук Аллаһ илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!): «Сиңа нәрсә булды, әй Әбү Һөрәйрә?» – дип сорады. Мин: «Мин Гомәр белән очраштым, аннары аңа син миңа кушканны әйттем, ләкин ул кинәт кояш чиркәвенә каты сукты, мин егылганчы, аннары ул: «Кайт!» – диде. Шуннан соң Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын): "Әй, Гомәр, ни өчен син моны эшләдең?" – диде. Гомәр: "Әй, Аллаһның Илчесе, син Әбү Һөрәйрәне ике сандалиең белән җибәргәнең һәм аңа беренче очраган кешегә җәннәт белән сөенечле хәбәр җиткерергә кушканың дөресме, ә ул Аллаһтан башка гыйбадәт кылырга лаеклы илаһ юк дип йөрәгендә ныклы ышаныч белән шаһитлек биргәнең дөресме?" – дип җавап бирде. Ул: "Әйе, дөрес", – диде. Гомәр: "Әйе, Аллаһның Илчесе, син моны эшләмә, чөнки мин кешеләрнең аңа таянып, изге гамәлләр кылуларыннан бик борчылам", – диде. Рәсүлүллаһ (салләллаһу галәйһи вә сәлләм) Әбү Һөрәйрәгә: "Аларга бу хәдисне белмәгән килеш бирсеннәр", – диде.
Hadith
Imam Muslim : 47
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ أَخْبَرَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ قَتَادَةَ قَالَ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ رَدِيفُهُ عَلَى الرَّحْلِ قَالَ يَا مُعَاذُ قَالَ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ يَا مُعَاذُ قَالَ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ يَا مُعَاذُ قَالَ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ مَا مِنْ عَبْدٍ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ إِلَّا حَرَّمَهُ اللَّهُ عَلَى النَّارِ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفَلَا أُخْبِرُ بِهَا النَّاسَ فَيَسْتَبْشِرُوا قَالَ إِذًا يَتَّكِلُوا فَأَخْبَرَ بِهَا مُعَاذٌ عِنْدَ مَوْتِهِ تَأَثُّمًا
Безгә [Исхак бин Мансур] [Мөаз бин Һишам] әйткәнчә, безгә [әтием] [Катада]дан [Әнәс бин Мәлик] безгә Аллаһның Пәйгамбәре - сәяхәттә - Муаз бин Җәбәл атында барганда, Аллаһның Рәсүле (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!): "Әй Муаз!" - дип кычкырган. Муаз: "Мин синең чакыруыңны кабул иттем, әй Аллаһның Илчесе", - дип җавап биргән. Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) тагын кычкырган. Мин тагын җавап биргәндә: "Мин синең чакыруыңны кабул иттем, әй Аллаһның Илчесе", - дип җавап биргән. Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!): "Әй Муаз!" - дип кычкырган. Мин тагын җавап биргәндә: "Мин синең чакыруыңны кабул иттем, әй Аллаһның Илчесе", - дип җавап биргән. Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!): "Әй Муаз!" - дип кычкырган. Мин тагын җавап биргәндә: "Мин синең чакыруыңны кабул иттем, әй Аллаһның Илчесе", - дип җавап биргән. Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) аннары болай диде: «Кем дә булса ике шаһитлек бирә: Аллаһтан башка илаһ юк һәм Мөхәммәд Аның колы һәм илчесе, ул җәһәннәм утыннан имин булачак». Шуннан соң Муаз әйтте: «Мин бу хәбәрне кешеләргә җиткеримме, алар бу яхшы хәбәрне таратсыннар өчен?» Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) әйтте: «Әгәр мин шулай эшләсәм, алар моңа таяначаклар». Шуннан соң Муаз үлеме алдыннан бу хәбәрне таратты, хәдисне яшергән өчен гаепләнер дип куркып».
Hadith
Imam Muslim : 48
حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ يَعْنِي ابْنَ الْمُغِيرَةِ قَالَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ حَدَّثَنِي مَحْمُودُ بْنُ الرَّبِيعِ عَنْ عِتْبَانَ بْنِ مَالِكٍ قَالَ قَدِمْتُ الْمَدِينَةَ فَلَقِيتُ عِتْبَانَ فَقُلْتُ حَدِيثٌ بَلَغَنِي عَنْكَ قَالَ أَصَابَنِي فِي بَصَرِي بَعْضُ الشَّيْءِ فَبَعَثْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنِّي أُحِبُّ أَنْ تَأْتِيَنِي فَتُصَلِّيَ فِي مَنْزِلِي فَأَتَّخِذَهُ مُصَلًّى قَالَ فَأَتَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ شَاءَ اللَّهُ مِنْ أَصْحَابِهِ فَدَخَلَ وَهُوَ يُصَلِّي فِي مَنْزِلِي وَأَصْحَابُهُ يَتَحَدَّثُونَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ أَسْنَدُوا عُظْمَ ذَلِكَ وَكُبْرَهُ إِلَى مَالِكِ بْنِ دُخْشُمٍ قَالُوا وَدُّوا أَنَّهُ دَعَا عَلَيْهِ فَهَلَكَ وَوَدُّوا أَنَّهُ أَصَابَهُ شَرٌّ فَقَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الصَّلَاةَ وَقَالَ أَلَيْسَ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ قَالُوا إِنَّهُ يَقُولُ ذَلِكَ وَمَا هُوَ فِي قَلْبِهِ قَالَ لَا يَشْهَدُ أَحَدٌ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ فَيَدْخُلَ النَّارَ أَوْ تَطْعَمَهُ قَالَ أَنَسٌ فَأَعْجَبَنِي هَذَا الْحَدِيثُ فَقُلْتُ لِابْنِي اكْتُبْهُ فَكَتَبَهُ حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ نَافِعٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ قَالَ حَدَّثَنِي عِتْبَانُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّهُ عَمِيَ فَأَرْسَلَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ تَعَالَ فَخُطَّ لِي مَسْجِدًا فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَجَاءَ قَوْمُهُ وَنُعِتَ رَجُلٌ مِنْهُمْ يُقَالُ لَهُ مَالِكُ بْنُ الدُّخْشُمِ ثُمَّ ذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ سُلَيْمَانَ بْنِ الْمُغِيرَةِ
[Шәйбан бин Фәррух] безгә [Сөләйман] - ягъни Ибн әл-Мугирә - сөйләде, ул әйтте, [Сабит] безгә [Әнәс бин Мәлик]дән сөйләде, ул әйтте, [Мәхмүд бин әр-Раби] безгә [Итбан бин Мәлик]дән сөйләде, ул әйтте: "Мин Мәдинәгә килдем, аннары Итбан белән очраштым. Аннары мин аннан хәдис сөйләвен сорадым", - диде. Ул әйтте: "Күзләрем берничә нәрсәгә китергән авыру төре белән авырый иде, мин Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) янына бер кеше җибәрдем, ул минем өемдә намаз укырга килүен бик көтеп алуымны әйтте, шуңа күрә мин аны намаз уку урыны иттем", - диде. Итбан тагын әйтте: "Шулай итеп, Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) килергә теләгән сәхабәләре белән килде, һәм ул турыдан-туры өйгә керде. Ул намаз укыды, сәхабәләр әле дә үзара сөйләшеп утырганда, кайберләре Мәлик бин Духшумның икейөзлелеге турында сөйләштеләр." Сәхабәләр Аллаһның Илчесенең, Аллаһның аңа рәхмәте һәм сәламе булсын, Малик бин Духсыймның һәлакәткә дучар булуы өчен дога кылуын теләгәннәрен әйттеләр. Алар шулай ук аңа бәла килүен телиләр. Догадан соң ул: «Ул ике игътикад сүзен әйтмәдеме, ягъни: Аллаһтан башка гыйбадәт кылырга хаклы илаһ юк һәм мин Аллаһның Илчесе», – дип. Сәхабәләр: «Ул моны авызында гына әйтте, ләкин йөрәгендә әйтмәде», – дип җавап бирделәр. Ул: «Гыйбадәт кылырга лаеклы илаһ юк, мин Аллаһның илчесе», – дип әйтеп тә, җәһәннәмгә баручы яки моны сизүче юк», – диде. Әнәс әйтте: «Бу хәдис мине гаҗәпләндерде. Шуңа күрә мин улыма: «Бу хәдисне язып куй», – дидем, һәм ул аны язып куйды». Моны безгә [Әбү Бәкер ибн Нәфи әл-Әбди], безгә [Бәһз], безгә [Хәммәд], безгә [Сабит] [Әнәс] сөйләгән, ул болай дигән: Итбан ибн Мәлик безгә сукыр булуын әйткән, шуңа күрә ул Аллаһның Илчесе (салләллаһу галәйһи вә сәлләм) янына бер кеше җибәргән: "Зинһар, монда килегез - әй Аллаһның Илчесе - ул минем өчен намаз уку урыны булсын өчен". Шулай итеп, Аллаһның Илчесе (салләллаһу галәйһи вә сәлләм) үзенең юлдашлары белән килгән, һәм алар арасыннан Малик ибн әд-Духшум исемле кешенең начар холкы турында сүз барган... аннары ул Сөләйман ибн әл-Мугирә хәдисенә охшаш хәдисне искә алган.
Hadith
Imam Muslim : 49
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ أَبِي عُمَرَ الْمَكِّيُّ وَبِشْرُ بْنُ الْحَكَمِ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ وَهُوَ ابْنُ مُحَمَّدٍ الدَّرَاوَرْدِيُّ عَنْ يَزِيدَ بْنِ الْهَادِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ الْعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ ذَاقَ طَعْمَ الْإِيمَانِ مَنْ رَضِيَ بِاللَّهِ رَبًّا وَبِالْإِسْلَامِ دِينًا وَبِمُحَمَّدٍ رَسُولًا
Безгә [Мөхәммәд бин Яхъя бин Әбү Гомәр әл-Мәкки] һәм [Бишр бин әл-Хәкәм] әйттеләр, икесе дә безгә [Габдел Азиз], ягъни Ибн Мөхәммәд әд-Даравардига [Язид бин әл-Һад], [Мөхәммәд бин Ибраһим], [Әмир бин Сәгъд], [әл-Аббас бин Габдел Мутталиб] Аллаһның Илчесенең (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) болай дигәнен ишеткәнен сөйләделәр: "Кем Аллаһны Раббысы, Исламны дине һәм Мөхәммәдне Илчесе дип кабул итсә, ул иман ләззәтен татыган була".
Hadith
Imam Muslim : 50
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ الْعَقَدِيُّ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْإِيمَانُ بِضْعٌ وَسَبْعُونَ شُعْبَةً وَالْحَيَاءُ شُعْبَةٌ مِنْ الْإِيمَانِ
Безгә [Убәйдуллаһ бин Сәгыйд] һәм [Габд бин Хөмәйд] сөйләделәр, икесе дә әйтте: безгә [Әбу Әмир әл-Акади] сөйләде, безгә [Сөләйман бин Билал] әйтте, [Абдуллаһ бин Динар] әйтте, [Әбу Салих] әйтте, [Әбу Һөрәйрә] әйтте, Пәйгамбәрдән (Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) ул әйтте: "Иманның җитмеш өчтән җитмеш тугызга кадәр ботагы бар, һәм тыйнаклык иманның бер өлеше".
Hadith
Imam Muslim : 51
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْإِيمَانُ بِضْعٌ وَسَبْعُونَ أَوْ بِضْعٌ وَسِتُّونَ شُعْبَةً فَأَفْضَلُهَا قَوْلُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَدْنَاهَا إِمَاطَةُ الْأَذَى عَنْ الطَّرِيقِ وَالْحَيَاءُ شُعْبَةٌ مِنْ الْإِيمَانِ
[Зүхәйр бин Хәрб] безгә [Җәрир], [Сүһәйл], [Абдулла бин Динар], [Әбү Салих], [Әбү Һөрәйрә] сөйләгән: «Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) болай дигән: «Иманның җитмеш өчтән җитмеш тугызга кадәр, яки алтмыш өчтән алтмыш тугызга кадәр ботагы бар. Аларның иң яхшысы - «Ләә Илләллаһу» (Аллаһтан башка гыйбадәт кылырга лаеклы илаһ юк), дип әйтү. Ә иң түбәне - юлдан зарарлы нәрсәне алып ташлау. Ә тыйнаклык - иманның бер өлеше».
Hadith
Imam Muslim : 52
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَعَمْرٌو النَّاقِدُ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالُوا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلًا يَعِظُ أَخَاهُ فِي الْحَيَاءِ فَقَالَ الْحَيَاءُ مِنْ الْإِيمَانِ حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَقَالَ مَرَّ بِرَجُلٍ مِنْ الْأَنْصَارِ يَعِظُ أَخَاهُ
Безгә [Әбу Бәкер бин Әбу Шәйбә], [Әмр ән-Нәкид] һәм [Зөһәйр бин Хәрб] әйткәннәр: безгә [Суфиян бин Уяйнә] [әз-Зөһри] [Сәлим] [аның әтисе] Пәйгамбәрнең бер кешенең кардәшенә оялчанлык белән киңәш бирүен ишеткәнен һәм: «Оялчанлык иманның бер өлеше», – дигәнен риваять иттеләр. Безгә [Әбд бин Хөмәйд] әйткәннәр: ул безгә [Әбдүр-Раззак] сөйләгәннәр, ул безгә [Мә'мәр] [әз-Зөһри] әйткәннәр: «Ул әнсарлардан булган бер кеше яныннан үтеп китте, ул кардәшенә киңәш бирде», – диде.
Hadith
Imam Muslim : 53
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا السَّوَّارِ يُحَدِّثُ أَنَّهُ سَمِعَ عِمْرَانَ بْنَ حُصَيْنٍ يُحَدِّثُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ الْحَيَاءُ لَا يَأْتِي إِلَّا بِخَيْرٍ فَقَالَ بُشَيْرُ بْنُ كَعْبٍ إِنَّهُ مَكْتُوبٌ فِي الْحِكْمَةِ أَنَّ مِنْهُ وَقَارًا وَمِنْهُ سَكِينَةً فَقَالَ عِمْرَانُ أُحَدِّثُكَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتُحَدِّثُنِي عَنْ صُحُفِكَ
[Мөхәммәд бин әл-Мусанна] һәм [Мөхәммәд бин Башиар] безгә сөйләделәр, һәм лексикасы Ибн әл-Мусаннаныкы, икесе дә: [Мөхәммәд бин Җәгъфәр] безгә сөйләде, [Шугъба] безгә [Катададан] сөйләде, ул болай диде: «Мин [Әбу әс-Сәввар] сөйләгәнен ишеттем, ул [Имран бин Хөсәен] Пәйгамбәрдән, Аллаһның аңа рәхмәте һәм сәламе булсын, ул болай дигән: «Оялчанлык яхшылыктан башка бернәрсә дә китерми». Бусяир бин Кәгъб болай диде: «Хикмәттә язылганча, оялчанлыктан хакимият һәм тынычлык килә». Шуңа күрә [Имран] әйтте: «Мин сезгә Аллаһның Рәсүленнән, Аллаһның аңа рәхмәте һәм сәламе булсын, хәдис сөйләрмен, һәм сез миңа битләрегездә нәрсә бар, сөйләгез».
Hadith
Imam Muslim : 54
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ الْحَارِثِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ إِسْحَقَ وَهُوَ ابْنُ سُوَيْدٍ أَنَّ أَبَا قَتَادَةَ حَدَّثَ قَالَ كُنَّا عِنْدَ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ فِي رَهْطٍ مِنَّا وَفِينَا بُشَيْرُ بْنُ كَعْبٍ فَحَدَّثَنَا عِمْرَانُ يَوْمَئِذٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْحَيَاءُ خَيْرٌ كُلُّهُ قَالَ أَوْ قَالَ الْحَيَاءُ كُلُّهُ خَيْرٌ فَقَالَ بُشَيْرُ بْنُ كَعْبٍ إِنَّا لَنَجِدُ فِي بَعْضِ الْكُتُبِ أَوْ الْحِكْمَةِ أَنَّ مِنْهُ سَكِينَةً وَوَقَارًا لِلَّهِ وَمِنْهُ ضَعْفٌ قَالَ فَغَضِبَ عِمْرَانُ حَتَّى احْمَرَّتَا عَيْنَاهُ وَقَالَ أَلَا أَرَانِي أُحَدِّثُكَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتُعَارِضُ فِيهِ قَالَ فَأَعَادَ عِمْرَانُ الْحَدِيثَ قَالَ فَأَعَادَ بُشَيْرٌ فَغَضِبَ عِمْرَانُ قَالَ فَمَا زِلْنَا نَقُولُ فِيهِ إِنَّهُ مِنَّا يَا أَبَا نُجَيْدٍ إِنَّهُ لَا بَأْسَ بِهِ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا النَّضْرُ حَدَّثَنَا أَبُو نَعَامَةَ الْعَدَوِيُّ قَالَ سَمِعْتُ حُجَيْرَ بْنَ الرَّبِيعِ الْعَدَوِيَّ يَقُولُ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ حَدِيثِ حَمَّادِ بْنِ زَيْدٍ
[Яхья бин Хәбиб әл-Харис] безгә [Хәммәд бин Зәйд] [Исхактан] - ягъни Ибн Сувайдтан - [Әбу Катада] бер хәдис сөйләгәнен сөйләде, ул болай диде: "Без Имран бин Хөсәен белән бер төркемдә идек, һәм безнең арабызда Бусяир бин Кәгъб бар иде, шуңа күрә [Имран бин Хөсәен] шул вакытта безгә болай диде: "Аллаһның Илчесе салләллаһу галәйһи вәссәлам: "Оялчанлык барысы да яхшы", - диде. Яки ул: "Оялчанлык барысы да яхшы", - диде. Шуңа күрә Бусяир бин Кәгъб: "Чыннан да, кайбер китапларда яки хикмәтләрдә без оялчанлыктан Аллаһ каршында тынычлык һәм хакимлек килә, ә оялчанлыктан көчсезлек килә", - дип күрәбез. Шуңа күрә Имран ачуланды, күзләре кызарганчы һәм: "Ни өчен мин сезгә Аллаһның Илчесеннән сөйләгәнемне күрәм, ә сез аңа каршы киләсез!" - диде. Әбу Катада: "Шулай итеп, Имран хәдисне кабатлады", - диде. Әбу Катадә: "Һәм Бусяир да моны тагын бер кат кабатлады, шуңа күрә Имран ачуланды", - диде. Әбу Катадә дәвам итеп: "Шуңа күрә без бу хакта кабатлыйбыз, чөнки бу сүзләр бездән килә, әй Әбу Нуҗәид. Бу яхшы", - диде. Безгә [Исхак бин Ибраһим] сөйләде [ән-Нәдлр] әйтте [Әбу Нәәмә әл-Адәви] ул әйтте: "Мин [Хөҗәир бин әр-Рабиъ әл-Адәви] [Имран бин Хөшәйн] пәйгамбәрдән [галәйһиссәлам] Хәммәд бин Зәйднең хәдисе кебек сүзләр белән] әйткәнен ишеттем", - диде.
Hadith
Imam Muslim : 55
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ ح و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ جَرِيرٍ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ كُلُّهُمْ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ سُفْيَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الثَّقَفِيِّ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قُلْ لِي فِي الْإِسْلَامِ قَوْلًا لَا أَسْأَلُ عَنْهُ أَحَدًا بَعْدَكَ وَفِي حَدِيثِ أَبِي أُسَامَةَ غَيْرَكَ قَالَ قُلْ آمَنْتُ بِاللَّهِ فَاسْتَقِمْ
[Әбү Бәкер бин Әбү Шәйбә] һәм [Әбү Кураиб] икесе дә: "[Ибн Нумәйр] безгә сөйләде", - диделәр. - башка риваятьтә искә алына - Һәм [Кутайбә бин Сәгыйд] һәм [Исхак бин Ибраһим] безгә барын да [Җәрирдән] сөйләде. - башка риваятьтә искә алына - Һәм [Әбү Кураиб] безгә барын да [Әбү Усамадан] [Хишам бин Урвадан] [әтисеннән] [Суфьян бин Абдуллаһ әт-Сәкафидан] ул әйтте: "Мин: "Әй Аллаһның Илчесе, миңа Исламда бер сүз әйт, мин аны синнән соң беркемнән дә - һәм Әбү Усама риваятьендә - синнән башка сорамадым", - дидем. Шуңа күрә ул: "Мин Аллаһка ышанам", - дип әйт, аннары нык тор", - диде.
Hadith
Imam Muslim : 56
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحِ بْنِ الْمُهَاجِرِ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو أَنَّ رَجُلًا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْإِسْلَامِ خَيْرٌ قَالَ تُطْعِمُ الطَّعَامَ وَتَقْرَأُ السَّلَامَ عَلَى مَنْ عَرَفْتَ وَمَنْ لَمْ تَعْرِفْ
Безгә [Кутайбә бин Сәгыйд]гә [Ләйс] сөйләгән дип риваять ителде. -башка риваятьтә искә алына- Һәм безгә [Мөхәммәд бин Румһ бин әл-Мөһаҗир]гә [әл-Ләйс] безгә [Йәзид бин Әбү Хәбибтән] [Әбү әл-Хәйрдән] [Абдуллаһ бин Әмрудан] бер кеше Аллаһның Илчесеннән (Аллаһның аңа рәхмәте һәм сәламе булсын): "Кайсы Ислам иң яхшы?" - дип сораган дип риваять ителде. Ул: "Сез танышларыгызга да, белмәгәннәрегезгә дә ашатасыз һәм сәлам бирәсез", - дип җавап бирде.
Hadith
Imam Muslim : 57
و حَدَّثَنَا أَبُو الطَّاهِرِ أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ سَرْحٍ الْمِصْرِيُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ يَقُولُا إِنَّ رَجُلًا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْمُسْلِمِينَ خَيْرٌ قَالَ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ
Безгә [Әбу әс-Таһир Әхмәд бин Әмру бин Габдуллаһ бин Әмру бин Сәрх әл-Мишри] безгә [Ибн Вахаб]дан [Әмру бин әл-Харис]дан [Язид бин Әбу Хәбиб]дан [Әбу әл-Хәйр]дан ул [Абдуллаһ бин Әмру бин әл-Әш] икесенең дә: "Чыннан да, бер кеше Аллаһның Илчесеннән, аңа сәлам булсын, "Кайсы мөселман иң яхшысы?" - дип сорады", - дип ишеткәнен сөйләде. Ул: "Бу башкалар сүз һәм кул белән тыелудан имин булган мөселман", - дип җавап бирде.
Hadith
Imam Muslim : 58
حَدَّثَنَا حَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ جَمِيعًا عَنْ أَبِي عَاصِمٍ قَالَ عَبْدٌ أَنْبَأَنَا أَبُو عَاصِمٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا الزُّبَيْرِ يَقُولُ سَمِعْتُ جَابِرًا يَقُولُا سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الْمُسْلِمُ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ
Хәсән әл-Хулвани һәм Габд ибн Хумайд безгә Әбу Ашимнан риваять иттеләр, Габд әйтте, Әбу Ашим безгә Ибн Җурайҗдан Әбу әз-Зүбәйрнең болай дигәнен ишеткәнен сөйләде: "Мин Җәбирнең болай дигәнен ишеттем: "Мин Пәйгамбәрнең (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) болай дигәнен ишеттем: "Чын мөселман - ул теленнән һәм кулыннан башка мөселманнар имин булган кеше".
Hadith
Imam Muslim : 59
و حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْأُمَوِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي حَدَّثَنَا أَبُو بُرْدَةَ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ بْنِ أَبِي مُوسَى عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ الْإِسْلَامِ أَفْضَلُ قَالَ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ و حَدَّثَنِيهِ إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعِيدٍ الْجَوْهَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ قَالَ حَدَّثَنِي بُرَيْدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ قَالَ سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْمُسْلِمِينَ أَفْضَلُ فَذَكَرَ مِثْلَهُ
Һәм [Сәгыйд бин Яхья бин Сәгыйд әл-Умәви] безгә сөйләде, ул әйтте, [әтием] безгә әйтте, [Әбу Бурда бин Габдулла бин Әбу Бурда бин Әбу Муса] безгә сөйләде, [Әбу Бурдадан] [Әбу Мусадан] ул әйтте, мин сорадым: "Әй Аллаһның Илчесе, Исламда иң яхшысы кем?" Ул җавап бирде: "Мөселманнар кемнең теленнән һәм кулыннан куркынычсыз булган кеше". Һәм [Ибраһим бин Сәгыйд әл-Җүһәйри] миңа сөйләде, [Әбу Усама] әйтте: [Бурайд бин Габдулла] миңа шушы чылбыр белән сөйләде, ул әйтте: "Аллаһның Илчесеннән, Аллаһның аңа рәхмәте һәм сәламе булсын,: "Мөселманнар арасында иң яхшысы кем?" - дип сорадылар. Аннары ул шундый хәдисне искә алды".
Hadith
Imam Muslim : 60
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَمُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ أَبِي عُمَرَ وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ جَمِيعًا عَنْ الثَّقَفِيِّ قَالَ ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثَلَاثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ وَجَدَ بِهِنَّ حَلَاوَةَ الْإِيمَانِ مَنْ كَانَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِمَّا سِوَاهُمَا وَأَنْ يُحِبَّ الْمَرْءَ لَا يُحِبُّهُ إِلَّا لِلَّهِ وَأَنْ يَكْرَهَ أَنْ يَعُودَ فِي الْكُفْرِ بَعْدَ أَنْ أَنْقَذَهُ اللَّهُ مِنْهُ كَمَا يَكْرَهُ أَنْ يُقْذَفَ فِي النَّارِ
Бу хакта безгә [Исхак ибн Ибраһим], [Мөхәммәд ибн Яхъя ибн Әбү Гомәр] һәм [Мөхәммәд ибн Бәшир] барысы да [әт-Сәкафи]дән, [Ибн Әбү Гомәр] безгә [Габдел Ваһһаб] сөйләгән, [Әййуб]дан, [Әбү Киләбәдә] [Әнәс]дән, Пәйгамбәрдән (Аллаһның аңа рәхмәте һәм сәламе булсын!), ул болай дигән: "Өч нәрсә, әгәр алар кешедә булса, аңа иман татлылыгын татытыр: Аллаһ һәм Аның Илчесе аңа башка һәрнәрсәдән дә сөеклерәк булган кеше, Аллаһ ризалыгы өчен генә сөймәгән кешене ярату һәм Аллаһ аны җәһәннәмгә керергә яратмаган кебек, Аллаһ аны көферлектән коткарганнан соң, көферлеккә кайтуны яратмау".
