Imam Muslim : 41
حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ رُشَيْدٍ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ يَعْنِي ابْنَ مُسْلِمٍ عَنْ ابْنِ جَابِرٍ قَالَ حَدَّثَنِي عُمَيْرُ بْنُ هَانِئٍ قَالَ حَدَّثَنِي جُنَادَةُ بْنُ أَبِي أُمَيَّةَ حَدَّثَنَا عُبَادَةُ بْنُ الصَّامِتِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ قَالَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ وَأَنَّ عِيسَى عَبْدُ اللَّهِ وَابْنُ أَمَتِهِ وَكَلِمَتُهُ أَلْقَاهَا إِلَى مَرْيَمَ وَرُوحٌ مِنْهُ وَأَنَّ الْجَنَّةَ حَقٌّ وَأَنَّ النَّارَ حَقٌّ أَدْخَلَهُ اللَّهُ مِنْ أَيِّ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ الثَّمَانِيَةِ شَاءَ و حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدَّوْرَقِيُّ حَدَّثَنَا مُبَشِّرُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ عُمَيْرِ بْنِ هَانِئٍ فِي هَذَا الْإِسْنَادِ بِمِثْلِهِ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ أَدْخَلَهُ اللَّهُ الْجَنَّةَ عَلَى مَا كَانَ مِنْ عَمَلٍ وَلَمْ يَذْكُرْ مِنْ أَيِّ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ الثَّمَانِيَةِ شَاءَ
म्हानै बतायो है [दाऊद बिन रुशैद] म्हानै बतायो है [अल-वलिद] -अर्थात इब्न मुस्लिम- [इब्न जाबीर] सूं उण कह्यो, म्हानै बतायो है [उमैर बिन हानी'] उण कह्यो, म्हानै बतायो है [जुनादाह बिन अबू उमय्याह] उणनै बतायो है [उबादाह बिन अश-शमित] उण कह्यो, हल्लाहल्लाहुलाहुल्लाह हल्लाहुल्लाह: 'जो कोई भी दो कलीमा शहादा कैवे है, यानी: कोई भी भगवान कोनी है -जिणनै पूजा करण रो अधिकार है- सिवाय अल्लाह रै अलावा, उणरै वास्तै कोई साथी कोनी है, अर मुहम्मद, उणरो सेवक अर रसूल, गवाही देवै है कै पैगम्बर ईसा अल्लाह रो सेवक है, उणरै सेवक रो बेटो है अर अल्लाह रो वचन है - पैगम्बर इसाम अर मरियम, इण वास्तै स्वर्ग साच है अर नरक भी साच है, जठै अल्लाह बां लोगां नै स्वर्ग रै आठ दरवाजा मांय सूं एक दरवाजा सूं दाखिल कर देला। अर यो म्हानै बतायो गयो है [अहमद बिन इब्राहिम अद-दौराकी] म्हानै [मुबाससीर बिन इस्माइल] सूं [अल-अउजाई] सूं [उमैर बिन हानी] नै इण सनाद रै साथै उदाहरण रै साथै बतायो है, फगत उण बतायो है, 'अल्लाह आपरै करमां रै मुजब इण मांय प्रवेश करियो' बिना उल्लेख किये, 'आसमान री आठ फाटकां सूं प्रवेश करियो जिणरी इच्छा'।
Imam Muslim : 42
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى بْنِ حَبَّانَ عَنْ ابْنِ مُحَيْرِيزٍ عَنْ الصُّنَابِحِيِّ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ أَنَّهُ قَالَ دَخَلْتُ عَلَيْهِ وَهُوَ فِي الْمَوْتِ فَبَكَيْتُ فَقَالَ مَهْلًا لِمَ تَبْكِي فَوَاللَّهِ لَئِنْ اسْتُشْهِدْتُ لَأَشْهَدَنَّ لَكَ وَلَئِنْ شُفِّعْتُ لَأَشْفَعَنَّ لَكَ وَلَئِنْ اسْتَطَعْتُ لَأَنْفَعَنَّكَ ثُمَّ قَالَ وَاللَّهِ مَا مِنْ حَدِيثٍ سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَكُمْ فِيهِ خَيْرٌ إِلَّا حَدَّثْتُكُمُوهُ إِلَّا حَدِيثًا وَاحِدًا وَسَوْفَ أُحَدِّثُكُمُوهُ الْيَوْمَ وَقَدْ أُحِيطَ بِنَفْسِي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ شَهِدَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ حَرَّمَ اللَّهُ عَلَيْهِ النَّارَ
म्हानै बतायो है [कुतैबा बिन सईद] म्हानै बतायो है [लैट्स] [इब्न अजलान] सूं [मुहम्मद बिन याह्या बिन हब्बान] सूं [इब्न मुहैरिज़] सूं [अश-शुनाबीही] सूं [उबादह बिन अश-शमित] कै उण कैयो, 'जद म्हैं उणरै कनै गयो तो बो बीमार हो, सो म्हैं रोयो। तो बो बोल्यो, 'रुको, थै क्यूं रो रैया हो? अल्लाह री कसम, जे मैं शहीद रै रूप मांय मर जाऊंला, तो मैं थारै वास्तै गवाही देवूंला, अर जे म्हनै शौफत दी जावैला तो मैं थारै वास्तै विनती करूंला, अर जे मैं सक्षम हूं, तो मैं थारै वास्तै फायदो देवूंला'। फेर वे बोल्या, 'अल्लाह री कसम, कोई भी हदीस कोनी है जो मैं रसूल सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम सूं थारै वास्तै सुणी है जिण मांय भलाई है पण मैं थानै जरूर बताऊंला, सिवाय एक हदीस रै, अर मैं थानै आज बता दूंला। अर म्हैं साची में ओ खुद मांय ले लियो। मैं अल्लाह रै रसूल (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) नै कैता सुण्यो है: 'जो कोई भी गवाही देवै है कै अल्लाह रै अलावा कोई भी भगवान कोनी है - जो पूजा करण जोग है - अर मुहम्मद अल्लाह रो रसूल है, अल्लाह उणरै वास्तै नरक नै जरूर मना करैला'।
Imam Muslim : 43
حَدَّثَنَا هَدَّابُ بْنُ خَالِدٍ الْأَزْدِيُّ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ كُنْتُ رِدْفَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ بَيْنِي وَبَيْنَهُ إِلَّا مُؤْخِرَةُ الرَّحْلِ فَقَالَ يَا مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ قُلْتُ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ ثُمَّ سَارَ سَاعَةً ثُمَّ قَالَ يَا مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ قُلْتُ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ ثُمَّ سَارَ سَاعَةً ثُمَّ قَالَ يَا مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ قُلْتُ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ هَلْ تَدْرِي مَا حَقُّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ قَالَ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّ حَقَّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ أَنْ يَعْبُدُوهُ وَلَا يُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا ثُمَّ سَارَ سَاعَةً قَالَ يَا مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ قُلْتُ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ هَلْ تَدْرِي مَا حَقُّ الْعِبَادِ عَلَى اللَّهِ إِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ قَالَ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ أَنْ لَا يُعَذِّبَهُمْ
आपां नै बतायो है [हद्दाब बिन खालिद अल-अजदी] आपां नै बतायो है [हम्मम] आपां नै बतायो है [कतदाह] आपां नै बतायो है [अनस बिन मलिक] [मुआदज बिन जबल] सूं बां कैयो, 'एक बार जद म्हैं पैगम्बर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम रै साथै एक यात्रा माथै गयो हो, तो बां अर वाहन रै अलावा बां रै बीच कोई फरक नीं हो। उण पुकार्यो: 'ओ मुआदज बिन जबल!' मैं जवाब देवतो रैयो, 'हे अल्लाह रा रसूल, मैं थारी पुकार पूरी करूं।' म्हे आपणी यात्रा जारी राखी। फेर बो फेरूं पुकार्यो: 'ओ मुआदज बिन जबल!' म्हैं जवाब दियो, 'हे अल्लाह रा रसूल, म्हैं थारी पुकार नै पूरी करूं। म्हे आपणी यात्रा जारी राखी अर पछै बां फेरूं पुकार्यो: 'ओ मुआदज बिन जबल!' म्हैं फेरूं जवाब दियो, 'हे अल्लाह रा रसूल, म्हैं थारी पुकार स्वीकार कर ली है'। उण कह्यो: 'कांई थनै अल्लाह रै प्रति मिनखां री जिम्मेदारी रो ज्ञान है?' मैं जवाब दियो, 'अल्लाह अर बांका रसूल सबसूं बेसी जाणै है'। उण कह्यो: 'इणरी पूजा करणी है अर उणरै साथै साथी नीं बणाणो है'। म्हे थोड़ी देर तांई आपणी यात्रा जारी राखी जद बां फेरूं बोल्यो: 'ओ मुआदज बिन जबल!' म्हैं जवाब दियो, 'हे अल्लाह रा रसूल, म्हैं थारी पुकार नै पूरी करूं। पैगम्बर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम कह्यो: 'कांई थनै ठा है कै मिनखां रै प्रति अल्लाह रा दायित्व कांई है जद वै वै काम करै है जिका म्हैं पैली बतायो है?' मैं जवाब दियो, 'अल्लाह अर बांका रसूल सबसूं बेसी जाणै है'। सेवट बो बोल्यो: 'अल्लाह बांनै प्रताड़ित कोनी करैला'।
Imam Muslim : 44
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ سَلَّامُ بْنُ سُلَيْمٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ كُنْتُ رِدْفَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى حِمَارٍ يُقَالُ لَهُ عُفَيْرٌ قَالَ فَقَالَ يَا مُعَاذُ تَدْرِي مَا حَقُّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ وَمَا حَقُّ الْعِبَادِ عَلَى اللَّهِ قَالَ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّ حَقَّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ أَنْ يَعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا يُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَحَقُّ الْعِبَادِ عَلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ أَنْ لَا يُعَذِّبَ مَنْ لَا يُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفَلَا أُبَشِّرُ النَّاسَ قَالَ لَا تُبَشِّرْهُمْ فَيَتَّكِلُوا
म्हानै बतायो गयो है [अबू बकर बिन अबू स्याबा] म्हानै बतायो है [अबू अल-अह्वाश सल्लम सल्लम बिन सुलैम] सूं [अबू इशाक] सूं [अमरू बिन मैमून] सूं [मुआदज बिन जबल] कह्यो है, 'मैं अल्लाह रै रसूल रै साथै उफैर नाम रै गधे माथै सवार हो'। फेर बो बोल्यो: 'हे मुआदज, कांई थनै ठा है कै अल्लाह रो एक नौकर माथै कांई अधिकार है अर एक नौकर रो अल्लाह माथै कांई अधिकार है'। मुआदज कह्यो, 'मैं फेर जवाब दियो, 'अल्लाह अर उणरा रसूल आच्छी तरियां जाणै है'। उण कह्यो: 'सचमुच, अल्लाह रो सेवकां माथै अधिकार ओ है कै थै अल्लाह री पूजा करो अर उणनै किणी भी चीज सूं शरक नीं करो, अर अल्लाह माथै दास रो हक ओ है कै थनै किणी भी मिनख सूं सताया नीं जावै जिको उणसूं किणी भी चीज सूं शरक नीं करै'। मुआदज कह्यो, 'मैं फेर कह्यो, 'हे अल्लाह रा रसूल, कांई मैं लोगां नै आ बात नीं बता सकूं? ' उण जवाब दियो: 'बांनै मत बताओ ताकि वे इण माथै भरोसो करै'।
Imam Muslim : 45
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي حَصِينٍ وَالْأَشْعَثِ بْنِ سُلَيْمٍ أَنَّهُمَا سَمِعَا الْأَسْوَدَ بْنَ هِلَالٍ يُحَدِّثُ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا مُعَاذُ أَتَدْرِي مَا حَقُّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ قَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ أَنْ يُعْبَدَ اللَّهُ وَلَا يُشْرَكَ بِهِ شَيْءٌ قَالَ أَتَدْرِي مَا حَقُّهُمْ عَلَيْهِ إِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ فَقَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ أَنْ لَا يُعَذِّبَهُمْ حَدَّثَنَا الْقَاسِمُ بْنُ زَكَرِيَّاءَ حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ عَنْ زَائِدَةَ عَنْ أَبِي حَصِينٍ عَنْ الْأَسْوَدِ بْنِ هِلَالٍ قَالَ سَمِعْتُ مُعَاذًا يَقُولُا دَعَانِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَجَبْتُهُ فَقَالَ هَلْ تَدْرِي مَا حَقُّ اللَّهِ عَلَى النَّاسِ نَحْوَ حَدِيثِهِمْ
म्हानै बतायो है [मुहम्मद बिन अल-मुत्सन्ना] अर [इब्न अल-मुत्सना], [इब्न अल-मुत्सना] कह्यो है, म्हानै बतायो है [मुहम्मद बिन जाफर] म्हानै [स्यूबाह] नै [अबू हुशैन] अर [अल-अस्याथ बिन सुलेम] सूं बतायो है कै वां दोनूं नै [अल-अस्वल बिनलाल बिनलाल बिनलाल जैजद सूं सुण्यो है, 'रसूलुल्लाह सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम कह्यो: 'हे मुआज़, कांई थनै ठा है कै अल्लाह नै नौकरां माथै कांई अधिकार है?' मुआदज जवाब दियो, 'अल्लाह अर उणरा रसूल नै आच्छी तरियां ठाह है'। उण कह्यो: 'मतलब, अल्लाह री पूजा उणरै साथै किणी भी चीज रै बिना ही करी जावै है।' फेर बो फेरूं बोल्यो: 'फेर जे मिनख ऐड़ो करैला तो वांनै अल्लाह माथै कांई अधिकार है?' मुआदज जवाब दियो, 'अल्लाह अर उणरा रसूल नै आच्छी तरियां ठाह है'। फेर बो बोल्यो: 'अल्लाह उणनै यातना कोनी देवेला'। म्हानै बतायो है [अल कासिम बिन जकारिया] म्हानै बतायो है [हुसैन] सूं [जैदा] सूं [अबू हुशैन] सूं [अल असवाद बिन हिलाल] उण कह्यो; म्हैं [मुआदज] नै कैता सुण्यो, 'अल्लाह रै रसूल सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम म्हानै बुलायो, सो म्हैं उणनै जवाब दियो। उण पूछ्यो: 'अल्लाह नै मिनखां माथै कांई अधिकार है...जियां कै बांरी हदीस मांय लिख्योड़ो है'।
Imam Muslim : 46
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ يُونُسَ الْحَنَفِيُّ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو كَثِيرٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو هُرَيْرَةَ قَالَ كُنَّا قُعُودًا حَوْلَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَعَنَا أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ فِي نَفَرٍ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ بَيْنِ أَظْهُرِنَا فَأَبْطَأَ عَلَيْنَا وَخَشِينَا أَنْ يُقْتَطَعَ دُونَنَا وَفَزِعْنَا فَقُمْنَا فَكُنْتُ أَوَّلَ مَنْ فَزِعَ فَخَرَجْتُ أَبْتَغِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَيْتُ حَائِطًا لِلْأَنْصَارِ لِبَنِي النَّجَّارِ فَدُرْتُ بِهِ هَلْ أَجِدُ لَهُ بَابًا فَلَمْ أَجِدْ فَإِذَا رَبِيعٌ يَدْخُلُ فِي جَوْفِ حَائِطٍ مِنْ بِئْرٍ خَارِجَةٍ وَالرَّبِيعُ الْجَدْوَلُ فَاحْتَفَزْتُ كَمَا يَحْتَفِزُ الثَّعْلَبُ فَدَخَلْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ فَقُلْتُ نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ مَا شَأْنُكَ قُلْتُ كُنْتَ بَيْنَ أَظْهُرِنَا فَقُمْتَ فَأَبْطَأْتَ عَلَيْنَا فَخَشِينَا أَنْ تُقْتَطَعَ دُونَنَا فَفَزِعْنَا فَكُنْتُ أَوَّلَ مِنْ فَزِعَ فَأَتَيْتُ هَذَا الْحَائِطَ فَاحْتَفَزْتُ كَمَا يَحْتَفِزُ الثَّعْلَبُ وَهَؤُلَاءِ النَّاسُ وَرَائِي فَقَالَ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ وَأَعْطَانِي نَعْلَيْهِ قَالَ اذْهَبْ بِنَعْلَيَّ هَاتَيْنِ فَمَنْ لَقِيتَ مِنْ وَرَاءِ هَذَا الْحَائِطِ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ مُسْتَيْقِنًا بِهَا قَلْبُهُ فَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ فَكَانَ أَوَّلَ مَنْ لَقِيتُ عُمَرُ فَقَالَ مَا هَاتَانِ النَّعْلَانِ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ فَقُلْتُ هَاتَانِ نَعْلَا رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَنِي بِهِمَا مَنْ لَقِيتُ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ مُسْتَيْقِنًا بِهَا قَلْبُهُ بَشَّرْتُهُ بِالْجَنَّةِ فَضَرَبَ عُمَرُ بِيَدِهِ بَيْنَ ثَدْيَيَّ فَخَرَرْتُ لِاسْتِي فَقَالَ ارْجِعْ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ فَرَجَعْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَجْهَشْتُ بُكَاءً وَرَكِبَنِي عُمَرُ فَإِذَا هُوَ عَلَى أَثَرِي فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا لَكَ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ قُلْتُ لَقِيتُ عُمَرَ فَأَخْبَرْتُهُ بِالَّذِي بَعَثْتَنِي بِهِ فَضَرَبَ بَيْنَ ثَدْيَيَّ ضَرْبَةً خَرَرْتُ لِاسْتِي قَالَ ارْجِعْ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ يَا عُمَرُ مَا حَمَلَكَ عَلَى مَا فَعَلْتَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي أَبَعَثْتَ أَبَا هُرَيْرَةَ بِنَعْلَيْكَ مَنْ لَقِيَ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ مُسْتَيْقِنًا بِهَا قَلْبُهُ بَشَّرَهُ بِالْجَنَّةِ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَلَا تَفْعَلْ فَإِنِّي أَخْشَى أَنْ يَتَّكِلَ النَّاسُ عَلَيْهَا فَخَلِّهِمْ يَعْمَلُونَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَخَلِّهِمْ
आपां नै बतायो है [जुहैर बिन हरब] आपां नै बतायो है [उमर बिन यूनुस अल-हनफी] आपां नै बतायो है [इकरीमा बिन अम्मर] बां कैयो, आपां नै बतायो है [अबू कथिर] बां कैयो, आपां नै बतायो है [अबू हुरैराह] बां कैयो, 'एक लड़ाई रै मांय म्हे एक बार अल्लाह रै रसूल सल्लाहुरै रै आसै-पासै बैठ्या हा, अर उठै बालाहिल भी हा।' उमर। फेर वो म्हारै आसै-पासै सूं निकळग्यो अर पाछो आबा में इतरो देर कर दियो कै म्हांनै चिंता हुई कै कठैई वो दुश्मन पकड़ नीं लेवैला या फेर कोई आपदा रो सामनो कर लेवैला। म्हे सगळा घणा चिंतित हा, अर जिको मिनख उणरी हालत नै लेय’र सबसूं ज्यादा चिंतित हो बो म्हैं हो। तो मैं उठ्यो अर रसूलुल्लाह सल्लल्लाह अलैहि वसल्लम नै ढूंढबा नै निकळ्यो जद तांई कै मैं बनी नज्जर सूं अंसार रै एक बगीचे रै कनै नीं पूगग्यो। मैं कोई प्रवेश द्वार ढूंढबा री उम्मीद रै मांय इणरै आसै-पासै घूम्यो, पण मन्नै ओ दरवाजो कोनी मिल्यो। अर ओ ठाह लाग्यो कै बगीचा रै बारै सूं एक नदी बह री ही जकी बगीचा रै एक कोने सूं आवै ही। तो मैं प्रवेश करण री कोशिश करी जियां एक फेरेट एक संकीर्ण छेद रै मांय सूं प्रवेश करण री कोशिश करै है। अर म्हनैं पैगम्बर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम भी मिलग्या। उण चिल्लायो: 'अबू हुरैराह! ' म्हैं जवाब दियो, 'हां, हे अल्लाह रा रसूल'। कांई बात है?', बो पूछ्यो। मैं जवाब दियो कै खैर हे रसूल आप म्हारै सागै हा, फेर अचाणचक आप म्हांनै छोड’र इतरा दिनां तांई पाछा नीं आया कै म्हांनै थारी सुरक्षा री घणी चिंता हुई, खासकर म्हनै हे रसूल। तो म्हैं फेरेट री तरै एक घणी संकीर्ण छेद सूं इण बगीचै मांय बड़ण री कोसिस करी, अर वै - दूजा दोस्त - म्हारै लारै हा। कैता थकां उण म्हनैं आपरी दो चप्पल दी: 'हे अबू हुरैराह, म्हारी दो चप्पल ले लो, अर जिको भी थूं इण बगीचै रै लारै मिलसी, वो गवाही देसी कै अल्लाह रै अलावा कोई भी भगवान कोनी है - जिणनैं पूजा करण रो अधिकार है अर उण आपरै हिवड़ै मांय ओ विश्वास बोयो है, सो उणनैं स्वर्ग री खुशखबरी दे'। अर संजोग सूं पैलो मिनख जिको म्हारै सूं मिल्यो उमर हो, सो उण पूछ्यो, 'हे अबू हुरैराह, बां दो चप्पलां मांय कांई बुराई है? ' म्हैं जवाब दियो, 'ये पैगम्बर सल्लल्लाह अलैहि वसल्लम री दो चप्पल है, बां म्हनै कैयो कै म्हैं बां नै लेर उण मिनख नै स्वर्ग री खुशखबरी बताऊं जिको पैली बार म्हारै सूं मिल्यो हो, जदकै बां गवाही दी ही कै अल्लाह रै अलावा कोई भी भगवान कोनी है - जिको पूजा करण जोग है - अर बां आपरै दिल सूं इण माथै विस्वास करियो हो'। तो उमर म्हारै छाती रै बिचाळै हाथ सूं म्हारै माथै चोट करी - सोलर प्लेक्सस - जद तांई कै म्हैं नीचै नीं पड़ग्यो, पछै बोल्यो, 'हे अबू हुरैरा! ' तो मैं अल्लाह रै रसूल कनै पाछो गयो अर बां रो चेहरो आंसू रोक राख्यो हो, अर ओ ठाह लाग्यो कै उमर भी म्हारै लारै-लारै चाल रिया हा। तुरंत ही पैगम्बर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम पूछ्यो: 'अबू हुरैराह, थानै कांई है? ' म्हैं जवाब दियो, 'म्हैं उमर सूं मिल्यो हूं, फेर म्हैं उणनै बतायो कै थूं म्हनै कांई करण रो हुकम दियो हो पण अचाणचक उण म्हारै माथै जोर सूं मार दियो जद तांई कै म्हैं लंगड़ो नीं पड़ग्यो, इणरै बाद बो बोल्यो, 'पाछो आ जा! ' तो प्रेरित कह्यो: 'हे उमर, थूं ओ क्यूं करियो? ' उमर जवाब दियो, 'हे अल्लाह रा रसूल, कांई ओ साच है कै थै अबू हुरैराह नै आपरी दो चप्पलां रै साथै भेज्यो अर उणनै कैयो कै वो पैली मिनख नै जन्नत री खबर दे देवै जिणनै वो मिल्यो, जदकै वो गवाही देवै है कै कोई भी भगवान कोनी है - पूजा रै लायक - सिवाय अल्लाह रै जिणरौ दिल मांय पक्को भरोसो है? ' उण जवाब दियो: 'हां, ओ ठीक है'। उमर कह्यो, 'हे अल्लाह रा रसूल, थै ऐड़ो मत करो, क्यूंकै असल मांय म्हनै घणो चिंता है कै लोग उण माथै भरोसो करैला अर बांनै भला काम करण देवैला'। रसूलुल्लाह शल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम अबू हुरैरा-पेंट सूं कह्यो: 'इण हदीस नै नीं जाणता थका-''।
Imam Muslim : 47
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ أَخْبَرَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ قَتَادَةَ قَالَ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ رَدِيفُهُ عَلَى الرَّحْلِ قَالَ يَا مُعَاذُ قَالَ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ يَا مُعَاذُ قَالَ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ يَا مُعَاذُ قَالَ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ مَا مِنْ عَبْدٍ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ إِلَّا حَرَّمَهُ اللَّهُ عَلَى النَّارِ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفَلَا أُخْبِرُ بِهَا النَّاسَ فَيَسْتَبْشِرُوا قَالَ إِذًا يَتَّكِلُوا فَأَخْبَرَ بِهَا مُعَاذٌ عِنْدَ مَوْتِهِ تَأَثُّمًا
वां म्हानै बतायो है [इशाक बिन मंसूर] म्हानै बतायो है [मुआदज बिन हिशम] वां कैयो, वांनै बतायो है [म्हारा पिता] नै [कतादाह] वां कैयो है, वांनै बतायो है [अनस बिन मलिक] कै अल्लाह रा पैगम्बर -एक सफर माथै-, जद मुअज बिन जबल आपरै वाहन माथै सवार हा, तो रसूलुल्लाह सल्लाहुल्लाहलाम नै तद कैयो गयो: मुआडज!' मुआदज जवाब दियो, 'हे अल्लाह रा रसूल, मैं थारी बुलावा नै पूरा करूं। रसूलुल्लाह शल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम ने फेर पुकार्यो: 'हे मुआज़!' मैं फेरूं जवाब दियो, 'हे अल्लाह रा रसूल, मैं थारी पुकार नै पूरी करूं। रसूलुल्लाह शल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम ने पुकार्यो: 'हे मुआज़!' मैं फेरूं जवाब दियो, 'हे अल्लाह रा रसूल, मैं थारी पुकार नै पूरी करूं। रसूलुल्लाह सल्लल्लाह अलैहि वसल्लम फेर कह्यो: 'जो कोई भी धर्म री दो कलीमा कहै, यानी: अल्लाह रै अलावा कोई भी भगवान कोनी है - पूजा करण जोग - अर मुहम्मद उणरो सेवक अर दूत है, वो नरक री आग सूं निश्चित रूप सूं सुरक्षित रैवेला'। फेर मुआदज बोल्यो, 'कांई मैं लोगां नै आ बात बता सकूं कै वै आ आछी खबर फैला सकै?' पैगम्बर सल्लल्लाह अलैहि वसल्लम कह्यो: 'अगर वे ऐड़ो करैला तो वे इण माथै भरोसो करैला'। फेर मुआदज आपरी मौत सूं पैली आ खबर फैला दी, इण बात री चिंता करता थका कै वो हदीस नै छुपावण रो दोष उठावैला।
Imam Muslim : 48
حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ يَعْنِي ابْنَ الْمُغِيرَةِ قَالَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ حَدَّثَنِي مَحْمُودُ بْنُ الرَّبِيعِ عَنْ عِتْبَانَ بْنِ مَالِكٍ قَالَ قَدِمْتُ الْمَدِينَةَ فَلَقِيتُ عِتْبَانَ فَقُلْتُ حَدِيثٌ بَلَغَنِي عَنْكَ قَالَ أَصَابَنِي فِي بَصَرِي بَعْضُ الشَّيْءِ فَبَعَثْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنِّي أُحِبُّ أَنْ تَأْتِيَنِي فَتُصَلِّيَ فِي مَنْزِلِي فَأَتَّخِذَهُ مُصَلًّى قَالَ فَأَتَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ شَاءَ اللَّهُ مِنْ أَصْحَابِهِ فَدَخَلَ وَهُوَ يُصَلِّي فِي مَنْزِلِي وَأَصْحَابُهُ يَتَحَدَّثُونَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ أَسْنَدُوا عُظْمَ ذَلِكَ وَكُبْرَهُ إِلَى مَالِكِ بْنِ دُخْشُمٍ قَالُوا وَدُّوا أَنَّهُ دَعَا عَلَيْهِ فَهَلَكَ وَوَدُّوا أَنَّهُ أَصَابَهُ شَرٌّ فَقَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الصَّلَاةَ وَقَالَ أَلَيْسَ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ قَالُوا إِنَّهُ يَقُولُ ذَلِكَ وَمَا هُوَ فِي قَلْبِهِ قَالَ لَا يَشْهَدُ أَحَدٌ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ فَيَدْخُلَ النَّارَ أَوْ تَطْعَمَهُ قَالَ أَنَسٌ فَأَعْجَبَنِي هَذَا الْحَدِيثُ فَقُلْتُ لِابْنِي اكْتُبْهُ فَكَتَبَهُ حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ نَافِعٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ قَالَ حَدَّثَنِي عِتْبَانُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّهُ عَمِيَ فَأَرْسَلَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ تَعَالَ فَخُطَّ لِي مَسْجِدًا فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَجَاءَ قَوْمُهُ وَنُعِتَ رَجُلٌ مِنْهُمْ يُقَالُ لَهُ مَالِكُ بْنُ الدُّخْشُمِ ثُمَّ ذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ سُلَيْمَانَ بْنِ الْمُغِيرَةِ
म्हानै बतायो है [सैबान बिन फरुख] म्हानै बतायो है [सुलेमान] - यानी इब्न अल-मुघिराह - उणनै बतायो है, म्हानै बतायो है [थाबित] नै [अनस बिन मलिक] सूं उणनै बतायो है, म्हानै बतायो है [महमुद बिन अर-रबी'] नै [इतबान बिन मलिक] उण कह्यो है, 'मैं मदीना आयो, फेर मैं इतबान सूं मिल्यो। फेर म्हैं बांनै एक हदीस सुणाबा नै कैयो। बां कैयो, 'म्हारी आंख्यां एक भांत री बीमारी सूं प्रभावित हुयगी जिणसूं कई बातां हुई, म्हैं अल्लाह रै रसूल सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम रै कनै एक दूत भेज्यो जिका कैयो कै म्हैं बां रै घरै नमाज पढ़बा रै वास्तै आबा री घणी उडीक कर रैयो हूं, इण वास्तै म्हैं इणनै नमाज री जगां बणा दियो'। इतबान फेरूं बोल्यो, 'फेर रसूलुल्लाह सल्लल्लाह अलैहि वसल्लम आबा री इच्छा राखण आळा साथियां रै साथै पूग्या अर वै घर रै मांय बड़ता रैया। उण प्रार्थना करी, जदकै साथी आपस मांय बातां कर रैया हा, जठै बां मांय सूं केई लोग मलिक बिन दुखस्यूम रै पाखंड री बातां कर रैया हा। साथियां बतायो कै वां रसूलुल्लाह सल्लल्लाह अलैहि वसल्लम सूं मलिक बिन दुखस्यूम रै वास्तै दुआ करण सारू कैयो कै वांरै साथै कोई दुर्घटना नीं हो जावै। वे भी चावता हा कै बां माथै आफत आवै। नमाज रै पछै, बां पूछ्यो: 'कांई बां दो कलीमा पंथ नीं कैयो, यानी: अल्लाह रै अलावा कोई भी भगवान कोनी है - पूजा करण जोग - अर म्हैं अल्लाह रो दूत हूं?' साथियां जवाब दियो, 'उणनै फगत आपरै मुंडै सूं कैयो पण आपरै दिल सूं नीं'। उण कह्यो: 'कोई भी असो कोनी है जको कैवे कै कोई भगवान कोनी है जिको पूजा करण जोग है, अर मैं अल्लाह रो दूत हूं, अर पछै नरक मांय जावै है, या उणरो स्वाद लेवै है'। अनस बोल्यो, 'इण हदीस सूं म्हनै अचरज हुयो। तो म्हैं म्हारा बेटै नै कैयो, 'ओ हदीस लिख,' अर बो लिख दियो। म्हानै बतायो है [अबू बकर बिन नफीअ अल-अबदी] म्हानै बतायो है [बहज] म्हानै बतायो है [हम्मद] म्हानै बतायो है [त्साबित] नै [अनस] सूं वो कह्यो, म्हानै बतायो है [इतबान बिन मलिक] कै वो अंधा हो, इण वास्तै वो रसूलुल्लाह सल्लाहु अलैह अलैह नै एक दूत भेज्यो है, प्लीज अठै आओ। रसूलुल्लाह-, ताकि यो म्हारै वास्तै प्रार्थना री जगां बण सकै'। तो रसूलुल्लाह शल्लल्लाहु 'अलेहि वसल्लम आपरै साथियां रै सागै आया, फेर बां मांय सूं एक आदमी रै बुरा गुणां रो जिकर करियो जिणनै मलिक बिन अद-दुखस्यूम कैयो जातो हो... फेर बां सुलेमान बिन अल-मुगीराह री हदीस जैड़ी कोई बात बताई।
Imam Muslim : 49
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ أَبِي عُمَرَ الْمَكِّيُّ وَبِشْرُ بْنُ الْحَكَمِ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ وَهُوَ ابْنُ مُحَمَّدٍ الدَّرَاوَرْدِيُّ عَنْ يَزِيدَ بْنِ الْهَادِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ الْعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ ذَاقَ طَعْمَ الْإِيمَانِ مَنْ رَضِيَ بِاللَّهِ رَبًّا وَبِالْإِسْلَامِ دِينًا وَبِمُحَمَّدٍ رَسُولًا
म्हानै बतायो है [मुहम्मद बिन याह्या बिन अबू उमर अल-मक्की] अर [बिसिर बिन अल-हकाम] दोनूं कैयो है, म्हानै बतायो है [अब्दुल अजीज] -अर्थात इब्न मुहम्मद अदरावरदी- नै [यजीद बिन अल-हद] सूं [मुहम्मद बिन इब्राहिम] सूं [अमीर बिन सअद] अब्दुल-अब्बाब-अब्दुल-अब्तालिब सूं। सुण्यो अल्लाह रै रसूल सल्लल्लाह अलैहि वसल्लम कह्यो: 'जो मिनख अल्लाह नै रब्ब अर इस्लाम नै धर्म अर मुहम्मद नै रसूल रै रूप में राजी करै है, तो उणनै ईमान री खुशी रो स्वाद चख्यो है'।
Imam Muslim : 50
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ الْعَقَدِيُّ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْإِيمَانُ بِضْعٌ وَسَبْعُونَ شُعْبَةً وَالْحَيَاءُ شُعْبَةٌ مِنْ الْإِيمَانِ
म्हानै बतायो है [उबैदुल्लाह बिन सईद] अर [अब्द बिन हुमैद] दोनूं कैयो है, म्हानै बतायो है [अबू अमीर अल-अकादी] म्हानै बतायो है [सुलेमान बिन बिलाल] नै [अब्दुल्लाह बिन दीनार] सूं [अबू सलीह] सूं [अबू हुरैराह] नै पैगम्बर सल्लल्लाहु अलैह अलैह नै कैयो है: उनहत्तर शाखावां नै, अर शर्म नै विश्वास रै मांय सामिल करियो जावै है'।
Imam Muslim : 51
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْإِيمَانُ بِضْعٌ وَسَبْعُونَ أَوْ بِضْعٌ وَسِتُّونَ شُعْبَةً فَأَفْضَلُهَا قَوْلُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَدْنَاهَا إِمَاطَةُ الْأَذَى عَنْ الطَّرِيقِ وَالْحَيَاءُ شُعْبَةٌ مِنْ الْإِيمَانِ
म्हानै बतायो है [जुहैर बिन हरब] म्हानै बतायो है [जरीर] सूं [सुहैल] सूं [अब्दुल्लाह बिन दीनार] सूं [अबू सलीह] सूं [अबू हुरैराह] उण कह्यो, 'रसूलल्लाह शल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम कह्यो: 'ईमान रै मांय तेहत्तर सूं लेर उन्नीसवां, सोसठवां है। शाखावां। सबसूं जरूरी बात है आ कैबत, ला इलाहा इलाल्लाहु -अल्लाह रै अलावा कोई भी भगवान पूजा जोग कोनी है-। अर लोडाउन सड़क माथै सूं व्याकुलता नै दूर कर रैयो है। अर शर्म आस्था रो हिस्सो है'।
Imam Muslim : 52
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَعَمْرٌو النَّاقِدُ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالُوا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلًا يَعِظُ أَخَاهُ فِي الْحَيَاءِ فَقَالَ الْحَيَاءُ مِنْ الْإِيمَانِ حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَقَالَ مَرَّ بِرَجُلٍ مِنْ الْأَنْصَارِ يَعِظُ أَخَاهُ
म्हे [अबू बकर बिन अबू स्याबा] अर [अमरू अन-नकीद] अर [जुहैर बिन हरब] नै बतायो है, बां म्हानै [सुफयान बिन उयैना] नै [अज-जुहरी] सूं [सलीम] सूं [उणरै पिता] सूं बतायो है, कै पैगम्बर नै एक आदमी नै आपरै भाई नै चेतावनी देवता सुण्यो क्यूंकै वो शर्मिंदा हो, सोहाम फातिह रो हिस्सो है। म्हानै बतायो है [अब्द बिन हुमैद] म्हानै बतायो है [अब्दुर्राज़ाक] म्हानै बतायो है [ममर] नै [अज-जुहरी] सूं इण सनाद रै साथै कैयो है, 'वो अंसार रै मांय सूं एक आदमी रै कनै सूं गुजरियो जिको आपरै भाई नै सलाह दे रैयो हो'।
Imam Muslim : 53
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا السَّوَّارِ يُحَدِّثُ أَنَّهُ سَمِعَ عِمْرَانَ بْنَ حُصَيْنٍ يُحَدِّثُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ الْحَيَاءُ لَا يَأْتِي إِلَّا بِخَيْرٍ فَقَالَ بُشَيْرُ بْنُ كَعْبٍ إِنَّهُ مَكْتُوبٌ فِي الْحِكْمَةِ أَنَّ مِنْهُ وَقَارًا وَمِنْهُ سَكِينَةً فَقَالَ عِمْرَانُ أُحَدِّثُكَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتُحَدِّثُنِي عَنْ صُحُفِكَ
म्हानै बतायो है [मुहम्मद बिन अल-मुत्सन्ना] अर [मुहम्मद बिन बश्यार] अर लफाज इब्न अल-मुत्सन्ना रो है, दोनूं कैयो, म्हानै बतायो है [मुहम्मद बिन जाफर] म्हानै बतायो है [स्यूअबाह] नै [कतादाह] सूं उण कह्यो, 'मैं [अबू असव] नै सुण्यो है, [इबनेम] बिनशान नै सुण्यो है। पैगम्बर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम सूं, कै उण कह्यो: 'शर्म सूं भलाई रै अलावा और कीं नीं आवै'। बुस्यायर बिन काब कह्यो, 'बुद्धि सूं लिख्योड़ो है कै लाज सूं अधिकार अर शांति आवै है'। तो [इमरान] कह्यो, 'मैं थानै रसूलुल्लाह सल्लल्लाह अलैहि वसल्लम सूं -हदीस- बताऊंला, अर थै -कृपया- म्हानै बताओ कै थारै पन्नां मांय कांई है'।
Imam Muslim : 54
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ الْحَارِثِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ إِسْحَقَ وَهُوَ ابْنُ سُوَيْدٍ أَنَّ أَبَا قَتَادَةَ حَدَّثَ قَالَ كُنَّا عِنْدَ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ فِي رَهْطٍ مِنَّا وَفِينَا بُشَيْرُ بْنُ كَعْبٍ فَحَدَّثَنَا عِمْرَانُ يَوْمَئِذٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْحَيَاءُ خَيْرٌ كُلُّهُ قَالَ أَوْ قَالَ الْحَيَاءُ كُلُّهُ خَيْرٌ فَقَالَ بُشَيْرُ بْنُ كَعْبٍ إِنَّا لَنَجِدُ فِي بَعْضِ الْكُتُبِ أَوْ الْحِكْمَةِ أَنَّ مِنْهُ سَكِينَةً وَوَقَارًا لِلَّهِ وَمِنْهُ ضَعْفٌ قَالَ فَغَضِبَ عِمْرَانُ حَتَّى احْمَرَّتَا عَيْنَاهُ وَقَالَ أَلَا أَرَانِي أُحَدِّثُكَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتُعَارِضُ فِيهِ قَالَ فَأَعَادَ عِمْرَانُ الْحَدِيثَ قَالَ فَأَعَادَ بُشَيْرٌ فَغَضِبَ عِمْرَانُ قَالَ فَمَا زِلْنَا نَقُولُ فِيهِ إِنَّهُ مِنَّا يَا أَبَا نُجَيْدٍ إِنَّهُ لَا بَأْسَ بِهِ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا النَّضْرُ حَدَّثَنَا أَبُو نَعَامَةَ الْعَدَوِيُّ قَالَ سَمِعْتُ حُجَيْرَ بْنَ الرَّبِيعِ الْعَدَوِيَّ يَقُولُ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ حَدِيثِ حَمَّادِ بْنِ زَيْدٍ
म्हानै बतायो है [यह्या बिन हबीब अल-हरित्सी] म्हानै [हम्मद बिन जैद] नै [इशाक] सूं बतायो है - अर्थात इब्न सुवैद - कै [अबू कतदाह] हदीस सुणाई है, उण कह्यो, 'म्हे एक समूह रै मांय इमरान बिन हुशैन रै पक्ष में हा, अर म्हारै मांय बुसैर बिन करनशैन, हुसैन बिनशान भी हो, जिणनै उण बगत लिख्यो हो। म्हानै बतायो, 'रसूलुल्लाह शल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम कह्यो: 'शर्म ही सब आछी है'। या फेर बो बोल्यो, 'शर्म ही आछी है'। तो बुस्यायर बिन काब कह्यो, 'वास्तव में, केई किताबां या ज्ञान में आपां पावां हां कै शर्म सूं अल्लाह रै प्रति शांति अर अधिकार आवै है अर शर्म सूं कमजोरी आवै है'। सो इमरान नाराज हो जद तांई बांरी आंख्यां लाल नीं हुयगी अर बो बोल्यो, 'मैं क्यूं देखूं कै म्हैं थानै अल्लाह रै रसूल री एक कहानी सुणाई पण थै उणरै खिलाफ हो!' अबू कतदाह कह्यो, 'तो इमरान हदीस दोहराई'। अबू कतदाह कह्यो, 'अर बुस्यार भी फेरूं दोहरायो, जिणसूं इमरान नाराज होग्यो'। अबू कतदाह आगै कैयो, 'तो म्हे इण बाबत कैता रैवां, क्यूंकै ऐ सबद म्हारै सूं ई आवै है, हे अबू नुजैद। ओ ठीक है'। म्हानै बतायो है [इशाक बिन इब्राहिम] म्हानै बतायो है [अन-नदलर] म्हानै बतायो है [अबू नआमह अल-अदावी] उण कह्यो, म्हैं [हुजैर बिन अर-रबीअ अल-अदावी] नै पैगम्बर सल्लाहु 'अलेही वसल्लम रै साथै हदीद रै साथै कैता सुण्यो है।
Imam Muslim : 55
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ ح و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ جَرِيرٍ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ كُلُّهُمْ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ سُفْيَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الثَّقَفِيِّ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قُلْ لِي فِي الْإِسْلَامِ قَوْلًا لَا أَسْأَلُ عَنْهُ أَحَدًا بَعْدَكَ وَفِي حَدِيثِ أَبِي أُسَامَةَ غَيْرَكَ قَالَ قُلْ آمَنْتُ بِاللَّهِ فَاسْتَقِمْ
म्हानै बतायो है [अबू बकर बिन अबू स्याबा] अर [अबू कुरैब] दोनूं कैयो है, म्हानै बतायो है [इब्न नुमीर]। -दूजा कथ्य रै मांय कैयो गयो है- अर म्हानै [कुतैबा बिन सईद] अर [इशाक बिन इब्राहिम] नै [जरीर] सूं सगळी बातां बताई है। -दूजा रिवायत रै मांय कैयो गयो है- अर आपां नै [अबू कुरैब] [अबू उसामा] नै [हिस्याम बिन उर्वाह] सूं लेयर [उणरै पिता] सूं [सुफयान बिन अब्दुल्लाह अत्स-त्साकाफी] तांई सगळी बातां बताई ही, बां कैयो, 'मैं कह्यो, 'हे अल्लाह रा रसूल, म्हनै इस्लाम मांय एक बात बताओ जिणरै बारै मांय म्हैं थारै बारै मांय कदैई नीं पूछी - अर हदीस रै बारै मांय उसामा- थारै अलावा'। तो उण जवाब दियो: 'कहो, 'मैं अल्लाह माथै विश्वास करूं' अर पछै इस्तिकमा करो'।
Imam Muslim : 56
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحِ بْنِ الْمُهَاجِرِ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو أَنَّ رَجُلًا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْإِسْلَامِ خَيْرٌ قَالَ تُطْعِمُ الطَّعَامَ وَتَقْرَأُ السَّلَامَ عَلَى مَنْ عَرَفْتَ وَمَنْ لَمْ تَعْرِفْ
म्हानै बतायो है [कुतैबा बिन सईद] म्हानै बतायो है [लैट्स]। -दूजा कथ्य रै मांय यो बतायो गयो है- अर म्हानै बतायो गयो है [मुहम्मद बिन रुम्ह बिन अल-मुहाजिर] म्हानै [अल-लैट्स] [यजीद बिन अबू हबीब] सूं [अबू अल-खैर] सूं [अब्दुल्लाह बिन अमरू] सूं बतायो है कै एक आदमी रसूलुल्लाह सल्लाहु अलैहिलाहलाम सूं पूछ्यो, कांई इस्लाम 'वल्लाम' सबसूं चोखो हो? उण जवाब दियो: 'थै जाणै हो अर नीं जाणबा आळा लोगां नै भोजन करो अर नमस्कार करो'।
Imam Muslim : 57
و حَدَّثَنَا أَبُو الطَّاهِرِ أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ سَرْحٍ الْمِصْرِيُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ يَقُولُا إِنَّ رَجُلًا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْمُسْلِمِينَ خَيْرٌ قَالَ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ
म्हानै बतायो है [अबू अथ-ताहिर अहमद बिन अमरू बिन अब्दुल्ला बिन अमरू बिन सरह अल-मिश्री] म्हानै बतायो है [इब्न वहाब] नै [अमरू बिन अल-हरिट्स] सूं [यजीद बिन अबू हबीब] सूं [अबू अल-खैर] सूं कै उणनै [अब्दुल्ला बिन अमरू बिन अल-अश] दोनूं नै सुण्यो है कै, अल्लाह के रसूल सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम, 'कोन सा मुसलमान श्रेष्ठ है?' उण जवाब दियो: 'मतलब, एक मुसलमान जिणनै दूजा लोग आपरै मुंह अर हाथां सूं नुकसान सूं सुरक्षित महसूस करै'।
Imam Muslim : 58
حَدَّثَنَا حَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ جَمِيعًا عَنْ أَبِي عَاصِمٍ قَالَ عَبْدٌ أَنْبَأَنَا أَبُو عَاصِمٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا الزُّبَيْرِ يَقُولُ سَمِعْتُ جَابِرًا يَقُولُا سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الْمُسْلِمُ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ
म्हानै [हसन अल-हुलवानी] अर [अब्द बिन हुमैद] नै [अबू अशिम] सूं बतायो गयो है, [अब्द] कह्यो, म्हानै [अबू अशिम] नै [इब्न जुरैज] सूं बतायो गयो है कै उण [अबू अज-जुबैर] नै सुण्यो, उण कह्यो, 'मैं [जाबिर] नै कैता सुण्यो, 'मैं पैगम्बर नै सुण्यो: 'एक मुसलमान - एक साचो - वो है जिणनै दूजा मुसलमान आपरै मुंह अर हाथां रै -खतरां सूं सुरक्षित राखै है'।
Imam Muslim : 59
و حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْأُمَوِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي حَدَّثَنَا أَبُو بُرْدَةَ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ بْنِ أَبِي مُوسَى عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ الْإِسْلَامِ أَفْضَلُ قَالَ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ و حَدَّثَنِيهِ إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعِيدٍ الْجَوْهَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ قَالَ حَدَّثَنِي بُرَيْدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ قَالَ سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْمُسْلِمِينَ أَفْضَلُ فَذَكَرَ مِثْلَهُ
अर म्हानै बतायो है [सैद बिन याह्या बिन सईद अल-उमावी] बो बोल्यो, म्हानै बतायो है [म्हारा पिता] म्हानै बतायो है [अबू बुरदह बिन अब्दुल्लाह बिन अबू बुरदह बिन अबू मूसा] सूं [अबू बुरदाह] सूं [अबू मूसा] बो बोल्यो, म्हैं कह्यो, 'हे अल्लाह रा रसूल, इस्लाम मांय सबसूं महताऊ कुण है?' उण जवाब दियो: 'वो जिणनै मुसलमान आपरी मौखिक अपमान अर हाथां री उत्पीड़न सूं सुरक्षित राखै'। अर बां म्हनै बतायो [इब्राहिम बिन सईद अल-जुहैरी] म्हनै बतायो [अबू उसामा] बां कैयो, बां म्हनै बतायो [बुरैद बिन अब्दुल्ला] नै इण सनाद रै साथै, बां कैयो, 'रसूलुल्लाह सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम सूं एक बार पूछ्यो गयो हो, 'मुसलमानां मांय सूं सबसूं महताऊ मिनख कुण है? फेर बां इण भांत री एक हदीस बताई।
Imam Muslim : 60
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَمُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ أَبِي عُمَرَ وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ جَمِيعًا عَنْ الثَّقَفِيِّ قَالَ ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثَلَاثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ وَجَدَ بِهِنَّ حَلَاوَةَ الْإِيمَانِ مَنْ كَانَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِمَّا سِوَاهُمَا وَأَنْ يُحِبَّ الْمَرْءَ لَا يُحِبُّهُ إِلَّا لِلَّهِ وَأَنْ يَكْرَهَ أَنْ يَعُودَ فِي الْكُفْرِ بَعْدَ أَنْ أَنْقَذَهُ اللَّهُ مِنْهُ كَمَا يَكْرَهُ أَنْ يُقْذَفَ فِي النَّارِ
म्हानै [इशाक बिन इब्राहिम] अर [मुहम्मद बिन याह्या बिन अबू उमर] अर [मुहम्मद बिन बसिस्यार] नै [अत्स-त्साकाफी] सूं बतायो है [इब्न अबू उमर] म्हानै [अब्दुल वहाब] नै [अय्यूब] सूं [अबू किलाबाह] सूं [अनाअसल्लाह] सूं बतायो है। वसल्लम, वो बोल्यो, 'तीन चीजां अगर वे किणी रै मांय है तो वो मिठास रो स्वाद लेवेला विश्वास; वो मिनख जिणनै अल्लाह अर उणरा रसूल किणी दूजा सूं बेसी प्यार करै है, वो उण मिनख सूं प्यार करै है जिणनै वो अल्लाह रै वास्तै प्यार नीं करै है अर अल्लाह रै उणसूं बचाबा रै बाद कफिर रै मांय पाछो जावण सूं उतना ही नफरत करै है जितना वो नरक जावण सूं नफरत करै है'।