Imam Muslim : 1
وَهُوَ الْأَثَرُ الْمَشْهُورُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ حَدَّثَ عَنِّي بِحَدِيثٍ يُرَى أَنَّهُ كَذِبٌ فَهُوَ أَحَدُ الْكَاذِبِينَ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ أَيْضًا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ وَسُفْيَانَ عَنْ حَبِيبٍ عَنْ مَيْمُونِ بْنِ أَبِي شَبِيبٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَلِكَ
अर वे पैगम्बर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम रा प्रसिद्ध अत्सर हा, 'जो भी म्हारै सूं कोई हदीस सुणावै है, जिणनै झूठ बतायो जावै है, तो वो - हदीस - उण झूठां मांय सूं एक है'। म्हानै बतायो है [अबू बकर बिन अबू स्याबा] म्हानै बतायो है [वाकी'] सूं [स्यू'बाह] सूं [अल हकाम] सूं [अब्दुर्रहमान बिन अबू लैला] सूं [समुराह बिन जुंदब]। -दूजा रिवायत रै मांय इणरो जिकर है- अर ओ भी बतायो गयो है कै [अबू बकर बिन अबू स्याबा] म्हानै [स्यूबाह] सूं [वाकी'] अर [सुफयान] [हबीब] सूं [मैमुन बिन अबू स्याबीब] सूं [अल-मुघिराह बिन स्याबा] सूं बतायो है, दोनूं ई कैयो, 'रहल्लाहल्लाहल्लाहुल्लाह वस्लाल्लाह रै बारै में कैयो है। यो'।
Imam Muslim : 2
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ عَنْ شُعْبَةَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ رِبْعِيِّ بْنِ حِرَاشٍ أَنَّهُ سَمِعَ عَلِيًّا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَخْطُبُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَكْذِبُوا عَلَيَّ فَإِنَّهُ مَنْ يَكْذِبْ عَلَيَّ يَلِجْ النَّارَ
अर म्हानै बतायो है [अबू बकर बिन अबू स्याबा] म्हानै [घुंदर] नै [स्यूबाह] सूं बतायो है -दूजा रिवायत रै मांय इणरो जिकर है- अर म्हानै बतायो है [मुहम्मद बिन अल मुत्सना] अर [इब्न बसिस्यार] दोनूं कैयो है, म्हानै बतायो है [मुहम्मद बिन जाफर] म्हानै [श्यू'बिनह] बिन [र्यूब सुर] सूं बतायो है। हिरासी] कै उण [अली] नै उपदेश देता सुण्यो, उण कह्यो, 'अल्लाह रा रसूल (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) कह्यो: 'म्हारै नाम सूं झूठ मत बोलो, क्यूंकै जो भी म्हारै नाम सूं झूठ बोलैला, वो निश्चित रूप सूं नरक में जावैला'।
Imam Muslim : 3
و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ يَعْنِي ابْنَ عُلَيَّةَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ قَالَ إِنَّهُ لَيَمْنَعُنِي أَنْ أُحَدِّثَكُمْ حَدِيثًا كَثِيرًا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ تَعَمَّدَ عَلَيَّ كَذِبًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ
म्हानै बतायो है [जुहैर बिन हरब] म्हानै बतायो है [इस्माइल] - अर्थात् इब्न उलेयाह - [अब्दुल अजीज बिन शुहैब] सूं [अनस बिन मलिक] कै उण कैयो, 'वास्तव में, एक बात जो म्हानै थानै घणी हदीस बताबा सूं रोकै है, वो है, कै अल्लाह रा रसूल सल्लाहु 'अलाहिल्लाह उल्लाहु 'वल्लाह' नै पूरी तरह सूं जाणबूझ'र कह्यो: म्हारै नाम सूं झूठ, वो नरक सूं आपरी सीट ले लेवै''।
Imam Muslim : 4
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْغُبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي حَصِينٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ
म्हानै बतायो है [मुहम्मद बिन उबैद अल-घुबारी] म्हानै बतायो है [अबू अवाना] नै [अबू हाशिन] सूं [अबू सलीह] सूं [अबू हुरैराह] उण कह्यो है, 'अल्लाह रा रसूल सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम कह्यो है: 'जो भी म्हारै नाम सूं झूठ बोलै है, वो आपरी नरक सूं कब्जो कर लेवै'।
Imam Muslim : 5
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُبَيْدٍ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ رَبِيعَةَ قَالَ أَتَيْتُ الْمَسْجِدَ وَالْمُغِيرَةُ أَمِيرُ الْكُوفَةِ قَالَ فَقَالَ الْمُغِيرَةُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ كَذِبًا عَلَيَّ لَيْسَ كَكَذِبٍ عَلَى أَحَدٍ فَمَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ و حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ قَيْسٍ الْأَسْدِيُّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ رَبِيعَةَ الْأَسَدِيِّ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ وَلَمْ يَذْكُرْ إِنَّ كَذِبًا عَلَيَّ لَيْسَ كَكَذِبٍ عَلَى أَحَدٍ
म्हानै बतायो है [मुहम्मद बिन अब्दुल्लाह बिन नुमीर] म्हानै बतायो है [म्हारा पिता] म्हानै बतायो है [सईद बिन उबैद] म्हानै बतायो है [अली बिन रबीअह] वां कैयो, 'मैं मस्जिद गयो हो जदकै अल-मुघिराह, कूफा रा गवर्नर। उण कह्यो, 'फेर [अल-मुघिराह] कह्यो, 'मैं अल्लाह रै रसूल सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम नै कैता सुण्यो: 'वास्तव में, म्हारै नाम सूं झूठ बोलणो अर किणी दूजै रै नाम सूं झूठ बोलणो एक ई कोनी है, जो कोई भी म्हारै नाम सूं जाणबूझ'र झूठ बोलै है, वो नरक सूं आपरी कुर्सी ले लेवै।' अर यो मन्नै बतायो गयो है [अली बिन हुजर अस सादी] म्हानै बतायो है [अली बिन मुशिर] म्हानै बतायो है [मुहम्मद बिन कैस अल असदी] सूं [अली बिन रबीअह अल असदी] सूं [अल-मुघिराह बिन स्यूअबाह] सूं पैगम्बर सल्लल्लाह अलैहि वसल्लम रै साथै इसा हदीस रै साथै, फगत म्हारै नाम सूं नीं कैयो, किणी रै नाम माथै झूठ बोलणो एक ई कोनी है'।
Imam Muslim : 6
و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبِي ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ قَالَا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ خُبَيْبِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ حَفْصِ بْنِ عَاصِمٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَفَى بِالْمَرْءِ كَذِبًا أَنْ يُحَدِّثَ بِكُلِّ مَا سَمِعَ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حَفْصٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ خُبَيْبِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ حَفْصِ بْنِ عَاصِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ ذَلِكَ
अर म्हानै बतायो है [उबैदुल्लाह बिन मुअदज अल अंबारी] म्हानै बतायो है [म्हारा पिता] -दूजा कथ्य रै मांय इणरो जिकर है-, अर म्हानै बतायो है [मुहम्मद बिन अल मुत्सन्ना] म्हानै बतायो है [अब्दुर्रहमान बिन महदी] दोनूं कैयो है, म्हानै बतायो है [स्यूबाह] नै [खुबैब बिन अब्दुर्रहमान बिन] सूं अश्दुर्रहमान बिनम सूं [हफ्दरहमान] कैयो है, 'रसूलुल्लाह शल्लल्लाहु 'अलेहि वसल्लम कह्यो: 'किणी मिनख नै झूठ मानीजणो ई काफी है, जद बो आपरी सगळी सुणी बातां नै बता देवै।' म्हानै बतायो है [अबू बकर बिन अबू स्याबा] म्हानै बतायो है [अली बिन हफश] म्हानै बतायो है [स्यूबाह] सूं [खुबैब बिन अब्दुर्रहमान] सूं [हफ्श बिन 'अशिम] सूं [अबू हुरैराह] सूं पैगम्बर सल्लल्लाहु 'अलैही वसल्लम' सूं एक ई हदीस रै साथै।
Imam Muslim : 7
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ قَالَ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ أَبِي أَيُّوبَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو هَانِئٍ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ مُسْلِمِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ سَيَكُونُ فِي آخِرِ أُمَّتِي أُنَاسٌ يُحَدِّثُونَكُمْ مَا لَمْ تَسْمَعُوا أَنْتُمْ وَلَا آبَاؤُكُمْ فَإِيَّاكُمْ وَإِيَّاهُمْ
अर म्हानै बतायो है [मुहम्मद बिन अब्दुल्लाह बिन नुमीर] अर [जुहैर बिन हरब] दोनूं कैयो, म्हानै बतायो है [अब्दुल्लाह बिन यजीद] बो बोल्यो, म्हानै बतायो है [सईद बिन अबू अय्यूब] बो कह्यो, म्हानै बतायो है [अबू हानी] सूं [अबू उथमान मुस्लिम बिन यासर] सूं [अबू हुरैह सल्लाहुल्लाह अलैल्लाह] सूं, कै उण कह्यो: 'म्हारी उम्मत रै अंत मांय लोग थानै एक हदीस बतावैला जिणनै थै कदैई नीं सुणी अर ना ही थारा पिताजी। तो थै दूर रैवो अर वे दूर रैवै'।
Imam Muslim : 8
و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَرْمَلَةَ بْنِ عِمْرَانَ التُّجِيبِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو شُرَيْحٍ أَنَّهُ سَمِعَ شَرَاحِيلَ بْنَ يَزِيدَ يَقُولُ أَخْبَرَنِي مُسْلِمُ بْنُ يَسَارٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَكُونُ فِي آخِرِ الزَّمَانِ دَجَّالُونَ كَذَّابُونَ يَأْتُونَكُمْ مِنْ الْأَحَادِيثِ بِمَا لَمْ تَسْمَعُوا أَنْتُمْ وَلَا آبَاؤُكُمْ فَإِيَّاكُمْ وَإِيَّاهُمْ لَا يُضِلُّونَكُمْ وَلَا يَفْتِنُونَكُمْ
म्हनैं बतायो है [हर्मलह बिन याह्या बिन अब्दुल्लाह बिन हरमलाह बिन इमरान अत-तुजीबी] उणनैं कैयो है, म्हानैं बतायो है [इब्न वाहब] उणनैं कैयो है, म्हानैं बतायो है [अबू सूरैह] कै उणनैं [स्याराहिल बिन यजीद] कैता सुण्यो है, म्हनैं बतायो है [मुस्लिम बिन यासर] कै उणनैं सुण्यो है [अबू हुरैह, अल्लाह अर आशीर्वाद देबाळा मसीह अर आशीर्वाद देवै है। अल्लाह अलैहि वसल्लम) कह्यो: 'आखर मांय, दज्जल झूठा थारै कनै अस्या हदीस ल्यावैला जिणनै थै कदैई नीं सुणी अर थारै पुरखां भी कदैई नीं सुणी। सो बां सूं दूर रैवो अर बां सूं दूर रैवो। वे थानै गुमराह कोनी कर सकै अर थारी बदनामी कोनी कर सकै।
Imam Muslim : 9
حَدَّثَنِي أَبُو خَيْثَمَةَ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ كَهْمَسٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ ح و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ وَهَذَا حَدِيثُهُ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا كَهْمَسٌ عَنْ ابْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ قَالَ كَانَ أَوَّلَ مَنْ قَالَ فِي الْقَدَرِ بِالْبَصْرَةِ مَعْبَدٌ الْجُهَنِيُّ فَانْطَلَقْتُ أَنَا وَحُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحِمْيَرِيُّ حَاجَّيْنِ أَوْ مُعْتَمِرَيْنِ فَقُلْنَا لَوْ لَقِينَا أَحَدًا مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلْنَاهُ عَمَّا يَقُولُ هَؤُلَاءِ فِي الْقَدَرِ فَوُفِّقَ لَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ دَاخِلًا الْمَسْجِدَ فَاكْتَنَفْتُهُ أَنَا وَصَاحِبِي أَحَدُنَا عَنْ يَمِينِهِ وَالْآخَرُ عَنْ شِمَالِهِ فَظَنَنْتُ أَنَّ صَاحِبِي سَيَكِلُ الْكَلَامَ إِلَيَّ فَقُلْتُ أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ إِنَّهُ قَدْ ظَهَرَ قِبَلَنَا نَاسٌ يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ وَيَتَقَفَّرُونَ الْعِلْمَ وَذَكَرَ مِنْ شَأْنِهِمْ وَأَنَّهُمْ يَزْعُمُونَ أَنْ لَا قَدَرَ وَأَنَّ الْأَمْرَ أُنُفٌ قَالَ فَإِذَا لَقِيتَ أُولَئِكَ فَأَخْبِرْهُمْ أَنِّي بَرِيءٌ مِنْهُمْ وَأَنَّهُمْ بُرَآءُ مِنِّي وَالَّذِي يَحْلِفُ بِهِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ لَوْ أَنَّ لِأَحَدِهِمْ مِثْلَ أُحُدٍ ذَهَبًا فَأَنْفَقَهُ مَا قَبِلَ اللَّهُ مِنْهُ حَتَّى يُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ ثُمَّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَ بَيْنَمَا نَحْنُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ إِذْ طَلَعَ عَلَيْنَا رَجُلٌ شَدِيدُ بَيَاضِ الثِّيَابِ شَدِيدُ سَوَادِ الشَّعَرِ لَا يُرَى عَلَيْهِ أَثَرُ السَّفَرِ وَلَا يَعْرِفُهُ مِنَّا أَحَدٌ حَتَّى جَلَسَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَسْنَدَ رُكْبَتَيْهِ إِلَى رُكْبَتَيْهِ وَوَضَعَ كَفَّيْهِ عَلَى فَخِذَيْهِ وَقَالَ يَا مُحَمَّدُ أَخْبِرْنِي عَنْ الْإِسْلَامِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْإِسْلَامُ أَنْ تَشْهَدَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِيَ الزَّكَاةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ وَتَحُجَّ الْبَيْتَ إِنْ اسْتَطَعْتَ إِلَيْهِ سَبِيلًا قَالَ صَدَقْتَ قَالَ فَعَجِبْنَا لَهُ يَسْأَلُهُ وَيُصَدِّقُهُ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ الْإِيمَانِ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَتُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ خَيْرِهِ وَشَرِّهِ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ الْإِحْسَانِ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنْ لَمْ تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ السَّاعَةِ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ أَمَارَتِهَا قَالَ أَنْ تَلِدَ الْأَمَةُ رَبَّتَهَا وَأَنْ تَرَى الْحُفَاةَ الْعُرَاةَ الْعَالَةَ رِعَاءَ الشَّاءِ يَتَطَاوَلُونَ فِي الْبُنْيَانِ قَالَ ثُمَّ انْطَلَقَ فَلَبِثْتُ مَلِيًّا ثُمَّ قَالَ لِي يَا عُمَرُ أَتَدْرِي مَنْ السَّائِلُ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّهُ جِبْرِيلُ أَتَاكُمْ يُعَلِّمُكُمْ دِينَكُمْ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْغُبَرِيُّ وَأَبُو كَامِلٍ الْجَحْدَرِيُّ وَأَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ قَالُوا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ مَطَرٍ الْوَرَّاقِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ قَالَ لَمَّا تَكَلَّمَ مَعْبَدٌ بِمَا تَكَلَّمَ بِهِ فِي شَأْنِ الْقَدَرِ أَنْكَرْنَا ذَلِكَ قَالَ فَحَجَجْتُ أَنَا وَحُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحِمْيَرِيُّ حَجَّةً وَسَاقُوا الْحَدِيثَ بِمَعْنَى حَدِيثِ كَهْمَسٍ وَإِسْنَادِهِ وَفِيهِ بَعْضُ زِيَادَةٍ وَنُقْصَانُ أَحْرُفٍ و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ غِيَاثٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ وَحُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَا لَقِينَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ فَذَكَرْنَا الْقَدَرَ وَمَا يَقُولُونَ فِيهِ فَاقْتَصَّ الْحَدِيثَ كَنَحْوِ حَدِيثِهِمْ عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفِيهِ شَيْءٌ مِنْ زِيَادَةٍ وَقَدْ نَقَصَ مِنْهُ شَيْئًا و حَدَّثَنِي حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنَحْوِ حَدِيثِهِمْ
म्हानै बतायो है [अबू खैत्सामाह जुहैर बिन हरब] म्हानै [वाकी] नै [कहमास] सूं [अब्दुल्लाह बिन बुरैदा] सूं [यह्या बिन यामर] बतायो है। -दूजा रिवायत रै मांय कैयो गयो है- अर म्हानै [उबैदुल्लाह बिन मुअज अल-'अनबारी] बतायो है अर आ हदीस है, म्हानै बतायो है [म्हारा पिता] म्हानै [कहमास] नै [इब्न बुरैदा] सूं [यह्या बिन यामर] बतायो है, वां कैयो, 'जिण मिनख सबसूं पैली बारसबैद-जूद अल-अनबारी रै मांय किस्मत री चर्चा करी बो हो, अर इहान हुमा सो अब्दुर्रहमान अल-हिम्यारी हज या उमराह माथै गया, फेर म्हे कह्यो, 'अगर म्हे अल्लाह रै रसूल सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम रै साथियां मांय सूं किणी नै मिलस्यां तो म्हे उणसूं किस्मत सूं संबंधित किणी बात रै बारै मांय पूछस्यां'। सो [अब्दुल्लाह बिन उमर] नै म्हारै वास्तै तौफिक -अल्लाह- दियो गयो, जद वो मस्जिद मांय दाखिल हो। फेर म्हैं अर म्हारो दोस्त उणसूं मुकाबलो करियो। म्हारै मांय सूं एक उणरै दांई अर दूजो उणरै बांया। फेर म्हैं सोच्यो कै म्हारो दोस्त बातचीत नै म्हारै माथै सौंप देसी, सो म्हैं बोल्यो, 'हे अबू अब्दुर्रहमान, साची में म्हारै साम्हीं एक लोग प्रकट हुवै है जका कुरान पढ़ै है अर ज्ञान री तलाश करै है अर पछै ओ दावो करै है कै कोई किस्मत कोनी है, अर बात नूंवी है- किस्मत अर अल्लाह री जाणकारी सूं पैली कोनी है-'। सो [अब्दुल्लाह बिन उमर] जवाब दियो, 'जद थै इण लोगां सूं मिलौला, तो बांनै बताओ कै म्हैं बांनै छोड़ रैयो हूं अर वै म्हनै छोड़ रैया है। अर जिणरै कसम सूं अल्लाह रा सेवक कसम खावै है, जे थारै मांय सूं कोई उहुद पर्वत री तरै सोनो खर्च करैला तो उणरी भिक्षा निश्चित रूप सूं स्वीकार नीं करी जावैला जद तांई बो भली-बुरी किस्मत माथै विश्वास नीं करैला'। उण कह्यो, 'फेर उण हदीस सुणाबा लाग्या अर कह्यो, [उमर बिन अल-खथब] कह्यो, 'एक बार म्हे अल्लाह रै रसूल सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम रै कनै हा, तो एक आदमी आयो जिणरा कपड़ा घणा सफेद हा, उणरा बाल घणा काळा हा, अर उणरै माथै उणरी यात्रा रो कोई निशान नीं दीख्यो। म्हारै मांय सूं कोई भी बांनै नीं जाणतो हो, जद तांई कै वै पैगम्बर शल्लल्लाहु अलैही वसलम रै कनै नीं आया अर पैगम्बर शल्लल्लाहु अलैही वसलम रै गोडा माथै आपरो घुटनो टेक दियो, फेर वै बोल्या, 'हे मुहम्मद, म्हनै इस्लाम रै बारै मांय बताओ? ' रसूलुल्लाह सल्लल्लाहु 'अलैही वसलम जवाब दियो: 'गवाही देवो कै अल्लाह रै अलावा कोई भी भगवान कोनी है -जिणनै पूजा करण रो अधिकार है- अर मुहम्मद उणरो सेवक अर दूत है, नमाज लगाओ, जकात देवो अर रमजान रो रोजा राखो, साथै ई बैतुल्लाह री तीर्थयात्रा करो जे थै उणरै कनै जा सको तो'। बो बोल्यो, 'थै सही हो'। उमर बोल्यो, 'तो म्हे उण माथै हैरान रैयग्या क्यूंकै उण इण बाबत पूछ्यो अर इण बात री पुष्टि करी'। बो फेरूं पूछ्यो, 'इण आस्था रै बारै मांय बताओ? ' उण जवाब दियो: 'थै अल्लाह, उणरा दूतां, उणरी किताबां, उणरै रसूलां, आखरी दिन अर भली-बुरी किस्मत माथै विस्वास करो हो'। बो बोल्यो, 'थै सही हो'। उण पूछ्यो, 'म्हानै इहसान रै बारै मांय बताओ? ' उण जवाब दियो: 'थै अल्लाह री इजाजत करो जाणै थै उणनै देखौ हो, फेर जे थै उणनै नीं देखौ तो वाकई वो थानै देखै है'। बो फेरूं पूछ्यो, 'आखरी दिन कद होसी? ' उण जवाब दियो: 'जिण मिनख नै पूछ्यो जावै है बो पूछण आळा सूं बेसी नीं जाणै।' उण पूछ्यो, 'फेर म्हानै संकेतां रै बारै में बताओ? ' उण जवाब दियो, 'अगर कोई दास आपरै स्वामी रै टाबर नै जलम देवै अर थनै कोई नंगौ पांव, नंगौ, गरीब, बकरा चरबाळो, पण इमारतां बणाबा में मजो आवै'। फेर वो रवाना होग्यो। तो म्हैं अजै ई हैरान हो जद बो बोल्यो; 'ओ उमर, कांई थनै ठाह है कै सवाल करण आळो कुण है?' म्हैं जवाब दियो, 'अल्लाह अर उणरा रसूल नैं आच्छी तरियां ठाह है'। वो बोल्यो: 'वो जिब्राईल है, वो थारै कनै थारै धार्मिक ज्ञान नै सिखावण आयो हो''। म्हानै बतायो है [मुहम्मद बिन उबैद अल-घुबारी] अर [अबू कामिल अल-जहदरी] अर [अहमद बिन अब्दाह] नै वै कैवै है, म्हानै [हम्मद बिन यजीद] नै बतायो है [मथर अल वार्राक] सूं [अब्दुल्लाह बिन बुरैदा] सूं [यह्या बिन यामर] उण कैयो, 'जद मा'बद कीं कैयो कै उण किस्मत रै मामलै री बात करी, तो म्हे उण बात नै नकार दी'। बो फेरूं बोल्यो, 'फेर म्हैं हुमैद बिन अब्दुर्रहमान अल-हिम्यारी रै सागै हज करियो'। फेर बां कहमास हदीस रै अरथ रै साथै हदीस रो जिक्र करियो। इण मांय केई अतिरिक्त अर लापता अक्षर है। अर म्हानै बतायो है [मुहम्मद बिन हातिम] म्हानै बतायो है [यह्या बिन सईद अल कठथान] म्हानै बतायो है [उथमान बिन घियात्स] म्हानै बतायो है [अब्दुल्ला बिन बुरैदा] नै [यह्या बिन यामर] सूं अर [हुमैद बिन अब्दुर्रहमान] दोनूं कैयो, 'म्हे [अब्दुल्ला बिन] सूं मिलिया, फेर म्हे उम्मर नै बां री राय बताई अर बां री राय बताई। हदीस जियां कै बांनै [उमर] रादिअल्लाहु 'अन्हुमा' सूं पैगम्बर सल्लल्लाहु 'अलेहि वसल्लम' सूं मिली ही, अर इण मांय एक जोड़-घटाव है। अर म्हानै बतायो है [हज्जाज बिन अश-स्याइर] म्हानै बतायो है [यूनुस बिन मुहम्मद] म्हानै बतायो है [अल-मुतमीर] नै [उणरै पिता] सूं [यह्या बिन यामर] सूं [इब्न उमर] सूं [उमर] सूं पैगम्बर सल्लल्लाहु 'अलेही वसल्लम सूं वांरै हल्दीस रा उदाहरणां रै साथै।
Imam Muslim : 10
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ جَمِيعًا عَنْ ابْنِ عُلَيَّةَ قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي حَيَّانَ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ بْنِ عَمْرِو بْنِ جَرِيرٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا بَارِزًا لِلنَّاسِ فَأَتَاهُ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِيمَانُ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكِتَابِهِ وَلِقَائِهِ وَرُسُلِهِ وَتُؤْمِنَ بِالْبَعْثِ الْآخِرِ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِسْلَامُ قَالَ الْإِسْلَامُ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ وَلَا تُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ الْمَكْتُوبَةَ وَتُؤَدِّيَ الزَّكَاةَ الْمَفْرُوضَةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِحْسَانُ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنَّكَ إِنْ لَا تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَتَى السَّاعَةُ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ وَلَكِنْ سَأُحَدِّثُكَ عَنْ أَشْرَاطِهَا إِذَا وَلَدَتْ الْأَمَةُ رَبَّهَا فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا كَانَتْ الْعُرَاةُ الْحُفَاةُ رُءُوسَ النَّاسِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا تَطَاوَلَ رِعَاءُ الْبَهْمِ فِي الْبُنْيَانِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا فِي خَمْسٍ لَا يَعْلَمُهُنَّ إِلَّا اللَّهُ ثُمَّ تَلَا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَيُنَزِّلُ الْغَيْثَ وَيَعْلَمُ مَا فِي الْأَرْحَامِ وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ مَاذَا تَكْسِبُ غَدًا وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضٍ تَمُوتُ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ } قَالَ ثُمَّ أَدْبَرَ الرَّجُلُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رُدُّوا عَلَيَّ الرَّجُلَ فَأَخَذُوا لِيَرُدُّوهُ فَلَمْ يَرَوْا شَيْئًا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا جِبْرِيلُ جَاءَ لِيُعَلِّمَ النَّاسَ دِينَهُمْ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنَا أَبُو حَيَّانَ التَّيْمِيُّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ غَيْرَ أَنَّ فِي رِوَايَتِهِ إِذَا وَلَدَتْ الْأَمَةُ بَعْلَهَا يَعْنِي السَّرَارِيَّ
अर म्हानै [अबू बकर बिन अबू सैबा] अर [जुहैर बिन हरब] नै [इब्न उलेयाह] सूं सगळी बातां बताई है, [जुहैर] कह्यो, म्हानै [इस्माइल बिन इब्राहिम] नै [अबू हैयान] सूं [अबू जुरअह बिन अमरू बिन इब्राहिम] सूं [अबू हुरैराह] सूं [अबू हुरैराह] बतायो है। वसल्लम एक दिन लोगां रै सामी हो, फेर एक आदमी उणरै कनै आयो अर बो बोल्यो, 'हे अल्लाह रा रसूल, ईमान कांई है? ' उण जवाब दियो, 'थै अल्लाह माथै विस्वास करो हो, उणरा दूतां माथै, उणरी किताब माथै विस्वास करो हो, थै उणसूं मिलबा री घटना माथै विस्वास करो हो, थै उणरै रसूलां माथै विस्वास करो हो अर थै जीवंतता रै आखरी दिन माथै विस्वास करो हो'। उण पूछ्यो, 'हे अल्लाह रा रसूल, इस्लाम कांई है? ' उण जवाब दियो, 'इस्लाम ओ है कै थै अल्लाह री पूजा करो अर उणरै साथै कोई भी संगत नीं करो, फर्जी नमाज पढ़ो, फर्जी जकात देवो अर रमजान रै दौरान रोजा राखो।' उण फेरूं पूछ्यो, 'हे अल्लाह रा रसूल, इहसान कांई है? ' उण जवाब दियो, 'थै अल्लाह री इजाजत करो जाणै थै उणनै देख रैया हो, फेर जे थै उणनै नीं देखौ तो वाकई वो थानै देखै है'। उण फेरूं पूछ्यो, 'हे अल्लाह रा रसूल, कायामत रो दिन कद होसी? ' उण जवाब दियो, 'जिणनै इण बाबत पूछ्यो जावै है, बो पूछण आळा सूं बेसी जवाब नीं जाणै, पण म्हैं थानै संकेतां रै बारै में बताऊंला; यानी जद कोई नौकरानी आपरै स्वामी नै जलम देवै है। ओ एक संकेत है। -दूजो- जे कोई नंगौ, नंगे पांव आदमी मिनखजात रो नेता बण जावै। ओ एक संकेत है। -तीजो- जे बकरी चरबाळा एक दूजा सूं -बिल्डिंग- इमारतां मांय होड़ करै। ओ पांच संकेतां मांय सूं एक है, इणनै अल्लाह रै अलावा कोई नीं जाणै,' फेर उण सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम पढ़ियो: '-सचमुच अल्लाह, क़यामत रै दिन रो ज्ञान फगत उणरै कनै है; अर वो ईज है जको बरसात करै है अर जाणै है कै मां रै पेट मांय कांई है। अर कोई भी नीं जाण सकै - निश्चित रूप सूं - वो काल कांई करेला। अर कोई भी कोनी जाण सकै कै वो धरती माथै कठै मरसी। बेशक, अल्लाह सर्वज्ञ है, सर्वज्ञ है-' -Qs. लुकमान: 34-। फेर बो आदमी फेरूं निकळग्यो। तो पैगम्बर सल्लल्लाह अलैहि वसल्लम कह्यो: 'उण आदमी नै पाछो म्हारै कनै बुलाओ'। सो बां फेरूं फोन करणो सरू कर दियो, पण बांनै कीं नीं दीस्यो। तो रसूलुल्लाह सल्लल्लाह अलैहि वसल्लम कह्यो: 'यो जिबरील है, वो लोगां नै बां रै धर्म री शिक्षा देबा आयो हो''। म्हानै बतायो है [मुहम्मद बिन अब्दुल्लाह बिन नुमीर] म्हानै बतायो है [मुहम्मद बिन बिसिर] म्हानै [अबू हयान अत-ताइमी] इण सनाद रै साथै एक हदीस बताई है, फगत इण रीत मांय ओ वाक्य है, 'जद नौकरानी आपरै पति नै जलम देवै है, यानी रखैल'।
Imam Muslim : 11
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ عُمَارَةَ وَهُوَ ابْنُ الْقَعْقَاعِ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَلُونِي فَهَابُوهُ أَنْ يَسْأَلُوهُ فَجَاءَ رَجُلٌ فَجَلَسَ عِنْدَ رُكْبَتَيْهِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِسْلَامُ قَالَ لَا تُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ وَتَصُومُ رَمَضَانَ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِيمَانُ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكِتَابِهِ وَلِقَائِهِ وَرُسُلِهِ وَتُؤْمِنَ بِالْبَعْثِ وَتُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ كُلِّهِ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِحْسَانُ قَالَ أَنْ تَخْشَى اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنَّكَ إِنْ لَا تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَتَى تَقُومُ السَّاعَةُ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ وَسَأُحَدِّثُكَ عَنْ أَشْرَاطِهَا إِذَا رَأَيْتَ الْمَرْأَةَ تَلِدُ رَبَّهَا فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا رَأَيْتَ الْحُفَاةَ الْعُرَاةَ الصُّمَّ الْبُكْمَ مُلُوكَ الْأَرْضِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا رَأَيْتَ رِعَاءَ الْبَهْمِ يَتَطَاوَلُونَ فِي الْبُنْيَانِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا فِي خَمْسٍ مِنْ الْغَيْبِ لَا يَعْلَمُهُنَّ إِلَّا اللَّهُ ثُمَّ قَرَأَ { إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَيُنَزِّلُ الْغَيْثَ وَيَعْلَمُ مَا فِي الْأَرْحَامِ وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ مَاذَا تَكْسِبُ غَدًا وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضٍ تَمُوتُ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ } قَالَ ثُمَّ قَامَ الرَّجُلُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رُدُّوهُ عَلَيَّ فَالْتُمِسَ فَلَمْ يَجِدُوهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا جِبْرِيلُ أَرَادَ أَنْ تَعَلَّمُوا إِذْ لَمْ تَسْأَلُوا
म्हानै बतायो है [जुहैर बिन हरब] म्हानै [जरीर] [उमारा] सूं बतायो है - यानी इब्न अल-काका' - [अबू ज़ुरअह] सूं [अबू हुरैरा] उण कह्यो है, 'रसूलुल्लाह सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम कह्यो: 'थै म्हारै सूं पूछो'। पण वे डरता हा अर उणसूं पूछबा सूं संकोच करता हा। तो एक आदमी आयो अर उणरै गोडां रै साम्हीं बैठग्यो, बो आदमी पूछ्यो, 'हे रसूल अल्लाह, इस्लाम कांई है? ' उण जवाब दियो, 'इस्लाम ओ है कै थै रमजान रै दौरान अल्लाह रै साथै किणी भी चीज रै साथै साथी नीं बणाओ, नमाज नीं करो, जकात नीं करो अर रोजा नीं राखो।' बो बोल्यो, 'थै सही हो'। फेर उण फेरूं पूछ्यो, 'हे अल्लाह रा रसूल, ईमान कांई है? ' उण जवाब दियो, 'थै अल्लाह माथै विस्वास करो, उणरै फरिश्ता माथै विस्वास करो, उणरी किताब माथै विस्वास करो, उणसूं मिलबा री घटना माथै विस्वास करो, उणरै रसूलां माथै विस्वास करो, अर थै क़ामत रै दिन माथै विस्वास करो अर सगळा री किस्मत माथै विस्वास करो'। बो बोल्यो, 'थै सही हो'। फेर उण फेरूं पूछ्यो, 'हे अल्लाह रा रसूल, इहसान कांई है? ' उण जवाब दियो, 'थै अल्लाह सूं इयां डरौ हो जाणै थूं उणनै देखै है, फेर जे थूं उणनै नीं देखै है तो वो थानै देखै है'। बो बोल्यो, 'थै सही हो'। फेर फेर पूछ्यो, 'हे अल्लाह रा रसूल, क़यामत रो दिन कद होसी? ' उण जवाब दियो, 'जिणनै इण बाबत पूछ्यो जावै है, बो पूछण आळा सूं बेसी जवाब नीं जाणै, पण म्हैं थानै संकेतां रै बारै में बताऊंला; यानी जद थैं एक दासी नै आपरै स्वामी नै जलम देवता देखौ। ओ एक संकेत है। -दूजो- जे थैं कोई नंगे पांव, बहरा, गूंगा आदमी नै धरती माथै -मिनखां- रो नेता बणता देखौ। ओ एक संकेत है। -तीजो- जे थैं बकरी चरबाळा नै -इमारत- इमारतां रै मांय ऊंचाइयां तांई एक दूजा सूं होड़ करता देखौ। ओ गूढ़ रै पांच संकेतां मांय सूं एक है, इणनै अल्लाह रै अलावा कोई नीं जाणै,' पछै बो बांच्यो: '-सचमुच अल्लाह, फगत उणरै कनै ही कयामत रै दिन रो ज्ञान है; अर वो ईज है जको बरसात करै है अर जाणै है कै मां रै पेट मांय कांई है। अर कोई भी नीं जाण सकै - निश्चित रूप सूं - वो काल कांई करेला। अर कोई भी कोनी जाण सकै कै वो धरती माथै कठै मरसी। बेशक, अल्लाह सर्वज्ञ है, सर्वज्ञ है-' -Qs. लुकमान: 34-। फेर वो आदमी उठ्यो - पाछो हटग्यो -, फेर पैगम्बर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम कह्यो: 'इणनै म्हारै कनै बुलाओ! ' सो उणनै ढूंढियो गयो, पण उणनै नीं लाध्यो। तो रसूलुल्लाह सल्लल्लाह अलैहि वसल्लम कह्यो: 'यो आदमी जिबरील है जो चावै है कै थूं -धर्म- री पढ़ाई करै क्यूंकै थूं नीं पूछै है''।
Imam Muslim : 12
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ جَمِيلِ بْنِ طَرِيفِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الثَّقَفِيُّ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ فِيمَا قُرِئَ عَلَيْهِ عَنْ أَبِي سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ سَمِعَ طَلْحَةَ بْنَ عُبَيْدِ اللَّهِ يَقُولُا جَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ أَهْلِ نَجْدٍ ثَائِرُ الرَّأْسِ نَسْمَعُ دَوِيَّ صَوْتِهِ وَلَا نَفْقَهُ مَا يَقُولُ حَتَّى دَنَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا هُوَ يَسْأَلُ عَنْ الْإِسْلَامِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَمْسُ صَلَوَاتٍ فِي الْيَوْمِ وَاللَّيْلَةِ فَقَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهُنَّ قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَّوَّعَ وَصِيَامُ شَهْرِ رَمَضَانَ فَقَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهُ فَقَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَّوَّعَ وَذَكَرَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الزَّكَاةَ فَقَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهَا قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَّوَّعَ قَالَ فَأَدْبَرَ الرَّجُلُ وَهُوَ يَقُولُ وَاللَّهِ لَا أَزِيدُ عَلَى هَذَا وَلَا أَنْقُصُ مِنْهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْلَحَ إِنْ صَدَقَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ جَمِيعًا عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِي سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا الْحَدِيثِ نَحْوَ حَدِيثِ مَالِكٍ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْلَحَ وَأَبِيهِ إِنْ صَدَقَ أَوْ دَخَلَ الْجَنَّةَ وَأَبِيهِ إِنْ صَدَقَ
[मलिक बिन अनस] सूं [कुतैबा बिन सईद बिन जमील बिन थारिफ बिन अब्दुल्लाह अत्स-त्साकाफी] नै [मलिक बिन अनस] सूं [अबू सुहैल] सूं [उणरै पिता] सूं बतायो गयो है कै उणनै [थल्हाह बिन उबैदुल्लाह] नै कैता सुण्यो है, 'नेजद रै लोगां मांय सूं एक आदमी जिको राजीउल्लाह रै साम्हीं आबा रै वास्तै खड़्यो हो। सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम, म्हे उणरी आवाज री बड़बड़ाहट सुणी, पण म्हे उणरी कोई भी बात समझ नीं सक्या। जद तांई वो रसूलुल्लाह सल्लल्लाह अलैहि वसल्लम रै नेड़ै नीं पूग जावै, तब तांई कैवो, ओ साबित हुयो कै वो इस्लाम रै बारै में पूछ रैयो हो। तो रसूलुल्लाह सल्लल्लाह अलैहि वसल्लम जवाब दियो: 'इस्लाम दिन अर रात री पांच बार नमाज पढ़ै है'। उण फेरूं पूछ्यो, 'कांई म्हारै कनै उणरै अलावा अजै भी दायित्व है? ' उण जवाब दियो: 'नीं, जद तांई थै रमजान रै दौरान सुन्नत री नमाज अर रोजा नीं राखो'। उण पूछ्यो, 'कांई म्हारै कनै उणरै अलावा अजै भी दायित्व है? ' उण जवाब दियो: 'नीं, जद तांई थै सुन्नत रो रोजा नीं राखो, अर अल्लाह रा रसूल सल्लल्लाहु 'अलेहि वसल्लम उणरै प्रति जकात री फर्ज नीं बतावै'। उण फेरूं पूछ्यो, 'कांई म्हारै कनै उणरै अलावा अजै भी दायित्व है? ' उण जवाब दियो: 'नीं, जद तांई थै सुन्नत भिक्षा नीं करो'। कथावाचक बोल्यो, 'फेर बो आदमी आपरी छुट्टी पाछी ले ली, जदकै बो बोल्यो, 'अल्लाह री कसम, मैं इण सूं ज्यादा नीं जोड़ूंला अर नीं ई इण मांय घटाऊंला'। तो पैगम्बर सल्लल्लाह अलैहि वसल्लम कह्यो: 'अगर वो साची में -करैला- तो वो खुश होवेला।'' म्हानैं [यह्या बिन अय्यूब] अर [कुतैबा बिन सईद] सूं [इस्माइल बिन जाफर] सूं लेयर [अबू सुहैल] सूं लेयर [उणरै पिता] सूं लेयर [थलहा बिन उबैदुल्लाह] सूं लेर पैगम्बर सल्लाहु अलैहि वसल्लम सूं लेर मलिक री हदीस री तरै इण हदीस रै साथै सगळी बातां बताई है, अल्लाहुअल्लाहू रै एकला हदीस रै साथै कैयो है। 'अलेहि वसल्लम कह्यो: 'वो सुखी रैसी, -अपणै पिता रै वास्तै- जे वो सही है', या वो स्वर्ग जावैला, -अपणै पिता रै वास्तै- जे वो सही है''।
Imam Muslim : 13
حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ بُكَيْرٍ النَّاقِدُ حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ نُهِينَا أَنْ نَسْأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ شَيْءٍ فَكَانَ يُعْجِبُنَا أَنْ يَجِيءَ الرَّجُلُ مِنْ أَهْلِ الْبَادِيَةِ الْعَاقِلُ فَيَسْأَلَهُ وَنَحْنُ نَسْمَعُ فَجَاءَ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْبَادِيَةِ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ أَتَانَا رَسُولُكَ فَزَعَمَ لَنَا أَنَّكَ تَزْعُمُ أَنَّ اللَّهَ أَرْسَلَكَ قَالَ صَدَقَ قَالَ فَمَنْ خَلَقَ السَّمَاءَ قَالَ اللَّهُ قَالَ فَمَنْ خَلَقَ الْأَرْضَ قَالَ اللَّهُ قَالَ فَمَنْ نَصَبَ هَذِهِ الْجِبَالَ وَجَعَلَ فِيهَا مَا جَعَلَ قَالَ اللَّهُ قَالَ فَبِالَّذِي خَلَقَ السَّمَاءَ وَخَلَقَ الْأَرْضَ وَنَصَبَ هَذِهِ الْجِبَالَ آللَّهُ أَرْسَلَكَ قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي يَوْمِنَا وَلَيْلَتِنَا قَالَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا زَكَاةً فِي أَمْوَالِنَا قَالَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا صَوْمَ شَهْرِ رَمَضَانَ فِي سَنَتِنَا قَالَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا حَجَّ الْبَيْتِ مَنْ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا قَالَ صَدَقَ قَالَ ثُمَّ وَلَّى قَالَ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لَا أَزِيدُ عَلَيْهِنَّ وَلَا أَنْقُصُ مِنْهُنَّ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَئِنْ صَدَقَ لَيَدْخُلَنَّ الْجَنَّةَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ هَاشِمٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ قَالَ قَالَ أَنَسٌ كُنَّا نُهِينَا فِي الْقُرْآنِ أَنْ نَسْأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ شَيْءٍ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمِثْلِهِ
म्हानै बतायो है [अमरू बिन मुहम्मद बिन बुकैर अन-नकीद] म्हानै बतायो है [हसीम बिन अल-कासिम अबू अन-नदलर] म्हानै बतायो है [सुलेमान बिन अल-मुघिराह] सूं [त्साबित] सूं [अनस बिन मलिक] उण कह्यो, 'म्हानै अल्लाह रै रसूल सल्लाहुलालम सूं पूछण सूं रोक दियो गयो हो, अर्थात् म्हारी प्रशंसा ही, रेगिस्तान रै रैवासियां मांय सूं एक आदमी रै आगमन रै वास्तै जिको ज्ञानी -बुद्धिमान- हो, फेर उण पूछ्यो, जद म्हे ओ सुणता हा, फेर रेगिस्तान रै लोगां सूं एक आदमी आयो अर बोल्यो, 'हे मुहम्मद, थारो दूत म्हारै कनै आयो, फेर म्हारै वास्तै दावो करियो कै थूं दावो करियो कै अल्लाह थानै भेज्यो है'। रसूलुल्लाह जवाब दियो: 'ओ ठीक है'। उण पूछ्यो, 'आकास नै कुण बणायो? ' रसूलुल्लाह जवाब दियो: 'अल्लाह'। उण पूछ्यो, 'धरती नै कुण बणायो? ' रसूलुल्लाह जवाब दियो: 'अल्लाह'। उण पूछ्यो, 'इण पहाड़ां नै कुण थरप्यो अर बां मांय सूं सगळी चीजां कुण बणाई? ' उण जवाब दियो: 'अल्लाह'। उण पूछ्यो, 'तो उण री कसम जिण आकास नै बणायो, धरती नै बणायो अर इण पहाड़ां नै थरप दियो, कांई अल्लाह ई थानै भेज्यो है? ' उण जवाब दियो: 'हां'। उण पूछ्यो, 'थारो दूत दावो करै है कै आपां नै दिन-रात पांच बार नमाज पढ़णी पड़ैला, -कांई ओ साच है-? ' उण जवाब दियो: 'ओ ठीक है'। उण पूछ्यो, 'थनै भेजण आळा री कसम सूं, कांई अल्लाह थानै आ हुकम दियो? ' उण जवाब दियो: 'हां'। उण पूछ्यो, 'थारै दूत रो दावो है कै हर साल रमदलान रो रोजा राखणो किताब मांय फर्ज है, - कांई ओ साच है -? ' उण जवाब दियो: 'हां'। उण पूछ्यो, 'थनै भेजण आळा री कसम सूं, कांई अल्लाह थानै आ हुकम दियो? ' उण जवाब दियो: 'हां'। उण पूछ्यो, 'थारो दूत ओ दावो करै है कै आपां मांय सूं जिका उणरै मारग माथै चाल सकै है, बां रै वास्तै हज करणो पड़सी, -कांई ओ साच है-? ' उण जवाब दियो, 'हां, ओ ठीक है'। फेर बो मुड़'र बोल्यो, 'जिण थानै साच रै साथै भेज्यो है, म्हैं इण दायित्व मांय नीं कीं जोड़ूंला अर नीं ई इण मांय सूं कोई कमी करूंला'। तो पैगम्बर सल्लल्लाह अलैहि वसल्लम कह्यो: "अगर वांरी बात साची है तो वांरी बात साची है तो वांरी बात साची में स्वर्ग में प्रवेश करेला।" म्हानै बतायो है [अब्दुल्लाह बिन हसीम अल-अबदी] म्हानै बतायो है [बाहज] म्हानै बतायो है [सुलेमान बिन अल-मुघिराह] नै [थाबित] सूं उण कह्यो, [अनस] कह्यो, 'म्हानै अल्लाह रै रसूल सूं कुरान सूं कीं पूछण सूं रोक दियो गयो हो'। फेर वो एक उदाहरण रै साथै एक हदीस ल्यायो।
Imam Muslim : 14
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ طَلْحَةَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو أَيُّوبَ أَنَّ أَعْرَابِيًّا عَرَضَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي سَفَرٍ فَأَخَذَ بِخِطَامِ نَاقَتِهِ أَوْ بِزِمَامِهَا ثُمَّ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَوْ يَا مُحَمَّدُ أَخْبِرْنِي بِمَا يُقَرِّبُنِي مِنْ الْجَنَّةِ وَمَا يُبَاعِدُنِي مِنْ النَّارِ قَالَ فَكَفَّ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ نَظَرَ فِي أَصْحَابِهِ ثُمَّ قَالَ لَقَدْ وُفِّقَ أَوْ لَقَدْ هُدِيَ قَالَ كَيْفَ قُلْتَ قَالَ فَأَعَادَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَعْبُدُ اللَّهَ لَا تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ وَتَصِلُ الرَّحِمَ دَعْ النَّاقَةَ و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ بِشْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُثْمَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَوْهَبٍ وَأَبُوهُ عُثْمَانُ أَنَّهُمَا سَمِعَا مُوسَى بْنَ طَلْحَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ هَذَا الْحَدِيثِ
म्हानै बतायो है [मुहम्मद बिन अब्दुल्लाह बिन नुमीर] म्हानै बतायो है [म्हारा पिता] म्हानै बतायो है [अमरू बिन उथमान] म्हानै बतायो है [मूसा बिन तल्हा] उण कह्यो, म्हानै बतायो है [अबू अय्यूब], कै एक बेडौइन अल्लाह रै रसूल सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम नै बाधा डाली जद वो उणरी बागडोर री यात्रा माथै हो। या इणरी बागडोर, फेर बो बोल्यो, 'हे रसूलुल्लाह, या हे मुहम्मद, म्हानै किणी इसी चीज रै बारै में बताओ जिणसूं म्हनै स्वर्ग रै नेड़ै लाया जा सकै अर कोई इसी चीज बताओ जिणसूं म्हनै नरक सूं दूर राख्यो जा सकै? ' कथाकार कह्यो, 'फेर पैगम्बर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम रुक्या फेर आपरै साथियां कानी देख्यो, फेर कह्यो: 'उणनै तौफिक दियो गयो है या मार्गदर्शन दियो गयो है'। उण पूछ्यो, 'थै कांई कैयो? ' कथाकार बोल्यो, 'फेर बो दोहरायो'। तो पैगम्बर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम कह्यो: 'थै अल्लाह री पूजा करो, उणनै किणी भी चीज सूं नाराज मत करो, नमाज पढ़ो, जकात देवो अर दोस्ती रा बंधन जोड़ो, फेर ऊंट नै छोड़ो। म्हानै बतायो है [मुहम्मद बिन हातिम] अर [अब्दुर्रहमान बिन बिसिर] दोनूं ई कैयो है, म्हानै बतायो है [बहज] म्हानै बतायो है [स्यूबाह] म्हानै बतायो है [मुहम्मद बिन उथमान बिन अब्दुल्लाह बिन मौहाब] अर बांरै पिता नै [उथमान] कै दोनूं ई [मूसा बिन तल्हा] नै [अब्दुर्रहमान बिन बिसिर] नै प्रोफेलहुल्लाह सूं बतायो है। 'अलेहि वसल्लम इण हदीस री तरै कीं रै साथै'।
Imam Muslim : 15
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ أَخْبَرَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ مُوسَى بْنِ طَلْحَةَ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ دُلَّنِي عَلَى عَمَلٍ أَعْمَلُهُ يُدْنِينِي مِنْ الْجَنَّةِ وَيُبَاعِدُنِي مِنْ النَّارِ قَالَ تَعْبُدُ اللَّهَ لَا تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ وَتَصِلُ ذَا رَحِمِكَ فَلَمَّا أَدْبَرَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنْ تَمَسَّكَ بِمَا أُمِرَ بِهِ دَخَلَ الْجَنَّةَ وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ أَبِي شَيْبَةَ إِنْ تَمَسَّكَ بِهِ
म्हानै बतायो है [यह्या बिन यह्या अत-तमीमी] म्हानै बतायो है [अबू अल-अह्वाश]। -दूजा रिवायत रै मांय बतायो गयो है- अर म्हानै बतायो गयो है [अबू बकर बिन अबू स्याबा] म्हानै बतायो है [अबू अल-अहवाह] सूं [अबू इशाक] सूं [मूसा बिन तल्हा] सूं [अबू अय्यूब] कह्यो, 'एक आदमी पैगम्बर सल्लल्लाह अलैहि रै कनै आयो, अर एक मेहोला नै आदत करण सारू कैयो, स्वर्ग रै नैड़ै है अर म्हनै नरक सूं दूर राखै है? ' उण जवाब दियो: 'थै अल्लाह री पूजा करो, उणनै किणी भी चीज सूं शर्क मत करो, नमाज पढ़ो, जकात देवो, आपरै परिवार सूं संबंध बणाय राखो'। जद बां विदाई ली तो अल्लाह रा रसूल (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) कह्यो: "अगर वो जिण काम नै करण रो हुकम दियो गयो है उण माथै अडिग रैसी तो वो निश्चित रूप सूं स्वर्ग मांय प्रवेश करेला।" अर [इब्न अबू स्याबा] रै इतिहास रै मांय, 'अगर वो इण माथै अडिग रैवै'।
Imam Muslim : 16
و حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ إِسْحَقَ حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ أَعْرَابِيًّا جَاءَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ دُلَّنِي عَلَى عَمَلٍ إِذَا عَمِلْتُهُ دَخَلْتُ الْجَنَّةَ قَالَ تَعْبُدُ اللَّهَ لَا تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ الْمَكْتُوبَةَ وَتُؤَدِّي الزَّكَاةَ الْمَفْرُوضَةَ وَتَصُومُ رَمَضَانَ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا أَزِيدُ عَلَى هَذَا شَيْئًا أَبَدًا وَلَا أَنْقُصُ مِنْهُ فَلَمَّا وَلَّى قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ سَرَّهُ أَنْ يَنْظُرَ إِلَى رَجُلٍ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَلْيَنْظُرْ إِلَى هَذَا
अर मन्नै बतायो है [अबू बकर बिन इशाक] म्हानै बतायो है [अफ्फान] म्हानै बतायो है [वुहैब] म्हानै [यह्या बिन सईद] [अबू जुरअह] सूं [अबू हुरैराह] बतायो है कै एक बेदूइन अल्लाह रै रसूल सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम रै कनै आयो अर बोल्यो, सल्लाहुल्लाह सल्लल्लाहुलाहुलाहुलाहुलाहुलाहुलाहुलाहुलाहुलाहुलाहुलाहुलाहुलाहुलाहुलाहुलाहुलाहुलाहुलाहुलाहुलाहुलाहुलाहुलाहुलाहुलाहुलाहुलाहुलाहुलाहुलाहुलाहुलाहुलाहुलाहुलाहुलाहुअलाहुलाहुलाहुलाहुअलाहुलाहुलाहुलाहुलाहुलाहुलाहु जे मैं बांनै करूं तो म्हानै बताओ कै कुणसा काम करूं। कांई मैं स्वर्ग जाऊंला? ' उण जवाब दियो: 'थै अल्लाह री पूजा करो, उणनै किणी भी चीज सूं शरक मत करो, फर्ज नमाज पढ़ो, फर्ज जकात चुकाओ अर रमजान रै दौरान रोजा राखो।' उण कैयो, 'जिणरै हाथ मांय म्हारी आत्मा है, म्हैं इण मांय सदा रै वास्तै एक टुकड़ो ई नीं जोड़ूंला अर नीं ई इण मांय सूं घटाऊंला'। जद बां विदाई ली, तो अल्लाह रा रसूल कह्यो: "जो कोई स्वर्ग रै लोगां मांय सूं कोई आदमी नै देखणो चावै है, वो उणनै देखै।"
Imam Muslim : 17
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَاللَّفْظُ لِأَبِي كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ قَالَ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ النُّعْمَانُ بْنُ قَوْقَلٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ إِذَا صَلَّيْتُ الْمَكْتُوبَةَ وَحَرَّمْتُ الْحَرَامَ وَأَحْلَلْتُ الْحَلَالَ أَأَدْخُلُ الْجَنَّةَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ و حَدَّثَنِي حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ وَالْقَاسِمُ بْنُ زَكَرِيَّاءَ قَالَا حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ شَيْبَانَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ وَأَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ قَالَ قَالَ النُّعْمَانُ بْنُ قَوْقَلٍ يَا رَسُولَ اللَّهِ بِمِثْلِهِ وَزَادَا فِيهِ وَلَمْ أَزِدْ عَلَى ذَلِكَ شَيْئًا
म्हानै बतायो है [अबू बकर बिन अबू सैबा] अर [अबू कुरैब] अर अबू कुरैब री लफाझन्या, दोनूं कैयो, म्हानै [अबू मुआविया] नै [अल-अमसी] सूं [अबू सुफियान] सूं [जाबिर] बतायो है, उण कह्यो, 'अन-नूमान बिन काउक़ल नै प्रोलाहुलाहुलाहुलाहत रै वास्तै आयो'। अर पूछ्यो, 'हे अल्लाह रा रसूल, जद म्हैं नमाज फर्ज करूं, हराम री चीज नै मना करूं अर हलाल नै इजाजत दूं तो कांई म्हैं स्वर्ग जाऊंला? ' पैगम्बर सल्लल्लाह अलैहि वसल्लम जवाब दियो: 'हां'। अर म्हनैं बतायो है [हज्जाज बिन अश-स्याइर] अर [अल-कासिम बिन जकारिया'] दोनूं कैयो, म्हानैं [उबैदुल्लाह बिन मूसा] नैं [सैबान] सूं [अल-अमसी] सूं [अबू सलीह] अर [अबू सुफयान] नैं [जाबिर] सूं बतायो है, उणनैं कैयो है, 'अन-नूबिन बिन'क़ाल अल्लाह रै साथै कैयो, ऐड़ी रिपोर्ट, फगत बो जोड़तो हो, 'अर म्हैं इण मांय एक भी आइओटा नीं जोड़ूंला'।
Imam Muslim : 18
و حَدَّثَنِي سَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ أَعْيَنَ حَدَّثَنَا مَعْقِلٌ وَهُوَ ابْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ أَنَّ رَجُلًا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَرَأَيْتَ إِذَا صَلَّيْتُ الصَّلَوَاتِ الْمَكْتُوبَاتِ وَصُمْتُ رَمَضَانَ وَأَحْلَلْتُ الْحَلَالَ وَحَرَّمْتُ الْحَرَامَ وَلَمْ أَزِدْ عَلَى ذَلِكَ شَيْئًا أَأَدْخُلُ الْجَنَّةَ قَالَ نَعَمْ قَالَ وَاللَّهِ لَا أَزِيدُ عَلَى ذَلِكَ شَيْئًا
म्हानै बतायो है [सलामा बिन स्याबीब] म्हानै बतायो है [अल-हसन बिन अयान] म्हानै बतायो है [म'किल] - अर्थात् इब्न उबैदुल्लाह - [अबू अज-जुबैर] सूं [जाबिर] सूं कै एक आदमी अल्लाह रै रसूल सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम सूं पूछ्यो, 'अगर मैं नमाज नै फर्ज करूं तो कांई सोचो हो, तो रामदां रो रोजा बणाओला। कानूनी, अर चीजां नै गैरकानूनी बणाओ जिकी हराम है, पण मैं इण मांय कोई अभ्यास कोनी जोड़ूं, कांई मैं स्वर्ग जाऊंला?' रसूलुल्लाह जवाब दियो: 'हां'। बो बोल्यो, 'अल्लाह री कसम, मैं इण प्रथा मांय जरा भी जोड़ कोनी दूंला'।
Imam Muslim : 19
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ الْهَمْدَانِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ يَعْنِي سُلَيْمَانَ بْنَ حَيَّانَ الْأَحْمَرَ عَنْ أَبِي مَالِكٍ الْأَشْجَعِيِّ عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسَةٍ عَلَى أَنْ يُوَحَّدَ اللَّهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَصِيَامِ رَمَضَانَ وَالْحَجِّ فَقَالَ رَجُلٌ الْحَجُّ وَصِيَامُ رَمَضَانَ قَالَ لَا صِيَامُ رَمَضَانَ وَالْحَجُّ هَكَذَا سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
म्हानै बतायो है [मुहम्मद बिन अब्दुल्लाह बिन नुमीर अल-हमदानी] म्हानै बतायो है [अबू खालिद] - अर्थात् सुलेमान बिन हैयान अल-अहमर - [अबू मलिक अल-असीजाई] सूं [सअद बिन उबैदा] सूं [इब्न उमर] सूं पैगम्बर सल्लल्लाहु अलैहिलाम नै बतायो है: पांच नींव: यानी अल्लाह एक हो जावै, नमाज स्थापित करै, जकात नै पूरा करै, रमदलान रो रोजा राखै अर हज करै। एक आदमी पूछ्यो, 'हज अर -फेर- रमजान रो रोजा कांई है'। उण जवाब दियो: 'नीं, रमजान रै वास्तै रोजा राखो अर -फेर- हज'। इण भांत म्हैं अल्लाह रै रसूल सल्लल्लाहु 'अलेहि वसल्लम' सूं सुणी।
Imam Muslim : 20
و حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ عُثْمَانَ الْعَسْكَرِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّاءَ حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ طَارِقٍ قَالَ حَدَّثَنِي سَعْدُ بْنُ عُبَيْدَةَ السُّلَمِيُّ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسٍ عَلَى أَنْ يُعْبَدَ اللَّهُ وَيُكْفَرَ بِمَا دُونَهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَحَجِّ الْبَيْتِ وَصَوْمِ رَمَضَانَ
म्हानै बतायो है [सहल बिन उथमान अल-असकरी] म्हानै बतायो है [यह्या बिन जकारिया] म्हानै बतायो है [सअद बिन थारीक] उण कैयो, म्हानै बतायो है [सअद बिन उबैदा अस-सुलामी] नै [इब्न उमर] सूं पैगम्बर सल्लाहु अलैहि वसल्लम सूं, उणनै कैयो है: अल्लाह री पूजा करी जावै अर दूजी चीजां नै बदनाम कर दी जावै, नमाज री स्थापना, जकात पूरी करणी, बैतुल्लाह री तीर्थयात्रा करणी अर रमजान रै दौरान रोजा राखणो।