Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith
Hadith
Imam Muslim : 41
حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ رُشَيْدٍ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ يَعْنِي ابْنَ مُسْلِمٍ عَنْ ابْنِ جَابِرٍ قَالَ حَدَّثَنِي عُمَيْرُ بْنُ هَانِئٍ قَالَ حَدَّثَنِي جُنَادَةُ بْنُ أَبِي أُمَيَّةَ حَدَّثَنَا عُبَادَةُ بْنُ الصَّامِتِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ قَالَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ وَأَنَّ عِيسَى عَبْدُ اللَّهِ وَابْنُ أَمَتِهِ وَكَلِمَتُهُ أَلْقَاهَا إِلَى مَرْيَمَ وَرُوحٌ مِنْهُ وَأَنَّ الْجَنَّةَ حَقٌّ وَأَنَّ النَّارَ حَقٌّ أَدْخَلَهُ اللَّهُ مِنْ أَيِّ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ الثَّمَانِيَةِ شَاءَ و حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدَّوْرَقِيُّ حَدَّثَنَا مُبَشِّرُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ عُمَيْرِ بْنِ هَانِئٍ فِي هَذَا الْإِسْنَادِ بِمِثْلِهِ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ أَدْخَلَهُ اللَّهُ الْجَنَّةَ عَلَى مَا كَانَ مِنْ عَمَلٍ وَلَمْ يَذْكُرْ مِنْ أَيِّ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ الثَّمَانِيَةِ شَاءَ
A y’a fɔ an ye [Dawuda bin Rusyaid] y’a fɔ an ye [al-Walid] -o ye Ibn Muslim ye- ka bɔ [Ibn Jabir] la a ko, a y’a fɔ an ye [Umair bin Hani’] a ko, a y’a fɔ an ye [Junada bin Abu Umayyah] y’a fɔ an ye [Ubadah bin Abu Umayyah] y’a fɔ an ye [Ubadah bin Hani’ ko, Shahaul’a was]. a ko: ‘Mɔgɔ o mɔgɔ ye Kalimah Shahada fila fɔ, o ye: ala si tɛ yen -min ka kan ka bato- ni Ala kelenpe tɛ, ɲɔgɔn tɛ yen a fɛ, ani ko Muhamadu, a ka baarakɛla n’a ka ciden, be seereya kɛ ko cira Isa ye Ala ka baarakɛla ye, kira dencɛ ani a ka baarakɛla Mariyamu dencɛ min bila I ka baarakɛla la. soul of Him, sankolo ye tiɲɛ ye ani jahanama fana ye tiɲɛ ye, yɔrɔ min na Ala bena don mɔgɔ minw fɛ ka don sankolo la sankolo da seegi dɔ la kelen fɛ, a b’a fɛ min na’. Ani a fɔra an ye ko [Ahmadu bin Ibrahima ad-Dauraqi] y’a fɔ an ye [Mubasysyir bin Ismail] ka bɔ [al-Auza’i] ka bɔ [Umair bin Hani’] la nin sanad kɔnɔ ni misaliya ye, ale dɔrɔn lo y’a fɔ ko: ‘Ala donna a kɔnɔ ka kɛɲɛ n’a ka kɛwalew ye’ k’a sɔrɔ a ma kuma a ka sago la.
Hadith
Imam Muslim : 42
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى بْنِ حَبَّانَ عَنْ ابْنِ مُحَيْرِيزٍ عَنْ الصُّنَابِحِيِّ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ أَنَّهُ قَالَ دَخَلْتُ عَلَيْهِ وَهُوَ فِي الْمَوْتِ فَبَكَيْتُ فَقَالَ مَهْلًا لِمَ تَبْكِي فَوَاللَّهِ لَئِنْ اسْتُشْهِدْتُ لَأَشْهَدَنَّ لَكَ وَلَئِنْ شُفِّعْتُ لَأَشْفَعَنَّ لَكَ وَلَئِنْ اسْتَطَعْتُ لَأَنْفَعَنَّكَ ثُمَّ قَالَ وَاللَّهِ مَا مِنْ حَدِيثٍ سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَكُمْ فِيهِ خَيْرٌ إِلَّا حَدَّثْتُكُمُوهُ إِلَّا حَدِيثًا وَاحِدًا وَسَوْفَ أُحَدِّثُكُمُوهُ الْيَوْمَ وَقَدْ أُحِيطَ بِنَفْسِي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ شَهِدَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ حَرَّمَ اللَّهُ عَلَيْهِ النَّارَ
A y’a fɔ an ye ko [Qutaiba bin Sa’id] y’a fɔ an ye ko [Laits] ka bɔ [Ibn Ajlan] ka bɔ [Muhamadu bin Yahya bin Habban] ka bɔ [Ibn Muhairiz] ka bɔ [Ash-Shunabihi] ka bɔ [Ubadah bin Ash-Shamit] ka bɔ [Ubadah bin Ash-Shamit] ka bɔ [Ubadah bin Ash-Shamit] ka bɔ [Ubadah bin ash-Shamit] ko a ko: ‘Tuma min na n’ tagara bɔ a ye. O kama, a ko: ‘I ka lɔ fɔlɔ, mun na i be kasira? Ala, ni ne sara i n’a fɔ martiri, o tuma na ne be seereya kɛ aw ye, ni n’ ye delili kɛ aw ye, o tuma na n’ be delili kɛ aw ye, ni n’ be se, o tuma na n’ be nafaw di aw ye’. O kɔ, a ko: «Ala ka sira la, n ye hadisi min mɛn Ala ka ciden fɛ sallallaahu ‘alaihi wasallam fɛ, ɲumanya be min kɔnɔ, o si tɛ yen nka n’ bena o fɔ i ye siga t’a la, fɔɔ hadisi kelen, ani n’ bena o fɔ i ye bi. Ani, n’ y’o koo don n’ yɛrɛ la tiɲɛn na. N ye Ala ka ciden (s.a.w) ka kuma mɛn ko: ‘Mɔgɔ o mɔgɔ ye seereya kɛ ko ala si tɛ yen - min ka kan ni batoli ye - ni Ala tɛ, ani ko Muhamadu ye Ala ka ciden ye, siga t’a la, Ala bena jahanama bali o la’.
Hadith
Imam Muslim : 43
حَدَّثَنَا هَدَّابُ بْنُ خَالِدٍ الْأَزْدِيُّ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ كُنْتُ رِدْفَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ بَيْنِي وَبَيْنَهُ إِلَّا مُؤْخِرَةُ الرَّحْلِ فَقَالَ يَا مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ قُلْتُ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ ثُمَّ سَارَ سَاعَةً ثُمَّ قَالَ يَا مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ قُلْتُ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ ثُمَّ سَارَ سَاعَةً ثُمَّ قَالَ يَا مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ قُلْتُ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ هَلْ تَدْرِي مَا حَقُّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ قَالَ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّ حَقَّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ أَنْ يَعْبُدُوهُ وَلَا يُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا ثُمَّ سَارَ سَاعَةً قَالَ يَا مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ قُلْتُ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ هَلْ تَدْرِي مَا حَقُّ الْعِبَادِ عَلَى اللَّهِ إِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ قَالَ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ أَنْ لَا يُعَذِّبَهُمْ
A y’a fɔ an ye ko [Haddab bin Khalid al-Azdi] y’a fɔ an ye ko [Hammam] y’a fɔ an ye ko [Qatadah] y’a fɔ an ye ko [Anas bin Malik] bɔra [Mu’adz bin Jabal] la ko: ‘Siɲɛ kelen, ne tun be ni cira sallallaahu ‘alaihi wasallam ye tagama dɔ la. A y’a weele ko: ‘E Mu’adz bin Jabali!’ N tora k’a jaabi ko: ‘N b’i ka welekan dafa, e Ala ka ciden’. An tagara ɲɛ n’an ka tagama ye. O kɔ, a y’a weele tugun ko: ‘E Mu’adz bin Jabal!’ N y’a jaabi ko: ‘N b’i ka welekan dafa, e Ala ka ciden’. An tagara n’an ka tagama ye ani o kɔ, a y’an weele tugun ko: ‘E Mu’adz bin Jabal!’ N y’a jaabi tugun ko: ‘N sɔnna i ka welekan ma, e Ala ka ciden’. A ko: «I b’a lɔn adamadenw ka kan ka min kɛ Ala ta fan fɛ wa?» N y’a jaabi ko: ‘Ala n’a ka ciden lo b’a lɔn ka tɛmɛ’. A ko: ‘O ye k’a bato ani ka jɛn n’a ye’. An tora an ka tagama na wagati dɔ kɔnɔ tuma min na a y’an weele tugun ko: ‘E Mu’adz bin Jabal!’ N y’a jaabi ko: ‘N b’i ka welekan dafa, e Ala ka ciden’. Nabi sallallahu ko: «Ala ka kan ka min kɛ adamadenw kan, n’u y’o koo minw fɔ ka tɛmɛ, aw b’o lɔn wa?» N y’a jaabi ko: ‘Ala n’a ka ciden lo b’a lɔn ka tɛmɛ’. A laban, a ko: ‘Ala tɛna u tɔɔrɔ’.
Hadith
Imam Muslim : 44
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ سَلَّامُ بْنُ سُلَيْمٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ كُنْتُ رِدْفَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى حِمَارٍ يُقَالُ لَهُ عُفَيْرٌ قَالَ فَقَالَ يَا مُعَاذُ تَدْرِي مَا حَقُّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ وَمَا حَقُّ الْعِبَادِ عَلَى اللَّهِ قَالَ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّ حَقَّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ أَنْ يَعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا يُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَحَقُّ الْعِبَادِ عَلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ أَنْ لَا يُعَذِّبَ مَنْ لَا يُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفَلَا أُبَشِّرُ النَّاسَ قَالَ لَا تُبَشِّرْهُمْ فَيَتَّكِلُوا
A fɔra an ye ko [Abu Bakri bin Abu Syaiba] y’a fɔ an ye ko [Abu al-Ahwash Sallam bin Sulaim] ka bɔ [Abu Ishaq] ka bɔ [Amru bin Maimun] ka bɔ [Mu’adz bin Jabal] ko: ‘Ne tun be bolila ni Ala ka ciden ye fali dɔ kan min tɔgɔ ko Ufair’. O kɔ, a ko: ‘E Mu’adz, i b’a lɔn Ala ka joo ye min ye jɔn ye ani jɔn ka joo min ye Ala ye wa’. Mu’adz ko: ‘Ne y’a jaabi ko: ‘Ala n’a ka ciden lo b’a lɔn ka tɛmɛ’. A ko: ‘Tiɲɛ na, Ala ka joo ye jɔnw kan, o ye ko aw ka Ala bato, aw kana aw yɛrɛ mabɔ a la ni foyi ye, jɔn ka joo ye Ala ye, ko mɔgɔ min ma aw yɛrɛ mabɔ a la ni foyi ye, aw kana tɔɔrɔ o tigi fɛ’. Mu’adz ko: ‘Ne y’a fɔ o tuma na ko: ‘E Ala ka ciden, yala ne tɛ se ka nin waaju mɔgɔw ye wa? ’ A y’a jaabi ko: ‘I kana o fɔ u ye walisa u k’u jigi la a kan’.
Hadith
Imam Muslim : 45
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي حَصِينٍ وَالْأَشْعَثِ بْنِ سُلَيْمٍ أَنَّهُمَا سَمِعَا الْأَسْوَدَ بْنَ هِلَالٍ يُحَدِّثُ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا مُعَاذُ أَتَدْرِي مَا حَقُّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ قَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ أَنْ يُعْبَدَ اللَّهُ وَلَا يُشْرَكَ بِهِ شَيْءٌ قَالَ أَتَدْرِي مَا حَقُّهُمْ عَلَيْهِ إِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ فَقَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ أَنْ لَا يُعَذِّبَهُمْ حَدَّثَنَا الْقَاسِمُ بْنُ زَكَرِيَّاءَ حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ عَنْ زَائِدَةَ عَنْ أَبِي حَصِينٍ عَنْ الْأَسْوَدِ بْنِ هِلَالٍ قَالَ سَمِعْتُ مُعَاذًا يَقُولُا دَعَانِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَجَبْتُهُ فَقَالَ هَلْ تَدْرِي مَا حَقُّ اللَّهِ عَلَى النَّاسِ نَحْوَ حَدِيثِهِمْ
A y’a fɔ an ye [Muhamadu bin al-Mutsana] ani [Ibnu bin al-Mutsanna], [Ibnu al-Mutsana] ko, a y’a fɔ an ye ko [Muhamadu bin al-Mutsanna] y’a fɔ an ye [Syu’ba] ka bɔ [Abu Hushain] ani [al-Asy’ath bin Sulaim] ko u fila bɛɛ ye biMuswall’ ka bɔ [al- Jabal] a ko: ‘Rasulullah ko: ‘E Mu’adz, i b’a lɔn jo min be Ala fɛ jɔnw kan wa?’ Mu’adz y’a jaabi ko: ‘Ala n’a ka ciden lo b’a lɔn ka tɛmɛ’. A ko: ‘O kɔrɔ, Ala be bato k’a sɔrɔ a ma foyi fara a kan.’ O kɔ, a y’a fɔ tugun ko: ‘O tuma na, adamadenw ka joo jumɛn lo be Ala kan n’u y’o kɛ?’ Mu’adz y’a jaabi ko: ‘Ala n’a ka ciden lo b’a lɔn ka tɛmɛ’. A ko: ‘Ala tɛna a tɔɔrɔ’. A y’a fɔ an ye ko [Al Qasim bin Zakariya] y’a fɔ an ye ko [Husain] ka bɔ [Zaida] ka bɔ [Abu Husain] ka bɔ [Aswad bin Hilal] a ko; N y’a mɛn [Mua’dz] b’a fɔra ko: ‘Ala ka ciden ye n weele, n y’a jaabi. A y’a ɲininga ko: ‘Jo jumɛn lo be Ala fɛ adamadenw kan...i n’a fɔ u ka hadisi b’a fɔ cogo min na’.
Hadith
Imam Muslim : 46
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ يُونُسَ الْحَنَفِيُّ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو كَثِيرٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو هُرَيْرَةَ قَالَ كُنَّا قُعُودًا حَوْلَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَعَنَا أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ فِي نَفَرٍ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ بَيْنِ أَظْهُرِنَا فَأَبْطَأَ عَلَيْنَا وَخَشِينَا أَنْ يُقْتَطَعَ دُونَنَا وَفَزِعْنَا فَقُمْنَا فَكُنْتُ أَوَّلَ مَنْ فَزِعَ فَخَرَجْتُ أَبْتَغِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَيْتُ حَائِطًا لِلْأَنْصَارِ لِبَنِي النَّجَّارِ فَدُرْتُ بِهِ هَلْ أَجِدُ لَهُ بَابًا فَلَمْ أَجِدْ فَإِذَا رَبِيعٌ يَدْخُلُ فِي جَوْفِ حَائِطٍ مِنْ بِئْرٍ خَارِجَةٍ وَالرَّبِيعُ الْجَدْوَلُ فَاحْتَفَزْتُ كَمَا يَحْتَفِزُ الثَّعْلَبُ فَدَخَلْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ فَقُلْتُ نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ مَا شَأْنُكَ قُلْتُ كُنْتَ بَيْنَ أَظْهُرِنَا فَقُمْتَ فَأَبْطَأْتَ عَلَيْنَا فَخَشِينَا أَنْ تُقْتَطَعَ دُونَنَا فَفَزِعْنَا فَكُنْتُ أَوَّلَ مِنْ فَزِعَ فَأَتَيْتُ هَذَا الْحَائِطَ فَاحْتَفَزْتُ كَمَا يَحْتَفِزُ الثَّعْلَبُ وَهَؤُلَاءِ النَّاسُ وَرَائِي فَقَالَ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ وَأَعْطَانِي نَعْلَيْهِ قَالَ اذْهَبْ بِنَعْلَيَّ هَاتَيْنِ فَمَنْ لَقِيتَ مِنْ وَرَاءِ هَذَا الْحَائِطِ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ مُسْتَيْقِنًا بِهَا قَلْبُهُ فَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ فَكَانَ أَوَّلَ مَنْ لَقِيتُ عُمَرُ فَقَالَ مَا هَاتَانِ النَّعْلَانِ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ فَقُلْتُ هَاتَانِ نَعْلَا رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَنِي بِهِمَا مَنْ لَقِيتُ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ مُسْتَيْقِنًا بِهَا قَلْبُهُ بَشَّرْتُهُ بِالْجَنَّةِ فَضَرَبَ عُمَرُ بِيَدِهِ بَيْنَ ثَدْيَيَّ فَخَرَرْتُ لِاسْتِي فَقَالَ ارْجِعْ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ فَرَجَعْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَجْهَشْتُ بُكَاءً وَرَكِبَنِي عُمَرُ فَإِذَا هُوَ عَلَى أَثَرِي فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا لَكَ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ قُلْتُ لَقِيتُ عُمَرَ فَأَخْبَرْتُهُ بِالَّذِي بَعَثْتَنِي بِهِ فَضَرَبَ بَيْنَ ثَدْيَيَّ ضَرْبَةً خَرَرْتُ لِاسْتِي قَالَ ارْجِعْ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ يَا عُمَرُ مَا حَمَلَكَ عَلَى مَا فَعَلْتَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي أَبَعَثْتَ أَبَا هُرَيْرَةَ بِنَعْلَيْكَ مَنْ لَقِيَ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ مُسْتَيْقِنًا بِهَا قَلْبُهُ بَشَّرَهُ بِالْجَنَّةِ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَلَا تَفْعَلْ فَإِنِّي أَخْشَى أَنْ يَتَّكِلَ النَّاسُ عَلَيْهَا فَخَلِّهِمْ يَعْمَلُونَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَخَلِّهِمْ
A y’a fɔ an ye [Zuhair bin Harb] y’a fɔ an ye [Umar bin Yunus al-Hanafi] y’a fɔ an ye [Ikrimah bin Ammar] a ko, a y’a fɔ an ye [Abu Kathir] a ko, a y’a fɔ an ye [Abu Hurairah] a ko, ‘Kɛlɛ dɔ la an tun siginin be Ala ka ciden lamini na tuma dɔ la ni anw ye, A tun be yen ani A tun be yen ani A tun be yɔrɔ min na. Umar. O kɔ, a bɔra an lamini na ani a kɔsegira kɔfɛ fɔɔ an tun be hami ko juguw bena a minɛ wala kasaara dɔ bena a sɔrɔ. An bɛɛ tun be hami kosɔbɛ, ani mɔgɔ min tun be hami kosɔbɛ a ka bana kosɔn, o tun ye ne ye. O la, n wulila ka bɔ ka taga Rasulullah ɲini fɔɔ ka taga se nankoyɔrɔ dɔ la min tun ye Ansarw ta ye ka bɔ Bani Najjar. N’ y’a lamini n’ jigi tun b’a la ko n’ bena donyɔrɔ dɔ sɔrɔ, nka n’ m’a sɔrɔ. A kɛra ten, baji dɔ tun be bɔra nankoyɔrɔ kɔfɛ ka don ka bɔ nankoyɔrɔ gɛrɛfɛ. O kama, n’ y’a ɲini ka don i n’a fɔ kongokolon b’a ɲini ka don dingɛ fitinin dɔ kɔnɔ cogo min na. Ani n ye cira (s.a.w) sɔrɔ fana. A pɛrɛnna ko: ‘Abu Hurayira! ’ N y’a jaabi ko: ‘Ɔnhɔn, Ala ka ciden’. Mun le kɛra?’, a y’o ɲininga. N y’a jaabi ko: ‘Ayiwa, e ciden, i tun be n’an ye, o kɔ, i barila ka bɔ an kɔrɔ, i ma segi ka na wagatijan kɔnɔ, an jɔrɔnin lo kosɔbɛ i ka lafiya la, sanko ne, e ciden. O la, n y’a ɲini ka don nin nanko kɔnɔ ka bɔ dingɛ dɔgɔmannin dɔ kɔnɔ i n’a fɔ kongokolon, ani u - teri tɔw - tun be n kɔ. K’a fɔ k’a fɔ, a y’a ka sanbara fila di n ma: ‘E Abu Hurairah, ne ka sanbara fila nunu ta, i ye mɔgɔ o mɔgɔ kunbɛn nin nanko kɔfɛ, o tigi bena seereya kɛ ko ala si tɛ yen - min ka kan ka bato - ni Ala tɛ ani ale lo ye nin lannaya dan a dusukun na, o la, i ka sankolo kibaruya di a ma’. Ani, a bɛnnin lo mɔgɔ fɔlɔ min ye n’ kunbɛn, o ye Umar ye, o la, a y’a ɲininga ko: ‘Mun lo be nin sanbara fila nunu na, e Abu Hurairah? ’ N y’a jaabi ko: ‘Nin ye kira sallallaahu ‘alaihi wasallam ka sanbara fila ye, a y’a fɔ n ye ko n k’u ta ka sankolo kibaru diman lase mɔgɔ ma min ye n kunbɛn fɔlɔ k’a sɔrɔ a be seereya kɛra ko ala si tɛ yen - min ka kan ni batoli ye - ni Ala tɛ, ani a lanin b’o la n’a dusukun ye’. O la, Umar y’a bolo bugɔ n’ disi cɛmancɛ yɛrɛ la - tilebɔyɔrɔ - fɔɔ n’ benna duguma, o kɔ, a ko: ‘Segi ka na, e Abu Hurairah! ’ O la, n kɔsegira Ala ka ciden fɛ n ɲɛda ye kasi ye, a y’a sɔrɔ ko Umar fana tun be tugura n kɔ. O yɔrɔnin bɛɛ, cira y’a ɲininga ko: ‘Mun lo b’i la, Abu Huraira? ’ N y’a jaabi ko: ‘N ye Umar kunbɛn, o kɔ, i ye min yamaruya di n ma, n y’o fɔ a ye nka barika la, a ye n bugɔ kosɔbɛ tile yɔrɔ yɛrɛ la fɔɔ n benna, o kɔ, a ko: ‘Segi ka na! ’ O la, Ciden ko: ‘E Umar, mun na i ye nin kɛ? ’ Umar y’a jaabi ko: ‘E Ala ka ciden, yala tiɲɛ lo, i ye Abu Hurairah ci n’i ka sanbara fila ye, k’a fɔ a ye ko a ka alijɛnɛ kibaro diiman di mɔgɔ fɔlɔ ma, k’a sɔrɔ a be seereya kɛra ko ala si tɛ yen - min ka kan ni batoli ye - fɔɔ Ala min lanin b’a la kosɔbɛ a dusukun na wa? ’ A y’a jaabi ko: ‘Ɔnhɔn, o lo’. Umar ko: ‘A ka fisa i kana o kɛ, Ala ka ciden, bari tiɲɛ na, ne be hami kosɔbɛ mɔgɔw ka jigi la a kan, k’a to u ka kɛwale ɲumanw kɛ’. Rasulullah y'a fɔ -Abu Hurairah-pent- ye ko: ''O ka -k'o hadisi lɔn- ''.
Hadith
Imam Muslim : 47
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ أَخْبَرَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ قَتَادَةَ قَالَ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ رَدِيفُهُ عَلَى الرَّحْلِ قَالَ يَا مُعَاذُ قَالَ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ يَا مُعَاذُ قَالَ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ يَا مُعَاذُ قَالَ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ مَا مِنْ عَبْدٍ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ إِلَّا حَرَّمَهُ اللَّهُ عَلَى النَّارِ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفَلَا أُخْبِرُ بِهَا النَّاسَ فَيَسْتَبْشِرُوا قَالَ إِذًا يَتَّكِلُوا فَأَخْبَرَ بِهَا مُعَاذٌ عِنْدَ مَوْتِهِ تَأَثُّمًا
A y’a fɔ an ye [Ishaq bin Mansur] y’a fɔ an ye [Mu’adz bin Hisham] a ko, a y’a fɔ an ye [n’ facɛ] ka bɔ [Qatadah] a ko, a y’a fɔ an ye [Anas bin Malik] ko Ala ka kira -tagama dɔ la-, k’a sɔrɔ Mu’adz bin Jabal tun be bolila a ka mɔbili kan, ‘E Mu’adz!’ Mu’adz y’a jaabi ko: ‘N b’i ka welekan dafa, e Ala ka ciden’. Rasulullah y’a fɔ tugun ko: ‘E Mu’adz!’ N y’a jaabi tugun ko: ‘N b’i ka welekan dafa, e Ala ka ciden’. Rasulullah y’a weele ko: ‘E Mu’adz!’ N y’a jaabi tugun ko: ‘N b’i ka welekan dafa, e Ala ka ciden’. O kɔ, Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam ko: ‘Ni mɔgɔ o mɔgɔ ye lannaya kalimah fila fɔ, o ye: ala si tɛ yen - min ka kan ni batoli ye - fɔɔ Ala ani ko Muhamadu ye a ka baarakɛla n’a ka ciden ye, siga t’a la, o tigi bena kisi jahanama tasuma ma’. O kɔ, Mu’adz ko: ‘Yala ne be se ka nin koo fɔ mɔgɔw ye walisa u ka nin kibaru diman jɛnsɛn wa?’ Nabi ko: ‘N’u -o- kɛra, o tuma na, u bena u jigi la a kan’. O kɔ, Mu’adz ye kibaruya jɛnsɛn sanni a ka sa, a jɔrɔnin lo ko a bena tɔɔrɔ sɔrɔ jalaki la -hadisi dogoli kosɔn-’.
Hadith
Imam Muslim : 48
حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ يَعْنِي ابْنَ الْمُغِيرَةِ قَالَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ حَدَّثَنِي مَحْمُودُ بْنُ الرَّبِيعِ عَنْ عِتْبَانَ بْنِ مَالِكٍ قَالَ قَدِمْتُ الْمَدِينَةَ فَلَقِيتُ عِتْبَانَ فَقُلْتُ حَدِيثٌ بَلَغَنِي عَنْكَ قَالَ أَصَابَنِي فِي بَصَرِي بَعْضُ الشَّيْءِ فَبَعَثْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنِّي أُحِبُّ أَنْ تَأْتِيَنِي فَتُصَلِّيَ فِي مَنْزِلِي فَأَتَّخِذَهُ مُصَلًّى قَالَ فَأَتَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ شَاءَ اللَّهُ مِنْ أَصْحَابِهِ فَدَخَلَ وَهُوَ يُصَلِّي فِي مَنْزِلِي وَأَصْحَابُهُ يَتَحَدَّثُونَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ أَسْنَدُوا عُظْمَ ذَلِكَ وَكُبْرَهُ إِلَى مَالِكِ بْنِ دُخْشُمٍ قَالُوا وَدُّوا أَنَّهُ دَعَا عَلَيْهِ فَهَلَكَ وَوَدُّوا أَنَّهُ أَصَابَهُ شَرٌّ فَقَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الصَّلَاةَ وَقَالَ أَلَيْسَ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ قَالُوا إِنَّهُ يَقُولُ ذَلِكَ وَمَا هُوَ فِي قَلْبِهِ قَالَ لَا يَشْهَدُ أَحَدٌ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ فَيَدْخُلَ النَّارَ أَوْ تَطْعَمَهُ قَالَ أَنَسٌ فَأَعْجَبَنِي هَذَا الْحَدِيثُ فَقُلْتُ لِابْنِي اكْتُبْهُ فَكَتَبَهُ حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ نَافِعٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ قَالَ حَدَّثَنِي عِتْبَانُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّهُ عَمِيَ فَأَرْسَلَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ تَعَالَ فَخُطَّ لِي مَسْجِدًا فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَجَاءَ قَوْمُهُ وَنُعِتَ رَجُلٌ مِنْهُمْ يُقَالُ لَهُ مَالِكُ بْنُ الدُّخْشُمِ ثُمَّ ذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ سُلَيْمَانَ بْنِ الْمُغِيرَةِ
A y’a fɔ an ye [Syaiban bin Farukh] y’a fɔ an ye [Suliman] - o ye Ibn al-Mughirah ye - a ko, a y’a fɔ an ye [Thabit] ka bɔ [Anas bin Malik] a ko, a y’a fɔ an ye [Mahmud bin ar-Rabi’] ka bɔ [Itban bin Malik] ka taga Medina ɲɔgɔn kunbɛn a ko, ‘I ca Inme. O kɔ, n y’a ɲini a fɛ a ka hadisi dɔ lakali’. A ko: ‘Bana sugu dɔ ye n’ ɲɛɛw minɛ min ye koo caaman bila n’ na, n’ ye ciden ci ka taga Ala ka ciden fɛ k’a fɔ ko n’ b’a ka nali makɔnɔna tiɲɛn na k’a na n’ ye delili kɛ n’ ye so, o la n’ y’a kɛ deliliyɔrɔ ye’. Itban ko tugun ko: «O tuma na, Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam sera ɲɔgɔn fɛ ni sahabaw ye minw tun b’a fɛ ka na, a tora ka don bon kɔnɔ. A ye delili kɛ, k’a sɔrɔ sahabaw tun be baro kɛra u ni ɲɔgɔn cɛ, yɔrɔ min na u dɔw tun be kumana Malik bin Dukhsyum ka filankafoya koo la. Sahabaw ko k’olu ye Rasulullah ɲininga ko a ka delili kɛ Malik bin Dukhsyum ye walisa kasaara ka kɛ a la. U tun b’a fɛ fana balawo ka ben a kan. Delili kɔ, a y’a ɲininga ko: ‘Yala a ma Kalimah Lanaya fila fɔ, o ye ko: ala si tɛ yen - min ka kan ni batoli ye - ni Ala tɛ ani ko ne ye Ala ka ciden ye wa?’ Sahabaw y’a jaabi ko: ‘A y’o fɔ n’a da dɔrɔn ye nka n’a dusukun tɛ’. A ko: ‘Mɔgɔ si tɛ yen min b’a fɔ ko ala si tɛ yen min ka kan ni batoli ye, ko ne ye Ala ka ciden ye, ka sɔrɔ ka taga jahanama kɔnɔ, walima k’a nɛnɛ’. Anas ko: «Nin hadisi ye ne kabakoya. O la, n y’a fɔ n dencɛ ye ko: ‘I k’o hadisi sɛbɛ,’ a y’a sɛbɛ.’ A y’a fɔ an ye [Abu Bakri bin Nafi’ al-Abdi] y’a fɔ an ye [Bahz] y’a fɔ an ye [Hamadu] y’a fɔ an ye [Tsabit] ka bɔ [Anas] la a ko, a y’a fɔ an ye [Itban bin Malik] ko a fiyentɔ lo, o la a ye ciden dɔ ci ka taga Rasulullah fɛ ko: ko a be se ka kɛ ne ka deliliyɔrɔ ye’. O la, Rasulullah nana n’a ka tɔɲɔgɔnw ye, o kɔ, a ye cɛɛ dɔ ka jogo juguw kofɔ u cɛma min tɔgɔ ko Malik bin ad-Dukhsyum... o kɔ, a ye fɛɛn dɔ kofɔ i n’a fɔ Suleman bin al-Mughirah ka hadisi’.
Hadith
Imam Muslim : 49
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ أَبِي عُمَرَ الْمَكِّيُّ وَبِشْرُ بْنُ الْحَكَمِ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ وَهُوَ ابْنُ مُحَمَّدٍ الدَّرَاوَرْدِيُّ عَنْ يَزِيدَ بْنِ الْهَادِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ الْعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ ذَاقَ طَعْمَ الْإِيمَانِ مَنْ رَضِيَ بِاللَّهِ رَبًّا وَبِالْإِسْلَامِ دِينًا وَبِمُحَمَّدٍ رَسُولًا
A y’a fɔ an ye [Muhamadu bin Yahya bin Abu Umar al-Makki] ani [Bisyr bin al-Hakam] fila bɛɛ y’a fɔ, a y’a fɔ an ye [Abdul Aziz] -o ye Ibnu Muhamadu ad-Darawardi- ye ka bɔ [Yazid bin al-Had] ka bɔ [Muhamadu bin Ibrahimu ka bɔ [Abdul bi-’] la. Muttalib] ko a y’a mɛn ko Ala ka ciden sallallaahu ‘alaihi wasallam ko: ‘Mɔgɔ min diyara Ala ye i n’a fɔ Rabb ani silamɛya i n’a fɔ diinɛ ani Muhamadu i n’a fɔ ciden, o tuma na, a ye limaniya nisɔndiya nɛnɛ’.
Hadith
Imam Muslim : 50
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ الْعَقَدِيُّ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْإِيمَانُ بِضْعٌ وَسَبْعُونَ شُعْبَةً وَالْحَيَاءُ شُعْبَةٌ مِنْ الْإِيمَانِ
A y’a fɔ an ye ko [Ubaidullah bin Sa’id] ani [Abd bin Humaid] u fila bɛɛ ko, a y’a fɔ an ye ko [Abu Amir al-Aqadi] y’a fɔ an ye ko [Suliman bin Bilal] ka bɔ [Abdullah bin Dinar] ka bɔ [Abu Salih] ka bɔ [Abu Hurairah] ka bɔ Nabi ko: ka taga se yiribolo biwolonfla ni kɔnɔntɔn ma, maloya fana bɛ limaniya ra’.
Hadith
Imam Muslim : 51
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْإِيمَانُ بِضْعٌ وَسَبْعُونَ أَوْ بِضْعٌ وَسِتُّونَ شُعْبَةً فَأَفْضَلُهَا قَوْلُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَدْنَاهَا إِمَاطَةُ الْأَذَى عَنْ الطَّرِيقِ وَالْحَيَاءُ شُعْبَةٌ مِنْ الْإِيمَانِ
A y’a fɔ an ye ko [Zuhair bin Harb] y’a fɔ an ye ko [Jarir] ka bɔ [Suhail] ka bɔ [Abdullah bin Dinar] ka bɔ [Abu Salih] ka bɔ [Abu Hurairah] a ko: ‘Lanaya be ni biwolonfila ni saba ka taga se biwɔɔrɔ ni wɔɔrɔ ni kɔnɔntɔn ma, walima. Min ka bon ni bɛɛ ye, o ye kuma nin ye, LAA ILAAHA ILLALLAHU -Ala si tɛ yen min ka kan ni batoli ye ni Ala tɛ-. Ani, lowdown be fɛɛn dɔw bɔra sira kan minw be mɔgɔ hakili ɲagami. Ani, maloya be limaniya faan dɔ ye’.
Hadith
Imam Muslim : 52
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَعَمْرٌو النَّاقِدُ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالُوا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلًا يَعِظُ أَخَاهُ فِي الْحَيَاءِ فَقَالَ الْحَيَاءُ مِنْ الْإِيمَانِ حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَقَالَ مَرَّ بِرَجُلٍ مِنْ الْأَنْصَارِ يَعِظُ أَخَاهُ
An y’a fɔ [Abu Bakri bin Abu Syaiba] ni [Amru an-Naqid] ni [Zuhair bin Harb] ye k’u ko, u y’a fɔ an ye [Sufyan bin Uyainah] ka bɔ [az-Zuhri] ka bɔ [Salim] ka bɔ [a facɛ] fɛ, ko kira ye cɛɛ dɔ mɛn min tun b’a fɔra a balimacɛ ye ko: limaniya’. A y’a fɔ an ye [Abd bin Humaid] y’a fɔ an ye [Abdurrazzaq] y’a fɔ an ye [Ma’mar] ka bɔ [az-Zuhri] la ni nin sanad ye ko: ‘A tɛmɛna cɛɛ dɔ fɛ min bɔra Ansarw cɛma min tun b’a balimacɛ ladili’.
Hadith
Imam Muslim : 53
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا السَّوَّارِ يُحَدِّثُ أَنَّهُ سَمِعَ عِمْرَانَ بْنَ حُصَيْنٍ يُحَدِّثُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ الْحَيَاءُ لَا يَأْتِي إِلَّا بِخَيْرٍ فَقَالَ بُشَيْرُ بْنُ كَعْبٍ إِنَّهُ مَكْتُوبٌ فِي الْحِكْمَةِ أَنَّ مِنْهُ وَقَارًا وَمِنْهُ سَكِينَةً فَقَالَ عِمْرَانُ أُحَدِّثُكَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتُحَدِّثُنِي عَنْ صُحُفِكَ
A y’a fɔ an ye ko [Muhamadu bin al-Mutsana] ani [Muhamadu bin al-Mutsana] ani lafazh ye Ibn al-Mutsana ta ye, u fila bɛɛ ko, a y’a fɔ an ye ko [Muhamadu bin al-Mutsana] y’a fɔ an ye [Syu’ba] ka bɔ [Qatadah] a ko, ‘I y’a mɛn ko Sawar te [Abu, Hushain] b’a fɔ cira sallallahu alayihi wasallam fɛ, ko a ko: ‘Maloya tɛ na ni foyi ye ni ɲumanya tɛ’. Busyair bin Ka’ab ko, ‘A sɛbɛra hakilitigiya la ko maloya be bɔ fanga ni hɛɛrɛ la’. O la, [Imran] ko: ‘N’ bena -hadith- fɔ i ye ka bɔ Rasulullah sallallahu ‘alaihi wasallam fɛ, ani i -i ka sɛbɛw kɔnɔ min be yen, i k’o fɔ n ye’.
Hadith
Imam Muslim : 54
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ الْحَارِثِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ إِسْحَقَ وَهُوَ ابْنُ سُوَيْدٍ أَنَّ أَبَا قَتَادَةَ حَدَّثَ قَالَ كُنَّا عِنْدَ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ فِي رَهْطٍ مِنَّا وَفِينَا بُشَيْرُ بْنُ كَعْبٍ فَحَدَّثَنَا عِمْرَانُ يَوْمَئِذٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْحَيَاءُ خَيْرٌ كُلُّهُ قَالَ أَوْ قَالَ الْحَيَاءُ كُلُّهُ خَيْرٌ فَقَالَ بُشَيْرُ بْنُ كَعْبٍ إِنَّا لَنَجِدُ فِي بَعْضِ الْكُتُبِ أَوْ الْحِكْمَةِ أَنَّ مِنْهُ سَكِينَةً وَوَقَارًا لِلَّهِ وَمِنْهُ ضَعْفٌ قَالَ فَغَضِبَ عِمْرَانُ حَتَّى احْمَرَّتَا عَيْنَاهُ وَقَالَ أَلَا أَرَانِي أُحَدِّثُكَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتُعَارِضُ فِيهِ قَالَ فَأَعَادَ عِمْرَانُ الْحَدِيثَ قَالَ فَأَعَادَ بُشَيْرٌ فَغَضِبَ عِمْرَانُ قَالَ فَمَا زِلْنَا نَقُولُ فِيهِ إِنَّهُ مِنَّا يَا أَبَا نُجَيْدٍ إِنَّهُ لَا بَأْسَ بِهِ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا النَّضْرُ حَدَّثَنَا أَبُو نَعَامَةَ الْعَدَوِيُّ قَالَ سَمِعْتُ حُجَيْرَ بْنَ الرَّبِيعِ الْعَدَوِيَّ يَقُولُ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ حَدِيثِ حَمَّادِ بْنِ زَيْدٍ
A y’a fɔ an ye ko [Yahya bin Habib al-Haritsi] y’a fɔ an ye [Hamadu bin Zaid] ka bɔ [Ishaq] la - o ye Ibn Suwaid ye - ko [Abu Qatadah] ye hadisi lakali, a ko: ‘An tun be Imran bin Hushain fan fɛ kulu dɔ kɔnɔ, ani biI bin Hushain [. o wagati la, a y’o lakali an ye, a ko: ‘Maloya bɛɛ ka ɲi’. Walima a ko: ‘Maloya bɛɛ ka ɲi’. O la, Busyair bin Ka’ab ko: ‘Tiɲɛ na, gafe dɔw kɔnɔ walima hakilitigiya dɔw la, an b’a ye ko maloya be na ni hɛɛrɛ ni fanga ye Ala fan fɛ, maloya fana be barikantanya bɔ’. O la, Imran dimina fɔɔ a ɲɛɛw wulenna k’a fɔ ko: ‘Mun na n’ y’a ye ko n’ ye maana dɔ fɔ i ye ka bɔ Ala ka ciden fɛ nka i b’o kɛlɛ!’ Abu Qatadah ko: ‘O la, Imran ye hadisi segi a kan’. Abu Qatadah ko: ‘Busyair fana y’o fɔ tugun, fɔɔ Imran dimina’. Abu Qatdah y’a fɔ tugun ko: ‘O la, an be to ka kuma o koo la, bari nin kuma nunu bɔra anw lo fɛ, e Abu Nujaid. O ka ɲi’. A y’a fɔ an ye [Ishaq bin Ibrahim] y’a fɔ an ye [an-Nadlr] y’a fɔ an ye [Abu Na’amah al-Adawi] ko, n’ ye [Hujair bin ar-Rabi’ al-Adawi] ka kuma mɛn ka bɔ [Imran bin Hushain] fɛ ka bɔ cira sallallahu Zahidi wasallam fɛ.
Hadith
Imam Muslim : 55
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ ح و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ جَرِيرٍ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ كُلُّهُمْ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ سُفْيَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الثَّقَفِيِّ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قُلْ لِي فِي الْإِسْلَامِ قَوْلًا لَا أَسْأَلُ عَنْهُ أَحَدًا بَعْدَكَ وَفِي حَدِيثِ أَبِي أُسَامَةَ غَيْرَكَ قَالَ قُلْ آمَنْتُ بِاللَّهِ فَاسْتَقِمْ
A y’a fɔ an ye [Abu Bakri bin Abu Syaiba] ani [Abu Kurayib] fila bɛɛ ko, a y’a fɔ an ye [Ibn Numair]. -lakali wɛrɛ kɔnɔ a fɔra- Ani a ye [Qutaiba bin Sa’id] ni [Ishaq bin Ibrahim] ka koo bɛɛ fɔ an ye ka bɔ [Jarir] la. -lakalita wɛrɛ kɔnɔ a fɔra- Ani k’a fɔ an ye ko [Abu Kuraib] tun ye fɛɛn bɛɛ fɔ an ye [Abu Usamah] ka bɔ [Hisyam bin Urwah] ka bɔ [a fa] ka bɔ [Sufyan bin Abdullah ats-Tsaqafi] la, a ko: ‘Ne ko: ‘E Ala ka ciden, a fɔ n ye silamɛya kɔnɔ kuma dɔ kɔ i n’a fɔ i ma - Abu Usamah ka- ka fara e kan’. O la, a y’a jaabi ko: ‘A fɔ ko n’ lanin be Ala la’, o kɔ, i ka istiqamah kɛ’.
Hadith
Imam Muslim : 56
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحِ بْنِ الْمُهَاجِرِ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو أَنَّ رَجُلًا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْإِسْلَامِ خَيْرٌ قَالَ تُطْعِمُ الطَّعَامَ وَتَقْرَأُ السَّلَامَ عَلَى مَنْ عَرَفْتَ وَمَنْ لَمْ تَعْرِفْ
A y’a fɔ an ye ko [Qutaiba bin Sa’id] y’a fɔ an ye [Laits]. -lakali wɛrɛ la a fɔra- Ani a fɔra an ye ko [Muhamadu bin Rumu bin al-Muhajir] y’a fɔ an ye [al-Laits] ka bɔ [Yazid bin Abu Habib] ka bɔ [Abu al-Khair] ka bɔ [Abdullah bin Amru] fɛ ko cɛɛ dɔ ye ɲiningali kɛ ko Rasulullah ‘Islaam ye wa? A y’a jaabi ko: ‘I be mɔgɔw balo ani k’u fo i be minw lɔn ani i t’u lɔn’.
Hadith
Imam Muslim : 57
و حَدَّثَنَا أَبُو الطَّاهِرِ أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ سَرْحٍ الْمِصْرِيُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ يَقُولُا إِنَّ رَجُلًا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْمُسْلِمِينَ خَيْرٌ قَالَ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ
A y’a fɔ an ye ko [Abu ath-Tahir Ahmad bin Amru bin Abdullah bin Amru bin Sarh al-Mishri] y’a fɔ an ye [Ibn Wahab] ka bɔ [Amru bin al-Harits] ka bɔ [Yazid bin Abu Habib] ka bɔ [Abu al-Khair] ka bɔ [Abu al-Khair] fɛ ko a y’a mɛn ko al bin Amru ka [Abdulla] ka] Tiɲɛ na, mɔgɔ dɔ ye Ala ka ciden ɲininga ko silamɛ jumɛn lo ka fisa n’u bɛɛ ye? A y’a jaabi ko: ‘O kɔrɔ, silamɛ min mɔgɔ wɛrɛw b’a miiri ko a latanganin lo kojugu ma min be bɔ a daa n’a bolo la’.
Hadith
Imam Muslim : 58
حَدَّثَنَا حَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ جَمِيعًا عَنْ أَبِي عَاصِمٍ قَالَ عَبْدٌ أَنْبَأَنَا أَبُو عَاصِمٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا الزُّبَيْرِ يَقُولُ سَمِعْتُ جَابِرًا يَقُولُا سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الْمُسْلِمُ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ
A fɔra an ye [Hasan al-Hulwani] ani [Abd bin Humaid] bɛɛ ka bɔ [Abu Asim] fɛ, [Abd] ko, a fɔra an ye [Abu Asim] ka bɔ [Ibn Juraij] fɛ ko a ye [Abu az-Zubair] mɛn a ko: ‘Ne ye [Jabir] ka kuma mɛn ko: Silamɛ -tiɲɛ- ye min ye silamɛ tɔw be min tanga -faratiw ma- a daa n’a bolow la’.
Hadith
Imam Muslim : 59
و حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْأُمَوِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي حَدَّثَنَا أَبُو بُرْدَةَ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ بْنِ أَبِي مُوسَى عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ الْإِسْلَامِ أَفْضَلُ قَالَ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ و حَدَّثَنِيهِ إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعِيدٍ الْجَوْهَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ قَالَ حَدَّثَنِي بُرَيْدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ قَالَ سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْمُسْلِمِينَ أَفْضَلُ فَذَكَرَ مِثْلَهُ
Ani a y’a fɔ an ye [Sa’id bin Yahya bin Sa’id al-Umawi] a ko, a y’a fɔ an ye [n fa] y’a fɔ an ye [Abu Burda bin Abdullah bin Abu Burda bin Abu Musa] ka bɔ [Abu Burda] ka bɔ [Abu Musa] a ko, n ko, ‘E Ala ka ciden silamɛya la, jɔn lo ka bon ni bɛɛ ye?’ A y’a jaabi ko: ‘Silamɛw be min latanga a ka kumakan nɛniw n’a bolow ka tɔɔrɔw ma’. Ani a y’a fɔ n ye [Ibrahima bin Sa’id al-Juhairi] y’a fɔ n ye [Abu Usamah] a ko, a y’a fɔ n ye [Buraid bin Abdullah] ni nin sanad ye, a ko ‘Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam ɲiningara siɲɛ dɔ la ko jɔn lo ye mɔgɔba ye silamɛw cɛma? O kɔ, a ye hadisi dɔ kofɔ i n’a fɔ nin’.
Hadith
Imam Muslim : 60
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَمُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ أَبِي عُمَرَ وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ جَمِيعًا عَنْ الثَّقَفِيِّ قَالَ ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثَلَاثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ وَجَدَ بِهِنَّ حَلَاوَةَ الْإِيمَانِ مَنْ كَانَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِمَّا سِوَاهُمَا وَأَنْ يُحِبَّ الْمَرْءَ لَا يُحِبُّهُ إِلَّا لِلَّهِ وَأَنْ يَكْرَهَ أَنْ يَعُودَ فِي الْكُفْرِ بَعْدَ أَنْ أَنْقَذَهُ اللَّهُ مِنْهُ كَمَا يَكْرَهُ أَنْ يُقْذَفَ فِي النَّارِ
A y’a fɔ an ye ko [Ishaq bin Ibrahima] ani [Muhamadu bin Yahya bin Abu Umar] ani [Muhamadu bin Basyyar] u bɛɛ bɔra [ats-Tsaqafi] la ko [Ibnu Abu Umar] y’a fɔ an ye ko [Abdul Wahhab] bɔra [Ayyub] ka bɔ [Abu Qilaahila] la]. wasallam, a ko, ‘Fɛɛn saba n’u be mɔgɔ dɔ la o tuma na a bena limaniya diya nɛnɛ; Ala n’a ka ciden be mɔgɔ min kanu ka tɛmɛ mɔgɔ bɛɛ kan, a be mɔgɔ min kanu fɔɔ Ala kosɔn, ani a be kɔsegi kafiri ma Ala y’a kisi o ma kɔfɛ i n’a fɔ a be jahanama taga kɔniya cogo min na’.
