Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith
Hadith
Imam Muslim : 41
حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ رُشَيْدٍ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ يَعْنِي ابْنَ مُسْلِمٍ عَنْ ابْنِ جَابِرٍ قَالَ حَدَّثَنِي عُمَيْرُ بْنُ هَانِئٍ قَالَ حَدَّثَنِي جُنَادَةُ بْنُ أَبِي أُمَيَّةَ حَدَّثَنَا عُبَادَةُ بْنُ الصَّامِتِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ قَالَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ وَأَنَّ عِيسَى عَبْدُ اللَّهِ وَابْنُ أَمَتِهِ وَكَلِمَتُهُ أَلْقَاهَا إِلَى مَرْيَمَ وَرُوحٌ مِنْهُ وَأَنَّ الْجَنَّةَ حَقٌّ وَأَنَّ النَّارَ حَقٌّ أَدْخَلَهُ اللَّهُ مِنْ أَيِّ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ الثَّمَانِيَةِ شَاءَ و حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدَّوْرَقِيُّ حَدَّثَنَا مُبَشِّرُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ عُمَيْرِ بْنِ هَانِئٍ فِي هَذَا الْإِسْنَادِ بِمِثْلِهِ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ أَدْخَلَهُ اللَّهُ الْجَنَّةَ عَلَى مَا كَانَ مِنْ عَمَلٍ وَلَمْ يَذْكُرْ مِنْ أَيِّ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ الثَّمَانِيَةِ شَاءَ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ދާއޫދު ބިން ރުސެއްޔިދަށް] ވާރިދުވެފައި އޮތީ، [އަލްވަލިދު] - އެއީ އިބްނު މުސްލިމް - [އިބްނު ޖާބިރު] ގެ އަރިހުން ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، އަޅުގަނޑުމެން [ޢުމަރު ބިން ޙާނީ’] އަށް ރިވާވެގެން ދިޔައީ، އަޅުގަނޑުމެން [ޖުނަދާ ބިން އަބޫ އުމައްޔާ] އަށް ރިވާވެގެން ދިޔައީ، އަޅުގަނޑުމެން [ޢުބަދާ ބިން އަސްސަމިތު] އަށް ރިވާވެގެން ދިޔައީ، الله ގެ ރަސޫލާ، الله ތަޢާލާ ރަޟިޔަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެވެ އޭނާއަށް ބަރަކާތް ލައްވައި، ޞުލްޙަ ދެއްވައި، ވިދާޅުވިއެވެ: 'އީމާންކަމުގެ ދެ ހެކިބަސް ބުނާ މީހާ، އެއީ: ހަމައެކަނި الله ނޫން އެހެން އިލާހެއް ނެތް، އޭނާގެ ބައިވެރިއަކު ނެތް، އަދި މުޙައްމަދަކީ އެކަލާނގެ އަޅާ އަދި ރަސޫލާ ކަމުގައި ބުނާ މީހާއެވެ މަރިޔަމްގެފާނާއި އެކަލާނގެ ޙަޟްރަތުން ރޫޙެއްގައި ސުވަރުގެ ޙައްޤުވެ ނަރަކައަކީ ޙަޤީޤަތެއް ކަމަށާއި، الله އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ ސުވަރުގެއަށް ވަޑައިގަންނަވަނީ އެކަލާނގެ އިރާދަކުރެއްވި ސުވަރުގެ އަށް ދޮރުގެ ތެރެއިން ކޮންމެ ދޮރެއްގެ ތެރެއިންނެވެ.' އަދި އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަޙްމަދު ބިން އިބްރާހީމް އައްދައުރާޤީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުބާޞިރު ބިން އިސްމާޢީލް] ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [އަލްއައުޒާޢީ] ގެ ބާރުގެ މައްޗަށް [ޢުމައިރު ބިން ޙާނީ’] ގެ ބާރުގެ މައްޗަށް މި އެއްގޮތްކަމުގެ ސިލްސިލާގައި، ހަމައެކަނި އެކަލޭގެފާނު ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 42
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى بْنِ حَبَّانَ عَنْ ابْنِ مُحَيْرِيزٍ عَنْ الصُّنَابِحِيِّ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ أَنَّهُ قَالَ دَخَلْتُ عَلَيْهِ وَهُوَ فِي الْمَوْتِ فَبَكَيْتُ فَقَالَ مَهْلًا لِمَ تَبْكِي فَوَاللَّهِ لَئِنْ اسْتُشْهِدْتُ لَأَشْهَدَنَّ لَكَ وَلَئِنْ شُفِّعْتُ لَأَشْفَعَنَّ لَكَ وَلَئِنْ اسْتَطَعْتُ لَأَنْفَعَنَّكَ ثُمَّ قَالَ وَاللَّهِ مَا مِنْ حَدِيثٍ سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَكُمْ فِيهِ خَيْرٌ إِلَّا حَدَّثْتُكُمُوهُ إِلَّا حَدِيثًا وَاحِدًا وَسَوْفَ أُحَدِّثُكُمُوهُ الْيَوْمَ وَقَدْ أُحِيطَ بِنَفْسِي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ شَهِدَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ حَرَّمَ اللَّهُ عَلَيْهِ النَّارَ
[ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ލައިތު] [އިބްނު އަޖްލާން] ގެ އަރިހުން [މުޙައްމަދު ބިން ޔަޙްޔާ ބިން ޙައްބާން] ގެ އަރިހުން [އިބްނު މުޙައިރިޒް] ގެ އަރިހުން [އަޝް-ޝުނަބީޙީ] ގެ އަރިހުން [ޢުބާދާ ބިން އަޝް-ޝާމިތު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވީ، އޭނާ ބަލިވެވަޑައިގަތުމުން އަޅުގަނޑު ޒިޔާރަތްކުރީމެވެ. އޭނާ ބުނީ ހިފަހައްޓާބަލަ ކީއްވެގެންތޯ ރޮނީ؟ الله ގެ ޙަޟްރަތުގައި އަހަރެން ޝަހީދުވެއްޖެނަމަ ތިޔަބައިމީހުންނަށްޓަކައި ހެކިބަސް ދޭނަމެވެ. އަދި ތިޔަބައިމީހުންނަށްޓަކައި ޝަފާޢަތްތެރިވެއްޖެނަމަ ތިޔަބައިމީހުންނަށްޓަކައި ޝަފާޢަތްތެރިވާނަމެވެ. ދެން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އަދި ހަމަކަށަވަރުން، އަޅުގަނޑު އެކަން ޖަހައިގަތީމެވެ. އަޅުގަނޑަށް އަޑުއިވުނީ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވާ ވާހަކައެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 43
حَدَّثَنَا هَدَّابُ بْنُ خَالِدٍ الْأَزْدِيُّ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ كُنْتُ رِدْفَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ بَيْنِي وَبَيْنَهُ إِلَّا مُؤْخِرَةُ الرَّحْلِ فَقَالَ يَا مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ قُلْتُ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ ثُمَّ سَارَ سَاعَةً ثُمَّ قَالَ يَا مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ قُلْتُ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ ثُمَّ سَارَ سَاعَةً ثُمَّ قَالَ يَا مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ قُلْتُ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ هَلْ تَدْرِي مَا حَقُّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ قَالَ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّ حَقَّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ أَنْ يَعْبُدُوهُ وَلَا يُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا ثُمَّ سَارَ سَاعَةً قَالَ يَا مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ قُلْتُ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ هَلْ تَدْرِي مَا حَقُّ الْعِبَادِ عَلَى اللَّهِ إِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ قَالَ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ أَنْ لَا يُعَذِّبَهُمْ
ހައްދާބު ބިން ޚާލިދުލް އަޒްދީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި، ހައްމާމް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި، ޤަޠާދާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި، އަނަސް ބިން މާލިކު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވީ މުޢާޛު ބިން ޖަބާލްގެ އަރިހުން، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. 'އޭ މުޢާޛު ބިން ޖަބާލް!' އަހަރެން ޖަވާބު ދިނީމެވެ، އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، ތިޔަ ގޮވާލުން އަހަރެން ޤަބޫލުކޮށްފިން. އަހަރެމެންގެ ދަތުރު ކުރިއަށް ގެންދިޔައީ ދެން އަނެއްކާވެސް ގޮވާލީ އޭ މުޢާޛު ބިން ޖަބަލް! އަހަރެން ޖަވާބު ދިނީމެވެ، އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، ތިޔަ ގޮވާލުން އަހަރެން ޤަބޫލުކޮށްފިން. އަހަރެމެންގެ ދަތުރު ކުރިއަށް ގެންދިޔައީ، ދެން އަނެއްކާވެސް ގޮވާލީ އޭ މުޢާޛު ބިން ޖަބާލް! އަހަރެން ޖަވާބު ދިނީމެވެ، އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، ތިޔަ ގޮވާލުން އަހަރެން ޤަބޫލުކޮށްފިން. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އަހަރެން ޖަވާބު ދިނީ الله ޢަލައިހި ވަސައްލަމް އަދި އެކަލާނގެ ރަސޫލާ އެންމެ ރަނގަޅަށް ދެނެވޮޑިގެންވާ ކަމުގައެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އަހަރެން ޖަވާބު ދިނީމެވެ، އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، އަހަރެން ކަލޭގެފާނުގެ ގޮވާލުން އިޖާބަކޮށްފިން’ الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އަހަރެން ޖަވާބު ދިނީ الله އާއި އެކަލާނގެ ރަސޫލާ އެންމެ ރަނގަޅަށް ދެނެވޮޑިގެންވެއެވެ. އެންމެ ފަހުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ: 'الله އެމީހުންނަށް އަދަބެއް ނުދެއްވާނެ' އެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 44
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ سَلَّامُ بْنُ سُلَيْمٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ كُنْتُ رِدْفَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى حِمَارٍ يُقَالُ لَهُ عُفَيْرٌ قَالَ فَقَالَ يَا مُعَاذُ تَدْرِي مَا حَقُّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ وَمَا حَقُّ الْعِبَادِ عَلَى اللَّهِ قَالَ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّ حَقَّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ أَنْ يَعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا يُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَحَقُّ الْعِبَادِ عَلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ أَنْ لَا يُعَذِّبَ مَنْ لَا يُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفَلَا أُبَشِّرُ النَّاسَ قَالَ لَا تُبَشِّرْهُمْ فَيَتَّكِلُوا
[އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫ އަލްއަޙްވާޝް ސަލާމް ބިން ސުލައިމް] ގެ އަރިހުން [އަބޫ އިސްޙާޤު] ގެ އަރިހުން [ޢަމްރު ބިން މައިމޫން] ގެ އަރިހުން [މުޢާޛު ބިން ޖަބާލް] ގެ އަރިހުން ވިދާޅުވީ، ‘އަހަރެން الله ގެ ރަސޫލާއާއެކު އުފައިރު ކިޔާ ޙިމާރެއްގައި ދުއްވައިގަތީމެވެ’ ކަމަށެވެ. އެއަށްފަހު އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ: 'އޭ މުޢާޛު ތިޔަބައިމީހުންނަށް އެނގިވަޑައިގަންނަވާނެތޯއެވެ؟ މުޢާޛު ވިދާޅުވިއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. މުޢާޛު ވިދާޅުވިއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 45
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي حَصِينٍ وَالْأَشْعَثِ بْنِ سُلَيْمٍ أَنَّهُمَا سَمِعَا الْأَسْوَدَ بْنَ هِلَالٍ يُحَدِّثُ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا مُعَاذُ أَتَدْرِي مَا حَقُّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ قَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ أَنْ يُعْبَدَ اللَّهُ وَلَا يُشْرَكَ بِهِ شَيْءٌ قَالَ أَتَدْرِي مَا حَقُّهُمْ عَلَيْهِ إِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ فَقَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ أَنْ لَا يُعَذِّبَهُمْ حَدَّثَنَا الْقَاسِمُ بْنُ زَكَرِيَّاءَ حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ عَنْ زَائِدَةَ عَنْ أَبِي حَصِينٍ عَنْ الْأَسْوَدِ بْنِ هِلَالٍ قَالَ سَمِعْتُ مُعَاذًا يَقُولُا دَعَانِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَجَبْتُهُ فَقَالَ هَلْ تَدْرِي مَا حَقُّ اللَّهِ عَلَى النَّاسِ نَحْوَ حَدِيثِهِمْ
[މުޙައްމަދު ބިން އަލްމުޘައްނާ] އާއި [އިބްނު ބަޝްޔާރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައި ވާއިރު، [އިބްނުލް މުޘައްނާ] ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ، [މުޙައްމަދު ބިން ޖަޢުފަރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވިއެވެ ޖަބަލް] ކަމުގައި ވިދާޅުވެފައި ވަނީ، الله ގެ ރަސޫލާ، އެކަލޭގެފާނަށް ބަރަކާތް ލައްވައި، އެކަލޭގެފާނަށް ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ދެއްވައި ވިދާޅުވިއެވެ. މުޢާޛު ޖަވާބު ދެއްވީ، އެންމެ ރަނގަޅަށް ދެނެވޮޑިގެންވަނީ الله އާއި އެކަލާނގެ ރަސޫލާއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. ދެން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. މުޢާޛު ޖަވާބު ދެއްވީ، އެންމެ ރަނގަޅަށް ދެނެވޮޑިގެންވަނީ الله އާއި އެކަލާނގެ ރަސޫލާއެވެ. އެއަށްފަހު އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ: الله އޭނާއަށް އަދަބެއް ނުދެއްވާނެއެވެ. [އަލްޤާސިމް ބިން ޒަކަރިއްޔާ] އަޅުގަނޑުމެން [ޙުސައިން] އަށް [ޒައިދާ] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުސައިން] ގެ އަރިހުން [އަލްއަސްވާދު ބިން ހިލާލް] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރެއްވިއެވެ. އަހަރެން [މުޢާޘް] ވިދާޅުވާ އަޑު އިވުނީ، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަހަންނަށް ގޮވާލެއްވުމުން، އެކަލޭގެފާނަށް އިޖާބަ ދިނީމެވެ. އެކަލޭގެފާނު ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ: 'މީސްތަކުންގެ މައްޗަށް الله ގެ ހައްގަކީ ކޮބައިތޯ...އެމީހުންގެ ޙަދީޘް ފަދައިން' އެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 46
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ يُونُسَ الْحَنَفِيُّ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو كَثِيرٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو هُرَيْرَةَ قَالَ كُنَّا قُعُودًا حَوْلَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَعَنَا أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ فِي نَفَرٍ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ بَيْنِ أَظْهُرِنَا فَأَبْطَأَ عَلَيْنَا وَخَشِينَا أَنْ يُقْتَطَعَ دُونَنَا وَفَزِعْنَا فَقُمْنَا فَكُنْتُ أَوَّلَ مَنْ فَزِعَ فَخَرَجْتُ أَبْتَغِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَيْتُ حَائِطًا لِلْأَنْصَارِ لِبَنِي النَّجَّارِ فَدُرْتُ بِهِ هَلْ أَجِدُ لَهُ بَابًا فَلَمْ أَجِدْ فَإِذَا رَبِيعٌ يَدْخُلُ فِي جَوْفِ حَائِطٍ مِنْ بِئْرٍ خَارِجَةٍ وَالرَّبِيعُ الْجَدْوَلُ فَاحْتَفَزْتُ كَمَا يَحْتَفِزُ الثَّعْلَبُ فَدَخَلْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ فَقُلْتُ نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ مَا شَأْنُكَ قُلْتُ كُنْتَ بَيْنَ أَظْهُرِنَا فَقُمْتَ فَأَبْطَأْتَ عَلَيْنَا فَخَشِينَا أَنْ تُقْتَطَعَ دُونَنَا فَفَزِعْنَا فَكُنْتُ أَوَّلَ مِنْ فَزِعَ فَأَتَيْتُ هَذَا الْحَائِطَ فَاحْتَفَزْتُ كَمَا يَحْتَفِزُ الثَّعْلَبُ وَهَؤُلَاءِ النَّاسُ وَرَائِي فَقَالَ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ وَأَعْطَانِي نَعْلَيْهِ قَالَ اذْهَبْ بِنَعْلَيَّ هَاتَيْنِ فَمَنْ لَقِيتَ مِنْ وَرَاءِ هَذَا الْحَائِطِ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ مُسْتَيْقِنًا بِهَا قَلْبُهُ فَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ فَكَانَ أَوَّلَ مَنْ لَقِيتُ عُمَرُ فَقَالَ مَا هَاتَانِ النَّعْلَانِ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ فَقُلْتُ هَاتَانِ نَعْلَا رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَنِي بِهِمَا مَنْ لَقِيتُ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ مُسْتَيْقِنًا بِهَا قَلْبُهُ بَشَّرْتُهُ بِالْجَنَّةِ فَضَرَبَ عُمَرُ بِيَدِهِ بَيْنَ ثَدْيَيَّ فَخَرَرْتُ لِاسْتِي فَقَالَ ارْجِعْ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ فَرَجَعْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَجْهَشْتُ بُكَاءً وَرَكِبَنِي عُمَرُ فَإِذَا هُوَ عَلَى أَثَرِي فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا لَكَ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ قُلْتُ لَقِيتُ عُمَرَ فَأَخْبَرْتُهُ بِالَّذِي بَعَثْتَنِي بِهِ فَضَرَبَ بَيْنَ ثَدْيَيَّ ضَرْبَةً خَرَرْتُ لِاسْتِي قَالَ ارْجِعْ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ يَا عُمَرُ مَا حَمَلَكَ عَلَى مَا فَعَلْتَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي أَبَعَثْتَ أَبَا هُرَيْرَةَ بِنَعْلَيْكَ مَنْ لَقِيَ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ مُسْتَيْقِنًا بِهَا قَلْبُهُ بَشَّرَهُ بِالْجَنَّةِ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَلَا تَفْعَلْ فَإِنِّي أَخْشَى أَنْ يَتَّكِلَ النَّاسُ عَلَيْهَا فَخَلِّهِمْ يَعْمَلُونَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَخَلِّهِمْ
[ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [ޢުމަރު ބިން ޔޫނުސް އަލްޙަނާފީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [އިކްރީމާ ބިން އައްމާރު] ވިދާޅުވީ، [އަބޫ ކާތިރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [އަބޫ ޙުރައިރާ] ވިދާޅުވިއެވެ. ދެން އޭނާ އަހަރެމެން ދޫކޮށްލާފައި އަހަރެމެންގެ ގާތަށް އެނބުރި އައުމަށް ލަސްވެފައިވަނީ ދުޝްމަނުންގެ އަތްދަށުވެދާނެތީ ނުވަތަ ކޮންމެވެސް މުސީބާތެއް އަތުވެދާނެތީ ބިރުގަންނަންދެންނެވެ. އަހަރެމެން އެންމެން ވަރަށް ކަންބޮޑުވެފައި ތިބިއިރު، އޭނާއާ މެދު އެންމެ ކަންބޮޑުވި މީހަކީ އަހަރެންނެވެ. އެހެންކަމުން އަހަރެން ތެދުވެ ﷲ ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ހޯދުމަށް ނުކުމެގެން ދިޔައީ ބަނޫ ނަޖާރުގެ އަންޞާރަށް ނިސްބަތްވާ ބަގީޗާއަކަށް އަންނަންދެނެވެ. އެތެރެއަށް ވަދެވޭނެ ގޮތެއް ހޯދުމުގެ އުންމީދުގައި ވަށައިގެން ވަށައިގެން އުޅުނު ނަމަވެސް އެތެރެއެއް ނުފެނުނެވެ. އަދި ބަގީޗާގެ ކަނެއްގެ ތެރެއިން ވަދެގެން އައި ބަގީޗާގެ ބޭރުން ކޯރެއް އޮހޮރެމުން ދިޔައެވެ. އެހެންކަމުން އަހަރެން އެތަނަށް ވަންނަން އުޅުނީ ވީސަލް އެއް ހަނި ވަޅަކުން ވަންނަން އުޅޭ ފަދައިންނެވެ. އަދި ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ވެސް އަޅުގަނޑަށް ފެނުނެވެ. އޭނާ ހަޅޭއްލަވައިގަތީ: 'އަބޫ ހުރައިރާ! ' އަހަރެން ޖަވާބު ދިނީ، 'އާނ، އޭ الله ގެ ރަސޫލާ' އެވެ. ކޮން ގޯހެއް؟'، އޭނާ އަހާލިއެވެ. އަހަރެން ޖަވާބު ދިނީ، އާދެ، އޭ ރަސޫލާ، ކަލޭ އަހަރެމެންނާއެކު ހުންނެވީ، ދެން ކުއްލިއަކަށް ކަލޭ އަހަރެމެން ދޫކޮށްލާފައި އެނބުރި ނާންނަތާ އެހާ ގިނަ ދުވަހު ކަލޭގެ ސަލާމަތާ މެދު އަހަރެމެން ވަރަށް ކަންބޮޑުވި، ޚާއްޞަކޮށް އަހަރެން، އޭ ރަސޫލާ. އެހެންކަމުން އަހަރެން މި ބަގީޗާއަށް ވަންނަން މަސައްކަތް ކުރީ ފެރެޓެއް ފަދައިން ވަރަށް ހަނި ވަޅަކުން ކަމަށާއި، އެމީހުން - އެހެން ރައްޓެހިން - ތިބީ އަހަރެންގެ ފަހަތުގައެވެ. އެކަލޭގެފާނުގެ ދެ ސެންޑަލް އަހަންނަށް ދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވަމުން ގެންދެވިއިރު: 'އޭ އަބޫ ހުރައިރާ، އަހަރެންގެ މި ދެ ސެންޑަލް ނަގާށެވެ، އަދި މި ބަގީޗާގެ ފަހަތުގައި ދިމާވާ ކޮންމެ މީހަކު ހެކިވާނެއެވެ. އަދި ކަންދިމާކުރިގޮތުން އަހަންނާ އެންމެ ފުރަތަމަ ބައްދަލުވި މީހަކީ އުމަރު ކަމުން އޭނާ ސުވާލުކުރީ، އޭ އަބޫ ހުރައިރާ އެ ދެ ސެންޑަލްގައި ކޮން ގޯހެއް ހެއްޔެވެ؟ ' އަހަރެން ޖަވާބު ދިނީމެވެ، 'މިއީ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ދެ ސެންޑަލް) ކަމަށާއި، އެ ސެންޑަލްތައް އުފުއްލަވައި، އަޅުގަނޑާ ފުރަތަމަ ބައްދަލުވާ މީހާއަށް ސުވަރުގެ ޚަބަރު ދިނުމަށް އަމުރު ކުރެއްވި އިރު، الله ފިޔަވައި އަޅުކަން ކުރަން ޙައްޤު އިލާހެއް ނެތް ކަމަށް ހެކިވެވަޑައިގަންނަވައެވެ.' އެހެންކަމުން އުމަރު އަހަރެންގެ މޭމަތީގެ މެދުގައި - އަހަރެންގެ ސޯލާ ޕްލެކްސަސްގައި - އަހަރެން ވެއްޓިގަންނަންދެން އަތުން އަހަރެންގެ ގައިގައި ޖެހީ، ދެން ވިދާޅުވީ، އޭ އަބޫ ހުރައިރާ އެނބުރި ދާށެވެ! ' އެހެންކަމުން ކަރުނަތައް ހިފަހައްޓާފައިވާ މޫނަކާއެކު އަހަރެން އެނބުރި الله ގެ ރަސޫލާގެ އަރިހަށް ދިޔައީމެވެ. ވަގުތުން الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ސުވާލު ކުރެއްވިއެވެ. ' އަހަރެން ޖަވާބު ދިނީމެވެ، 'އަހަރެން އުމަރާއި ބައްދަލުކޮށްފިން، ދެން ކަލޭ އަހަންނަށް އަމުރުކުރި ކަންތައް އަންގާލީމެވެ، އެކަމަކު ކުއްލިއަކަށް އޭނާ އަހަރެންގެ ގައިގައި ބާރަށް ހަމަ ސޯލާ ޕްލެކްސަސްގައި އަހަރެން ވެއްޓިގެން ދާން ޖެހުނީ، އޭގެ ފަހުން އޭނާ ބުނީ އެނބުރި ދާށެވެ! ' ފަހެ، الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ' އުމަރު ޖަވާބު ދެއްވީ، 'އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، ތިބާގެ ދެ ސެންޑަލް ހިފައިގެން އަބޫ ހުރައިރާ ފޮނުއްވައި، އޭނާގެ ހިތުގައި ވަރުގަދަ އީމާންތެރިކަމެއް ހުރެގެން الله ފިޔަވައި - އަޅުކަން ކުރަން ޙައްޤު - އެއްވެސް އިލާހެއް ނެތް ކަމަށް ހެކިބަސް ދެއްވަމުން ދިޔައިރު، ފުރަތަމަ ބައްދަލުވި މީހާއަށް ސުވަރުގެ ޚަބަރު ދެއްވުމަށް ބުނި ވާހަކައަކީ ތެދެއް ހެއްޔެވެ؟ ' އޭނާ ޖަވާބު ދިނީ: 'އާނ، އެއީ ތެދެއް'. އުމަރު ވިދާޅުވީ، 'އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، ތިބާ އެކަން ނުކުރުން ރަނގަޅީ، ސަބަބަކީ ހަގީގަތުގައި އަހަރެން ވަރަށް ކަންބޮޑުވަނީ މީހުން އެކަލޭގެފާނަށް ބަރޯސާވެ، ހެޔޮ އަމަލުތައް ހިންގަން ދޫކޮށްލާތީ' ކަމަށެވެ. ރަސޫލުالله ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ -އަބޫ ޙުރައިރާ-ޕެންތް- އަށް ވިދާޅުވިއެވެ: 'އެމީހުން -މި ޙަދީޘް ނޭނގިގެން- ''.
Hadith
Imam Muslim : 47
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ أَخْبَرَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ قَتَادَةَ قَالَ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ رَدِيفُهُ عَلَى الرَّحْلِ قَالَ يَا مُعَاذُ قَالَ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ يَا مُعَاذُ قَالَ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ يَا مُعَاذُ قَالَ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ مَا مِنْ عَبْدٍ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ إِلَّا حَرَّمَهُ اللَّهُ عَلَى النَّارِ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفَلَا أُخْبِرُ بِهَا النَّاسَ فَيَسْتَبْشِرُوا قَالَ إِذًا يَتَّكِلُوا فَأَخْبَرَ بِهَا مُعَاذٌ عِنْدَ مَوْتِهِ تَأَثُّمًا
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިޝާޤު ބިން މަންސޫރު] ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [މުޢާޛު ބިން ހިޝާމް] ވިދާޅުވެފައިވަނީ، އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަހަރެންގެ ބައްޕައަށް] [ޤަތަދާއިން] ރިވާވެފައި އޮތީ، [އަނަސް ބިން މާލިކް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވާފައިވާ ގޮތުގައި، الله ގެ ރަސޫލާ - ދަތުރެއްގައި -، މުޢާޛު ބިން ޖަބާލް އޭނާގެ ފަރުބަދަމަތީގައި ދުއްވައިގަތްއިރު، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ގޮވާލެއްވިއެވެ: 'އ މުޢާޟް!' މުޢާޛު ޖަވާބު ދެއްވީ، އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، ކަލޭގެފާނުގެ ގޮވާލުން އިޖާބަ ކޮށްފިން’ ކަމަށެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم އަނެއްކާވެސް ގޮވާލެއްވިއެވެ: އޭ މުޢާޛު! އަހަރެން އަނެއްކާވެސް ޖަވާބު ދިނީމެވެ، 'އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، އަހަރެން ކަލޭގެފާނުގެ ގޮވާލުން އިޖާބަކޮށްފިން'. الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ގޮވާލެއްވިއެވެ: އޭ މުޢާޛު! އަހަރެން އަނެއްކާވެސް ޖަވާބު ދިނީމެވެ، 'އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، އަހަރެން ކަލޭގެފާނުގެ ގޮވާލުން އިޖާބަކޮށްފިން'. ދެން الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ދެން މުޢާޛު ވިދާޅުވިއެވެ: މި އުފާވެރި ޚަބަރު ފެތުރުމަށްޓަކައި މީސްތަކުންނަށް މިކަން އަންގަވާނަން ހެއްޔެވެ؟ الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ދެން މުޢާޛު މަރުވުމުގެ ކުރިން އެ ޚަބަރު ފަތުރާލީ، އެ ޙަދީޘް ފޮރުވުމުން އޭނާގެ މައްޗަށް ކުށްވެރިވެދާނެތީއެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 48
حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ يَعْنِي ابْنَ الْمُغِيرَةِ قَالَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ حَدَّثَنِي مَحْمُودُ بْنُ الرَّبِيعِ عَنْ عِتْبَانَ بْنِ مَالِكٍ قَالَ قَدِمْتُ الْمَدِينَةَ فَلَقِيتُ عِتْبَانَ فَقُلْتُ حَدِيثٌ بَلَغَنِي عَنْكَ قَالَ أَصَابَنِي فِي بَصَرِي بَعْضُ الشَّيْءِ فَبَعَثْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنِّي أُحِبُّ أَنْ تَأْتِيَنِي فَتُصَلِّيَ فِي مَنْزِلِي فَأَتَّخِذَهُ مُصَلًّى قَالَ فَأَتَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ شَاءَ اللَّهُ مِنْ أَصْحَابِهِ فَدَخَلَ وَهُوَ يُصَلِّي فِي مَنْزِلِي وَأَصْحَابُهُ يَتَحَدَّثُونَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ أَسْنَدُوا عُظْمَ ذَلِكَ وَكُبْرَهُ إِلَى مَالِكِ بْنِ دُخْشُمٍ قَالُوا وَدُّوا أَنَّهُ دَعَا عَلَيْهِ فَهَلَكَ وَوَدُّوا أَنَّهُ أَصَابَهُ شَرٌّ فَقَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الصَّلَاةَ وَقَالَ أَلَيْسَ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ قَالُوا إِنَّهُ يَقُولُ ذَلِكَ وَمَا هُوَ فِي قَلْبِهِ قَالَ لَا يَشْهَدُ أَحَدٌ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ فَيَدْخُلَ النَّارَ أَوْ تَطْعَمَهُ قَالَ أَنَسٌ فَأَعْجَبَنِي هَذَا الْحَدِيثُ فَقُلْتُ لِابْنِي اكْتُبْهُ فَكَتَبَهُ حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ نَافِعٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ قَالَ حَدَّثَنِي عِتْبَانُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّهُ عَمِيَ فَأَرْسَلَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ تَعَالَ فَخُطَّ لِي مَسْجِدًا فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَجَاءَ قَوْمُهُ وَنُعِتَ رَجُلٌ مِنْهُمْ يُقَالُ لَهُ مَالِكُ بْنُ الدُّخْشُمِ ثُمَّ ذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ سُلَيْمَانَ بْنِ الْمُغِيرَةِ
[ޝައިބާން ބިން ފަރުޚް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ސުލައިމާނަށް] ކިޔައިދިނީ - އެއީ އިބްނުލްމުޣީރާ - އޭނާ ވިދާޅުވީ، [ތަބީތު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [އަނަސް ބިން މާލިކް] ގެ އަރިހުން ކަމަށެވެ. ދެން އަހަރެން އެދުނީ ޙަދީޘެއް ރިވާކުރެއްވުމަށެވެ'. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވީ، 'އަހަރެންގެ ލޮލުގައި އެތައް ކަމެއް ކުރިމަތިވި ވައްތަރެއްގެ ބައްޔެއް ޖެހި، އަހަރެންގެ ގެއަށް އަހަރެންނާއެކު ނަމާދު ކުރަން އައުމަށް ވަރަށް އިންތިޒާރު ކުރާ ކަމަށް ބުނެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم އަށް ރަސޫލަކު ފޮނުވީމެވެ. އިތުބާން އަނެއްކާވެސް ވިދާޅުވިއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ނަމާދު ކުރެއްވިއިރު، ޞަޙާބީން އަދިވެސް އެމީހުންގެ މެދުގައި ވާހަކަ ދައްކަވަމުން ގެންދެވީ އެބައިމީހުންގެ ތެރެއިން ބައެއް މީހުން ދައްކަމުން ދިޔައީ މަލިކު ބިން ދުޚްޝޫމްގެ މުނާފިޤުކަމުގެ ވާހަކައެވެ. ޞަޙާބީން ވިދާޅުވީ، އެބޭކަލުން ބޭނުންވަނީ الله ގެ ރަސޫލާ، އެކަލޭގެފާނަށް ޞަލަވާތް ލެއްވުން، މަލިކު ބިން ދުޚްސިއުމް އަށް އެކްސިޑެންޓެއް ވެގެން ދިއުމަށް ދުޢާ ކުރެއްވުމަށެވެ. އެމީހުންވެސް ބޭނުންވަނީ އޭނާއަށް މުސީބާތެއް ކުރިމަތިވުމަށެވެ. ނަމާދަށްފަހު އެކަލޭގެފާނު ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ: 'އެކަލޭގެފާނު ޢަޤީދާގެ ދެބަސްފުޅު، އެއީ: الله ފިޔަވައި -އަޅުކަން ކުރުމުގެ ހައްޤު ލިބިގެންވާ- އެއްވެސް އިލާހެއް ނެތް ކަމަށާއި އަޅުގަނޑަކީ الله ގެ ރަސޫލާ ކަމަށް ވިދާޅުވެފައި ނުވާނެ ހެއްޔެވެ؟' ޞަޙާބީން ޖަވާބު ދިނީ، 'އެކަލޭގެފާނު އެ ވާހަކަ ދެއްކެވީ ހަމައެކަނި އަނގައިން ނަމަވެސް ހިތުގައި ނޫން' ކަމަށެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އަނަސް ވިދާޅުވި އެވެ. އެހެންކަމުން އަހަރެންގެ ދަރިފުޅަށް ބުނީމެވެ، އެ ޙަދީޘް ލިޔުއްވާށޭ، އޭނާ އެ ޙަދީޘް ލިޔުއްވިއެވެ''. އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [އަބޫބަކުރު ބިން ނާފިޢު އަލްޢަބްދީ]، އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވީ [ބަޙްޟް]، އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [ޙައްމާދު]، އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވީ [ތަބިތު] [އަނާސް] ގެ އަރިހުން ކަމަށް ވިދާޅުވެ، އިތުބާން ބިން މާލިކު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވެފައިވަނީ ލޯފަން ކަމަށް ވިދާޅުވެ، އެހެންކަމުން الله ގެ ރަސޫލާގެ އަރިހަށް ރަސޫލަކު ފޮނުއްވިއެވެ الله ތަޢާލާ އެކަލޭގެފާނުގެ މައްޗަށް) ވިދާޅުވެ، 'އަޅުގަނޑަށް ދުޢާކުރާ ތަނަކަށް ވުމަށްޓަކައި - އޭ الله ގެ ރަސޫލާ - މިތަނަށް ވަޑައިގަންނަވާށެވެ.' އެހެންކަމުން الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم އޭނާގެ ޞަޙާބީންނާއެކު ވަޑައިގެން، އެމީހުންގެ ތެރެއިން މީހެއްގެ ނުބައި އަޚްލާޤުގެ ވާހަކަ ދެއްކެވި، މާލިކު ބިން އައްދުއްޝޫމް ކިޔާ... ދެން ސުލައިމާން ބިން އަލްމުޣީރާގެ ޙަދީޘް ފަދަ އެއްޗެއް ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 49
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ أَبِي عُمَرَ الْمَكِّيُّ وَبِشْرُ بْنُ الْحَكَمِ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ وَهُوَ ابْنُ مُحَمَّدٍ الدَّرَاوَرْدِيُّ عَنْ يَزِيدَ بْنِ الْهَادِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ الْعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ ذَاقَ طَعْمَ الْإِيمَانِ مَنْ رَضِيَ بِاللَّهِ رَبًّا وَبِالْإِسْلَامِ دِينًا وَبِمُحَمَّدٍ رَسُولًا
އެއީ އަޅުގަނޑުމެން [މުޙައްމަދު ބިން ޔަޙްޔާ ބިން އަބޫ ޢުމަރު އަލްމައްކީ] އަދި [ބިޝްރު ބިން އަލްޙަކަމް] އަށް ރިވާވެގެންވާ އެއްޗެއް ކަމަށާއި، އެދެބޭފުޅުންވެސް ވިދާޅުވެފައިވަނީ، އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދުލްޢަޒީޒް] - އެއީ އިބްނު މުޙައްމަދު އައްދަރަވަރދީ - [ޔަޒީދު ބިން އަލްޙަދު] ގެ އަރިހުން [މުޙައްމަދު ބިން އިބްރާހީމް] ގެ އަރިހުން [އަމިރު ބިން ސަޢާދު] ގެ އަރިހުން [އަލް-ޢައްބާސް ބިން ޢަބްދުލް] ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވާ ކަމަށެވެ މުއްޠަލިބު] އަށް الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވާ އަޑު އިވިފައިވާ ވާހަކައެވެ: 'އެކަލޭގެފާނުގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ ކަމުގައި الله އާއި އިސްލާމްދީނަކީ ދީނާއި މުޙައްމަދު ރަސޫލެއް ކަމުގައި ރުހިވޮޑިގަންނަވާ މީހާ، ދެން އޭނާއަށް އީމާންކަމުގެ އުފާ ރަހަ ލިބިއްޖެއެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 50
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ الْعَقَدِيُّ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْإِيمَانُ بِضْعٌ وَسَبْعُونَ شُعْبَةً وَالْحَيَاءُ شُعْبَةٌ مِنْ الْإِيمَانِ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [އުބައިދުالله ބިން ސަޢީދު] އާއި [ޢަބްދު ބިން ޙުމައިދު] ކަމަށާއި، އެދެބޭފުޅުންވެސް ވިދާޅުވެފައިވަނީ، އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [އަބޫ އަމީރުލް ޢަޤާދީ]، އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [ސުލައިމާން ބިން ބިލާލް]، [ޢަބްދުالله ބިން ދީނާރު] ގެ އަރިހުން، [އަބޫ ޞާލިޙް] ގެ އަރިހުން، [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން، ރަސޫލާ (ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ) ގެ އަރިހުން ކަމަށެވެ of Allaah be upon him) ކަމުގައި ވިދާޅުވެފައިވަނީ: 'އީމާންތެރިކަމުގައި ހަތްދިހަ ތިން ގޮފިން ފެށިގެން ހަތްދިހަ ނުވަ ގޮފިތަކެއް ހުރެއެވެ، އަދި ޙައްޤުކަމަކީ އީމާންކަމުގެ ބައެކެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 51
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْإِيمَانُ بِضْعٌ وَسَبْعُونَ أَوْ بِضْعٌ وَسِتُّونَ شُعْبَةً فَأَفْضَلُهَا قَوْلُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَدْنَاهَا إِمَاطَةُ الْأَذَى عَنْ الطَّرِيقِ وَالْحَيَاءُ شُعْبَةٌ مِنْ الْإِيمَانِ
[ޒުހައިރު ބިން ހަރުބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޖަރީރު] [ސުހައިލް] އިން [ޢަބްދުالله ބިން ދީނާރު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޞާލިޙް] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރެއްވިއެވެ. އޭގެ ތެރެއިން އެންމެ ރަނގަޅު ބަޔަކީ، ލާ އިއްލާހު - الله ފިޔަވައި އަޅުކަން ކުރަންޖެހޭ އެއްވެސް އިލާހެއް ނެތް - އެވެ. އަދި އޭގެ ތެރެއިން އެންމެ ދަށުދަރަޖައިގެ ކަމަކީ މަގުން ގެއްލުން ހުރި އެއްޗެއް ނައްތާލުމެވެ. އަދި ޙައްޤުވެރިކަމަކީ އީމާންތެރިކަމުގެ ބައެކެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 52
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَعَمْرٌو النَّاقِدُ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالُوا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلًا يَعِظُ أَخَاهُ فِي الْحَيَاءِ فَقَالَ الْحَيَاءُ مِنْ الْإِيمَانِ حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَقَالَ مَرَّ بِرَجُلٍ مِنْ الْأَنْصَارِ يَعِظُ أَخَاهُ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާޙް] އަދި [ޢަމްރުއްނާޤިދު] އަދި [ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބް] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ސުފްޔާން ބިން އުޔައިނާ] އަށް [އަޒް-ޒުހުރީ] ގެ އަރިހުން [ސަލީމް] ގެ އަރިހުން [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅު] ގެ އަރިހުން ރިވާވެފައި އޮތީ، ރަސޫލާއަށް ލަދުވެތިކަމުން އޭނާގެ އަޚަށް ނަސޭހަތްތެރިވާ މީހަކު އަޑުއަހާފައި ވާތީ، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ އީމާންތެރިކަން'. އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދު ބިން ޙުމައިދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދުއްރައްޒާޤު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަޒްޒުހްރީ] އިން އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މާޢުމަރު] ކިޔައިދިން ޗޭން އޮފް ޓްރާންސްމިޝަން އާއި އެކު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާވެގެންވަނީ، 'އެކަލޭގެފާނު އަންސާރުގެ މީހަކު ކައިރިން ފާއިތުވެގެން ދިޔައީ އޭނާގެ އަޚާއަށް ނަސޭހަތްތެރިވަމުން' ކަމަށެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 53
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا السَّوَّارِ يُحَدِّثُ أَنَّهُ سَمِعَ عِمْرَانَ بْنَ حُصَيْنٍ يُحَدِّثُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ الْحَيَاءُ لَا يَأْتِي إِلَّا بِخَيْرٍ فَقَالَ بُشَيْرُ بْنُ كَعْبٍ إِنَّهُ مَكْتُوبٌ فِي الْحِكْمَةِ أَنَّ مِنْهُ وَقَارًا وَمِنْهُ سَكِينَةً فَقَالَ عِمْرَانُ أُحَدِّثُكَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتُحَدِّثُنِي عَنْ صُحُفِكَ
[މުޙައްމަދު ބިން އަލްމުޘްނާ] އާއި [މުޙައްމަދު ބިން ބަޝްޔާރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައި ވާއިރު، ބަސްފުޅަކީ އިބްނުލް މުޘައްނާގެ ބަސްފުޅެވެ، އެދެބޭފުޅުންވެސް ވިދާޅުވެފައިވަނީ، [މުޙައްމަދު ބިން ޖަޢުފަރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި، [ޝަޢުބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި [ޤަތަދާ] ގެ އަރިހުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ ޙުސައިން] ރަސޫލާގެ އަރިހުން ރިވާކުރައްވާ ގޮތުގައި، الله ތަޢާލާ އެކަލޭގެފާނަށް ރަޙްމަތް ލައްވާށިއެވެ. ބުސިޔަރު ބިން ކަޢުބު ވިދާޅުވީ، ލަދުވެތިކަމުން ބާރާއި ހަމަޖެހުން އަންނަނީ ޙިކުމަތުގައި ލިޔެވިފައިވެއެވެ. އެހެންކަމުން [އިމްރާން] ވިދާޅުވިއެވެ: 'ތިޔަބައިމީހުންނަށް -ޙަދީޘް- الله ގެ ރަސޫލާގެ ކިބައިން ރިވާކުރާނަމެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 54
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ الْحَارِثِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ إِسْحَقَ وَهُوَ ابْنُ سُوَيْدٍ أَنَّ أَبَا قَتَادَةَ حَدَّثَ قَالَ كُنَّا عِنْدَ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ فِي رَهْطٍ مِنَّا وَفِينَا بُشَيْرُ بْنُ كَعْبٍ فَحَدَّثَنَا عِمْرَانُ يَوْمَئِذٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْحَيَاءُ خَيْرٌ كُلُّهُ قَالَ أَوْ قَالَ الْحَيَاءُ كُلُّهُ خَيْرٌ فَقَالَ بُشَيْرُ بْنُ كَعْبٍ إِنَّا لَنَجِدُ فِي بَعْضِ الْكُتُبِ أَوْ الْحِكْمَةِ أَنَّ مِنْهُ سَكِينَةً وَوَقَارًا لِلَّهِ وَمِنْهُ ضَعْفٌ قَالَ فَغَضِبَ عِمْرَانُ حَتَّى احْمَرَّتَا عَيْنَاهُ وَقَالَ أَلَا أَرَانِي أُحَدِّثُكَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتُعَارِضُ فِيهِ قَالَ فَأَعَادَ عِمْرَانُ الْحَدِيثَ قَالَ فَأَعَادَ بُشَيْرٌ فَغَضِبَ عِمْرَانُ قَالَ فَمَا زِلْنَا نَقُولُ فِيهِ إِنَّهُ مِنَّا يَا أَبَا نُجَيْدٍ إِنَّهُ لَا بَأْسَ بِهِ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا النَّضْرُ حَدَّثَنَا أَبُو نَعَامَةَ الْعَدَوِيُّ قَالَ سَمِعْتُ حُجَيْرَ بْنَ الرَّبِيعِ الْعَدَوِيَّ يَقُولُ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ حَدِيثِ حَمَّادِ بْنِ زَيْدٍ
[ޔަޙްޔާ ބިން ޙަބީބު އަލްޙަރީޘް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޙައްމަދު ބިން ޒައިދް] [އިޝާޤް] ގެ އަރިހުން - އެއީ އިބްނު ސުވައިދު - [އަބޫ ޤަތަދާ] ރިވާކުރައްވާފައިވާ ޙަދީޘެއް ކަމަށް ވިދާޅުވެ، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވީ، 'އަހަރެމެން ތިބީ ޢިމްރާން ބިން ޙުސައިނާއެކު ޖަމާޢަތެއްގައި، އަދި އަހަރެމެންގެ ތެރޭގައި ބުސިޔާރު ބިން ކަޢުބް ވެސް ހުންނެވި، އެހެންކަމުން [އިމްރާން ބިން ޙުސައިން]، އެދުވަސްވަރު، އަޅުގަނޑުމެންނާ ގުޅުއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ الله ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ: ލަދުވެތިކަމަކީ ހުރިހާ ކަމެއް ރަނގަޅު ކަމެކެވެ. ނުވަތަ އޭނާ ބުނީ 'ލަދުވެތިކަމަކީ ހުރިހާ ކަމެއް ރަނގަޅު' ކަމަށެވެ. އެހެންކަމުން ބުސިޔަރު ބިން ކަޢުބު ވިދާޅުވިއެވެ. އެހެންކަމުން ޢިމްރާން ދެލޯ ރަތްވާންދެން ރުޅިއައިސްފައި ބުނީ ކީއްވެގެންތޯ އަހަރެންނަށް ފެންނަނީ އަހަރެން ކަލޭގެފާނަށް الله ގެ ރަސޫލާގެ އަރިހުން ކިޔައިދޭ ވާހަކައާއި ކަލޭ އޭނާއާ ފުށުއަރާ ވާހަކައެވެ! އަބޫ ޤަޠާދާ ވިދާޅުވިއެވެ: 'އެހެންކަމުން އިމްރާން ޙަދީޘް ތަކުރާރު ކުރެއްވިއެވެ'. އަބޫ ޤަޠާދާ ވިދާޅުވިއެވެ. އަބޫ ޤަތުދާ ކުރިއަށް ގެންދެވީ، 'އެހެންކަމުން އަޅުގަނޑުމެން މިކަމާ ބެހޭގޮތުން ބުނަމުން ގެންދަނީ، މި ބަސްތައް އަންނަނީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ކިބައިން ކަމަށްވާތީ، އޭ އަބޫ ނޫޖައިދު. އެއީ ރަނގަޅު ކަމެއް'. އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [އިޝާޤް ބިން އިބްރާހީމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [އަންނަދުލް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައި [އަބޫ ނަޢާމާ އަލްޢަދާވީ] ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ، އަޅުގަނޑަށް އަޑުއިވިފައި އޮތީ [ޙުޖައިރު ބިން އާރް ރަބީޢު އަލްޢަދާވީ] [އިމްރާން ބިން ޙުސައިންގެ] އަރިހުން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން ޙައްމާދު ބިން ޒައިދުގެ ޙަދީޘް ފަދައިން ވިދާޅުވާ ވާހަކައެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 55
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ ح و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ جَرِيرٍ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ كُلُّهُمْ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ سُفْيَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الثَّقَفِيِّ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قُلْ لِي فِي الْإِسْلَامِ قَوْلًا لَا أَسْأَلُ عَنْهُ أَحَدًا بَعْدَكَ وَفِي حَدِيثِ أَبِي أُسَامَةَ غَيْرَكَ قَالَ قُلْ آمَنْتُ بِاللَّهِ فَاسْتَقِمْ
[އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އާއި [އަބޫ ކުރުއިބް] ދެމީހުންވެސް ވިދާޅުވެފައިވަނީ، [އިބްނު ނޫމައިރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނެވެ. -އަނެއްކާ ރިވާޔަތެއްގައި އެވާހަކަ އަންގަވާފައި ވެއެވެ- އަދި [ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު] އާއި [އިޝާޤް ބިން އިބްރާހީމް] އަޅުގަނޑުމެން އެންމެން [ޖަރީރު] އިން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވިއެވެ. -އަނެއްކާވެސް ރިވާޔަތެއްގައި ބަޔާންވެގެންވާ- އަދި [އަބޫ ކުރުއިބް] އަހަރެމެން އެންމެންނަށް [އަބޫ އުސާމާ] ގެ އަރިހުން [ހިޝާމް ބިން އުރުވާ] ގެ އަރިހުން [ސުފްޔާން ބިން ޢަބްދުالله އައްތަޤާފީ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވިއެވެ. އެހެންކަމުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ: 'އަހަރެން الله އަށް އީމާންވާ ކަމަށް ބުނާށެވެ އަދި ދެން ސާބިތުވެ ތިއްބަވާށެވެ'.
Hadith
Imam Muslim : 56
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحِ بْنِ الْمُهَاجِرِ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو أَنَّ رَجُلًا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْإِسْلَامِ خَيْرٌ قَالَ تُطْعِمُ الطَّعَامَ وَتَقْرَأُ السَّلَامَ عَلَى مَنْ عَرَفْتَ وَمَنْ لَمْ تَعْرِفْ
އަޅުގަނޑުމެން [ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ލައިތު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނެވެ. -އަނެއްކާވެސް ރިވާޔަތެއްގައި ބަޔާންވެގެންވާ- އަދި އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޙައްމަދު ބިން ރުމްޙް ބިން އަލްމުޙާޖިރު] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، [އަލްލައިތު] [ޔަޒީދު ބިން އަބޫ ޙަބީބު] ގެ އަރިހުން [އަބުދުالله ބިން އަމްރޫ] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން އަމްރޫ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވާފައިވާ ގޮތުގައި، މީހަކު الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އާއި ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 57
و حَدَّثَنَا أَبُو الطَّاهِرِ أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ سَرْحٍ الْمِصْرِيُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ يَقُولُا إِنَّ رَجُلًا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْمُسْلِمِينَ خَيْرٌ قَالَ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވާފައިވަނީ [އަބޫ ޢަތުތަހިރު އަޙްމަދު ބިން ޢަމްރޫ ބިން ޢަބްދުالله ބިން އަމްރޫ ބިން ސާރހު އަލް މިޝްރީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިބްނު ވަހާބު] [އަމްރޫ ބިން އަލްޙަރީޘް] ގެ އަރިހުން [ޔާޒީދު ބިން އަބޫ ޙަބީބު] ގެ އަރިހުން [އަބޫލްޚައިރު] ގެ އަރިހުން [އަބުދުالله ބިން އަމްރޫ ބިން އަލް އަޝް] ދެމީހުންވެސް ބުނި އަޑު އިވިފައިވާ ވާހަކައެވެ الله ގެ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ، 'އެންމެ ރަގަޅު މުސްލިމަކީ ކޮން މުސްލިމެއް ހެއްޔެވެ؟' އޭނާ ޖަވާބު ދެއްވީ: 'އެއީ ބަހުގެ ތަދައްޚުލުވުމާއި އަތުން ތަދައްޚުލުވުމުން އެހެން މީހުންނަށް ރައްކާތެރިކަން އިހުސާސް ކުރެވޭ މުސްލިމެކެވެ'.
Hadith
Imam Muslim : 58
حَدَّثَنَا حَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ جَمِيعًا عَنْ أَبِي عَاصِمٍ قَالَ عَبْدٌ أَنْبَأَنَا أَبُو عَاصِمٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا الزُّبَيْرِ يَقُولُ سَمِعْتُ جَابِرًا يَقُولُا سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الْمُسْلِمُ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ
ޙަސަން އަލްހުލްވާނީ އާއި ޢަބްދު ބިން ޙުމައިދު އެންމެންވެސް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ އަބޫ އާޝިމްގެ އަރިހުން، ޢަބްދު ވިދާޅުވިއެވެ، އަބޫ ޢާޝިމް އިބްނު ޖުރައިޖުގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ، އަބޫ އަޒްޒުބައިރު ވިދާޅުވާ އަޑު އިވުނު ވާހަކައެވެ ރައްކާތެރި.'
Hadith
Imam Muslim : 59
و حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْأُمَوِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي حَدَّثَنَا أَبُو بُرْدَةَ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ بْنِ أَبِي مُوسَى عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ الْإِسْلَامِ أَفْضَلُ قَالَ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ و حَدَّثَنِيهِ إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعِيدٍ الْجَوْهَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ قَالَ حَدَّثَنِي بُرَيْدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ قَالَ سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْمُسْلِمِينَ أَفْضَلُ فَذَكَرَ مِثْلَهُ
އަދި [ސަޢީދު ބިން ޔަޙްޔާ ބިން ސަޢީދުލް އުމާވީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ، [އަހަރެންގެ ބައްޕަ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވިއެވެ، [އަބޫ ބުރުދާ ބިން ޢަބްދުالله ބިން އަބޫ ބުރުދާ ބިން އަބޫ މޫސާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވިއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވީ މުސްލިމުންގެ ދުލުން ރައްކާތެރިވެ، އަތުން ސަލާމަތުން ތިބި މީހާއެވެ. އަދި [އިބްރާހީމް ބިން ސަޢީދުލް ޖުހައިރީ] އަހަންނަށް ރިވާކުރެއްވިއެވެ، [އަބޫ އުސާމާ] ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ، [ބުރައިދު ބިން ޢަބްދުالله] އަހަންނަށް މި ޗޭނުޖެހުމުގެ ސިލްސިލާއާއެކު ރިވާކުރެއްވިއެވެ. ދެން އެކަލޭގެފާނު މިކަހަލަ ޙަދީޘެއް ޛިކުރުކުރެއްވިއެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 60
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَمُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ أَبِي عُمَرَ وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ جَمِيعًا عَنْ الثَّقَفِيِّ قَالَ ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثَلَاثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ وَجَدَ بِهِنَّ حَلَاوَةَ الْإِيمَانِ مَنْ كَانَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِمَّا سِوَاهُمَا وَأَنْ يُحِبَّ الْمَرْءَ لَا يُحِبُّهُ إِلَّا لِلَّهِ وَأَنْ يَكْرَهَ أَنْ يَعُودَ فِي الْكُفْرِ بَعْدَ أَنْ أَنْقَذَهُ اللَّهُ مِنْهُ كَمَا يَكْرَهُ أَنْ يُقْذَفَ فِي النَّارِ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [އިޝާޤު ބިން އިބްރާހީމް] އާއި [މުޙައްމަދު ބިން ޔަޙްޔާ ބިން އަބޫ ޢުމަރު] އަދި [މުޙައްމަދު ބިން ބަޝިޔާރު] މި އެންމެންވެސް [އައްތަޤާފީ] އިން ކަމަށާއި، [އިބްނު އަބޫ ޢުމަރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދުލް ވަޙޙާބު] [އައްޔޫބު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޤިލާބާ] ގެ އަރިހުން [އަނަސް] ގެ އަރިހުން ރަސޫލާ (ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ) ގެ އަރިހުން ކިޔައިދީފައިވާ ކަމަށެވެ اللَّه ގެ ނިޢުމަތްތައް) ކަމުގައި ވިދާޅުވިއެވެ.
