Imam Muslim : 41
حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ رُشَيْدٍ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ يَعْنِي ابْنَ مُسْلِمٍ عَنْ ابْنِ جَابِرٍ قَالَ حَدَّثَنِي عُمَيْرُ بْنُ هَانِئٍ قَالَ حَدَّثَنِي جُنَادَةُ بْنُ أَبِي أُمَيَّةَ حَدَّثَنَا عُبَادَةُ بْنُ الصَّامِتِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ قَالَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ وَأَنَّ عِيسَى عَبْدُ اللَّهِ وَابْنُ أَمَتِهِ وَكَلِمَتُهُ أَلْقَاهَا إِلَى مَرْيَمَ وَرُوحٌ مِنْهُ وَأَنَّ الْجَنَّةَ حَقٌّ وَأَنَّ النَّارَ حَقٌّ أَدْخَلَهُ اللَّهُ مِنْ أَيِّ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ الثَّمَانِيَةِ شَاءَ و حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدَّوْرَقِيُّ حَدَّثَنَا مُبَشِّرُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ عُمَيْرِ بْنِ هَانِئٍ فِي هَذَا الْإِسْنَادِ بِمِثْلِهِ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ أَدْخَلَهُ اللَّهُ الْجَنَّةَ عَلَى مَا كَانَ مِنْ عَمَلٍ وَلَمْ يَذْكُرْ مِنْ أَيِّ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ الثَّمَانِيَةِ شَاءَ
y’a fɔ an ye [Dawud bin Rusyaid] y’a fɔ an ye [al-Walid] -o ye Ibn Muslim- ye ka bɔ [Ibn Jabir] la a ko, a y’a fɔ an ye [Umair bin Hani’] a ko, a y’a fɔ an ye [Junadah bin Abu Umayyah] y’a fɔ an ye [Ubadah bin ash-Shamit] a ko, ‘Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam ko: 'Mɔgɔ o mɔgɔ bɛ Kalimah Shahada fila fɔ, n'o ye: ala si tɛ yen -min ka kan ka bato- fo Ala kelenpe, jɛɲɔgɔn si tɛ a fɛ, wa ko Muhamadu, a ka baaraden ani ciden, bɛ seereya kɛ ko kira Isa ye Allah ka jɔn ye, a ka jɔnkɛ denkɛ ani Allah ka kuma -Nabi Isa As- ye min bila Mariyama ni a ni kan, sankolo ye tiɲɛ ye ani jahanama fana ye tiɲɛ ye , Ala bɛna don yɔrɔ min na minnu b' a fɛ ka don Sankolo la sankolo da 8 dɔ fɛ a b' a fɛ' . Wa [Ahmad bin Ibrahim ad-Dauraqi] y’a fɔ an ye [Mubasysyir bin Ismail] ka bɔ [al-Auza’i] ka bɔ [Umair bin Hani’] la nin isnaad in na ni a ɲɔgɔnnaw ye, dɔrɔn a y’a fɔ ko ‘Allah y’a kɛ ka don ka kɛɲɛ n’a ka kɛwalew ye’ k’a sɔrɔ a m’a fɔ ko ‘a donna ka bɔ Alijinɛ da 8 dɔ la kelen na, a b’a fɛ min na’.
Imam Muslim : 42
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى بْنِ حَبَّانَ عَنْ ابْنِ مُحَيْرِيزٍ عَنْ الصُّنَابِحِيِّ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ أَنَّهُ قَالَ دَخَلْتُ عَلَيْهِ وَهُوَ فِي الْمَوْتِ فَبَكَيْتُ فَقَالَ مَهْلًا لِمَ تَبْكِي فَوَاللَّهِ لَئِنْ اسْتُشْهِدْتُ لَأَشْهَدَنَّ لَكَ وَلَئِنْ شُفِّعْتُ لَأَشْفَعَنَّ لَكَ وَلَئِنْ اسْتَطَعْتُ لَأَنْفَعَنَّكَ ثُمَّ قَالَ وَاللَّهِ مَا مِنْ حَدِيثٍ سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَكُمْ فِيهِ خَيْرٌ إِلَّا حَدَّثْتُكُمُوهُ إِلَّا حَدِيثًا وَاحِدًا وَسَوْفَ أُحَدِّثُكُمُوهُ الْيَوْمَ وَقَدْ أُحِيطَ بِنَفْسِي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ شَهِدَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ حَرَّمَ اللَّهُ عَلَيْهِ النَّارَ
[Qutaibah bin Sa’id] ye anw [Laith] lakali ka bɔ [Ibn Ajlan] fɛ ka bɔ [Muhammad bin Yahya bin Habban] fɛ ka bɔ [Ibn Muhairiz] fɛ ka bɔ [ash-Shunabihi] fɛ ka bɔ [Ubadah bin ash-Shamit] fɛ ko a ko: ‘Ne taara bɔ a ye a bananen tuma min na, ne ye kasi.’ A ko: ‘A’ y’i minɛ, mun na i bɛ kasi? Allah barika la, ni ne ye martiri kɛ, ne bɛna seereya kɛ aw ye, ni ne ye delili kɛ aw ye, ne bɛna delili kɛ aw ye, ni ne sera, ne bɛna aw nafa.' O kɔ, a ko: Ala tɔgɔ la, hadisi si tɛ ne ye min mɛn Allah ka ciden fɛ (s.a.w) min ka ɲi aw ma nka ne bɛna o fɔ aw ye, fo hadisi kelen, ne bɛna o fɔ aw ye bi. Wa tiɲɛ na, ne y’a minɛ. Ne ye Allah ka ciden (s.a.w) mɛn a ko: ‘Mɔgɔ o mɔgɔ ye seereya kɛ ko ala si tɛ yen - min ka kan ni bato ye - fo Allah, ani ko Muhamadu ye Allah ka ciden ye, siga t’a la ko Allah bɛna jahanama bali a ye’.
Imam Muslim : 43
حَدَّثَنَا هَدَّابُ بْنُ خَالِدٍ الْأَزْدِيُّ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ كُنْتُ رِدْفَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ بَيْنِي وَبَيْنَهُ إِلَّا مُؤْخِرَةُ الرَّحْلِ فَقَالَ يَا مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ قُلْتُ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ ثُمَّ سَارَ سَاعَةً ثُمَّ قَالَ يَا مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ قُلْتُ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ ثُمَّ سَارَ سَاعَةً ثُمَّ قَالَ يَا مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ قُلْتُ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ هَلْ تَدْرِي مَا حَقُّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ قَالَ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّ حَقَّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ أَنْ يَعْبُدُوهُ وَلَا يُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا ثُمَّ سَارَ سَاعَةً قَالَ يَا مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ قُلْتُ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ هَلْ تَدْرِي مَا حَقُّ الْعِبَادِ عَلَى اللَّهِ إِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ قَالَ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ أَنْ لَا يُعَذِّبَهُمْ
y’a fɔ an ye [Haddab bin Khalid al-Azdi] y’a fɔ an ye [Hammam] y’a fɔ an ye [Qatadah] y’a fɔ an ye [Anas bin Malik] ka bɔ [Mu’adz bin Jabal] a ko, ‘Siɲɛ kelen ne ni kira sallallaahu ‘alaihi wasallam ye taama dɔ la, danfara si tun tɛ ne ni ale cɛ fo mobili sɛgɛnlafiɲɛbɔ. A y'a wele ko : 'E Mu'adz bin Jabal !' N tora k'a jaabi ko : 'Ne b'i ka wele dafa, Ala ka ciden'. An tora an ka taama na. O kɔ, a ye wele kɛ tugun ko : 'E Mu'adz bin Jabal !' Ne y'a jaabi ko : 'Ne b'i ka weleli dafa, Ala ka ciden'. An tɛmɛna an ka taama kan o kɔfɛ a ye wele kɛ tugun ko : ‘E Mu’adz bin Jabal ! N y'a jaabi tugun ko: 'Ne sɔnna i ka weleli ma, Ala ka ciden'. A ko: 'I b'a dɔn hadamadenw ka wajibiw Allah kan wa?' Ne y’a jaabi ko: ‘Allah n’a ka ciden de bɛ fɛn bɛɛ dɔn kosɛbɛ’. A ko: ‘O kɔrɔ ye k’a bato, ka jɛɲɔgɔnw kɛ n’a ye’. An tora an ka taama na waati dɔ kɔnɔ, a ye wele kɛ tugun ko : ‘E Mu’adz bin Jabal ! Ne y'a jaabi ko : 'Ne b'i ka weleli dafa, Ala ka ciden'. Nabila sallallaahu alaihi wasallam ko: 'aw b'a dɔn Allah ka wajibiw ye mun ye hadamadenw kan, n'u ye ko minnu fɔ ka tɛmɛ, u bɛ olu kɛ wa?' Ne y’a jaabi ko: ‘Allah n’a ka ciden de bɛ fɛn bɛɛ dɔn kosɛbɛ’. A laban na a ko : 'Allah tɛna u tɔɔrɔ'.
Imam Muslim : 44
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ سَلَّامُ بْنُ سُلَيْمٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ كُنْتُ رِدْفَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى حِمَارٍ يُقَالُ لَهُ عُفَيْرٌ قَالَ فَقَالَ يَا مُعَاذُ تَدْرِي مَا حَقُّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ وَمَا حَقُّ الْعِبَادِ عَلَى اللَّهِ قَالَ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّ حَقَّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ أَنْ يَعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا يُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَحَقُّ الْعِبَادِ عَلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ أَنْ لَا يُعَذِّبَ مَنْ لَا يُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفَلَا أُبَشِّرُ النَّاسَ قَالَ لَا تُبَشِّرْهُمْ فَيَتَّكِلُوا
fɔra an ye [Abu Bakr bin Abu Syaibah] y’a fɔ an ye [Abu al-Ahwash Sallam bin Sulaim] ka bɔ [Abu Ishaq] ka bɔ [Amru bin Maimun] ka bɔ [Mu’adz bin Jabal] a ko : ‘Ne tun bɛ so boli ni Allah ka ciden ye fali dɔ kan min tɔgɔ ye ko Ufair’. O kɔfɛ, a ko: ‘E Mu’adz, yala i b’a dɔn Allah ka jo ye min ye baarakɛla ma ani jɔn ka jo ye min ye Allah ma’. Mu'adz ko : 'Ne y'a jaabi o kɔfɛ ko 'Allah n'a ka ciden bɛ fɛn dɔn ka tɛmɛ'. A ko: 'Tiɲɛ na, Allah ka jo min bɛ baarakɛlaw kan, o ye ko aw ka Allah bato, aw kana a yɛrɛ tanga foyi ma, wa jɔn ka jo min bɛ Ala kan, o ye ko aw kana tɔɔrɔ mɔgɔ si fɛ min tɛ a yɛrɛ tanga foyi ma'. Mu'adz ko: 'Ne y'a fɔ o tuma na ko Ala ka ciden, yala ne tɛ se ka nin fɔ mɔgɔw ye wa? ' A y'a jaabi ko : 'Aw kana o fɔ u ye fo u k'u jigi da a kan'.
Imam Muslim : 45
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي حَصِينٍ وَالْأَشْعَثِ بْنِ سُلَيْمٍ أَنَّهُمَا سَمِعَا الْأَسْوَدَ بْنَ هِلَالٍ يُحَدِّثُ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا مُعَاذُ أَتَدْرِي مَا حَقُّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ قَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ أَنْ يُعْبَدَ اللَّهُ وَلَا يُشْرَكَ بِهِ شَيْءٌ قَالَ أَتَدْرِي مَا حَقُّهُمْ عَلَيْهِ إِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ فَقَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ أَنْ لَا يُعَذِّبَهُمْ حَدَّثَنَا الْقَاسِمُ بْنُ زَكَرِيَّاءَ حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ عَنْ زَائِدَةَ عَنْ أَبِي حَصِينٍ عَنْ الْأَسْوَدِ بْنِ هِلَالٍ قَالَ سَمِعْتُ مُعَاذًا يَقُولُا دَعَانِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَجَبْتُهُ فَقَالَ هَلْ تَدْرِي مَا حَقُّ اللَّهِ عَلَى النَّاسِ نَحْوَ حَدِيثِهِمْ
y’a fɔ an ye [Muhammad bin al-Mutsanna] ani [Ibn Bashyar], [Ibn al-Mutsanna] ko, a y’a fɔ an ye [Muhammad bin Ja’far] y’a fɔ an ye [Syu’bah] ka bɔ [Abu Hushain] fɛ ani [al-Asy’ath bin Sulaim] fɛ ko u fila bɛɛ ye [al-Aswad bin Hilal] ka fɔta mɛn ka bɔ [Mu’adz bin fɛ Jabal] a ko : 'Rasulullah sallallaahu alaihi wasallam ko : 'E Mu'adz, i b'a dɔn jo min bɛ Allah bolo baarakɛlaw kan wa?' Mu'adz y'a jaabi ko: 'Allah n'a ka ciden de bɛ fɛn dɔn ka tɛmɛ'. A ko : 'O kɔrɔ ye ko Allah bɛ bato k'a sɔrɔ a ma foyi fara a kan.' O kɔfɛ, a y’a fɔ tugun ko: ‘O tuma na fɛ, jo jumɛn bɛ hadamadenw bolo Allah kan n’u y’o kɛ?’ Mu'adz y'a jaabi ko: 'Allah n'a ka ciden bɛ fɛn dɔn ka tɛmɛ o kan'. O kɔfɛ, a ko: ‘Alla tɛna a tɔɔrɔ’. A y’a fɔ an ye [al Qasim bin Zakariya] y’a fɔ an ye [Husain] ka bɔ [Zaidah] ka bɔ [Abu Hushain] ka bɔ [al Aswad bin Hilal] la a ko; N y’a mɛn [Mua’dz] k’a fɔ ko Ala ka ciden sallallaahu alaihi wasallam ye n wele, o de la n y’a jaabi. A y'a ɲininka ko: 'Ala ka jo jumɛn bɛ hadamadenw kan...i n'a fɔ u ka hadisi b'a fɔ cogo min na'.
Imam Muslim : 46
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ يُونُسَ الْحَنَفِيُّ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو كَثِيرٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو هُرَيْرَةَ قَالَ كُنَّا قُعُودًا حَوْلَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَعَنَا أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ فِي نَفَرٍ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ بَيْنِ أَظْهُرِنَا فَأَبْطَأَ عَلَيْنَا وَخَشِينَا أَنْ يُقْتَطَعَ دُونَنَا وَفَزِعْنَا فَقُمْنَا فَكُنْتُ أَوَّلَ مَنْ فَزِعَ فَخَرَجْتُ أَبْتَغِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَيْتُ حَائِطًا لِلْأَنْصَارِ لِبَنِي النَّجَّارِ فَدُرْتُ بِهِ هَلْ أَجِدُ لَهُ بَابًا فَلَمْ أَجِدْ فَإِذَا رَبِيعٌ يَدْخُلُ فِي جَوْفِ حَائِطٍ مِنْ بِئْرٍ خَارِجَةٍ وَالرَّبِيعُ الْجَدْوَلُ فَاحْتَفَزْتُ كَمَا يَحْتَفِزُ الثَّعْلَبُ فَدَخَلْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ فَقُلْتُ نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ مَا شَأْنُكَ قُلْتُ كُنْتَ بَيْنَ أَظْهُرِنَا فَقُمْتَ فَأَبْطَأْتَ عَلَيْنَا فَخَشِينَا أَنْ تُقْتَطَعَ دُونَنَا فَفَزِعْنَا فَكُنْتُ أَوَّلَ مِنْ فَزِعَ فَأَتَيْتُ هَذَا الْحَائِطَ فَاحْتَفَزْتُ كَمَا يَحْتَفِزُ الثَّعْلَبُ وَهَؤُلَاءِ النَّاسُ وَرَائِي فَقَالَ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ وَأَعْطَانِي نَعْلَيْهِ قَالَ اذْهَبْ بِنَعْلَيَّ هَاتَيْنِ فَمَنْ لَقِيتَ مِنْ وَرَاءِ هَذَا الْحَائِطِ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ مُسْتَيْقِنًا بِهَا قَلْبُهُ فَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ فَكَانَ أَوَّلَ مَنْ لَقِيتُ عُمَرُ فَقَالَ مَا هَاتَانِ النَّعْلَانِ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ فَقُلْتُ هَاتَانِ نَعْلَا رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَنِي بِهِمَا مَنْ لَقِيتُ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ مُسْتَيْقِنًا بِهَا قَلْبُهُ بَشَّرْتُهُ بِالْجَنَّةِ فَضَرَبَ عُمَرُ بِيَدِهِ بَيْنَ ثَدْيَيَّ فَخَرَرْتُ لِاسْتِي فَقَالَ ارْجِعْ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ فَرَجَعْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَجْهَشْتُ بُكَاءً وَرَكِبَنِي عُمَرُ فَإِذَا هُوَ عَلَى أَثَرِي فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا لَكَ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ قُلْتُ لَقِيتُ عُمَرَ فَأَخْبَرْتُهُ بِالَّذِي بَعَثْتَنِي بِهِ فَضَرَبَ بَيْنَ ثَدْيَيَّ ضَرْبَةً خَرَرْتُ لِاسْتِي قَالَ ارْجِعْ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ يَا عُمَرُ مَا حَمَلَكَ عَلَى مَا فَعَلْتَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي أَبَعَثْتَ أَبَا هُرَيْرَةَ بِنَعْلَيْكَ مَنْ لَقِيَ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ مُسْتَيْقِنًا بِهَا قَلْبُهُ بَشَّرَهُ بِالْجَنَّةِ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَلَا تَفْعَلْ فَإِنِّي أَخْشَى أَنْ يَتَّكِلَ النَّاسُ عَلَيْهَا فَخَلِّهِمْ يَعْمَلُونَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَخَلِّهِمْ
[Zuhair bin Harb] y’a fɔ an ye [Umar bin Yunus al-Hanafi] y’a fɔ an ye [Ikrimah bin Ammar] ko, [Abu Kathir] y’a fɔ an ye [Abu Hurairah] ko: ‘Kɛlɛ dɔ la an sigilen tun bɛ Allah ka ciden (s.a.) lamini na, ani an fɛ, Abu Bakr ni Umar tun bɛ yen. O kɔ, a y’an to yen, a ye kɔsegin an ma fo an siranna ko jugu bɛna a minɛ walima ko balawu dɔ bɛna kɛ. An bɛɛ tun bɛ hami kosɛbɛ, wa min tun bɛ hami a la kosɛbɛ, o tun ye ne ye. O la, ne wulila ka bɔ ka taa Allah ka ciden (s.a.w) ɲini fo ka se nakɔ dɔ la min ye Banu Najjar ka Ansar ta ye. N y’a lamini ni jigiya ye ko n bɛna dondaw sɔrɔ, nka n ma se ka dondaw sɔrɔ. Baji dɔ tun bɛ woyo ka bɔ nakɔ kɔkan, o tun bɛ don ka bɔ nakɔ kɔnɔna dɔ la. O la, n y’a ɲini ka don a kɔnɔ i n’a fɔ wulu b’a ɲini ka don dingɛ fitinin dɔ fɛ cogo min na. Wa ne ye kira sallallaahu alahi wasallam fana sɔrɔ. A pɛrɛnna ko : ‘Abu Hurairah! ' Ne y'a jaabi ko 'Ɔwɔ, Ala ka ciden'. Mun de bɛ yen?', a y'o ɲininka. N y'a jaabi ko : Ayiwa, ciden, i tun bɛ an fɛ, o kɔ, barika la i y'an to yen, i ma segin ka mɛn fo an jɔrɔlen don kosɛbɛ i ka lakana ko la, kɛrɛnkɛrɛnnenya la ne, e ciden. O la, n y’a ɲini ka don nakɔ in kɔnɔ ka bɔ dingɛ fitininba dɔ la i n’a fɔ wuluwulu, wa u - teri tɔw - tun bɛ n kɔfɛ. K’a fɔ ko a y’a ka sanbara fila di n ma : ‘E Abu Hurairah, i ka nin sanbara fila in ta, i mana mɔgɔ o mɔgɔ sɔrɔ nin nakɔ in kɔfɛ, o bɛna seereya kɛ ko ala si tɛ yen - min ka kan ka bato - fo Allah ani a ye nin dannaya in turu a dusukun na, o la, sankolo kibaru duman di a ma’. Wa a kɛra cogo o cogo, mɔgɔ fɔlɔ min ye n kunbɛn, o ye Umar ye, o de la a y’a ɲininka ko: ‘Mun bɛ o sanbara fila in na, e Abu Hurairah? ' Ne y'a jaabi ko nin ye Allah ka ciden (s.a.w) ka sanbara fila ye, a ye yamaruya di ne ma k'u ta ka Alijinɛ kibaru duman di mɔgɔ fɔlɔ ma min bɛ ne kunbɛn, k'a sɔrɔ a bɛ seereya kɛ ko ala si tɛ yen min ka kan ni bato ye fo Allaah, wa a dalen bɛ o la n'a dusukun ye. O la, Umar ye n gosi n’a bolo ye n disi cɛmancɛ la yɛrɛ - n ka tilebɔ-yɔrɔ - fo ka n bin duguma, o kɔfɛ, a ko : « Segin, e Abu Hurairah ! ' O la, ne seginna ka taa Allah ka ciden fɛ ni ɲɛda ye min ɲɛji bɛ a la, a y'a sɔrɔ ko Umar fana tun bɛ tugu n kɔ. O yɔrɔnin bɛɛ, Allah ka ciden (s.a.w) y’a ɲininka ko: ‘Mun bɛ i la, e Abu Hurairah? ' N y'a jaabi ko n ye Umar kunbɛn, o kɔfɛ, n y'a ladɔnniya i ye min fɔ n ye, nka yɔrɔnin kelen a ye n gosi kosɛbɛ tilebɔyɔrɔ yɛrɛ la fo ka n bin, o kɔfɛ, a ko : 'segin ! ' O la, Allah ka ciden (s.a.w) ko : 'E Umar, mun na i y'o kɛ? ' Umar y'a jaabi ko : 'E Allah ka ciden, yala tiɲɛ don ko i ye Abu Hurairah ci n'i ka sanbara fila ye, k'a fɔ a ye ko a ka alijinɛ kibaru duman di mɔgɔ fɔlɔ ma, a ye min kunbɛn k'a sɔrɔ a ye seereya kɛ ko ala si tɛ yen - min ka kan ni bato ye - fo Allah ni dannaya barikama bɛ a dusukun na wa? ' A y'a jaabi ko : 'Ɔwɔ, o ye tiɲɛ ye'. Umar ko : 'a ka fisa i kana o kɛ, Ala ka ciden, bawo tiɲɛ na, ne jɔrɔlen don kosɛbɛ ko mɔgɔw bɛna u jigi da a kan, k'u to u ka wale ɲumanw kɛ'. Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam y'a fɔ -Abu Hurairah-pent- ye ko : 'u -k'a sɔrɔ u ma nin hadisi in dɔn- ''.
Imam Muslim : 47
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ أَخْبَرَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ قَتَادَةَ قَالَ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ رَدِيفُهُ عَلَى الرَّحْلِ قَالَ يَا مُعَاذُ قَالَ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ يَا مُعَاذُ قَالَ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ يَا مُعَاذُ قَالَ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ مَا مِنْ عَبْدٍ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ إِلَّا حَرَّمَهُ اللَّهُ عَلَى النَّارِ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفَلَا أُخْبِرُ بِهَا النَّاسَ فَيَسْتَبْشِرُوا قَالَ إِذًا يَتَّكِلُوا فَأَخْبَرَ بِهَا مُعَاذٌ عِنْدَ مَوْتِهِ تَأَثُّمًا
y’a fɔ an ye [Ishaq bin Mansur] y’a fɔ an ye [Mu’adz bin Hisham] a ko, a y’a fɔ an ye [n fa] ka bɔ [Qatadah] a ko, a y’a fɔ an ye [Anas bin Malik] ko Allah ka kira -taama kelen kan-, k’a sɔrɔ Mu’adz bin Jabal tun bɛ a ka mobili kan, Rasulullah sallallaahu alahi wasallam y’a wele o tuma na ko: ‘O Mu'adz ye!' Mu'adz y'a jaabi ko : 'Ne b'i ka wele dafa, Ala ka ciden'. Rasulullah shallallahu alaihi wasallam ye wele bila tugun ko: ‘E Mu’adz!’ N y'a jaabi tugun ko : 'Ne b'i ka weleli dafa, Ala ka ciden'. Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam ye wele bila ko: 'E Mu'adz!' N y'a jaabi tugun ko : 'Ne b'i ka weleli dafa, Ala ka ciden'. O kɔfɛ, Rasulullah sallallaahu alahi wasallam y’a fɔ ko: ‘Mɔgɔ o mɔgɔ bɛ dannaya kalima fila fɔ, n’o ye ko: ala si tɛ yen - min ka kan ni bato ye - fo Allah ani ko Muhamadu ye a ka baarakɛla n’a ka ciden ye, siga t’a la ko a bɛna kisi jahanama tasuma ma’. O kɔ, Mu'adz ko : 'Ne bɛ se ka nin ko in fɔ mɔgɔw ye walasa u ka nin kibaru duman in jɛnsɛn wa?' Nabila sallallaahu alahi wasallam ko: 'Ni u -k'o kɛ, o tuma na, u bɛna u jigi da a kan'. O kɔ fɛ, Mu'adz ye kibaruya in jɛnsɛn ka kɔn a ka saya ɲɛ, a jɔrɔlen don ko a bɛna jalaki -hadis dogo-'.
Imam Muslim : 48
حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ يَعْنِي ابْنَ الْمُغِيرَةِ قَالَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ حَدَّثَنِي مَحْمُودُ بْنُ الرَّبِيعِ عَنْ عِتْبَانَ بْنِ مَالِكٍ قَالَ قَدِمْتُ الْمَدِينَةَ فَلَقِيتُ عِتْبَانَ فَقُلْتُ حَدِيثٌ بَلَغَنِي عَنْكَ قَالَ أَصَابَنِي فِي بَصَرِي بَعْضُ الشَّيْءِ فَبَعَثْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنِّي أُحِبُّ أَنْ تَأْتِيَنِي فَتُصَلِّيَ فِي مَنْزِلِي فَأَتَّخِذَهُ مُصَلًّى قَالَ فَأَتَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ شَاءَ اللَّهُ مِنْ أَصْحَابِهِ فَدَخَلَ وَهُوَ يُصَلِّي فِي مَنْزِلِي وَأَصْحَابُهُ يَتَحَدَّثُونَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ أَسْنَدُوا عُظْمَ ذَلِكَ وَكُبْرَهُ إِلَى مَالِكِ بْنِ دُخْشُمٍ قَالُوا وَدُّوا أَنَّهُ دَعَا عَلَيْهِ فَهَلَكَ وَوَدُّوا أَنَّهُ أَصَابَهُ شَرٌّ فَقَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الصَّلَاةَ وَقَالَ أَلَيْسَ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ قَالُوا إِنَّهُ يَقُولُ ذَلِكَ وَمَا هُوَ فِي قَلْبِهِ قَالَ لَا يَشْهَدُ أَحَدٌ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ فَيَدْخُلَ النَّارَ أَوْ تَطْعَمَهُ قَالَ أَنَسٌ فَأَعْجَبَنِي هَذَا الْحَدِيثُ فَقُلْتُ لِابْنِي اكْتُبْهُ فَكَتَبَهُ حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ نَافِعٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ قَالَ حَدَّثَنِي عِتْبَانُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّهُ عَمِيَ فَأَرْسَلَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ تَعَالَ فَخُطَّ لِي مَسْجِدًا فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَجَاءَ قَوْمُهُ وَنُعِتَ رَجُلٌ مِنْهُمْ يُقَالُ لَهُ مَالِكُ بْنُ الدُّخْشُمِ ثُمَّ ذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ سُلَيْمَانَ بْنِ الْمُغِيرَةِ
y’a fɔ an ye [Syaiban bin Farrukh] y’a fɔ an ye [Sulaiman] - n’o ye Ibn al-Mughirah ye - a ko, a y’a fɔ an ye [Thabit] ka bɔ [Anas bin Malik] fɛ a ko, a y’a fɔ an ye [Mahmud bin ar-Rabi’] ka bɔ [Itban bin Malik] a ko, ‘Ne nana Medina, o kɔfɛ ne ye Itban kunbɛn. O kɔ, n y'a ɲini a fɛ a ka hadisi dɔ lakali'. A ko : 'bana sugu dɔ ye ne ɲɛ minɛ min ye fɛn caman lase ne ma, ne ye ciden ci Allah ka ciden sallallaahu 'alaihi wasallam ma min y'a fɔ ko ne bɛ a nali makɔnɔ tiɲɛ na ka delili kɛ ni ne ye so, o de la ne y'a kɛ delili yɔrɔ ye'. Itban ko tugun ko, o kɔfɛ, Rasulullah sallallaahu alahi wasallam sera yen ni Sahaba minnu tun b’a fɛ ka na, a tora ka don so kɔnɔ. A ye delili in sigi sen kan, k’a sɔrɔ Sahaba tun bɛ kuma u ni ɲɔgɔn cɛ hali bi, dɔw tun bɛ ka baro kɛ Malik bin Dukhsyum ka filankafoya kan. Sahaba ko, u jigi tun b’a kan ko Allah ka ciden (s.a.w) bɛna delili kɛ walasa Malik bin Dukhsyum ka bin a kan. U tun b’a fɛ fana balawu dɔ ka se a ma. Delili bannen kɔ, a y'a ɲininka ko: "A ma Shahada ka kumasen fila fɔ, n'o ye ko: Ala si tɛ yen min ka kan ni bato ye fo Allah ani ko ne ye Allah ka ciden ye wa? Sahaba y'a jaabi ko: "A y'o fɔ ni a da dɔrɔn ye nka a ma fɔ a dusukun na." A ko: «Mɔgɔ si b’a fɔ ko ala si tɛ yen min ka kan ni bato ye, wa ko ne ye Allah ka ciden ye, o tuma na, o tigi tɛ don tasuma na, walima k’a nɛnɛ.» Anas ko: "Nin hadisi in ye ne kabakoya. O de la ne y'a fɔ n denkɛ ye ko : 'a sɛbɛn, a y'a sɛbɛn." A y’a fɔ an ye [Abu Bakr bin Nafi’ al-Abdi] y’a fɔ an ye [Bahz] y’a fɔ an ye [Hammad] y’a fɔ an ye [Tsabit] ka bɔ [Anas] a ko, a y’a fɔ an ye [Itban bin Malik] ko a tun ye fiyentɔ ye, o de la a ye ciden ci Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam ma k’a fɔ ko ‘Aw ka na yan -O Rasulullah-, walasa a ka se ka kɛ delili yɔrɔ ye ne ye'. O la, Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam nana n’a taamaɲɔgɔnw ye, o kɔfɛ a ye cɛ dɔ ka jogo juguw fɔ u fɛ min tɔgɔ ye ko Malik bin ad-Dukhsyum... o kɔfɛ a ye fɛn dɔ fɔ i n’a fɔ Sulaiman bin al-Mughirah ka hadisi
Imam Muslim : 49
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ أَبِي عُمَرَ الْمَكِّيُّ وَبِشْرُ بْنُ الْحَكَمِ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ وَهُوَ ابْنُ مُحَمَّدٍ الدَّرَاوَرْدِيُّ عَنْ يَزِيدَ بْنِ الْهَادِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ الْعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ ذَاقَ طَعْمَ الْإِيمَانِ مَنْ رَضِيَ بِاللَّهِ رَبًّا وَبِالْإِسْلَامِ دِينًا وَبِمُحَمَّدٍ رَسُولًا
y’a fɔ an ye [Muhammad bin Yahya bin Abu Umar al-Makki] ani [Bisyr bin al-Hakam] fila bɛɛ ko, a y’a fɔ an ye [Abdul Aziz] -o ye Ibn Muhammad ad-Darawardi- ye ka bɔ [Yazid bin al-Had] fɛ ka bɔ [Muhammad bin Ibrahim] fɛ ka bɔ [Amir bin Sa’ad] fɛ ka bɔ [al-Abbas bin Abdul Muttalib] fɛ ko a ye o mɛn Allah ka ciden sallallaahu alahi wasallam ko: 'Mɔgɔ min diyara Allah ye i n'a fɔ Rabb ani silamɛya i n'a fɔ diinɛ ani Muhamadu ka kɛ ciden ye, o tuma na, a ye dannaya nisɔndiya nɛnɛ'.
Imam Muslim : 50
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ الْعَقَدِيُّ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْإِيمَانُ بِضْعٌ وَسَبْعُونَ شُعْبَةً وَالْحَيَاءُ شُعْبَةٌ مِنْ الْإِيمَانِ
A y’a fɔ an ye [Ubaidullah bin Sa’id] ani [Abd bin Humaid] fila bɛɛ ko, a y’a fɔ an ye [Abu Amir al-Aqadi] y’a fɔ an ye [Sulaiman bin Bilal] ka bɔ [Abdullah bin Dinar] la ka bɔ [Abu Salih] la ka bɔ [Abu Hurairah] fɛ ka bɔ kira sallallaahu alahi wasallam fɛ, a ko: ‘dannaya bɛ bi wolonwula ni saba la bolo biwolonwula ni kɔnɔntɔn, maloya bɛ dannaya la'.
Imam Muslim : 51
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْإِيمَانُ بِضْعٌ وَسَبْعُونَ أَوْ بِضْعٌ وَسِتُّونَ شُعْبَةً فَأَفْضَلُهَا قَوْلُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَدْنَاهَا إِمَاطَةُ الْأَذَى عَنْ الطَّرِيقِ وَالْحَيَاءُ شُعْبَةٌ مِنْ الْإِيمَانِ
[Zuhair bin Harb] ye anw [Jarir] lakali ka bɔ [Suhail] la ka bɔ [Abdullah bin Dinar] ka bɔ [Abu Salih] ka bɔ [Abu Hurairah] la a ko: ‘Allah ka ciden (s.a.w) y’a fɔ ko: ‘Dannaya bɛ ni bolo biwolonwula ni saba ye ka se biwolonwula ni kɔnɔntɔn ma, walima bolo biwɔɔrɔ ni saba fo bi wɔɔrɔ ni kɔnɔntɔn. U ka fisa ni kuma ye, LAA ILLALLAHU - Ala si ka kan ni bato ye fo Allah -. Wa u la dɔgɔmannin ye ka fɛn dɔ bɔ sira kan min bɛ kojugu kɛ. Ani majigilenya ye dannaya dɔ ye.’
Imam Muslim : 52
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَعَمْرٌو النَّاقِدُ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالُوا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلًا يَعِظُ أَخَاهُ فِي الْحَيَاءِ فَقَالَ الْحَيَاءُ مِنْ الْإِيمَانِ حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَقَالَ مَرَّ بِرَجُلٍ مِنْ الْأَنْصَارِ يَعِظُ أَخَاهُ
An y’a fɔ [Abu Bakr bin Abu Syaibah] ni [Amru an-Naqid] ani [Zuhair bin Harb] ye u ko, u y’a fɔ an ye [Sufyan bin Uyainah] ka bɔ [az-Zuhri] ka bɔ [Salim] la ka bɔ [a fa] fɛ, ko kira ye cɛ dɔ mɛn a bɛ ka a balimakɛ laadi bawo a maloyara, o de la a ko: ‘Maloya ye dannaya yɔrɔ dɔ ye’. A y’a fɔ an ye [Abd bin Humaid] y’a fɔ an ye [Abdurrazzaq] y’a fɔ an ye [Ma’mar] ka bɔ [az-Zuhri] ni nin sanad in ye k’a fɔ ko ‘A tɛmɛna cɛ dɔ fɛ ka bɔ Ansar cɛma min tun bɛ ka a balimakɛ laadi’.
Imam Muslim : 53
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا السَّوَّارِ يُحَدِّثُ أَنَّهُ سَمِعَ عِمْرَانَ بْنَ حُصَيْنٍ يُحَدِّثُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ الْحَيَاءُ لَا يَأْتِي إِلَّا بِخَيْرٍ فَقَالَ بُشَيْرُ بْنُ كَعْبٍ إِنَّهُ مَكْتُوبٌ فِي الْحِكْمَةِ أَنَّ مِنْهُ وَقَارًا وَمِنْهُ سَكِينَةً فَقَالَ عِمْرَانُ أُحَدِّثُكَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتُحَدِّثُنِي عَنْ صُحُفِكَ
y’a fɔ an ye [Muhammad bin al-Mutsanna] ani [Muhammad bin Bashyar] ani lafazh ye Ibn al-Mutsanna ta ye, u fila bɛɛ ko, a y’a fɔ an ye [Muhammad bin Ja’far] y’a fɔ an ye [Syu’bah] ka bɔ [Qatadah] a ko, ‘Ne ye [Abu i n’a fɔ Sawwar] y’a fɔ cogo min na, ko a ye [Imran bin Hushain] ka fɔta mɛn ka bɔ kira sallallaahu alahi wasallam fɛ, ko a ko: 'maloya tɛ foyi lase ni ɲuman tɛ'. Busyair bin Ka'ab ko: 'A sɛbɛnna hakilitigiya la ko maloya de la fanga ni hakilisigi bɛ bɔ'. O la [Imran] ko : 'Ne bɛna -hadisi- fɔ aw ye ka bɔ Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam fɛ, ani aw -aw ka- a fɔ ne ye min bɛ aw ka ɲɛw kan'.
Imam Muslim : 54
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ الْحَارِثِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ إِسْحَقَ وَهُوَ ابْنُ سُوَيْدٍ أَنَّ أَبَا قَتَادَةَ حَدَّثَ قَالَ كُنَّا عِنْدَ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ فِي رَهْطٍ مِنَّا وَفِينَا بُشَيْرُ بْنُ كَعْبٍ فَحَدَّثَنَا عِمْرَانُ يَوْمَئِذٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْحَيَاءُ خَيْرٌ كُلُّهُ قَالَ أَوْ قَالَ الْحَيَاءُ كُلُّهُ خَيْرٌ فَقَالَ بُشَيْرُ بْنُ كَعْبٍ إِنَّا لَنَجِدُ فِي بَعْضِ الْكُتُبِ أَوْ الْحِكْمَةِ أَنَّ مِنْهُ سَكِينَةً وَوَقَارًا لِلَّهِ وَمِنْهُ ضَعْفٌ قَالَ فَغَضِبَ عِمْرَانُ حَتَّى احْمَرَّتَا عَيْنَاهُ وَقَالَ أَلَا أَرَانِي أُحَدِّثُكَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتُعَارِضُ فِيهِ قَالَ فَأَعَادَ عِمْرَانُ الْحَدِيثَ قَالَ فَأَعَادَ بُشَيْرٌ فَغَضِبَ عِمْرَانُ قَالَ فَمَا زِلْنَا نَقُولُ فِيهِ إِنَّهُ مِنَّا يَا أَبَا نُجَيْدٍ إِنَّهُ لَا بَأْسَ بِهِ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا النَّضْرُ حَدَّثَنَا أَبُو نَعَامَةَ الْعَدَوِيُّ قَالَ سَمِعْتُ حُجَيْرَ بْنَ الرَّبِيعِ الْعَدَوِيَّ يَقُولُ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ حَدِيثِ حَمَّادِ بْنِ زَيْدٍ
[Yahya bin Habib al-Harith] ye anw [Hammad bin Zaid] lakali ka bɔ [Ishaq] fɛ - o kɔrɔ ye ko Ibn Suwaid - ko [Abu Qatadah] ye hadisi dɔ lakali, a ko, ‘An tun bɛ Imran bin Husayn fɛ kulu dɔ kɔnɔ, wa an cɛma Busyair bin Ka’b tun bɛ yen, o la [Imran bin Husayn], o waati la, a tun bɛ anw lakali, a ko, ‘The Ciden of Allah shallallahu alaihi wasallam ko: 'Maloya bɛɛ ka ɲi'. Walima a ko: ‘Maloya bɛɛ ka ɲi’. O la, Busyair bin Ka’b ko: ‘Tiɲɛ na, gafe walima hakilitigiya dɔw kɔnɔ an b’a ye ko maloya de la, lafiya ni fanga bɛ bɔ Allah ɲɛkɔrɔ, wa barikantanya bɛ bɔ maloya la’. O la, Imran dimina fo a ɲɛw bilennen don, a ko: ‘Mun na ne b’a ye ko ne b’a fɔ aw ye ka bɔ Ala ka ciden fɛ, aw bɛ ka sɔsɔli kɛ a la!’ Abu Qatadah ko: ‘O la, Imran ye hadisi segin’. Abu Qatadah ko : 'Wa Busyair fana seginna o kan tugun, fo Imran dimina'. Abu Qatdah y’a fɔ ka t’a fɛ ko ‘O la an bɛ to k’a fɔ o ko la, bawo nin kumaw bɛ bɔ an de la, e Abu Nujaid. O ye ko ɲuman ye'. A y’a fɔ an ye [Ishaq bin Ibrahim] y’a fɔ an ye [an-Nadlr] y’a fɔ an ye [Abu Na’amah al-Adawi] ko a ko, ne ye [Hujair bin ar-Rabi’ al-Adawi] mɛn a y’a fɔ ka bɔ [Imran bin Hushain] fɛ ka bɔ kira sallallaahu ‘alaihi wasallam fɛ ni i n’a fɔ Hammad bin Zaid ka hadisi.
Imam Muslim : 55
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ ح و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ جَرِيرٍ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ كُلُّهُمْ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ سُفْيَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الثَّقَفِيِّ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قُلْ لِي فِي الْإِسْلَامِ قَوْلًا لَا أَسْأَلُ عَنْهُ أَحَدًا بَعْدَكَ وَفِي حَدِيثِ أَبِي أُسَامَةَ غَيْرَكَ قَالَ قُلْ آمَنْتُ بِاللَّهِ فَاسْتَقِمْ
y’a fɔ an ye [Abu Bakr bin Abu Syaibah] ani [Abu Kuraib] fila bɛɛ ko, a y’a fɔ an ye [Ibn Numair]. -lakali wɛrɛ kɔnɔ a fɔra- Wa a ye fɛn bɛɛ fɔ an ye [Qutaibah bin Sa’id] ani [Ishaq bin Ibrahim] ka bɔ [Jarir] fɛ. -lakali wɛrɛ la a fɔra- Wa a kɛlen k’a fɔ an ye [Abu Kuraib] tun ye fɛn bɛɛ fɔ an ye [Abu Usamah] ka bɔ [Hisyam bin Urwah] la ka bɔ [a fa] la ka bɔ [Sufyan bin Abdullah ats-Tsaqafi] la a ko: ‘Ne ko: ‘E Ala ka ciden, kuma dɔ fɔ ne ye silamɛya la, ne ma mɔgɔ si ɲininka min ko la i kɔfɛ -ani Abu ka hadisi kɔnɔ Usamah- ka fara i kan'. O la, a y’a jaabi ko: ‘A fɔ ko ne dalen bɛ Allah la’ o kɔfɛ, i ka istikamah kɛ’.
Imam Muslim : 56
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحِ بْنِ الْمُهَاجِرِ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو أَنَّ رَجُلًا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْإِسْلَامِ خَيْرٌ قَالَ تُطْعِمُ الطَّعَامَ وَتَقْرَأُ السَّلَامَ عَلَى مَنْ عَرَفْتَ وَمَنْ لَمْ تَعْرِفْ
y’a fɔ an ye ko [Qutaibah bin Sa’id] y’a fɔ an ye [Laits]. -lakali wɛrɛ kɔnɔ a fɔra- Wa a fɔra an ye [Muhammad bin Rumh bin al-Muhajir] ye kunnafoni di an ma [al-Laits] ka bɔ [Yazid bin Abu Habib] fɛ ka bɔ [Abu al-Khair] fɛ ka bɔ [Abdullah bin Amru] fɛ ko cɛ dɔ ye Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam ɲininka ko: ‘Silamɛya jumɛn de ka fisa?’. A y'a jaabi ko : 'I bɛ mɔgɔw balo ani ka foli kɛ i bɛ minnu dɔn ani i tɛ minnu dɔn'.
Imam Muslim : 57
و حَدَّثَنَا أَبُو الطَّاهِرِ أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ سَرْحٍ الْمِصْرِيُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ يَقُولُا إِنَّ رَجُلًا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْمُسْلِمِينَ خَيْرٌ قَالَ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ
bɛ tali kɛ an na [Abu ath-Thahir Ahmad bin Amru bin Abdullah bin Amru bin Sarh al-Mishri] ye an ladɔnniya [Ibn Wahab] ka bɔ [Amru bin al-Harith] ka bɔ [Yazid bin Abu Habib] ka bɔ [Abu al-Khair] fɛ ko a ye [Abdullah bin Amru bin al-Ash] mɛn u fila bɛɛ la ko ‘Tiɲɛ don mɔgɔ dɔ fɛ Allah ka ciden sallallaahu alahi wasallam, silamɛ sugu jumɛn de ka fisa? A y’a jaabi ko: ‘A ye silamɛ ye, mɔgɔ wɛrɛw b’a ye ko u lafiyalen don ka bɔ a nɛnkun n’a bolo la.’
Imam Muslim : 58
حَدَّثَنَا حَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ جَمِيعًا عَنْ أَبِي عَاصِمٍ قَالَ عَبْدٌ أَنْبَأَنَا أَبُو عَاصِمٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا الزُّبَيْرِ يَقُولُ سَمِعْتُ جَابِرًا يَقُولُا سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الْمُسْلِمُ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ
A fɔra anw ye [Hasan al-Hulwani] ani [Abd bin Humaid] bɛɛ ye ka bɔ [Abu Ashim] la, [Abd] ko, a fɔra anw ye [Abu Ashim] ye ka bɔ [Ibn Juraij] ko a ye [Abu az-Zubair] mɛn a ko: ‘Ne ye [Jabir] mɛn a ko: ‘Ne ye kira sallallaahu alahi wasallam ka fɔta mɛn: 'Silamɛ -tiɲɛtigi- ye mɔgɔ ye min silamɛ tɔw bɛ lakana ka bɔ a da ni a bolo -faratiw la'.
Imam Muslim : 59
و حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْأُمَوِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي حَدَّثَنَا أَبُو بُرْدَةَ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ بْنِ أَبِي مُوسَى عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ الْإِسْلَامِ أَفْضَلُ قَالَ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ و حَدَّثَنِيهِ إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعِيدٍ الْجَوْهَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ قَالَ حَدَّثَنِي بُرَيْدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ قَالَ سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْمُسْلِمِينَ أَفْضَلُ فَذَكَرَ مِثْلَهُ
Wa a y’a fɔ an ye [Sa’id bin Yahya bin Sa’id al-Umawi] a ko, a y’a fɔ an ye [ne fa] y’a fɔ an ye [Abu Burdah bin Abdullah bin Abu Burdah bin Abu Musa] ka bɔ [Abu Burdah] ka bɔ [Abu Musa] la a ko, ne ko, ‘E Allah ka ciden, jɔn de nafa ka bon silamɛya la?’. A y’a jaabi ko: ‘Mɔgɔ min silamɛw lakananen don a ka kumajugu fɔli n’a bolow tɔɔrɔli la’. Wa a y’a fɔ n ye [Ibrahim bin Sa’id al-Juhairi] y’a fɔ n ye [Abu Usamah] a ko, a y’a fɔ n ye [Buraid bin Abdullah] ni nin sanad in ye, a ko, ‘Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam ɲininkali kɛra siɲɛ kelen ko: ‘Mɔgɔ min nafa ka bon kosɛbɛ silamɛw cɛma, o ye jɔn ye? O kɔ fɛ, a ye hadisi dɔ Fɔ i n'a fɔ nin'.
Imam Muslim : 60
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَمُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ أَبِي عُمَرَ وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ جَمِيعًا عَنْ الثَّقَفِيِّ قَالَ ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثَلَاثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ وَجَدَ بِهِنَّ حَلَاوَةَ الْإِيمَانِ مَنْ كَانَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِمَّا سِوَاهُمَا وَأَنْ يُحِبَّ الْمَرْءَ لَا يُحِبُّهُ إِلَّا لِلَّهِ وَأَنْ يَكْرَهَ أَنْ يَعُودَ فِي الْكُفْرِ بَعْدَ أَنْ أَنْقَذَهُ اللَّهُ مِنْهُ كَمَا يَكْرَهُ أَنْ يُقْذَفَ فِي النَّارِ
y’a fɔ an ye [Ishaq bin Ibrahim] ani [Muhammad bin Yahya bin Abu Umar] ani [Muhammad bin Basysyar] u bɛɛ ka bɔ [ats-Tsaqafi] ko [Ibn Abu Umar] y’a fɔ an ye [Abdul Wahhab] ka bɔ [Ayyub] ka bɔ [Abu Qilabah] ka bɔ [Anas] ka bɔ kira sallallaahu ‘alaihi wasallam, a ko : 'fɛn saba n' u bɛ mɔgɔ dɔ la o tuma na a bɛna dumuni duman dannaya nɛnɛ ; Allah n'a ka ciden bɛ min kanu ka tɛmɛ mɔgɔ tɔw bɛɛ kan, a tɛ mɔgɔ min kanu fo Allah kosɔn, wa a bɛ segin kafirili kɔniya Ala y'a kisi o ma i n'a fɔ a bɛ jahanama taa kɔniya cogo min na'.