Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadisi
Hadisi
Imam Muslim : 1
وَهُوَ الْأَثَرُ الْمَشْهُورُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ حَدَّثَ عَنِّي بِحَدِيثٍ يُرَى أَنَّهُ كَذِبٌ فَهُوَ أَحَدُ الْكَاذِبِينَ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ أَيْضًا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ وَسُفْيَانَ عَنْ حَبِيبٍ عَنْ مَيْمُونِ بْنِ أَبِي شَبِيبٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَلِكَ
Wa a tun ye kira sallallaahu alahi wasallam ka atsar tɔgɔba ye, ‘mɔgɔ o mɔgɔ ye hadisi lakali ne fɛ, min bɛ fɔ ko nkalon don, o tuma na, ale - lakalibaga - ye o nkalontigɛlaw dɔ ye’. A y’a fɔ an ye [Abu Bakr bin Abu Syaibah] y’a fɔ an ye [Waki’] ka bɔ [Syu’bah] la ka bɔ [al Hakam] la ka bɔ [Abdurrahman bin Abu Laila] la ka bɔ [Samurah bin Jundab] la. -lakali wɛrɛ kɔnɔ a kofɔra- wa a fɔra an ye fana [Abu Bakr bin Abu Syaibah] y’a fɔ an ye [Waki’] ka bɔ [Syu’bah] la ani [Sufyan] ka bɔ [Habib] la ka bɔ [Maimun bin Abu Syabib] ka bɔ [al-Mughirah bin Syu’bah] la u fila bɛɛ y’a fɔ ko ‘Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam ye nin ko in fɔ’.
Hadisi
Imam Muslim : 2
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ عَنْ شُعْبَةَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ رِبْعِيِّ بْنِ حِرَاشٍ أَنَّهُ سَمِعَ عَلِيًّا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَخْطُبُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَكْذِبُوا عَلَيَّ فَإِنَّهُ مَنْ يَكْذِبْ عَلَيَّ يَلِجْ النَّارَ
Wa a y’a fɔ an ye [Abu Bakr bin Abu Syaibah] y’a fɔ an ye [Ghundar] ka bɔ [Syu’bah] -lakali wɛrɛ kɔnɔ a kofɔra- Wa a y’a fɔ an ye [Muhammad bin al Mutsanna] ani [Ibn Basysyar] fila bɛɛ ko, a y’a fɔ an ye [Muhammad bin Ja’far] y’a fɔ an ye [Syu’bah] ka bɔ [Mansur] ka bɔ [Rib’i Hirasy] ko a ye [Ali] ka waajuli mɛn, a ko: ‘Allah ka ciden (s.a.w) ko: ‘I kana nkalon tigɛ ne tɔgɔ la, bawo mɔgɔ o mɔgɔ bɛ nkalon tigɛ ne tɔgɔ la, siga t’a la ko o bɛ taa jahanama la’.
Hadisi
Imam Muslim : 3
و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ يَعْنِي ابْنَ عُلَيَّةَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ قَالَ إِنَّهُ لَيَمْنَعُنِي أَنْ أُحَدِّثَكُمْ حَدِيثًا كَثِيرًا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ تَعَمَّدَ عَلَيَّ كَذِبًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ
[Zuhair bin Harb] ye anw [Ismail] lakali - o ye Ibn Ulayyah ye - ka bɔ [Abdul Aziz bin Shuhaib] fɛ ka bɔ [Anas bin Malik] fɛ ko a ko: ‘Tiɲɛ na, fɛn min bɛ ne bali ka hadisi caman lakali aw ye, o ye ko Allah ka ciden shallallahu ‘alaihi wasallam y’a fɔ ko: ‘Mɔgɔ o mɔgɔ ye nkalon tigɛ ni laɲini ye ne ko la, o ka a nɔ bila Tasuma ye.'
Hadisi
Imam Muslim : 4
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْغُبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي حَصِينٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ
A y’a fɔ an ye [Muhammad bin Ubaid al-Ghubari] y’a fɔ an ye [Abu Awanah] ka bɔ [Abu Hashin] ka bɔ [Abu Salih] ka bɔ [Abu Hurairah] la a ko: ‘Alla ka ciden sallallaahu ‘alaihi wasallam ko: ‘Mɔgɔ o mɔgɔ bɛ nkalon tigɛ ne tɔgɔ la, a k’a sigiyɔrɔ minɛ ka bɔ jahanama na’.
Hadisi
Imam Muslim : 5
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُبَيْدٍ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ رَبِيعَةَ قَالَ أَتَيْتُ الْمَسْجِدَ وَالْمُغِيرَةُ أَمِيرُ الْكُوفَةِ قَالَ فَقَالَ الْمُغِيرَةُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ كَذِبًا عَلَيَّ لَيْسَ كَكَذِبٍ عَلَى أَحَدٍ فَمَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ و حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ قَيْسٍ الْأَسْدِيُّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ رَبِيعَةَ الْأَسَدِيِّ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ وَلَمْ يَذْكُرْ إِنَّ كَذِبًا عَلَيَّ لَيْسَ كَكَذِبٍ عَلَى أَحَدٍ
y’a fɔ an ye [Muhammad bin Abdullah bin Numair] y’a fɔ an ye [n fa] y’a fɔ an ye [Sa’id bin Ubaid] y’a fɔ an ye [Ali bin Rabi’ah] ko a ko, ‘Ne taara misiri la k’a sɔrɔ al-Mughirah, Kufa jamanakuntigi. A ko: 'O kɔfɛ [al-Mughirah] ko: 'Ne ye Allah ka ciden sallallaahu alahi wasallam mɛn ko: 'Tiɲɛ na, nkalon tigɛ ne tɔgɔ la, o ni nkalon tigɛli ye mɔgɔ wɛrɛ tɔgɔ la, o tɛ kelen ye, mɔgɔ o mɔgɔ ye nkalon tigɛ ne tɔgɔ la ni laɲini ye, a k'a sigiyɔrɔ minɛ ka bɔ jahanama na'. Wa a fɔra ne ye [Ali bin Hujr i n’a fɔ Sa’di] y’a fɔ an ye cogo min na [Ali bin Mushir] y’a fɔ an ye [Muhammad bin Qais al Asdi] ka bɔ [Ali bin Rabi’ah al Asdi] ka bɔ [al-Mughirah bin Syu’bah] fɛ ka bɔ kira sallallaahu ‘alaihi wasallam fɛ ni o hadisi sugu ye, dɔrɔn a m’a fɔ ko, ‘Tiɲɛ na, nkalon bɛ ne tɔgɔ la a ni nkalon tigɛli tɛ kelen ye mɔgɔ tɔgɔ la'.
Hadisi
Imam Muslim : 6
و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبِي ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ قَالَا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ خُبَيْبِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ حَفْصِ بْنِ عَاصِمٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَفَى بِالْمَرْءِ كَذِبًا أَنْ يُحَدِّثَ بِكُلِّ مَا سَمِعَ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حَفْصٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ خُبَيْبِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ حَفْصِ بْنِ عَاصِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ ذَلِكَ
Wa a y’a fɔ an ye [Ubaidullah bin Mu’adz al Anbari] y’a fɔ an ye [ne fa] -lakali wɛrɛ kɔnɔ a kofɔra-, Wa a y’a fɔ an ye [Muhammad bin al Mutsanna] y’a fɔ an ye [Abdurrahman bin Mahdi] u fila bɛɛ ko, a y’a fɔ an ye [Syu’bah] ka bɔ [Khubaib bin Abdurrahman] fɛ ka bɔ [Hafsh bin Ashim] fɛ a ko, 'Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam ko: 'A bɛ se ka kɛ ko mɔgɔ ka jate nkalon ye ni a ye fɛn bɛɛ fɔ a ye min mɛn'. A y’a fɔ an ye [Abu Bakr bin Abu Syaibah] y’a fɔ an ye [Ali bin Hafsh] y’a fɔ an ye [Syu’bah] ka bɔ [Khubaib bin Abdurrahman] la ka bɔ [Hafsh bin ‘Ashim] la ka bɔ [Abu Hurairah] fɛ ka bɔ kira sallallaahu ‘alaihi wasallam fɛ ni o hadith kelen ye.
Hadisi
Imam Muslim : 7
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ قَالَ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ أَبِي أَيُّوبَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو هَانِئٍ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ مُسْلِمِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ سَيَكُونُ فِي آخِرِ أُمَّتِي أُنَاسٌ يُحَدِّثُونَكُمْ مَا لَمْ تَسْمَعُوا أَنْتُمْ وَلَا آبَاؤُكُمْ فَإِيَّاكُمْ وَإِيَّاهُمْ
Wa a y’a fɔ an ye [Muhammad bin Abdullah bin Numair] ani [Zuhair bin Harb] fila bɛɛ ko, a y’a fɔ an ye [Abdullah bin Yazid] a ko, a y’a fɔ n ye [Sa’id bin Abu Ayyub] a ko, a y’a fɔ n ye [Abu Hani’] ka bɔ [Abu Uthman Muslim bin Yasar] fɛ ka bɔ [Abu Hurairah] fɛ ka bɔ Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam, ko a ko : 'a bɛna kɛ mɔgɔ dɔw bɛ ne ka ummah laban na ka hadisi dɔ fɔ aw ye aw ma deli ka min mɛn ani aw faw fana ma min mɛn. O la, i bɛ to yɔrɔ jan, u bɛ to yɔrɔ jan'.
Hadisi
Imam Muslim : 8
و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَرْمَلَةَ بْنِ عِمْرَانَ التُّجِيبِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو شُرَيْحٍ أَنَّهُ سَمِعَ شَرَاحِيلَ بْنَ يَزِيدَ يَقُولُ أَخْبَرَنِي مُسْلِمُ بْنُ يَسَارٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَكُونُ فِي آخِرِ الزَّمَانِ دَجَّالُونَ كَذَّابُونَ يَأْتُونَكُمْ مِنْ الْأَحَادِيثِ بِمَا لَمْ تَسْمَعُوا أَنْتُمْ وَلَا آبَاؤُكُمْ فَإِيَّاكُمْ وَإِيَّاهُمْ لَا يُضِلُّونَكُمْ وَلَا يَفْتِنُونَكُمْ
y’a fɔ n ye [Harmalah bin Yahya bin Abdullah bin Harmalah bin Imran at-Tujibi] a y’a fɔ, a y’a fɔ an ye [Ibn Wahb] a ko, a y’a fɔ an ye [Abu Syuraih] ko a ye [Syarahil bin Yazid] ka fɔta mɛn, a y’a fɔ n ye [Muslim bin Yasar] ko a ye [Abu Hurairah] mɛn ko: ‘Alla ka ciden (s.a. ani Allaah ka dugawuw ka kɛ a kan) ko: ‘A bɛna kɛ Waati laban na, Dajjal nkalontigɛlaw bɛna hadisiw lase aw ma, aw ma deli ka minnu mɛn ani aw faw fana ma deli ka minnu mɛn. O la sa, aw ka aw yɔrɔ janya u la ani ka aw yɔrɔ janya u la. U tɛ se k'i lafili, u tɛ se k'i tɔgɔ tiɲɛ'.
Hadisi
Imam Muslim : 9
حَدَّثَنِي أَبُو خَيْثَمَةَ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ كَهْمَسٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ ح و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ وَهَذَا حَدِيثُهُ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا كَهْمَسٌ عَنْ ابْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ قَالَ كَانَ أَوَّلَ مَنْ قَالَ فِي الْقَدَرِ بِالْبَصْرَةِ مَعْبَدٌ الْجُهَنِيُّ فَانْطَلَقْتُ أَنَا وَحُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحِمْيَرِيُّ حَاجَّيْنِ أَوْ مُعْتَمِرَيْنِ فَقُلْنَا لَوْ لَقِينَا أَحَدًا مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلْنَاهُ عَمَّا يَقُولُ هَؤُلَاءِ فِي الْقَدَرِ فَوُفِّقَ لَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ دَاخِلًا الْمَسْجِدَ فَاكْتَنَفْتُهُ أَنَا وَصَاحِبِي أَحَدُنَا عَنْ يَمِينِهِ وَالْآخَرُ عَنْ شِمَالِهِ فَظَنَنْتُ أَنَّ صَاحِبِي سَيَكِلُ الْكَلَامَ إِلَيَّ فَقُلْتُ أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ إِنَّهُ قَدْ ظَهَرَ قِبَلَنَا نَاسٌ يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ وَيَتَقَفَّرُونَ الْعِلْمَ وَذَكَرَ مِنْ شَأْنِهِمْ وَأَنَّهُمْ يَزْعُمُونَ أَنْ لَا قَدَرَ وَأَنَّ الْأَمْرَ أُنُفٌ قَالَ فَإِذَا لَقِيتَ أُولَئِكَ فَأَخْبِرْهُمْ أَنِّي بَرِيءٌ مِنْهُمْ وَأَنَّهُمْ بُرَآءُ مِنِّي وَالَّذِي يَحْلِفُ بِهِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ لَوْ أَنَّ لِأَحَدِهِمْ مِثْلَ أُحُدٍ ذَهَبًا فَأَنْفَقَهُ مَا قَبِلَ اللَّهُ مِنْهُ حَتَّى يُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ ثُمَّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَ بَيْنَمَا نَحْنُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ إِذْ طَلَعَ عَلَيْنَا رَجُلٌ شَدِيدُ بَيَاضِ الثِّيَابِ شَدِيدُ سَوَادِ الشَّعَرِ لَا يُرَى عَلَيْهِ أَثَرُ السَّفَرِ وَلَا يَعْرِفُهُ مِنَّا أَحَدٌ حَتَّى جَلَسَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَسْنَدَ رُكْبَتَيْهِ إِلَى رُكْبَتَيْهِ وَوَضَعَ كَفَّيْهِ عَلَى فَخِذَيْهِ وَقَالَ يَا مُحَمَّدُ أَخْبِرْنِي عَنْ الْإِسْلَامِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْإِسْلَامُ أَنْ تَشْهَدَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِيَ الزَّكَاةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ وَتَحُجَّ الْبَيْتَ إِنْ اسْتَطَعْتَ إِلَيْهِ سَبِيلًا قَالَ صَدَقْتَ قَالَ فَعَجِبْنَا لَهُ يَسْأَلُهُ وَيُصَدِّقُهُ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ الْإِيمَانِ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَتُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ خَيْرِهِ وَشَرِّهِ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ الْإِحْسَانِ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنْ لَمْ تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ السَّاعَةِ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ أَمَارَتِهَا قَالَ أَنْ تَلِدَ الْأَمَةُ رَبَّتَهَا وَأَنْ تَرَى الْحُفَاةَ الْعُرَاةَ الْعَالَةَ رِعَاءَ الشَّاءِ يَتَطَاوَلُونَ فِي الْبُنْيَانِ قَالَ ثُمَّ انْطَلَقَ فَلَبِثْتُ مَلِيًّا ثُمَّ قَالَ لِي يَا عُمَرُ أَتَدْرِي مَنْ السَّائِلُ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّهُ جِبْرِيلُ أَتَاكُمْ يُعَلِّمُكُمْ دِينَكُمْ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْغُبَرِيُّ وَأَبُو كَامِلٍ الْجَحْدَرِيُّ وَأَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ قَالُوا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ مَطَرٍ الْوَرَّاقِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ قَالَ لَمَّا تَكَلَّمَ مَعْبَدٌ بِمَا تَكَلَّمَ بِهِ فِي شَأْنِ الْقَدَرِ أَنْكَرْنَا ذَلِكَ قَالَ فَحَجَجْتُ أَنَا وَحُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحِمْيَرِيُّ حَجَّةً وَسَاقُوا الْحَدِيثَ بِمَعْنَى حَدِيثِ كَهْمَسٍ وَإِسْنَادِهِ وَفِيهِ بَعْضُ زِيَادَةٍ وَنُقْصَانُ أَحْرُفٍ و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ غِيَاثٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ وَحُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَا لَقِينَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ فَذَكَرْنَا الْقَدَرَ وَمَا يَقُولُونَ فِيهِ فَاقْتَصَّ الْحَدِيثَ كَنَحْوِ حَدِيثِهِمْ عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفِيهِ شَيْءٌ مِنْ زِيَادَةٍ وَقَدْ نَقَصَ مِنْهُ شَيْئًا و حَدَّثَنِي حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنَحْوِ حَدِيثِهِمْ
y’a fɔ n ye ko [Abu Khaitsamah Zuhair bin Harb] y’a fɔ an ye [Waki’] ka bɔ [Kahmas] fɛ ka bɔ [Abdullah bin Buraidah] fɛ ka bɔ [Yahya bin Ya’mar] fɛ. -lakali wɛrɛ kɔnɔ a fɔra- Wa a y’a fɔ an ye [Ubaidullah bin Mu’adz al-’Anbari] ani nin ye hadisi ye, a y’a fɔ an ye [ne fa] y’a fɔ an ye [Kahmas] ka bɔ [Ibn Buraidah] la ka bɔ [Yahya bin Ya’mar] fɛ a ko: ‘Mɔgɔ min ye siniko kuma fɔlɔ Basrah, o tun ye Ma’bad al-Juhani ye, o la ne ni Humaid bin Abdurrahman al-Himyari taara Haji walima Umra la, o kɔfɛ an ko: ‘N’an tun bɛna Allah ka ciden sallallaahu ‘alaihi wasallam ka taamaɲɔgɔn dɔ kunbɛn, o tuma na, an tun bɛna a ɲininka u ka fɛn dɔ la min bɛ tali kɛ siniko la’. O la [Abdullah bin Umar] ye taufik -Allah- di an ma, k'a to don misiri la. O kɔfɛ, ne ni n terikɛ ye a kunbɛn, an kelen tun bɛ a kinin fɛ, tɔ kelen tun bɛ a numan fɛ. O kɔ, ne y’a miiri ko ne terikɛ bɛna kuma ne nɔ na, o de la ne ko: ‘E Abu Abdurrahman, tiɲɛ na, an ye jama dɔ ye u bɛ Kuranɛ kalan ka dɔnniya ɲini, ka tila k’a fɔ ko siniɲɛsigi tɛ yen, wa ko u ka ko ye ko kura ye - siniko walima Ala dɔnniya tɛ kɔn o ɲɛ -’ O la [Abdullah ibn Umar] y’a jaabi ko: ‘Ni aw ye nin mɔgɔw kunbɛn, aw k’u ladɔnniya ko ne hɔrɔnyalen don u ma, ani ko u hɔrɔnyalen don ne ma. Wa Ala ka baarakɛlaw bɛ kali min fɛ, ni aw dɔ tun bɛ sanu musaka i n’a fɔ Uhud kulu, a ka kanuya tun tɛna sɔn fo n’a dalen bɛ siniko la, ko ɲuman ni ko jugu.’ A ko : O kɔfɛ, a y’a daminɛ ka hadisi lakali k’a fɔ ko [Umar bin al-Khattab] ko: ‘An tun bɛ Ala ka ciden fɛ (s.a.) siɲɛ kelen, cɛ dɔ nana an fɛ, a ka finiw tun ye nɛrɛ ye kosɛbɛ, a kunsigi tun ye nɛrɛ ye kosɛbɛ, wa taama taamasiyɛn si tun tɛ ye a kan. An si m'a dɔn, fo a nana kira (s.a.w) ma, k'a gɛnɛgɛnɛ da a gɛnɛgɛnɛ kan, k'a fɔ ko: 'E Muhamadu, i ka n kunnafoni silamɛya ko la?' Allah ka ciden (s.a.w) y’a jaabi ko: ‘Seereya min b’a jira ko ala wɛrɛ tɛ yen ni Ala tɛ, wa ko Muhamadu ye a ka baarakɛla n’a ka ciden ye, ka delili sigi sen kan, ka zaka sara, ka Ramadan sunɔgɔ, ani ka hiji kɛ ka taa So kɔnɔ n’i sera ka taa a fɛ. A ko: 'I ye tiɲɛ fɔ.' Umar ko : 'o la an kabakoyara a la bawo a ye ɲininkali kɛ o ko la k'a sɛmɛntiya.' A ye ɲininkali kɛ tugun ko: ‘A fɔ ne ye nin dannaya in ko la wa? ' A y'a jaabi ko : 'Aw dalen bɛ Allah la, a ka mɛlɛkɛw la, a ka gafew la, a ka cidenw la, don laban na, ani siniɲɛsigi ɲuman ni siniko jugu la'. A ko : 'I ye tiɲɛ fɔ'. A ye ɲininkali kɛ ko : 'I ka ihsan ko fɔ n ye wa? ' A y'a jaabi ko : 'Aw bɛ Allah bato i n'a fɔ aw b'a ye, o tuma n'aw m'a ye, o tuma na tiɲɛ na, a b'aw ye'. A ye ɲininkali kɛ tugun ko: ‘Don laban bɛna kɛ tuma jumɛn? ' A y'a jaabi ko : 'Mɔgɔ min ɲininkara, o tɛ fɛn dɔn ka tɛmɛ ɲininkalikɛla kan.' A y'a ɲininka ko: 'O tuma na fɛ, i ka taamasiyɛnw fɔ n ye wa? ' A y'a jaabi ko : 'Ni jɔn ye a makɛ den bange, i ye mɔgɔ ye sennasanbara, farilankolon, faantan, bakɔrɔnbaga, nka a bɛ waso sow jɔli la'. O kɔ, a bɔra yen. O la, ne kabakoyara hali bi o tuma na a ko; 'E Umar, i b'a dɔn ɲininkalikɛla ye jɔn ye wa?' Ne y’a jaabi ko: ‘Allah n’a ka ciden de bɛ fɛn dɔn ka tɛmɛ o kan’. A ko : 'O ye Gabiriyɛli ye, a nana i fɛ k'i kalan i ka diinɛ dɔnniya la''. A fɔra an ye [Muhammad bin Ubaid al-Ghubari] ani [Abu Kamil al-Jahdari] ani [Ahmad bin Abdah] u ko, a y’a fɔ an ye [Hammad bin Yazid] ka bɔ [Mathar al Warraq] ka bɔ [Abdullah bin Buraidah] ka bɔ [Yahya bin Ya’mar] la a ko, ‘Ni Ma’bad ye fɛn dɔ fɔ min kumana o ko kan destiny, o tuma an ye ban o la'. A ko tugun ko : 'O kɔfɛ, ne ye Haji kɛ ni Humaid bin Abdurrahman al-Himyari ye'. O kɔ, u ye hadisi kofɔ ni Kahmas ka hadisi kɔrɔ ye. Sɛbɛn wɛrɛw bɛ sɔrɔ a kɔnɔ ani minnu tununna. Wa a y’a fɔ an ye [Muhammad bin Hatim] y’a fɔ an ye [Yahya bin Sa’id al Qaththan] y’a fɔ an ye [Usman bin Ghiyats] y’a fɔ an ye [Abdullah bin Buraidah] ka bɔ [Yahya bin Ya’mar] fɛ ani [Humaid bin Abdurrahman] u fila bɛɛ ko: ‘An ye [Abdullah bin Umar] kunbɛn, o kɔfɛ an ye siniko kofɔ ani u hakilina o ko la a ye hadisi lakali i n’a fɔ u y’a fɔ cogo min na ka bɔ [Umar] radialllahu ‘anhuma fɛ ka bɔ kira sallallaahu alahi wasallam fɛ, wa farali ni bɔli bɛ a kɔnɔ’. Wa a y’a fɔ an ye [Hajjaj bin ash-Sya’ir] y’a fɔ an ye [Yunus bin Muhammad] y’a fɔ an ye [al-Mu’tamir] ka bɔ [a fa] fɛ ka bɔ [Yahya bin Ya’mar] fɛ ka bɔ [Ibn Umar] fɛ ka bɔ [Umar] fɛ ka bɔ kira sallallaahu ‘alaihi wasallam fɛ ni u ka hadisi misaliw ye’.
Hadisi
Imam Muslim : 10
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ جَمِيعًا عَنْ ابْنِ عُلَيَّةَ قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي حَيَّانَ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ بْنِ عَمْرِو بْنِ جَرِيرٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا بَارِزًا لِلنَّاسِ فَأَتَاهُ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِيمَانُ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكِتَابِهِ وَلِقَائِهِ وَرُسُلِهِ وَتُؤْمِنَ بِالْبَعْثِ الْآخِرِ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِسْلَامُ قَالَ الْإِسْلَامُ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ وَلَا تُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ الْمَكْتُوبَةَ وَتُؤَدِّيَ الزَّكَاةَ الْمَفْرُوضَةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِحْسَانُ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنَّكَ إِنْ لَا تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَتَى السَّاعَةُ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ وَلَكِنْ سَأُحَدِّثُكَ عَنْ أَشْرَاطِهَا إِذَا وَلَدَتْ الْأَمَةُ رَبَّهَا فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا كَانَتْ الْعُرَاةُ الْحُفَاةُ رُءُوسَ النَّاسِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا تَطَاوَلَ رِعَاءُ الْبَهْمِ فِي الْبُنْيَانِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا فِي خَمْسٍ لَا يَعْلَمُهُنَّ إِلَّا اللَّهُ ثُمَّ تَلَا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَيُنَزِّلُ الْغَيْثَ وَيَعْلَمُ مَا فِي الْأَرْحَامِ وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ مَاذَا تَكْسِبُ غَدًا وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضٍ تَمُوتُ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ } قَالَ ثُمَّ أَدْبَرَ الرَّجُلُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رُدُّوا عَلَيَّ الرَّجُلَ فَأَخَذُوا لِيَرُدُّوهُ فَلَمْ يَرَوْا شَيْئًا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا جِبْرِيلُ جَاءَ لِيُعَلِّمَ النَّاسَ دِينَهُمْ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنَا أَبُو حَيَّانَ التَّيْمِيُّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ غَيْرَ أَنَّ فِي رِوَايَتِهِ إِذَا وَلَدَتْ الْأَمَةُ بَعْلَهَا يَعْنِي السَّرَارِيَّ
Wa a ye fɛn bɛɛ fɔ an ye [Abu Bakr bin Abu Syaibah] ani [Zuhair bin Harb] ka bɔ [Ibn Ulayyah] la, [Zuhair] ko, a y’a fɔ an ye [Ismail bin Ibrahim] ka bɔ [Abu Hayyan] la ka bɔ [Abu Zur’ah bin Amru bin Jarir] la ka bɔ [Abu Hurairah] la a ko: ‘Allah ka ciden sallallaahu ‘alaihi wasallam tun ye kelen ye don mɔgɔw ɲɛkɔrɔ , o tuma na fɛ cɛ dɔ nana a fɛ k' a fɔ ko : ' Ala ka ciden , dannaya ye mun ye ? ' A y'a jaabi ko : 'Aw dalen bɛ Allah la, a ka mɛlɛkɛw la, a ka kitabu la, aw dalen bɛ a kunbɛnni ko la, aw dalen bɛ a ka cidenw na, ani aw dalen bɛ lakununni don laban na'. A y'a ɲininka ko Ala ka ciden, silamɛya ye mun ye? ' A y'a jaabi ko silamɛya ye ko i ka Allah bato, i kana foyi fara a kan, ka seli wajibiyalenw kɛ, ka zaka wajibiyalen sara, ka sunɔgɔ Ramadan waati.' A ye ɲininkali kɛ tugun ko Ala ka ciden, ihsan ye mun ye? ' A y'a jaabi ko : 'aw bɛ Allah bato i n'a fɔ aw b'a ye, o tuma n'aw m'a ye o tuma na tiɲɛ na a b'aw ye'. A ye ɲininkali kɛ tugun ko Ala ka ciden, Lakununni don bɛna kɛ tuma jumɛn? ' A y'a jaabi ko : 'Mɔgɔ min ɲininkalen don o ko la, o si tɛ jaabi dɔn ka tɛmɛ ɲininkalikɛla kan, nka ne bɛna taamasiyɛnw fɔ aw ye; o kɔrɔ ye ko ni baarakɛla muso dɔ y'a makɛ bange. O ye taamaʃyɛn dɔ ye. -Flanan- ni mɔgɔ farilankolon, sennasanbara kɛra hadamadenya ɲɛmɔgɔ ye. O ye taamaʃyɛn dɔ ye. -Sabanan- ni bakɔrɔnw bɛ ɲɔgɔn sɔrɔ -so- sow kɔnɔ. O ye taamasyɛn dɔ ye taamasyɛn duuru kɔnɔ, mɔgɔ si t’a dɔn fo Allah,’ o kɔfɛ a sallallaahu alahi wasallam y’a kalan ko: ‘-Tiɲɛ na Allah, Kiritigɛ don dɔnni bɛ ale dɔrɔn de bolo ani ale de ye sanji lase, ka fɛn min bɛ kɔnɔbara la, a bɛ o dɔn. Wa mɔgɔ si tɛ se k’a dɔn - ni dannaya ye - a bɛna min kɛ sini. Wa mɔgɔ si tɛ se k’a dɔn a bɛna sa yɔrɔ min na dugukolo kan. Tiɲɛ na, Allah ye fɛn bɛɛ dɔnbaga ye, fɛn bɛɛ dɔnbaga-' -Qs. Luqman: 34- ye. O kɔ, cɛ bɔra yen tugun. O la, kira sallallaahu alahi wasallam ko: 'Aw ka cɛ wele ka segin ne ma'. O la, u ye weleli daminɛ tugun, nka u ma foyi ye. O la, Rasulullah sallallaahu alahi wasallam ko: 'Nin ye Jibril ye, a nana mɔgɔw kalan u ka diinɛ na''. A y’a fɔ an ye [Muhammad bin Abdullah bin Numair] y’a fɔ an ye [Muhammad bin Bisyr] y’a fɔ an ye [Abu Hayyan at-Taimi] ni nin sanad in ye hadisi dɔ la o cogo la, lakali dɔrɔn de la, kumasen bɛ yen ko: ‘Ni baarakɛla musow ye u cɛw bange, n’o ye musomusow ye’.
Hadisi
Imam Muslim : 11
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ عُمَارَةَ وَهُوَ ابْنُ الْقَعْقَاعِ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَلُونِي فَهَابُوهُ أَنْ يَسْأَلُوهُ فَجَاءَ رَجُلٌ فَجَلَسَ عِنْدَ رُكْبَتَيْهِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِسْلَامُ قَالَ لَا تُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ وَتَصُومُ رَمَضَانَ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِيمَانُ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكِتَابِهِ وَلِقَائِهِ وَرُسُلِهِ وَتُؤْمِنَ بِالْبَعْثِ وَتُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ كُلِّهِ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِحْسَانُ قَالَ أَنْ تَخْشَى اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنَّكَ إِنْ لَا تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَتَى تَقُومُ السَّاعَةُ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ وَسَأُحَدِّثُكَ عَنْ أَشْرَاطِهَا إِذَا رَأَيْتَ الْمَرْأَةَ تَلِدُ رَبَّهَا فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا رَأَيْتَ الْحُفَاةَ الْعُرَاةَ الصُّمَّ الْبُكْمَ مُلُوكَ الْأَرْضِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا رَأَيْتَ رِعَاءَ الْبَهْمِ يَتَطَاوَلُونَ فِي الْبُنْيَانِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا فِي خَمْسٍ مِنْ الْغَيْبِ لَا يَعْلَمُهُنَّ إِلَّا اللَّهُ ثُمَّ قَرَأَ { إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَيُنَزِّلُ الْغَيْثَ وَيَعْلَمُ مَا فِي الْأَرْحَامِ وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ مَاذَا تَكْسِبُ غَدًا وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضٍ تَمُوتُ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ } قَالَ ثُمَّ قَامَ الرَّجُلُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رُدُّوهُ عَلَيَّ فَالْتُمِسَ فَلَمْ يَجِدُوهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا جِبْرِيلُ أَرَادَ أَنْ تَعَلَّمُوا إِذْ لَمْ تَسْأَلُوا
y’a fɔ an ye [Zuhair bin Harb] y’a fɔ an ye [Jarir] ka bɔ [Umarah] - n’o ye Ibn al-Qa’qa’ ye - ka bɔ [Abu Zur’ah] ka bɔ [Abu Hurairah] la a ko : ‘Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam ko: ‘Aw bɛ n ɲininka’. Nka u siranna ani u tun t’a fɛ k’a ɲininka. O la, cɛ dɔ nana ka sigi a gɛnɛgɛnɛ ɲɛfɛ, cɛ in y’a ɲininka ko Ala ka ciden, silamɛya ye mun ye? ' A y'a jaabi ko silamɛya ye ko i tɛ jɛɲɔgɔnya kɛ ni Allah ye ni fɛn ye, ka seli kɛ, ka zaka sara, ka sunɔgɔ Ramadan waati.' A ko : 'I ye tiɲɛ fɔ'. O kɔ, a ye ɲininkali kɛ tugun ko Ala ka ciden, dannaya ye mun ye? ' A y'a jaabi ko : 'Aw dalen bɛ Allah la, a ka mɛlɛkɛw la, a ka kitabu la, aw dalen bɛ a kunbɛnni ko la, aw dalen bɛ a ka cidenw na, ani aw dalen bɛ lakununni don na ani aw dalen bɛ bɛɛ ka siniɲɛsigi la'. A ko : 'I ye tiɲɛ fɔ'. O kɔ, a ye ɲininkali kɛ tugun ko Ala ka ciden, ihsan ye mun ye? ' A y'a jaabi ko : 'I bɛ siran -khasyyah- Allah ɲɛ i n'a fɔ i b'a ye, o tuma n'i m'a ye o tuma na tiɲɛ na a b'i ye'. A ko : 'I ye tiɲɛ fɔ'. O kɔ, a ye ɲininkali kɛ tugun ko Ala ka ciden, kiri don bɛna kɛ tuma jumɛn? ' A y'a jaabi ko : 'Mɔgɔ min ɲininkalen don o ko la, o si tɛ jaabi dɔn ka tɛmɛ ɲininkalikɛla kan, nka ne bɛna taamasiyɛnw fɔ aw ye; o kɔrɔ ye ko n'i y' a ye ko jɔnmuso dɔ bɛ ka a matigi bange. O ye taamaʃyɛn dɔ ye. -Flanan- n’i y’a ye ko sennasanbara, tulogweren, bobo bɛ kɛ -adamadenw- ɲɛmɔgɔ ye dugukolo kan. O ye taamaʃyɛn dɔ ye. -Sabanan- n’i y’a ye ko bakɔrɔnmaralaw bɛ ɲɔgɔn sɔrɔ fo ka se sanfɛyɔrɔw ma -so- sow kɔnɔ. O ye taamaʃyɛn dɔ ye dogo taamaʃyɛn duuru la, mɔgɔ si t'o Dɔn fo Allah,' o kɔ fɛ a y'a kalan ko: '-Tiɲɛ na, Allah, Kiritigɛ don dɔnni bɛ ale dɔrɔn de bolo; ani ale de ye sanji lase, ka fɛn min bɛ kɔnɔbara la, a bɛ o dɔn. Wa mɔgɔ si tɛ se k’a dɔn - ni dannaya ye - a bɛna min kɛ sini. Wa mɔgɔ si tɛ se k’a dɔn a bɛna sa yɔrɔ min na dugukolo kan. Tiɲɛ na, Allah ye fɛn bɛɛ dɔnbaga ye, fɛn bɛɛ dɔnbaga-' -Qs. Luqman: 34- ye. O kɔ, cɛ wulila - a bɔra -, o kɔ, kira sallallaahu alahi wasallam ko : 'A wele n ma! ' O la, u y'a ɲini, nka u m'a sɔrɔ. O kɔ, Allah ka ciden (s.a.w) ko: "Nin cɛ in ye Jibril ye min b'a fɛ i ka diinɛ kalan bawo i tɛ ɲininkali kɛ."
Hadisi
Imam Muslim : 12
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ جَمِيلِ بْنِ طَرِيفِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الثَّقَفِيُّ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ فِيمَا قُرِئَ عَلَيْهِ عَنْ أَبِي سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ سَمِعَ طَلْحَةَ بْنَ عُبَيْدِ اللَّهِ يَقُولُا جَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ أَهْلِ نَجْدٍ ثَائِرُ الرَّأْسِ نَسْمَعُ دَوِيَّ صَوْتِهِ وَلَا نَفْقَهُ مَا يَقُولُ حَتَّى دَنَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا هُوَ يَسْأَلُ عَنْ الْإِسْلَامِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَمْسُ صَلَوَاتٍ فِي الْيَوْمِ وَاللَّيْلَةِ فَقَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهُنَّ قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَّوَّعَ وَصِيَامُ شَهْرِ رَمَضَانَ فَقَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهُ فَقَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَّوَّعَ وَذَكَرَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الزَّكَاةَ فَقَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهَا قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَّوَّعَ قَالَ فَأَدْبَرَ الرَّجُلُ وَهُوَ يَقُولُ وَاللَّهِ لَا أَزِيدُ عَلَى هَذَا وَلَا أَنْقُصُ مِنْهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْلَحَ إِنْ صَدَقَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ جَمِيعًا عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِي سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا الْحَدِيثِ نَحْوَ حَدِيثِ مَالِكٍ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْلَحَ وَأَبِيهِ إِنْ صَدَقَ أَوْ دَخَلَ الْجَنَّةَ وَأَبِيهِ إِنْ صَدَقَ
fɔra an ye [Qutaibah bin Sa’id bin Jamil bin Tharif bin Abdullah ats-Tsaqafi] fɛ ka bɔ [Malik bin Anas] la, lakali min kalanna a kan, ka bɔ [Abu Suhail] fɛ ka bɔ [a fa] fɛ, ko a ye [Thalhah bin Ubaidullah] mɛn a ko: ‘Cɛ dɔ bɔra Nejd mɔgɔw la, min kunsigi jɔlen tun bɛ a laban na, o nana Rasulullah sallallaahu fɛ 'alaihi wasallam , an y' a kan mugumugu mɛn , nka an ma se ka foyi faamu a ye min fɔ . a fɔ fo a gɛrɛla Rasulullah sallallaahu alahi wasallam la , a y' a sɔrɔ a bɛ ɲininkali kɛ silamɛya ko la . O la, Rasulullah sallallaahu alahi wasallam y’a jaabi ko: ‘Silamɛya bɛ delili kɛ siɲɛ duuru su ni tile kɔnɔ’. A ye ɲininkali kɛ tugun ko: ‘Yala wajibiw bɛ ne la hali bi ni ale tɛ wa? ' A y'a jaabi ko : 'Ayi, fo n'i ye sunna seli kɛ ani ka sunɔgɔ Ramadan waati'. A y’a ɲininka ko: ‘Yala wajibiw bɛ ne la hali bi ni ale tɛ wa? ' A y'a jaabi ko : 'Ayi, fo n'i ye sunna sunɔgɔ kɛ, ani Allah ka ciden sallallaahu alahi wasallam ye zaka wajibiya kofɔ a kan'. A ye ɲininkali kɛ tugun ko: ‘Yala wajibiw bɛ ne la hali bi ni ale tɛ wa? ' A y'a jaabi ko : 'Ayi, fo n'i ye sunna sadaka kɛ'. Lakalibaga ko : 'O tuma na fɛ, cɛ y'a ka lafiɲɛbɔ bɔ k'a sɔrɔ a b'a fɔ ko : 'Allah barika la, ne tɛna dɔ fara nin kan, ne tɛna dɔ bɔ a la fana'. O la, kira sallallaahu alahi wasallam ko: 'A bɛna nisɔndiya ni a -k'a kɛ-''. A ye fɛn bɛɛ fɔ an ye [Yahya bin Ayyub] ani [Qutaibah bin Sa’id] ka bɔ [Ismail bin Ja’far] la ka bɔ [Abu Suhail] la ka bɔ [a fa] la ka bɔ [Thalhah bin Ubaidullah] la ka bɔ kira sallallaahu alahi wasallam la ni nin hadisi in ye i n’a fɔ Malik ka hadis, a dɔrɔn de y’a fɔ ko ‘Allah ka ciden sallallaahu ‘alaihi wasallam ko : 'A na nisɔndiya, -a fa kosɔn- n'a bɛ tiɲɛ fɔ', walima a bɛ taa sankolo la, -a fa kosɔn- n'a bɛnnen don''.
Hadisi
Imam Muslim : 13
حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ بُكَيْرٍ النَّاقِدُ حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ نُهِينَا أَنْ نَسْأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ شَيْءٍ فَكَانَ يُعْجِبُنَا أَنْ يَجِيءَ الرَّجُلُ مِنْ أَهْلِ الْبَادِيَةِ الْعَاقِلُ فَيَسْأَلَهُ وَنَحْنُ نَسْمَعُ فَجَاءَ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْبَادِيَةِ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ أَتَانَا رَسُولُكَ فَزَعَمَ لَنَا أَنَّكَ تَزْعُمُ أَنَّ اللَّهَ أَرْسَلَكَ قَالَ صَدَقَ قَالَ فَمَنْ خَلَقَ السَّمَاءَ قَالَ اللَّهُ قَالَ فَمَنْ خَلَقَ الْأَرْضَ قَالَ اللَّهُ قَالَ فَمَنْ نَصَبَ هَذِهِ الْجِبَالَ وَجَعَلَ فِيهَا مَا جَعَلَ قَالَ اللَّهُ قَالَ فَبِالَّذِي خَلَقَ السَّمَاءَ وَخَلَقَ الْأَرْضَ وَنَصَبَ هَذِهِ الْجِبَالَ آللَّهُ أَرْسَلَكَ قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي يَوْمِنَا وَلَيْلَتِنَا قَالَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا زَكَاةً فِي أَمْوَالِنَا قَالَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا صَوْمَ شَهْرِ رَمَضَانَ فِي سَنَتِنَا قَالَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا حَجَّ الْبَيْتِ مَنْ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا قَالَ صَدَقَ قَالَ ثُمَّ وَلَّى قَالَ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لَا أَزِيدُ عَلَيْهِنَّ وَلَا أَنْقُصُ مِنْهُنَّ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَئِنْ صَدَقَ لَيَدْخُلَنَّ الْجَنَّةَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ هَاشِمٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ قَالَ قَالَ أَنَسٌ كُنَّا نُهِينَا فِي الْقُرْآنِ أَنْ نَسْأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ شَيْءٍ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمِثْلِهِ
y’a fɔ an ye [Amru bin Muhammad bin Bukair an-Naqid] y’a fɔ an ye [Hasyim bin al-Qasim Abu an-Nadlr] y’a fɔ an ye [Sulaiman bin al-Mughirah] ka bɔ [Tsabit] ka bɔ [Anas bin Malik] a ko, ‘An balila ka Allah ka ciden sallallaahu ‘alaihi wasallam ɲininka fɛn dɔ la, n’o ye an ka waleɲumandɔn ye nali la ka cɛ dɔ ka bɔ kungo kɔnɔ sigibagaw la min tun ye hakilitigi -hakilitigi- ye, o kɔfɛ a ye ɲininkali kɛ, k'an to o mɛnni na, o kɔfɛ, cɛ dɔ bɔra kungo kɔnɔ mɔgɔw nana k'a fɔ ko : 'E Muhamadu, i ka ciden nana an fɛ, o kɔfɛ a y'a fɔ an ye ko i y'a fɔ ko Allah y'i ci Rasulullah y'a jaabi ko : 'O ye tiɲɛ ye'. A y'a ɲininka ko: 'Jɔn de ye sankolow da? ' Rasulullah y'a jaabi ko : 'Allah'. A y’a ɲininka ko: ‘Jɔn de ye dugukolo da? ' Rasulullah y'a jaabi ko : 'Allah'. A y’a ɲininka ko: ‘Jɔn ye nin kuluw sigi sen kan, ka fɛn bɛɛ da u kɔnɔ, a ye fɛn minnu da? ' A y'a jaabi ko : 'Allah'. A y'a ɲininka ko : 'O tuma na fɛ, min ye sankolow da, ka dugukolo da, ka nin kuluw sigi, yala Allah de ye aw ci wa? ' A y'a jaabi ko : 'Ɔwɔ'. A y'a ɲininka ko : 'I ka ciden b'a fɔ ko an wajibiyalen don ka delili kɛ siɲɛ duuru su ni tile kɔnɔ, -yala nin ye tiɲɛ ye- wa? ' A y'a jaabi ko : 'O ye tiɲɛ ye'. A y'a ɲininka ko: 'Mɔgɔ min ye i ci, yala Allah ye yamaruya di i ma ka nin kɛ wa? ' A y'a jaabi ko : 'Ɔwɔ'. A y'a ɲininka ko : 'I ka ciden b'a fɔ ko wajibi don gafe kɔnɔ ka sunɔgɔ Ramadlan san o san, - yala nin ye tiɲɛ ye - wa? ' A y'a jaabi ko : 'Ɔwɔ'. A y'a ɲininka ko: 'Mɔgɔ min ye i ci, yala Allah ye yamaruya di i ma ka nin kɛ wa? ' A y'a jaabi ko : 'Ɔwɔ'. A y'a ɲininka ko : 'I ka ciden b'a fɔ ko an wajibiyalen don ka Hiji kɛ anw ye minnu bɛ se ka tugu a ka sira la, -yala nin ye tiɲɛ ye- wa? ' A y'a jaabi ko : 'Ɔwɔ, o ye tiɲɛ ye'. O kɔ fɛ, a y'i Yɛlɛma k'a Fɔ ko : 'Mɔgɔ min y'i Ci ni tiɲɛ ye, ne tɛna dɔ Fàra o wajibi kan, ne tɛna dɔ Bɔ a la'. O la, kira sallallaahu alahi wasallam ko: "Ni a ye min fɔ, o ye tiɲɛ ye, a bɛ don sankolo la tiɲɛ na." A y’a fɔ an ye [Abdullah bin Hasyim al-Abdi] y’a fɔ an ye [Bahz] y’a fɔ an ye [Sulaiman bin al-Mughirah] ka bɔ [Thabit] a ko, [Anas] ko, ‘An balila ka ɲininkali kɛ fɛn dɔ la ka bɔ Kuranɛ na ka taa Allah ka ciden ma’. O kɔ, a nana ni hadisi dɔ ye ni misali ye.
Hadisi
Imam Muslim : 14
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ طَلْحَةَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو أَيُّوبَ أَنَّ أَعْرَابِيًّا عَرَضَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي سَفَرٍ فَأَخَذَ بِخِطَامِ نَاقَتِهِ أَوْ بِزِمَامِهَا ثُمَّ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَوْ يَا مُحَمَّدُ أَخْبِرْنِي بِمَا يُقَرِّبُنِي مِنْ الْجَنَّةِ وَمَا يُبَاعِدُنِي مِنْ النَّارِ قَالَ فَكَفَّ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ نَظَرَ فِي أَصْحَابِهِ ثُمَّ قَالَ لَقَدْ وُفِّقَ أَوْ لَقَدْ هُدِيَ قَالَ كَيْفَ قُلْتَ قَالَ فَأَعَادَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَعْبُدُ اللَّهَ لَا تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ وَتَصِلُ الرَّحِمَ دَعْ النَّاقَةَ و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ بِشْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُثْمَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَوْهَبٍ وَأَبُوهُ عُثْمَانُ أَنَّهُمَا سَمِعَا مُوسَى بْنَ طَلْحَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ هَذَا الْحَدِيثِ
y’a fɔ an ye [Muhammad bin Abdullah bin Numair] y’a fɔ an ye [ne fa] y’a fɔ an ye [Amru bin Uthman] y’a fɔ an ye [Musa bin Talhah] a ko, a y’a fɔ n ye [Abu Ayyub], ko Beduin dɔ ye Allah ka ciden sallallaahu ‘alaihi wasallam bali k’a to taama na, o kɔfɛ a y’a ka ɲɔgɔmɛ walima a ka ɲɔgɔmɛ minɛ a reins, o kɔfɛ a ko : 'E Rasulullah, walima e Muhamadu, i ka fɛn dɔ fɔ n ye min bɛ n gɛrɛ sankolo la ani fɛn min bɛ n yɔrɔ janya jahanama la? ' Lakalibaga ko : 'O kɔfɛ kira sallallaahu alahi wasallam jɔra o kɔfɛ a y'a taamaɲɔgɔnw lajɛ, o kɔfɛ a ko : 'taufik dira a ma walima bilasirali dira a ma'. A y'a ɲininka ko: 'I ye mun fɔ? ' Lakalibaga ko : 'O kɔ, a seginna o kan'. O la, kira sallallaahu alahi wasallam ko: 'Aw bɛ Allah bato, aw kana a dusu tiɲɛ ni foyi ye, ka delili kɛ, ka zaka sara, ka teriya jɛɲɔgɔnyaw siri ɲɔgɔn na, o kɔfɛ aw ka ɲɔgɔmɛ to yen A y’a fɔ an ye [Muhammad bin Hatim] ani [Abdurrahman bin Bisyr] fila bɛɛ ko, a y’a fɔ an ye [Bahz] y’a fɔ an ye [Syu’bah] y’a fɔ an ye [Muhammad bin Uthman bin Abdullah bin Mauhab] n’a fa [Uthman] ko u fila bɛɛ ye [Musa bin Talhah] ka kuma mɛn [Abu Ayyub] fɛ ka bɔ kira sallallaahu fɛ 'alaihi wasallam ni fɛn dɔ ye i n'a fɔ nin hadisi in'.
Hadisi
Imam Muslim : 15
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ أَخْبَرَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ مُوسَى بْنِ طَلْحَةَ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ دُلَّنِي عَلَى عَمَلٍ أَعْمَلُهُ يُدْنِينِي مِنْ الْجَنَّةِ وَيُبَاعِدُنِي مِنْ النَّارِ قَالَ تَعْبُدُ اللَّهَ لَا تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ وَتَصِلُ ذَا رَحِمِكَ فَلَمَّا أَدْبَرَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنْ تَمَسَّكَ بِمَا أُمِرَ بِهِ دَخَلَ الْجَنَّةَ وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ أَبِي شَيْبَةَ إِنْ تَمَسَّكَ بِهِ
y’a fɔ an ye [Yahya bin Yahya at-Tamimi] y’a fɔ an ye [Abu al-Ahwash]. -lakali wɛrɛ la a fɔra- Wa a fɔra an ye [Abu Bakr bin Abu Syaibah] y’a fɔ an ye [Abu al-Ahwash] ka bɔ [Abu Ishaq] ka bɔ [Musa bin Talhah] ka bɔ [Abu Ayyub] la a ko, ‘Cɛ dɔ nana kira sallallaahu alaihi wasallam fɛ, ka ɲininkali kɛ ko, ‘wale dɔ jira n na min bɛ n gɛrɛ sankolo la ani bɛ ne yɔrɔ janya jahanama la wa? ' A y'a jaabi ko : 'Aw bɛ Allah bato, aw kana a yɛrɛ tanga foyi ma, ka delili kɛ, ka zakat sara, ka jɛɲɔgɔnya sabati ni aw ka denbaya ye'. A ye foli kɛ tuma min na, Allah ka ciden (s.a.w) y’a fɔ ko: “Ni a nɔrɔlen bɛ min na, a yamaruyara ka min kɛ, siga t’a la, a bɛ don sankolo la.”. Wa [Ibn Abu Syaibah] ka tariku dɔ kɔnɔ, ‘N’a nɔrɔla a la’.
Hadisi
Imam Muslim : 16
و حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ إِسْحَقَ حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ أَعْرَابِيًّا جَاءَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ دُلَّنِي عَلَى عَمَلٍ إِذَا عَمِلْتُهُ دَخَلْتُ الْجَنَّةَ قَالَ تَعْبُدُ اللَّهَ لَا تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ الْمَكْتُوبَةَ وَتُؤَدِّي الزَّكَاةَ الْمَفْرُوضَةَ وَتَصُومُ رَمَضَانَ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا أَزِيدُ عَلَى هَذَا شَيْئًا أَبَدًا وَلَا أَنْقُصُ مِنْهُ فَلَمَّا وَلَّى قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ سَرَّهُ أَنْ يَنْظُرَ إِلَى رَجُلٍ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَلْيَنْظُرْ إِلَى هَذَا
Wa a y’a fɔ n ye [Abu Bakr bin Ishaq] y’a fɔ an ye [Affan] y’a fɔ an ye [Wuhaib] y’a fɔ an ye [Yahya bin Sa’id] ka bɔ [Abu Zur’ah] fɛ ka bɔ [Abu Hurairah] fɛ ko Beduin dɔ nana Ala ka ciden sallallaahu ‘alaihi wasallam fɛ k’a fɔ ko : ‘E Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam, i ka min jira kɛwalew ni ne bɛ u waleya. ne bɛ taa sankolo la wa? ' A y'a jaabi ko: 'Aw bɛ Allah bato, aw kana a yɛrɛ tanga foyi ma, ka seli wajibiyalenw kɛ, ka zaka wajibiyalen sara, ka sunɔgɔ Ramadan waati.' A ko : 'Ne ni bɛ min bolo, ne tɛna dɔ fara nin kan fo abada, ne tɛna dɔ bɔ a la'. A ye foli kɛ tuma min na, Allah ka ciden ko: «Mɔgɔ o mɔgɔ b’a fɛ ka cɛ ye ka bɔ sankolola mɔgɔw la, o k’a filɛ.»
Hadisi
Imam Muslim : 17
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَاللَّفْظُ لِأَبِي كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ قَالَ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ النُّعْمَانُ بْنُ قَوْقَلٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ إِذَا صَلَّيْتُ الْمَكْتُوبَةَ وَحَرَّمْتُ الْحَرَامَ وَأَحْلَلْتُ الْحَلَالَ أَأَدْخُلُ الْجَنَّةَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ و حَدَّثَنِي حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ وَالْقَاسِمُ بْنُ زَكَرِيَّاءَ قَالَا حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ شَيْبَانَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ وَأَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ قَالَ قَالَ النُّعْمَانُ بْنُ قَوْقَلٍ يَا رَسُولَ اللَّهِ بِمِثْلِهِ وَزَادَا فِيهِ وَلَمْ أَزِدْ عَلَى ذَلِكَ شَيْئًا
y’a fɔ an ye [Abu Bakr bin Abu Syaibah] ani [Abu Kuraib] ani Abu Kuraib ka lafazhnya, u fila bɛɛ ko, a y’a fɔ an ye [Abu Mu’awiyah] ka bɔ [al-A’masy] ka bɔ [Abu Sufyan] ka bɔ [Jabir] a ko, ‘An-Nu’man bin Qauqal nana kira sallallaahu alahi wasallam fɛ ka ɲininkali kɛ, 'E Allah ka ciden, i hakilina ye mun ye ni ne ye wajibi deli kɛ, ka fɛn dɔ bali min ye haramu ye ani ka sira di fɛn dɔ ma min ye halal ye, yala ne bɛ taa sankolo la wa? ' Nabila sallallaahu alahi wasallam y'a jaabi ko : 'Ɔwɔ'. Wa a y’a fɔ n ye [Hajjaj bin ash-Sya’ir] ani [al-Qasim bin Zakariya’] u fila bɛɛ ko, a y’a fɔ an ye [Ubaidullah bin Musa] ka bɔ [Syaiban] ka bɔ [al-A’masy] ka bɔ [Abu Salih] fɛ ani [Abu Sufyan] ka bɔ [Jabir] fɛ a ko, ‘An-Nu’man bin Qauqal ko: ‘E Allah ka ciden’, ni o ɲɔgɔnna ye rapɔɔri, ale dɔrɔn de y’a fara a kan ko ‘Wa n tɛna iota kelen fara o kan’.
Hadisi
Imam Muslim : 18
و حَدَّثَنِي سَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ أَعْيَنَ حَدَّثَنَا مَعْقِلٌ وَهُوَ ابْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ أَنَّ رَجُلًا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَرَأَيْتَ إِذَا صَلَّيْتُ الصَّلَوَاتِ الْمَكْتُوبَاتِ وَصُمْتُ رَمَضَانَ وَأَحْلَلْتُ الْحَلَالَ وَحَرَّمْتُ الْحَرَامَ وَلَمْ أَزِدْ عَلَى ذَلِكَ شَيْئًا أَأَدْخُلُ الْجَنَّةَ قَالَ نَعَمْ قَالَ وَاللَّهِ لَا أَزِيدُ عَلَى ذَلِكَ شَيْئًا
fɔra ne ye [Salamah bin Syabib] ko [al-Hasan bin A’yan] ye anw [Ma’qil] lakali - o kɔrɔ ye ko Ibn Ubaidullah - ka bɔ [Abu az-Zubair] fɛ ka bɔ [Jabir] fɛ ko cɛ dɔ ye Allah ka ciden (s.a.w) ɲininka ko: ‘E hakilina ye mun ye ni ne ye delili wajibiyalenw kɛ, Ramadan ka sunɔgɔ, ka kɛ min dagalen don, o bɛ sɔn, ka min dagalen bali, nka ne tɛ foyi fara o kan, yala ne bɛna don alijɛnɛ na wa?' Allah ka ciden (s.a.w) y'a jaabi ko: 'Ɔwɔ'. A ko Ala barika la, ne tɛna foyi fara o kan.
Hadisi
Imam Muslim : 19
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ الْهَمْدَانِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ يَعْنِي سُلَيْمَانَ بْنَ حَيَّانَ الْأَحْمَرَ عَنْ أَبِي مَالِكٍ الْأَشْجَعِيِّ عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسَةٍ عَلَى أَنْ يُوَحَّدَ اللَّهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَصِيَامِ رَمَضَانَ وَالْحَجِّ فَقَالَ رَجُلٌ الْحَجُّ وَصِيَامُ رَمَضَانَ قَالَ لَا صِيَامُ رَمَضَانَ وَالْحَجُّ هَكَذَا سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
y’a fɔ an ye [Muhammad bin Abdullah bin Numair al-Hamdani] y’a fɔ an ye [Abu Khalid] - n’o ye Sulaiman bin Hayyan al-Ahmar ye - ka bɔ [Abu Malik al-Asyja’i] fɛ ka bɔ [Sa’ad bin Ubaidah] fɛ ka bɔ [Ibn Umar] fɛ ka bɔ kira sallallaahu alahi wasallam fɛ, a ko: ‘Islam jɔra duuru kan jusigilanw : o ye ko Allah ka fara ɲɔgɔn kan , ka delili sigi sen kan , ka zaka dafa , ka Ramadan sunɔgɔ , ani ka haji kɛ . Cɛ dɔ y'a ɲininka ko : 'Haji ni -o kɔfɛ- Ramadan sunɔgɔ ye mun ye'. A y'a jaabi ko : 'Ayi, sunɔgɔ Ramadan na ani -o kɔfɛ- Haji'. O cogo la ne y'a mɛn Allah ka ciden sallallaahu 'alaihi wasallam' fɛ.
Hadisi
Imam Muslim : 20
و حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ عُثْمَانَ الْعَسْكَرِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّاءَ حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ طَارِقٍ قَالَ حَدَّثَنِي سَعْدُ بْنُ عُبَيْدَةَ السُّلَمِيُّ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسٍ عَلَى أَنْ يُعْبَدَ اللَّهُ وَيُكْفَرَ بِمَا دُونَهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَحَجِّ الْبَيْتِ وَصَوْمِ رَمَضَانَ
y’a fɔ an ye [Sahl bin Uthman al-Askari] y’a fɔ an ye [Yahya bin Zakariya] y’a fɔ an ye [Sa’ad bin Thariq] a ko, a y’a fɔ n ye [Sa’ad bin Ubaidah as-Sulami] ka bɔ [Ibn Umar] fɛ ka bɔ kira sallallaahu ‘alaihi wasallam fɛ, a ko: ‘Silamɛya sigira jusigilan duuru kan: O ye ko Allah be bato ani ko fɛn wɛrɛw ka kan ka tɔgɔ tiɲɛ, ka deliliw sigi sen kan, ka zaka dafa, ka Haji kɛ Baitullah la, ani ka sunɔgɔ Ramadan waati la.
