Embrasser l'Islam, cliquez ici
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith

Hadith

Imam Muslim : 41

حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ رُشَيْدٍ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ يَعْنِي ابْنَ مُسْلِمٍ عَنْ ابْنِ جَابِرٍ قَالَ حَدَّثَنِي عُمَيْرُ بْنُ هَانِئٍ قَالَ حَدَّثَنِي جُنَادَةُ بْنُ أَبِي أُمَيَّةَ حَدَّثَنَا عُبَادَةُ بْنُ الصَّامِتِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ قَالَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ وَأَنَّ عِيسَى عَبْدُ اللَّهِ وَابْنُ أَمَتِهِ وَكَلِمَتُهُ أَلْقَاهَا إِلَى مَرْيَمَ وَرُوحٌ مِنْهُ وَأَنَّ الْجَنَّةَ حَقٌّ وَأَنَّ النَّارَ حَقٌّ أَدْخَلَهُ اللَّهُ مِنْ أَيِّ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ الثَّمَانِيَةِ شَاءَ و حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدَّوْرَقِيُّ حَدَّثَنَا مُبَشِّرُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ عُمَيْرِ بْنِ هَانِئٍ فِي هَذَا الْإِسْنَادِ بِمِثْلِهِ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ أَدْخَلَهُ اللَّهُ الْجَنَّةَ عَلَى مَا كَانَ مِنْ عَمَلٍ وَلَمْ يَذْكُرْ مِنْ أَيِّ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ الثَّمَانِيَةِ شَاءَ

Nettali nu [Dawud bin Rusyaid] wax nu [al-Walid] -maanaam Ibn Muslim- ci [Ibn Jabir] mu wax, wax nu [Umair bin Hani'] mu wax, wax nu [Junadah bin Abu Umayyah] wax nu [Ubadah bin Ash'lahallah wax Shahaullahal' mu ne: 'Ku wax ñaari Kalimah Shahada, maanaam: amul yàlla -ku yelloo ñu jaamu ko- ludul Yàlla kese, amul àndadoo ci moom, te Muhamed, jaam bi ak Yonent bi, seede na ni Yonent bi Isa mooy jaamu Yàlla, doomu Yonent bi ak jaam bi Maryam- ruuh ci moom, asamaan dëgg la, jahannama itam dëgg la, foofu la Yàlla di duggee ci benn ci juróom ñatti buntu asamaan yi mu bëgg. Mubasysyir bin Ismail newoon nañu ko ci al-Auza'i ci Umair bin Hani ci sanad bi ak misaal bi, mu wax rek ni: 'Yàlla dugg na ci jëfam' te waxul ci bëgg-bëggam.

Hadith

Imam Muslim : 42

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى بْنِ حَبَّانَ عَنْ ابْنِ مُحَيْرِيزٍ عَنْ الصُّنَابِحِيِّ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ أَنَّهُ قَالَ دَخَلْتُ عَلَيْهِ وَهُوَ فِي الْمَوْتِ فَبَكَيْتُ فَقَالَ مَهْلًا لِمَ تَبْكِي فَوَاللَّهِ لَئِنْ اسْتُشْهِدْتُ لَأَشْهَدَنَّ لَكَ وَلَئِنْ شُفِّعْتُ لَأَشْفَعَنَّ لَكَ وَلَئِنْ اسْتَطَعْتُ لَأَنْفَعَنَّكَ ثُمَّ قَالَ وَاللَّهِ مَا مِنْ حَدِيثٍ سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَكُمْ فِيهِ خَيْرٌ إِلَّا حَدَّثْتُكُمُوهُ إِلَّا حَدِيثًا وَاحِدًا وَسَوْفَ أُحَدِّثُكُمُوهُ الْيَوْمَ وَقَدْ أُحِيطَ بِنَفْسِي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ شَهِدَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ حَرَّمَ اللَّهُ عَلَيْهِ النَّارَ

Daf nu wax ni [Qutaybah bin Sa'id] neena nu [Laits] ci [Ibn Ajlan] ci [Muhamed bin Yahya] ci [Ibn Muhairiz] ci [Ash-Shunabihi] ci [Ubadah bin Ash-Shamit] ni, 'Bima ko seeti, daa sonn lool. Muni ma, 'Xaaral, lu tax ngay jooy? Wallaahi, sudee dee naa martyr, maa ngi lay seede, te suñu ma joxee intercession, maa ngi lay ñaanal, te su ma ko mënee, dama lay jox njariñ. Muni ma wallaahi amul benn xadiis bu ma dégg ci Yonent Yàlla sallallaahu aleyhi wasallam ci yaw bu am yiw ci moom waaye bu wér dinaa la ko wax lu dul benn xadiis rekk, te dinaa la ko wax tay. Te loolu mooma dugal ci sama bopp. Dégg naa Yonent Yàlla (Jàmmi Yàlla na ko Yàlla dolli xéewël ak mucc) naan: “Ku seede ne amul yàlla - yelloo jaamu – ludul Yàlla, te Muhamed mooy ndawu Yàlla, Yàlla dina ko tere safara”.

Hadith

Imam Muslim : 43

حَدَّثَنَا هَدَّابُ بْنُ خَالِدٍ الْأَزْدِيُّ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ كُنْتُ رِدْفَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ بَيْنِي وَبَيْنَهُ إِلَّا مُؤْخِرَةُ الرَّحْلِ فَقَالَ يَا مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ قُلْتُ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ ثُمَّ سَارَ سَاعَةً ثُمَّ قَالَ يَا مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ قُلْتُ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ ثُمَّ سَارَ سَاعَةً ثُمَّ قَالَ يَا مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ قُلْتُ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ هَلْ تَدْرِي مَا حَقُّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ قَالَ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّ حَقَّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ أَنْ يَعْبُدُوهُ وَلَا يُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا ثُمَّ سَارَ سَاعَةً قَالَ يَا مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ قُلْتُ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ هَلْ تَدْرِي مَا حَقُّ الْعِبَادِ عَلَى اللَّهِ إِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ قَالَ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ أَنْ لَا يُعَذِّبَهُمْ

Neena ñu [Haddab bin Khalid al-Azdi] ne nu [Hammam] ne nu [Qatadah] ne nu [Anas bin Malik] ci [Mu'adz bin Jabal] mu ne: 'Bi ñu ma àndoon ak Yonent bi (saw) ak Yonent bi, amul woon benn tukki bu sori diggante moom ak moom. Mu woo ne: “Yaw Muhaadd bin Jabal!” Ma wéy di tontu niko, Maa ngi lay woote, yaw Yonent Yàlla bi. Nu wéyal sunu tukki. Ba noppi mu woowaat ne ko: “Yaw Muhaadd bin Jabal!” Ma tontu ko, "Maa ngi def sa woote, yaw Yonent Yàlla". Nu wéyal sunu dox ba noppi mu woowaat ne: Yaw Mu'adz bin Jabal! Ma tontuwaat ko, "Nangu naa sa woote, yaw Yonent Yàlla". Mu ne ko ndax xam nga farata yi nit ñi wara am ci Yàlla ? Ma tontu ne Yàlla ak Yonentam ñoo gën a xam. Mu ne: “loolu mooy jaamu ko te baña bokk ak moom”. Nu wéyal sunu tukki ab diir, mu woowaat: 'Yaw Mu'adz bin Jabal!' Ma tontu ko, "Maa ngi def sa woote, yaw Yonent Yàlla". Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallam nee na: Ndax xam ngeen luy faratalu Yàlla ci nit bu ñuy def mbir yi ma waxoon bu njëkk? Ma tontu ne Yàlla ak Yonentam ñoo gën a xam. Mujjee na wax : Yalla du leen fitnaal.

Hadith

Imam Muslim : 44

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ سَلَّامُ بْنُ سُلَيْمٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ كُنْتُ رِدْفَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى حِمَارٍ يُقَالُ لَهُ عُفَيْرٌ قَالَ فَقَالَ يَا مُعَاذُ تَدْرِي مَا حَقُّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ وَمَا حَقُّ الْعِبَادِ عَلَى اللَّهِ قَالَ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّ حَقَّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ أَنْ يَعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا يُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَحَقُّ الْعِبَادِ عَلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ أَنْ لَا يُعَذِّبَ مَنْ لَا يُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفَلَا أُبَشِّرُ النَّاسَ قَالَ لَا تُبَشِّرْهُمْ فَيَتَّكِلُوا

Abu Bakr bin Abu Syaibah neena ñu Abu Ishaq, Amru bin Maimun, Mu'adz bin Jabal, dafa wax ni, "maa ngi ànd ak Yonent Yàlla ci mbaam mu tuddu Ufair." Mu ne ko: “Yaw Mu’adz ndax xam nga luy yoonu Yàlla ci jaam ak luy yoonu jaam ci Yàlla”. Mu'adz ne ko: "Ma tontu ko, Yàlla ak Yonentam ñoo gën a xam". Mu ne leen: “Dëgg la, yelleefu Yàlla ci jaam yi mooy ngeen jaamu Yàlla te baña ko rëcci ci dara, te yelleefu jaam ci Yàlla mooy ñu bañ leen sonal ci képp ku ko rëcci ci dara”. Mu'adz ne ko: "Dama ne kon, yaw Yonent Yàlla, ndax mënu ma waare lii ci nit ñi? Mu tontu ko ni: 'Bul leen ko wax, ñu wóolu ko'.

Hadith

Imam Muslim : 45

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي حَصِينٍ وَالْأَشْعَثِ بْنِ سُلَيْمٍ أَنَّهُمَا سَمِعَا الْأَسْوَدَ بْنَ هِلَالٍ يُحَدِّثُ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا مُعَاذُ أَتَدْرِي مَا حَقُّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ قَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ أَنْ يُعْبَدَ اللَّهُ وَلَا يُشْرَكَ بِهِ شَيْءٌ قَالَ أَتَدْرِي مَا حَقُّهُمْ عَلَيْهِ إِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ فَقَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ أَنْ لَا يُعَذِّبَهُمْ حَدَّثَنَا الْقَاسِمُ بْنُ زَكَرِيَّاءَ حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ عَنْ زَائِدَةَ عَنْ أَبِي حَصِينٍ عَنْ الْأَسْوَدِ بْنِ هِلَالٍ قَالَ سَمِعْتُ مُعَاذًا يَقُولُا دَعَانِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَجَبْتُهُ فَقَالَ هَلْ تَدْرِي مَا حَقُّ اللَّهِ عَلَى النَّاسِ نَحْوَ حَدِيثِهِمْ

Mu wax nu [Muhamed bin al-Mutsanna] ak [Ibn al-Mutsanna], [Muhamed bin al-Mutsanna] wax nu [Muhamed bin al-Mutsanna] wax nu [Syu'bah] ci [Abu Hushain] ak [Al-Asy'ath bin te Sulaim] ni ñoom ñaar dégg nañu biMuswall ci [al- Jabal] mu ne ko: 'Yaw Mu'adz, ndax xam nga yelleef yi Yàlla am ci jaam yi?' Mu'adz tontu ko ne Yàlla ak Yonent bi ñoo ko gëna xam. Mu ne: “Maanaam dañu koy jaamu Yàlla te du ko bokkaale dara”. Mu dellu niko: Kon ban yelleef la nit ñi am ci Yàlla su ñu defee loolu? Mu'adz tontu ko ne Yàlla ak Yonent bi ñoo gën xam. Muni: “Yàlla duko sonal”. Neena ñu [al Qasim bin Zakariya] ne nu [Husain] ci [Zaida] ci [Abu Husain] ci [Aswad bin Hilal] mu ne; Dégg naa [Mua'dz] naan: Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallaam woo na ma, ma tontu ko. Mu laaj ko: 'Ban yelleef la Yàlla am ci nit ñi...ni ko seen xadiis waxee'.

Hadith

Imam Muslim : 46

حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ يُونُسَ الْحَنَفِيُّ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو كَثِيرٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو هُرَيْرَةَ قَالَ كُنَّا قُعُودًا حَوْلَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَعَنَا أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ فِي نَفَرٍ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ بَيْنِ أَظْهُرِنَا فَأَبْطَأَ عَلَيْنَا وَخَشِينَا أَنْ يُقْتَطَعَ دُونَنَا وَفَزِعْنَا فَقُمْنَا فَكُنْتُ أَوَّلَ مَنْ فَزِعَ فَخَرَجْتُ أَبْتَغِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَيْتُ حَائِطًا لِلْأَنْصَارِ لِبَنِي النَّجَّارِ فَدُرْتُ بِهِ هَلْ أَجِدُ لَهُ بَابًا فَلَمْ أَجِدْ فَإِذَا رَبِيعٌ يَدْخُلُ فِي جَوْفِ حَائِطٍ مِنْ بِئْرٍ خَارِجَةٍ وَالرَّبِيعُ الْجَدْوَلُ فَاحْتَفَزْتُ كَمَا يَحْتَفِزُ الثَّعْلَبُ فَدَخَلْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ فَقُلْتُ نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ مَا شَأْنُكَ قُلْتُ كُنْتَ بَيْنَ أَظْهُرِنَا فَقُمْتَ فَأَبْطَأْتَ عَلَيْنَا فَخَشِينَا أَنْ تُقْتَطَعَ دُونَنَا فَفَزِعْنَا فَكُنْتُ أَوَّلَ مِنْ فَزِعَ فَأَتَيْتُ هَذَا الْحَائِطَ فَاحْتَفَزْتُ كَمَا يَحْتَفِزُ الثَّعْلَبُ وَهَؤُلَاءِ النَّاسُ وَرَائِي فَقَالَ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ وَأَعْطَانِي نَعْلَيْهِ قَالَ اذْهَبْ بِنَعْلَيَّ هَاتَيْنِ فَمَنْ لَقِيتَ مِنْ وَرَاءِ هَذَا الْحَائِطِ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ مُسْتَيْقِنًا بِهَا قَلْبُهُ فَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ فَكَانَ أَوَّلَ مَنْ لَقِيتُ عُمَرُ فَقَالَ مَا هَاتَانِ النَّعْلَانِ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ فَقُلْتُ هَاتَانِ نَعْلَا رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَنِي بِهِمَا مَنْ لَقِيتُ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ مُسْتَيْقِنًا بِهَا قَلْبُهُ بَشَّرْتُهُ بِالْجَنَّةِ فَضَرَبَ عُمَرُ بِيَدِهِ بَيْنَ ثَدْيَيَّ فَخَرَرْتُ لِاسْتِي فَقَالَ ارْجِعْ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ فَرَجَعْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَجْهَشْتُ بُكَاءً وَرَكِبَنِي عُمَرُ فَإِذَا هُوَ عَلَى أَثَرِي فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا لَكَ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ قُلْتُ لَقِيتُ عُمَرَ فَأَخْبَرْتُهُ بِالَّذِي بَعَثْتَنِي بِهِ فَضَرَبَ بَيْنَ ثَدْيَيَّ ضَرْبَةً خَرَرْتُ لِاسْتِي قَالَ ارْجِعْ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ يَا عُمَرُ مَا حَمَلَكَ عَلَى مَا فَعَلْتَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي أَبَعَثْتَ أَبَا هُرَيْرَةَ بِنَعْلَيْكَ مَنْ لَقِيَ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ مُسْتَيْقِنًا بِهَا قَلْبُهُ بَشَّرَهُ بِالْجَنَّةِ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَلَا تَفْعَلْ فَإِنِّي أَخْشَى أَنْ يَتَّكِلَ النَّاسُ عَلَيْهَا فَخَلِّهِمْ يَعْمَلُونَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَخَلِّهِمْ

Mu wax nu [Zuhair bin Harb] wax nu [Omar bin Yunus al-Hanafi] wax nu [Ikrimah bin Ammar] wax nu [Abu Kathir] wax nu [Abu Kathir] wax nu, wax nu [Abu Hurairah] wax nu, 'Ci benn xare nu daan toog benn yoon ci Yonent Yàlla ak nun ak Bakaalahu sa Omar. Ba noppi mu dem fu nu wër, mu yeex ñibbi, nu jaaxle ndax noon yi dina ñu ko jàpp wala mu daj musiba. Nun ñépp danu jaaxlewoon lool, te ki ma gënoon jaaxle ci limu dundu mooy man. Ci noonu ma jog dem seeti Rasulullah Sallallaahu aleyhi wasallam ba ma yegsi ci jardin bu Ansar yi bokk ci Bani Najjar. Ma wër ko yépp yàkkamti gis buntu, waaye gisuma ko. Ci noonu mu am dex guy wal ci bitim jardin bi, dugg ci benn koñu jardin bi. Ma jéema dugg ni furet di jéeme dugg ci pax mu sew. Té ma fekk tamit Yonente bi sallallaahu aleyhi wasallam. Mu yuuxu naan: Abu Hurayra! Ma tontu ko: Waaw, yaw Yonent bi. Lu xew?', laaj. Ma tontu ko ne: “waaw, yaw Yonent bi, danga nekkoon ak nun, ci noonu, ci lu gàtt nga bàyyi nu, dootoo dellusi lu yàgg ba nu jaaxle lool ci sa mucc, rawatina man, yaw Yonent bi. Ci noonu ma jéeme dugg ci jardin bi ci pax mu xat lool melni furet, ñoom - yeneen xarit - ñu ngi nekkoon ci sama ginaaw. Bi muy wax mu jox ma ñaari dàll yi: 'Yaw Abu Hurairah, jëlal sama ñaari dàll yii, te képp ku nga dajeel ci ginaaw jardin bi dina seede ni amul yàlla - bu yelloo ñu jaamu ko - ludul Yàlla te moo jëmbat ngëm googu ci xolam, kon jox ko xibaaru asamaan si.' Te ki ma njëkka dajeel mooy Omar, mu laaj ma, 'Lu xew ci ñaari dàll yooyu, yaw Abu Hurairah? Ma tontu ko ni, 'Lii mooy ñaari dàll yu Yonent bi sallallaahu 'alaihi wasallam, muni ma jël leen, ma yónnee ma xibaaru asamaan si ki ma njëkka dajeel, fekk moom seedeel ni amul yàlla - yelloo jaamu - ludul Yàlla, te gëm na ko ak xolam'. Omar daal di may dóor loxoom ci diggu sama dënn bi, ba ma daanu, ba noppi ni, 'Dellul, yaw Abu Hurairah! Ma dellu ci Yonent bi, kanam gaa ngi tëye ay rangooñ, mu gis ni Omar itam daf may topp. Ci saasi Yonent bi laaj ko: Abu Hurayrah, lu la dal? Ma tontu ko, 'Daje naa ak Omar, teg ci ma wax ko li nga ma sant ma def, waaye ci saasi mu dóor ma bu baax ci plexus solaire ba ma daanu, ginaaw ga mu ne, 'Dellu! ’ Ndaw si ni ko: “Yaw Omar, lu tax nga def lii? Omar tontu ko niko: «Yaw Yonent Yàlla, ndax dëgg la nga yónnee Abu Hurairah ak sa ñaari dàll, nga wax ko mu wax ki mu njëkka dajeel ci aljanna, fekk moom seedeel ni amul yàlla bu yelloo jaamu, ludul Yàlla ak ngëm gu dëgër ci xolam? Mu tontu ko: 'Waaw, loolu mooy dëgg'. Omar niko: 'Yaw Yonent bi, bul def loolu, ndax maa ngi ragal lool nit ñi di ko gëm, ñu def jëf yu baax'. Resulullah waxna Abu Hurairah Pent: 'Nañu xam hadith bii.

Hadith

Imam Muslim : 47

حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ أَخْبَرَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ قَتَادَةَ قَالَ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ رَدِيفُهُ عَلَى الرَّحْلِ قَالَ يَا مُعَاذُ قَالَ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ يَا مُعَاذُ قَالَ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ يَا مُعَاذُ قَالَ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ مَا مِنْ عَبْدٍ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ إِلَّا حَرَّمَهُ اللَّهُ عَلَى النَّارِ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفَلَا أُخْبِرُ بِهَا النَّاسَ فَيَسْتَبْشِرُوا قَالَ إِذًا يَتَّكِلُوا فَأَخْبَرَ بِهَا مُعَاذٌ عِنْدَ مَوْتِهِ تَأَثُّمًا

Mu wax nu [Ishaq bin Mansur] wax nu [Mu'adz bin Hisham] mu ne, wax nu [sama pàppa] ci [Qatadah] mu ne, wax nu [Anas bin Malik] ni Yonent Yàlla -ci benn tukki-, fekk Mu'adz bin Jabal dafa nekkoon ci kaw otoom: 'Yaw Mu'adz!' Mu'adz tontu ko, "maa ngi def sa woote, yaw Yonent Yàlla". Rasulullah Sallallahu Aleyhi wasallam woowaat ko: 'Yaw Mu'adz!' Ma tontuwaat ko ne: “Maa ngi lay woote, yaw Yonent Yàlla”. Rasulullah aleyhi wasallam woo na: 'Yaw Mu'adz!' Ma tontuwaat ko ne: “Maa ngi lay woote, yaw Yonent Yàlla”. Resulullah sallallaahu 'alaihi wasallam dafa wax ni: 'Ku wax ñaari Kalimah yi ci ngëm, maanaam: amul yàlla - yelloo jaamu - ludul Yàlla, te Muhamed mooy jaamam ak ndawam, dina mucc ci safara safara'. Mu'adz niko, ndax mën naa wax nit ñi mbir mi, ñu tasaare xibaar bu neex bii? Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallam dafa wax ni: 'Suñu ko defee, dina ñu ko wéeru.' Mu'adz daal di tasaare xibaar bi balaa muy génn àdduna, ndax dafa ragaloon ni dina ñu koy tuumal ndax dafa nëbb hadith bi.

Hadith

Imam Muslim : 48

حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ يَعْنِي ابْنَ الْمُغِيرَةِ قَالَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ حَدَّثَنِي مَحْمُودُ بْنُ الرَّبِيعِ عَنْ عِتْبَانَ بْنِ مَالِكٍ قَالَ قَدِمْتُ الْمَدِينَةَ فَلَقِيتُ عِتْبَانَ فَقُلْتُ حَدِيثٌ بَلَغَنِي عَنْكَ قَالَ أَصَابَنِي فِي بَصَرِي بَعْضُ الشَّيْءِ فَبَعَثْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنِّي أُحِبُّ أَنْ تَأْتِيَنِي فَتُصَلِّيَ فِي مَنْزِلِي فَأَتَّخِذَهُ مُصَلًّى قَالَ فَأَتَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ شَاءَ اللَّهُ مِنْ أَصْحَابِهِ فَدَخَلَ وَهُوَ يُصَلِّي فِي مَنْزِلِي وَأَصْحَابُهُ يَتَحَدَّثُونَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ أَسْنَدُوا عُظْمَ ذَلِكَ وَكُبْرَهُ إِلَى مَالِكِ بْنِ دُخْشُمٍ قَالُوا وَدُّوا أَنَّهُ دَعَا عَلَيْهِ فَهَلَكَ وَوَدُّوا أَنَّهُ أَصَابَهُ شَرٌّ فَقَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الصَّلَاةَ وَقَالَ أَلَيْسَ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ قَالُوا إِنَّهُ يَقُولُ ذَلِكَ وَمَا هُوَ فِي قَلْبِهِ قَالَ لَا يَشْهَدُ أَحَدٌ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ فَيَدْخُلَ النَّارَ أَوْ تَطْعَمَهُ قَالَ أَنَسٌ فَأَعْجَبَنِي هَذَا الْحَدِيثُ فَقُلْتُ لِابْنِي اكْتُبْهُ فَكَتَبَهُ حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ نَافِعٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ قَالَ حَدَّثَنِي عِتْبَانُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّهُ عَمِيَ فَأَرْسَلَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ تَعَالَ فَخُطَّ لِي مَسْجِدًا فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَجَاءَ قَوْمُهُ وَنُعِتَ رَجُلٌ مِنْهُمْ يُقَالُ لَهُ مَالِكُ بْنُ الدُّخْشُمِ ثُمَّ ذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ سُلَيْمَانَ بْنِ الْمُغِيرَةِ

Mu wax nu [Syaiban bin Farrukh] wax nu [Sulaiman] - maanaam Ibn al-Mughirah - mu ne, wax nu [Thabit] ci [Anas bin Malik] mu ne, wax nu [Mahmud bin ar-Rabi'] ci [Itban bin Malik] mu daje ak Medina, mu daje ak Medina. Ba noppi ma wax ko mu nettali ma benn hadith. Muni ma, 'Sama bët yi dañu amoon benn feebar bu waral ay mbir yu bari, ma yónnee ab ndaw ci Yonent bi sallallaahu 'alaihi wasallam mu wax ma ni maa ngi waajal bu baax ñëwam ngir ñaan ak man ci kër ga, moo tax ma def ko barabu ñaan'. Itban newaat, 'Ci noonu la Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam yegsee ak sahaba yi bëggoon ñëw, mu wéy di dugg ci kër gi. Mu julli, fekk sahaaba yi di waxtaan ci seen biir, fu ñenn ci ñoom wax ci naaféq gi Maalik bin Dukhsyum amoon. Sahaba yi neena ñu ñaan nañu Rasulullah Sallallaahu aleyhi wasallam mu ñaanal Maalik bin Duxsyum ngir aksidaa dal ko. Dañu bëggoon itam musiba dal ko. Ginaaw ñaan gi mu laaj : Ndax waxul ñaari Kalimah Creed yi, maanaam: amul yàlla - bu yelloo jaamu - ludul Yàlla te man maay ndawu Yàlla? Sahaba yi tontu ko, 'Ci gémmiñam rek la wax waaye waxul ci xol'. Mu ne: “Amul kenn ku wax ni amul yàlla bu yelloo jaamu, te man maay ndawu Yàlla, ba noppi dem safara, wala ñam ko”. Anas ne ko, Hadith bi yéem nama. Moo tax ma wax sama doom binndal hadiis bi, mu bind ko. Daf nu wax [Abu Bakr bin Nafi' al-Abdi] wax nu [Bahz] wax nu [Hammad] wax nu [Tsabit] ci [Anas] mu ne, wax nu [Itban bin Malik] ni dafa silmaxa, mu yónnee ab ndaw ci Rasulullah. ni mën na nekk barabu ñaan ci man'. Kon Rasulullah Sallallahu 'Aleyhi wasallam ñëw ak ay àndadoom, ba noppi wax ci jikko yu bonn yi kenn ci ñoom tuddu Malik bin ad-Dukhsyum... ba noppi mu wax lu melni hadith bu Sulaiman bin al-Mughirah'.

Hadith

Imam Muslim : 49

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ أَبِي عُمَرَ الْمَكِّيُّ وَبِشْرُ بْنُ الْحَكَمِ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ وَهُوَ ابْنُ مُحَمَّدٍ الدَّرَاوَرْدِيُّ عَنْ يَزِيدَ بْنِ الْهَادِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ الْعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ ذَاقَ طَعْمَ الْإِيمَانِ مَنْ رَضِيَ بِاللَّهِ رَبًّا وَبِالْإِسْلَامِ دِينًا وَبِمُحَمَّدٍ رَسُولًا

Mu wax nu [Muhamed bin Yahya bin Abu Omar al-Makki] ak [Bisyr bin al-Hakam] ñoom ñaar ñépp wax, wax nu [Abdul Aziz] - maanaam Ibn Muhammad ad-Darawardi- ci [Yazid bin al-Had] ci [Muhamed bin Ibrahim] ci [Muhamed bin Ibrahim] Muttalib] bimu déggee Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallam wax ni: 'Ku neex Yàlla ni Rabb, Islaam ni diine, Muhamed ni Yonent, kon ñam na bànneexu ngëm'.

Hadith

Imam Muslim : 50

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ الْعَقَدِيُّ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْإِيمَانُ بِضْعٌ وَسَبْعُونَ شُعْبَةً وَالْحَيَاءُ شُعْبَةٌ مِنْ الْإِيمَانِ

Daf nu wax [Ubaidullah bin Sa'id] ak [Abd bin Humaid] ñoom ñaar ñépp wax, wax nu [Abu Amir al-Aqadi] wax nu [Sulayman bin Bilal] ci [Abdullah bin Dinar] ci [Abu Salih] ci [Abu Hurairah] ci Yonent bi dafa wax: ba ci juróom ñatti fukki car ak juróom ñeenti, te rus ci ngëm bokk na ci.

Hadith

Imam Muslim : 51

حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْإِيمَانُ بِضْعٌ وَسَبْعُونَ أَوْ بِضْعٌ وَسِتُّونَ شُعْبَةً فَأَفْضَلُهَا قَوْلُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَدْنَاهَا إِمَاطَةُ الْأَذَى عَنْ الطَّرِيقِ وَالْحَيَاءُ شُعْبَةٌ مِنْ الْإِيمَانِ

Daf nu wax [Zuhair bin Harb] wax nu [Jarir] ci [Suhail] ci [Abdullah bin Dinar] ci [Abu Salih] ci [Abu Hurairah] mu ne: 'Gëm amna juróom ñatti fukki ak ñett ba juróom ñatti fukki ak juróom ñeent, wala juróom ñatti fukki ak juróom ñeent. Li ci ëpp solo mooy wax jii, LAA ILAAHA ILLALLAHU -Amul yàlla ju yelloo jaamu ku dul Yàlla-. Ak lowdown mingi dindi distraction ci tali bi. Te gacce bokk na ci ngëm'.

Hadith

Imam Muslim : 52

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَعَمْرٌو النَّاقِدُ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالُوا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلًا يَعِظُ أَخَاهُ فِي الْحَيَاءِ فَقَالَ الْحَيَاءُ مِنْ الْإِيمَانِ حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَقَالَ مَرَّ بِرَجُلٍ مِنْ الْأَنْصَارِ يَعِظُ أَخَاهُ

Neena ñu [Abu Bakr bin Abu Syaibah] ak [Amru an-Naqid] ak [Zuhair bin Harb] ñu ni, ñu wax nu [Sufyan bin Uyainah] ci [az-Zuhri] ci [Salim] ci [baayam], ni Yonent bi dégg na ku góor kuy digal rakkam: ngëm'. Neena ñu [Abd bin Humaid] ne nu [Abdurrazzaq] ne nu [Ma'mar] ci [az-Zuhri] ak sanad bii di wax ni, 'Dafa romb benn waay bu bokk ci Ansar yi di digal rakkam'.

Hadith

Imam Muslim : 53

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا السَّوَّارِ يُحَدِّثُ أَنَّهُ سَمِعَ عِمْرَانَ بْنَ حُصَيْنٍ يُحَدِّثُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ الْحَيَاءُ لَا يَأْتِي إِلَّا بِخَيْرٍ فَقَالَ بُشَيْرُ بْنُ كَعْبٍ إِنَّهُ مَكْتُوبٌ فِي الْحِكْمَةِ أَنَّ مِنْهُ وَقَارًا وَمِنْهُ سَكِينَةً فَقَالَ عِمْرَانُ أُحَدِّثُكَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتُحَدِّثُنِي عَنْ صُحُفِكَ

Neena ñu [Muhamed bin al-Mutsanna] ak [Muhamed bin al-Bashyar] ak lafazh bi Ibn al-Mutsanna moo ko moom, ñoom ñaar ñu ne, wax nu [Muhamed bin al-Mutsanna] wax nu [Syu'bah] ci [Qatadah] mu ne, 'Dama dégg ni [Abu] Hushain] nettali ko ci Yonent bi, mu ne: 'Gacce du indi lenn ludul lu baax'. Busyair bin Ka'ab dafa wax ni, 'Dañu bind ci xam-xam ni, rus mooy jur kiliftéef ak dal'. Ci noonu [Imran] niko, 'Dinaa la wax hadith bu jóge ci Rasulullah, nga waxma li nekk ci say xët.'

Hadith

Imam Muslim : 54

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ الْحَارِثِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ إِسْحَقَ وَهُوَ ابْنُ سُوَيْدٍ أَنَّ أَبَا قَتَادَةَ حَدَّثَ قَالَ كُنَّا عِنْدَ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ فِي رَهْطٍ مِنَّا وَفِينَا بُشَيْرُ بْنُ كَعْبٍ فَحَدَّثَنَا عِمْرَانُ يَوْمَئِذٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْحَيَاءُ خَيْرٌ كُلُّهُ قَالَ أَوْ قَالَ الْحَيَاءُ كُلُّهُ خَيْرٌ فَقَالَ بُشَيْرُ بْنُ كَعْبٍ إِنَّا لَنَجِدُ فِي بَعْضِ الْكُتُبِ أَوْ الْحِكْمَةِ أَنَّ مِنْهُ سَكِينَةً وَوَقَارًا لِلَّهِ وَمِنْهُ ضَعْفٌ قَالَ فَغَضِبَ عِمْرَانُ حَتَّى احْمَرَّتَا عَيْنَاهُ وَقَالَ أَلَا أَرَانِي أُحَدِّثُكَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتُعَارِضُ فِيهِ قَالَ فَأَعَادَ عِمْرَانُ الْحَدِيثَ قَالَ فَأَعَادَ بُشَيْرٌ فَغَضِبَ عِمْرَانُ قَالَ فَمَا زِلْنَا نَقُولُ فِيهِ إِنَّهُ مِنَّا يَا أَبَا نُجَيْدٍ إِنَّهُ لَا بَأْسَ بِهِ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا النَّضْرُ حَدَّثَنَا أَبُو نَعَامَةَ الْعَدَوِيُّ قَالَ سَمِعْتُ حُجَيْرَ بْنَ الرَّبِيعِ الْعَدَوِيَّ يَقُولُ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ حَدِيثِ حَمَّادِ بْنِ زَيْدٍ

Daf nu wax ni [Yahya bin Habib al-Haritsi] neena nu [Hammad bin Zaid] ci [Ishaq] - maanaam Ibn Suwaid - ni [Abu Qatadah] nettali na hadith bi, mu ne, 'Nun noo ngi nekkoon ci wetu Imran bin Hushain ci benn mbooloo, te ci sunu biir amoon na Bus'an bin Hushain. ci jamono jooju, mu nettali nu ko, mu ne: 'Rasulullah sallallahu 'aleyhi wasallam neena: 'Gacce lu baax la'. Wala mu ni, 'Gacce lu baax la'. Moo tax Busyair bin Ka'ab wax ni, 'Dëgg la, ci yenn téere yi wala xam-xam yi dañuy gis ni ci rus mooy jur dal ak kiliftéef ci Yàlla, rus mooy jur néew doole.' Moo tax Imraan mer ba ay bëtëm xonq, mu ne ko lu tax ma gis ne nettali naa leen ab nettali bu jóge ci Yonent Yàlla bi te ngeen bañ ko! Abu Qatadah niko, Imran dafa baamtu hadiis bi. Abu Qatadah niko, Busyair itam baamtu ko, ba Imran mer. Abu Qatdah daal di wax, 'Kon noo ngi ciy wax, ndax kàddu yii ci nun lañu bawoo, yaw Abu Nujaid. Loolu baaxna'. Neena nu [Ishaq bin Ibrahim] ne nu [an-Nadlr] ne nu [Abu Na'amah al-Adawi] mu ne, dégg naa [Hujair bin ar-Rabi' al-Adawi] wax ci [Imran bin Hushain] ci Yonent bi sallallaahu alayhith wasallam.

Hadith

Imam Muslim : 55

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ ح و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ جَرِيرٍ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ كُلُّهُمْ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ سُفْيَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الثَّقَفِيِّ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قُلْ لِي فِي الْإِسْلَامِ قَوْلًا لَا أَسْأَلُ عَنْهُ أَحَدًا بَعْدَكَ وَفِي حَدِيثِ أَبِي أُسَامَةَ غَيْرَكَ قَالَ قُلْ آمَنْتُ بِاللَّهِ فَاسْتَقِمْ

Neena ñu Abu Bakr bin Abu Syaiba ak Abu Kurayb ñoom ñaar ñépp ne, wax nañu nu Ibn Numair. - ci beneen riwaat dafa wax- Te nettali nu [Qutayba bin Sa'id] ak [Ishaq bin Ibraahim] lépp lu juddoo ci [Jarir]. -ci beneen riwaat dafa wax- Bimu nu waxee [Abu Kuraib] newoon na nu [Abu Usamah] lépp lu tàmbalee ci [Hsyyam bin Urwah] ci [pappaam] ci [Sufyan bin Abdullah ats-Tsaqafi] mu ne: 'Ma ne: 'Yaw Yonent Yàlla, wax ma ci Islaam benn wax bu ma waxul ci yaw Abu Usamah- ginaaw yaw. Mu tontu ko: "Waxal ma gëm Yàlla" ba noppi nga def istiqamah.

Hadith

Imam Muslim : 56

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحِ بْنِ الْمُهَاجِرِ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو أَنَّ رَجُلًا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْإِسْلَامِ خَيْرٌ قَالَ تُطْعِمُ الطَّعَامَ وَتَقْرَأُ السَّلَامَ عَلَى مَنْ عَرَفْتَ وَمَنْ لَمْ تَعْرِفْ

Neena ñu [Qutayba bin Sa'id] newoon nañu [Laits]. - ci beneen riwaat dafa wax- Te wax nañu nu [Muhamed bin Rumh bin al-Muhajir] daf nu nettali [al-Laits] ci [Yazid bin Abu Habib] ci [Abu al-Khair] ci [Abdullah bin Amru] ni, daa am ku laaj Rasulullah, 'Ndax Islaam la? Mu tontu ko: 'Yaa ngi dundal ak nuyu nit ñi nga xam ak ñi nga xamul'.

Hadith

Imam Muslim : 57

و حَدَّثَنَا أَبُو الطَّاهِرِ أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ سَرْحٍ الْمِصْرِيُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ يَقُولُا إِنَّ رَجُلًا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْمُسْلِمِينَ خَيْرٌ قَالَ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ

Daf nu wax [Abuu Tahir Ahmad bin Amru bin Abdullah bin Amru bin Sarh al-Mishri] ne [Ibnu Wahab] ci [Amru bin al-Harits] ci [Yazid bin Abu Habib] ci [Abuu Habib] ci [Abu al-Khair] ne leen: 'Dëgg la, daa am ku laaj Yonent Yàlla bi, "kan jullit moo gën?" Mu tontu ko ni: 'Maanaam Jullit bu ñeneen ñi yëg ni dara dalu leen ci gémmiñam ak ci loxoom'.

Hadith

Imam Muslim : 58

حَدَّثَنَا حَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ جَمِيعًا عَنْ أَبِي عَاصِمٍ قَالَ عَبْدٌ أَنْبَأَنَا أَبُو عَاصِمٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا الزُّبَيْرِ يَقُولُ سَمِعْتُ جَابِرًا يَقُولُا سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الْمُسْلِمُ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ

Dañu nu wax Hasan al-Hulwani ak Abd bin Humaid, ñoom ñépp ci Abu Ashim, Abd neena, ñu wax nu ci Abu Ashim, ci Ibn Juraij, mu dégg Abu az-Zubair, mu ne: «Dégg naa Jabir ne: Jullit bu dëggu mooy ki yeneen jullit yi di musal ci loraange yi ci gémmiñam ak ci loxoom.

Hadith

Imam Muslim : 59

و حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْأُمَوِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي حَدَّثَنَا أَبُو بُرْدَةَ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ بْنِ أَبِي مُوسَى عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ الْإِسْلَامِ أَفْضَلُ قَالَ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ و حَدَّثَنِيهِ إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعِيدٍ الْجَوْهَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ قَالَ حَدَّثَنِي بُرَيْدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ قَالَ سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْمُسْلِمِينَ أَفْضَلُ فَذَكَرَ مِثْلَهُ

Neena ñu [Sa'id bin Yahya bin Sa'id al-Umawi] mu ne, ne nu [sama pàppa] ne nu [Abu Burda bin Abdulla bin Abu Burda bin Abu Musa] ci [Abu Burda] ci [Abu Musa] mu ne, ma ne, 'Yaw Yonent Yàlla, kan moo gëna am solo ci Islaam?' Mu tontu ko ni: 'Ki jullit yi mucc ci saaga yi mu wax ak fitnaal loxoom'. Mu ne ma [Ibrahim bin Sa'id al-Juhayri] ne ma [Abu Usamah] mu ni, mu ne ma [Buraid bin Abdullah] ak sanad bii, mu ne Rasulullah sallallaahu aleyhi wasallam benn yoon ñu laaj ko kan moo gëna am solo ci jullit yi? Ba noppi mu wax ci benn hadith bu mel nii'.

Hadith

Imam Muslim : 60

حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَمُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ أَبِي عُمَرَ وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ جَمِيعًا عَنْ الثَّقَفِيِّ قَالَ ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثَلَاثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ وَجَدَ بِهِنَّ حَلَاوَةَ الْإِيمَانِ مَنْ كَانَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِمَّا سِوَاهُمَا وَأَنْ يُحِبَّ الْمَرْءَ لَا يُحِبُّهُ إِلَّا لِلَّهِ وَأَنْ يَكْرَهَ أَنْ يَعُودَ فِي الْكُفْرِ بَعْدَ أَنْ أَنْقَذَهُ اللَّهُ مِنْهُ كَمَا يَكْرَهُ أَنْ يُقْذَفَ فِي النَّارِ

Neena ñu [Ishaq bin Ibrahim] ak [Muhamed bin Yahya bin Abu Omar] ak [Muhamed bin Basyyar] ñoom ñépp ci [ats-Tsaqafi] ne [Ibn Abu Umar] wax nu [Abdul Wahhab] ci [Ayyub] ci [Abu Qilalah] ci [Abu Qilaahi] wasallam, mu ne, 'Suñu amee ñatti mbir ci nit, dina ñam ngëm gu neex gi; ki Yàlla ak Yonentam gën a bëgg ñépp, bëgg ku mu bëggul lu dul ngir Yàlla, te bañ na delluwaat ci kéefar ginnaaw ba ko Yàlla musal ci moom ni mu bañee dem sawara’.