Embrasser l'Islam, cliquez ici
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith

Hadith

Imam Muslim : 1

وَهُوَ الْأَثَرُ الْمَشْهُورُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ حَدَّثَ عَنِّي بِحَدِيثٍ يُرَى أَنَّهُ كَذِبٌ فَهُوَ أَحَدُ الْكَاذِبِينَ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ أَيْضًا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ وَسُفْيَانَ عَنْ حَبِيبٍ عَنْ مَيْمُونِ بْنِ أَبِي شَبِيبٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَلِكَ

Moo nekkoon atsar bu siiw ci Yonent bi, sallallaahu 'alaihi wasallam, 'Ku nettali hadith bu bawoo ci man, buñu wax ni fen la, kon moom - nettalikat bi - bokk na ci fenkat yooyu'. Neena ñu Abu Bakr bin Abu Syaibah ne Waki' ci Syu'ba ci Al Hakam ci Abdurrahman bin Abu Laila ci Samurah bin Jundab. -ci beneen riwaat dañu ko wax- te nettali nañu nu itam [Abu Bakr bin Abu Syaibah] waxoon nañu [Waki'] ci [Syu'ba] ak [Sufyan] ci [Habib] ci [Maimun bin Abu Syabib] ci [Al-Mughirah bin Abu Syaibah] ne leen ñoom ñaar: lii'.

Hadith

Imam Muslim : 2

و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ عَنْ شُعْبَةَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ رِبْعِيِّ بْنِ حِرَاشٍ أَنَّهُ سَمِعَ عَلِيًّا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَخْطُبُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَكْذِبُوا عَلَيَّ فَإِنَّهُ مَنْ يَكْذِبْ عَلَيَّ يَلِجْ النَّارَ

Mu wax nu [Abu Bakr bin Abu Syaibah] wax nu [Ghundar] ci [Syu'ba] - ci beneen riwaat ñu wax ko- Te wax nu [Muhammad bin al Mutsanna] ak [Ibn Basyyar] ñoom ñaar ne, wax nu [Muhammad bin us Ja''ba [Syu'ba] ci [Syu'ba] mu [Muhammad bin us] bin Hirasy] bimu déggee [Ali] di waare, mu wax ni: 'Yoon bi (saw) dafa wax: 'Buleen fen ci sama tur, ndax képp ku fen ci sama tur dina dem safara'.

Hadith

Imam Muslim : 3

و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ يَعْنِي ابْنَ عُلَيَّةَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ قَالَ إِنَّهُ لَيَمْنَعُنِي أَنْ أُحَدِّثَكُمْ حَدِيثًا كَثِيرًا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ تَعَمَّدَ عَلَيَّ كَذِبًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ

Daf nu wax ni [Zuhair bin Harb] neena nu [Ismail] - maanaam Ibn 'Ulayyah - ci [Abdul Aziz bin Shuhaib] ci [Anas bin Malik] ni, 'Dëgg la, amna lu ma tere wax leen ay hadith yu bari, mooy, ni Yonent bi dafa wax: def fen ci sama tur, mu toog ci safara.

Hadith

Imam Muslim : 4

و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْغُبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي حَصِينٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ

Mu wax nu [Muhamed bin Ubaid al-Ghubari] wax nu [Abu Awanah] ci [Abu Hashin] ci [Abu Salih] ci [Abu Hurairah] mu ne: 'Yonent bi dafa wax: 'Ku fen ci sama tur, na nekk ci toolam.'

Hadith

Imam Muslim : 5

و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُبَيْدٍ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ رَبِيعَةَ قَالَ أَتَيْتُ الْمَسْجِدَ وَالْمُغِيرَةُ أَمِيرُ الْكُوفَةِ قَالَ فَقَالَ الْمُغِيرَةُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ كَذِبًا عَلَيَّ لَيْسَ كَكَذِبٍ عَلَى أَحَدٍ فَمَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ و حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ قَيْسٍ الْأَسْدِيُّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ رَبِيعَةَ الْأَسَدِيِّ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ وَلَمْ يَذْكُرْ إِنَّ كَذِبًا عَلَيَّ لَيْسَ كَكَذِبٍ عَلَى أَحَدٍ

Neenañu [Muhamed bin Abdullah bin Numair] newoon nañu [sama pàppa] newoon nañu [Sa'id bin 'Ubaid] newoon nañu [Ali bin Rabi'ah] ni, 'Maa ngi dem ci Jumaa bi Al-Mughirah, di guwernooru Kufa. Muni, 'Ci noonu la [al-Mughirah] wax, 'Dégg naa Yonent Yàlla sallallaahu 'alaihi wasallam wax: 'Dëgg la, fen ci sama tur wuute na ak fen ci sama tur keneen, képp ku fen ci sama tur ci jom, na toog ci safara.' Ali bin Hujr ni Sa'di waxoon nañu ma [Ali bin Mushir] waxoon nañu ko [Muhamed bin Qais al Asdi] ci [Ali bin Rabi'ah al Asdi] ci [Al-Mughirah bin Syu'bah] ci Yonent bi, Sama tur wuute na ak fen ci turu keneen'.

Hadith

Imam Muslim : 6

و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبِي ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ قَالَا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ خُبَيْبِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ حَفْصِ بْنِ عَاصِمٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَفَى بِالْمَرْءِ كَذِبًا أَنْ يُحَدِّثَ بِكُلِّ مَا سَمِعَ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حَفْصٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ خُبَيْبِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ حَفْصِ بْنِ عَاصِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ ذَلِكَ

Mu wax nu [Ubaidullah bin Mu'adz al Anbari] wax nu [sama pàppa] -ci beneen riwaat ñu wax ko-, te wax nu [Muhamed bin al Mutsanna] wax nu [Abdurrahman bin Mahdi] ñoom ñaar ñépp wax, wax nu [Syu'babah bi] ci [Khu'barah bi] ci [Khu'barahbi] Ashim] mu ne ko: 'Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam dafa wax ni: 'Sudee nit dafa wax lépp limu dégg, ñu jàppee ko ni fenkat doy na'. Neena ñu [Abu Bakr bin Abu Syaibah] ne nu [Ali bin Hafsh] ne nu [Syu'ba] ci [Khubaib bin Abdurrahman] ci [Hafsh bin Ashim] ci [Abu Hurairah] ci Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallam ak benn hadith.

Hadith

Imam Muslim : 7

و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ قَالَ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ أَبِي أَيُّوبَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو هَانِئٍ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ مُسْلِمِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ سَيَكُونُ فِي آخِرِ أُمَّتِي أُنَاسٌ يُحَدِّثُونَكُمْ مَا لَمْ تَسْمَعُوا أَنْتُمْ وَلَا آبَاؤُكُمْ فَإِيَّاكُمْ وَإِيَّاهُمْ

Muhammad bin Abdullah bin Numair ak Zuhair bin Harb ñoom ñaar ñépp neena ñu, wax nu Abdullah bin Yazid mu ne, wax ma Sa'id bin Abu Ayyub mu ne, wax ma Abu Hani' ci [Abu Uthman Muslim bin Yabullah] wasallam, mu ne ko: 'Dina am nit ci njeexte sama ummat ñuy wax leen hadith bu ngeen musul dégg, te seeni maam musu ñu ko dégg. Kon yaw nga sori, ñoom itam ñu sori'.

Hadith

Imam Muslim : 8

و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَرْمَلَةَ بْنِ عِمْرَانَ التُّجِيبِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو شُرَيْحٍ أَنَّهُ سَمِعَ شَرَاحِيلَ بْنَ يَزِيدَ يَقُولُ أَخْبَرَنِي مُسْلِمُ بْنُ يَسَارٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَكُونُ فِي آخِرِ الزَّمَانِ دَجَّالُونَ كَذَّابُونَ يَأْتُونَكُمْ مِنْ الْأَحَادِيثِ بِمَا لَمْ تَسْمَعُوا أَنْتُمْ وَلَا آبَاؤُكُمْ فَإِيَّاكُمْ وَإِيَّاهُمْ لَا يُضِلُّونَكُمْ وَلَا يَفْتِنُونَكُمْ

Dafa wax ma [Harmalah bin Yahya bin Abdullah bin Harmalah bin Imran at-Tujibi] mu wax, wax nu [Ibn Wahb] mu wax, wax nu [Abu Syuraih] ni dégg na [Syarahil bin Yazid] wax, wax ma [Muslim bin Yasar] wax [Muslim bin Yasar] ni dégg [The Allah] ak barkeb Yàlla ci moom) dafa wax: 'Dina am ci njeexte àdduna, fenkat yi dina ñu leen indil ay hadith yu ngeen musul dégg, seeni maam itam musu ñu ko dégg. Kon sori leen te sori leen. Mënu ñu la réerloo, mënu ñu la saaga'.

Hadith

Imam Muslim : 9

حَدَّثَنِي أَبُو خَيْثَمَةَ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ كَهْمَسٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ ح و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ وَهَذَا حَدِيثُهُ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا كَهْمَسٌ عَنْ ابْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ قَالَ كَانَ أَوَّلَ مَنْ قَالَ فِي الْقَدَرِ بِالْبَصْرَةِ مَعْبَدٌ الْجُهَنِيُّ فَانْطَلَقْتُ أَنَا وَحُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحِمْيَرِيُّ حَاجَّيْنِ أَوْ مُعْتَمِرَيْنِ فَقُلْنَا لَوْ لَقِينَا أَحَدًا مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلْنَاهُ عَمَّا يَقُولُ هَؤُلَاءِ فِي الْقَدَرِ فَوُفِّقَ لَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ دَاخِلًا الْمَسْجِدَ فَاكْتَنَفْتُهُ أَنَا وَصَاحِبِي أَحَدُنَا عَنْ يَمِينِهِ وَالْآخَرُ عَنْ شِمَالِهِ فَظَنَنْتُ أَنَّ صَاحِبِي سَيَكِلُ الْكَلَامَ إِلَيَّ فَقُلْتُ أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ إِنَّهُ قَدْ ظَهَرَ قِبَلَنَا نَاسٌ يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ وَيَتَقَفَّرُونَ الْعِلْمَ وَذَكَرَ مِنْ شَأْنِهِمْ وَأَنَّهُمْ يَزْعُمُونَ أَنْ لَا قَدَرَ وَأَنَّ الْأَمْرَ أُنُفٌ قَالَ فَإِذَا لَقِيتَ أُولَئِكَ فَأَخْبِرْهُمْ أَنِّي بَرِيءٌ مِنْهُمْ وَأَنَّهُمْ بُرَآءُ مِنِّي وَالَّذِي يَحْلِفُ بِهِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ لَوْ أَنَّ لِأَحَدِهِمْ مِثْلَ أُحُدٍ ذَهَبًا فَأَنْفَقَهُ مَا قَبِلَ اللَّهُ مِنْهُ حَتَّى يُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ ثُمَّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَ بَيْنَمَا نَحْنُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ إِذْ طَلَعَ عَلَيْنَا رَجُلٌ شَدِيدُ بَيَاضِ الثِّيَابِ شَدِيدُ سَوَادِ الشَّعَرِ لَا يُرَى عَلَيْهِ أَثَرُ السَّفَرِ وَلَا يَعْرِفُهُ مِنَّا أَحَدٌ حَتَّى جَلَسَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَسْنَدَ رُكْبَتَيْهِ إِلَى رُكْبَتَيْهِ وَوَضَعَ كَفَّيْهِ عَلَى فَخِذَيْهِ وَقَالَ يَا مُحَمَّدُ أَخْبِرْنِي عَنْ الْإِسْلَامِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْإِسْلَامُ أَنْ تَشْهَدَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِيَ الزَّكَاةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ وَتَحُجَّ الْبَيْتَ إِنْ اسْتَطَعْتَ إِلَيْهِ سَبِيلًا قَالَ صَدَقْتَ قَالَ فَعَجِبْنَا لَهُ يَسْأَلُهُ وَيُصَدِّقُهُ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ الْإِيمَانِ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَتُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ خَيْرِهِ وَشَرِّهِ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ الْإِحْسَانِ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنْ لَمْ تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ السَّاعَةِ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ أَمَارَتِهَا قَالَ أَنْ تَلِدَ الْأَمَةُ رَبَّتَهَا وَأَنْ تَرَى الْحُفَاةَ الْعُرَاةَ الْعَالَةَ رِعَاءَ الشَّاءِ يَتَطَاوَلُونَ فِي الْبُنْيَانِ قَالَ ثُمَّ انْطَلَقَ فَلَبِثْتُ مَلِيًّا ثُمَّ قَالَ لِي يَا عُمَرُ أَتَدْرِي مَنْ السَّائِلُ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّهُ جِبْرِيلُ أَتَاكُمْ يُعَلِّمُكُمْ دِينَكُمْ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْغُبَرِيُّ وَأَبُو كَامِلٍ الْجَحْدَرِيُّ وَأَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ قَالُوا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ مَطَرٍ الْوَرَّاقِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ قَالَ لَمَّا تَكَلَّمَ مَعْبَدٌ بِمَا تَكَلَّمَ بِهِ فِي شَأْنِ الْقَدَرِ أَنْكَرْنَا ذَلِكَ قَالَ فَحَجَجْتُ أَنَا وَحُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحِمْيَرِيُّ حَجَّةً وَسَاقُوا الْحَدِيثَ بِمَعْنَى حَدِيثِ كَهْمَسٍ وَإِسْنَادِهِ وَفِيهِ بَعْضُ زِيَادَةٍ وَنُقْصَانُ أَحْرُفٍ و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ غِيَاثٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ وَحُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَا لَقِينَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ فَذَكَرْنَا الْقَدَرَ وَمَا يَقُولُونَ فِيهِ فَاقْتَصَّ الْحَدِيثَ كَنَحْوِ حَدِيثِهِمْ عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفِيهِ شَيْءٌ مِنْ زِيَادَةٍ وَقَدْ نَقَصَ مِنْهُ شَيْئًا و حَدَّثَنِي حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنَحْوِ حَدِيثِهِمْ

Daf ma wax ni [Abu Khaytsamah Zuhair bin Harb] neena ñu [Waki'] ci [Kahmas] ci [Abdullah bin Buraidah] ci [Yahya bin Ya'mar]. -ci beneen riwaat dafa wax- Te wax nu [Ubaidullah bin Mu'adz al-'Anbari] te lii mooy hadith, wax nu [sama pàppa] wax nu [Kahmas] ci [Ibn Buraidah] ci [Yahya bin Ya'mar] mu ne: 'Ki njëkka wax ci ëlëg ci Ihâba al-Huid'. bin Abdurrahman al-Himyari demoon na Hajj wala Umrah, ginaaw ga nu ni, 'Sudee nu daje ak kenn ci sahaba yu Yonent Yàlla sallallaahu aleyhi wasallam, nu laaj ko luñu wax lu jëm ci ëlëg'. Kon [Abdullah bin Omar] ñu jox ko taufik -ci Yàlla- ngir nun, bi muy dugg ci Jumaa ji. Ci noonu man ak sama xarit nu jàkkarloo ak moom. Kenn ci nun mingi ci ndeyjoor, ki ci des ci cammoy. Ma xalaat ni sama xarit dina may dénk waxtaan wi, ma ni ko: 'Yaw Abu Abdurrahman, ci dëgg amna nit ñu feeñ ci sunu kanam ñuy jàng Al Quran di wut xam-xam, ba noppi ñuy wax ni amul ëlëg, te mbir mi bees la - ëlëg ak xam-xamu Yàlla jiitu ko -'. Ci noonu [Abdullah bin Omar] tontu ko: «Soo daje ak nit ñooñu, nga wax leen ni maa ngi leen bàyyi, ñoom itam dañu ma bàyyi. Ak ki jaamu Yàlla yi waat ci moom, su kenn ci yéen defee wurus ni Tundu Uhud, saraxam duñu ko nangu ba keroog mu gëmee ëlëg lu baax ak lu bon. Mu ne: 'Ci noonu mu tàmbali nettali hadiis bi, ni: [Omar bin al-Khaththab] dafa wax: 'Bi ñu demee ba ci wetu Yonent bi, mu am ku ñëw ku yéereem weex lool, kawaram ñuul lool, te kenn gisu ko ci tukki yi mu def. Kenn ci nun xamu ko woon, ba keroog mu ñëw ci Yonent bi Shallallahu Alahi Wasalaam mu wékk wóom ci woomu Yonent bi Shallallahu Alahi Wasalaam, ci la wax ne: “Yaw Muhammad, wax ma ci Lislaam? Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasalam tontu ko ni: 'Seedeel ni amul benn yàlla bu yelloo ñu jaamu ko ludul Yàlla, te Mohamed mooy jaamam ak ndawam, ngeen ñaan, ngeen fay zakat, ngeen woor Ramadan, ngeen def hajj ci Baitullah, ngeen mën ko jaamu. Muni ma, 'wax nga dëgg'. Omar niko, 'Kon nu yéemu ci moom ndax daf ko laaj ba noppi firndeel ko'. Mu laajaat ne: 'Wax ma lu jëm ci ngëm googu? Mu tontu ko ne: Gëm nga Yàlla, ak Malaakaam yi, ak téereem yi, ak Yonent yi, ak bis-ànc ba, ak musiba yu baax ak yu bon. Muni ma, 'wax nga dëgg'. Muni ma, 'Wax ma lu jëm ci ihsan bi? Mu tontu leen ne: “Yaa ngi jaamu Yàlla melni yaa ngi koy gis, su ngeen ko gisul, kon moom daf leen di gis”. Mu laajaat ne: 'Kañ la bés bu mujj bi di nekk? ’ Mu tontu ne: ‘Ki ñu koy laaj xamul ki koy laaj. Mu laaj ma, 'Kon wax ma ci firnde yi? ’ Mu tontu ko ni: ‘Su benn jaam jural doomu njaatigeem, nga gis nit ku amul tànk, amul mbubb, amul dara, muy sàmm bëy, waaye di gëna réy ci tabax ay kër’. Ba noppi mu dem. Kon maa ngi jaaxle ba leegi, muni ma; 'Yaw Omar, ndax xam nga ki koy laaj?' Ma tontu ne Yàlla ak Yonentam ñoo gën xam. Mu ne ko: “loolu mooy Jibriil, ñëwoon na ci yaw ngir jàngal la ci sa xam-xamu diine”. Neena ñu [Muhamed bin Ubaid al-Ghubari] ak [Abu Kamil al-Jahdari] ak [Ahmad bin Abdah] ñu ne, wax nañu [Hammad bin Yazid] ci Mathar al Warraq ci Abdullah bin Buraidah ci Yahya bin Yamar dafa wax ni, 'bi Ma'bad wax lu jëm ci ëlëg, danu ko weddi'. Mu dellu niko: «Gannaaw loolu ma def Hajj ak Humaid bin Abdurrahmaan Al-Himyari». Ginaaw loolu ñu tudd xadiis bi ak maanaam xadiis bu Kahmas. Dafa amaale yeneen bataaxal yu ñàkk. Muhamed bin Hatim wax nu Yahya bin Sa'id al Qaththan wax nu [Othman bin Ghiyats] wax nu [Abdullah bin Buraidah] ci [Yahya bin Ya'mar] ak [Humaid bin Abdurrahman] ñoom ñaar ñu ne: 'Nu daje ak Udullah. seen xalaat ci loolu, ci la nettali leen hadith bi ñu amoon ci [Omar] radiallahu anhuma ci Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallam, ci la yokk ak dindi. Mu wax nu [Hajjaj bin Ash-Sya'ir] wax nu [Yunus bin Muhamed] wax nu [al-Mu'tamir] ci [baayam] ci [Yahya bin Ya'mar] ci [Ibn Omar] ci [Omar] ci Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallam ak misaali seen ham.

Hadith

Imam Muslim : 10

و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ جَمِيعًا عَنْ ابْنِ عُلَيَّةَ قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي حَيَّانَ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ بْنِ عَمْرِو بْنِ جَرِيرٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا بَارِزًا لِلنَّاسِ فَأَتَاهُ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِيمَانُ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكِتَابِهِ وَلِقَائِهِ وَرُسُلِهِ وَتُؤْمِنَ بِالْبَعْثِ الْآخِرِ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِسْلَامُ قَالَ الْإِسْلَامُ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ وَلَا تُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ الْمَكْتُوبَةَ وَتُؤَدِّيَ الزَّكَاةَ الْمَفْرُوضَةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِحْسَانُ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنَّكَ إِنْ لَا تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَتَى السَّاعَةُ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ وَلَكِنْ سَأُحَدِّثُكَ عَنْ أَشْرَاطِهَا إِذَا وَلَدَتْ الْأَمَةُ رَبَّهَا فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا كَانَتْ الْعُرَاةُ الْحُفَاةُ رُءُوسَ النَّاسِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا تَطَاوَلَ رِعَاءُ الْبَهْمِ فِي الْبُنْيَانِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا فِي خَمْسٍ لَا يَعْلَمُهُنَّ إِلَّا اللَّهُ ثُمَّ تَلَا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَيُنَزِّلُ الْغَيْثَ وَيَعْلَمُ مَا فِي الْأَرْحَامِ وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ مَاذَا تَكْسِبُ غَدًا وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضٍ تَمُوتُ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ } قَالَ ثُمَّ أَدْبَرَ الرَّجُلُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رُدُّوا عَلَيَّ الرَّجُلَ فَأَخَذُوا لِيَرُدُّوهُ فَلَمْ يَرَوْا شَيْئًا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا جِبْرِيلُ جَاءَ لِيُعَلِّمَ النَّاسَ دِينَهُمْ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنَا أَبُو حَيَّانَ التَّيْمِيُّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ غَيْرَ أَنَّ فِي رِوَايَتِهِ إِذَا وَلَدَتْ الْأَمَةُ بَعْلَهَا يَعْنِي السَّرَارِيَّ

Mu wax nu [Abu Bakr bin Abu Syaibah] ak [Zuhair bin Harb] lépp lu jëm ci [Ibn Ulayyah], [Zuhair] wax, wax nu [Ismail bin Ibrahim] ci [Abu Hayyan] ci [Abu Zur'ah bin Amru bin Jarir] ci [Abu Hurailla, Allah Sahilah] wasallam dafa amoon benn bis ci kanamu nit ñi, ci la benn waay ñëw ci moom mu niko: 'Yaw Yonent Yàlla, luy ngëm? Mu tontu ko ne: “Gëm nga Yàlla, ak malaakaam yi, ak téeréem, gëm nga xew-xewu daje ak moom, gëm nga Yonentam, gëm nga bis bu mujj ba ndekkite”. Mu laaj ko, yaw Yonent bi, luy Lislaam? Mu tontu ne ko: Lislaam mooy nga jaamu Yàlla te doo ko bokk dara, ngay julli farata yi, ngay fay asaka bi farata, nga woor ci weeru koor. Mu laajaat ko: Yaw Yonent Yàlla, luy ihsan? Mu tontu leen ne: 'Yaa ngi jaamu Yàlla melni yaa ngi koy gis, su ngeen ko gisul, kon moom daf leen di gis'. Mu laajaat ne ko: Yaw Yonent Yàlla, kañ la bis-pénc bi di am? ’ Mu tontu ko ne, ‘Képp ku ñu laaj ci loolu, amul tontu bu gën ki koy laaj, waaye dinaa la wax ci firnde yi; maanaam, bu jaam bu jigéen jural njaatigeem. Loolu bokk na ci firnde yi. - Ñaareel ba mooy sudee nit ku amul yéere, tànk bu amul dara mooy nekk njiitu doomi aadama yi. Loolu bokk na ci firnde yi. Ñatteel ba mooy sudee sàmmkati bëy yi dañuy joŋante seen biir ci tabax tabax. Loolu bokk na ci màndarga yi ci juróomi màndarga yi, kenn xamul ludul Yàlla, ci la sallallaahu aleyhi wasallam jàng: «Dëgg la Yàlla, ci moom kese la xam bis àtte ba; te Mooy Kiy wàcce taw, te xam li nekk ci biiru ëmb. Te kenn mënul xam - ak wóor - limu nara def suba. Te kenn mënula xam fan lay dee ci kow suuf si. Dëgg la, Yàlla Ku xam la, Ku xam la-' -Qs. Luqman: 34-. Ginaaw loolu waa ji delluwaat. Moo tax Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallam niko: 'Wooleen waa ji ci man'. Ñu tàmbali woowaat, waaye gisu ñu dara. Moo tax Rasulullah Sallaahu aleyhi wasallam wax ni: kii mooy Jibril, dafa ñëw ngir jàngal nit ñi seen diine. Neena ñu [Muhamed bin Abdullah bin Numair] ne nu [Muhamed bin Bisyr] ne nu [Abu Hayyan at-Taimi] ak sanad bii hadith bu mel nii, ci riwaa bi kese lañu wax: 'Su jaam yu jigéen yi jural seen jëkkër, maanaam concubi'.

Hadith

Imam Muslim : 11

حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ عُمَارَةَ وَهُوَ ابْنُ الْقَعْقَاعِ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَلُونِي فَهَابُوهُ أَنْ يَسْأَلُوهُ فَجَاءَ رَجُلٌ فَجَلَسَ عِنْدَ رُكْبَتَيْهِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِسْلَامُ قَالَ لَا تُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ وَتَصُومُ رَمَضَانَ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِيمَانُ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكِتَابِهِ وَلِقَائِهِ وَرُسُلِهِ وَتُؤْمِنَ بِالْبَعْثِ وَتُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ كُلِّهِ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِحْسَانُ قَالَ أَنْ تَخْشَى اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنَّكَ إِنْ لَا تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَتَى تَقُومُ السَّاعَةُ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ وَسَأُحَدِّثُكَ عَنْ أَشْرَاطِهَا إِذَا رَأَيْتَ الْمَرْأَةَ تَلِدُ رَبَّهَا فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا رَأَيْتَ الْحُفَاةَ الْعُرَاةَ الصُّمَّ الْبُكْمَ مُلُوكَ الْأَرْضِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا رَأَيْتَ رِعَاءَ الْبَهْمِ يَتَطَاوَلُونَ فِي الْبُنْيَانِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا فِي خَمْسٍ مِنْ الْغَيْبِ لَا يَعْلَمُهُنَّ إِلَّا اللَّهُ ثُمَّ قَرَأَ { إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَيُنَزِّلُ الْغَيْثَ وَيَعْلَمُ مَا فِي الْأَرْحَامِ وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ مَاذَا تَكْسِبُ غَدًا وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضٍ تَمُوتُ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ } قَالَ ثُمَّ قَامَ الرَّجُلُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رُدُّوهُ عَلَيَّ فَالْتُمِسَ فَلَمْ يَجِدُوهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا جِبْرِيلُ أَرَادَ أَنْ تَعَلَّمُوا إِذْ لَمْ تَسْأَلُوا

Neena nu [Zuhair bin Harb] ne nu [Jarir] ci [Umarah] - maanaam Ibn al-Qa'qa' - ci [Abu Zur'ah] ci [Abu Hurairah] mu ne: 'Rasulullah sallallaahu aleyhi wasallam neena: 'Yaa ngi ma laaj'. Waaye ñu ragaloon, te bëgguñu koo laaj. Kon daa am ku ñëw toog ci kanamu ay wóom, ku góor ki laaj ko, yaw Yonent bi, lan mooy Lislaam? Mu tontu ko niko: 'Islaam mooy nga moytu boole dara ak Yàlla, nga ñaan, nga fay zakat, nga moytu woor ci weeru Ramadan.' Muni ma, 'wax nga dëgg'. Ba noppi mu laajaat ne yaw Yonent Yàlla, luy ngëm? Mu tontu ko ne: Gëm nga Yàlla, ak malaakaam yi, ak téeréem, gëm nga daje ak moom, gëm nga Yonent yi, gëm nga bis biy pénc, gëm nga dogal ñépp. Muni ma, 'wax nga dëgg'. Ba noppi mu laajaat ne: Yaw Yonent bi, lan mooy ihsan? Mu tontu leen, 'Yaa ngi ragal -khasyyah- Yàlla melni yaa ngi koy gis, kon su ngeen ko gisul, kon moom daf leen di gis'. Muni ma, 'wax nga dëgg'. Ba noppi mu laajaat ne yaw Yonent Yàlla bis pénc kañ lay am? ’ Mu tontu ko ne, ‘Képp ku ñu laaj ci loolu, amul tontu bu gën ki koy laaj, waaye dinaa la wax ci firnde yi; maanaam, boo gisee jaam bu jigéen buy wër njaatigeem. Loolu bokk na ci firnde yi. -Ñareel bi- boo gisee ku tëx, tëx, luu nekk njiitu -nit ñi- ci kaw suuf. Loolu bokk na ci firnde yi. Ñatteel ba mooy soo gisee ay sàmmkat bëy di joŋante seen biir ngir yegg fu kawe ci tabax tabax. Loolu mooy benn ci màndarga yi nekk ci juróomi màndarga yi, kenn xamul ludul Yàlla, ci la jàng: «Dëgg la Yàlla, ci moom kese la xam bis àtte; te Mooy Kiy wàcce taw, te xam li nekk ci biiru ëmb. Te kenn mënul xam - ak wóor - limu nara def suba. Te kenn mënula xam fan lay dee ci kow suuf si. Dëgg la, Yàlla Ku xam la, Ku xam la-' -Qs. Luqman: 34-. Ci noonu la waa ji jog - dellu ginaaw -, ci la Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallam ne: 'Wooleen ko ci man ! ’ Ñu ko wut, waaye gisu ñu ko. Moo tax Rasulullah Sallallaahu aleyhi wasallam niko: «Waa jii mooy Jibril moo bëgg nga jàng -diine- ndax doo laaj».

Hadith

Imam Muslim : 12

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ جَمِيلِ بْنِ طَرِيفِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الثَّقَفِيُّ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ فِيمَا قُرِئَ عَلَيْهِ عَنْ أَبِي سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ سَمِعَ طَلْحَةَ بْنَ عُبَيْدِ اللَّهِ يَقُولُا جَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ أَهْلِ نَجْدٍ ثَائِرُ الرَّأْسِ نَسْمَعُ دَوِيَّ صَوْتِهِ وَلَا نَفْقَهُ مَا يَقُولُ حَتَّى دَنَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا هُوَ يَسْأَلُ عَنْ الْإِسْلَامِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَمْسُ صَلَوَاتٍ فِي الْيَوْمِ وَاللَّيْلَةِ فَقَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهُنَّ قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَّوَّعَ وَصِيَامُ شَهْرِ رَمَضَانَ فَقَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهُ فَقَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَّوَّعَ وَذَكَرَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الزَّكَاةَ فَقَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهَا قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَّوَّعَ قَالَ فَأَدْبَرَ الرَّجُلُ وَهُوَ يَقُولُ وَاللَّهِ لَا أَزِيدُ عَلَى هَذَا وَلَا أَنْقُصُ مِنْهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْلَحَ إِنْ صَدَقَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ جَمِيعًا عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِي سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا الْحَدِيثِ نَحْوَ حَدِيثِ مَالِكٍ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْلَحَ وَأَبِيهِ إِنْ صَدَقَ أَوْ دَخَلَ الْجَنَّةَ وَأَبِيهِ إِنْ صَدَقَ

Neena ñu [Qutaybah bin Sa'id bin Jamil bin Tharif bin Abdullah ats-Tsaqafi] ci [Malik bin Anas] ci riwaa bi ñu ko jàngal, ci [Abu Suhail] ci [pàppaam] ni dafa dégg [Thalhah bin Ubaidullah] wax ci Hameod ci askan wi Rasulullah Sallallaahu aleyhi wasallam dégg nanu muurug baat bi waaye mënu nu dégg dara ci limu wax. wax ko ba mu jege Rasulullah Sallallaahu aleyhi wasallam, mu gis ni dafa doon laaj ci lislaam. Kon Rasulullah Sallallaahu aleyhi wasallam tontu ko ni: 'Islaam mooy ñaan juróomi yoon ci guddi gi ak ci bëccëg gi'. Mu laajaat, 'Ndax ba leegi amnaa ay wareef yu wuute ak moom? Mu tontu ko: 'Déedet, fileek doo def ñaani sunna ak woor ci weeru Ramadan'. Mu laaj, 'Ndax ba leegi amnaa ay wareef yu ma dul moom? Mu tontu ko ni: «Déedet, fileek amul benn woor bu sunna, te Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallam wax ci waruwaayu zakat ci moom». Mu laajaat, 'Ndax ba leegi amnaa ay wareef yu wuute ak moom? Mu tontu ko: Déedet, fileek doo def saraka sunnah. Naatkat bi dafa wax ni: 'Ci noonu ku góor ki daal di bàyyi ko, mu ni, 'Wallaahi duma yokk lu ëpp lii, duma ci dindi lu ëpp lii.' Kon Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallam dafa wax ni: 'Dina am mbégte su ko defee dëgg''. Nettali nu [Yahya bin Ayyub] ak [Qutaibah bin Sa'id] lépp lu ko dalee ci [Ismail bin Ja'far] ba ci [Abu Suhail] ba ci [baayam] ba ci [Thalhah bin Ubaidullah] ba ci [Thalhah bin Ubaidullah] ba ci Yonent bi, wasallam ne ko: "dana bég, -ngir baayam- su ko wéeree', mbaa mu dem asamaan, -ngir baayam- bu wéree''.

Hadith

Imam Muslim : 13

حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ بُكَيْرٍ النَّاقِدُ حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ نُهِينَا أَنْ نَسْأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ شَيْءٍ فَكَانَ يُعْجِبُنَا أَنْ يَجِيءَ الرَّجُلُ مِنْ أَهْلِ الْبَادِيَةِ الْعَاقِلُ فَيَسْأَلَهُ وَنَحْنُ نَسْمَعُ فَجَاءَ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْبَادِيَةِ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ أَتَانَا رَسُولُكَ فَزَعَمَ لَنَا أَنَّكَ تَزْعُمُ أَنَّ اللَّهَ أَرْسَلَكَ قَالَ صَدَقَ قَالَ فَمَنْ خَلَقَ السَّمَاءَ قَالَ اللَّهُ قَالَ فَمَنْ خَلَقَ الْأَرْضَ قَالَ اللَّهُ قَالَ فَمَنْ نَصَبَ هَذِهِ الْجِبَالَ وَجَعَلَ فِيهَا مَا جَعَلَ قَالَ اللَّهُ قَالَ فَبِالَّذِي خَلَقَ السَّمَاءَ وَخَلَقَ الْأَرْضَ وَنَصَبَ هَذِهِ الْجِبَالَ آللَّهُ أَرْسَلَكَ قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي يَوْمِنَا وَلَيْلَتِنَا قَالَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا زَكَاةً فِي أَمْوَالِنَا قَالَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا صَوْمَ شَهْرِ رَمَضَانَ فِي سَنَتِنَا قَالَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا حَجَّ الْبَيْتِ مَنْ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا قَالَ صَدَقَ قَالَ ثُمَّ وَلَّى قَالَ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لَا أَزِيدُ عَلَيْهِنَّ وَلَا أَنْقُصُ مِنْهُنَّ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَئِنْ صَدَقَ لَيَدْخُلَنَّ الْجَنَّةَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ هَاشِمٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ قَالَ قَالَ أَنَسٌ كُنَّا نُهِينَا فِي الْقُرْآنِ أَنْ نَسْأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ شَيْءٍ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمِثْلِهِ

Daf nu wax [Amru bin Muhammad bin Bukair an-Naqid] daf nu wax [Hasyim bin al-Qasim Abu an-Nadlr] daf nu wax [Suleyman bin al-Mughirah] ci [Tsabit] ci [Anas bin Malik] mu ne: 'Dañu tere nu laaj Yàlla, maanaam sunu yéemu ci ñëwu benn waay bu bawoo ci dëkki desert bi, mu am xel mu ñaw, mu laaj, bi nu koy dégg, ci la benn waay bu bawoo ci askanu desert bi ñëw ni, 'Yaw Muhamed, sa ndaw dafa ñëw ci nun, ba noppi wax nu ni yaa ngi wax ni Yàlla moo la yónnee'. Rasulullah tontu ko: 'Loolu la'. Mu ne: Kan moo sàkk asamaan yi? Rasulullah tontu ko: 'Yalla'. Mu laaj ne: Kan moo sàkk àddina? Rasulullah tontu ko: 'Yalla'. Mu laaj ne: “Kan moo taxawal tund yii, defar ci ñoom lépp lu mu sàkk? Mu tontu ko: “Yalla”. Mu laaj ko kon ci Ki sàkk asamaan yi, sàkk suuf si, samp tund yii, ndax Yàlla moo la yónni ? Mu tontu ko: 'Waaw'. Mu laaj ko, 'Sa ndaw dafa wax ni dañu wara ñaan juróomi yoon guddi ak bëccëg, ndax loolu dëgg la? Mu tontu : ' Loolu mooy dëgg'. Mu ne ko, ndax ci Ki la yónni, ndax Yàlla daf la digal nga def lii? Mu tontu ko: 'Waaw'. Mu laaj ko, 'Sa ndaw dafa wax ni fàww ci téere bi ñu fas Ramadlan at mu nekk, - ndax loolu dëgg la -? Mu tontu ko: 'Waaw'. Mu ne ko, ndax ci Ki la yónni, ndax Yàlla daf la digal nga def lii? Mu tontu ko: 'Waaw'. Mu laaj ko, 'Sa ndaw dafa wax ni dañu wara def hajj màkka ngir nun ñi mëna topp yoonam, -ndax loolu dëgg la? Mu tontu, 'waaw, loolu mooy dëgg'. Ba noppi mu wëlbatiku ne : « Ci kaw Ki la yónni ak dëgg, duma ci yokk far te duma ci dindi ». Moo tax Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallam dafa wax ne: "Sudee limu wax dëgg la, ci dëgg dina dugg ci asamaan si." Daf nu wax [Abdullah bin Hasyim al-Abdi] wax nu [Bahz] wax nu [Sulaiman bin al-Mughirah] ci [Thabit] mu ni, [Anas] neena, 'Dañu nu tere laaj lu jëm ci Al Qur'an ci Yonent Yàlla'. Ba noppi mu indi benn hadith bu ànd ak misaal.

Hadith

Imam Muslim : 14

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ طَلْحَةَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو أَيُّوبَ أَنَّ أَعْرَابِيًّا عَرَضَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي سَفَرٍ فَأَخَذَ بِخِطَامِ نَاقَتِهِ أَوْ بِزِمَامِهَا ثُمَّ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَوْ يَا مُحَمَّدُ أَخْبِرْنِي بِمَا يُقَرِّبُنِي مِنْ الْجَنَّةِ وَمَا يُبَاعِدُنِي مِنْ النَّارِ قَالَ فَكَفَّ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ نَظَرَ فِي أَصْحَابِهِ ثُمَّ قَالَ لَقَدْ وُفِّقَ أَوْ لَقَدْ هُدِيَ قَالَ كَيْفَ قُلْتَ قَالَ فَأَعَادَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَعْبُدُ اللَّهَ لَا تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ وَتَصِلُ الرَّحِمَ دَعْ النَّاقَةَ و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ بِشْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُثْمَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَوْهَبٍ وَأَبُوهُ عُثْمَانُ أَنَّهُمَا سَمِعَا مُوسَى بْنَ طَلْحَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ هَذَا الْحَدِيثِ

Neena ñu [Muhamed bin Abdullah bin Numair] newoon nañu [sama pàppa] newoon nañu [Amru bin Othman] newoon nañu [Musa bin Talhah] mu ne, newoon nañu ma [Abu Ayyub], ni ab Bedouin dafa tere Yonent Yàlla bi sallallahu'alaihi gaam wala ay rein, ci la wax, 'Ya Rasulullah, wala Ya Muhamed, Wax ma lu ma jegeel asamaan si ak lu ma dindi ci jahannama? ' Naatkat bi dafa wax: 'Ci noonu la Yonent bi sallallaahu 'alaihi wasallam taxaw xool ay sahabam, ba noppi ni: 'Jox nañu ko taufik wala ñu jox ko njiit'. Mu laaj ne, 'Loo wax? Nettalikat bi niko, mu baamtu ko. Moo tax Yonent bi sallallaahu 'alaihi wasallam wax: 'Yeen jaamu Yàlla, buleen ko tooñ ci dara, ngeen ñaan, ngeen fay zakat, ngeen boole ay xaritoo, ba noppi ngeen bàyyi gaam gi''. Daf nu wax [Muhamed bin Hatim] ak [Abdurrahman bin Bisyr] ñoom ñaar ñépp dañu wax, wax nu [Bahz] wax nu [Syu'bah] wax nu [Muhamed bin Uthman bin Abdullah bin Mauhab] ak pàppaam [Uthman] ni ñoom ñaar ñépp dégg nañu Tabul ci [Musa bin] salallaahu aleyhi wasallam ak lu mel ni xadiis bii'.

Hadith

Imam Muslim : 15

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ أَخْبَرَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ مُوسَى بْنِ طَلْحَةَ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ دُلَّنِي عَلَى عَمَلٍ أَعْمَلُهُ يُدْنِينِي مِنْ الْجَنَّةِ وَيُبَاعِدُنِي مِنْ النَّارِ قَالَ تَعْبُدُ اللَّهَ لَا تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ وَتَصِلُ ذَا رَحِمِكَ فَلَمَّا أَدْبَرَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنْ تَمَسَّكَ بِمَا أُمِرَ بِهِ دَخَلَ الْجَنَّةَ وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ أَبِي شَيْبَةَ إِنْ تَمَسَّكَ بِهِ

Daf nu wax [Yahya bin Yahya at-Tamimi] wax nu [Abu al-Ahwash]. - ci beneen riwaat dafa wax- Te wax nañu nu [Abu Al-Ahwash] ci [Abu Ishaq] ci [Musa bin Talhah] ci [Abu Ayyub] mu ne: 'Dafa amoon ku ñëw ci Yonent bi, mu def ko ci Yàlla. dem asamaan si, te dina ma moytu ci safara? Mu tontu leen: 'Yaw yaa ngi jaamu Yàlla, bul ko xëcc dara, ngeen di ñaan, ngeen di fay zakat, ngeen di jëflante ak seeni mbokk'. Ba mu tàggoo ak moom, Yonent bi Yàlla na ko Yàlla dolli xéewël ak mucc ne ko: "bu saxee ci li ñu ko digal, ci lu wér dina dugg ci Ajjana". Ak ci benn taarixu [Ibn Abu Syaibah], 'su ko tëyee'.

Hadith

Imam Muslim : 16

و حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ إِسْحَقَ حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ أَعْرَابِيًّا جَاءَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ دُلَّنِي عَلَى عَمَلٍ إِذَا عَمِلْتُهُ دَخَلْتُ الْجَنَّةَ قَالَ تَعْبُدُ اللَّهَ لَا تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ الْمَكْتُوبَةَ وَتُؤَدِّي الزَّكَاةَ الْمَفْرُوضَةَ وَتَصُومُ رَمَضَانَ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا أَزِيدُ عَلَى هَذَا شَيْئًا أَبَدًا وَلَا أَنْقُصُ مِنْهُ فَلَمَّا وَلَّى قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ سَرَّهُ أَنْ يَنْظُرَ إِلَى رَجُلٍ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَلْيَنْظُرْ إِلَى هَذَا

Mu ne ma [Abu Bakr bin Ishaq] wax nu [Affan] wax nu [Wuhaib] wax nu [Yahya bin Sa'id] ci [Abu Zur'ah] ci [Abu Hurairah] ni benn Bedouin dafa ñëw ci Yonent bi, mu ne ko: su ma leen jëfandikoo. Ndax dinaa dem asamaan si? Mu tontu leen : « Yaa ngi jaamu Yàlla, bul ko xëcc dara, ngeen def ñaan yi, ngeen fay zakat bi, ngeen woor ci weeru Ramadan ». Muni ma, 'Maa ngi wax ci ki sama ruuh nekk ci loxoom, duma ci yokk benn mbir ba fàww, duma ci dindi benn mbir'. Ba mu tàggoo ak moom, Yonent Yàlla bi ne ko: "Ku bëgga gis goor ci waa asamaan si, na ko xool".

Hadith

Imam Muslim : 17

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَاللَّفْظُ لِأَبِي كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ قَالَ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ النُّعْمَانُ بْنُ قَوْقَلٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ إِذَا صَلَّيْتُ الْمَكْتُوبَةَ وَحَرَّمْتُ الْحَرَامَ وَأَحْلَلْتُ الْحَلَالَ أَأَدْخُلُ الْجَنَّةَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ و حَدَّثَنِي حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ وَالْقَاسِمُ بْنُ زَكَرِيَّاءَ قَالَا حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ شَيْبَانَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ وَأَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ قَالَ قَالَ النُّعْمَانُ بْنُ قَوْقَلٍ يَا رَسُولَ اللَّهِ بِمِثْلِهِ وَزَادَا فِيهِ وَلَمْ أَزِدْ عَلَى ذَلِكَ شَيْئًا

Nettali nu Abu Bakr bin Abu Syaibah ak Abu Kuraib ak lafazhnya Abu Kuraib, ñoom ñaar ñépp ñu wax, wax nu Abu Mu'awiyah ci [al-A'masy] ci [Abu Sufyan] ci [Jabir] mu ne: 'An-Nuqal'am bin Qahilalla' laaj ko, 'Yaw Yonent Yàlla, loo xalaat su ma ñaanee farata, tere lu haram, nangu lu halal, ndax dinaa dem asamaan si? ' Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallam tontu ko: 'waaw'. Mu ne ma [Hajjaj bin Ash-Sya'ir] ak [Al-Qasim bin Zakariya] ñoom ñaar ñépp neena ñu, wax nu [Ubaidullah bin Musa] ci [Syaiban] ci [al-A'masy] ci [Abu Salih] ak [Abu Sufyan] ci [Jabir] mu ne: 'An-, Allah', ak rapoor bu mel nii, rek mu yokk ci, 'te duma yokk benn iota ci loolu'.

Hadith

Imam Muslim : 18

و حَدَّثَنِي سَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ أَعْيَنَ حَدَّثَنَا مَعْقِلٌ وَهُوَ ابْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ أَنَّ رَجُلًا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَرَأَيْتَ إِذَا صَلَّيْتُ الصَّلَوَاتِ الْمَكْتُوبَاتِ وَصُمْتُ رَمَضَانَ وَأَحْلَلْتُ الْحَلَالَ وَحَرَّمْتُ الْحَرَامَ وَلَمْ أَزِدْ عَلَى ذَلِكَ شَيْئًا أَأَدْخُلُ الْجَنَّةَ قَالَ نَعَمْ قَالَ وَاللَّهِ لَا أَزِيدُ عَلَى ذَلِكَ شَيْئًا

Daf ma wax [Salamah bin Syabib] daf nu wax [al-Hasan bin A'yan] daf nu wax [Ma'qil] - maanaam Ibn Ubaidullah - ci [Abu az-Zubair] ci [Jabir] ni kenn laaj na Yonent Yàlla, Ramadlan, defal mbir yi dagal, defal mbir yi daganal lu haram, waaye duma ci yokk benn jëf, ndax dinaa dem asamaan si?' Rasulullah tontu ko: Waaw. Muni ma, "Wallaahi duma yokk benn yoon ci jëf jii."

Hadith

Imam Muslim : 19

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ الْهَمْدَانِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ يَعْنِي سُلَيْمَانَ بْنَ حَيَّانَ الْأَحْمَرَ عَنْ أَبِي مَالِكٍ الْأَشْجَعِيِّ عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسَةٍ عَلَى أَنْ يُوَحَّدَ اللَّهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَصِيَامِ رَمَضَانَ وَالْحَجِّ فَقَالَ رَجُلٌ الْحَجُّ وَصِيَامُ رَمَضَانَ قَالَ لَا صِيَامُ رَمَضَانَ وَالْحَجُّ هَكَذَا سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Muhamed bin Abdullah bin Numair al-Hamdani waxna nu Abu Khalid - maanaam Suleymaan bin Hayyan al-Ahmar - ci [Abu Malik al-Asyja'i] ci [Sa'ad bin Ubaidah] ci [Ibn Umar] ci Yonent bi: juróomi fundamaa yi: ñooy Yalla nekk benn, taxawal ñaan, def zakat, fas Ramadlan, ak hajj màkka. Benn waay laaj, 'Luy Hajj ak Ramadan'. Mu tontu ko: 'Déedet, fas Ramadan ak Hajj'. Noonu laa ko déggee ci Yonenti Yàlla bi sallal aleyhi wasallam.

Hadith

Imam Muslim : 20

و حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ عُثْمَانَ الْعَسْكَرِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّاءَ حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ طَارِقٍ قَالَ حَدَّثَنِي سَعْدُ بْنُ عُبَيْدَةَ السُّلَمِيُّ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسٍ عَلَى أَنْ يُعْبَدَ اللَّهُ وَيُكْفَرَ بِمَا دُونَهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَحَجِّ الْبَيْتِ وَصَوْمِ رَمَضَانَ

Daf nu wax [Sahl bin Uthman al-Askari] wax nu [Yahya bin Zakariya] wax nu [Sa'ad bin Thariq] mu ne, wax ma [Sa'ad bin Ubaidah as-Sulami] ci [Ibn Umar] ci Yonent bi, mu ne: jaamu Yàlla, ba noppi ñu bañ yeneen mbir, ñaan, def zakat, hajj Baitullah, ak woor ci weeru Ramadan.