Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadys
Hadys
Imam Muslim : 41
حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ رُشَيْدٍ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ يَعْنِي ابْنَ مُسْلِمٍ عَنْ ابْنِ جَابِرٍ قَالَ حَدَّثَنِي عُمَيْرُ بْنُ هَانِئٍ قَالَ حَدَّثَنِي جُنَادَةُ بْنُ أَبِي أُمَيَّةَ حَدَّثَنَا عُبَادَةُ بْنُ الصَّامِتِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ قَالَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ وَأَنَّ عِيسَى عَبْدُ اللَّهِ وَابْنُ أَمَتِهِ وَكَلِمَتُهُ أَلْقَاهَا إِلَى مَرْيَمَ وَرُوحٌ مِنْهُ وَأَنَّ الْجَنَّةَ حَقٌّ وَأَنَّ النَّارَ حَقٌّ أَدْخَلَهُ اللَّهُ مِنْ أَيِّ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ الثَّمَانِيَةِ شَاءَ و حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدَّوْرَقِيُّ حَدَّثَنَا مُبَشِّرُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ عُمَيْرِ بْنِ هَانِئٍ فِي هَذَا الْإِسْنَادِ بِمِثْلِهِ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ أَدْخَلَهُ اللَّهُ الْجَنَّةَ عَلَى مَا كَانَ مِنْ عَمَلٍ وَلَمْ يَذْكُرْ مِنْ أَيِّ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ الثَّمَانِيَةِ شَاءَ
Bize [Dawud bin Rusýaid] bize [al-Walid] - ýagny Ibn Muslim - [Ibn Jabir] - aýtdy ol, bize [Umeýr bin Hani] aýtdy ol aýtdy ol, bize [Junada bin Abu Umeýýe] bize [Ubada bin aş-Şamit] aýtdy ol: "Resulallah aleýhi wesellem şeýle diýdi: "Kim iki Kalime Şahadany aýtsa, ýagny: ýeke-täk Alladan başga ybadat edilmeli hudaý ýok, Onuň üçin hiç hili şärigi ýok we Onuň guly we ilçisi Muhammed pygamber Isa pygamberiň Allanyň guly, gulunyň ogly we Allanyň sözi - Isa pygamber - Merýeme we Onuň ruhuna goýandygyna şaýatlyk etse, jennet hakdyr we dowzah hem hakdyr, ol ýerde Alla isleýänleri Jennetiň sekiz gapysynyň biri arkaly Jennete girer". Şeýle hem [Ahmad bin Ibrahim ad-Dauraki] bize [Mubasysir bin Ysmaýyl] [al-Auza'i] [Umeýr bin Hani]-den şuňa meňzeş isnadlarda gürrüň berdi, diňe ol: "Allatagala ony amallaryna görä girizdi" diýdi, "islän jennetiň sekiz derwezesiniň haýsysyndan girdi" diýmedi.
Hadys
Imam Muslim : 42
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى بْنِ حَبَّانَ عَنْ ابْنِ مُحَيْرِيزٍ عَنْ الصُّنَابِحِيِّ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ أَنَّهُ قَالَ دَخَلْتُ عَلَيْهِ وَهُوَ فِي الْمَوْتِ فَبَكَيْتُ فَقَالَ مَهْلًا لِمَ تَبْكِي فَوَاللَّهِ لَئِنْ اسْتُشْهِدْتُ لَأَشْهَدَنَّ لَكَ وَلَئِنْ شُفِّعْتُ لَأَشْفَعَنَّ لَكَ وَلَئِنْ اسْتَطَعْتُ لَأَنْفَعَنَّكَ ثُمَّ قَالَ وَاللَّهِ مَا مِنْ حَدِيثٍ سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَكُمْ فِيهِ خَيْرٌ إِلَّا حَدَّثْتُكُمُوهُ إِلَّا حَدِيثًا وَاحِدًا وَسَوْفَ أُحَدِّثُكُمُوهُ الْيَوْمَ وَقَدْ أُحِيطَ بِنَفْسِي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ شَهِدَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ حَرَّمَ اللَّهُ عَلَيْهِ النَّارَ
[Kutaýba bin Said] bize [Laýs] [Ibn Ajlan] [Muhammed bin Ýahýa bin Habban] [Ibn Muhaýriz] [aş-Şunabihi] [Ubada bin aş-Şamit]-den şeýle diýdi: "Men ony syrkawlanda zyýarat etdim we agladym". Ol: "Sakla, näme üçin aglaýarsyň? Allaha kasam, eger men şehit bolsam, seniň üçin şaýatlyk ederin, eger seniň üçin şefaat edilsem, seniň üçin şefaat ederin we eger mümkinçiligim bolsa, saňa peýda bererin" diýdi. Soňra ol: "Allaha kasam, Allahyň Resulyndan (sallallahu aleýhi we sellem) eşiden hiç bir hadysy size aýtmazlyk üçin aýtjak däl, diňe bir hadysdan başga, we men ony şu gün size aýdaryn. Hakykatdanam, men ony özleşdirdim" diýdi. Men Allahyň Resulynyň (sallallahu aleýhi we sellem) şeýle diýendigini eşitdim: "Kimde-kim Allahdan başga ybadata mynasyp hudaý ýokdugyna we Muhammediň Allahyň ilçisidigine şaýatlyk etse, Allah oňa dowzahy haram eder".
Hadys
Imam Muslim : 43
حَدَّثَنَا هَدَّابُ بْنُ خَالِدٍ الْأَزْدِيُّ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ كُنْتُ رِدْفَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ بَيْنِي وَبَيْنَهُ إِلَّا مُؤْخِرَةُ الرَّحْلِ فَقَالَ يَا مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ قُلْتُ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ ثُمَّ سَارَ سَاعَةً ثُمَّ قَالَ يَا مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ قُلْتُ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ ثُمَّ سَارَ سَاعَةً ثُمَّ قَالَ يَا مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ قُلْتُ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ هَلْ تَدْرِي مَا حَقُّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ قَالَ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّ حَقَّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ أَنْ يَعْبُدُوهُ وَلَا يُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا ثُمَّ سَارَ سَاعَةً قَالَ يَا مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ قُلْتُ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ هَلْ تَدْرِي مَا حَقُّ الْعِبَادِ عَلَى اللَّهِ إِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ قَالَ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ أَنْ لَا يُعَذِّبَهُمْ
Bize [Haddab bin Halid al-Azdi] bize [Hammam] bize [Enes bin Malik] [Mu'az bin Jebal] gürrüň berdi. Ol şeýle diýdi: "Bir gezek Pygamber sallallahu aleýhi wesellem bilen saparda bolanymda, meniň bilen onuň arasynda ulagyň eýerinden başga hiç hili tapawut ýokdy. Ol: "Eý Mu'az bin Jebal!" diýdi. Men: "Çagyryşyňyzy ýerine ýetirýärin, eý Allanyň Resuly" diýip jogap bermäge dowam etdim. Biz ýolumyzy dowam etdirdik. Soňra ol ýene: "Eý Mu'az bin Jebal!" diýdi. Men: "Çagyryşyňyzy ýerine ýetirýärin, eý Allanyň Resuly" diýip jogap berdim. Biz ýolumyzy dowam etdirdik, soňra ol ýene: "Eý Mu'az bin Jebal!" diýdi. Men ýene: "Çagyryşyňyzy kabul etdim, eý Allanyň Resuly" diýip jogap berdim. Ol: "Ynsanlaryň Allanyň öňündäki borçlaryny bilýärsiňizmi?" diýdi. Men: "Alla we Onuň Resuly has gowy bilýär" diýip jogap berdim. Ol: "Oňa ybadat etmek we Oňa şärik goşmazlyk" diýdi. Biz birneme wagtlap ýolumyzy dowam etdirdik, şonda ol ýene-de: "Eý Muaz bin Jebel!" diýip gygyrdy. Men: "Men seniň çagyryşyňy ýerine ýetirýärin, eý Allanyň Resuly" diýip jogap berdim. Pygamberimiz sallallahu aleýhi wesellem: "Adamlar öň aýdan zatlarymy edende, Allanyň olaryň öňünde nähili borçlarynyň bardygyny bilýärsiňizmi?" diýdi. Men: "Alla we Onuň Resuly has gowy bilýär" diýip jogap berdim. Ahyrsoňy ol: "Alla olara azap bermez" diýdi.
Hadys
Imam Muslim : 44
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ سَلَّامُ بْنُ سُلَيْمٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ كُنْتُ رِدْفَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى حِمَارٍ يُقَالُ لَهُ عُفَيْرٌ قَالَ فَقَالَ يَا مُعَاذُ تَدْرِي مَا حَقُّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ وَمَا حَقُّ الْعِبَادِ عَلَى اللَّهِ قَالَ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّ حَقَّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ أَنْ يَعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا يُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَحَقُّ الْعِبَادِ عَلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ أَنْ لَا يُعَذِّبَ مَنْ لَا يُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفَلَا أُبَشِّرُ النَّاسَ قَالَ لَا تُبَشِّرْهُمْ فَيَتَّكِلُوا
Bize [Abu Bekr bin Abu Sýaýba] [Abu al-Ahwaş Sallam bin Süleým] [Abu Yshak] [Amru bin Maýmun] [Muaz bin Jebel] şeýle diýdi: "Men Allahyň Resuly bilen Ufaýr atly eşegiň üstünde münüp barýardym". Soňra ol: "Eý Muaz, Allahyň gula bolan hakynyň nämedigini we guluň Allaha bolan hakynyň nämedigini bilýärsiňmi?" diýdi. Muaz: "Men: "Allah we Onuň Resuly has gowy bilýär" diýip jogap berdim. Ol: "Hakykatdan-da, Allahyň gula bolan haky, Allaha ybadat etmek we Oňa hiç zatdan şirk goşmazlykdyr we guluň Allaha bolan haky, Oňa hiç zatdan şirk goşmaýan hiç kim tarapyndan azap çekmezligiňdir" diýdi. Muaz: "Men: "Eý, Allahyň Resuly, muny adamlara wagyz edip bilmerinmi?" diýdim" diýdi. Ol: "Olara aýtma, şonda olar muňa bil baglasynlar" diýip jogap berdi.
Hadys
Imam Muslim : 45
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي حَصِينٍ وَالْأَشْعَثِ بْنِ سُلَيْمٍ أَنَّهُمَا سَمِعَا الْأَسْوَدَ بْنَ هِلَالٍ يُحَدِّثُ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا مُعَاذُ أَتَدْرِي مَا حَقُّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ قَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ أَنْ يُعْبَدَ اللَّهُ وَلَا يُشْرَكَ بِهِ شَيْءٌ قَالَ أَتَدْرِي مَا حَقُّهُمْ عَلَيْهِ إِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ فَقَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ أَنْ لَا يُعَذِّبَهُمْ حَدَّثَنَا الْقَاسِمُ بْنُ زَكَرِيَّاءَ حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ عَنْ زَائِدَةَ عَنْ أَبِي حَصِينٍ عَنْ الْأَسْوَدِ بْنِ هِلَالٍ قَالَ سَمِعْتُ مُعَاذًا يَقُولُا دَعَانِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَجَبْتُهُ فَقَالَ هَلْ تَدْرِي مَا حَقُّ اللَّهِ عَلَى النَّاسِ نَحْوَ حَدِيثِهِمْ
Bize [Muhammed bin al-Mutsanna] we [Ibn Beşir], [Ibn al-Mutsanna] şeýle diýdi: [Muhammed bin Ja'far] bize [Sýu'ba] [Abu Huşaýndan] we [al-Asiýas bin Suleýmden] ikisiniň hem [al-Aswad bin Hilal] [Mu'az bin Jebelden] eşidendigini aýtdy. Ol: "Resulullah sallallahu aleýhi wesellem: "Eý Mu'az, Hudaýyň gullaryň üstünde nähili haklarynyň bardygyny bilýärsiňmi?" diýdi. Mu'az: "Allah we Onuň Resuly has gowy bilýärler" diýip jogap berdi. Ol: "Ýagny, Allaha hiç zat şärik goşmazdan ybadat edilýär" diýdi. Soňra ýene: "Eger şeýle etseler, ynsanlaryň Allanyň üstünde nähili haky bar?" diýdi. Mu'az: "Allah we Onuň Resuly has gowy bilýärler" diýip jogap berdi. Soňra ol: "Allah oňa azap bermez" diýdi. Bize [al Kasym bin Zakariýa] bize [Hüseýin] [Zaýda] [Ebu Huşaýndan] [al Aswad bin Hilal] gürrüň berdi: Men [Muazzyň] şeýle diýendigini eşitdim: "Allahyň Resuly sallallahu aleýhi wesellem meni çagyrdy, men oňa jogap berdim. Ol: "Hadyslarynda aýdylyşy ýaly, Hudaýyň ynsanlaryň üstünde nähili haky bar?" diýip sorady.
Hadys
Imam Muslim : 46
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ يُونُسَ الْحَنَفِيُّ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو كَثِيرٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو هُرَيْرَةَ قَالَ كُنَّا قُعُودًا حَوْلَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَعَنَا أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ فِي نَفَرٍ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ بَيْنِ أَظْهُرِنَا فَأَبْطَأَ عَلَيْنَا وَخَشِينَا أَنْ يُقْتَطَعَ دُونَنَا وَفَزِعْنَا فَقُمْنَا فَكُنْتُ أَوَّلَ مَنْ فَزِعَ فَخَرَجْتُ أَبْتَغِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَيْتُ حَائِطًا لِلْأَنْصَارِ لِبَنِي النَّجَّارِ فَدُرْتُ بِهِ هَلْ أَجِدُ لَهُ بَابًا فَلَمْ أَجِدْ فَإِذَا رَبِيعٌ يَدْخُلُ فِي جَوْفِ حَائِطٍ مِنْ بِئْرٍ خَارِجَةٍ وَالرَّبِيعُ الْجَدْوَلُ فَاحْتَفَزْتُ كَمَا يَحْتَفِزُ الثَّعْلَبُ فَدَخَلْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ فَقُلْتُ نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ مَا شَأْنُكَ قُلْتُ كُنْتَ بَيْنَ أَظْهُرِنَا فَقُمْتَ فَأَبْطَأْتَ عَلَيْنَا فَخَشِينَا أَنْ تُقْتَطَعَ دُونَنَا فَفَزِعْنَا فَكُنْتُ أَوَّلَ مِنْ فَزِعَ فَأَتَيْتُ هَذَا الْحَائِطَ فَاحْتَفَزْتُ كَمَا يَحْتَفِزُ الثَّعْلَبُ وَهَؤُلَاءِ النَّاسُ وَرَائِي فَقَالَ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ وَأَعْطَانِي نَعْلَيْهِ قَالَ اذْهَبْ بِنَعْلَيَّ هَاتَيْنِ فَمَنْ لَقِيتَ مِنْ وَرَاءِ هَذَا الْحَائِطِ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ مُسْتَيْقِنًا بِهَا قَلْبُهُ فَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ فَكَانَ أَوَّلَ مَنْ لَقِيتُ عُمَرُ فَقَالَ مَا هَاتَانِ النَّعْلَانِ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ فَقُلْتُ هَاتَانِ نَعْلَا رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَنِي بِهِمَا مَنْ لَقِيتُ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ مُسْتَيْقِنًا بِهَا قَلْبُهُ بَشَّرْتُهُ بِالْجَنَّةِ فَضَرَبَ عُمَرُ بِيَدِهِ بَيْنَ ثَدْيَيَّ فَخَرَرْتُ لِاسْتِي فَقَالَ ارْجِعْ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ فَرَجَعْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَجْهَشْتُ بُكَاءً وَرَكِبَنِي عُمَرُ فَإِذَا هُوَ عَلَى أَثَرِي فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا لَكَ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ قُلْتُ لَقِيتُ عُمَرَ فَأَخْبَرْتُهُ بِالَّذِي بَعَثْتَنِي بِهِ فَضَرَبَ بَيْنَ ثَدْيَيَّ ضَرْبَةً خَرَرْتُ لِاسْتِي قَالَ ارْجِعْ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ يَا عُمَرُ مَا حَمَلَكَ عَلَى مَا فَعَلْتَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي أَبَعَثْتَ أَبَا هُرَيْرَةَ بِنَعْلَيْكَ مَنْ لَقِيَ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ مُسْتَيْقِنًا بِهَا قَلْبُهُ بَشَّرَهُ بِالْجَنَّةِ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَلَا تَفْعَلْ فَإِنِّي أَخْشَى أَنْ يَتَّكِلَ النَّاسُ عَلَيْهَا فَخَلِّهِمْ يَعْمَلُونَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَخَلِّهِمْ
[Zuhaýr bin Harb] bize gürrüň berdi [Omar bin Ýunus al-Hanafi] bize gürrüň berdi [Ikrima bin Ammar] bize gürrüň berdi [Abu Kasir] bize gürrüň berdi [Abu Hureýra] şeýle diýdi: "Bir söweşde biz Allahyň Resulynyň (sallallahu aleýhi we sellem) töwereginde oturypdyk, biziň bilen bolsa Abu Bekr we Omar bardy. Soňra ol bizi taşlap gitdi we bize gaýdyp gelmekde gijikdi, tä duşman tarapyndan ele salynmagyndan ýa-da bir betbagtçylygyň gelmeginden gorkduk. Hemmämiz örän alada edýärdik we onuň üçin iň köp alada edýän mendim. Şonuň üçin men turup, Allahyň Resulyny (sallallahu aleýhi we sellem) gözlemek üçin çykdym, tä Banu Nejjaryň ansarlaryna degişli bir baga ýetdim. Men onuň daşyndan girelge tapmak üçin aýlanyp çykdym, ýöne tapyp bilmedim. Bagyň daşyndan bir derýa akyp, bagyň bir burçundan girýärdi. Şonuň üçin men ol ýere bir çişik dar deşikden girmäge synanyşanda girmäge synanyşdym. Şeýle hem men Pygamberimizi (sallallahu aleýhi we sellem) tapdym. Ol gygyrdy: "Abu Hureýra!" Men: "Hawa, eý Allanyň Resuly!" diýip jogap berdim. Ol sorady. Men: "Bolýar, eý Allanyň Resuly, sen biziň bilendiň, soňra birden bizi terk etdiň we uzak wagtlap gaýdyp gelmediň, şonuň üçin biz seniň howpsuzlygyň, esasanam meniň howpsuzlygyň barada gaty alada etdik, eý Allanyň Resuly. Şonuň üçin men bu bagyň içine girmäge synanyşdym, olar - beýleki dostlar - meniň yzymda galdylar. Ol maňa iki sandalyny berdi: "Eý Abu Hureýra, meniň şu iki sandalymy al, bu bagyň arkasynda duşuşýan her bir adam Alladan başga ybadat edilmeli hudaýyň ýokdugyna şaýatlyk eder we ol bu ynanjy ýüregine ornaşdyrdy, şonuň üçin oňa jennetiň hoş habaryny ber" diýdi. Tötänleýin, meniň bilen ilkinji duşuşan adam Omar boldy, şonuň üçin ol: "Şol iki sandalda näme boldy, eý Abu Hureýra?" diýip sorady. Men: «Bular Allahyň Resulynyň (sallallahu aleýhi we sellem) iki sandalydyr», diýip jogap berdim. Ol maňa olary göterip, ilkinji duşuşan adama Jennetiň hoş habaryny bermegi buýurdy, şol bir wagtyň özünde ol Alladan başga ybadata mynasyp hudaý ýokdugyna şaýatlyk edýär we oňa ýüregi bilen ynanýar» diýdi. Şeýdip, Omar meniň döşümiň ortasyna - Güneş çişimiň ortasyna - eli bilen urdy, men ýykylýançam, soňra: «Yza gaýt, eý Abu Hureýra!» diýdi. Şeýdip, men gözýaşlarymy saklap, Allahyň Resulynyň ýanyna gaýdyp bardym we Omaryň hem meniň yzymdan gelýändigi mälim boldy. Derrew Allahyň Resuly (sallallahu aleýhi we sellem): «Eý, Abu Hureýra, saňa näme boldy?» diýip sorady. Men: «Men Omar bilen duşuşdym, soňra oňa seniň maňa tabşyran zadyňy aýtdym, ýöne birdenkä ol meniň Güneş çişimiň içine gaty urdy, men ýykylýançam, soňra ol: «Yza gaýt!» diýdi. Şonda Allahyň Resuly (sallallahu aleýhi we sellem): "Eý, Omar, näme üçin şeýle etdiň?" diýdi. Omar: "Eý, Allahyň Resuly, sen Abu Hüreýrany iki sandalyň bilen iberip, ýüreginde berk ynanç bilen Allahdan başga ybadata mynasyp hudaý ýokdugyna şaýatlyk edip, ilkinji duşuşan adama jennetiň hoş habaryny bermegini aýtdyňmy?" diýip jogap berdi. Ol: "Hawa, şeýle" diýip jogap berdi. Omar: "Eý, Allahyň Resuly, muny etmeseň gowy bolar, sebäbi men adamlaryň oňa bil baglap, ýagşy işleri etmegine rugsat bermeginden gaty howatyrlanýaryn" diýdi. Resulallah aleýhi we sellem Abu Hüreýra: "Bu hadysy bilmeýänlerine rugsat ber" diýdi.
Hadys
Imam Muslim : 47
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ أَخْبَرَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ قَتَادَةَ قَالَ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ رَدِيفُهُ عَلَى الرَّحْلِ قَالَ يَا مُعَاذُ قَالَ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ يَا مُعَاذُ قَالَ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ يَا مُعَاذُ قَالَ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ مَا مِنْ عَبْدٍ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ إِلَّا حَرَّمَهُ اللَّهُ عَلَى النَّارِ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفَلَا أُخْبِرُ بِهَا النَّاسَ فَيَسْتَبْشِرُوا قَالَ إِذًا يَتَّكِلُوا فَأَخْبَرَ بِهَا مُعَاذٌ عِنْدَ مَوْتِهِ تَأَثُّمًا
Bize [Ishak bin Mansur] bize [Muaz bin Hişam] aýtdy diýdi, bize [kakam] [Katada] aýtdy diýdi, bize [Enes bin Malik] aýtdy, şeýle diýdi, bize [Enes bin Malik] aýtdy, şeýle diýdi, şeýle diýdi, şeýle diýdi, şeýle diýdi, şeýle diýdi, şeýle diýdi, şeýle diýdi, şeýle diýdi, şeýle diýdi, şeýle diýdi, şeýle diýdi, şeýle diýdi, şeýle diýdi, şeýle diýdi, şeýle diýdi: Allahyň pygamberi -bir saparda - Muaz bin Jebel ulagynda barýarka, Resulullah sallallahu aleýhi wesellem: "Eý Muaz!" diýip gygyrdy. Muaz: "Men seniň çagyryşyňy ýerine ýetirýärin, eý Allahyň Resuly" diýip jogap berdi. Resulullah ýene gygyrdy: "Eý Muaz!" Men ýene gygyrdym: "Men seniň çagyryşyňy ýerine ýetirýärin, eý Allahyň Resuly". Resulullah ýene gygyrdy: "Eý Allahyň Resuly". Men ýene gygyrdym: "Men seniň çagyryşyňy ýerine ýetirýärin, eý Allahyň Resuly". Soňra Resulullah sallallahu aleýhi wesellem şeýle diýdi: "Kim iki yman kelimesini, ýagny: Alladan başga ybadata mynasyp hudaý ýokdur we Muhammediň Onuň guludyr we ilçisidir diýse, ol hökman dowzah odundan aman bolar". Soňra Muaz: "Men bu habary adamlara aýdyp bilerinmi?" diýdi. Pygamber sallallahu aleýhi wesellem: "Eger olar muny etseler, onda oňa bil baglarlar" diýdi. Soňra Muaz ölmezinden öň habary ýaýratdy, hadysy gizleýändigi üçin günäkärlenjekdiginden howatyrlandy.
Hadys
Imam Muslim : 48
حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ يَعْنِي ابْنَ الْمُغِيرَةِ قَالَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ حَدَّثَنِي مَحْمُودُ بْنُ الرَّبِيعِ عَنْ عِتْبَانَ بْنِ مَالِكٍ قَالَ قَدِمْتُ الْمَدِينَةَ فَلَقِيتُ عِتْبَانَ فَقُلْتُ حَدِيثٌ بَلَغَنِي عَنْكَ قَالَ أَصَابَنِي فِي بَصَرِي بَعْضُ الشَّيْءِ فَبَعَثْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنِّي أُحِبُّ أَنْ تَأْتِيَنِي فَتُصَلِّيَ فِي مَنْزِلِي فَأَتَّخِذَهُ مُصَلًّى قَالَ فَأَتَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ شَاءَ اللَّهُ مِنْ أَصْحَابِهِ فَدَخَلَ وَهُوَ يُصَلِّي فِي مَنْزِلِي وَأَصْحَابُهُ يَتَحَدَّثُونَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ أَسْنَدُوا عُظْمَ ذَلِكَ وَكُبْرَهُ إِلَى مَالِكِ بْنِ دُخْشُمٍ قَالُوا وَدُّوا أَنَّهُ دَعَا عَلَيْهِ فَهَلَكَ وَوَدُّوا أَنَّهُ أَصَابَهُ شَرٌّ فَقَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الصَّلَاةَ وَقَالَ أَلَيْسَ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ قَالُوا إِنَّهُ يَقُولُ ذَلِكَ وَمَا هُوَ فِي قَلْبِهِ قَالَ لَا يَشْهَدُ أَحَدٌ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ فَيَدْخُلَ النَّارَ أَوْ تَطْعَمَهُ قَالَ أَنَسٌ فَأَعْجَبَنِي هَذَا الْحَدِيثُ فَقُلْتُ لِابْنِي اكْتُبْهُ فَكَتَبَهُ حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ نَافِعٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ قَالَ حَدَّثَنِي عِتْبَانُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّهُ عَمِيَ فَأَرْسَلَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ تَعَالَ فَخُطَّ لِي مَسْجِدًا فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَجَاءَ قَوْمُهُ وَنُعِتَ رَجُلٌ مِنْهُمْ يُقَالُ لَهُ مَالِكُ بْنُ الدُّخْشُمِ ثُمَّ ذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ سُلَيْمَانَ بْنِ الْمُغِيرَةِ
Bize [Seýban bin Farruh] bize [Süleýmana] - ýagny Ibn al-Mugira - gürrüň berdi, ol bize [Sabyt] [Enes bin Malikden] gürrüň berdi, ol bize [Mahmud bin ar-Rabi] gürrüň berdi, ol [Itban bin Malikden] gürrüň berdi, ol şeýle diýdi: "Men Medinä geldim, soňra Itban bilen duşuşdym. Soňra ondan hadys gürrüň bermegini soradym". Ol şeýle diýdi: "Gözlerim birnäçe zady döredýän bir görnüşli keselden ejir çekdi, men Allahyň Resulyna (sallallahu aleýhi wesellem) bir ilçi iberdim, ol meniň onuň öýde meniň bilen namaz okamaga gelmegine sabyrsyzlyk bilen garaşýandygymy aýtdy, şonuň üçin men ony namaz jaýy etdim". Itban ýene şeýle diýdi: "Soňra Resulullah (sallallahu aleýhi wesellem) gelmek isleýän sahabalar bilen geldi we öýe girmegini dowam etdirdi. Ol namazy okady, sahabalar henizem öz aralarynda gürleşýärdiler, olaryň käbiri Malik bin Duhsýumyň ikiýüzlüligi barada gürrüň edýärdiler." Sahabalar, Allahyň Resulynyň (sallallahu aleýhi we sellem) Malik bin Duhsyýumyň başyna gelmegi üçin doga etmegine umyt edýändiklerini aýtdylar. Şeýle hem, olar oňa betbagtçylygyň gelmegini arzuw etdiler. Dogadan soň, ol: "Şahadanyň iki jümlesini, ýagny: "Allahdan başga ybadata mynasyp hiç bir hudaý ýok we men Allanyň ilçisi" diýmedimi?" diýip sorady. Sahabalar: "Ol muny diňe agzy bilen aýtdy, ýöne ýüreginde aýtmady" diýip jogap berdiler. Ol: ""Ybadata mynasyp hiç bir hudaý ýok we men Allanyň ilçisi" diýýän we soň oda girýän ýa-da ony dadan hiç kim" diýdi. Anas: "Bu hadys meni haýran galdyrdy. Şonuň üçin men ogluma: "Ýaz" diýdim, ol hem ony ýazdy" diýdi. Bize [Abu Bekr bin Nafi' al-Abdi] bize [Bahz] bize [Hammad] bize [Sabit] [Enes]-den gürrüň berdi, ol bize [Itban bin Malik]-e kör bolandygyny aýtdy, şonuň üçin ol Resulullaha sallallahu aleýhi wesellemiň ýanyna bir çapar iberip: "Eý, Resulullah, şu ýere geliň, meniň üçin namaz okalýan ýer bolsun" diýdi. Şeýdip, Resulullah öz ýoldaşlary bilen geldi, soňra olardan Malik bin ad-Duxsyum atly adamyň erbet häsiýetlerini agzady soňra Süleýman bin al-Mugyranyň hadysy ýaly bir zady agzady.
Hadys
Imam Muslim : 49
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ أَبِي عُمَرَ الْمَكِّيُّ وَبِشْرُ بْنُ الْحَكَمِ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ وَهُوَ ابْنُ مُحَمَّدٍ الدَّرَاوَرْدِيُّ عَنْ يَزِيدَ بْنِ الْهَادِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ الْعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ ذَاقَ طَعْمَ الْإِيمَانِ مَنْ رَضِيَ بِاللَّهِ رَبًّا وَبِالْإِسْلَامِ دِينًا وَبِمُحَمَّدٍ رَسُولًا
Bize [Muhammed bin Ýahýa bin Abu Umar al-Mekki] we [Bisyr bin al-Hakam] ikisi hem [Abdul Aziz] - ýagny Ibn Muhammed ad-Darawardi - [Ýezid bin al-Had] - [Muhammed bin Ibrahim] - [Amir bin Sa'ad] - [al-Abbas bin Abdul Muttalib] -den Allahyň Resulynyň sallallahu aleýhi wesellemiň: "Allahyň Reb, Yslamyň din we Muhammediň pygamber hökmünde razy bolan adam imanyň lezzetini dadyp görer" diýendigini eşidendigini gürrüň berdi.
Hadys
Imam Muslim : 50
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ الْعَقَدِيُّ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْإِيمَانُ بِضْعٌ وَسَبْعُونَ شُعْبَةً وَالْحَيَاءُ شُعْبَةٌ مِنْ الْإِيمَانِ
Bize [Ubaýdullah bin Said] we [Abd bin Humeýd] ikisi hem şeýle diýdiler: "Bize [Abu Amir al-Akadi] bize [Süleýman bin Bilal] [Abdullah bin Dinar] [Abu Salyh] [Abu Hureýra] pygamberden şeýle diýdi: "Imanyň ýetmiş üçden ýetmiş dokuz şahasy bar we utanç imana girýär".
Hadys
Imam Muslim : 51
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْإِيمَانُ بِضْعٌ وَسَبْعُونَ أَوْ بِضْعٌ وَسِتُّونَ شُعْبَةً فَأَفْضَلُهَا قَوْلُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَدْنَاهَا إِمَاطَةُ الْأَذَى عَنْ الطَّرِيقِ وَالْحَيَاءُ شُعْبَةٌ مِنْ الْإِيمَانِ
[Zuhaýr bin Harb] bize [Jarir] [Suhaýl] [Abdullah bin Dinar] [Abu Salyh] [Abu Hureýra] şeýle diýdi: «Allahyň Resuly (sallallahu aleýhi we sellem) şeýle diýdi: «Imanyň ýetmiş üçden ýetmiş dokuza çenli şahasy ýa-da altmyş üçden altmyş dokuza çenli şahasy bar. Olaryň iň gowusy «LAA ILLALLAHU» - Allahdan başga ybadata mynasyp hudaý ýok - diýmekdir. Olaryň iň pesi bolsa ýoldan zyýanly zady aýyrmakdyr. Haýal bolmak imanyň bir bölegidir».
Hadys
Imam Muslim : 52
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَعَمْرٌو النَّاقِدُ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالُوا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلًا يَعِظُ أَخَاهُ فِي الْحَيَاءِ فَقَالَ الْحَيَاءُ مِنْ الْإِيمَانِ حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَقَالَ مَرَّ بِرَجُلٍ مِنْ الْأَنْصَارِ يَعِظُ أَخَاهُ
Biz [Abu Bekr bin Abu Sýaýba] we [Amru an-Nakid] hem-de [Zuhaýr bin Harb] olar bize [Sufýan bin Uýaýnä] [az-Zuhri]-den [Salim]-den [kakasyna] şeýle diýdiler: Pygamber bir adamyň doganyna utanç sebäpli öwüt berýändigini eşidip, şeýle diýdi: "Utanç imanyň bir bölegidir". Bize [Abd bin Humeýd] bize [Abdurrazzak] bize [Ma'mar]-dan [az-Zuhri] şu sanad bilen şeýle diýdi: "Ol ansarlardan biriniň doganyna öwüt berýändigini"
Hadys
Imam Muslim : 53
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا السَّوَّارِ يُحَدِّثُ أَنَّهُ سَمِعَ عِمْرَانَ بْنَ حُصَيْنٍ يُحَدِّثُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ الْحَيَاءُ لَا يَأْتِي إِلَّا بِخَيْرٍ فَقَالَ بُشَيْرُ بْنُ كَعْبٍ إِنَّهُ مَكْتُوبٌ فِي الْحِكْمَةِ أَنَّ مِنْهُ وَقَارًا وَمِنْهُ سَكِينَةً فَقَالَ عِمْرَانُ أُحَدِّثُكَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتُحَدِّثُنِي عَنْ صُحُفِكَ
Bize [Muhammed bin al-Mutsanna] we [Muhammed bin Başýar] gürrüň berdi we lafaž Ibn al-Mutsanna degişli, ikisi hem aýtdylar, bize [Muhammed bin Ja'far] bize [Sýu'ba] [Katada] gürrüň berdi, ol şeýle diýdi: "Men [Abu as-Sawwaryň] şeýle diýenini eşitdim, ol [Imran bin Huşaýnyň] Pygamber sallallahu aleýhi wesellemden şeýle diýenini eşitdi: "Utanç diňe ýagşylyk getirýär". Busýar bin Ka'ab şeýle diýdi: "Akylda utançdan ygtyýar we asudalyk gelip çykýar diýlip ýazylypdyr". Şeýdip [Imran] şeýle diýdi: "Men size Resulallah sallallahu aleýhi wesellemden hadys aýdyp bererin, siz bolsa - haýyş edýärin - maňa sahypalaryňyzda näme bardygyny aýdyp beriň".
Hadys
Imam Muslim : 54
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ الْحَارِثِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ إِسْحَقَ وَهُوَ ابْنُ سُوَيْدٍ أَنَّ أَبَا قَتَادَةَ حَدَّثَ قَالَ كُنَّا عِنْدَ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ فِي رَهْطٍ مِنَّا وَفِينَا بُشَيْرُ بْنُ كَعْبٍ فَحَدَّثَنَا عِمْرَانُ يَوْمَئِذٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْحَيَاءُ خَيْرٌ كُلُّهُ قَالَ أَوْ قَالَ الْحَيَاءُ كُلُّهُ خَيْرٌ فَقَالَ بُشَيْرُ بْنُ كَعْبٍ إِنَّا لَنَجِدُ فِي بَعْضِ الْكُتُبِ أَوْ الْحِكْمَةِ أَنَّ مِنْهُ سَكِينَةً وَوَقَارًا لِلَّهِ وَمِنْهُ ضَعْفٌ قَالَ فَغَضِبَ عِمْرَانُ حَتَّى احْمَرَّتَا عَيْنَاهُ وَقَالَ أَلَا أَرَانِي أُحَدِّثُكَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتُعَارِضُ فِيهِ قَالَ فَأَعَادَ عِمْرَانُ الْحَدِيثَ قَالَ فَأَعَادَ بُشَيْرٌ فَغَضِبَ عِمْرَانُ قَالَ فَمَا زِلْنَا نَقُولُ فِيهِ إِنَّهُ مِنَّا يَا أَبَا نُجَيْدٍ إِنَّهُ لَا بَأْسَ بِهِ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا النَّضْرُ حَدَّثَنَا أَبُو نَعَامَةَ الْعَدَوِيُّ قَالَ سَمِعْتُ حُجَيْرَ بْنَ الرَّبِيعِ الْعَدَوِيَّ يَقُولُ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ حَدِيثِ حَمَّادِ بْنِ زَيْدٍ
[Ýahýa bin Habib al-Haris] bize [Hammad bin Zaýd] [Ishakdan] - ýagny Ibn Suwaýddan - [Abu Katada] bir hadys gürrüň berdi, ol şeýle diýdi: "Biz Imran bin Husaýn bilen bir topardadyk we aramyzda Busýair bin Ka'b hem bardy, şonuň üçin [Imran bin Husaýn] şol wagt bize şeýle diýdi: "Allahyň Resuly sallallahu aleýhi wesellem: "Utanmak gowy zat" diýdi. Ýa-da ol: "Utanmak gowy zat" diýdi. Şeýdip, Busýair bin Ka'b: "Hakykatdan-da, käbir kitaplarda ýa-da hikmetlerde utanmakdan Allanyň öňünde asudalyk we ygtyýar, utanmakdan bolsa ejizlik gelýändigini görýäris" diýdi. Şeýdip, Imran gözleri gyzarýança gaharlandy we: "Näme üçin men size Allanyň Resulyndan gürrüň berýänimi görýärin, siz bolsa oňa garşy çykýarsyňyz!" diýdi. Abu Katada: "Imran hadysy gaýtalady" diýdi. Abu Katada: "Busýar hem ony ýene-de gaýtalady, şonuň üçin Imran gaharlandy" diýdi. Abu Katada sözüni dowam edip: "Şonuň üçin biz bu barada gaýtalaýarys, sebäbi bu sözler bizden gelýär, eý Abu Nujaýd. Bolýar" diýdi. Bize [Ishak bin Ibrahim] aýtdy [an-Nadlr] aýtdy [Abu Na'ama al-Adawi] aýtdy ol: "Men [Hujaýr bin ar-Rabi' al-Adawi]-niň [Imran bin Huşaýndan] Pygamber sallallahu aleýhi wesellemden Hammad bin Zaýdyň hadysy ýaly şeýle diýendigini eşitdim" diýdi.
Hadys
Imam Muslim : 55
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ ح و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ جَرِيرٍ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ كُلُّهُمْ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ سُفْيَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الثَّقَفِيِّ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قُلْ لِي فِي الْإِسْلَامِ قَوْلًا لَا أَسْأَلُ عَنْهُ أَحَدًا بَعْدَكَ وَفِي حَدِيثِ أَبِي أُسَامَةَ غَيْرَكَ قَالَ قُلْ آمَنْتُ بِاللَّهِ فَاسْتَقِمْ
Bize [Abu Bekr bin Abu Sýaýba] we [Abu Kuraýb] ikisi hem bize [Ibn Numaýra] gürrüň berdi diýdiler. -başga bir rowaýatda şeýle diýilýär- We bize [Kutaýba bin Said] we [Ishak bin Ybraýym] [Jarirden] ähli zady gürrüň berdi. -başga bir rowaýatda şeýle diýilýär- We bize [Abu Kuraýb] bize [Abu Usama] [Hysýam bin Urwahdan] [kakasyndan] [Sufýan bin Abdullah ats-Sakafiden] ähli zady gürrüň berdi diýdi. Ol: "Men: "Eý, Allanyň Resuly, yslamda maňa senden soň hiç kimden - we Abu Usamanyň hadysynda - soramadyk bir sözi aýt" diýdi. Şeýdip, ol: "Men Alla ynanýaryn" diýiň we soňra istigama ediň" diýip jogap berdi.
Hadys
Imam Muslim : 56
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحِ بْنِ الْمُهَاجِرِ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو أَنَّ رَجُلًا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْإِسْلَامِ خَيْرٌ قَالَ تُطْعِمُ الطَّعَامَ وَتَقْرَأُ السَّلَامَ عَلَى مَنْ عَرَفْتَ وَمَنْ لَمْ تَعْرِفْ
Bize [Kutaýba bin Said] bize [Laýtlary] gürrüň berdi. -başga bir rowaýatda şeýle diýilýär- Bize [Muhammed bin Rumh bin al-Muhajir] bize [el-Laýtlary] [Ýezid bin Abu Habibden] [Abu al-Haýrdan] [Abdullah bin Amrudan] habar berdi, bir adam Resulullahdan sallallahu aleýhi wesellemden: "Haýsy yslam iň gowusy?" diýip sorady. Ol: "Siz tanaýan we tanamaýan adamlaryňyzy iýmitlendirýärsiňiz we salam berýärsiňiz" diýip jogap berdi.
Hadys
Imam Muslim : 57
و حَدَّثَنَا أَبُو الطَّاهِرِ أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ سَرْحٍ الْمِصْرِيُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ يَقُولُا إِنَّ رَجُلًا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْمُسْلِمِينَ خَيْرٌ قَالَ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ
Bize [Abu Tahir Ahmad bin Amru bin Abdullah bin Amru bin Sarh al-Mişri] bize [Ibn Wahabdan] [Amru bin al-Harisden] [Ýezid bin Abu Habibden] [Abu al-Haýrdan] [Abdullah bin Amru bin al-Aşyň] ikisiniň hem şeýle diýendigini eşitendigini habar berdi: "Hakykatdanam, bir adam Allahyň Resulyndan sallallahu aleýhi wesellem: "Haýsy musulman iň gowusy?" diýip sorady. Ol: "Dilinden we elinden başgalar özüni howpsuz duýýan musulmandyr" diýip jogap berdi.
Hadys
Imam Muslim : 58
حَدَّثَنَا حَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ جَمِيعًا عَنْ أَبِي عَاصِمٍ قَالَ عَبْدٌ أَنْبَأَنَا أَبُو عَاصِمٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا الزُّبَيْرِ يَقُولُ سَمِعْتُ جَابِرًا يَقُولُا سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الْمُسْلِمُ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ
Bize [Hasan al-Hulwani] we [Abd bin Humeýd] hemmesine [Abu Aşymdan] aýdyldy, [Abd] şeýle diýdi, bize [Abu Aşym] [Ibn Jureýjden] ol [Abu az-Zubeýrden] eşidendigini aýtdy, ol: "Men [Jabiriň] şeýle diýendigini eşitdim: "Men Pygamberiň sallallahu aleýhi wesellemiň: "Hakyky musulman - beýleki musulmanlary agzynyň we eliniň howpundan gorap saklaýan adamdyr" diýendigini eşitdim" diýdi.
Hadys
Imam Muslim : 59
و حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْأُمَوِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي حَدَّثَنَا أَبُو بُرْدَةَ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ بْنِ أَبِي مُوسَى عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ الْإِسْلَامِ أَفْضَلُ قَالَ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ و حَدَّثَنِيهِ إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعِيدٍ الْجَوْهَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ قَالَ حَدَّثَنِي بُرَيْدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ قَالَ سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْمُسْلِمِينَ أَفْضَلُ فَذَكَرَ مِثْلَهُ
We bize [Said bin Ýahýa bin Said al-Umawi] gürrüň berdi, ol bize [kakam] bize [Abu Burda bin Abdullah bin Abu Burdah bin Abu Musa] [Abu Burdah] [Abu Musa] gürrüň berdi, men: "Eý, Allanyň Resuly, yslamda iň möhümi kim?" diýdim. Ol: "Musulmanlaryň söz bilen kemsitmelerinden we elleriniň azaryndan aman galany" diýip jogap berdi. We ol maňa [Ibrahim bin Said al-Juhaýri] maňa [Abu Usama] gürrüň berdi, ol maňa [Buraýd bin Abdullah] şu sanad bilen gürrüň berdi, ol: "Resulullah sallallahu aleýhi wesellemden bir gezek: "Musulmanlaryň arasynda iň möhümi kim?" diýip soraldy. Soňra ol şuňa meňzeş hadysy agzady" diýdi.
Hadys
Imam Muslim : 60
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَمُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ أَبِي عُمَرَ وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ جَمِيعًا عَنْ الثَّقَفِيِّ قَالَ ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثَلَاثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ وَجَدَ بِهِنَّ حَلَاوَةَ الْإِيمَانِ مَنْ كَانَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِمَّا سِوَاهُمَا وَأَنْ يُحِبَّ الْمَرْءَ لَا يُحِبُّهُ إِلَّا لِلَّهِ وَأَنْ يَكْرَهَ أَنْ يَعُودَ فِي الْكُفْرِ بَعْدَ أَنْ أَنْقَذَهُ اللَّهُ مِنْهُ كَمَا يَكْرَهُ أَنْ يُقْذَفَ فِي النَّارِ
Bize [Ishak bin Ibrahim] we [Muhammed bin Ýahýa bin Abu Omar] hem-de [Muhammed bin Bassyýar] barada gürrüň berdi, olaryň hemmesi [at-Sakafi]-den şeýle diýdi: [Ibn Abu Omar] bize [Abdul Wahhab]-dan [Eýýup]-dan [Abu Kilaba]-dan [Enes]-den Pygamber sallallahu aleýhi wesellem-den şeýle diýdi: "Üç zat birinde bolsa, ol imanyň süýjüligini dadar; Allah we Onuň Resuly başgalardan has köp söýýän adamy, diňe Allah üçin söýmeýän birini söýýän we Allah ony halas edeninden soň, küfre gaýdyp gelmegi dowzaha girmegi ýigrenýän ýaly ýigrenýän".
