Imam Muslim : 41
حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ رُشَيْدٍ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ يَعْنِي ابْنَ مُسْلِمٍ عَنْ ابْنِ جَابِرٍ قَالَ حَدَّثَنِي عُمَيْرُ بْنُ هَانِئٍ قَالَ حَدَّثَنِي جُنَادَةُ بْنُ أَبِي أُمَيَّةَ حَدَّثَنَا عُبَادَةُ بْنُ الصَّامِتِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ قَالَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ وَأَنَّ عِيسَى عَبْدُ اللَّهِ وَابْنُ أَمَتِهِ وَكَلِمَتُهُ أَلْقَاهَا إِلَى مَرْيَمَ وَرُوحٌ مِنْهُ وَأَنَّ الْجَنَّةَ حَقٌّ وَأَنَّ النَّارَ حَقٌّ أَدْخَلَهُ اللَّهُ مِنْ أَيِّ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ الثَّمَانِيَةِ شَاءَ و حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدَّوْرَقِيُّ حَدَّثَنَا مُبَشِّرُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ عُمَيْرِ بْنِ هَانِئٍ فِي هَذَا الْإِسْنَادِ بِمِثْلِهِ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ أَدْخَلَهُ اللَّهُ الْجَنَّةَ عَلَى مَا كَانَ مِنْ عَمَلٍ وَلَمْ يَذْكُرْ مِنْ أَيِّ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ الثَّمَانِيَةِ شَاءَ
Һөйләне беҙгә [Дәүд бин Русияид] беҙгә һөйләне [әл-Вәлид] -йәғни Ибн Мөслим- [Ибн Джәбирҙән] ул әйтте, беҙгә һөйләне [Ғүмәйер бин Хани] ул әйтте, беҙгә һөйләне [Джунада бин Әбү Өмәйә] беҙгә һөйләне [Үбәҙә бин Әбү Өмәйә] беҙгә һөйләне [Үбәҙә бин ғәшуллаһүлләһүлләһүл, Шәхәлләһүл булды]. тип әйтте: «Кем ике Кәлимә Шәһәҙә әйтә, йәғни: бер ниндәй ҙә илаһ юҡ -уның табыныу хоҡуғы бар- Аллаһтан башҡа, Уның өсөн партнер юҡ, һәм был Мөхәммәт, Уның ҡоло һәм Илсеһе, шаһитлыҡ итә, тип пәйғәмбәр Ғайса Аллаһтың ҡоло, Уның һүҙенең улы Мәрйәм һәм Уның ҡоло Мәрйәмдең урыны - йәне Уның, ожмах дөрөҫ һәм тамуҡ та дөрөҫ, унда Аллаһы Тәғәлә теләүселәрҙе йәннәткә һигеҙ ишектәренең береһе аша инә, тип, ул теләй'. Һәм беҙгә әйтелгән [Әхмәт бин Ибраһим әд-Дәүрәҡи] беҙгә [Мөбәсийир бин Исмәғил] [әл-Әүзәиҙән] [Ғүмәир бин Ханиҙан] был сәнәдтә миҫал менән әйткән, тик ул ғына телгә алған: «Аллаһ унда үҙенең ғәмәлдәре буйынса инде», «ул ихтыярын телгә алмайынса».
Imam Muslim : 42
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى بْنِ حَبَّانَ عَنْ ابْنِ مُحَيْرِيزٍ عَنْ الصُّنَابِحِيِّ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ أَنَّهُ قَالَ دَخَلْتُ عَلَيْهِ وَهُوَ فِي الْمَوْتِ فَبَكَيْتُ فَقَالَ مَهْلًا لِمَ تَبْكِي فَوَاللَّهِ لَئِنْ اسْتُشْهِدْتُ لَأَشْهَدَنَّ لَكَ وَلَئِنْ شُفِّعْتُ لَأَشْفَعَنَّ لَكَ وَلَئِنْ اسْتَطَعْتُ لَأَنْفَعَنَّكَ ثُمَّ قَالَ وَاللَّهِ مَا مِنْ حَدِيثٍ سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَكُمْ فِيهِ خَيْرٌ إِلَّا حَدَّثْتُكُمُوهُ إِلَّا حَدِيثًا وَاحِدًا وَسَوْفَ أُحَدِّثُكُمُوهُ الْيَوْمَ وَقَدْ أُحِيطَ بِنَفْسِي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ شَهِدَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ حَرَّمَ اللَّهُ عَلَيْهِ النَّارَ
Һөйләне беҙгә [Ҡотәйба бин Сәғит] беҙгә [Ләйетс] [Ибн Әжлән] [Мөхәммәт бин Яхъя бин Хаббан] [Ибн Мөхәйриз] [аш-Шунабихи] [Үбәҙә бин аш-Шәмит] һөйләне, тип әйтте: «Ул шул тиклем сик булды, мин уны ҡунаҡҡа барҙым. Шуға күрә ул: «Тот, ниңә илайһың? Аллаһ менән ант итәм, әгәр мин шәһит булып үлһәм, һеҙҙең өсөн шаһитлыҡ итәм, әгәр миңә шәфәғәт бирелһә, һеҙҙең өсөн шәфәғәт итәм, әгәр мөмкинлегем булһа, һеҙгә файҙа килтерәм». Һуңынан ул: «Аллаһ менән ант итәм, һеҙҙең өсөн Аллаһ Рәсүленән ишеткән бер хәҙис тә юҡ, унда изгелек бар, әммә мин уны һеҙгә мотлаҡ әйтәм, бер хәҙистән башҡа, һәм мин уны бөгөн һеҙгә әйтәм. Ә мин, ысынлап та, үҙемә лә шуны һеңдерҙем. Мин Аллаһ Илсеһенең (салләллаһу ғәләйһи үә сәлләм) әйткәнен ишеттем: «Кем дә кем Аллаһтан башҡа илаһ юҡлығына – ғибәҙәткә лайыҡлы – шаһитлыҡ итһә, Мөхәммәттең Аллаһ илсеһе икәнлегенә шаһитлыҡ итһә, Аллаһ уға һис шикһеҙ йәһәннәмде харам итер».
Imam Muslim : 43
حَدَّثَنَا هَدَّابُ بْنُ خَالِدٍ الْأَزْدِيُّ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ كُنْتُ رِدْفَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ بَيْنِي وَبَيْنَهُ إِلَّا مُؤْخِرَةُ الرَّحْلِ فَقَالَ يَا مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ قُلْتُ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ ثُمَّ سَارَ سَاعَةً ثُمَّ قَالَ يَا مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ قُلْتُ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ ثُمَّ سَارَ سَاعَةً ثُمَّ قَالَ يَا مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ قُلْتُ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ هَلْ تَدْرِي مَا حَقُّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ قَالَ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّ حَقَّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ أَنْ يَعْبُدُوهُ وَلَا يُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا ثُمَّ سَارَ سَاعَةً قَالَ يَا مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ قُلْتُ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ هَلْ تَدْرِي مَا حَقُّ الْعِبَادِ عَلَى اللَّهِ إِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ قَالَ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ أَنْ لَا يُعَذِّبَهُمْ
Һөйләне беҙгә [Хәдҙәб бин Халид әл-Әзди] беҙгә [Хәммәм] һөйләне [Ҡатада] беҙгә [Әнәс бин Мәлик] [Мөғәҙ бин Джабал] һөйләне, ул әйтте: «Бер ваҡыт мин пәйғәмбәребеҙ менән бергә булдым, саллаллаһу ғәләйһис-сәләм, уның менән ғәләйһис-сәләмдең сәйәхәтендә юҡ ине. Ул өндәште: «Эй, Мөәҙ бин Джәбәл!» Мин яуап биреүҙе дауам иттем: «Һинең саҡырыуыңды үтәйем, эй, Аллаһ илсеһе». Юлыбыҙҙы дауам иттек. Шунан тағы ла өндәште: «Эй, Мөәҙ бин Джабал!» Мин: «Һинең саҡырыуыңды үтәйем, эй, Аллаһ илсеһе», — тип яуап бирҙем. Беҙ юлыбыҙҙы дауам иттек, шунан ул тағы ла өндәште: «Эй, Мөәҙ бин Джабал!» Мин тағы ла: «Мин һинең саҡырыуыңды ҡабул иттем, эй, Аллаһ илсеһе», — тип яуап бирҙем. Ул: «Һин кешеләрҙең Аллаһы Тәғәлә алдындағы фарыздарын беләһеңме?» Мин: «Аллаһ һәм Уның рәсүле яҡшыраҡ белә», — тип яуап бирҙем. Ул әйтте: «Был – Уға ғибәҙәт ҡылыу һәм Уға тиңдәш тотмау». Беҙ бер аҙ юлды дауам иттек, ул тағы ла өндәште: «Эй, Мөәҙ бин Джабал!» Мин: «Һинең саҡырыуыңды үтәйем, эй, Аллаһ илсеһе», — тип яуап бирҙем. Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм әйткән: «Мин алда әйткән эштәрҙе башҡарғанда, кешеләргә ҡарата Аллаһтың ниндәй бурыстары барлығын беләһегеҙме?» Мин: «Аллаһ һәм Уның рәсүле яҡшыраҡ белә», — тип яуап бирҙем. Ахырҙа: «Аллаһ уларҙы йәберләмәй», — тигән.
Imam Muslim : 44
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ سَلَّامُ بْنُ سُلَيْمٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ كُنْتُ رِدْفَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى حِمَارٍ يُقَالُ لَهُ عُفَيْرٌ قَالَ فَقَالَ يَا مُعَاذُ تَدْرِي مَا حَقُّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ وَمَا حَقُّ الْعِبَادِ عَلَى اللَّهِ قَالَ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّ حَقَّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ أَنْ يَعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا يُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَحَقُّ الْعِبَادِ عَلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ أَنْ لَا يُعَذِّبَ مَنْ لَا يُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفَلَا أُبَشِّرُ النَّاسَ قَالَ لَا تُبَشِّرْهُمْ فَيَتَّكِلُوا
Беҙгә [Әбү Бәкер бин Әбү Сәйәбә] беҙгә [Әбү әл-Әхүәш Сәлләм бин Сөләйм] [Әбү Исхаҡтан] [Әмру бин Мәймүн] [Мөғәз бин Джабалдан] әйтте: «Мин Аллаһ Рәсүле менән бергә Өфәйр тигән ишәккә атландым», — тип әйтте. Шунан һуң: «Эй, Мөғәҙ, һин беләһеңме, Аллаһтың ҡолға ҡарата ниндәй хаҡы бар, ҡолдоң Аллаһҡа ҡарата ниндәй хаҡы бар?» Мөғәҙ: «Мин һуңынан: «Аллаһ һәм Уның рәсүле яҡшыраҡ белә», — тип яуап бирҙем. Ул: «Ысынлап та, Аллаһтың ҡолдар өҫтөнән хоҡуғы – һеҙ Аллаһҡа ғибәҙәт ҡылыуығыҙ һәм Унан бер нәмә менән дә ҡасып йөрөмәүегеҙ, ә ҡолдоң Аллаһҡа ҡарата хаҡы – Унан бер нәмә менән дә ҡасып йөрөмәгән кешенең һеҙҙе ғазапламауы», – тигән. Мөғәҙ: «Мин шул саҡта әйттем: «Эй, Аллаһ илсеһе, мин быны кешеләргә вәғәзләй алмайыммы? ' Ул яуап бирҙе: 'Уларға әйтмә, улар уға таянһын өсөн'.
Imam Muslim : 45
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي حَصِينٍ وَالْأَشْعَثِ بْنِ سُلَيْمٍ أَنَّهُمَا سَمِعَا الْأَسْوَدَ بْنَ هِلَالٍ يُحَدِّثُ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا مُعَاذُ أَتَدْرِي مَا حَقُّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ قَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ أَنْ يُعْبَدَ اللَّهُ وَلَا يُشْرَكَ بِهِ شَيْءٌ قَالَ أَتَدْرِي مَا حَقُّهُمْ عَلَيْهِ إِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ فَقَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ أَنْ لَا يُعَذِّبَهُمْ حَدَّثَنَا الْقَاسِمُ بْنُ زَكَرِيَّاءَ حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ عَنْ زَائِدَةَ عَنْ أَبِي حَصِينٍ عَنْ الْأَسْوَدِ بْنِ هِلَالٍ قَالَ سَمِعْتُ مُعَاذًا يَقُولُا دَعَانِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَجَبْتُهُ فَقَالَ هَلْ تَدْرِي مَا حَقُّ اللَّهِ عَلَى النَّاسِ نَحْوَ حَدِيثِهِمْ
Беҙгә [Мөхәммәт бин әл-Мөссәнә] һәм [Ибн Бәшәр], [Ибн әл-Мөссәнә] әйтте, беҙгә [Мөхәммәт бин Джәғфәр] беҙгә [Сөйбә] [Әбү Хөшәйен] һәм [әл-Асыял бин Сөләйм]-дән [Әл-Асыял бин Сөләйм] әйтте, улар икеһе лә [әл-Хиҙләлд] Джабал] тип әйтте: «Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәсәллам әйтте: «Эй, Мөғәҙ, һин беләһеңме, Аллаһ Тәғәләнең ҡолдар өҫтөнән ниндәй хоҡуҡтары бар?» Мөғәҙ: «Аллаһ һәм Уның рәсүле яҡшыраҡ белә», — тип яуап бирә. Ул: «Йәғни, Аллаһҡа бер нәмә лә тиңдәш тотмайынса табыныла», — тине. Шунан һуң тағы ла: «Әгәр ҙә кешеләрҙең Аллаһы Тәғәлә өҫтөнән ниндәй хоҡуғы бар?» Мөғәҙ: «Аллаһ һәм Уның Рәсүле яҡшыраҡ белә», — тип яуап бирә. Ул һуңынан: «Аллаһ уны йәберләмәй», — тигән. Һөйләне беҙгә [әл-Ҡасим бин Зәкәриә] беҙгә [Хөсәйен] [Зәйҙә]-нән [Әбү Хөшәйен] [әл-Әсүәд бин Хилалдан] һөйләне, ул әйтте; Мин [Мөәғәздең]: «Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм мине саҡырҙы, шуға күрә мин уға яуап бирҙем», — тигәнен ишеттем. Ул: «Аллаһ Тәғәләнең кешеләргә ниндәй хоҡуғы бар... улар хәҙисендә әйтелгәнсә», — тип һораны.
Imam Muslim : 46
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ يُونُسَ الْحَنَفِيُّ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو كَثِيرٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو هُرَيْرَةَ قَالَ كُنَّا قُعُودًا حَوْلَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَعَنَا أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ فِي نَفَرٍ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ بَيْنِ أَظْهُرِنَا فَأَبْطَأَ عَلَيْنَا وَخَشِينَا أَنْ يُقْتَطَعَ دُونَنَا وَفَزِعْنَا فَقُمْنَا فَكُنْتُ أَوَّلَ مَنْ فَزِعَ فَخَرَجْتُ أَبْتَغِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَيْتُ حَائِطًا لِلْأَنْصَارِ لِبَنِي النَّجَّارِ فَدُرْتُ بِهِ هَلْ أَجِدُ لَهُ بَابًا فَلَمْ أَجِدْ فَإِذَا رَبِيعٌ يَدْخُلُ فِي جَوْفِ حَائِطٍ مِنْ بِئْرٍ خَارِجَةٍ وَالرَّبِيعُ الْجَدْوَلُ فَاحْتَفَزْتُ كَمَا يَحْتَفِزُ الثَّعْلَبُ فَدَخَلْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ فَقُلْتُ نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ مَا شَأْنُكَ قُلْتُ كُنْتَ بَيْنَ أَظْهُرِنَا فَقُمْتَ فَأَبْطَأْتَ عَلَيْنَا فَخَشِينَا أَنْ تُقْتَطَعَ دُونَنَا فَفَزِعْنَا فَكُنْتُ أَوَّلَ مِنْ فَزِعَ فَأَتَيْتُ هَذَا الْحَائِطَ فَاحْتَفَزْتُ كَمَا يَحْتَفِزُ الثَّعْلَبُ وَهَؤُلَاءِ النَّاسُ وَرَائِي فَقَالَ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ وَأَعْطَانِي نَعْلَيْهِ قَالَ اذْهَبْ بِنَعْلَيَّ هَاتَيْنِ فَمَنْ لَقِيتَ مِنْ وَرَاءِ هَذَا الْحَائِطِ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ مُسْتَيْقِنًا بِهَا قَلْبُهُ فَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ فَكَانَ أَوَّلَ مَنْ لَقِيتُ عُمَرُ فَقَالَ مَا هَاتَانِ النَّعْلَانِ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ فَقُلْتُ هَاتَانِ نَعْلَا رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَنِي بِهِمَا مَنْ لَقِيتُ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ مُسْتَيْقِنًا بِهَا قَلْبُهُ بَشَّرْتُهُ بِالْجَنَّةِ فَضَرَبَ عُمَرُ بِيَدِهِ بَيْنَ ثَدْيَيَّ فَخَرَرْتُ لِاسْتِي فَقَالَ ارْجِعْ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ فَرَجَعْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَجْهَشْتُ بُكَاءً وَرَكِبَنِي عُمَرُ فَإِذَا هُوَ عَلَى أَثَرِي فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا لَكَ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ قُلْتُ لَقِيتُ عُمَرَ فَأَخْبَرْتُهُ بِالَّذِي بَعَثْتَنِي بِهِ فَضَرَبَ بَيْنَ ثَدْيَيَّ ضَرْبَةً خَرَرْتُ لِاسْتِي قَالَ ارْجِعْ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ يَا عُمَرُ مَا حَمَلَكَ عَلَى مَا فَعَلْتَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي أَبَعَثْتَ أَبَا هُرَيْرَةَ بِنَعْلَيْكَ مَنْ لَقِيَ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ مُسْتَيْقِنًا بِهَا قَلْبُهُ بَشَّرَهُ بِالْجَنَّةِ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَلَا تَفْعَلْ فَإِنِّي أَخْشَى أَنْ يَتَّكِلَ النَّاسُ عَلَيْهَا فَخَلِّهِمْ يَعْمَلُونَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَخَلِّهِمْ
Һөйләне [Зөһәйр бин Хәрб] беҙгә һөйләне [Ғүмәр бин Юныс әл-Хәнәфи] һөйләне беҙгә [Икримә бин Әммәр] ул әйтте, һөйләне беҙгә [Әбү Кәсир] ул әйтте, беҙгә һөйләне [Әбү Һүрәйрә] ул әйтте: «Бер яуҙа беҙ бер ваҡыт Рәсүлуллаһ тирәләй ултырҙыҡ һәм унда А Аллаһ Тәғәлә сәғ. Үмәр. Шунан ул беҙҙең тирәнән сығып китте лә, ҡайтыуҙа шул тиклем һуңланы, дошман ҡулына эләгерме, бәләгә тарырмы икән, тип борсолдоҡ. Барыбыҙ ҙа ныҡ борсолдоҡ, уның хәле өсөн иң ныҡ борсолған кеше мин инем. Шулай итеп, тороп, Бәни Нәжәрҙән ансарҙарҙыҡы булған бер баҡсаға килеп еткәнсе, Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм эҙләргә сыҡтым. Подъезд табырмын тигән өмөт менән уны урап сыҡтым, эләкмәнем. Ә баҡса тышынан баҡсаның бер мөйөшөнән ингән йылға ағып сыҡҡан. Шулай итеп, тар соҡорҙан ҡош инергә тырышҡан кеүек, мин дә инергә тырыштым. Һәм мин шулай уҡ Пәйғәмбәребеҙҙе таптым, саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм. Ул ҡысҡырып ебәрҙе: «Әбү Һөрәйрә! — Мин: «Эйе, эй, Аллаһ илсеһе», — тип яуап бирҙем. Нимә булды?', тип һораны. Мин яуап бирҙем: «Ярай, эй Рәсүл, һин беҙҙең менән булдың, шунан ҡапыл беҙҙе ташлап киттең һәм шул тиклем оҙаҡ ҡайтманың, беҙ һинең именлегең өсөн бик борсолдоҡ, бигерәк тә мин, эй Рәсүл». Шулай итеп, мин был баҡсаға феррет кеүек бик тар соҡорҙан инеп ҡараным, ә улар - башҡа дуҫтар - минең артта. Һөйләгәндә ул миңә ике сандалияһын бирҙе: «Эй, Әбү Һүрәйрә, минең был ике сандалиямды ал, был баҡса артында осраған кеше, Аллаһтан башҡа илаһ юҡлығына шаһитлыҡ итер һәм ул уның күңеленә был иманды ултыртҡан, шуға күрә уға күктең һөйөнөслө хәбәрен еткер». Ә осраҡлы рәүештә миңә тәүге осрашҡан кеше Ғүмәр булды, шуға күрә ул: «Ни ғәйеп бар ул ике сандали, эй Әбү Һөрәйрә? ' Мин яуап бирҙем: 'Был ике сандали пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи үсәлләм, ул миңә уларҙы алып, күктәге һөйөнөслө хәбәрҙе еткерергә ҡушты, мине тәүге тапҡыр осрашҡан кешегә, ә ул шаһитлыҡ иткәндә, илаһ юҡ - табыныуға лайыҡлы - Аллаһтан башҡа, һәм ул уға йөрәге менән ышанды'. Шулай итеп, Ғүмәр ҡулы менән тап күкрәгемдең уртаһына – ҡояш плексусына – йығылып төшкәнсе һуҡты, шунан: «Ҡайт, эй Әбү Һөрәйрә! — Шулай итеп, мин йөҙөн күҙ йәштәрен тыйып, Аллаһ Рәсүле янына ҡайттым, Ғүмәр ҙә минең артымдан йөрөгән булып сыҡты. Шунда уҡ пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм һорай: «Нимә булды һиңә, Әбү Һөрәйрә? — Мин яуап бирҙем: «Мин Ғүмәр менән осраштым, шунан һин миңә нимә ҡушҡаныңды һөйләнем, әммә ҡапыл ул миңә тап ҡояш плексусына ныҡ һуҡты, мин аҡһап төштөм, шунан һуң ул: «Ҡайт! — Шулай итеп, Рәсүл: «Эй, Ғүмәр, ни өсөн һин быны эшләнең? Ғүмәр яуап бирҙе: «Эй, Аллаһ Рәсүле, һин Әбү Һөрәйрәне ике сабатаң менән ебәреп, күңелендә ныҡлы иман менән Аллаһтан башҡа илаһ юҡлығына шаһитлыҡ иткәндә, осраған тәүге кешегә ожмах тураһында һөйөнөслө хәбәр бирергә ҡушҡаның дөрөҫмө? — Ул: «Эйе, шулай», — тип яуап бирҙе. Ғүмәр: «Һин улай эшләмә, эй, Аллаһ илсеһе, сөнки ысынында мин кешеләрҙең уға бәйле булыуына бик борсолам, изге эштәр башҡарһындар», — тигән. Рәсүлуллаһ ғәләйһис-сәләм -Әбү Һөрәйрә-пенткә-: «Был хәҙисте белмәйенсә, улар- '' тигән.
Imam Muslim : 47
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ أَخْبَرَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ قَتَادَةَ قَالَ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ رَدِيفُهُ عَلَى الرَّحْلِ قَالَ يَا مُعَاذُ قَالَ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ يَا مُعَاذُ قَالَ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ يَا مُعَاذُ قَالَ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ مَا مِنْ عَبْدٍ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ إِلَّا حَرَّمَهُ اللَّهُ عَلَى النَّارِ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفَلَا أُخْبِرُ بِهَا النَّاسَ فَيَسْتَبْشِرُوا قَالَ إِذًا يَتَّكِلُوا فَأَخْبَرَ بِهَا مُعَاذٌ عِنْدَ مَوْتِهِ تَأَثُّمًا
Һөйләне беҙгә [Исхаҡ бин Мансур] беҙгә һөйләне [Мөғәз бин Хишам] ул әйтте, һөйләне беҙгә [минең атайым] [Ҡатада] ул әйтте, һөйләне беҙгә [Әнәс бин Малик], тип, Аллаһ пәйғәмбәре -бер сәйәхәттә-, ә Мөәҙ бин Джабал үҙенең транспорт сараһында атланған булған 'ҡәүлләһиләһүлләһүллә, — Эй, Мөғәҙ! Мөғәҙ: «Һинең саҡырыуыңды үтәйем, эй, Аллаһ илсеһе», — тип яуап бирә. Рәсүлуллаһ шәллаллаһу ғәләйһи вәсалләм тағы ла өндәште: «Эй, Мөғәҙ!» Мин тағы ла: «Һинең саҡырыуыңды үтәйем, эй, Аллаһ илсеһе», — тип яуап бирҙем. Рәсүлуллаһ ғәләйһис-сәләм өндәште: «Эй, Мөғәҙ!» Мин тағы ла: «Һинең саҡырыуыңды үтәйем, эй, Аллаһ илсеһе», — тип яуап бирҙем. Шунан һуң Рәсүлуллаһ ғәләйһис-сәләм былай тигән: «Кем дә кем диндең ике кәлимәһен әйтһә, йәғни: Аллаһтан башҡа илаһ юҡ – ғибәҙәткә лайыҡлы – һәм Мөхәммәт Уның ҡоло һәм илсеһе икәнен әйтһә, ул, һис шикһеҙ, тамуҡ утынан имен буласаҡ». Шунан Мөғәҙ: «Был һөйөнөслө хәбәрҙе таратһын өсөн, был эште кешеләргә әйтә аламмы?» Пәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләм: «Әгәр улар шулай эшләһә, уға таянасаҡ», — тигән. Шунан Мөғәҙ үлем алдынан был хәбәрҙе тарата, ғәйепте үҙенә тартыр тип борсола -хәҙисте йәшергән өсөн-'.
Imam Muslim : 48
حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ يَعْنِي ابْنَ الْمُغِيرَةِ قَالَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ حَدَّثَنِي مَحْمُودُ بْنُ الرَّبِيعِ عَنْ عِتْبَانَ بْنِ مَالِكٍ قَالَ قَدِمْتُ الْمَدِينَةَ فَلَقِيتُ عِتْبَانَ فَقُلْتُ حَدِيثٌ بَلَغَنِي عَنْكَ قَالَ أَصَابَنِي فِي بَصَرِي بَعْضُ الشَّيْءِ فَبَعَثْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنِّي أُحِبُّ أَنْ تَأْتِيَنِي فَتُصَلِّيَ فِي مَنْزِلِي فَأَتَّخِذَهُ مُصَلًّى قَالَ فَأَتَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ شَاءَ اللَّهُ مِنْ أَصْحَابِهِ فَدَخَلَ وَهُوَ يُصَلِّي فِي مَنْزِلِي وَأَصْحَابُهُ يَتَحَدَّثُونَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ أَسْنَدُوا عُظْمَ ذَلِكَ وَكُبْرَهُ إِلَى مَالِكِ بْنِ دُخْشُمٍ قَالُوا وَدُّوا أَنَّهُ دَعَا عَلَيْهِ فَهَلَكَ وَوَدُّوا أَنَّهُ أَصَابَهُ شَرٌّ فَقَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الصَّلَاةَ وَقَالَ أَلَيْسَ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ قَالُوا إِنَّهُ يَقُولُ ذَلِكَ وَمَا هُوَ فِي قَلْبِهِ قَالَ لَا يَشْهَدُ أَحَدٌ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ فَيَدْخُلَ النَّارَ أَوْ تَطْعَمَهُ قَالَ أَنَسٌ فَأَعْجَبَنِي هَذَا الْحَدِيثُ فَقُلْتُ لِابْنِي اكْتُبْهُ فَكَتَبَهُ حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ نَافِعٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ قَالَ حَدَّثَنِي عِتْبَانُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّهُ عَمِيَ فَأَرْسَلَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ تَعَالَ فَخُطَّ لِي مَسْجِدًا فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَجَاءَ قَوْمُهُ وَنُعِتَ رَجُلٌ مِنْهُمْ يُقَالُ لَهُ مَالِكُ بْنُ الدُّخْشُمِ ثُمَّ ذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ سُلَيْمَانَ بْنِ الْمُغِيرَةِ
Һөйләне беҙгә [Сәйбән бин Фәррух] һөйләне беҙгә [Сөләймән] - атап әйткәндә Ибн әл-Муғирә - ул әйтте, һөйләне беҙгә [Сабит] [Әнәс бин Мәлик] ул әйтте, һөйләне беҙгә [Мәхмүт бин әр-Рәби'] [Итбан бин әр-Рәби'] Мәҙинәгә осрашты ул әйтте, 'It ca the. Шунан мин унан бер хәҙис һөйләүен һораным». Ул: «Минең күҙҙәремә бер нисә сир ҡағылған, был сир бер нисә нәмәгә килтергән, мин Аллаһ Рәсүленә рәсүл ебәрҙем, ул, ысынлап та, уның өйҙә минең менән намаҙ уҡырға килеүен көтөп алам, шуға күрә уны намаҙ урыны итеп ҡуйҙым», — тигән. Итбан тағы: «Шунан һуң Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм килергә теләгән сәхәбәләр менән бергә килеп етте һәм ул өйгә инеүен дауам итте», — тине. Ул намаҙ уҡыны, ә сәхәбәләр һаман үҙ-ара һөйләшеп ултырғанда, унда ҡайһы берҙәре Мәлик бин Дөхсөмдөң ике йөҙлөлөгө тураһында һөйләгәндәр. Сәхәбәләр, Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләмдән Мәлик бин Дөхсөмгә бәхетһеҙлек булһын өсөн доға ҡылыуын һоранылар, тиҙәр. Уның башына бәлә килеүен дә теләгәндәр. Намаҙҙан һуң ул: «Ул ике Кәлимә Ҡәҡиәтен әйтмәнеме, йәғни: Аллаһтан башҡа илаһ юҡ - ғибәҙәткә лайыҡлы - һәм мин Аллаһтың илсеһе икәнемде?» Сәхәбәләр: «Ул ауыҙы менән генә әйтте, әммә йөрәге менән түгел», — тип яуап бирҙе. Ул: «Ғибәҙәткә лайыҡлы илаһ юҡ, мин Аллаһ илсеһе, тип әйтеп, йәһәннәмгә эләккән, йәки уны татып ҡараған кеше юҡ», — тигән. Әнәс: «Был хәҙис мине хайран ҡалдырҙы», — тине. Шуға күрә улыма: «Шул хәҙисте яҙ», — тинем, ул яҙҙы». Һөйләне беҙгә [Әбү Бәкер бин Нафиғ әл-Әбди] беҙгә [Бахз] һөйләне беҙгә [Хәммәт] беҙгә [Цабит] һөйләне [Әнәс] ул әйтте, беҙгә [Итбан бин Мәлик] һуҡыр булыуын әйтте, шуға күрә ул Рәсүлуллаһу ғәләйһис-сәләмгә илсе ебәрҙе. тип, ул минең өсөн намаҙ урыны була ала'. Шулай итеп, Рәсүлуллаһ шәллаллаһу ғәләйһи вәссәләм сәхәбәләре менән килде, шунан уларҙан Мәлик бин әд-Дөхсөм тип аталған бер кешенең насар сифаттарын телгә алды... шунан Сөләймән бин әл-Мөғирәнең хәҙисенә оҡшаш нәмәне телгә алды.
Imam Muslim : 49
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ أَبِي عُمَرَ الْمَكِّيُّ وَبِشْرُ بْنُ الْحَكَمِ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ وَهُوَ ابْنُ مُحَمَّدٍ الدَّرَاوَرْدِيُّ عَنْ يَزِيدَ بْنِ الْهَادِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ الْعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ ذَاقَ طَعْمَ الْإِيمَانِ مَنْ رَضِيَ بِاللَّهِ رَبًّا وَبِالْإِسْلَامِ دِينًا وَبِمُحَمَّدٍ رَسُولًا
Беҙгә [Мөхәммәт бин Яхья бин Әбү Ғүмәр әл-Мәкки] һәм [Бисир бин әл-Хәкәм] икеһе лә әйткән, беҙгә [Ғабдул Әзиз] -йәғни Ибн Мөхәммәт әд-Дәрүәрди- [Йәзид бин әл-Хад] [Мөхәммәт бин Ибраһимдан] [Мөхәммәт бин Ибраһимдан] Мутталиб] тип, ул ишеткән Аллаһ Илсеһе саллаллаһу ғәләйһис-сәләм әйткән: «Кем Аллаһтан риза булып, Исламды дин итеп, Мөхәммәтте Рәсүл итеп, тимәк, ул иман шатлығын татыған».
Imam Muslim : 50
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ الْعَقَدِيُّ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْإِيمَانُ بِضْعٌ وَسَبْعُونَ شُعْبَةً وَالْحَيَاءُ شُعْبَةٌ مِنْ الْإِيمَانِ
Беҙгә [Ғүбәйҙуллаһ бин Сәғит] һәм [Ғәбд бин Хөмәйд] икеһе лә әйтте, әйтте беҙгә [Әбү Әмир әл-Аҡади] беҙгә [Сөләймән бин Билал] [Ғабдуллаһ бин Динарҙан] [Әбү Сәлихтән] [Әбү Һүрәйрәнән] Пәйғәмбәребеҙҙән ғәләйһис-сәләм әйтте. етмеш туғыҙ ботаҡҡа тиклем, ә оят иманға инә'.
Imam Muslim : 51
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْإِيمَانُ بِضْعٌ وَسَبْعُونَ أَوْ بِضْعٌ وَسِتُّونَ شُعْبَةً فَأَفْضَلُهَا قَوْلُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَدْنَاهَا إِمَاطَةُ الْأَذَى عَنْ الطَّرِيقِ وَالْحَيَاءُ شُعْبَةٌ مِنْ الْإِيمَانِ
Һөйләне беҙгә [Зөһәйр бин Хәрб] беҙгә [Джарир] [Сөхәйл] нән [Ғабдулла бин Динарҙан] [Әбү Сәлихтән] [Әбү Һүрәйрә] нән, ул әйтте: «Рәсүлуллаһ шәллаллаһу ғәләйһи вәсәллам әйтте: «Имандың етмеш өстән етмеш алтмыш туғыҙына тиклем, йәки. Иң мөһиме, ЛӘӘ ИЛӘӘҺӘ ИЛЛӘЛӘҺУ -Аллаһтан башҡа табыныуға лайыҡлы илаһ юҡ- тигән әйтем. Ә lowdown юлдан йәлеп итеүсе нәмәләрҙе бөтөрөү. Ә оят – имандың бер өлөшө».
Imam Muslim : 52
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَعَمْرٌو النَّاقِدُ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالُوا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلًا يَعِظُ أَخَاهُ فِي الْحَيَاءِ فَقَالَ الْحَيَاءُ مِنْ الْإِيمَانِ حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَقَالَ مَرَّ بِرَجُلٍ مِنْ الْأَنْصَارِ يَعِظُ أَخَاهُ
Беҙ [Әбү Бәкер бин Әбү Сәйибәгә] һәм [Әмру ән-Наҡидҡа] һәм [Зөһәйр бин Хәрбкә] һөйләнек, улар беҙгә [Суфьян бин Өйәйнә] [әз-Зөхриҙән] [Сәлимдән] [атаһынан] һөйләне, тип, Пәйғәмбәребеҙ бер кешенең үҙенең ағаһына өгөт-нәсихәт биргәнен ишетте, сөнки ул: иман'. Беҙгә [Ғәбд бин Хөмәйд] һөйләне [Ғәбдүррәзәк] беҙгә [әз-Зөһриҙән] [Мәғмәргә] ошо сәнғәт менән һөйләне: «Ул ансарҙар араһынан ағаһына кәңәш биргән бер кеше янынан үтте».
Imam Muslim : 53
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا السَّوَّارِ يُحَدِّثُ أَنَّهُ سَمِعَ عِمْرَانَ بْنَ حُصَيْنٍ يُحَدِّثُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ الْحَيَاءُ لَا يَأْتِي إِلَّا بِخَيْرٍ فَقَالَ بُشَيْرُ بْنُ كَعْبٍ إِنَّهُ مَكْتُوبٌ فِي الْحِكْمَةِ أَنَّ مِنْهُ وَقَارًا وَمِنْهُ سَكِينَةً فَقَالَ عِمْرَانُ أُحَدِّثُكَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتُحَدِّثُنِي عَنْ صُحُفِكَ
Һөйләне беҙгә [Мөхәммәт бин әл-Мөсәнә] һәм [Мөхәммәт бин Бәшәйәр] һәм лафаж Ибн әл-Мөсәнәгә ҡарай, улар икеһе лә әйтте, беҙгә һөйләне [Мөхәммәт бин Джәғфәр] беҙгә һөйләне [Сөғбә] [Ҡатаҙа] ул әйтте: «Мин ишеттем, тип ул [Әбү биүәрд, тип]. Хөшәйен] Пәйғәмбәребеҙҙән һөйләйҙәр: «Оят яҡшылыҡтан башҡа бер нәмә лә килтермәй», — тигән. Бусяир бин Ҡәғб: «Хикмәттә яҙылған: ояттан хакимлыҡ һәм тыныслыҡ килә», — тигән. Шулай итеп, [Ғимран]: «Мин һеҙгә Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһис-сәләмдән хәҙистәр әйтәм, ә һеҙ биттәрегеҙҙә нимә барлығын әйтегеҙ», — тигән.
Imam Muslim : 54
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ الْحَارِثِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ إِسْحَقَ وَهُوَ ابْنُ سُوَيْدٍ أَنَّ أَبَا قَتَادَةَ حَدَّثَ قَالَ كُنَّا عِنْدَ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ فِي رَهْطٍ مِنَّا وَفِينَا بُشَيْرُ بْنُ كَعْبٍ فَحَدَّثَنَا عِمْرَانُ يَوْمَئِذٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْحَيَاءُ خَيْرٌ كُلُّهُ قَالَ أَوْ قَالَ الْحَيَاءُ كُلُّهُ خَيْرٌ فَقَالَ بُشَيْرُ بْنُ كَعْبٍ إِنَّا لَنَجِدُ فِي بَعْضِ الْكُتُبِ أَوْ الْحِكْمَةِ أَنَّ مِنْهُ سَكِينَةً وَوَقَارًا لِلَّهِ وَمِنْهُ ضَعْفٌ قَالَ فَغَضِبَ عِمْرَانُ حَتَّى احْمَرَّتَا عَيْنَاهُ وَقَالَ أَلَا أَرَانِي أُحَدِّثُكَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتُعَارِضُ فِيهِ قَالَ فَأَعَادَ عِمْرَانُ الْحَدِيثَ قَالَ فَأَعَادَ بُشَيْرٌ فَغَضِبَ عِمْرَانُ قَالَ فَمَا زِلْنَا نَقُولُ فِيهِ إِنَّهُ مِنَّا يَا أَبَا نُجَيْدٍ إِنَّهُ لَا بَأْسَ بِهِ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا النَّضْرُ حَدَّثَنَا أَبُو نَعَامَةَ الْعَدَوِيُّ قَالَ سَمِعْتُ حُجَيْرَ بْنَ الرَّبِيعِ الْعَدَوِيَّ يَقُولُ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ حَدِيثِ حَمَّادِ بْنِ زَيْدٍ
Һөйләне беҙгә [Яхъя бин Хәбиб әл-Харици] беҙгә [Хәммәд бин Зәйет] [Исхаҡтан] - атап әйткәндә, Ибн Сүәйедтән - [Әбү Ҡатада] хәҙисте һөйләгән, ул әйтте: «Беҙ бер төркөмдә Ғимран бин Хөшәйен яғында булдыҡ, ә беҙҙең арала биI бин Хөшәйен [Бүсәйр] бар ине. шул ваҡытта, беҙгә риүәйәт итеп, ул әйтте: «Рәсүлуллаһ шәллаллаһу ғәләйһи вәсәллам әйтте: «Оят бөтәһе лә яҡшы», — тине. Йәки: «Оят барыһы ла яҡшы», — тигән. Шулай итеп, Бусяир бин Ҡәғб: «Ысынлап та, ҡайһы бер китаптарҙа йәки хикмәттәрҙә беҙ ояттан Аллаһҡа ҡарата тыныслыҡ һәм хакимлыҡ, ояттан көсһөҙлөк барлыҡҡа килгәнен табабыҙ», — тигән. Шуға күрә Ғимран күҙҙәре ҡыҙарып киткәнсе асыуланды һәм: «Ниңә күрәм, мин һеҙгә Аллаһ Рәсүленән бер хикәйә һөйләнем, ә һеҙ уға ҡаршы!» Әбү Ҡатада: «Шулай итеп, Ғимран хәҙисте ҡабатланы», — тигән. Әбү Ҡатада: «Бөсәйер ҙә ҡабатланы, Ғимран асыуланды», — тигән. Әбү Ҡатда артабан: «Шулай итеп, беҙ был хаҡта һөйләйбеҙ, сөнки был һүҙҙәр беҙҙән килә, эй Әбү Нөжәйд». Был яҡшы». Һөйләне беҙгә [Исхаҡ бин Ибраһим] беҙгә һөйләне [ән-Нәдлр] беҙгә һөйләне [Әбү Нәғәмә әл-Әҙәүи] ул әйтте, Мин ишеттем [Хөжәйер бин әр-Рәбиғ әл-Әҙәүи] әйткәнен [Имран бин Хөшәйен] пәйғәмбәребеҙҙән саллаллаһу ғәләйһисүҙ ғәләйһиссәләм менән.
Imam Muslim : 55
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ ح و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ جَرِيرٍ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ كُلُّهُمْ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ سُفْيَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الثَّقَفِيِّ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قُلْ لِي فِي الْإِسْلَامِ قَوْلًا لَا أَسْأَلُ عَنْهُ أَحَدًا بَعْدَكَ وَفِي حَدِيثِ أَبِي أُسَامَةَ غَيْرَكَ قَالَ قُلْ آمَنْتُ بِاللَّهِ فَاسْتَقِمْ
Беҙгә [Әбү Бәкер бин Әбү Сәйәбә] һәм [Әбү Ҡурайб] икеһе лә әйтте, беҙгә [Ибн Нөмәйергә] һөйләне. -икенсе риүәйәттә әйтелә- Һәм беҙгә [Ҡотайба бин Сәғит] һәм [Исхаҡ бин Ибраһимға] [Джарирҙан] барыһын да һөйләне. -икенсе риүәйәттә әйтелә- Һәм беҙгә [Әбү Ҡурайб] беҙгә [Әбү Усама] [Хисәм бин Урвахтан] [атаһынан] [Суфьян бин Абдулла атс-Саҡафиға] бөтә нәмәне һөйләгәнен әйткәндән һуң, ул әйтте: «Мин әйттем: «Эй, Аллаһ Рәсүле, миңә Исламда әйтегеҙ, һеҙҙән һуң бер әйтемде әйтегеҙ. Әбү Усаманың- һеҙҙән башҡа'. Шулай итеп, ул яуап бирҙе: «Мин Аллаһҡа иман килтерҙем», — тип әйт, унан һуң истиҡәмә ҡыл».
Imam Muslim : 56
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحِ بْنِ الْمُهَاجِرِ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو أَنَّ رَجُلًا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْإِسْلَامِ خَيْرٌ قَالَ تُطْعِمُ الطَّعَامَ وَتَقْرَأُ السَّلَامَ عَلَى مَنْ عَرَفْتَ وَمَنْ لَمْ تَعْرِفْ
Беҙгә [Ҡотәйба бин Сәғит] беҙгә [Ләйетс] әйтте. -икенсе риүәйәттә әйтелгән- Һәм беҙгә әйтелгән [Мөхәммәт бин Румх бин әл-Мөһәжир] беҙгә [әл-Ләйтс] [Йәзид бин Әбү Хәбиб] [Әбү әл-Хәйр] [Ғабдуллаһ бин Әмру] нән [Әбү әл-Хәйр] нән [Ғабдуллаһ бин Әмру] нәҫелдән хәбәр иткән, тип һораған кеше Рәсүләһиллаһ, Ғабдуллаһиллаһ ғәләйһис-сәләм булдымы? Ул яуап бирҙе: «Һин үҙең белгән кешеләрҙе лә, белмәгән кешеләрҙе лә ашатаһың, сәләмләйһең».
Imam Muslim : 57
و حَدَّثَنَا أَبُو الطَّاهِرِ أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ سَرْحٍ الْمِصْرِيُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ يَقُولُا إِنَّ رَجُلًا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْمُسْلِمِينَ خَيْرٌ قَالَ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ
Һөйләне беҙгә [Әбү ас-Таһир Әхмәт бин Әмру бин Абдулла бин Әмру бин Сәрх әл-Мишри] беҙгә [Ибн Вахаб] [Әмру бин әл-Харицтан] [Йәзид бин Әбү Хәбиб] [Әбү әл-Хәирҙән] [Әбү әл-Хәир]ҙән [Әбү әл-Хәир] уларҙы ишеткән, тип әйткән. — Ысынлап та, бер кеше Аллаһ Илсеһенән: «Ҡайһы мосолман иң яҡшыһы?» Ул яуап бирҙе: «Йәғни, башҡа кешеләр үҙҙәрен ауыҙынан һәм ҡулынан зыяндан имен тойған мосолман».
Imam Muslim : 58
حَدَّثَنَا حَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ جَمِيعًا عَنْ أَبِي عَاصِمٍ قَالَ عَبْدٌ أَنْبَأَنَا أَبُو عَاصِمٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا الزُّبَيْرِ يَقُولُ سَمِعْتُ جَابِرًا يَقُولُا سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الْمُسْلِمُ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ
Беҙгә [Хәсән әл-Хүлүәнигә] һәм [Ғабд бин Хөмәйдкә] бөтәһе лә [Әбү Әшимдән] әйтелде, [Ғабд] әйтте, беҙгә [Әбү Әшимгә] [Ибн Джүрәйждән] хәбәр ителгән, ул [Әбү әз-Зөбәйерҙе] ишетте, ул әйтте: «Мин ишеттем [Джабихиллаһ] сәйәһүлдең: «Мин. Мосолман -ысын бер- был бер, кем башҡа мосолмандар имен -хәүеф- уның ауыҙы һәм ҡулдары'.
Imam Muslim : 59
و حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْأُمَوِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي حَدَّثَنَا أَبُو بُرْدَةَ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ بْنِ أَبِي مُوسَى عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ الْإِسْلَامِ أَفْضَلُ قَالَ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ و حَدَّثَنِيهِ إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعِيدٍ الْجَوْهَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ قَالَ حَدَّثَنِي بُرَيْدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ قَالَ سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْمُسْلِمِينَ أَفْضَلُ فَذَكَرَ مِثْلَهُ
Һәм беҙгә һөйләне [Сәғит бин Яхъя бин Сәғит әл-Үмәви] ул әйтте, әйтте беҙгә [атайым] һөйләне [Әбү Бүрҙә бин Абдулла бин Әбү Бүрҙә бин Әбү Муса] [Әбү Бүрҙә] [Әбү Муса] ул әйтте, мин әйттем: «Эй, Аллаһ илсеһе, кем иң мөһиме?» Ул: «Мосолмандар телдән кәмһетеүҙәрҙән һәм ҡулдары менән ҡыйырһытыуҙан имен булған кеше», — тип яуап бирә. Һәм ул миңә [Ибраһим бин Сәғит әл-Джухайри] миңә [Әбү Усама] әйтте, ул әйтте, ул миңә [Бүрәид бин Абдулла] был сәнәд менән әйтте, ул әйтте: «Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәсәлләмдән бер ваҡыт һорағандар: «Мосолмандар араһында иң мөһим кеше кем? Шунан ошондай хәҙисте телгә алды».
Imam Muslim : 60
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَمُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ أَبِي عُمَرَ وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ جَمِيعًا عَنْ الثَّقَفِيِّ قَالَ ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثَلَاثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ وَجَدَ بِهِنَّ حَلَاوَةَ الْإِيمَانِ مَنْ كَانَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِمَّا سِوَاهُمَا وَأَنْ يُحِبَّ الْمَرْءَ لَا يُحِبُّهُ إِلَّا لِلَّهِ وَأَنْ يَكْرَهَ أَنْ يَعُودَ فِي الْكُفْرِ بَعْدَ أَنْ أَنْقَذَهُ اللَّهُ مِنْهُ كَمَا يَكْرَهُ أَنْ يُقْذَفَ فِي النَّارِ
Беҙгә [Исхаҡ бин Ибраһим] һәм [Мөхәммәт бин Яхъя бин Әбү Ғүмәр] һәм [Мөхәммәт бин Басыйәр] барыһы ла [әс-Цаҡафиҙан] әйтте [Ибн Әбү Ғүмәр] беҙгә [Ғәбдел Ваһһаб] [Әйүп] [Әбү Ҡиләлә]-нан [Әбү Ҡиләһүбән] wasallam, ул әйтте, 'Өс нәмә әгәр улар кемдәлер һуң ул татлылыҡ иман тәмләп ҡараясаҡ; Аллаһ һәм Уның Пәйғәмбәре башҡаларҙан да нығыраҡ яратҡан, Аллаһ ризалығынан башҡа яратмаған кешене яратҡан һәм Аллаһ уны көфөрлөктән ҡотҡарғандан һуң көфөрлөккә ҡайтыуҙы йәһәннәмгә инеүҙе нәфрәт иткән кеүек нәфрәт иткән кеше».