Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith
Hadith
Imam Muslim : 561
و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُسْلِمٍ الطَّائِفِيُّ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْحُوَيْرِثِ مَوْلَى آلِ السَّائِبِ أَنَّهُ سَمِعَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ قَالَ ذَهَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْغَائِطِ فَلَمَّا جَاءَ قُدِّمَ لَهُ طَعَامٌ فَقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلَا تَوَضَّأُ قَالَ لِمَ أَلِلصَّلَاةِ
އަދި އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޙައްމަދު ބިން މުސްލިމް އައްތައިފީ] [ޢަމްރު ބިން ދީނާރު] ގެ އަރިހުން [ޢަލީ އައްޞަޢިބުގެ މައުލާ ސަޢީދު ބިން އަލްޙުވައިރިތު] ގެ އަރިހުން އަންގަވާފައިވާ ގޮތުގައި [ޢަބްދުالله ބިން ޢައްބާސް] ވިދާޅުވާ އަޑު އިވިފައި ވެއެވެ އެކަލޭގެފާނަށް ވިދާޅުވިއެވެ. ' އޭނާ ޖަވާބު ދެއްވީ، 'ކީއްވެ، އެއީ ނަމާދަށް ހެއްޔެވެ؟ ''.
Hadith
Imam Muslim : 562
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَبَّادِ بْنِ جَبَلَةَ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ حُوَيْرِثٍ أَنَّهُ سَمِعَ ابْنَ عَبَّاسٍ يَقُولُا إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَضَى حَاجَتَهُ مِنْ الْخَلَاءِ فَقُرِّبَ إِلَيْهِ طَعَامٌ فَأَكَلَ وَلَمْ يَمَسَّ مَاءً قَالَ وَزَادَنِي عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْحُوَيْرِثِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قِيلَ لَهُ إِنَّكَ لَمْ تَوَضَّأْ قَالَ مَا أَرَدْتُ صَلَاةً فَأَتَوَضَّأَ وَزَعَمَ عَمْرٌو أَنَّهُ سَمِعَ مِنْ سَعِيدِ بْنِ الْحُوَيْرِثِ
އަދި އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޙައްމަދު ބިން ޢަމްރު ބިން ޢައްބާދު ބިން ޖަބަލާ] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [އަބޫ ޢާސިމް] [އިބްނު ޖުރައިޖް] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވާފައި ވެއެވެ އޭނާއަށް، ދެން ފެނުން ފޮހެލުމެއް ނެތި ކެއީ - ވުޟޫ-'. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ، އަދި [ސަޢީދު ބިން އަލް ޙުވައިރިތު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑަށް [ޢަމްރު ބިން ދީނާރަށް] އިތުރު ކުރެއްވީ، ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމައަށް ވިދާޅުވެފައިވަނީ، ‘ތިޔަބައިމީހުން ވުޟޫއެއް ނުކުރައްވައެވެ. އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވީ، 'އަހަރެން ނަމާދު ކުރަން ގަސްތު ނުކުރާތީ - ކީއްވެގެންތޯ - ވުޟޫ ކުރަންވީ؟'. ޢަމްރު ދަޢުވާކުރެއްވި ގޮތުގައި އޭނާއަށް އަޑުއިވިފައިވަނީ ސަޢީދު ބިން އަލް ޙުވައިރިތުސްގެ އަރިހުންނެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 563
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ وَقَالَ يَحْيَى أَيْضًا أَخْبَرَنَا هُشَيْمٌ كِلَاهُمَا عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسٍ فِي حَدِيثِ حَمَّادٍ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا دَخَلَ الْخَلَاءَ وَفِي حَدِيثِ هُشَيْمٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا دَخَلَ الْكَنِيفَ قَالَ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ الْخُبْثِ وَالْخَبَائِثِ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ وَهُوَ ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَقَالَ أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ الْخُبْثِ وَالْخَبَائِثِ
ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ، ހައްމާދު ބިން ޒައިދު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައި، އަދި ޔަޙްޔާ ވިދާޅުވީ، ހުޝައިމް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިން ގޮތުގައި، އެ ދެމީހުންވެސް ހައްމާދުގެ ޙަދީޘްގައި އަނަސްގެ އަރިހުން އަބްދުލްޢަޒީޒް ބިން ޝުހައިބުގެ އަރިހުން ރިވާކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި، "الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ފާޚާނާއަށް ވަޑައިގަތެވެ." --ހުޝައިމްގެ ޙަދީޘްފުޅުގައި، "الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ފާޚާނާއަށް ވަޑައިގެންނެވިއިރު" މި ބަސްފުޅާއެކު ވިދާޅުވަނީ، "الله އިނީ އަޢުޟޫ ބިކާ މިނާލް ޚުބުތުސީ ވަލްޚޯބަޢިޓްސް" އެވެ. އޭ الله، އަހަރެން ކަލޭގެފާނުގެ ކިބައިން ފިރިހެން ޝައިޠާނުންނާއި އަންހެން ޝައިޠާނުންގެ ކިބައިން ރައްކާތެރިވެވަޑައިގަންނަވަމެވެ." އަދި އަބޫބަކުރު ބިން އަބީ ޝައިބާ އާއި ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި، އިސްމާޢީލް، އެއީ އިބްނު އުލައިއްޔާ، ޢަބްދުލްޢަޒީޒުގެ އަރިހުން މި ޗޭން އޮފް ޓްރާންސްމިޝަން އާއި އެކު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 564
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ ح و حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ كِلَاهُمَا عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ عَنْ أَنَسٍ قَالَ أُقِيمَتْ الصَّلَاةُ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَجِيٌّ لِرَجُلٍ وَفِي حَدِيثِ عَبْدِ الْوَارِثِ وَنَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُنَاجِي الرَّجُلَ فَمَا قَامَ إِلَى الصَّلَاةِ حَتَّى نَامَ الْقَوْمُ
[ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބު] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި، [އިސްމާޢީލް ބިން އުލައިއްޔާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި - އެހެން ރިވާޔަތެއްގެ ތެރެއިން - އަދި [ޝައިބާން ބިން ފަރުޚް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [ޢަބްދުލް ވަރީތު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، އެ ދެމީހުންވެސް [ޢަބްދުލްޢަޒީޒު] ގެ އަރިހުން [އަނާސްގެ] އަރިހުން ރިވާކުރެއްވިއެވެ. މީހަކަށް ވިސްނައިދިނެވެ.' އަދި ޢަބްދުލް ވާރިޘްގެ ޙަދީޘްފުޅުގައި، 'އަދި الله ގެ ރަސޫލާ މީހަކަށް ވިސްނައިދިނީ، ދެން މީސްތަކުންނަށް ނިދި އަންނަންދެން ނަމާދަށް ތެދުވެވަޑައިނުގަންނަވައެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 565
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ قَالَ أُقِيمَتْ الصَّلَاةُ وَالنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُنَاجِي رَجُلًا فَلَمْ يَزَلْ يُنَاجِيهِ حَتَّى نَامَ أَصْحَابُهُ ثُمَّ جَاءَ فَصَلَّى بِهِمْ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢުބައިދުالله ބިން މުޢާޘްލް އަންބަރީ] ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [އަހަރެންގެ ބައްޕަ] [އަބްދުލްޢަޒީޒް ބިން ސުހައިބް] ގެ އަރިހުން އަހަރެމެންނަށް [ޝުޢޫބާ] އަންގަވާފައި ވެއެވެ އެކުވެރިންނަށް ނިދިއްޖެ، ދެން އޭނާ އައިސް އެމީހުން ނަމާދުގައި ލީޑް ކުރިއެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 566
و حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ الْحَارِثِيُّ حَدَّثَنَا خَالِدٌ وَهُوَ ابْنُ الْحَارِثِ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًا يَقُولُا كَانَ أَصْحَابُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنَامُونَ ثُمَّ يُصَلُّونَ وَلَا يَتَوَضَّئُونَ قَالَ قُلْتُ سَمِعْتَهُ مِنْ أَنَسٍ قَالَ إِي وَاللَّهِ
އަދި [ޔަޙްޔާ ބިން ޙަބީބު އަލްޙަރީޘީ] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވީ، [ޚާލިދު، އެއީ އިބްނު އަލްޙަރީޘް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ، [ޝުޢޫބާ] [ޤަތަދާއިން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވިއެވެ. އޭނާ ބުނީ، އަހަރެން ބުނީމެވެ، އަނަސްގެ ފަރާތުން އަޑުއިވިއްޖެއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 567
حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ صَخْرٍ الدَّارِمِيُّ حَدَّثَنَا حَبَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ أَنَّهُ قَالَ أُقِيمَتْ صَلَاةُ الْعِشَاءِ فَقَالَ رَجُلٌ لِي حَاجَةٌ فَقَامَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُنَاجِيهِ حَتَّى نَامَ الْقَوْمُ أَوْ بَعْضُ الْقَوْمِ ثُمَّ صَلَّوْا
އަޅުގަނޑަށް [އަޙްމަދު ބިން ސަޢީދު ބިން ޝަޚްރު އައްދާރީމީ] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، [ޙައްބާން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޙައްމާދު] [ތަބިތު] އިން [އަނަސް] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވީ، ޢިޝާ ނަމާދަށް ގޮވާލެވުނީ، ދެން މީހަކު ބުނީ، ‘އަހަރެންގެ ބޭނުންތެރިކަމެއް އެބައޮތް’ ކަމަށެވެ. ފަހެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެކަލޭގެފާނުގެ އަޞްޙާބީންނަށް، ނުވަތަ އެކަލޭގެފާނުގެ ބައެއް ޞަޙާބީންނަށް ނިދި އަންނަންދެން ވިސްނައިދިނެވެ. ދެން އެމީހުން ނަމާދުކުރީ - ޖަމާޢަތުގައި -'' އެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 568
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَا أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ ح حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَاللَّفْظُ لَهُ قَالَ حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ قَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ مَوْلَى ابْنِ عُمَرَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ أَنَّهُ قَالَ كَانَ الْمُسْلِمُونَ حِينَ قَدِمُوا الْمَدِينَةَ يَجْتَمِعُونَ فَيَتَحَيَّنُونَ الصَّلَوَاتِ وَلَيْسَ يُنَادِي بِهَا أَحَدٌ فَتَكَلَّمُوا يَوْمًا فِي ذَلِكَ فَقَالَ بَعْضُهُمْ اتَّخِذُوا نَاقُوسًا مِثْلَ نَاقُوسِ النَّصَارَى وَقَالَ بَعْضُهُمْ قَرْنًا مِثْلَ قَرْنِ الْيَهُودِ فَقَالَ عُمَرُ أَوَلَا تَبْعَثُونَ رَجُلًا يُنَادِي بِالصَّلَاةِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا بِلَالُ قُمْ فَنَادِ بِالصَّلَاةِ
[އިޝާޤު ބިން އިބްރާހީމް އަލްޙަންޒާލީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޙައްމަދު ބިން ބަކުރު] --އަނެއްކާވެސް ރިވާޔަތެއް މެދުވެރިކޮށް-- އަދި [މުޙައްމަދު ބިން ރަފީޢު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [ޢަބްދުއްރައްޒާޤް] ދެމީހުންވެސް ވިދާޅުވީ، އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިބްނު ޖުރައިޖް] ކިޔައިދީފައި --އަނެއްކާވެސް ރިވާޔަތެއް މެދުވެރިކޮށް-- އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ހާރޫން ބިން ޢަބްދުالله] ކިޔައިދީފައިވާ ކަމަށާއި، އެ ބަސްފުޅަކީ އޭނާގެ ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ މުޙައްމަދު] އޭނާ ވިދާޅުވީ، [އިބްނު ޖުރައިޖް] ވިދާޅުވެފައި، [ޢަބްދުالله ބިން ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑަށް [ނާފިޢީ މައުލާ އިބްނު ޢުމަރު] ގާތު ވިދާޅުވީ، މުސްލިމުން މަދީނާއަށް އައުމުން އެއްވެ، ދެން ކޮންމެ ދުވަހަކު ކުރާ ފަސް ނަމާދުގެ ވަގުތުތައް އަންދާޒާކޮށް، ނަމާދަށް އެއްވެސް މީހަކު އަޟާނަށް ނުގޮވާ ކަމަށެވެ. ދެން މިކަމާ އެއްދުވަހަކު މަޝްވަރާ ކުރިއެވެ. އޭގެ ތެރެއިން ބައެއް މީހުން ބުނީ 'ބެލެއް - ގޮވާލާ އާލާތެއްގެ ގޮތުގައި - ކްރިސްޓިއަނުންގެ ބެލް ފަދައިން ހަދާށެވެ'. އަދި އޭގެ ތެރެއިން ބައެއް މީހުން ބުނީ، 'ކަރުނަ - ގޮވާލާ އާލާތެއްގެ ގޮތުގައި - ޔަހޫދީންގެ ކަރުނަ ގޭސް ފަދައިން ހަދާށެވެ'. ދެން އުމަރު ވިދާޅުވީ، ނަމާދަށް ގޮވާލާ މީހަކު ނުފޮނުވަނީ ކީއްވެގެން ހެއްޔެވެ؟ މާތްالله ގެ ރަސޫލާ ރަސޫލާ އެކަލޭގެފާނަށް ބަރަކާތް ލައްވައި ޞުލްޙަ ދެއްވުން އެދެމެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 569
حَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ ح و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا إِسْمَعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ جَمِيعًا عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَ أُمِرَ بِلَالٌ أَنْ يَشْفَعَ الْأَذَانَ وَيُوتِرَ الْإِقَامَةَ زَادَ يَحْيَى فِي حَدِيثِهِ عَنْ ابْنِ عُلَيَّةَ فَحَدَّثْتُ بِهِ أَيُّوبَ فَقَالَ إِلَّا الْإِقَامَةَ
[ޚަލަފް ބިން ހިޝާމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [ޙައްމާދު ބިން ޒައިދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި -- އެހެން ރިވާޔަތްތަކުގެ ތެރެއިން -- އަދި [ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [އިސްމާޢީލް ބިން އުލައިއްޔާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، އެ ހުރިހާ ކަމެއް [ޚާލިދުލްޙަޟްޒާޢު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޤިލާބާ] ގެ އަރިހުން [އަނާސްގެ] އަރިހުން ރިވާކުރެއްވިއެވެ އާދަޔާ ޚިލާފު.' [ޔަޙްޔާ] އެކަލޭގެފާނުގެ ޙަދީޘްފުޅުގައި، [އިބްނު އުލައިއްޔާ] ގެ އަރިހުން އިތުރުކުރައްވާފައި، ދެން އަޅުގަނޑު [އައްޔޫބު] އަށް އެވާހަކަ ކިޔައިދިނީމެވެ، އެހެންކަމުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 570
و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ حَدَّثَنَا خَالِدٌ الْحَذَّاءُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ ذَكَرُوا أَنْ يُعْلِمُوا وَقْتَ الصَّلَاةِ بِشَيْءٍ يَعْرِفُونَهُ فَذَكَرُوا أَنْ يُنَوِّرُوا نَارًا أَوْ يَضْرِبُوا نَاقُوسًا فَأُمِرَ بِلَالٌ أَنْ يَشْفَعَ الْأَذَانَ وَيُوتِرَ الْإِقَامَةَ و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا خَالِدٌ الْحَذَّاءُ بِهَذَا الْإِسْنَادِ لَمَّا كَثُرَ النَّاسُ ذَكَرُوا أَنْ يُعْلِمُوا بِمِثْلِ حَدِيثِ الثَّقَفِيِّ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ أَنْ يُورُوا نَارًا
އަދި އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިޝާޤު ބިން އިބްރާހީމް އަލް ޙަންޒާލީ] ރިވާވެފައި އޮތީ، [ޢަބްދުލް ވަޙާބު އައްތަޤާފީ] [ޚާލިދުލްޙަޟާޢު] [އަބޫ ޤިލާބާ] ގެ އަރިހުން [އަނަސް ބިން މާލިކް] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި ގޮތުގައި، މީސްތަކުން ދައްކަމުން ދިޔައީ އެމީހުންނަށް އެނގޭ އެއްޗަކުން ނަމާދު ވަގުތު އިޢުލާން ކުރުމުގެ ވާހަކައެވެ ބެލް' އެވެ. ދެން ބިލާލްއަށް އަމުރުކުރެވުނީ އަދަން ފުރިހަމަކޮށް އިޤާމާ އޯޑް ކުރުމަށެވެ'. އަދި އަޅުގަނޑަށް [މުޙައްމަދު ބިން ޙާތިމް] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، [ބަޙްޟް] އެ [ޚާލިދުލްޙަޟާޢު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް މި އިސްނަދާއެކު ރިވާކުރެއްވި ވާހަކައެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 571
و حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ الْقَوَارِيرِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ بْنُ سَعِيدٍ وَعَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ عَبْدِ الْمَجِيدِ قَالَا حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَ أُمِرَ بِلَالٌ أَنْ يَشْفَعَ الْأَذَانَ وَيُوتِرَ الْإِقَامَةَ
އަދި [ޢުބައިދުالله ބިން ޢުމަރު އަލްޤަވާރީރީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވިއެވެ، [ޢަބްދުލް ވަރިތުސް ބިން ސަޢީދު] އަދި [ޢަބްދުލް ވަޙާބު ބިން ޢަބްދުލް މަޖީދު] ދެމީހުންވެސް ވިދާޅުވީ، [އައްޔޫބު] [އަބޫ ޤިލާބާ] ގެ އަރިހުން [އަނާސް] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 572
حَدَّثَنِي أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِيُّ مَالِكُ بْنُ عَبْدِ الْوَاحِدِ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ أَبُو غَسَّانَ حَدَّثَنَا مُعَاذٌ وَقَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ صَاحِبِ الدَّسْتَوَائِيِّ و حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ عَامِرٍ الْأَحْوَلِ عَنْ مَكْحُولٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَيْرِيزٍ عَنْ أَبِي مَحْذُورَةَ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ عَلَّمَهُ هَذَا الْأَذَانَ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ ثُمَّ يَعُودُ فَيَقُولُ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ حَيَّ عَلَى الصَّلَاةِ مَرَّتَيْنِ حَيَّ عَلَى الْفَلَاحِ مَرَّتَيْنِ زَادَ إِسْحَقُ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [އަބޫ ޣައްސާން އަލްމިސްމާޢީ މާލިކް ބިން ޢަބްދުލް ވަޙީދު] އަދި [އިޝާޤް ބިން އިބްރާހީމް] ވިދާޅުވެފައިވަނީ [އަބޫ ޣައްސާން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޢާޛު] ކިޔައިދީފައި ވިދާޅުވެފައި [އިޝާޤް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޢާޛު ބިން ހިޝާމް، އައްދަސްތާވަޢީގެ ޞަޙާބީ] އަންގަވައި، އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަޅުގަނޑުގެ ބައްޕަ] [އާމިރުލްއަޙްވާލް] އިން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައިވެއެވެ [މަޚުލް] އިން [ޢަބްދުالله ބިން މުޙައިރިޒް] ގެ އަރިހުން [އަބޫ މަޙްޟޫރާ] ގެ އަރިހުން ކަމަށް ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އޭނާގެ ބައްޕައަށް މި އާދަން އުނގަންނައިދެއްވީ، الله ބޮޑު، الله ބޮޑު، الله ފިޔަވައި އަޅުކަން ކުރަންޖެހޭ ކަލާނގެއެއް ނެތް ކަމަށް ހެކިވަމެވެ ރަސޫލާ، އަޅުގަނޑު ހެކިވަން މުޙައްމަދަކީ الله ގެ ރަސޫލާ ކަމަށް، ދެން އަނެއްކާވެސް ތަކުރާރުކޮށް ވިދާޅުވީ، އަޅުގަނޑު ހެކިވަން الله ފިޔަވައި އަޅުކަން ކުރަން ޙައްޤު އިލާހެއް ނެތް ކަމަށް، އަޅުގަނޑު ހެކިވަން، الله ފިޔަވައި އަޅުކަން ކުރަން ޙައްޤު އިލާހެއް ނެތް ކަމަށް، އަޅުގަނޑު ހެކިވަން މުޙައްމަދަކީ الله ގެ ރަސޫލާ ކަމަށް، އަޅުގަނޑު ހެކިވަން މުޙައްމަދަކީ الله ގެ ރަސޫލާ، ދެފަހަރު ދުޢާ ޤާއިމުކޮށްލަމާ ހިނގާށެވެ އުފާވެރިކަން ދެފަހަރު'. އިސްހާގު އިތުރަށް ވިދާޅުވީ، 'الله ބޮޑު، الله ބޮޑު، الله ފިޔަވައި އެއްވެސް އިލާހެއް - އަޅުކަން ކުރަން ހައްގު - ނެތް' ކަމަށެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 573
حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ كَانَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُؤَذِّنَانِ بِلَالٌ وَابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍ الْأَعْمَى و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ حَدَّثَنَا الْقَاسِمُ عَنْ عَائِشَةَ مِثْلَهُ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިބްނު ނޫމައިރަށް] ރިވާވެފައި އޮތީ، [އަހަރެންގެ ބައްޕަ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އުބައިދުالله] [ނާފިޢު] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރައްވާފައިވާ ކަމަށާއި، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވެފައިވަނީ، 'ކުރިން الله ގެ ރަސޫލާގެ ދެ މުޢާޘީން ކަމަށްވާ ބިލާލް އާއި ލޯފަން އިބްނު އުއްމު މަކްތޫމް’ ކަމަށެވެ. އަދި އަޅުގަނޑުމެން [އިބްނު ނޫމައިރު] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، [އަހަރެންގެ ބައްޕަ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އުބައިދުالله] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަލްޤާސިމް] [އައިޝަތު] ގެ އަރިހުން މިއާ އެއްގޮތަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ ކަމުގައެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 574
حَدَّثَنِي أَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ الْهَمْدَانِيُّ حَدَّثَنَا خَالِدٌ يَعْنِي ابْنَ مَخْلَدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ كَانَ ابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍ يُؤَذِّنُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ أَعْمَى و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ الْمُرَادِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَسَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ هِشَامٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ
އެއީ [އަބޫ ކުރުއިބް މުޙައްމަދު ބިން އަލްޢަލާޢު އަލްޙަމްދާނީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ އެއްޗެއް، އެއީ [ޚާލިދު، އެބަހީ އިބްނު މަޚްލާދު] [މުޙައްމަދު ބިން ޖަޢުފަރު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި، [ހިޝާމް] [އޭނާގެ ބައްޕަ] [އައިޝާ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި ކަމެކެވެ (ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ) ލޯފަންވެފައި ހުއްޓެވެ.' އަދި އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [މުޙައްމަދު ބިން ސަލާމަތު އަލްމުރާދީ]، އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވީ [ޢަބްދުالله ބިން ވަޙްޙަބް] [ޔަޙްޔާ ބިން ޢަބްދުالله] ގެ އަރިހުން އަދި [ސަޢީދު ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާން] [ހިޝާމް] ގެ ފަރާތުން މި ޗޭން އޮފް ޓްރާންސްމިޝަން އާއި މިފަދަ މީހުންނާއެކުގައެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 575
و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى يَعْنِي ابْنَ سَعِيدٍ عَنْ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُغِيرُ إِذَا طَلَعَ الْفَجْرُ وَكَانَ يَسْتَمِعُ الْأَذَانَ فَإِنْ سَمِعَ أَذَانًا أَمْسَكَ وَإِلَّا أَغَارَ فَسَمِعَ رَجُلًا يَقُولُ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الْفِطْرَةِ ثُمَّ قَالَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجْتَ مِنْ النَّارِ فَنَظَرُوا فَإِذَا هُوَ رَاعِي مِعْزًى
އަދި އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދީފައި އޮތީ [ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައި [ޔަޙްޔާ، އެއީ އިބްނު ސަޢީދު] ގެ ފަރާތުން [ޙައްމަދު ބިން ސަލާމާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޞަބީތު] [އަނަސް ބިން މާލިކް] ގެ އަރިހުން ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ. އޭނާ ނަމާދުގެ ގޮވާލުމުގެ އަޑު އަހާލިއެވެ. ނަމާދުގެ ގޮވާލުން އަޑުއަހާނަމަ، އޭނާގެ އަސްކަރީ އަނިޔާވެރިކަން - އޭނާގެ އަރައިގަތުން - ހުއްޓުވޭނެކަން ޔަގީނެވެ، ނަމަވެސް އެކަން ނުކޮށްފިނަމަ ކަނޑައެޅިގެން އޭނާގެ އަސްކަރީ އަނިޔާވެރިކަން ކުރިއަށް ގެންދާނެއެވެ. ދެން އޭނާއަށް އިވުނީ މީހަކު ބުނި އަޑެވެ. ފަހެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ދެން ވިދާޅުވި އެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 576
حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ اللَّيْثِيِّ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا سَمِعْتُمْ النِّدَاءَ فَقُولُوا مِثْلَ مَا يَقُولُ الْمُؤَذِّنُ
ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި ގޮތުގައި، އަޅުގަނޑު މާލިކުގެ ޙާޟިރުގައި އިބްނު ޝިހާބުގެ އަރިހުން އަބޫ ސަޢީދުލް ޚުދުރީގެ އަރިހުން ކިޔާލީމެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 577
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ الْمُرَادِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ عَنْ حَيْوَةَ وَسَعِيدِ بْنِ أَبِي أَيُّوبَ وَغَيْرِهِمَا عَنْ كَعْبِ بْنِ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِذَا سَمِعْتُمْ الْمُؤَذِّنَ فَقُولُوا مِثْلَ مَا يَقُولُ ثُمَّ صَلُّوا عَلَيَّ فَإِنَّهُ مَنْ صَلَّى عَلَيَّ صَلَاةً صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ بِهَا عَشْرًا ثُمَّ سَلُوا اللَّهَ لِي الْوَسِيلَةَ فَإِنَّهَا مَنْزِلَةٌ فِي الْجَنَّةِ لَا تَنْبَغِي إِلَّا لِعَبْدٍ مِنْ عِبَادِ اللَّهِ وَأَرْجُو أَنْ أَكُونَ أَنَا هُوَ فَمَنْ سَأَلَ لِي الْوَسِيلَةَ حَلَّتْ لَهُ الشَّفَاعَةُ
[މުޙައްމަދު ބިން ޞަލަމާލް މުރާދީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދުالله ބިން ވަޙާބު] [ޙައިވާ] އާއި [ސަޢީދު ބިން އަބީ އައްޔޫބު] ގެ އަރިހުން އަދި އޭގެ އިތުރުން [ކަޢުބު ބިން އަލްޤާމާ] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން ޖުބައިރު] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން އަމްރޫ ބިން އަލްޢަޞް] ގެ އަރިހުން ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވާ އަޑު އިވިފައިވާ ވާހަކަ ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ. 'މުޢާޛީން - ނަމާދަށް ގޮވާލާ އަޑު އިވުމުން - ދެން އޭނާ ބުނާ އެއްޗެއް ބުނާށެވެ، ދެން އަހަރެންގެ މައްޗަށް ނިޢުމަތް ފޮނުއްވާށެވެ الله ގެ ޙަޟްރަތުން، އަދި އެ އަޅަކަށް ވާނެ ކަމަށް އުންމީދު ކުރަމެވެ. އަދި ތިމަންކަލޭގެފާނަށްޓަކައި ޝަފާޢަތެއް އެދިއްޖެނަމަ، އެމީހެއްގެ ޝަފާޢަތް އޭނާއަށް ހުއްދަވެގެންވެއެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 578
حَدَّثَنِي إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ أَخْبَرَنَا أَبُو جَعْفَرٍ مُحَمَّدُ بْنُ جَهْضَمٍ الثَّقَفِيُّ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ غَزِيَّةَ عَنْ خُبَيْبِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ إِسَافٍ عَنْ حَفْصِ بْنِ عَاصِمِ بْنِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا قَالَ الْمُؤَذِّنُ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ فَقَالَ أَحَدُكُمْ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ ثُمَّ قَالَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ قَالَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ ثُمَّ قَالَ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ قَالَ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ ثُمَّ قَالَ حَيَّ عَلَى الصَّلَاةِ قَالَ لَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ ثُمَّ قَالَ حَيَّ عَلَى الْفَلَاحِ قَالَ لَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ ثُمَّ قَالَ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ قَالَ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ ثُمَّ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ مِنْ قَلْبِهِ دَخَلَ الْجَنَّةَ
އަޅުގަނޑުމެން [އިޝާޤު ބިން މަންސޫރު] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [އަބޫ ޖަޢުފަރު މުޙައްމަދު ބިން ޖަޙްދަމް އައްތަޤާފީ] [އިސްމާޢީލް ބިން ޖަޢުފަރު] [ޢުމަރާ ބިން ޣާޒިއްޔާ] ގެ އަރިހުން [ޚުބައިބު ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން ޢީސާފް] ގެ އަރިހުން [ޙަފްޝް ބިން އާޝިމް ބިން ޢުމަރު ބިން އަލް ޚައްޠާބު] ގެ އަރިހުން [އެކަލޭގެފާނުގެ ކާފަ ޢުމަރު ބިން] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވިއެވެ al-Khattab] ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘް ކުރައްވާފައިވާ ކަމަށް ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ: "މުޢާޛީނަކު ނަމާދަށް ގޮވާލައި، الله ބޮޑު، الله ބޮޑުވެގެންވާ ކަމަށް ބުނެފިނަމަ، ދެން ތިޔަބައިމީހުންގެ ތެރެއިން މީހަކު الله ބޮޑު، الله ބޮޑުވެގެންވާ’ ކަމަށް ބުނެފިނަމަ، މުޢާޛީން ބުނަނީ، الله ފިޔަވައި އަޅުކަން ކުރުމުގެ ޙައްޤު އެއްވެސް އިލާހެއް ނެތް ކަމުގައެވެ. ދެން އޭނާ ބުނަނީ، 'الله ފިޔަވައި އަޅުކަން ކުރަން ޙައްޤު އިލާހެއް ނެތް ކަމަށް އަހަރެން ހެކިވަން، ދެން މުޢާޛީން ކުރިއަށް ގެންދަވަނީ، 'މުޙައްމަދަކީ الله ގެ ރަސޫލާ ކަމަށް ހެކިވަން، ދެން އޭނާ ބުނަނީ މުއައްޒިން ގޮވާލީ 'ނަމާދަށް އަންނަންވީ'، އަދި އޭނާ ކިޔައިދިނީ، 'الله އަށް މެނުވީ ބާރެއް އަދި މަސައްކަތެއް ނެތް'، ދެން މުއައްޟީން ގޮވާލައްވަނީ، 'އުފާވެރިކަމަށް އަންނަންވީ'، އަދި އޭނާ އެވެ ޖަވާބު ދިނީ، 'الله ގެ ގާތުގައި މެނުވީ ބާރެއް އަދި މަސައްކަތެއް ނެތް'، ދެން މުއައްޒިން ބުނީ، 'الله ބޮޑު، الله ބޮޑު'، އަދި އޭނާ ޖަވާބު ދެއްވީ، 'الله ބޮޑު، الله ބޮޑު'، ދެން -އެކަލޭގެފާނުގެ ގޮވާލުން ބަންދުކުރައްވައި- މި ބަސްފުޅުން، 'އަޅުކަން ކުރުމުގެ ހައްގު ލިބިގެންވާ ކަލާނގެއެއް - الله ފިޔަވައި'، ދެން ޖަވާބު ދެއްވީ، 'ކަލާނގެއެއް ނެތް -ވާހަކައެކެވެ އަޅުކަން ކުރުމުގެ ހައްގު ލިބިގެންވެއެވެ - الله ފިޔަވައި' -އެކަން ކުރިނަމަ - މުޅި ހިތުން އޭނާ ސުވަރުގެއަށް ވަދެވޭނެ'.
Hadith
Imam Muslim : 579
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ عَنْ الْحُكَيْمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ قَيْسٍ الْقُرَشِيِّ ح و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ الْحُكَيْمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ عَنْ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ مَنْ قَالَ حِينَ يَسْمَعُ الْمُؤَذِّنَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ رَضِيتُ بِاللَّهِ رَبًّا وَبِمُحَمَّدٍ رَسُولًا وَبِالْإِسْلَامِ دِينًا غُفِرَ لَهُ ذَنْبُهُ قَالَ ابْنُ رُمْحٍ فِي رِوَايَتِهِ مَنْ قَالَ حِينَ يَسْمَعُ الْمُؤَذِّنَ وَأَنَا أَشْهَدُ وَلَمْ يَذْكُرْ قُتَيْبَةُ قَوْلَهُ وَأَنَا
[މުޙައްމަދު ބިން ރުމްޙް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަލްލައިތު] [އަލްޙުކައިމް ބިން ޢަބްދުﷲ ބިން ޤައިސް އަލްޤުރާސީ] އިން -އަނެއްކާވެސް ރިވާޔަތެއް މެދުވެރިކޮށް- ކިޔައިދެއްވިއިރު، [ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު] [އަމީރު ބިން ސަޢުދު ބިން އަބީ ވަޤާސް] ގެ އަރިހުން [ސަޢާދު ބިން އަބީ ވަޤާސް] ގެ އަރިހުން [ޞަޢޫދު ބިން އަބީ ވަޤާސް] ގެ އަރިހުން [ލައިތު] ކިޔައިދެއްވިއެވެ (ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ) ވިދާޅުވީ، މުއައްޒިން އަޑުއަހާއިރު ކިޔަވާ ކޮންމެ މީހަކު، ހަމައެކަނި الله ފިޔަވައި އަޅުކަން ކުރަން ޙައްޤު އިލާހެއް ނެތްކަމާއި، އެކަލާނގެ ބައިވެރިޔަކު ނެތްކަމާއި، މުޙައްމަދަކީ އެކަލާނގެ އަޅަކާއި ރަސޫލަކީ، އަހަރެންގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ ކަމުގައިވާ، މުޙައްމަދުގެފާނުގެ ރަސޫލާއާއި، އިސްލާމްދީނަކީ އަހަރެންގެ ދީނުގެ ގޮތުގައި ރުހިވޮޑިގަންނަވާކަން، އެމީހެއްގެ ފާފަތައް ފުއްސަވާނެ ކަމަށެވެ. އިބްނު ރުމްޙް އޭނާގެ ރިވާޔަތުގައި ވިދާޅުވެފައިވަނީ، 'މުއައްޒިން އަޑުއަހާއިރު ކިޔަވާ މީހާ، 'އަދި އަހަރެން ހެކިވަން' ކަމަށާއި، ޤުޠައިބާ 'އަހަރެން'' މި އިބާރާތުގެ ވާހަކައެއް ނުދައްކަވާ ކަމަށެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 580
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ يَحْيَى عَنْ عَمِّهِ قَالَ كُنْتُ عِنْدَ مُعَاوِيَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ فَجَاءَهُ الْمُؤَذِّنُ يَدْعُوهُ إِلَى الصَّلَاةِ فَقَالَ مُعَاوِيَةُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الْمُؤَذِّنُونَ أَطْوَلُ النَّاسِ أَعْنَاقًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ و حَدَّثَنِيهِ إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ أَخْبَرَنَا أَبُو عَامِرٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ يَحْيَى عَنْ عِيسَى بْنِ طَلْحَةَ قَالَ سَمِعْتُ مُعَاوِيَةَ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ
[މުޙައްމަދު ބިން ޢަބްދުالله ބިން ނޫމައިރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދާޙް] އަށް [ތަލްޙަ ބިން ޔަޙްޔާ] ގެ އަރިހުން [އޭނާގެ ދޮންބައްޕަ] ގެ އަރިހުން ވިދާޅުވީ، ‘އަހަރެން ހުރީ [މުޢާވިޔަތު ބިން އަބީ ސުފްޔާން] އާއި އެކު، ދެން މުޢްޒީން އައިސް ނަމާދަށް ގޮވާލަމުން، އެހެންކަމުން މުޢާވިޔަތު ވިދާޅުވިއެވެ އެންމެ ދިގު ކަރު ހުންނަ މީހުން - ޤިޔާމަތް ދުވަހު އާޚިރަތުގައި މަތިވެރި ކަމުގެ އިޙްސާސެއް.'' އަދި [އިޝާޤު ބިން މަންސޫރު] އަޅުގަނޑަށް އެވާހަކަ ކިޔައިދެއްވި [އަބޫ އަމީރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ސުފްޔާން] [ތަލްހަ ބިން ޔަޙްޔާ] ގެ އަރިހުން [އީސާ ބިން ތަލްހާ] ގެ އަރިހުން ވިދާޅުވީ، އަޅުގަނޑަށް އަޑުއިވިއްޖެ [މުޢާވިޔަތު] ވިދާޅުވާ ވާހަކައެވެ އެ.
