Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith
Hadith
Imam Muslim : 5321
حَدَّثَنِي أَبُو جَعْفَرٍ مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ زَكَرِيَّاءَ عَنْ بُرَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ سَمِعَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلًا يُثْنِي عَلَى رَجُلٍ وَيُطْرِيهِ فِي الْمِدْحَةِ فَقَالَ لَقَدْ أَهْلَكْتُمْ أَوْ قَطَعْتُمْ ظَهْرَ الرَّجُلِ
Миңа [Әбу Җәгъфәр Мөхәммәд бин Әш-Шаббах] безгә [Исмәгыйль бин Зәкәрия] [Бурайд бин Абдуллаһтан] [Әбу Бурдаһтан] [Әбу Мусадан] сөйләгәнен риваять иттеләр, ул болай диде: Пәйгамбәр (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) берәүнең икенче кешене артык мактаганын ишетте, шуңа күрә ул: "Син һәлак булдың - яки: Син берәүнең аркасын сындырдың", - диде.
Hadith
Imam Muslim : 5322
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى جَمِيعًا عَنْ ابْنِ مَهْدِيٍّ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ حَبِيبٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ أَبِي مَعْمَرٍ قَالَ قَامَ رَجُلٌ يُثْنِي عَلَى أَمِيرٍ مِنْ الْأُمَرَاءِ فَجَعَلَ الْمِقْدَادُ يَحْثِي عَلَيْهِ التُّرَابَ وَقَالَ أَمَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ نَحْثِيَ فِي وُجُوهِ الْمَدَّاحِينَ التُّرَابَ
[Әбү Бәкер бин Әбү Шәйбә] һәм [Мөхәммәд бин Әл Мусанна] барысы да безгә Ибн Мәһдидән риваять иттеләр, һәм текст Ибн Әл Мусанна тарафыннан язылган. Икесе дә болай диде: [Абдуррахман] безгә [Суфияннән] [Хәбибтән] [Мөҗәһидтән] [Әбү Мәгъмәрдән] риваять кылды, ул болай диде: Бер кеше әмирләрнең берсен мактап торып басты, аннары [Әл Микдад] аңа туфрак сипте һәм болай диде: Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) безгә мактаучының йөзенә туфрак сиптерергә боерды.
Hadith
Imam Muslim : 5323
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ هَمَّامِ بْنِ الْحَارِثِ أَنَّ رَجُلًا جَعَلَ يَمْدَحُ عُثْمَانَ فَعَمِدَ الْمِقْدَادُ فَجَثَا عَلَى رُكْبَتَيْهِ وَكَانَ رَجُلًا ضَخْمًا فَجَعَلَ يَحْثُو فِي وَجْهِهِ الْحَصْبَاءَ فَقَالَ لَهُ عُثْمَانُ مَا شَأْنُكَ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا رَأَيْتُمْ الْمَدَّاحِينَ فَاحْثُوا فِي وُجُوهِهِمْ التُّرَابَ و حَدَّثَنَاه مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ مَنْصُورٍ ح و حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا الْأَشْجَعِيُّ عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُبَيْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ عَنْ الْأَعْمَشِ وَمَنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ هَمَّامٍ عَنْ الْمِقْدَادِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ
[Мөхәммәд бин Әл Мутсанна] һәм [Мөхәммәд бин Бәшәр] безгә Әл Мутсаннага караган текстны сөйләделәр, икесе дә болай диде: [Мөхәммәд бин Җәгъфәр] безгә сөйләде, [Шөгъбә] безгә [Мәншүрдән] [Ибраһимнән] [Хәммәм бин Әл Харистән] болай диде: Бер кеше Госманны мактады, аннары [Әл Микдад] аның янына килде һәм ике тезенә тезләнде, аннары ул аның битенә ком сипте. Госман аңа: "Нәрсә эшлисең?" - диде. Әл Микдад болай диде: "Аллаһның пәйгамбәре (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) әйтте: "Кешеләрне мактаганны күрсәгез, аларның йөзләренә туфрак сиптерегез." [Мөхәммәд бин Әл Мутсанна] һәм [Ибн Бәшәр] икесе дә болай диделәр: [Абдуррахман] безгә [Суфияннән] [Мәншүрдән] болай диде. Аны безгә [Госман бин Әбу Шәйбә], [Әл Әшҗәи Убайдулла бин Убайдуррахман], [Суфиян Әс Таури], [Әл Әгъмасы] һәм [Мәншүр], [Ибраһим], [Хәммәм], [Әл Микдәк], Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вә сәлләм һ.б. риваять иттеләр.
Hadith
Imam Muslim : 5324
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ حَدَّثَنِي أَبِي حَدَّثَنَا صَخْرٌ يَعْنِي ابْنَ جُوَيْرِيَةَ عَنْ نَافِعٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ حَدَّثَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَرَانِي فِي الْمَنَامِ أَتَسَوَّكُ بِسِوَاكٍ فَجَذَبَنِي رَجُلَانِ أَحَدُهُمَا أَكْبَرُ مِنْ الْآخَرِ فَنَاوَلْتُ السِّوَاكَ الْأَصْغَرَ مِنْهُمَا فَقِيلَ لِي كَبِّرْ فَدَفَعْتُهُ إِلَى الْأَكْبَرِ
Безгә [Наср бин Али Әл-Җәһдһәми] риваять иткәнчә, [әтием] безгә [Сәхр бин Җүвәйриягә] [Нәфи] дан сөйләгән: [Абдуллаһ бин Гомәр] аңа Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) болай дигән: «Мин төшемдә мисвак кулланам һәм ике кеше мине тарта, берсе икенчесеннән өлкәнрәк иде, шуңа күрә мин мисвакны икесенең кечесенә бирдем, аннары миңа: «Олысына бир», – диделәр. Шуңа күрә мин аны олысына бирдем».
Hadith
Imam Muslim : 5325
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مَعْرُوفٍ حَدَّثَنَا بِهِ سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ كَانَ أَبُو هُرَيْرَةَ يُحَدِّثُ وَيَقُولُ اسْمَعِي يَا رَبَّةَ الْحُجْرَةِ اسْمَعِي يَا رَبَّةَ الْحُجْرَةِ وَعَائِشَةُ تُصَلِّي فَلَمَّا قَضَتْ صَلَاتَهَا قَالَتْ لِعُرْوَةَ أَلَا تَسْمَعُ إِلَى هَذَا وَمَقَالَتِهِ آنِفًا إِنَّمَا كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُحَدِّثُ حَدِيثًا لَوْ عَدَّهُ الْعَادُّ لَأَحْصَاهُ
[Һарун бин Мәъруф] безгә [Суфиян бин Уяйнә] [Хишамнан] [аның әтисеннән] сөйләгән: Әбү Һөрәйрә сөйләгән, ул болай дигән: «Тыңлагыз, бүлмә халкы, тыңлагыз, бүлмә халкы». [Айша] намаз укыганда. Намаздан соң, Айша Урвага болай дигән: «Сез аны ишетмәдегезме, һәм ул хәзер генә әйткән. Пәйгамбәр (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) бары тик бер хәдис сөйләгән, әгәр кемдер аны саный алса, ул саный алыр иде».
Hadith
Imam Muslim : 5326
حَدَّثَنَا هَدَّابُ بْنُ خَالِدٍ الْأَزْدِيُّ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَكْتُبُوا عَنِّي وَمَنْ كَتَبَ عَنِّي غَيْرَ الْقُرْآنِ فَلْيَمْحُهُ وَحَدِّثُوا عَنِّي وَلَا حَرَجَ وَمَنْ كَذَبَ عَلَيَّ قَالَ هَمَّامٌ أَحْسِبُهُ قَالَ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ
Хәддәб бин Халид Әл-Әзди безгә Хәддәб бин Халид Әл-Әзди безгә Хәммәмне Зәйд бин Әсләмнән, Әто бин Ясардан, Әбү Сәгыйд Әл-Худридан риваять кылды: Аллаһның Рәсүле (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) болай диде: "Минем исемемнән язмагыз, кем Коръәннән башка миннән язса, аны бетерергә һәм миннән сөйләр, һәм гөнаһ юк. Кем минем турында ялган сөйләсә - Хәммәм әйтте: Минемчә, ул - Зәйд - махсус әйткән, шуңа күрә аңа җәһәннәмдә урын әзерләгез".
Hadith
Imam Muslim : 5327
حَدَّثَنَا هَدَّابُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ صُهَيْبٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ كَانَ مَلِكٌ فِيمَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ وَكَانَ لَهُ سَاحِرٌ فَلَمَّا كَبِرَ قَالَ لِلْمَلِكِ إِنِّي قَدْ كَبِرْتُ فَابْعَثْ إِلَيَّ غُلَامًا أُعَلِّمْهُ السِّحْرَ فَبَعَثَ إِلَيْهِ غُلَامًا يُعَلِّمُهُ فَكَانَ فِي طَرِيقِهِ إِذَا سَلَكَ رَاهِبٌ فَقَعَدَ إِلَيْهِ وَسَمِعَ كَلَامَهُ فَأَعْجَبَهُ فَكَانَ إِذَا أَتَى السَّاحِرَ مَرَّ بِالرَّاهِبِ وَقَعَدَ إِلَيْهِ فَإِذَا أَتَى السَّاحِرَ ضَرَبَهُ فَشَكَا ذَلِكَ إِلَى الرَّاهِبِ فَقَالَ إِذَا خَشِيتَ السَّاحِرَ فَقُلْ حَبَسَنِي أَهْلِي وَإِذَا خَشِيتَ أَهْلَكَ فَقُلْ حَبَسَنِي السَّاحِرُ فَبَيْنَمَا هُوَ كَذَلِكَ إِذْ أَتَى عَلَى دَابَّةٍ عَظِيمَةٍ قَدْ حَبَسَتْ النَّاسَ فَقَالَ الْيَوْمَ أَعْلَمُ آلسَّاحِرُ أَفْضَلُ أَمْ الرَّاهِبُ أَفْضَلُ فَأَخَذَ حَجَرًا فَقَالَ اللَّهُمَّ إِنْ كَانَ أَمْرُ الرَّاهِبِ أَحَبَّ إِلَيْكَ مِنْ أَمْرِ السَّاحِرِ فَاقْتُلْ هَذِهِ الدَّابَّةَ حَتَّى يَمْضِيَ النَّاسُ فَرَمَاهَا فَقَتَلَهَا وَمَضَى النَّاسُ فَأَتَى الرَّاهِبَ فَأَخْبَرَهُ فَقَالَ لَهُ الرَّاهِبُ أَيْ بُنَيَّ أَنْتَ الْيَوْمَ أَفْضَلُ مِنِّي قَدْ بَلَغَ مِنْ أَمْرِكَ مَا أَرَى وَإِنَّكَ سَتُبْتَلَى فَإِنْ ابْتُلِيتَ فَلَا تَدُلَّ عَلَيَّ وَكَانَ الْغُلَامُ يُبْرِئُ الْأَكْمَهَ وَالْأَبْرَصَ وَيُدَاوِي النَّاسَ مِنْ سَائِرِ الْأَدْوَاءِ فَسَمِعَ جَلِيسٌ لِلْمَلِكِ كَانَ قَدْ عَمِيَ فَأَتَاهُ بِهَدَايَا كَثِيرَةٍ فَقَالَ مَا هَاهُنَا لَكَ أَجْمَعُ إِنْ أَنْتَ شَفَيْتَنِي فَقَالَ إِنِّي لَا أَشْفِي أَحَدًا إِنَّمَا يَشْفِي اللَّهُ فَإِنْ أَنْتَ آمَنْتَ بِاللَّهِ دَعَوْتُ اللَّهَ فَشَفَاكَ فَآمَنَ بِاللَّهِ فَشَفَاهُ اللَّهُ فَأَتَى الْمَلِكَ فَجَلَسَ إِلَيْهِ كَمَا كَانَ يَجْلِسُ فَقَالَ لَهُ الْمَلِكُ مَنْ رَدَّ عَلَيْكَ بَصَرَكَ قَالَ رَبِّي قَالَ وَلَكَ رَبٌّ غَيْرِي قَالَ رَبِّي وَرَبُّكَ اللَّهُ فَأَخَذَهُ فَلَمْ يَزَلْ يُعَذِّبُهُ حَتَّى دَلَّ عَلَى الْغُلَامِ فَجِيءَ بِالْغُلَامِ فَقَالَ لَهُ الْمَلِكُ أَيْ بُنَيَّ قَدْ بَلَغَ مِنْ سِحْرِكَ مَا تُبْرِئُ الْأَكْمَهَ وَالْأَبْرَصَ وَتَفْعَلُ وَتَفْعَلُ فَقَالَ إِنِّي لَا أَشْفِي أَحَدًا إِنَّمَا يَشْفِي اللَّهُ فَأَخَذَهُ فَلَمْ يَزَلْ يُعَذِّبُهُ حَتَّى دَلَّ عَلَى الرَّاهِبِ فَجِيءَ بِالرَّاهِبِ فَقِيلَ لَهُ ارْجِعْ عَنْ دِينِكَ فَأَبَى فَدَعَا بِالْمِئْشَارِ فَوَضَعَ الْمِئْشَارَ فِي مَفْرِقِ رَأْسِهِ فَشَقَّهُ حَتَّى وَقَعَ شِقَّاهُ ثُمَّ جِيءَ بِجَلِيسِ الْمَلِكِ فَقِيلَ لَهُ ارْجِعْ عَنْ دِينِكَ فَأَبَى فَوَضَعَ الْمِئْشَارَ فِي مَفْرِقِ رَأْسِهِ فَشَقَّهُ بِهِ حَتَّى وَقَعَ شِقَّاهُ ثُمَّ جِيءَ بِالْغُلَامِ فَقِيلَ لَهُ ارْجِعْ عَنْ دِينِكَ فَأَبَى فَدَفَعَهُ إِلَى نَفَرٍ مِنْ أَصْحَابِهِ فَقَالَ اذْهَبُوا بِهِ إِلَى جَبَلِ كَذَا وَكَذَا فَاصْعَدُوا بِهِ الْجَبَلَ فَإِذَا بَلَغْتُمْ ذُرْوَتَهُ فَإِنْ رَجَعَ عَنْ دِينِهِ وَإِلَّا فَاطْرَحُوهُ فَذَهَبُوا بِهِ فَصَعِدُوا بِهِ الْجَبَلَ فَقَالَ اللَّهُمَّ اكْفِنِيهِمْ بِمَا شِئْتَ فَرَجَفَ بِهِمْ الْجَبَلُ فَسَقَطُوا وَجَاءَ يَمْشِي إِلَى الْمَلِكِ فَقَالَ لَهُ الْمَلِكُ مَا فَعَلَ أَصْحَابُكَ قَالَ كَفَانِيهِمُ اللَّهُ فَدَفَعَهُ إِلَى نَفَرٍ مِنْ أَصْحَابِهِ فَقَالَ اذْهَبُوا بِهِ فَاحْمِلُوهُ فِي قُرْقُورٍ فَتَوَسَّطُوا بِهِ الْبَحْرَ فَإِنْ رَجَعَ عَنْ دِينِهِ وَإِلَّا فَاقْذِفُوهُ فَذَهَبُوا بِهِ فَقَالَ اللَّهُمَّ اكْفِنِيهِمْ بِمَا شِئْتَ فَانْكَفَأَتْ بِهِمْ السَّفِينَةُ فَغَرِقُوا وَجَاءَ يَمْشِي إِلَى الْمَلِكِ فَقَالَ لَهُ الْمَلِكُ مَا فَعَلَ أَصْحَابُكَ قَالَ كَفَانِيهِمُ اللَّهُ فَقَالَ لِلْمَلِكِ إِنَّكَ لَسْتَ بِقَاتِلِي حَتَّى تَفْعَلَ مَا آمُرُكَ بِهِ قَالَ وَمَا هُوَ قَالَ تَجْمَعُ النَّاسَ فِي صَعِيدٍ وَاحِدٍ وَتَصْلُبُنِي عَلَى جِذْعٍ ثُمَّ خُذْ سَهْمًا مِنْ كِنَانَتِي ثُمَّ ضَعْ السَّهْمَ فِي كَبِدِ الْقَوْسِ ثُمَّ قُلْ بِاسْمِ اللَّهِ رَبِّ الْغُلَامِ ثُمَّ ارْمِنِي فَإِنَّكَ إِذَا فَعَلْتَ ذَلِكَ قَتَلْتَنِي فَجَمَعَ النَّاسَ فِي صَعِيدٍ وَاحِدٍ وَصَلَبَهُ عَلَى جِذْعٍ ثُمَّ أَخَذَ سَهْمًا مِنْ كِنَانَتِهِ ثُمَّ وَضَعَ السَّهْمَ فِي كَبْدِ الْقَوْسِ ثُمَّ قَالَ بِاسْمِ اللَّهِ رَبِّ الْغُلَامِ ثُمَّ رَمَاهُ فَوَقَعَ السَّهْمُ فِي صُدْغِهِ فَوَضَعَ يَدَهُ فِي صُدْغِهِ فِي مَوْضِعِ السَّهْمِ فَمَاتَ فَقَالَ النَّاسُ آمَنَّا بِرَبِّ الْغُلَامِ آمَنَّا بِرَبِّ الْغُلَامِ آمَنَّا بِرَبِّ الْغُلَامِ فَأُتِيَ الْمَلِكُ فَقِيلَ لَهُ أَرَأَيْتَ مَا كُنْتَ تَحْذَرُ قَدْ وَاللَّهِ نَزَلَ بِكَ حَذَرُكَ قَدْ آمَنَ النَّاسُ فَأَمَرَ بِالْأُخْدُودِ فِي أَفْوَاهِ السِّكَكِ فَخُدَّتْ وَأَضْرَمَ النِّيرَانَ وَقَالَ مَنْ لَمْ يَرْجِعْ عَنْ دِينِهِ فَأَحْمُوهُ فِيهَا أَوْ قِيلَ لَهُ اقْتَحِمْ فَفَعَلُوا حَتَّى جَاءَتْ امْرَأَةٌ وَمَعَهَا صَبِيٌّ لَهَا فَتَقَاعَسَتْ أَنْ تَقَعَ فِيهَا فَقَالَ لَهَا الْغُلَامُ يَا أُمَّهْ اصْبِرِي فَإِنَّكِ عَلَى الْحَقِّ
Хәддәб бин Халид безгә, Хәммәд бин Сәләмә безгә, Сабит безгә Абдуррахман бин Әбү Ләйләдән Сухәйбтән Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) болай дигән: "Синнән алда бер патшаның сихерчесе булган. Сихерче картайгач, патшасына: "Мин картайдым, миңа сихер өйрәтер өчен бер егет җибәр", - дигән. Шуннан соң бер егет аның янына килеп, егеткә сихер өйрәткән. Сихерче белән патша арасында бер монах булган. Егет монах янына барган һәм аның сүзләрен ишеткән. Ул монахның сүзләренә гаҗәпләнгән, хәтта сихерче янына килгәч, аны кыйныйлар иде. Егет бу хакта монахка зарланган. Ул болай дигән: "Әгәр сихерче сине кыйныйсы килсә, әйт: "Минем гаиләм мине тоткарлый", - дип, әгәр гаиләңнән курыксаң, әйт: "Сихерче мине тоткарлый", - дип." Шул вакытта беркөнне ул кешеләрнең юлын каплаган зур хайван янына килеп: "Бүген мин сихерче яхшыракмы, әллә рухани яхшыракмы икәнен белермен", - дигән. Ул таш алып: "И Аллаһ, әгәр монахның эше Сиңа сихерченекеннән күбрәк ошый икән, бу хайванны үтер, кешеләр үтеп китә алсын", - дигән. Ул ташны ыргытып үтергән, кешеләр үтеп китә алган. Ул бу хакта монахка хәбәр иткән. Монах: "Улым, бу вакытта син миннән яхшыраксың, һәм синең эшең мин күрә торган хәлгә җиткән, син сыналачаксың, сыналгач, миңа күрсәтмә", - дигән. Егет сукырларны һәм төрле авыруларны дәвалый алган. Патшаның бер сукыр дусты бу хакта ишеткәч, ул егет янына күп бүләкләр белән килгән һәм: "Мине дәвала, һәм мин монда җыйганны алырсың", - дигән. Егет: "Мин беркемне дә дәваламыйм, дәвалаучы бердәнбер Аллаһ, әгәр син Аңа ышансаң, мин Аңардан сине дәвалавын сорап дога кылырмын", - дигән. Патшаның дусты ышанган, шуңа күрә Егет Аллаһыга дога кылды һәм савыкты. Шуннан соң патшаның дусты патша янына килеп утырды. Патша сорады: «Әй, фәлән кеше, күзләреңне кем дәвалады?» Теге кеше җавап бирде: «Хуҗам». Патша сорады: «Синең миннән башка Раббың бармы?» Ир: "Минем Раббым һәм синең Раббың - Аллаһ", - диде. Патша аны тотып, егеткә күрсәткәнче җәфалады, аннары егетне алып килделәр, патша: "Әй улым, синең сихерең сукырларны, аксакларны дәвалый ала, һәм син моны һәм тегене эшлисең", - диде. Егет: "Мин дәвалаучы түгел, Аллаһ кына дәвалый", - диде. Патша аны тотып, җәфалавын дәвам итте, ул аны монахка күрсәтте. Патша монах янына килде, монахны алып килделәр һәм аңа: "Динеңнән кит", - диделәр. Монах теләмәде, шуңа күрә патша пычкы сорады һәм аны аның башының уртасына куйды, аның ягы җиргә ятканчы. Шуннан соң патшаның дустын алып килделәр һәм аңа: "Динеңнән кит", - диделәр. Монах теләмәде, шуңа күрә патша пычкы сорады һәм аны аның башының уртасына куйды, бер ягы җиргә ятканчы. Шуннан соң егетне алып килделәр һәм: "Динеңнән кит", - диделәр. Егет теләмәде. Шуннан соң патша аны тапшырды. Патша үзенең бер төркем солдатына: «Аны теге һәм теге тауга алып барыгыз, күтәрегез, әгәр ул үз динен ташларга тели икән - рөхсәт итегез, ә теләмәсә, таудан ташлагыз», - диде. Алар аны тау башына алып менделәр, һәм егет дога кылды: «И Аллаһ, миңа алардан теләгәнчә җитәр», - диде. Тау аларны селкетеп, барысы да егылды. Егет патша янына килгәнче өенә кайтты. Патша сорады: «Дусларың ничек?» Егет җавап бирде: «Аллаһ миңа алардан җитәр», - диде. Шуннан соң патша аны бер төркем солдатларына тапшырды, патша әйтте: «Аны көймәгә алып барыгыз һәм диңгезгә җибәрегез, әгәр ул үз динен ташларга тели икән - өенә алып барыгыз, ә әгәр ул диненнән китәргә теләмәсә, ташлагыз». Алар аны диңгез уртасына алып киттеләр, һәм егет дога кылды: «И Аллаһ, миңа алардан теләгәнчә җитәр», - диде. Көймә әйләнеп төште һәм барысы да батып үлде. Егет өенә кайтты, аннары... Патшадан: «Дусларың ничек?» – дип сорады. Егет: «Алардан миңа Аллаһ җитә», – дип җавап бирде. Шуннан соң ул патшага: «Мин кушканны үтәргә теләмәгәнче, мине үтерә алмаячаксың», – диде. Патша: «Нәрсә боерасың?» – диде. Егет: «Киң җирдәге барлык кешеләрне җыеп, мине агач башына кадакла, укны минем савыттан ал һәм: «Бу егетнең Раббысы Аллаһ исеме белән», – дип әйт. Әгәр шулай эшләсәң, мине үтерәчәксең», – диде. Ниһаять, патша шулай эшләде. Ул укның уртасына ук куйды һәм аны очыртып җибәрде, шулай ук: «Бу егетнең Раббысы Аллаһ исеме белән», – диде. Ук егетнең чигәсенә атылды, һәм егет кулын ук кадалган урынга куйды һәм үлде. Кешеләр: «Без егетнең Раббысына ышанабыз», – диделәр. Аннары аны патша янына алып килделәр һәм аңа: «Нәрсәдән курыкканыңны беләсеңме, Аллаһ белән ант итәм, хәзер ул сиңа килде. Мөэминнәр барысы да», – диделәр. Патша аннары юлга чокыр казырга боерды, аннары ут ягылды. Патша әйтте: "Кем диненнән кайтмаса, аны шул диндә яндырыгыз", - диде. Алар шулай эшләделәр, хәтта бер хатын баласы белән килеп керде, әйтерсең лә ул ут күленә төшеп китмәс өчен артка чигенергә җыенган иде. Шул вакытта бала: "Әнием, сабыр ит, син дөрес юлдасың", - диде.
Hadith
Imam Muslim : 5328
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مَعْرُوفٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ وَتَقَارَبَا فِي لَفْظِ الْحَدِيثِ وَالسِّيَاقُ لِهَارُونَ قَالَا حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ مُجَاهِدٍ أَبِي حَزْرَةَ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الْوَلِيدِ بْنِ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ قَالَ خَرَجْتُ أَنَا وَأَبِي نَطْلُبُ الْعِلْمَ فِي هَذَا الْحَيِّ مِنْ الْأَنْصَارِ قَبْلَ أَنْ يَهْلِكُوا فَكَانَ أَوَّلُ مَنْ لَقِينَا أَبَا الْيَسَرِ صَاحِبَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَعَهُ غُلَامٌ لَهُ مَعَهُ ضِمَامَةٌ مِنْ صُحُفٍ وَعَلَى أَبِي الْيَسَرِ بُرْدَةٌ وَمَعَافِرِيَّ وَعَلَى غُلَامِهِ بُرْدَةٌ وَمَعَافِرِيَّ فَقَالَ لَهُ أَبِي يَا عَمِّ إِنِّي أَرَى فِي وَجْهِكَ سَفْعَةً مِنْ غَضَبٍ قَالَ أَجَلْ كَانَ لِي عَلَى فُلَانِ ابْنِ فُلَانٍ الْحَرَامِيِّ مَالٌ فَأَتَيْتُ أَهْلَهُ فَسَلَّمْتُ فَقُلْتُ ثَمَّ هُوَ قَالُوا لَا فَخَرَجَ عَلَيَّ ابْنٌ لَهُ جَفْرٌ فَقُلْتُ لَهُ أَيْنَ أَبُوكَ قَالَ سَمِعَ صَوْتَكَ فَدَخَلَ أَرِيكَةَ أُمِّي فَقُلْتُ اخْرُجْ إِلَيَّ فَقَدْ عَلِمْتُ أَيْنَ أَنْتَ فَخَرَجَ فَقُلْتُ مَا حَمَلَكَ عَلَى أَنْ اخْتَبَأْتَ مِنِّي قَالَ أَنَا وَاللَّهِ أُحَدِّثُكَ ثُمَّ لَا أَكْذِبُكَ خَشِيتُ وَاللَّهِ أَنْ أُحَدِّثَكَ فَأَكْذِبَكَ وَأَنْ أَعِدَكَ فَأُخْلِفَكَ وَكُنْتَ صَاحِبَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكُنْتُ وَاللَّهِ مُعْسِرًا قَالَ قُلْتُ آللَّهِ قَالَ اللَّهِ قُلْتُ آللَّهِ قَالَ اللَّهِ قُلْتُ آللَّهِ قَالَ اللَّهِ قَالَ فَأَتَى بِصَحِيفَتِهِ فَمَحَاهَا بِيَدِهِ فَقَالَ إِنْ وَجَدْتَ قَضَاءً فَاقْضِنِي وَإِلَّا أَنْتَ فِي حِلٍّ فَأَشْهَدُ بَصَرُ عَيْنَيَّ هَاتَيْنِ وَوَضَعَ إِصْبَعَيْهِ عَلَى عَيْنَيْهِ وَسَمْعُ أُذُنَيَّ هَاتَيْنِ وَوَعَاهُ قَلْبِي هَذَا وَأَشَارَ إِلَى مَنَاطِ قَلْبِهِ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَقُولُ مَنْ أَنْظَرَ مُعْسِرًا أَوْ وَضَعَ عَنْهُ أَظَلَّهُ اللَّهُ فِي ظِلِّهِ قَالَ فَقُلْتُ لَهُ أَنَا يَا عَمِّ لَوْ أَنَّكَ أَخَذْتَ بُرْدَةَ غُلَامِكَ وَأَعْطَيْتَهُ مَعَافِرِيَّكَ وَأَخَذْتَ مَعَافِرِيَّهُ وَأَعْطَيْتَهُ بُرْدَتَكَ فَكَانَتْ عَلَيْكَ حُلَّةٌ وَعَلَيْهِ حُلَّةٌ فَمَسَحَ رَأْسِي وَقَالَ اللَّهُمَّ بَارِكْ فِيهِ يَا ابْنَ أَخِي بَصَرُ عَيْنَيَّ هَاتَيْنِ وَسَمْعُ أُذُنَيَّ هَاتَيْنِ وَوَعَاهُ قَلْبِي هَذَا وَأَشَارَ إِلَى مَنَاطِ قَلْبِهِ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَقُولُ أَطْعِمُوهُمْ مِمَّا تَأْكُلُونَ وَأَلْبِسُوهُمْ مِمَّا تَلْبَسُونَ وَكَانَ أَنْ أَعْطَيْتُهُ مِنْ مَتَاعِ الدُّنْيَا أَهْوَنَ عَلَيَّ مِنْ أَنْ يَأْخُذَ مِنْ حَسَنَاتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ ثُمَّ مَضَيْنَا حَتَّى أَتَيْنَا جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ فِي مَسْجِدِهِ وَهُوَ يُصَلِّي فِي ثَوْبٍ وَاحِدٍ مُشْتَمِلًا بِهِ فَتَخَطَّيْتُ الْقَوْمَ حَتَّى جَلَسْتُ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْقِبْلَةِ فَقُلْتُ يَرْحَمُكَ اللَّهُ أَتُصَلِّي فِي ثَوْبٍ وَاحِدٍ وَرِدَاؤُكَ إِلَى جَنْبِكَ قَالَ فَقَالَ بِيَدِهِ فِي صَدْرِي هَكَذَا وَفَرَّقَ بَيْنَ أَصَابِعِهِ وَقَوَّسَهَا أَرَدْتُ أَنْ يَدْخُلَ عَلَيَّ الْأَحْمَقُ مِثْلُكَ فَيَرَانِي كَيْفَ أَصْنَعُ فَيَصْنَعُ مِثْلَهُ أَتَانَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَسْجِدِنَا هَذَا وَفِي يَدِهِ عُرْجُونُ ابْنِ طَابٍ فَرَأَى فِي قِبْلَةِ الْمَسْجِدِ نُخَامَةً فَحَكَّهَا بِالْعُرْجُونِ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَيْنَا فَقَالَ أَيُّكُمْ يُحِبُّ أَنْ يُعْرِضَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ فَخَشَعْنَا ثُمَّ قَالَ أَيُّكُمْ يُحِبُّ أَنْ يُعْرِضَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ فَخَشَعْنَا ثُمَّ قَالَ أَيُّكُمْ يُحِبُّ أَنْ يُعْرِضَ اللَّهُ عَنْهُ قُلْنَا لَا أَيُّنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَإِنَّ أَحَدَكُمْ إِذَا قَامَ يُصَلِّي فَإِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى قِبَلَ وَجْهِهِ فَلَا يَبْصُقَنَّ قِبَلَ وَجْهِهِ وَلَا عَنْ يَمِينِهِ وَلْيَبْصُقْ عَنْ يَسَارِهِ تَحْتَ رِجْلِهِ الْيُسْرَى فَإِنْ عَجِلَتْ بِهِ بَادِرَةٌ فَلْيَقُلْ بِثَوْبِهِ هَكَذَا ثُمَّ طَوَى ثَوْبَهُ بَعْضَهُ عَلَى بَعْضٍ فَقَالَ أَرُونِي عَبِيرًا فَقَامَ فَتًى مِنْ الْحَيِّ يَشْتَدُّ إِلَى أَهْلِهِ فَجَاءَ بِخَلُوقٍ فِي رَاحَتِهِ فَأَخَذَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَعَلَهُ عَلَى رَأْسِ الْعُرْجُونِ ثُمَّ لَطَخَ بِهِ عَلَى أَثَرِ النُّخَامَةِ فَقَالَ جَابِرٌ فَمِنْ هُنَاكَ جَعَلْتُمْ الْخَلُوقَ فِي مَسَاجِدِكُمْ سِرْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزْوَةِ بَطْنِ بُوَاطٍ وَهُوَ يَطْلُبُ الْمَجْدِيَّ بْنَ عَمْرٍو الْجُهَنِيَّ وَكَانَ النَّاضِحُ يَعْقُبُهُ مِنَّا الْخَمْسَةُ وَالسِّتَّةُ وَالسَّبْعَةُ فَدَارَتْ عُقْبَةُ رَجُلٍ مِنْ الْأَنْصَارِ عَلَى نَاضِحٍ لَهُ فَأَنَاخَهُ فَرَكِبَهُ ثُمَّ بَعَثَهُ فَتَلَدَّنَ عَلَيْهِ بَعْضَ التَّلَدُّنِ فَقَالَ لَهُ شَأْ لَعَنَكَ اللَّهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ هَذَا اللَّاعِنُ بَعِيرَهُ قَالَ أَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ انْزِلْ عَنْهُ فَلَا تَصْحَبْنَا بِمَلْعُونٍ لَا تَدْعُوا عَلَى أَنْفُسِكُمْ وَلَا تَدْعُوا عَلَى أَوْلَادِكُمْ وَلَا تَدْعُوا عَلَى أَمْوَالِكُمْ لَا تُوَافِقُوا مِنْ اللَّهِ سَاعَةً يُسْأَلُ فِيهَا عَطَاءٌ فَيَسْتَجِيبُ لَكُمْ سِرْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى إِذَا كَانَتْ عُشَيْشِيَةٌ وَدَنَوْنَا مَاءً مِنْ مِيَاهِ الْعَرَبِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ رَجُلٌ يَتَقَدَّمُنَا فَيَمْدُرُ الْحَوْضَ فَيَشْرَبُ وَيَسْقِينَا قَالَ جَابِرٌ فَقُمْتُ فَقُلْتُ هَذَا رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ رَجُلٍ مَعَ جَابِرٍ فَقَامَ جَبَّارُ بْنُ صَخْرٍ فَانْطَلَقْنَا إِلَى الْبِئْرِ فَنَزَعْنَا فِي الْحَوْضِ سَجْلًا أَوْ سَجْلَيْنِ ثُمَّ مَدَرْنَاهُ ثُمَّ نَزَعْنَا فِيهِ حَتَّى أَفْهَقْنَاهُ فَكَانَ أَوَّلَ طَالِعٍ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَتَأْذَنَانِ قُلْنَا نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَأَشْرَعَ نَاقَتَهُ فَشَرِبَتْ شَنَقَ لَهَا فَشَجَتْ فَبَالَتْ ثُمَّ عَدَلَ بِهَا فَأَنَاخَهَا ثُمَّ جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْحَوْضِ فَتَوَضَّأَ مِنْهُ ثُمَّ قُمْتُ فَتَوَضَّأْتُ مِنْ مُتَوَضَّإِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَهَبَ جَبَّارُ بْنُ صَخْرٍ يَقْضِي حَاجَتَهُ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِيُصَلِّيَ وَكَانَتْ عَلَيَّ بُرْدَةٌ ذَهَبْتُ أَنْ أُخَالِفَ بَيْنَ طَرَفَيْهَا فَلَمْ تَبْلُغْ لِي وَكَانَتْ لَهَا ذَبَاذِبُ فَنَكَّسْتُهَا ثُمَّ خَالَفْتُ بَيْنَ طَرَفَيْهَا ثُمَّ تَوَاقَصْتُ عَلَيْهَا ثُمَّ جِئْتُ حَتَّى قُمْتُ عَنْ يَسَارِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخَذَ بِيَدِي فَأَدَارَنِي حَتَّى أَقَامَنِي عَنْ يَمِينِهِ ثُمَّ جَاءَ جَبَّارُ بْنُ صَخْرٍ فَتَوَضَّأَ ثُمَّ جَاءَ فَقَامَ عَنْ يَسَارِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِيَدَيْنَا جَمِيعًا فَدَفَعَنَا حَتَّى أَقَامَنَا خَلْفَهُ فَجَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْمُقُنِي وَأَنَا لَا أَشْعُرُ ثُمَّ فَطِنْتُ بِهِ فَقَالَ هَكَذَا بِيَدِهِ يَعْنِي شُدَّ وَسَطَكَ فَلَمَّا فَرَغَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَا جَابِرُ قُلْتُ لَبَّيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ إِذَا كَانَ وَاسِعًا فَخَالِفْ بَيْنَ طَرَفَيْهِ وَإِذَا كَانَ ضَيِّقًا فَاشْدُدْهُ عَلَى حَقْوِكَ سِرْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَانَ قُوتُ كُلِّ رَجُلٍ مِنَّا فِي كُلِّ يَوْمٍ تَمْرَةً فَكَانَ يَمَصُّهَا ثُمَّ يَصُرُّهَا فِي ثَوْبِهِ وَكُنَّا نَخْتَبِطُ بِقِسِيِّنَا وَنَأْكُلُ حَتَّى قَرِحَتْ أَشْدَاقُنَا فَأُقْسِمُ أُخْطِئَهَا رَجُلٌ مِنَّا يَوْمًا فَانْطَلَقْنَا بِهِ نَنْعَشُهُ فَشَهِدْنَا أَنَّهُ لَمْ يُعْطَهَا فَأُعْطِيَهَا فَقَامَ فَأَخَذَهَا سِرْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى نَزَلْنَا وَادِيًا أَفْيَحَ فَذَهَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْضِي حَاجَتَهُ فَاتَّبَعْتُهُ بِإِدَاوَةٍ مِنْ مَاءٍ فَنَظَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمْ يَرَ شَيْئًا يَسْتَتِرُ بِهِ فَإِذَا شَجَرَتَانِ بِشَاطِئِ الْوَادِي فَانْطَلَقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى إِحْدَاهُمَا فَأَخَذَ بِغُصْنٍ مِنْ أَغْصَانِهَا فَقَالَ انْقَادِي عَلَيَّ بِإِذْنِ اللَّهِ فَانْقَادَتْ مَعَهُ كَالْبَعِيرِ الْمَخْشُوشِ الَّذِي يُصَانِعُ قَائِدَهُ حَتَّى أَتَى الشَّجَرَةَ الْأُخْرَى فَأَخَذَ بِغُصْنٍ مِنْ أَغْصَانِهَا فَقَالَ انْقَادِي عَلَيَّ بِإِذْنِ اللَّهِ فَانْقَادَتْ مَعَهُ كَذَلِكَ حَتَّى إِذَا كَانَ بِالْمَنْصَفِ مِمَّا بَيْنَهُمَا لَأَمَ بَيْنَهُمَا يَعْنِي جَمَعَهُمَا فَقَالَ الْتَئِمَا عَلَيَّ بِإِذْنِ اللَّهِ فَالْتَأَمَتَا قَالَ جَابِرٌ فَخَرَجْتُ أُحْضِرُ مَخَافَةَ أَنْ يُحِسَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِقُرْبِي فَيَبْتَعِدَ وَقَالَ مُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ فَيَتَبَعَّدَ فَجَلَسْتُ أُحَدِّثُ نَفْسِي فَحَانَتْ مِنِّي لَفْتَةٌ فَإِذَا أَنَا بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُقْبِلًا وَإِذَا الشَّجَرَتَانِ قَدْ افْتَرَقَتَا فَقَامَتْ كُلُّ وَاحِدَةٍ مِنْهُمَا عَلَى سَاقٍ فَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَفَ وَقْفَةً فَقَالَ بِرَأْسِهِ هَكَذَا وَأَشَارَ أَبُو إِسْمَعِيلَ بِرَأْسِهِ يَمِينًا وَشِمَالًا ثُمَّ أَقْبَلَ فَ
[Һарун бин Мәъруф] һәм [Мөхәммәд бин Әббәд] безгә риваять иттеләр, ике хәдиснең дә тексты бер үк диярлек һәм текстның түбәндәге аңлатмасы Һаруннан алынган, икесе дә болай диделәр: [Хатим бин Исмәгыйль] безгә [Ягъкуб бин Мөҗәһид Әбу Хәзрә]дән [Убада бин Әл Вәлид бин Убада бин Әш Шамит]дан риваять итте, ул болай диде: Әтием белән мин алар үлгәнче бу Ансар авылына гыйлем алырга бардык. Без беренче очраткан кеше Аллаһның Рәсүленең (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) сәхабәсе [Әбү Әл Ясар] иде, ул үзенең колы белән иде, ул бер бәйләм кәгазь күтәреп йөри иде, Әбү Әл Ясар маафири юрганы кигән иде, ә аның колы да маафири юрганы кигән иде. Әтием аңа болай диде: Әй, абыем, мин синең йөзеңдә ачу билгеләрен күрәм. Ул: Дөрес, диде. Фәлән кеше миңа бурычлы, мин аның гаиләсенә бардым, аны сәламләдем, аннары сүзләрне әйттем, аннары ул: "Юк", - диде. Шуннан соң корсагы шешкән малай чыкты, мин сорадым: "Әтиең кайда?" Ул: "Ул синең тавышыңны ишетте", - диде. Аннары әнием Арика керде, һәм мин: "Моннан кит, мин синең кайда икәнеңне беләм", - дидем. Мин сорадым: "Ни өчен син миннән яшеренәсең?" Ул җавап бирде: "Мин, Аллаһ хакы өчен, сиңа әйтермен, мин ялганламыйм, Аллаһ хакы өчен, мин сиңа әйтергә курыктым, аннары алдадым һәм сиңа вәгъдә бирдем, аннары ваз кичтем. Син Рәсүлүллаһның дусты, һәм мин, Аллаһ хакы өчен, бәладә. Мин: "Аллаһ", - дим. Ул җавап бирде: "Аллаһ". Мин: "Аллаһ", - дим. Ул җавап бирде: "Аллаһ". Мин: "Аллаһ", - дим. Аннары ул юрганны алды һәм кулы белән сөртте, ул әйтте: "Акчаң булса, түлә, әгәр юк икән, син ирекле". Ике күземнең күрүе - ул бармакларын күзләренә куйды - ике колагымның ишетүе һәм йөрәгем белән аңлавы - ул йөрәгенең урынына күрсәтте - Аллаһның Рәсүленең, аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын, болай дигәнен күрде: "Кем дә кем авыр кешене кичектерсә яки аны бурычыннан азат итсә, Аллаһ аны Үз күләгәсенә сыендырыр". Ул әйтте: Мин аңа әйттем: Әй абыем, әгәр син колыңның юрганын алсаң, Минем гафу колымны алсаң, Аның гафу юрганын алсаң һәм аңа юрганыңны салсаң, син һичшиксез бизәнү әйберләре киярсең, ул да бизәнү әйберләре кияр. Ул минем башымны сыйпады һәм дога кылды: Әй Аллаһ, аны фатихала. Әй, җиянемнең улы, ике күземнең күрүе - ул бармакларын ике күзенә куйды - ике колагымның ишетүе һәм йөрәгемнең аңлавы - ул йөрәгенең урынына күрсәтте - Аллаһның Рәсүленең (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!): "Аларга ашаган ризыкларыңнан ашат һәм кигән ризыкларыңнан киендер", - дигәнен күрдем. Аңа дөнья малын бирү, Кыямәт көнендә минем изге гамәлләремне алудан җиңелрәк. Без [Җабир бин Абдуллаһ] янына килеп җиттек, ул бер күлмәк киеп намаз укый иде, аны каплап. Мин кешеләр өстеннән үтеп, Җәбир белән Кыбла арасында утырдым. Мин аңа: "Аллаһ сиңа рәхмәтле булсын, ни өчен син бер күлмәк киеп, шәлеңне бер якка борып намаз укыйсың?" - дидем. Ул кулы белән күкрәгемә ишарә ясады - бармакларын җәеп, бөкләде, әйтте: "Мин синең кебек бер акылсызның минем яныма килүен һәм мин нәрсә эшләгәнемне күрүен телим, ул моңа охшарга мөмкин". Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) безнең мәчеткә Ибн Сәбнең ботагын күтәреп кергәндә, ул мәчет ягында какырык күрде һәм аны ботак белән тырнады, аннары безгә карап: «Аллаһ кайсыгыздан йөз чөерер?» – дип сорады. Ул: «Без рөкүгъ кылдык», – диде. Ул тагын сорады: «Аллаһ кайсыгыздан йөз чөерер?» – диде. Без: «Юк, әй Аллаһның Илчесе», – дидек. Ул: «Чыннан да, сезнең берәрегез намаз укыганда, Аллаһ Тәгалә аның алдында, шуңа күрә ул Аның йөзенә яки уң ягына төкермәскә, ә сул аягы астына, сул ягына төкерергә тиеш. Әгәр ул үзен төкерү яки борын сыдыру алдыннан тота алмаса, ул моны киемнәре белән эшләргә тиеш», – диде. Ул киемнәрен бер-бер артлы бөкләде һәм: «Миңа зәгъфаран мае күрсәтегез», – диде. Шуннан соң кабиләдән бер егет гаиләсенә ашыга-ашыга килеп, кулында май катнашмасы белән килә, һәм Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) аны алып, яфракларның очына сөртә, аннары калган какырыкка сөртә. Җәбир болай ди: "Шуннан мәчетеңне хушбуйлыйсың. Бервакыт без Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) белән Буват сугышында йөргән идек, ул Әл-Мәҗди бин Әмр әл-Җәһадине эзли иде. Суарыла торган дөяләрне биш, алты һәм җиде кеше саклый иде, аннары ансарлардан бер дөя караучы аның дөясен әйләндереп ала, аннары дөягә атлана, аннары ул атлана. Ул дөясен этәрә, ләкин тын кала, аннары дөясенә: "Хөс, Аллаһ сине ләгънәтләсен", - ди. Шуннан соң Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын): "Кем аның дөясен ләгънәтләде?" - дип сорый. Ул: "Мин, әй Аллаһның Илчесе", - дип җавап бирә. Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын): "Төш, ләгънәтләнгән бернәрсәгә дә юлдаш булма", - ди. Үзегез өчен дога кылмагыз, балаларыгыз өчен дога кылмагыз, байлыгыгыз өчен дога кылмагыз, Аллаһ сезнең догаларыгызны кабул итәчәк вакытны көтмәгез, һәм Ул сезнең өчен җавап бирер. Без Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) белән кичкә кадәр йөрдек. Без Гарәп суларының берсенә якынлаштык, һәм Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!): "Безнең алда кем барып коены төзәтер, аннары эчертеп, безгә эчертер?" - диде. Җәбир әйтте: Мин торып бастым һәм: "Мин, әй Аллаһның Илчесе", - дидем. Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!): "Җәбир белән тагын кем бар?" - диде. Җәббар бин Шәхр торып басты. Без кое янына бардык һәм коедан бер-ике чиләк чыгардык. Аларны төшердек һәм тулганчы чыгардык. Безнең белән беренче булып Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) очрашты. Ул сорады: "Икегез дә рөхсәт итәсезме?" Без: "Әйе, әй Аллаһның Илчесе", - дидек. Ул дөясенең башын аска төшерде, дөясе су эчте, җепләрен тотты, дөясе аякларын сузып сиде. Шуннан соң, ул аны борып, гөрелдәтте. Аннары Аллаһ Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) кое янына килде һәм тәһарәт алды. Мин торып, Аллаһ Илчесенең (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) калган суы белән тәһарәт алдым. Аннары Җаббар бин Шәхр бәдрәфкә китте, ә Аллаһ Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын булсын) намазга торды. Мин юрган яптым һәм аны җәяргә теләдем, ләкин ул җитмәде. Юрганның очы бар иде, аннары ул әйләнде, аннары мин аны ике очы арасына җәйдем һәм муеным белән кыстым. Аннары мин Аллаһ Илчесенең (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын булсын булсын) сул ягына бастым. Ул минем кулымны тотты һәм мине уң ягына утыртканчы әйләндерде. Шуннан соң Җаббар бин Шәхр килде. Ул тәһарәт алды һәм Аллаһ илчесенең (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) сул ягына басты, аннары ул безнең кулларыбызны тотты һәм без аның артына утырдык. Аллаһ илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) мине күрде, ләкин мин сизмәдем, аннан соң мин аңладым һәм ул кулы белән ишарә ясады, ягъни ул уртагызны бәйләгез дигәнне аңлата иде. Намаздан соң Аллаһ илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын): "Әй, Җәбир!" - диде. Мин җавап бирдем: "Ярар, әй Аллаһ илчесе." Ул әйтте: "Әгәр киң булса, аны ике очы арасына җәй, әгәр тар булса, билеңә бәйлә". Бервакыт без Аллаһ илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) белән йөрдек һәм һәрберебез көн саен бер хөрмә ашый идек. Ул аны суырып күлмәгенә кия иде, һәм без агачны селкетә идек, аның яфраклары коелып, авыз почмаклары авыртканчы ашый идек. Ант итәм, бер көнне беребез югалды. Шуңа күрә без аны эзләргә бардык һәм аны алып киттек. Без аңа тиешле көне билгеләнмәгән дип шаһитлек бирдек, шуңа күрә аңа тиешле көне бирелде. Ул торып басты һәм аны алды. Бервакыт без Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) белән киң үзәнгә килеп туктадык. Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) бәдрәфкә барды, ә мин аның артыннан бер чиләк су белән бардым. Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) тирә-якка карады һәм аны капларлык бернәрсә дә күрмәде. Үзән читендә ике агач бар булып чыкты. Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вә сәлләм аларның берсенә якынлашты һәм аның ботакларыннан тотты, ул: "Аллаһның рөхсәте белән минем өчен бөгел", - диде. Ботак аның белән бергә бөгелде, тотучы ясаган борыны охшаш булган дөя кебек, ул башка агач янына килеп аның ботакларыннан тотты, ул: "Аллаһның рөхсәте белән минем өчен бөгел", - диде. Ботак та бөгелде. Ул икесенең уртасында булгач, икесен берләштерде: "Аллаһы рөхсәте белән, миңа булсын", - диде. Икесе дә бердәм. Җәбир әйтте: Мин тиз йөгердем, чөнки Аллаһ илчесе, Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын, минем аның янында булуымны сизәр һәм ул китеп барыр дип курыктым. Мөхәммәд бин Аббад үз риваятьендә болай диде: "Ул китеп барды, һәм мин үзем белән сөйләшеп утырдым. Мин ян-якка карадым, һәм Аллаһ илчесе, Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын, якынрак килгән һәм ике агач нурланган булып чыкты. Аларның һәрберсе үз баганаларында басып торган. Мин Аллаһ илчесенең (Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) басып торганын күрдем, ул башы белән шулай ишарә итә иде - Әбу Исмәгыйль уңга һәм сулга башы белән ишарә ясый - аннары ул килде. Ул миңа җиткәч, сорады: "Әй, Җәбир, мин кайда торганымны күрәсеңме?" Мин җавап бирдем: "Әйе, әй Аллаһ илчесе". Ул әйтте: «Ике агач янына бар да, һәр ботакны кисеп, монда алып кил. Мин торган урынга килгәч, уң яктан бер ботакны, сул яктан икенче ботакны ал». Җәбир әйтте: «Мин басып, бер таш алдым, аны сындырдым һәм үткен булганчы үткенләдем, ике агач янына барганнан соң, ике агачның һәр ботагын кисеп алдым. Аны сөйрәп кире кайттым, Аллаһның Илчесе (Аллаһның аңа рәхмәте һәм сәламе булсын!) торган урынга бастым. Уң яктан бер ботакны, сул яктан икенче ботакны алдым, аннары Аллаһның Илчесе (Аллаһның аңа рәхмәте һәм сәламе булсын) янына барып: «Мин моны эшләдем, әй Аллаһның Илчесе, ни өчен?» – дидем. Ул җавап бирде: «Мин ике кабер аша үттем, анда яшәүчеләр җәзалана иде, шәфәгатем белән, ике ботак та дымлы булганчы, икесен дә җиңеләйтергә теләдем». Аннары без гаскәргә бардык, аннары Аллаһның Илчесе (Аллаһның аңа рәхмәте һәм сәламе булсын): «Әй, Җәбир, тәһарәт суы чакыр!» – диде. Мин: "Тәһарәт суы, тәһарәт суы, тәһарәт суы", - дидем. Мин: "Әй Аллаһның Илчесе, мин кәрванда бер тамчы да су тапмадым", - дидем. Аның савытында Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вә сәлләм өчен ансар суыткыч су бар иде, ул савытның агач элгечләрендә кипкән иде, һәм ул миңа: "Фәлән бин фәлән әл-Әншари янына бар һәм савытта бераз су бармы икәнен кара", - диде. Мин аңа якынрак барып, савытка карадым, савыт очында бер тамчыдан башка бернәрсә дә тапмадым, әгәр аны түксәм, ул кипкән булыр иде. Шуннан соң мин Аллаһның Илчесе салләллаһу галәйһи вә сәлләм янына бардым, мин: "Әй Аллаһның Илчесе, мин савыт очында бер тамчыдан башка бернәрсә дә тапмадым, әгәр аны түксәм, ул һичшиксез кибәчәк", - дидем. Ул: "Бар да монда алып кил", - диде. Мин аны алып килдем, һәм ул аны кулы белән алды. Ул мин аларның нәрсә икәнен белмәгән сүзләр әйтте һәм ике кулы белән тотып карады, аннары миңа бирде һәм: "Әй, Җәбир, зур савыт чакыр", - диде. Мин: "Зур савыт, әй, кәрван", - дип кычкырдым. Аннары мин аны алып килеп, Аллаһның Илчесе (салләллаһу галәйһи вә сәлләм) алдына куйдым. Ул савытка кулы белән болай күрсәтте - Җәбир кулын сузды, бармакларын җәеп, савытның төбенә куйды. Ул: "Ал, әй, Җәбир, минем өчен сал һәм "Бисмиллаһ" дип әйт", - диде. Мин аны аның өчен сал һәм "Бисмиллаһ" дидем. Мин Аллаһның Илчесе (салләллаһу галәйһи вә сәлләм) бармаклары арасыннан су агып чыгуын күрдем, һәм зур савыт су сиптереп чыкты һәм тулганчы әйләнде, аннан соң ул: "Әй, Җәбир, кемгә су кирәк булса, чакыр", - диде. Җәбир әйтте: "Кешеләр килеп туйганчы эчтеләр. Аннары мин: "Суга мохтаҗ булган башка кеше бармы?" - дидем. Шуннан соң Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам су белән тулы зур савыттан кулын күтәрде. Кешеләр ачлыктан зарланып, Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәламгә мөрәҗәгать иттеләр, һәм ул: "Аллаһ сезне ашатсын", - диде. Аннары без яр буена бардык, диңгез суы күтәрелде, аннары балык тоттык, аның янына ут ягып, пешереп, кыздырып, туйганчы ашадык. Җәбир әйтте: Мин, фәлән кеше һәм фәлән кеше - ул биш кешегә кадәр санады - аның күзләренә кердек, без чыкканчы беркем дә күрмәде. Без аның бер кашын алдык, аннары аны бөгеп җыйдык, аннары кәрвандагы иң зур кешене, кәрвандагы иң зур дөяне һәм кәрвандагы иң зур мендәрне чакырдык, ул башын имичә, аның астына керде.
Hadith
Imam Muslim : 5329
حَدَّثَنِي سَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ أَعْيَنَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَقَ قَالَ سَمِعْتُ الْبَرَاءَ بْنَ عَازِبٍ يَقُولُا جَاءَ أَبُو بَكْرٍ الصِّدِّيقُ إِلَى أَبِي فِي مَنْزِلِهِ فَاشْتَرَى مِنْهُ رَحْلًا فَقَالَ لِعَازِبٍ ابْعَثْ مَعِيَ ابْنَكَ يَحْمِلْهُ مَعِي إِلَى مَنْزِلِي فَقَالَ لِي أَبِي احْمِلْهُ فَحَمَلْتُهُ وَخَرَجَ أَبِي مَعَهُ يَنْتَقِدُ ثَمَنَهُ فَقَالَ لَهُ أَبِي يَا أَبَا بَكْرٍ حَدِّثْنِي كَيْفَ صَنَعْتُمَا لَيْلَةَ سَرَيْتَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ نَعَمْ أَسْرَيْنَا لَيْلَتَنَا كُلَّهَا حَتَّى قَامَ قَائِمُ الظَّهِيرَةِ وَخَلَا الطَّرِيقُ فَلَا يَمُرُّ فِيهِ أَحَدٌ حَتَّى رُفِعَتْ لَنَا صَخْرَةٌ طَوِيلَةٌ لَهَا ظِلٌّ لَمْ تَأْتِ عَلَيْهِ الشَّمْسُ بَعْدُ فَنَزَلْنَا عِنْدَهَا فَأَتَيْتُ الصَّخْرَةَ فَسَوَّيْتُ بِيَدِي مَكَانًا يَنَامُ فِيهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي ظِلِّهَا ثُمَّ بَسَطْتُ عَلَيْهِ فَرْوَةً ثُمَّ قُلْتُ نَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَأَنَا أَنْفُضُ لَكَ مَا حَوْلَكَ فَنَامَ وَخَرَجْتُ أَنْفُضُ مَا حَوْلَهُ فَإِذَا أَنَا بِرَاعِي غَنَمٍ مُقْبِلٍ بِغَنَمِهِ إِلَى الصَّخْرَةِ يُرِيدُ مِنْهَا الَّذِي أَرَدْنَا فَلَقِيتُهُ فَقُلْتُ لِمَنْ أَنْتَ يَا غُلَامُ فَقَالَ لِرَجُلٍ مِنْ أَهْلِ الْمَدِينَةِ قُلْتُ أَفِي غَنَمِكَ لَبَنٌ قَالَ نَعَمْ قُلْتُ أَفَتَحْلُبُ لِي قَالَ نَعَمْ فَأَخَذَ شَاةً فَقُلْتُ لَهُ انْفُضْ الضَّرْعَ مِنْ الشَّعَرِ وَالتُّرَابِ وَالْقَذَى قَالَ فَرَأَيْتُ الْبَرَاءَ يَضْرِبُ بِيَدِهِ عَلَى الْأُخْرَى يَنْفُضُ فَحَلَبَ لِي فِي قَعْبٍ مَعَهُ كُثْبَةً مِنْ لَبَنٍ قَالَ وَمَعِي إِدَاوَةٌ أَرْتَوِي فِيهَا لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِيَشْرَبَ مِنْهَا وَيَتَوَضَّأَ قَالَ فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَرِهْتُ أَنْ أُوقِظَهُ مِنْ نَوْمِهِ فَوَافَقْتُهُ اسْتَيْقَظَ فَصَبَبْتُ عَلَى اللَّبَنِ مِنْ الْمَاءِ حَتَّى بَرَدَ أَسْفَلُهُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ اشْرَبْ مِنْ هَذَا اللَّبَنِ قَالَ فَشَرِبَ حَتَّى رَضِيتُ ثُمَّ قَالَ أَلَمْ يَأْنِ لِلرَّحِيلِ قُلْتُ بَلَى قَالَ فَارْتَحَلْنَا بَعْدَمَا زَالَتْ الشَّمْسُ وَاتَّبَعَنَا سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكٍ قَالَ وَنَحْنُ فِي جَلَدٍ مِنْ الْأَرْضِ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أُتِينَا فَقَالَ لَا تَحْزَنْ إِنَّ اللَّهَ مَعَنَا فَدَعَا عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَارْتَطَمَتْ فَرَسُهُ إِلَى بَطْنِهَا أُرَى فَقَالَ إِنِّي قَدْ عَلِمْتُ أَنَّكُمَا قَدْ دَعَوْتُمَا عَلَيَّ فَادْعُوَا لِي فَاللَّهُ لَكُمَا أَنْ أَرُدَّ عَنْكُمَا الطَّلَبَ فَدَعَا اللَّهَ فَنَجَا فَرَجَعَ لَا يَلْقَى أَحَدًا إِلَّا قَالَ قَدْ كَفَيْتُكُمْ مَا هَاهُنَا فَلَا يَلْقَى أَحَدًا إِلَّا رَدَّهُ قَالَ وَوَفَى لَنَا و حَدَّثَنِيهِ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ ح و حَدَّثَنَاه إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ كِلَاهُمَا عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْبَرَاءِ قَالَ اشْتَرَى أَبُو بَكْرٍ مِنْ أَبِي رَحْلًا بِثَلَاثَةَ عَشَرَ دِرْهَمًا وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمَعْنَى حَدِيثِ زُهَيْرٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ و قَالَ فِي حَدِيثِهِ مِنْ رِوَايَةِ عُثْمَانَ بْنِ عُمَرَ فَلَمَّا دَنَا دَعَا عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَاخَ فَرَسُهُ فِي الْأَرْضِ إِلَى بَطْنِهِ وَوَثَبَ عَنْهُ وَقَالَ يَا مُحَمَّدُ قَدْ عَلِمْتُ أَنَّ هَذَا عَمَلُكَ فَادْعُ اللَّهَ أَنْ يُخَلِّصَنِي مِمَّا أَنَا فِيهِ وَلَكَ عَلَيَّ لَأُعَمِّيَنَّ عَلَى مَنْ وَرَائِي وَهَذِهِ كِنَانَتِي فَخُذْ سَهْمًا مِنْهَا فَإِنَّكَ سَتَمُرُّ عَلَى إِبِلِي وَغِلْمَانِي بِمَكَانِ كَذَا وَكَذَا فَخُذْ مِنْهَا حَاجَتَكَ قَالَ لَا حَاجَةَ لِي فِي إِبِلِكَ فَقَدِمْنَا الْمَدِينَةَ لَيْلًا فَتَنَازَعُوا أَيُّهُمْ يَنْزِلُ عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَنْزِلُ عَلَى بَنِي النَّجَّارِ أَخْوَالِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ أُكْرِمُهُمْ بِذَلِكَ فَصَعِدَ الرِّجَالُ وَالنِّسَاءُ فَوْقَ الْبُيُوتِ وَتَفَرَّقَ الْغِلْمَانُ وَالْخَدَمُ فِي الطُّرُقِ يُنَادُونَ يَا مُحَمَّدُ يَا رَسُولَ اللَّهِ يَا مُحَمَّدُ يَا رَسُولَ اللَّهِ
[Сәләмә бин Шәбиб] миңа [Әл Хәсән бин Әъян] безгә [Зүхәйр] безгә [Әбу Исхак] болай диде: Мин [Әл-Бара бин Азиб] болай дигәнен ишеттем: Әбу Бәкер Әш Сиддик әтиемнең өенә килде, һәм Әбу Бәкер ат сатып алды, аннары ул Азибка: "Улыңны минем белән җибәр, аны минем өемә алып бар", - диде. Әтием миңа: "Ал", - диде. Мин аны алып киттем, һәм әтием аның белән бәясен түләргә китте. Әтием аңа: "Әй, [Әбу Бәкер], әйт әле, сез икегез Аллаһның Илчесе (Аллаһның аңа рәхмәте һәм сәламе булсын!) белән йөргәндә төнлә нәрсә эшләдегез?" - диде. Әбу Бәкер: "Әйе", - диде. Без төн буе төшкә кадәр йөрдек. Юл буш иде, һәм безнең өчен зур таш күтәрелгәнче беркем дә үтмәде, ул безне күләгәләде һәм кояшка калдырмады. Без аның янында туктадык һәм ташка якынлаштык. Мин кулларым белән пәйгамбәр саллалаху галәйһи вәссәламнең йокларга урынын таш күләгәсендә тигезләдем, аннары өстенә хайван йоныннан тегелгән киемнәр җәйдем, мин: "Йокла, әй Аллаһның Илчесе, мин синең өчен сине күзәтермен", - дидем. Ул йоклады, ә мин аны күзәтергә киттем. Күрәсең, бер көтүче кәҗәләре белән зур ташка килгән, ул безнең кебек сыенырга теләгән. Мин: "Син кемнеке, егет?" - дип сорадым. Ул: "Мәдинә халкыннан берәүнеке", - дип җавап бирде. Мин: "Кәҗәңдә сөт бармы?" - дип сорадым. Ул: "Әйе", - дип җавап бирде. Мин: "Минем өчен сыгып алырсыңмы?" - дип сорадым. Ул: "Әйе", - дип җавап бирде. Ул кәҗә алып, сөт капчыгын йоннан, туфрактан һәм пычрактан чистартты. Ул - Әбү Исхак - болай диде: "Мин Әл-Бараның чистартканда икенче кулына кулын сукканын күрдем", - аннары ул аны бераз сөт белән стаканда минем өчен сыгып алды. Әбү Бәкер болай диде: "Мин Пәйгамбәр саллалаху галәйһи вәссәлам эчкән һәм тәһарәт алган савытны алып килдем". Ул әйтте: Аннары мин Пәйгамбәр (салләллаһу галәйһи вә сәлләм) янына бардым, аны уятмадым, ләкин ул шул вакытта уянды, һәм мин сөтнең төбе суынганчы сөткә су сиптем, аннары мин әйттем: Әй Аллаһның Илчесе, бу сөтне эч. Ул мин туйганчы эчте. Аннары ул әйтте: "Китәргә вакыт җитмәдеме?". Мин әйттем: Әйе. Кояш баегач, без киттек, ә без кыргый җирдә булганда, Сурака бин Малик безнең артыбыздан бара иде. Мин әйттем: Әй Аллаһның Илчесе, безгә килделәр. Ул әйтте: "Кайгырма, Аллаһ безнең белән", - диде. Шуннан соң Аллаһның Илчесе (салләллаһу галәйһи вә сәлләм) аның өчен аты корсагына кадәр пычракка егылганчы дога кылды, аннары ул әйтте: Мин сезнең икегезнең дә минем өчен дога кылганыгызны беләм, хәзер Аллаһка минем өчен дога кылыгыз, Аллаһ белән ант итәм, мин сезнең икегезнең дә үтенечләрегезне үтәрмен. Аннары Аллаһ дога кылды һәм Сурака исән-сау кайтты. Ул беркем белән дә очрашмады, ләкин: "Мин сезгә җитәрлек, ул - Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) - монда юк", - диде. Ул беркем белән дә очрашмады, ләкин аны кире җибәрде. Әбү Бәкер әйтте: Ул безгә биргән вәгъдәсен үтәде. [Зүһәйр бин Харб] миңа әйтте, [Госман бин Гомәр] безгә әйтте. [Исхак бин Ибраһим] безгә [Нәдр бин Шумәйл] икесен дә [Исраил бин Әбу Исхактан] [Әл-Барадан] сөйләде, ул болай диде: Әбу Бәкер әтиемнән унөч дирһәмгә ат сатып алды, ул Әбу Исхактан Зөһәйр хәдисенең мәгънәсе белән хәдисне искә алды, һәм Аллаһның Илчесе Госман бин Гомәрдән килгән хәдисендә болай дип искә алды: Сурака бин Мәлик якынлашкач, Аллаһның Илчесе, Аллаһның аңа рәхмәте һәм сәламе булсын, аның өчен дога кылды, аннары аның аты җиргә корсагына кадәр батты, аннары Сурака сикереп торды һәм әйтте: Әй Мөхәммәд, мин моның синең гамәлең икәнен беләм, Аллаһка дога кыл, мине кичергәннәрдән коткарсын, һәм синең өчен мин артымдагы кешене сукыр итәрмен. Бу минем савытым, бер ук ал, чөнки син минем дөямне һәм минем колларымны фәлән урында кисеп үтәрсең, зинһар, кирәк булганны ал. Ул әйтте: "Миңа синең дөяң кирәк түгел". Без өчәү төнлә Мәдинәдә идек һәм алар Аллаһның Илчесен (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) кем туктатачагы турында бәхәсләштеләр. Ул: "Габдел Мутталибның абыйлары Бану Нәҗҗарда туктагыз, мин аларны моның өчен хөрмәт итәм", - диде. Ирләр һәм хатын-кызлар түбәләргә менеп утырдылар, балалар һәм хезмәтчеләр урамнарга таралдылар һәм: "Әй Мөхәммәд, әй Аллаһның Илчесе, әй Мөхәммәд, әй Аллаһның Илчесе", - дип кычкырдылар.
Hadith
Imam Muslim : 5330
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ قَالَ هَذَا مَا حَدَّثَنَا أَبُو هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ أَحَادِيثَ مِنْهَا وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قِيلَ لِبَنِي إِسْرَائِيلَ ادْخُلُوا الْبَابَ سُجَّدًا وَقُولُوا حِطَّةٌ يُغْفَرْ لَكُمْ خَطَايَاكُمْ فَبَدَّلُوا فَدَخَلُوا الْبَابَ يَزْحَفُونَ عَلَى أَسْتَاهِهِمْ وَقَالُوا حَبَّةٌ فِي شَعَرَةٍ
[Мөхәммәд бин Рафи] безгә [Абдурраззак] безгә [Мә'мәр]не [Хәммәм бин Мөнәббих] сөйләде, ул болай диде: Бу [Әбү Һөрәйрә] безгә Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын)дән сөйләде, һәм ул аларның кайберләрен искә алды: Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) болай диде: "Бану Исраилгә: "Капкадан сәҗдә кылып керегез һәм: "Хиттә" - гөнаһларыгызны гафу итегез - Ул сезнең гөнаһларыгызны гафу итәр", - дип әйтелде. Шулай итеп, алар киемнәрен алыштырдылар һәм капкага янбашлары белән шуышып керделәр һәм: "Хәббә - ондагы орлыклар", - диделәр.
Hadith
Imam Muslim : 5331
حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ بُكَيْرٍ النَّاقِدُ وَالْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَ عَبْدٌ حَدَّثَنِي و قَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ يَعْنُونَ ابْنَ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ وَهُوَ ابْنُ كَيْسَانَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ تَابَعَ الْوَحْيَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبْلَ وَفَاتِهِ حَتَّى تُوُفِّيَ وَأَكْثَرُ مَا كَانَ الْوَحْيُ يَوْمَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Миңа [Әмрү бин Мөхәммәд бин Букайр ән-Нәкид], [Әл-Хәсән бин Али әл-Хулвани] һәм [Әбдү бин Хөмәйд] сөйләделәр: Әбдү: миңа сөйләделәр, ә башкалар әйтте: Безгә [Ягъкуб бин Ибраһим бин Сәгъд] сөйләде, ул безгә [әтием] сөйләде, [Салих бин Кайсан] әйтте, [Ибн Шиһаб] әйтте: Миңа [Әнәс бин Мәлик] әйтте: Аллаһ Әззә вәҗҗәллә Аллаһның Рәсүленә саллаһу галәйһи вәссәламгә үлгәнче вәхине тәмамлаган.
Hadith
Imam Muslim : 5332
حَدَّثَنِي أَبُو خَيْثَمَةَ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ وَهُوَ ابْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ أَنَّ الْيَهُودَ قَالُوا لِعُمَرَ إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ آيَةً لَوْ أُنْزِلَتْ فِينَا لَاتَّخَذْنَا ذَلِكَ الْيَوْمَ عِيدًا فَقَالَ عُمَرُ إِنِّي لَأَعْلَمُ حَيْثُ أُنْزِلَتْ وَأَيَّ يَوْمٍ أُنْزِلَتْ وَأَيْنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَيْثُ أُنْزِلَتْ أُنْزِلَتْ بِعَرَفَةَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاقِفٌ بِعَرَفَةَ قَالَ سُفْيَانُ أَشُكُّ كَانَ يَوْمَ جُمُعَةٍ أَمْ لَا يَعْنِي { الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي }
[Әбу Хәйтсәмә бин Хәрб] һәм [Мөхәммәд бин Әл Мутсанна] миңа Ибн Әл Мутсаннага караган текстны сөйләделәр, икесе дә болай диде: [Абдуррахман бин Мәхди] безгә, [Суфиян] безгә, [Кайс бин Мөслим] безгә, [Тарик бин Шиһаб]га сөйләде, яһүдләр [Гомәргә] әйттеләр: Син бер аять укыйсың, әгәр ул безгә иңгән булса, без аны бәйрәм итәр идек: "Мин аның кайчан, кайсы көнне иңгәнен һәм Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) кайда иңгәнен беләм. Ул Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) Арафатта, Арафатта торганда, иңгән. Суфиян әйтте: Мин җомгамы, юкмы икәнен шикләнәм, ягъни: "Бүген мин сезнең динегезне камилләштердем һәм сезгә рәхмәтемне тәмамладым." - Әл-Мәида: 3-
Hadith
Imam Muslim : 5333
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَاللَّفْظُ لِأَبِي بَكْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ قَالَ قَالَتْ الْيَهُودُ لِعُمَرَ لَوْ عَلَيْنَا مَعْشَرَ يَهُودَ نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةَ { الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمْ الْإِسْلَامَ دِينًا } نَعْلَمُ الْيَوْمَ الَّذِي أُنْزِلَتْ فِيهِ لَاتَّخَذْنَا ذَلِكَ الْيَوْمَ عِيدًا قَالَ فَقَالَ عُمَرُ فَقَدْ عَلِمْتُ الْيَوْمَ الَّذِي أُنْزِلَتْ فِيهِ وَالسَّاعَةَ وَأَيْنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ نَزَلَتْ نَزَلَتْ لَيْلَةَ جَمْعٍ وَنَحْنُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِعَرَفَاتٍ
[Әбү Бәкер бин Әбү Шәйбә] һәм [Әбү Курайб] безгә Әбү Бәкернең текстын сөйләделәр, ул болай диде: [Абдулла бин Идрис] безгә [әтисеннән] [Кайс бин Мөслимнән] [Тарик бин Шиһабтан] сөйләде, ул болай диде: Яһүдләр [Гомәргә] әйттеләр: Әгәр без, яһүдләр, бу аятьне иңсә идек: "Бүген мин сезнең динегезне камилләштердем, сезгә рәхмәтемне тәмамладым һәм сезнең өчен Исламны дин итеп сайладым". - "Әл-Мәида": 3 - без аятьнең иңгән көнен белсәк, аны бәйрәм итәр идек. Гомәр болай диде: "Мин аятьнең иңгән көнен һәм вакытын, шулай ук Аллаһ илчесенең (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) кайда булганын беләм, ул җыелыш кичендә, без Аллаһ илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) белән Арафатта булганда иңде."
Hadith
Imam Muslim : 5334
و حَدَّثَنِي عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ أَخْبَرَنَا أَبُو عُمَيْسٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ مِنْ الْيَهُودِ إِلَى عُمَرَ فَقَالَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ آيَةٌ فِي كِتَابِكُمْ تَقْرَءُونَهَا لَوْ عَلَيْنَا نَزَلَتْ مَعْشَرَ الْيَهُودِ لَاتَّخَذْنَا ذَلِكَ الْيَوْمَ عِيدًا قَالَ وَأَيُّ آيَةٍ قَالَ { الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمْ الْإِسْلَامَ دِينًا } فَقَالَ عُمَرُ إِنِّي لَأَعْلَمُ الْيَوْمَ الَّذِي نَزَلَتْ فِيهِ وَالْمَكَانَ الَّذِي نَزَلَتْ فِيهِ نَزَلَتْ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِعَرَفَاتٍ فِي يَوْمِ جُمُعَةٍ
Миңа [Әбдү бин Һөмәйд] [Җәгъфәр бин Әун] [Әбү Умәйс] безгә [Кайс бин Мөслим]дән [Тарик бин Шиһаб] сөйләгәнен сөйләде: бер яһүд [Гомәр] янына килеп: "Әй, Мөэминнәрнең Әмире, китабыңда син укый торган аять бар, әгәр ул безгә, яһүдләргә, төшерелгән булса, без шул көнне көн итәр идек", - диде. Гомәр: "Нинди аять?" - дип сорады. Ул җавап бирде: "Бүген мин сезнең динегезне камилләштердем, сезгә булган нигъмәтләремне тәмамладым һәм сезнең өчен Исламны дин итеп сайладым". - "Әл-Мәида": 3- Гомәр: "Мин бу аятьнең төшерелгән көнен һәм урынын беләм, ул җомга көнне Арафатта Аллаһның Рәсүленә (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) төшерелгән", - диде.
Hadith
Imam Muslim : 5335
حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ سَرْحٍ وَحَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى التُّجِيبِيُّ قَالَ أَبُو الطَّاهِرِ حَدَّثَنَا و قَالَ حَرْمَلَةُ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَأَلَ عَائِشَةَ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ { وَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَى فَانْكِحُوا مَا طَابَ لَكُمْ مِنْ النِّسَاءِ مَثْنَى وَثُلَاثَ وَرُبَاعَ } قَالَتْ يَا ابْنَ أُخْتِي هِيَ الْيَتِيمَةُ تَكُونُ فِي حَجْرِ وَلِيِّهَا تُشَارِكُهُ فِي مَالِهِ فَيُعْجِبُهُ مَالُهَا وَجَمَالُهَا فَيُرِيدُ وَلِيُّهَا أَنْ يَتَزَوَّجَهَا بِغَيْرِ أَنْ يُقْسِطَ فِي صَدَاقِهَا فَيُعْطِيَهَا مِثْلَ مَا يُعْطِيهَا غَيْرُهُ فَنُهُوا أَنْ يَنْكِحُوهُنَّ إِلَّا أَنْ يُقْسِطُوا لَهُنَّ وَيَبْلُغُوا بِهِنَّ أَعْلَى سُنَّتِهِنَّ مِنْ الصَّدَاقِ وَأُمِرُوا أَنْ يَنْكِحُوا مَا طَابَ لَهُمْ مِنْ النِّسَاءِ سِوَاهُنَّ قَالَ عُرْوَةُ قَالَتْ عَائِشَةُ ثُمَّ إِنَّ النَّاسَ اسْتَفْتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ هَذِهِ الْآيَةِ فِيهِنَّ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { يَسْتَفْتُونَكَ فِي النِّسَاءِ قُلْ اللَّهُ يُفْتِيكُمْ فِيهِنَّ وَمَا يُتْلَى عَلَيْكُمْ فِي الْكِتَابِ فِي يَتَامَى النِّسَاءِ اللَّاتِي لَا تُؤْتُونَهُنَّ مَا كُتِبَ لَهُنَّ وَتَرْغَبُونَ أَنْ تَنْكِحُوهُنَّ } قَالَتْ وَالَّذِي ذَكَرَ اللَّهُ تَعَالَى أَنَّهُ { يُتْلَى عَلَيْكُمْ فِي الْكِتَابِ } الْآيَةُ الْأُولَى الَّتِي قَالَ اللَّهُ فِيهَا { وَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَى فَانْكِحُوا مَا طَابَ لَكُمْ مِنْ النِّسَاءِ } قَالَتْ عَائِشَةُ وَقَوْلُ اللَّهِ فِي الْآيَةِ الْأُخْرَى { وَتَرْغَبُونَ أَنْ تَنْكِحُوهُنَّ } رَغْبَةَ أَحَدِكُمْ عَنْ الْيَتِيمَةِ الَّتِي تَكُونُ فِي حَجْرِهِ حِينَ تَكُونُ قَلِيلَةَ الْمَالِ وَالْجَمَالِ فَنُهُوا أَنْ يَنْكِحُوا مَا رَغِبُوا فِي مَالِهَا وَجَمَالِهَا مِنْ يَتَامَى النِّسَاءِ إِلَّا بِالْقِسْطِ مِنْ أَجْلِ رَغْبَتِهِمْ عَنْهُنَّ و حَدَّثَنَا الْحَسَنُ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ جَمِيعًا عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ أَنَّهُ سَأَلَ عَائِشَةَ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ { وَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَى } وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمِثْلِ حَدِيثِ يُونُسَ عَنْ الزُّهْرِيِّ وَزَادَ فِي آخِرِهِ مِنْ أَجْلِ رَغْبَتِهِمْ عَنْهُنَّ إِذَا كُنَّ قَلِيلَاتِ الْمَالِ وَالْجَمَالِ
[Әбу Әс Таһир Әхмәд бин Әмрү бин Сарх] миңа сөйләде, ә [Һәрмәлә бин Яхъя Әт-Туҗиби] Әбу Әс Таһир болай диде: Ул безгә сөйләде, ә Хәрмәлә болай диде: Ул безгә [Ибн Ваһһаб] миңа [Юныс] сөйләде, ә [Ибн Шиһаб] миңа [Урва бин Зөбәергә] ул [Гайшәдән] Аллаһ сүзе турында сораганын әйтте: "Әгәр ятимнәргә гаделлек итә алмаудан курыксагыз, үзегез өчен иң яхшы хатын-кызларга, икегә, өчкә яки дүрткә өйләнегез". Ниса 3: Айшә әйтте: "Әй, минем җизнәм, бу ятим хатын дигән сүз, ул үзенең валидене карамагында - һәм ул аның байлыгы өчен җаваплы -, һәм валидене ятимнең байлыгы һәм матурлыгы сокландырган, аннары валидене аны башка кешегә бирелгәнгә охшаш әйбер бирү өчен - ниятләп - гаделсез рәвештә никахларга теләгән, аннары аларга гадел булу һәм югарырак мәһер бирүдән башка никахларга рөхсәт ителмәгән, һәм аларга ятимнәрдән башка үзләре өчен яхшы булган хатын-кызларга өйләнергә боерылган. Урва әйтте: Айшә әйтте: Шуннан соң кешеләр Аллаһның рәсүленнән (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) бу аятьтән соң алар - ятим кызлар - турында хөкем сорадылар, аннары Аллаһ Тәгалә түбәндәге аятьне төшерде: "Алар сездән хатыннар турында хөкем сорыйлар, әйт: "Аллаһ сезгә алар турында һәм Китапта укылган ятим кызлар турында хөкем чыгара, сез аларга билгеләнгәнне бирмисез, сез аларга өйләнергә телисез"". -Ниса: 127- Айша әйтте: Аллаһы Тәгалә сезгә Коръәндә алдагы аятьтә Аллаһ сүзен искә алган: "Әгәр сез ятим кызлар белән гаделлек итә алмаудан курыксагыз, үзегез өчен яхшы булган хатыннарга өйләнегез". -Ниса: 3- Айша әйтте: Башка аятьтәге Аллаһ сүзе: "Сез аларга өйләнергә теләгән вакытта", -Ниса: 127- сезнең берегезнең сезнең карамагыгызда булган, малы аз һәм матурлыгы кимрәк булган ятим хатынга карата нәфрәте. Шуңа күрә аларга ятим хатын-кызларның байлыгы һәм матурлыгы аркасында, гаделлек белән генә, үзләре теләгәнчә өйләнергә тыелган. Безгә [Әл Хәсән Әл Хульвани] һәм [Абду бин Хөмәйд] барысын да [Якуб бин Ибраһим бин Сәгъд] сөйләде, безгә [әтием] [Салих] әйтте, [Ибн Шиһаб] миңа [Урва] аның [Гайшәдән] Аллаһының сүзе турында сораганын хәбәр итте: "Әгәр сез ятим хатыннарга гадел булмаудан борчылсагыз," - Ниса: 3- ул Юнысның Әз-Зүһридән килгән хәдисе кебек хәдисне искә ала һәм ахырда өстәп куйды: Алар ятим хатыннарның байлыгы аз һәм матурлыгы кимрәк булган очракта аларны яратмаулары өчен.
Hadith
Imam Muslim : 5336
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ فِي قَوْله { وَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَى } قَالَتْ أُنْزِلَتْ فِي الرَّجُلِ تَكُونُ لَهُ الْيَتِيمَةُ وَهُوَ وَلِيُّهَا وَوَارِثُهَا وَلَهَا مَالٌ وَلَيْسَ لَهَا أَحَدٌ يُخَاصِمُ دُونَهَا فَلَا يُنْكِحُهَا لِمَالِهَا فَيَضُرُّ بِهَا وَيُسِيءُ صُحْبَتَهَا فَقَالَ { إِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَى فَانْكِحُوا مَا طَابَ لَكُمْ مِنْ النِّسَاءِ } يَقُولُ مَا أَحْلَلْتُ لَكُمْ وَدَعْ هَذِهِ الَّتِي تَضُرُّ بِهَا
Безгә [Әбу Бәкер бин Әбу Шәйбә] һәм [Әбу Курайб] икесе дә болай диделәр: Безгә [Әбу Усама]га [Хишам] безгә [әтисеннән] [Аишәдән] Аллаһның сүзләре турында сөйләгәне турында сөйләде: "Әгәр сез ятимнәр белән гаделлек итә алмаудан курыксагыз," - Ниса: 3- Ул болай диде: "Бу аять - ятим баласы булган ир турында иңде, ул аның хуҗасы һәм варисы. Ятимнең байлыгы бар, аның белән аннан башка көндәшлек итәр кешесе юк. Ул аны байлыгы өчен өйләндермәде, югыйсә ул аңа зыян китермәс һәм аның хәлен начарайтыр. Аннары ул болай диде: "Әгәр сез ятимнәр белән гаделлек итә алмаудан курыксагыз, үзегез өчен яхшы булган хатыннарга өйләнегез." - Ниса: 3- Ул болай диде: "Мин моны сезгә хәләл итмим һәм аның аркасында куркыныч булган бу хатынны калдырмыйм."
Hadith
Imam Muslim : 5337
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ فِي قَوْله { وَمَا يُتْلَى عَلَيْكُمْ فِي الْكِتَابِ فِي يَتَامَى النِّسَاءِ اللَّاتِي لَا تُؤْتُونَهُنَّ مَا كُتِبَ لَهُنَّ وَتَرْغَبُونَ أَنْ تَنْكِحُوهُنَّ } قَالَتْ أُنْزِلَتْ فِي الْيَتِيمَةِ تَكُونُ عِنْدَ الرَّجُلِ فَتَشْرَكُهُ فِي مَالِهِ فَيَرْغَبُ عَنْهَا أَنْ يَتَزَوَّجَهَا وَيَكْرَهُ أَنْ يُزَوِّجَهَا غَيْرَهُ فَيَشْرَكُهُ فِي مَالِهِ فَيَعْضِلُهَا فَلَا يَتَزَوَّجُهَا وَلَا يُزَوِّجُهَا غَيْرَهُ
[Әбү Бәкер бин Әбү Шәйбә] безгә [Әбдә бин Сөләйман]дан [Хишамнан] [әтисеннән] [Аишәдән] Аның сүзләре турында сөйләде: "Һәм сезгә Коръәндә укылган: 354 - шулай ук фәтва - сез аларга өйләнергә теләгән вакытта аларга билгеләнгән әйберне бирмәгән ятим хатыннар турында". -Ниса: 127 - Айшә әйтте: -Бу аять - ир белән булган ятим хатын турында иңде. Ятим хатын аны үз милкенә кертә, һәм ул аңа өйләнергә тели, ул башка ирнең аңа өйләнүен һәм аны үз милкенә кертүен теләми, шуңа күрә ул аңа өйләнмәү һәм аны башка иргә кияүгә бирмәү белән аңа кыенлыклар тудыра.
Hadith
Imam Muslim : 5338
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ أَخْبَرَنَا هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ فِي قَوْله { يَسْتَفْتُونَكَ فِي النِّسَاءِ قُلْ اللَّهُ يُفْتِيكُمْ فِيهِنَّ } الْآيَةَ قَالَتْ هِيَ الْيَتِيمَةُ الَّتِي تَكُونُ عِنْدَ الرَّجُلِ لَعَلَّهَا أَنْ تَكُونَ قَدْ شَرِكَتْهُ فِي مَالِهِ حَتَّى فِي الْعَذْقِ فَيَرْغَبُ يَعْنِي أَنْ يَنْكِحَهَا وَيَكْرَهُ أَنْ يُنْكِحَهَا رَجُلًا فَيَشْرَكُهُ فِي مَالِهِ فَيَعْضِلُهَا
[Әбу Кураиб] безгә [Әбу Усама] безгә [Хишам]дан [әтисеннән] [Айшәдән] Аның сүзләре турында сөйләде: "Һәм алар сездән хатыннар турында хөкем сорыйлар. Әйт: "Аллаһ сезгә алар турында хөкем итә". -Ниса: 127- Айшә әйтте: Ул бер ир кулындагы ятим, бәлки ул аны үз байлыгына йөзем бәйләме кадәр кертәчәк, аннары ул аңа өйләнергә тели, ул аны башка иргә өйләндерергә теләми, шуңа күрә ул аны үз байлыгына кертәчәк, аннары аңа авырлык китерәчәк.
Hadith
Imam Muslim : 5339
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ فِي قَوْله { وَمَنْ كَانَ فَقِيرًا فَلْيَأْكُلْ بِالْمَعْرُوفِ } قَالَتْ أُنْزِلَتْ فِي وَالِي مَالِ الْيَتِيمِ الَّذِي يَقُومُ عَلَيْهِ وَيُصْلِحُهُ إِذَا كَانَ مُحْتَاجًا أَنْ يَأْكُلَ مِنْهُ
Безгә [Әбү Бәкер бин Әбү Шәйбә] безгә [Әбдә бин Сөләйман] [Хишамнан] [әтисеннән] [Гайшәдән] Аның: "Кем ярлы булса, аны тиешлечә ашасын", - дигән сүзләре турында сөйләгәнен сөйләде. -Ниса: 6-Гайшә болай диде: -бу аять-ятимнең малы хуҗасы турында иңде, ул аны карый һәм яхшырта, әгәр аңа кирәк булса, ул аны ашый ала.
Hadith
Imam Muslim : 5340
و حَدَّثَنَاه أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ فِي قَوْله تَعَالَى { وَمَنْ كَانَ غَنِيًّا فَلْيَسْتَعْفِفْ وَمَنْ كَانَ فَقِيرًا فَلْيَأْكُلْ بِالْمَعْرُوفِ } قَالَتْ أُنْزِلَتْ فِي وَلِيِّ الْيَتِيمِ أَنْ يُصِيبَ مِنْ مَالِهِ إِذَا كَانَ مُحْتَاجًا بِقَدْرِ مَالِهِ بِالْمَعْرُوفِ و حَدَّثَنَاه أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا هِشَامٌ بِهَذَا الْإِسْنَادِ
[Әбу Кураиб] безгә [Әбу Усама] безгә [Хишам]га [әтисеннән] [Гайшәдән] Аның: "Кем - опекуннардан - көче җиткән булса, ятимнең малын ашаудан тыелсын - һәм кем ярлы булса, аны дөрес итеп ашасын", - дигән сүзләре турында сөйләде. -Ниса: 6- Айшә болай диде: "Ятимнәрнең опекунына карата, әгәр кирәк булса, ул үз акчасыннан, байлыгына тигез күләмдә, дөрес юл белән сарыф итә ала", - дип язылган. [Әбу Кураиб] безгә [Ибн Нумайр] безгә [Хишамга] шушы чылбыр белән сөйләгән.
