Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 හදීස්
හදීස්
Imam Muslim : 5321
حَدَّثَنِي أَبُو جَعْفَرٍ مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ زَكَرِيَّاءَ عَنْ بُرَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ سَمِعَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلًا يُثْنِي عَلَى رَجُلٍ وَيُطْرِيهِ فِي الْمِدْحَةِ فَقَالَ لَقَدْ أَهْلَكْتُمْ أَوْ قَطَعْتُمْ ظَهْرَ الرَّجُلِ
[අබු ජ'ෆාර් මුහම්මද් බින් අෂ් ෂබ්බා] [බුරෙයිද් බින් අබ්දුල්ලාහ්] [අබු බුර්දා] [අබු මූසා] ගෙන් [ඉස්මායිල් බින් සකාරියා] [අබු බුර්දා] ගෙන් [අබු මූසා] ගෙන් අපට මෙසේ පැවසූ බව මට දන්වා ඇත: නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් කෙනෙකු තවත් කෙනෙකුට අධික ලෙස ප්‍රශංසා කරනු අසා ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඔබ විනාශ වී ඇත - නැතහොත්: ඔබ යමෙකුගේ කොඳු ඇට පෙළ කඩා ඇත'.
හදීස්
Imam Muslim : 5322
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى جَمِيعًا عَنْ ابْنِ مَهْدِيٍّ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ حَبِيبٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ أَبِي مَعْمَرٍ قَالَ قَامَ رَجُلٌ يُثْنِي عَلَى أَمِيرٍ مِنْ الْأُمَرَاءِ فَجَعَلَ الْمِقْدَادُ يَحْثِي عَلَيْهِ التُّرَابَ وَقَالَ أَمَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ نَحْثِيَ فِي وُجُوهِ الْمَدَّاحِينَ التُّرَابَ
[අබු බකර් බින් අබු සයිබා] සහ [මුහම්මද් බින් අල් මුට්සන්නා] යන දෙදෙනාම අපට ඉබ්නු මහ්දිගෙන් සියල්ල පැවසූ අතර පාඨය ඉබ්නු අල් මුට්සන්නාට අයත් බව පැවසූහ: [අබු මාමර්] වෙතින් [හබීබ්] වෙතින් [සුෆ්යාන්] වෙතින් [අබ්දුර් රහ්මාන්] අපට මෙසේ පැවසීය: එක් එමීර්වරයෙකුට ප්‍රශංසා කරමින් නැඟිට සිටි අයෙක් [අල් මික්දාද්] ඔහු මත පස් ඉසිමින් මෙසේ පැවසීය: රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් අපට ප්‍රශංසා කරන අයගේ මුහුණු මත පස් ඉසිය යුතු යැයි නියෝග කළේය.
හදීස්
Imam Muslim : 5323
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ هَمَّامِ بْنِ الْحَارِثِ أَنَّ رَجُلًا جَعَلَ يَمْدَحُ عُثْمَانَ فَعَمِدَ الْمِقْدَادُ فَجَثَا عَلَى رُكْبَتَيْهِ وَكَانَ رَجُلًا ضَخْمًا فَجَعَلَ يَحْثُو فِي وَجْهِهِ الْحَصْبَاءَ فَقَالَ لَهُ عُثْمَانُ مَا شَأْنُكَ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا رَأَيْتُمْ الْمَدَّاحِينَ فَاحْثُوا فِي وُجُوهِهِمْ التُّرَابَ و حَدَّثَنَاه مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ مَنْصُورٍ ح و حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا الْأَشْجَعِيُّ عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُبَيْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ عَنْ الْأَعْمَشِ وَمَنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ هَمَّامٍ عَنْ الْمِقْدَادِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ
[මුහම්මද් බින් අල් මුට්සන්නා] සහ [මුහම්මද් බින් බස්යාර්] අපට පවසා ඇති අල් මුට්සන්නාගේ පාඨය, ඒ දෙකම මෙසේ කියයි: [මුහම්මද් බින් ජ'ෆාර්] අපට පවසා ඇති [සයුබා] [මන්සූර්] [ඉබ්‍රායිම්] [හම්මාම් බින් අල් හාරිත්] වෙතින් අපට පවසා ඇති බව [සියුබා] අපට පවසා ඇති අතර, යමෙකු උත්මාන්ට ප්‍රශංසා කළ බව [අල් මික්දාද්] ඔහු වෙත පැමිණ දණ ගසා, පසුව ඔහු ඔහුගේ මුහුණට වැලි ඉසින ලදී. උත්මාන් ඔහුට මෙසේ කීවේය: ඔබට කුමක් වීද? අල් මික්දාද් මෙසේ පැවසීය: රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි ව සලාම් මෙසේ පැවසීය: 'ඔබ මිනිසුන් ප්‍රශංසා කරන බව දුටු විට, ඔවුන්ගේ මුහුණු මත පස් ඉසිය යුතු ය'. [මුහම්මද් බින් අල් මුට්සන්නා] සහ [ඉබ්නු බස්යාර්] යන දෙදෙනාම මෙසේ පැවසූහ. '[මන්සූර්] වෙතින් [සුෆියාන්] වෙතින් [අබ්දුර් රහ්මාන්] අපට මෙසේ පවසා ඇත.' [උස්මාන් බින් අබු සයිබා] අපට මෙසේ පවසා ඇත [අල් අසිජායි උබයිදුල්ලාහ් බින් උබයිදුර්රහ්මාන්] [සුෆ්යාන් අට්ස් ත්සෞරි] [අල් අ'මාසි] වෙතින් සහ [මන්සූර්] [ඉබ්‍රාහිම්] [හමාම්] [අල් මික්දාක්] වෙතින් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් අපට මෙසේ පවසා ඇත.
හදීස්
Imam Muslim : 5324
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ حَدَّثَنِي أَبِي حَدَّثَنَا صَخْرٌ يَعْنِي ابْنَ جُوَيْرِيَةَ عَنْ نَافِعٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ حَدَّثَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَرَانِي فِي الْمَنَامِ أَتَسَوَّكُ بِسِوَاكٍ فَجَذَبَنِي رَجُلَانِ أَحَدُهُمَا أَكْبَرُ مِنْ الْآخَرِ فَنَاوَلْتُ السِّوَاكَ الْأَصْغَرَ مِنْهُمَا فَقِيلَ لِي كَبِّرْ فَدَفَعْتُهُ إِلَى الْأَكْبَرِ
[නෂ්ර් බින් අලි අල් ජහ්දාමි] අපට [මගේ පියා] [නෆි] ගෙන් [ෂක්ර් බින් ජුවයිරියා] අපට [අබ්දුල්ලාහ් බින් උමර්] රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් පැවසූ බව ඔහුට පැවසූ බව අපට [නෂ්ර් බින් අලි අල් ජහ්දාමි] අපට පවසා ඇත: 'මම සිවක් ගැන සිහින මැව්වා, දෙදෙනෙක් මාව ඔසවා ගත්තා, ඔවුන්ගෙන් එක් කෙනෙක් අනෙකාට වඩා වයසින් වැඩියි, පසුව මම සිවක් දෙදෙනාගෙන් බාලයාට දුන්නා, පසුව එය මට කිව්වා: '-එය වැඩිමහල් තැනැත්තාට දෙන්න' කියලා. ඊට පස්සේ මම එය වැඩිහිටියන්ට භාර දුන්නා.''
හදීස්
Imam Muslim : 5325
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مَعْرُوفٍ حَدَّثَنَا بِهِ سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ كَانَ أَبُو هُرَيْرَةَ يُحَدِّثُ وَيَقُولُ اسْمَعِي يَا رَبَّةَ الْحُجْرَةِ اسْمَعِي يَا رَبَّةَ الْحُجْرَةِ وَعَائِشَةُ تُصَلِّي فَلَمَّا قَضَتْ صَلَاتَهَا قَالَتْ لِعُرْوَةَ أَلَا تَسْمَعُ إِلَى هَذَا وَمَقَالَتِهِ آنِفًا إِنَّمَا كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُحَدِّثُ حَدِيثًا لَوْ عَدَّهُ الْعَادُّ لَأَحْصَاهُ
[හාරුන් බින් මඃරුෆ්] අපට [හිස්යාම්] ගෙන් [සුෆ්යාන් බින් උයෙයිනා] [ඔහුගේ පියාගෙන්] මෙසේ පැවසීය: අබු හුරෙයිරා අපට මෙසේ පැවසීය: ඔහු මෙසේ පැවසීය: සවන් දෙන්න, කාමරයේ පදිංචිකරු, සවන් දෙන්න, කාමරයේ පදිංචිකරු. මේ අතර [අයිස්යා] යාච්ඤා කරමින් සිටියේය. යාච්ඤා කිරීමෙන් පසු, අයිස්යා උර්වාට මෙසේ පැවසීය: ඔබට එය ඇසුණේ නැද්ද සහ ඔහු දැන් පැවසූ දේ? නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් හදීසයක් පමණක් ප්‍රකාශ කළහ, යමෙකු එය ගණන් කළහොත් ඔවුන්ට එය කළ හැකි වනු ඇත.
හදීස්
Imam Muslim : 5326
حَدَّثَنَا هَدَّابُ بْنُ خَالِدٍ الْأَزْدِيُّ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَكْتُبُوا عَنِّي وَمَنْ كَتَبَ عَنِّي غَيْرَ الْقُرْآنِ فَلْيَمْحُهُ وَحَدِّثُوا عَنِّي وَلَا حَرَجَ وَمَنْ كَذَبَ عَلَيَّ قَالَ هَمَّامٌ أَحْسِبُهُ قَالَ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ
[හද්දබ් බින් කාලිඩ් අල් අස්ඩි] අපට [හම්මාම්] [සයිද් බින් අස්ලම්] [අතෝ` බින් යසාර්] [අබු සායිද් අල් කුද්රි] ගෙන් අපට [හම්මාම්] [හම්මාම්] රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'මගෙන් ලියන්න එපා, කුර්ආනය හැර වෙනත් අය මගෙන් ලියන දේ මකා දැමිය යුතුයි, මගෙන් කියන්න, එවිට කිසිදු පාපයක් නැත. කවුරුන් - මගේ නාමයෙන් - බොරු කියනවාද - හම්මාම් මෙසේ පැවසීය: මම හිතන්නේ ඔහු -සයිද්- කිව්වා: හිතාමතාම, එවිට ඔහු නිරයෙන් තම ස්ථානය සූදානම් නොකළ යුතුයි'.
හදීස්
Imam Muslim : 5327
حَدَّثَنَا هَدَّابُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ صُهَيْبٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ كَانَ مَلِكٌ فِيمَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ وَكَانَ لَهُ سَاحِرٌ فَلَمَّا كَبِرَ قَالَ لِلْمَلِكِ إِنِّي قَدْ كَبِرْتُ فَابْعَثْ إِلَيَّ غُلَامًا أُعَلِّمْهُ السِّحْرَ فَبَعَثَ إِلَيْهِ غُلَامًا يُعَلِّمُهُ فَكَانَ فِي طَرِيقِهِ إِذَا سَلَكَ رَاهِبٌ فَقَعَدَ إِلَيْهِ وَسَمِعَ كَلَامَهُ فَأَعْجَبَهُ فَكَانَ إِذَا أَتَى السَّاحِرَ مَرَّ بِالرَّاهِبِ وَقَعَدَ إِلَيْهِ فَإِذَا أَتَى السَّاحِرَ ضَرَبَهُ فَشَكَا ذَلِكَ إِلَى الرَّاهِبِ فَقَالَ إِذَا خَشِيتَ السَّاحِرَ فَقُلْ حَبَسَنِي أَهْلِي وَإِذَا خَشِيتَ أَهْلَكَ فَقُلْ حَبَسَنِي السَّاحِرُ فَبَيْنَمَا هُوَ كَذَلِكَ إِذْ أَتَى عَلَى دَابَّةٍ عَظِيمَةٍ قَدْ حَبَسَتْ النَّاسَ فَقَالَ الْيَوْمَ أَعْلَمُ آلسَّاحِرُ أَفْضَلُ أَمْ الرَّاهِبُ أَفْضَلُ فَأَخَذَ حَجَرًا فَقَالَ اللَّهُمَّ إِنْ كَانَ أَمْرُ الرَّاهِبِ أَحَبَّ إِلَيْكَ مِنْ أَمْرِ السَّاحِرِ فَاقْتُلْ هَذِهِ الدَّابَّةَ حَتَّى يَمْضِيَ النَّاسُ فَرَمَاهَا فَقَتَلَهَا وَمَضَى النَّاسُ فَأَتَى الرَّاهِبَ فَأَخْبَرَهُ فَقَالَ لَهُ الرَّاهِبُ أَيْ بُنَيَّ أَنْتَ الْيَوْمَ أَفْضَلُ مِنِّي قَدْ بَلَغَ مِنْ أَمْرِكَ مَا أَرَى وَإِنَّكَ سَتُبْتَلَى فَإِنْ ابْتُلِيتَ فَلَا تَدُلَّ عَلَيَّ وَكَانَ الْغُلَامُ يُبْرِئُ الْأَكْمَهَ وَالْأَبْرَصَ وَيُدَاوِي النَّاسَ مِنْ سَائِرِ الْأَدْوَاءِ فَسَمِعَ جَلِيسٌ لِلْمَلِكِ كَانَ قَدْ عَمِيَ فَأَتَاهُ بِهَدَايَا كَثِيرَةٍ فَقَالَ مَا هَاهُنَا لَكَ أَجْمَعُ إِنْ أَنْتَ شَفَيْتَنِي فَقَالَ إِنِّي لَا أَشْفِي أَحَدًا إِنَّمَا يَشْفِي اللَّهُ فَإِنْ أَنْتَ آمَنْتَ بِاللَّهِ دَعَوْتُ اللَّهَ فَشَفَاكَ فَآمَنَ بِاللَّهِ فَشَفَاهُ اللَّهُ فَأَتَى الْمَلِكَ فَجَلَسَ إِلَيْهِ كَمَا كَانَ يَجْلِسُ فَقَالَ لَهُ الْمَلِكُ مَنْ رَدَّ عَلَيْكَ بَصَرَكَ قَالَ رَبِّي قَالَ وَلَكَ رَبٌّ غَيْرِي قَالَ رَبِّي وَرَبُّكَ اللَّهُ فَأَخَذَهُ فَلَمْ يَزَلْ يُعَذِّبُهُ حَتَّى دَلَّ عَلَى الْغُلَامِ فَجِيءَ بِالْغُلَامِ فَقَالَ لَهُ الْمَلِكُ أَيْ بُنَيَّ قَدْ بَلَغَ مِنْ سِحْرِكَ مَا تُبْرِئُ الْأَكْمَهَ وَالْأَبْرَصَ وَتَفْعَلُ وَتَفْعَلُ فَقَالَ إِنِّي لَا أَشْفِي أَحَدًا إِنَّمَا يَشْفِي اللَّهُ فَأَخَذَهُ فَلَمْ يَزَلْ يُعَذِّبُهُ حَتَّى دَلَّ عَلَى الرَّاهِبِ فَجِيءَ بِالرَّاهِبِ فَقِيلَ لَهُ ارْجِعْ عَنْ دِينِكَ فَأَبَى فَدَعَا بِالْمِئْشَارِ فَوَضَعَ الْمِئْشَارَ فِي مَفْرِقِ رَأْسِهِ فَشَقَّهُ حَتَّى وَقَعَ شِقَّاهُ ثُمَّ جِيءَ بِجَلِيسِ الْمَلِكِ فَقِيلَ لَهُ ارْجِعْ عَنْ دِينِكَ فَأَبَى فَوَضَعَ الْمِئْشَارَ فِي مَفْرِقِ رَأْسِهِ فَشَقَّهُ بِهِ حَتَّى وَقَعَ شِقَّاهُ ثُمَّ جِيءَ بِالْغُلَامِ فَقِيلَ لَهُ ارْجِعْ عَنْ دِينِكَ فَأَبَى فَدَفَعَهُ إِلَى نَفَرٍ مِنْ أَصْحَابِهِ فَقَالَ اذْهَبُوا بِهِ إِلَى جَبَلِ كَذَا وَكَذَا فَاصْعَدُوا بِهِ الْجَبَلَ فَإِذَا بَلَغْتُمْ ذُرْوَتَهُ فَإِنْ رَجَعَ عَنْ دِينِهِ وَإِلَّا فَاطْرَحُوهُ فَذَهَبُوا بِهِ فَصَعِدُوا بِهِ الْجَبَلَ فَقَالَ اللَّهُمَّ اكْفِنِيهِمْ بِمَا شِئْتَ فَرَجَفَ بِهِمْ الْجَبَلُ فَسَقَطُوا وَجَاءَ يَمْشِي إِلَى الْمَلِكِ فَقَالَ لَهُ الْمَلِكُ مَا فَعَلَ أَصْحَابُكَ قَالَ كَفَانِيهِمُ اللَّهُ فَدَفَعَهُ إِلَى نَفَرٍ مِنْ أَصْحَابِهِ فَقَالَ اذْهَبُوا بِهِ فَاحْمِلُوهُ فِي قُرْقُورٍ فَتَوَسَّطُوا بِهِ الْبَحْرَ فَإِنْ رَجَعَ عَنْ دِينِهِ وَإِلَّا فَاقْذِفُوهُ فَذَهَبُوا بِهِ فَقَالَ اللَّهُمَّ اكْفِنِيهِمْ بِمَا شِئْتَ فَانْكَفَأَتْ بِهِمْ السَّفِينَةُ فَغَرِقُوا وَجَاءَ يَمْشِي إِلَى الْمَلِكِ فَقَالَ لَهُ الْمَلِكُ مَا فَعَلَ أَصْحَابُكَ قَالَ كَفَانِيهِمُ اللَّهُ فَقَالَ لِلْمَلِكِ إِنَّكَ لَسْتَ بِقَاتِلِي حَتَّى تَفْعَلَ مَا آمُرُكَ بِهِ قَالَ وَمَا هُوَ قَالَ تَجْمَعُ النَّاسَ فِي صَعِيدٍ وَاحِدٍ وَتَصْلُبُنِي عَلَى جِذْعٍ ثُمَّ خُذْ سَهْمًا مِنْ كِنَانَتِي ثُمَّ ضَعْ السَّهْمَ فِي كَبِدِ الْقَوْسِ ثُمَّ قُلْ بِاسْمِ اللَّهِ رَبِّ الْغُلَامِ ثُمَّ ارْمِنِي فَإِنَّكَ إِذَا فَعَلْتَ ذَلِكَ قَتَلْتَنِي فَجَمَعَ النَّاسَ فِي صَعِيدٍ وَاحِدٍ وَصَلَبَهُ عَلَى جِذْعٍ ثُمَّ أَخَذَ سَهْمًا مِنْ كِنَانَتِهِ ثُمَّ وَضَعَ السَّهْمَ فِي كَبْدِ الْقَوْسِ ثُمَّ قَالَ بِاسْمِ اللَّهِ رَبِّ الْغُلَامِ ثُمَّ رَمَاهُ فَوَقَعَ السَّهْمُ فِي صُدْغِهِ فَوَضَعَ يَدَهُ فِي صُدْغِهِ فِي مَوْضِعِ السَّهْمِ فَمَاتَ فَقَالَ النَّاسُ آمَنَّا بِرَبِّ الْغُلَامِ آمَنَّا بِرَبِّ الْغُلَامِ آمَنَّا بِرَبِّ الْغُلَامِ فَأُتِيَ الْمَلِكُ فَقِيلَ لَهُ أَرَأَيْتَ مَا كُنْتَ تَحْذَرُ قَدْ وَاللَّهِ نَزَلَ بِكَ حَذَرُكَ قَدْ آمَنَ النَّاسُ فَأَمَرَ بِالْأُخْدُودِ فِي أَفْوَاهِ السِّكَكِ فَخُدَّتْ وَأَضْرَمَ النِّيرَانَ وَقَالَ مَنْ لَمْ يَرْجِعْ عَنْ دِينِهِ فَأَحْمُوهُ فِيهَا أَوْ قِيلَ لَهُ اقْتَحِمْ فَفَعَلُوا حَتَّى جَاءَتْ امْرَأَةٌ وَمَعَهَا صَبِيٌّ لَهَا فَتَقَاعَسَتْ أَنْ تَقَعَ فِيهَا فَقَالَ لَهَا الْغُلَامُ يَا أُمَّهْ اصْبِرِي فَإِنَّكِ عَلَى الْحَقِّ
[හද්දබ් බින් කාලිඩ්] අපට [හම්මාද් බින් සලාමා] අපට [සබිත්] [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් අබු ලයිලා] [ෂුහයිබ්] රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'අතීතයේ, ඔබට පෙර රජෙක් සිටියේය, ඔහුට මන්තර ගුරුකම් කරන්නෙකු සිටියේය, මායාකාරයා මහලු වූ විට, ඔහු රජුට මෙසේ කීවේය: 'මම මහලුයි, මට මැජික් ඉගැන්වීමට තරුණයෙකු මා වෙත එවන්න'. එවිට තරුණයෙක් ඔහු වෙත පැමිණ, ඔහු තරුණයාට මැජික් ඉගැන්වීය. - දුර - ඉන්ද්‍රජාලිකයා සහ රජු අතර භික්ෂුවකි. තරුණයා භික්ෂුව වෙත පැමිණ ඔහුගේ වචන අසා, ඔහු භික්ෂුවගේ වචන ගැන පුදුමයට පත් වූ අතර ඔහු ඉන්ද්‍රජාලිකයා වෙත පැමිණියහොත් ඔහුට අනිවාර්යයෙන්ම පහර දෙනු ඇත. තරුණයා මේ ගැන භික්ෂුවට පැමිණිලි කළේය, ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'මායාකාරයා ඔබට පහර දීමට අවශ්‍ය නම්, කියන්න: 'මගේ පවුලේ අය මාව වළක්වනවා' කියාත්, ඔබ ඔබේ පවුලට බිය වන්නේ නම්, 'මායාකාරයා මාව වළක්වනවා' කියාත් කියන්න. එවැනි අවස්ථාවක, දිනක් ඔහු මිනිසුන්ගේ මාර්ගය අවහිර කරමින් සිටි විශාල සතෙකු වෙත ළඟා වූ විට, "අද මම දැන ගන්නම් මායාකාරයා හොඳද නැත්නම් පූජකයා හොඳද කියලා" ඔහු පැවසීය. ඔහු ගලක් ගෙන මෙසේ පැවසීය: "අහෝ අල්ලාහ්, ඔබ මන්තර ගුරුකම් කරන්නාට වඩා භික්ෂුවගේ කටයුතු වලට කැමති නම්, මිනිසුන්ට ඒ හරහා යාමට හැකි වන පරිදි මෙම සත්වයා මරා දමන්න". ඔහු ගල විසි කර එය මරා දැමුවා, එවිට මිනිසුන්ට ඒ හරහා යාමට හැකි විය. ඔහු මෙය භික්ෂුවට පැවසීය. භික්ෂුව මෙසේ පැවසීය: "මගේ පුතේ, දැන් ඔබ මට වඩා හොඳයි, ඔබේ කටයුතු මා දකින ආකාරයට පැමිණ ඇත, ඔබට පරීක්ෂණයක් ලැබෙනු ඇත, ඔබට පරීක්ෂණයක් තිබේ නම්, එය මට පෙන්වන්න එපා". තරුණයාට අන්ධයන් සහ විවිධ රෝග සුව කළ හැකිය. අන්ධව සිටි රජුගේ මිතුරෙකුට එය ඇසුණු විට, ඔහු තරුණයා වෙත පැමිණ, "මාව සුව කරන්න, එවිට මා මෙහි එකතු කළ දේ ඔබට ලැබෙනු ඇත" යනුවෙන් පැවසීය. තරුණයා මෙසේ පැවසීය: "මම කිසිවෙකු සුව කළේ නැත, සුව කරන එකම තැනැත්තා අල්ලාහ්, ඔබ ඔහුව විශ්වාස කරන්නේ නම්, ඔබව සුව කරන ලෙස මම ඔහුට යාච්ඤා කරමි". රජුගේ මිතුරා විශ්වාස කළ අතර තරුණයා අල්ලාහ්ට යාච්ඤා කළ අතර ඔහු සුව විය. එවිට රජුගේ මිතුරා රජු වෙත පැමිණ ඔහු අසල වාඩි විය. රජු මෙසේ ඇසීය: 'අහෝ අහ්, ඔබේ ඇස් සුව කළේ කවුද?' පුද්ගලයා පිළිතුරු දුන්නේය: 'මගේ ස්වාමීනි'. රජු මෙසේ ඇසීය: 'ඔබට මා හැර රබ් කෙනෙක් සිටීද?' මිනිසා මෙසේ ඇසීය: 'මගේ රබ් සහ ඔබේ රබ් අල්ලාහ්'. රජු ඔහුව අල්ලා තරුණයාට පෙන්වන තුරු ඔහුට වධ හිංසා කළේය. පසුව තරුණයා ගෙන එන ලදී. රජු මෙසේ කීවේය: 'අහෝ මගේ පුතේ, ඔබේ මැජික් මගින් අන්ධයන් සුව කළ හැකිය, කෙස් කළඹ සහ ඔබ මෙය සහ එය කරන්න'. තරුණයා මෙසේ කීවේය: 'මම සුව කරන්නේ නැහැ, අල්ලාහ් පමණක් සුව කරයි'. රජු ඔහුව අල්ලා ඔහුට වධ හිංසා කරමින් භික්ෂුවට පෙන්වීය. රජු භික්ෂුව වෙත පැමිණි විට, භික්ෂුව ගෙනැවිත් ඔහුට මෙසේ කීවේය: 'ඔබේ ආගමෙන් ඉවත් වන්න'. භික්ෂුව එයට කැමති නොවීය, එබැවින් රජු කියතක් ඉල්ලා ඔහුගේ හිස මැද එය තැබීය, එවිට ඔහුගේ පැත්ත බිම වැතිරෙනු ඇත. ඊට පස්සේ රජුගේ යාළුවව ගෙනල්ලා "ඔයාගේ ආගම අතහරින්න" කියලා කිව්වා. භික්ෂුව ඒකට කැමති වුණේ නැහැ, ඒ නිසා රජ කියතක් ඉල්ලලා ඒක එයාගේ ඔලුව මැදින් තිබ්බා, එතකොට එයාගේ පැත්ත බිම තියේවි. ඊට පස්සේ තරුණයෙක් ගෙනල්ලා "ඔයාගේ ආගම අතහරින්න" කියලා කිව්වා. තරුණයා ඒකට කැමති වුණේ නැහැ. ඊට පස්සේ රජතුමා එයාව එයාගේ සොල්දාදුවන් පිරිසකට භාර දුන්නා. රජතුමා කිව්වා: "එයාව මේ කන්දට අරන් යන්න, එයාව උඩට ගන්න, එයා එයාගේ ආගම අතහරින්න කැමති නම් - එයාට ඉඩ දෙන්න - එයාට ඕන නැත්නම් කන්ද මුදුනෙන් විසි කරන්න" කියලා. ඔවුන් ඔහුව කන්ද මුදුනට ගෙන ගියා. තරුණයා යාච්ඤා කළා: "අනේ අල්ලාහ්, ඔයා කැමති විදියට මට ඔවුන්ගෙන් සෑහේ" කියලා. කන්ද ඒගොල්ලන්ව හෙල්ලුවා, ඒගොල්ලෝ ඔක්කොම වැටුණා. තරුණයා රජු ඉදිරියට එනකම් ගෙදර ආවා. රජතුමා ඇහුවා: "ඔයාගේ යාළුවන්ගේ තත්ත්වය කොහොමද?" තරුණයා පිළිතුරු දුන්නා: "අල්ලාහ් මට ඔවුන්ගෙන් සෑහේ" කියලා. ඉන්පසු රජතුමා ඔහුව තම සොල්දාදුවන් පිරිසකට භාර දුන්නේය. රජතුමා මෙසේ පැවසීය: 'ඔහුව බෝට්ටුවකට ගෙන ගොස් මුහුදට යවන්න, ඔහු තම ආගම හැර යාමට කැමති නම් - ඔහුව ගෙදර ගෙන යන්න - ඔහු එය හැර යාමට අකමැති නම්, ඔහුව විසි කරන්න'. ඔවුන් ඔහුව මුහුද මැදට ගෙන ගිය අතර තරුණයා මෙසේ යාච්ඤා කළේය: 'අල්ලාහ්, ඔබ කැමති පරිදි මට ඔවුන්ගෙන් ප්‍රමාණවත්'. බෝට්ටුව පෙරළී ගොස් ඔවුන් සියල්ලන්ම ගිලී ගියේය. තරුණයා රජු ඉදිරියට එන තුරු ගෙදර ගියේය. රජතුමා ඇසුවේය: ඔබේ මිතුරන් කෙසේද? ' තරුණයා පිළිතුරු දුන්නේය: 'අල්ලාහ් ඔවුන්ගෙන් මට ප්‍රමාණවත්'. ඉන්පසු ඔහු රජුට මෙසේ පැවසීය: 'මම ඔබට කියන දේ කරන තුරු ඔබට මාව මරා දැමිය නොහැක.' රජතුමා ඇසුවේය: 'ඔබ අණ කරන්නේ කුමක්ද?' තරුණයා මෙසේ පැවසීය: 'සියලුම ජනතාව පුළුල් ප්‍රදේශයකට රැස් කර, මා සමඟ එක්රැස් කර, මගේ ඊතලයෙන් ඊතලයක් ගෙන මෙසේ කියන්න: 'අල්ලාහ්ගේ නාමයෙන්, මේ තරුණයාගේ රබ්'. ඔබ එසේ කළහොත් ඔබ මාව මරා දමනු ඇත'. අවසානයේ රජතුමා එය කළේය. ඔහු ඊතලය මැදට දමා, 'අල්ලාහ්ගේ නාමයෙන්, මේ තරුණයාගේ රබ්' යැයි පවසමින් එය විදිනු ලැබීය. ඊතලය තරුණයාගේ දේවස්ථානයට විදින ලදී, එවිට තරුණයා ඊතලය ඇනුණු ස්ථානයේ තම අත තබා මිය ගියේය. ජනතාව මෙසේ පැවසූහ: 'අපි ඒ තරුණයාගේ රබ්' විශ්වාස කරමු'. ඉන්පසු ඔහු ඔහුව රජු වෙත ගෙනැවිත් ඔහුට මෙසේ කීවේය: 'අල්ලාහ් විසින් ඔබ කනස්සල්ලට පත්ව සිටි දෙයක් දැන් ඔබට සිදුවී ඇති බව ඔබ දන්නවාද? සියලු ඇදහිලිවන්තයන්'. ඉන්පසු රජතුමා වීදියේ අගලක් හාරා ගින්නක් දල්වන ලෙස නියෝග කළේය. රජු මෙසේ පැවසීය: 'තම ආගම අත් නොහරින ඕනෑම අයෙකු එහි පුළුස්සා දමයි.' ගිනි වළට නොවැටෙන ලෙස පසුපසට යාමට කැමති කාන්තාවක් තම දරුවා සමඟ පැමිණෙන තෙක් ඔවුන් එසේ කළහ, එවිට දරුවා මෙසේ පැවසීය: 'මගේ අම්මා, ඉවසිලිවන්ත වන්න, ඇත්තෙන්ම ඔබ සත්‍යය මතයි.'
හදීස්
Imam Muslim : 5328
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مَعْرُوفٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ وَتَقَارَبَا فِي لَفْظِ الْحَدِيثِ وَالسِّيَاقُ لِهَارُونَ قَالَا حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ مُجَاهِدٍ أَبِي حَزْرَةَ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الْوَلِيدِ بْنِ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ قَالَ خَرَجْتُ أَنَا وَأَبِي نَطْلُبُ الْعِلْمَ فِي هَذَا الْحَيِّ مِنْ الْأَنْصَارِ قَبْلَ أَنْ يَهْلِكُوا فَكَانَ أَوَّلُ مَنْ لَقِينَا أَبَا الْيَسَرِ صَاحِبَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَعَهُ غُلَامٌ لَهُ مَعَهُ ضِمَامَةٌ مِنْ صُحُفٍ وَعَلَى أَبِي الْيَسَرِ بُرْدَةٌ وَمَعَافِرِيَّ وَعَلَى غُلَامِهِ بُرْدَةٌ وَمَعَافِرِيَّ فَقَالَ لَهُ أَبِي يَا عَمِّ إِنِّي أَرَى فِي وَجْهِكَ سَفْعَةً مِنْ غَضَبٍ قَالَ أَجَلْ كَانَ لِي عَلَى فُلَانِ ابْنِ فُلَانٍ الْحَرَامِيِّ مَالٌ فَأَتَيْتُ أَهْلَهُ فَسَلَّمْتُ فَقُلْتُ ثَمَّ هُوَ قَالُوا لَا فَخَرَجَ عَلَيَّ ابْنٌ لَهُ جَفْرٌ فَقُلْتُ لَهُ أَيْنَ أَبُوكَ قَالَ سَمِعَ صَوْتَكَ فَدَخَلَ أَرِيكَةَ أُمِّي فَقُلْتُ اخْرُجْ إِلَيَّ فَقَدْ عَلِمْتُ أَيْنَ أَنْتَ فَخَرَجَ فَقُلْتُ مَا حَمَلَكَ عَلَى أَنْ اخْتَبَأْتَ مِنِّي قَالَ أَنَا وَاللَّهِ أُحَدِّثُكَ ثُمَّ لَا أَكْذِبُكَ خَشِيتُ وَاللَّهِ أَنْ أُحَدِّثَكَ فَأَكْذِبَكَ وَأَنْ أَعِدَكَ فَأُخْلِفَكَ وَكُنْتَ صَاحِبَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكُنْتُ وَاللَّهِ مُعْسِرًا قَالَ قُلْتُ آللَّهِ قَالَ اللَّهِ قُلْتُ آللَّهِ قَالَ اللَّهِ قُلْتُ آللَّهِ قَالَ اللَّهِ قَالَ فَأَتَى بِصَحِيفَتِهِ فَمَحَاهَا بِيَدِهِ فَقَالَ إِنْ وَجَدْتَ قَضَاءً فَاقْضِنِي وَإِلَّا أَنْتَ فِي حِلٍّ فَأَشْهَدُ بَصَرُ عَيْنَيَّ هَاتَيْنِ وَوَضَعَ إِصْبَعَيْهِ عَلَى عَيْنَيْهِ وَسَمْعُ أُذُنَيَّ هَاتَيْنِ وَوَعَاهُ قَلْبِي هَذَا وَأَشَارَ إِلَى مَنَاطِ قَلْبِهِ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَقُولُ مَنْ أَنْظَرَ مُعْسِرًا أَوْ وَضَعَ عَنْهُ أَظَلَّهُ اللَّهُ فِي ظِلِّهِ قَالَ فَقُلْتُ لَهُ أَنَا يَا عَمِّ لَوْ أَنَّكَ أَخَذْتَ بُرْدَةَ غُلَامِكَ وَأَعْطَيْتَهُ مَعَافِرِيَّكَ وَأَخَذْتَ مَعَافِرِيَّهُ وَأَعْطَيْتَهُ بُرْدَتَكَ فَكَانَتْ عَلَيْكَ حُلَّةٌ وَعَلَيْهِ حُلَّةٌ فَمَسَحَ رَأْسِي وَقَالَ اللَّهُمَّ بَارِكْ فِيهِ يَا ابْنَ أَخِي بَصَرُ عَيْنَيَّ هَاتَيْنِ وَسَمْعُ أُذُنَيَّ هَاتَيْنِ وَوَعَاهُ قَلْبِي هَذَا وَأَشَارَ إِلَى مَنَاطِ قَلْبِهِ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَقُولُ أَطْعِمُوهُمْ مِمَّا تَأْكُلُونَ وَأَلْبِسُوهُمْ مِمَّا تَلْبَسُونَ وَكَانَ أَنْ أَعْطَيْتُهُ مِنْ مَتَاعِ الدُّنْيَا أَهْوَنَ عَلَيَّ مِنْ أَنْ يَأْخُذَ مِنْ حَسَنَاتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ ثُمَّ مَضَيْنَا حَتَّى أَتَيْنَا جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ فِي مَسْجِدِهِ وَهُوَ يُصَلِّي فِي ثَوْبٍ وَاحِدٍ مُشْتَمِلًا بِهِ فَتَخَطَّيْتُ الْقَوْمَ حَتَّى جَلَسْتُ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْقِبْلَةِ فَقُلْتُ يَرْحَمُكَ اللَّهُ أَتُصَلِّي فِي ثَوْبٍ وَاحِدٍ وَرِدَاؤُكَ إِلَى جَنْبِكَ قَالَ فَقَالَ بِيَدِهِ فِي صَدْرِي هَكَذَا وَفَرَّقَ بَيْنَ أَصَابِعِهِ وَقَوَّسَهَا أَرَدْتُ أَنْ يَدْخُلَ عَلَيَّ الْأَحْمَقُ مِثْلُكَ فَيَرَانِي كَيْفَ أَصْنَعُ فَيَصْنَعُ مِثْلَهُ أَتَانَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَسْجِدِنَا هَذَا وَفِي يَدِهِ عُرْجُونُ ابْنِ طَابٍ فَرَأَى فِي قِبْلَةِ الْمَسْجِدِ نُخَامَةً فَحَكَّهَا بِالْعُرْجُونِ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَيْنَا فَقَالَ أَيُّكُمْ يُحِبُّ أَنْ يُعْرِضَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ فَخَشَعْنَا ثُمَّ قَالَ أَيُّكُمْ يُحِبُّ أَنْ يُعْرِضَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ فَخَشَعْنَا ثُمَّ قَالَ أَيُّكُمْ يُحِبُّ أَنْ يُعْرِضَ اللَّهُ عَنْهُ قُلْنَا لَا أَيُّنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَإِنَّ أَحَدَكُمْ إِذَا قَامَ يُصَلِّي فَإِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى قِبَلَ وَجْهِهِ فَلَا يَبْصُقَنَّ قِبَلَ وَجْهِهِ وَلَا عَنْ يَمِينِهِ وَلْيَبْصُقْ عَنْ يَسَارِهِ تَحْتَ رِجْلِهِ الْيُسْرَى فَإِنْ عَجِلَتْ بِهِ بَادِرَةٌ فَلْيَقُلْ بِثَوْبِهِ هَكَذَا ثُمَّ طَوَى ثَوْبَهُ بَعْضَهُ عَلَى بَعْضٍ فَقَالَ أَرُونِي عَبِيرًا فَقَامَ فَتًى مِنْ الْحَيِّ يَشْتَدُّ إِلَى أَهْلِهِ فَجَاءَ بِخَلُوقٍ فِي رَاحَتِهِ فَأَخَذَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَعَلَهُ عَلَى رَأْسِ الْعُرْجُونِ ثُمَّ لَطَخَ بِهِ عَلَى أَثَرِ النُّخَامَةِ فَقَالَ جَابِرٌ فَمِنْ هُنَاكَ جَعَلْتُمْ الْخَلُوقَ فِي مَسَاجِدِكُمْ سِرْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزْوَةِ بَطْنِ بُوَاطٍ وَهُوَ يَطْلُبُ الْمَجْدِيَّ بْنَ عَمْرٍو الْجُهَنِيَّ وَكَانَ النَّاضِحُ يَعْقُبُهُ مِنَّا الْخَمْسَةُ وَالسِّتَّةُ وَالسَّبْعَةُ فَدَارَتْ عُقْبَةُ رَجُلٍ مِنْ الْأَنْصَارِ عَلَى نَاضِحٍ لَهُ فَأَنَاخَهُ فَرَكِبَهُ ثُمَّ بَعَثَهُ فَتَلَدَّنَ عَلَيْهِ بَعْضَ التَّلَدُّنِ فَقَالَ لَهُ شَأْ لَعَنَكَ اللَّهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ هَذَا اللَّاعِنُ بَعِيرَهُ قَالَ أَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ انْزِلْ عَنْهُ فَلَا تَصْحَبْنَا بِمَلْعُونٍ لَا تَدْعُوا عَلَى أَنْفُسِكُمْ وَلَا تَدْعُوا عَلَى أَوْلَادِكُمْ وَلَا تَدْعُوا عَلَى أَمْوَالِكُمْ لَا تُوَافِقُوا مِنْ اللَّهِ سَاعَةً يُسْأَلُ فِيهَا عَطَاءٌ فَيَسْتَجِيبُ لَكُمْ سِرْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى إِذَا كَانَتْ عُشَيْشِيَةٌ وَدَنَوْنَا مَاءً مِنْ مِيَاهِ الْعَرَبِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ رَجُلٌ يَتَقَدَّمُنَا فَيَمْدُرُ الْحَوْضَ فَيَشْرَبُ وَيَسْقِينَا قَالَ جَابِرٌ فَقُمْتُ فَقُلْتُ هَذَا رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ رَجُلٍ مَعَ جَابِرٍ فَقَامَ جَبَّارُ بْنُ صَخْرٍ فَانْطَلَقْنَا إِلَى الْبِئْرِ فَنَزَعْنَا فِي الْحَوْضِ سَجْلًا أَوْ سَجْلَيْنِ ثُمَّ مَدَرْنَاهُ ثُمَّ نَزَعْنَا فِيهِ حَتَّى أَفْهَقْنَاهُ فَكَانَ أَوَّلَ طَالِعٍ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَتَأْذَنَانِ قُلْنَا نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَأَشْرَعَ نَاقَتَهُ فَشَرِبَتْ شَنَقَ لَهَا فَشَجَتْ فَبَالَتْ ثُمَّ عَدَلَ بِهَا فَأَنَاخَهَا ثُمَّ جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْحَوْضِ فَتَوَضَّأَ مِنْهُ ثُمَّ قُمْتُ فَتَوَضَّأْتُ مِنْ مُتَوَضَّإِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَهَبَ جَبَّارُ بْنُ صَخْرٍ يَقْضِي حَاجَتَهُ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِيُصَلِّيَ وَكَانَتْ عَلَيَّ بُرْدَةٌ ذَهَبْتُ أَنْ أُخَالِفَ بَيْنَ طَرَفَيْهَا فَلَمْ تَبْلُغْ لِي وَكَانَتْ لَهَا ذَبَاذِبُ فَنَكَّسْتُهَا ثُمَّ خَالَفْتُ بَيْنَ طَرَفَيْهَا ثُمَّ تَوَاقَصْتُ عَلَيْهَا ثُمَّ جِئْتُ حَتَّى قُمْتُ عَنْ يَسَارِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخَذَ بِيَدِي فَأَدَارَنِي حَتَّى أَقَامَنِي عَنْ يَمِينِهِ ثُمَّ جَاءَ جَبَّارُ بْنُ صَخْرٍ فَتَوَضَّأَ ثُمَّ جَاءَ فَقَامَ عَنْ يَسَارِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِيَدَيْنَا جَمِيعًا فَدَفَعَنَا حَتَّى أَقَامَنَا خَلْفَهُ فَجَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْمُقُنِي وَأَنَا لَا أَشْعُرُ ثُمَّ فَطِنْتُ بِهِ فَقَالَ هَكَذَا بِيَدِهِ يَعْنِي شُدَّ وَسَطَكَ فَلَمَّا فَرَغَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَا جَابِرُ قُلْتُ لَبَّيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ إِذَا كَانَ وَاسِعًا فَخَالِفْ بَيْنَ طَرَفَيْهِ وَإِذَا كَانَ ضَيِّقًا فَاشْدُدْهُ عَلَى حَقْوِكَ سِرْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَانَ قُوتُ كُلِّ رَجُلٍ مِنَّا فِي كُلِّ يَوْمٍ تَمْرَةً فَكَانَ يَمَصُّهَا ثُمَّ يَصُرُّهَا فِي ثَوْبِهِ وَكُنَّا نَخْتَبِطُ بِقِسِيِّنَا وَنَأْكُلُ حَتَّى قَرِحَتْ أَشْدَاقُنَا فَأُقْسِمُ أُخْطِئَهَا رَجُلٌ مِنَّا يَوْمًا فَانْطَلَقْنَا بِهِ نَنْعَشُهُ فَشَهِدْنَا أَنَّهُ لَمْ يُعْطَهَا فَأُعْطِيَهَا فَقَامَ فَأَخَذَهَا سِرْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى نَزَلْنَا وَادِيًا أَفْيَحَ فَذَهَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْضِي حَاجَتَهُ فَاتَّبَعْتُهُ بِإِدَاوَةٍ مِنْ مَاءٍ فَنَظَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمْ يَرَ شَيْئًا يَسْتَتِرُ بِهِ فَإِذَا شَجَرَتَانِ بِشَاطِئِ الْوَادِي فَانْطَلَقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى إِحْدَاهُمَا فَأَخَذَ بِغُصْنٍ مِنْ أَغْصَانِهَا فَقَالَ انْقَادِي عَلَيَّ بِإِذْنِ اللَّهِ فَانْقَادَتْ مَعَهُ كَالْبَعِيرِ الْمَخْشُوشِ الَّذِي يُصَانِعُ قَائِدَهُ حَتَّى أَتَى الشَّجَرَةَ الْأُخْرَى فَأَخَذَ بِغُصْنٍ مِنْ أَغْصَانِهَا فَقَالَ انْقَادِي عَلَيَّ بِإِذْنِ اللَّهِ فَانْقَادَتْ مَعَهُ كَذَلِكَ حَتَّى إِذَا كَانَ بِالْمَنْصَفِ مِمَّا بَيْنَهُمَا لَأَمَ بَيْنَهُمَا يَعْنِي جَمَعَهُمَا فَقَالَ الْتَئِمَا عَلَيَّ بِإِذْنِ اللَّهِ فَالْتَأَمَتَا قَالَ جَابِرٌ فَخَرَجْتُ أُحْضِرُ مَخَافَةَ أَنْ يُحِسَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِقُرْبِي فَيَبْتَعِدَ وَقَالَ مُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ فَيَتَبَعَّدَ فَجَلَسْتُ أُحَدِّثُ نَفْسِي فَحَانَتْ مِنِّي لَفْتَةٌ فَإِذَا أَنَا بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُقْبِلًا وَإِذَا الشَّجَرَتَانِ قَدْ افْتَرَقَتَا فَقَامَتْ كُلُّ وَاحِدَةٍ مِنْهُمَا عَلَى سَاقٍ فَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَفَ وَقْفَةً فَقَالَ بِرَأْسِهِ هَكَذَا وَأَشَارَ أَبُو إِسْمَعِيلَ بِرَأْسِهِ يَمِينًا وَشِمَالًا ثُمَّ أَقْبَلَ فَ
[හාරුන් බින් මඃරුෆ්] සහ [මුහම්මද් බින් අබ්බාද්] අපට පවසා ඇති පරිදි, ඔවුන්ගේ හදීස් පාඨය බොහෝ දුරට සමාන වන අතර හරූන්ගේ පහත පාඨය සම්බන්ධ වේ, ඔවුන් දෙදෙනාම මෙසේ පැවසූහ: [හතිම් බින් ඉස්මායිල්] [යාකුබ් බින් මුජාහිද් අබු හස්රා] [උබාදා බින් අල් වලීඩ් බින් උබාදා බින් අෂ් ෂාමිත්] ගෙන් අපට මෙසේ පැවසීය: මගේ පියා සහ මම මිය යාමට පෙර මෙම අන්සාර් ගම්මානයට දැනුම සෙවීමට ගියෙමු. අපට හමු වූ පළමු පුද්ගලයා අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ සහචරයෙකු වන [අබු අල් යසාර්] ය, ඔහු ඔහුගේ වහලෙකු සමඟ සිටියේය, ඔහු ඇඳ ඇතිරිලි මිටියක් රැගෙන සිටියේය, අබු අල් යසාර් මාෆිරි බ්ලැන්කට්ටුවක් ඇඳ සිටියේය, ඔහුගේ වහලා ද මාෆිරි බ්ලැන්කට්ටුවක් ඇඳ සිටියේය. මගේ පියා ඔහුට මෙසේ පැවසීය: අහෝ මගේ මාමා, ඇත්තෙන්ම මට ඔබේ මුහුණේ කෝපයේ සලකුණු පෙනේ. ඔහු මෙසේ පැවසීය: ඔව්. අහවල් බින් අහවල් එකා මට ණයයි, මම එයාගේ පවුලේ අය ළඟට ගියා, මම එයාට ආචාර කළා, ඊට පස්සේ මම කිව්වා, එයා කිව්වා: නැහැ. ඊට පස්සේ බඩේ අමාරුවක් තියෙන ළමයෙක් එළියට ආවා, මම ඇහුවා: ඔයාගේ තාත්තා කොහෙද කියලා? එයා කිව්වා: එයාට ඔයාගේ කටහඬ ඇහුණා. ඊළඟට මගේ අම්මා, අරිකා, ඇතුලට ආවා, මම කිව්වා: මෙතනින් එන්න, ඔයා කොහෙද ඉන්නේ කියලා මම දැනටමත් දන්නවා. මම ඇහුවා: ඔයා මගෙන් සැඟවිලා ඉන්නේ ඇයි? එයා කිව්වා: මම, අල්ලාහ් මත දිවුරලා, ඔයාට කියන්නම්, මම බොරු කියන්නේ නැහැ, අල්ලාහ් මත දිවුරලා, මම ඔයාට කියන්න බය වුණා, ඊට පස්සේ මම බොරු කිව්වා, මම ඔයාට පොරොන්දු වුණා, ඊට පස්සේ මම ඒක කඩ කළා. ඔයා රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලයිහි ව සලාම්ගේ යාළුවෙක්, මම, අල්ලාහ් මත දිවුරලා, කරදරයක ඉන්නවා. මම කියනවා: අල්ලාහ් මත. එයා කිව්වා: අල්ලාහ්. මම කියනවා: අල්ලාහ්. එයා කිව්වා: අල්ලාහ්. මම කියනවා: අල්ලාහ්. එයා කිව්වා: අල්ලාහ්. මම කියනවා: අල්ලාහ්. එයා කිව්වා: අල්ලාහ්. ඊට පස්සේ එයා ෂීට් එක අරන් අතින් පිස දැම්මා, එයා කිව්වා: ඔයාට සල්ලි තියෙනවා නම්, ඒක ගෙවන්න, ඔයාට ඒක නැත්නම් ඔයා නිදහස්. මගේ ඇස් දෙකේ දර්ශනය - ඔහු තම ඇඟිලි ඔහුගේ ඇස්වලට තැබුවේය - මගේ කන් දෙකේ ඇසීම සහ මගේ හදවතේ අවබෝධය - ඔහු තම හදවතේ ස්ථානයට යොමු කළේය - අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් මෙසේ පැවසූහ: 'යමෙක් දුෂ්කර පුද්ගලයෙකු අත්හිටුවන්නේද නැතහොත් ඔහුගේ ණයෙන් ඔහුව නිදහස් කරන්නේද, අල්ලාහ් ඔහුගේ සෙවණෙහි ඔහුට රැකවරණය දෙනු ඇත'. ඔහු මෙසේ පැවසීය: එබැවින් මම ඔහුට මෙසේ කීවෙමි: අහෝ මාමා, ඔබ ඔබේ වහලාගේ බ්ලැන්කට්ටුව ගත්තා නම්, ඔබ ඔබේ මාෆිරි වහලා ගත්තා නම්, ඔබ ඔහුගේ මාෆිරි බ්ලැන්කට්ටුව ගත්තා, ඔබ ඔබේ බ්ලැන්කට්ටුව ඔහුට දැම්මා, ඇත්ත වශයෙන්ම ඔබ ආභරණ පැළඳ සිටින අතර ඔහුද ආභරණ පැළඳ සිටියේය. ඔහු මගේ හිස අතුල්ලමින් මෙසේ යාච්ඤා කළේය: ඕ අල්ලාහ්, ඔහුට ආශීර්වාද කරන්න. අහෝ මගේ බෑණා, මගේ ඇස් දෙකේ දර්ශනය - ඔහු තම ඇඟිලි ඔහුගේ ඇස්වලට තැබුවේය - මගේ කන් දෙකේ ඇසීම සහ මගේ හදවතේ අවබෝධය - ඔහු තම හදවතේ ස්ථානයට යොමු කළේය - අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් මෙසේ පැවසූහ: 'ඔබ කන දෙයින් ඔවුන්ට ආහාර දෙන්න, ඔබ අඳින දෙයින් ඔවුන්ට ඇඳුම් දෙන්න' මම ඔහුට මේ ලෝකයේ භාණ්ඩ ලබා දුන්නෙමි, නැවත නැඟිටීමේ දිනයේදී මගේ යහපත ඔහුට වඩා සැහැල්ලුයි. අපි [ජාබීර් බින් අබ්දුල්ලා] ඔහුගේ පල්ලියට පැමිණෙන තෙක් අපි ගියෙමු, ඔහු තමා ආවරණය කරගත් කමිසයක් ඇඳගෙන යාච්ඤා කරමින් සිටියේය. මම ජබීර් සහ කිබ්ලා අතර වාඩි වන තුරු මිනිසුන් මතට ගියෙමි. මම ඔහුට කීවෙමි: අල්ලාහ් ඔබට අනුකම්පා කරත්වා, ඔබ එක් කමිසයක් ඇඳගෙන ඔබේ සාළුව පැත්තකට දමා යාච්ඤා කරන්නේ ඇයි? ඔහු මේ ආකාරයට මගේ පපුවට අත තබා ඉඟි කළේය - ඔහු ඇඟිලි විහිදුවා ඒවා රැලි කළේය, ඔහු මෙසේ පැවසීය: ඔබ වැනි මෝඩයෙක් මා වෙත පැමිණ මා කරන දේ දැකීමට මට අවශ්‍යයි, එවිට ඔහුට එය පිටපත් කළ හැකිය. රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් වරක් අපගේ පල්ලියේදී ඉබ්නු තාබ්ට අයත් අත්තක් රැගෙන යමින් සිටියදී අප වෙත පැමිණි විට, පල්ලිය දෙසට සෙම ඇති බව දුටු ඔහු අත්තෙන් එය කපා දැමීය. ඉන්පසු ඔහු අප දෙසට හැරී මෙසේ ඇසීය: 'ඔබගෙන් කවරෙක් අල්ලාහ් ඔහුගෙන් ඈත් වීමට කැමතිද?' ඔහු මෙසේ පැවසීය: අපි හිස නමා ආචාර කළෙමු. ඔහු නැවතත් ඇසුවේය: 'ඔබගෙන් කවරෙක් අල්ලාහ් ඔහුගෙන් ඈත් වීමට කැමතිද?' අපි පිළිතුරු දුන්නෙමු: නැත, අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි. ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඇත්ත වශයෙන්ම, ඔබගෙන් කෙනෙකු යාච්ඤා කරන විට, අල්ලාහ් තබාරකා ව තාලා ඔහු ඉදිරිපිට සිටී, එබැවින් ඔහුගේ මුහුණට හෝ ඔහුගේ දකුණට කෙළ ගසන්න එපා, ඒ වෙනුවට ඔහුගේ වම් පාදය යට වමට කෙළ ගසන්න. ඔහුට කෙළ ගසන තුරු හෝ උගුරක් එන තුරු තමාව පාලනය කරගත නොහැකි නම්, ඔහු තම ඇඳුම් වලින් එය මේ ආකාරයෙන් කළ යුතුය." ඔහු තම ඇඳුම් එකට නමා, පසුව "සෆාරන් තෙල් මට පෙන්වන්න" යැයි පැවසීය. එවිට ගෝත්‍රයේ තරුණයෙක් ඉක්මනින් තම පවුල වෙත දිව ගොස් අතේ තෙල් මිශ්‍රණයක් රැගෙන පැමිණියේය. එවිට රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලයිහි ව සලාම් එය ගෙන මැද ඉළ ඇටයේ කෙළවරේ ආලේප කර ඉතිරි ශ්ලේෂ්මලයට ආලේප කළේය. ජබීර් මෙසේ පැවසීය: ඔබ ඔබේ මුස්ලිම් පල්ලිවලට සුවඳ විලවුන් දෙන්නේ එතැනටයි. අපි වරක් බුවාත් සටනේදී රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලයිහි ව සලාම් සමඟ ඇවිද ගියෙමු, ඔහු අල් මජ්දි බින් අම්රු අල් ජුහාඩි සොයමින් සිටියේය. වතුර ලබා දෙන ඔටුවා පස් දෙනෙකු, හය දෙනෙකු සහ හත් දෙනෙකු විසින් ආරක්ෂා කරන ලදී, පසුව අන්සාර්හි ඔටුවන් පදවන්නන්ගෙන් එක් අයෙකු ඔහුගේ ඔටුවා වට කර ගත් අතර, පසුව ඔටුවා මලකඩ කෑ අතර පසුව ඔහු එහි නැග්ගා. ඔහු තම ඔටුවාට අතුල්ලමින් සිටියද එය නිහඬව සිටියේය, පසුව ඔහු තම ඔටුවාට මෙසේ පැවසීය: හුස්, අල්ලාහ් ඔබට ශාප වේවා. එවිට රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් ඇසුවේය: 'ඔටුවාට ශාප කළේ කවුද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: මම අල්ලාහ්ගේ දූතයෙනි. රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'පහළට යන්න, ශාප කරන ලද කිසිම දෙයකට සම්බන්ධ නොවන්න. ඔබටම නරක දේ සඳහා යාඥා නොකරන්න, ඔබේ දරුවන්ට නරක දේ සඳහා යාඥා නොකරන්න, ඔබේ ධනය සඳහා නරක දේ සඳහා යාඥා නොකරන්න, අල්ලාහ්ගේ යාච්ඤාවලට පිළිතුරු ලැබුණු විට කීකරු නොවන්න, එවිට ඔහු ඔබට ඒවා ලබා දෙනු ඇත'. අපි රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සමඟ දහවල් වන තුරු ඇවිද ගියෙමු. අපි අරාබි ජලයෙන් එකකට ළඟා වූ අතර රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'අපට ඉදිරියෙන් ගොස් ළිඳ අලුත්වැඩියා කිරීමට කැමති කවුද, ඉන්පසු ඔහු පානය කර අපට පානය කිරීමට යමක් ලබා දෙයි' ජාබීර් මෙසේ පැවසීය: මම නැඟිට මෙසේ කීවෙමි: මම අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි. රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'ජාබීර් සමඟ වෙන කවුද?' ජබ්බාර් බින් ෂක්ර් නැගිට්ටා. අපි ළිඳ ළඟට ගිහින් ළිඳෙන් බාල්දි එකක් හෝ දෙකක් ඇදලා ගත්තා. අපි ඒක පහත් කරලා වතුර පිරෙනකම් ඇදලා දැම්මා. මුලින්ම අපිව මුණගැහුණේ රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්, එයා ඇහුවා: 'ඔයාලා දෙන්නම ඒකට ඉඩ දෙනවද?' කියලා. අපි පිළිතුරු දුන්නෙමු: ඔව්, අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි. ඔහු තම ඔටුවාගේ හිස පහත් කළේය, ඔහුගේ ඔටුවා පසුව පානය කළේය, ඔහු ලණුව අල්ලාගෙන සිටියේය, ඔහුගේ ඔටුවා කකුල් විහිදුවා මුත්‍රා කළේය. ඉන්පසු ඔහු එය හරවා ගොරවා ගත්තේය. එවිට නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් ළිඳට ගොස් ශෝධනය සිදු කළේය. මම නැඟිට රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගෙන් ඉතිරි ශෝධන ජලය භාවිතා කර මගේ ශෝධනය සිදු කළෙමි. ඉන්පසු ජබ්බාර් බින් ෂක්ර් තමාවම නිදහස් කර ගැනීමට ගිය අතර නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් යාච්ඤා කිරීමට නැගී සිටියේය. මම බ්ලැන්කට්ටුවක් පැළඳ සිටියෙමි, මට එය පැතිරවීමට අවශ්‍ය වූ නමුත් එය පැමිණියේ නැත. බ්ලැන්කට්ටුවට කෙළවරක් තිබූ අතර පසුව එය පෙරළා දැමුවෙමි, ඉන්පසු මම එය කෙළවර දෙක අතර දිගු කර මගේ බෙල්ලෙන් මිරිකා ගත්තෙමි. පසුව මම පැමිණ රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගේ වම් පසින් සිටියෙමි. ඔහු මගේ අත අල්ලා මාව ඔහුගේ දකුණු පසින් තැබීමට හරවා යැව්වේය. ඉන්පසු ජබ්බාර් බින් ෂක්ර් පැමිණියේය. ඔහු ඉටු කළේය. ඉන්පසු පිරිසිදු කිරීම පැමිණ රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ වම් පසින් සිටගත්තේය, පසුව ඔහු අපගේ දෑත් අල්ලාගෙන අපව ඔහු පිටුපස තැබුවේය. රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මාව දුටු නමුත් මට එය දැනුනේ නැත, ඊට පසු මට වැටහුණි, පසුව ඔහු තම අතින් ඉඟි කළේය, ඔහු අදහස් කළේ ඔබේ මැද කොටස බැඳීමටයි. සලාතයෙන් පසු රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'ඕ ජාබීර්!' මම පිළිතුරු දුන්නා: ඔව්, අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි. ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'කමිසය පළල් නම්, එය කෙළවර දෙක අතර විහිදුවන්න, එය පටු නම්, එය ඔබේ ඉණට ඉහළින් බැඳ ගන්න'. අපි වරක් නබි (සල්) තුමා සමඟ ඇවිද ගිය අතර, අපි සෑම කෙනෙකුම සෑම දිනකම එක් රටඉඳි කෑවෙමු. ඔහු එය උරා බොමින් පසුව එය ඔහුගේ ඇඳුම් මත තබා, කොළ වැටෙන පරිදි ගස චලනය කළ අතර පසුව අපගේ මුඛයේ කොන් රිදෙන තුරු අපි එය කෑවෙමු. මම දිවුරනවා, එක් දිනක් අප අතර කෙනෙකු අතුරුදහන් විය. පසුව අපි එය සොයා ගිය අතර පසුව අපි එය අහුලා ගත්තෙමු. ඔහුට රටඉඳි ප්‍රමාණයක් ලබා දී නොමැති බවට අපි ඔහු වෙනුවෙන් සාක්ෂි දුන් අතර පසුව ඔහුට ඒවා ලබා දෙන ලදී. ඔහු නැඟිට එය ගත්තේය. අපි වරක් නබි (සල්) තුමා සමඟ ඇවිද ගියෙමු, අපි පුළුල් නිම්නයක නතර වන තුරු. රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් ඔහුගේ මෙහෙවර සම්පූර්ණ කිරීමට ගිය අතර, මම ඔහු පිටුපසින් වතුර බාල්දියක් රැගෙන ගියෙමි. රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් වටපිට බැලුවෙමි, ඔහුට කිසිවක් නොපෙනුණි. ආවරණය කරන්න. නිම්නයේ කෙළවරේ ගස් දෙකක් ඇති බව පෙනේ. රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් ඔවුන්ගෙන් එක් අයෙකු වෙත ගොස් එහි අත්තක් අල්ලා ගත් අතර, ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'අල්ලාහ්ගේ අවසරය ඇතිව මා වෙනුවෙන් නැමෙන්න'. අත්ත ඔහු සමඟ නැමී, එහි පාලකයා විසින් නාසයක් සාදන ලද ඔටුවෙකු මෙන්, ඔහු තවත් ගසකට පැමිණ එහි අත්තක් අල්ලා ගත් විට, ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'අල්ලාහ්ගේ අවසරය ඇතිව මා වෙනුවෙන් නැමෙන්න'. අත්ත ද නැමී. ඔහු දෙදෙනා අතර මැදට ගිය පසු, ඔහු ඔවුන්ව එක්සත් කළේය, ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'අල්ලාහ්ගේ අවසරය ඇතිව මා වෙනුවෙන් එක්සත් වන්න'. දෙදෙනා එක්සත් වී ඇත. ජාබීර් මෙසේ පැවසීය: අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් ඔහු අසල මගේ පැමිණීම දැනී ඉවත් වේ යැයි මම බිය වූ නිසා මම ඉක්මනින් පලා ගියෙමි. මුහම්මද් බින් අබ්බාද් ඔහුගේ කතාවේ මෙසේ පැවසීය: ඔහු ඉවත් වූ අතර පසුව මම මටම කතා කරමින් වාඩි වී සිටියෙමි. මම පැත්තකට බැලූ විට අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් ළඟා වන බව දුටුවෙමි, ගස් දෙක බව පෙනී ගියේය. ඒ වන විටත් පැළවී තිබුණි, එක් එක් කණුව මත සිටගෙන සිටියේය. අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් සිටගෙන තම හිස මේ ආකාරයෙන් ඉඟි කරමින් සිටිනු මම දුටුවෙමි - අබු ඉස්මයිල් තම හිස දකුණට සහ වමට ඉඟි කළේය - ඉන්පසු ඔහු පැමිණියේය. ඔහු මා වෙත ළඟා වූ විට, ඔහු ඇසුවේය: 'ඕ ජාබීර්, මම සිටින තැන ඔබට පෙනෙනවාද?' මම පිළිතුරු දුන්නෙමි: 'ඔව්, අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි.' ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ගස් දෙක වෙත ගොස් ඒ සෑම එකකින්ම අත්තක් කපා මෙහි ගෙනෙන්න. ඔබ මා සිටින ස්ථානයේ සිටින විට, ඔබේ දකුණෙන් එක් අත්තක් සහ ඔබේ වමෙන් තවත් අත්තක් ඉවත් කරන්න.' ජාබිර් මෙසේ පැවසීය: මම නැඟිට ගලක් ගත්තා, මම එය කඩා දැමුවා, පසුව එය තියුණු වන තුරු මුවහත් කළා, මම ගස් දෙකට ගිය පසු, ඒ සෑම එකකින්ම අත්තක් කපා දැමුවා. අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් සිටින තැනට මම ඒවා ඇදගෙන ආපසු ආවා. මම මගේ දකුණෙන් අත්තක් සහ ඔබේ වමෙන් තවත් අත්තක් ඉවත් කළා, ඉන්පසු මම අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් වෙත ගොස් මෙසේ පැවසුවා: මම එය කළා, අල්ලාහ්ගේ දූතයා, ඉතින් ඒ කුමක් සඳහාද? ඔහු පිළිතුරු දුන්නා: මම සොහොන් දෙකක් පසුකර ගියෙමි, එහි වැසියන්ට දඬුවම් කරන ලදී, මගේ මැදිහත්වීමෙන්, ඔවුන්ගේ අතු තවමත් තෙත්ව තිබියදී ඔවුන්ගේ බර සැහැල්ලු කිරීමට මට අවශ්‍ය විය. පසුව අපි හමුදාවට ගිය අතර අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් මෙසේ පැවසීය: ඕ ජාබිර්, ශෝකය ඉල්ලා සිටින්න! මම මෙසේ කීවෙමි: ශෝකය, ශෝකය, ශෝකය. මම මෙසේ කීවෙමි: ශෝකය, ශෝකය. අන්සාර් (අන්සාර්) ගෙන් එක් මිනිසෙක් ශෝකය තුළ වතුර බිංදුවක් මට හමු නොවීය. අන්සාර් (අන්සාර්) තුමාණන් සඳහා ජලය සිසිල් කළේය. අල්ලාහ්ගේ සාමය සහ ආශිර්වාදය ඔහුගේ භාජනයේ, බඳුනේ ලී එල්ලුම් මත වියළී ගොස් තිබූ අතර, ඔහු මට මෙසේ කීවේය: “අන්සාරිගේ පුත්‍රයා වන අල්-අන්සාරි වෙත ගොස් ඔහුගේ භාජනයේ වතුර තිබේදැයි බලන්න.” මම ඔහු වෙත ගොස් ඔහුගේ භාජනය දෙස බැලුවෙමි. එහි කෙළවරේ වතුර බිංදුවක් හැර වෙන කිසිවක් මට හමු නොවීය; මම එය වත් කළහොත් එය වියළී යනු ඇත. ඉන්පසු මම අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් වෙත ගොස් මෙසේ කීවෙමි: “අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, භාජනයේ කෙළවරේ වතුර බිංදුවක් හැර වෙන කිසිවක් මට හමු නොවීය; මම එය වත් කළහොත් එය වියළී යනු ඇත.” ඔහු මෙසේ කීවේය: “ගොස් එය මා වෙත ගෙනෙන්න.” මම එය ඔහු වෙත ගෙනාවා, ඔහු එය ඔහුගේ අතට ගත්තා. ඔහු මා නොදන්නා දෙයක් කීවේය, පසුව ඔහු එය ඔහුගේ දෑතින් දැනුණා, පසුව ඔහු එය මට දී මෙසේ කීවේය: “ඕ ජාබීර්, විශාල භාජනය අමතන්න.” මම මෙසේ කීවෙමි: “විශාල භාජනය, ඕ තවලම්.” ඊට පස්සේ මම ඒක අරන් අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමා ඉස්සරහින් තිබ්බා. එයා එයාගේ අතින් භාජනයට සංඥා කළා - ජාබීර් එයාගේ අත දික් කරලා, ඇඟිලි දික් කරලා, ඊට පස්සේ ඒවා භාජනයේ පතුලේ තිබ්බා. එයා කිව්වා: 'ඕ ජාබීර්, ඒක අරන්, මගේ ඇඟේ වත් කරලා 'බිස්මිල්ලා' කියලා කියන්න. මම එයාට ඒක වත් කළා, මම කිව්වා: බිස්මිල්ලා. අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ ඇඟිලි අතරින් වතුර ගලා යනවා මම දැක්කා, ඊට පස්සේ ලොකු භාජනය වතුර පිට කරලා ඒක පිරෙනකම් හැරුණා, ඊට පස්සේ එයා කිව්වා: 'ඕ ජාබීර්, වතුර ඕන කාටද කතා කරන්න' කියලා. ජාබීර් කිව්වා: මිනිස්සු ඇවිත් තෘප්තිමත් වෙනකම් බොනවා. ඊට පස්සේ මම කිව්වා: කාට හරි වතුර ඕනද? ඊට පස්සේ රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් වතුරෙන් පිරුණු විශාල භාජනයෙන් අත එසෙව්වා. මිනිස්සු කුසගින්න ගැන අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ට පැමිණිලි කළා, එයා කිව්වා: 'අල්ලාහ් ඔයාට දෙයිද? කෑම'. ඊට පස්සේ අපි වෙරළට ගියා, වඩදිය බාදිය වැඩි වෙලා මාළුවෙක් විසි කළා, ඊට පස්සේ අපි ඒක ළඟ ගින්නක් පත්තු කළා, ඒක උයලා ග්‍රිල් කළා, ඊට පස්සේ අපි බඩ පිරෙනකම් කෑවා. ජබීර් කිව්වා: මම, අර වගේ එකෙක් සහ අර වගේ එකෙක් - ඔහු පස් දෙනෙක් දක්වා ගණන් කළා - ඇස් කුහරෙට ඇතුළු වුණා, අපි එළියට එනකම් කවුරුත් අපිව දැක්කේ නැහැ. අපි ඔහුගේ ඇහි බැම එකක් ගත්තා, ඊට පස්සේ අපි ඒක ආරුක්කු කළා, ඊට පස්සේ අපි කැරවානයේ ලොකුම මිනිසා, කැරවානයේ ලොකුම ඔටුවා සහ කැරවානයේ ලොකුම පසුපස අශ්වයා කතා කළා, ඔහු හිස නමන්නේ නැතිව ඒක යටට ගියා.
හදීස්
Imam Muslim : 5329
حَدَّثَنِي سَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ أَعْيَنَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَقَ قَالَ سَمِعْتُ الْبَرَاءَ بْنَ عَازِبٍ يَقُولُا جَاءَ أَبُو بَكْرٍ الصِّدِّيقُ إِلَى أَبِي فِي مَنْزِلِهِ فَاشْتَرَى مِنْهُ رَحْلًا فَقَالَ لِعَازِبٍ ابْعَثْ مَعِيَ ابْنَكَ يَحْمِلْهُ مَعِي إِلَى مَنْزِلِي فَقَالَ لِي أَبِي احْمِلْهُ فَحَمَلْتُهُ وَخَرَجَ أَبِي مَعَهُ يَنْتَقِدُ ثَمَنَهُ فَقَالَ لَهُ أَبِي يَا أَبَا بَكْرٍ حَدِّثْنِي كَيْفَ صَنَعْتُمَا لَيْلَةَ سَرَيْتَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ نَعَمْ أَسْرَيْنَا لَيْلَتَنَا كُلَّهَا حَتَّى قَامَ قَائِمُ الظَّهِيرَةِ وَخَلَا الطَّرِيقُ فَلَا يَمُرُّ فِيهِ أَحَدٌ حَتَّى رُفِعَتْ لَنَا صَخْرَةٌ طَوِيلَةٌ لَهَا ظِلٌّ لَمْ تَأْتِ عَلَيْهِ الشَّمْسُ بَعْدُ فَنَزَلْنَا عِنْدَهَا فَأَتَيْتُ الصَّخْرَةَ فَسَوَّيْتُ بِيَدِي مَكَانًا يَنَامُ فِيهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي ظِلِّهَا ثُمَّ بَسَطْتُ عَلَيْهِ فَرْوَةً ثُمَّ قُلْتُ نَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَأَنَا أَنْفُضُ لَكَ مَا حَوْلَكَ فَنَامَ وَخَرَجْتُ أَنْفُضُ مَا حَوْلَهُ فَإِذَا أَنَا بِرَاعِي غَنَمٍ مُقْبِلٍ بِغَنَمِهِ إِلَى الصَّخْرَةِ يُرِيدُ مِنْهَا الَّذِي أَرَدْنَا فَلَقِيتُهُ فَقُلْتُ لِمَنْ أَنْتَ يَا غُلَامُ فَقَالَ لِرَجُلٍ مِنْ أَهْلِ الْمَدِينَةِ قُلْتُ أَفِي غَنَمِكَ لَبَنٌ قَالَ نَعَمْ قُلْتُ أَفَتَحْلُبُ لِي قَالَ نَعَمْ فَأَخَذَ شَاةً فَقُلْتُ لَهُ انْفُضْ الضَّرْعَ مِنْ الشَّعَرِ وَالتُّرَابِ وَالْقَذَى قَالَ فَرَأَيْتُ الْبَرَاءَ يَضْرِبُ بِيَدِهِ عَلَى الْأُخْرَى يَنْفُضُ فَحَلَبَ لِي فِي قَعْبٍ مَعَهُ كُثْبَةً مِنْ لَبَنٍ قَالَ وَمَعِي إِدَاوَةٌ أَرْتَوِي فِيهَا لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِيَشْرَبَ مِنْهَا وَيَتَوَضَّأَ قَالَ فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَرِهْتُ أَنْ أُوقِظَهُ مِنْ نَوْمِهِ فَوَافَقْتُهُ اسْتَيْقَظَ فَصَبَبْتُ عَلَى اللَّبَنِ مِنْ الْمَاءِ حَتَّى بَرَدَ أَسْفَلُهُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ اشْرَبْ مِنْ هَذَا اللَّبَنِ قَالَ فَشَرِبَ حَتَّى رَضِيتُ ثُمَّ قَالَ أَلَمْ يَأْنِ لِلرَّحِيلِ قُلْتُ بَلَى قَالَ فَارْتَحَلْنَا بَعْدَمَا زَالَتْ الشَّمْسُ وَاتَّبَعَنَا سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكٍ قَالَ وَنَحْنُ فِي جَلَدٍ مِنْ الْأَرْضِ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أُتِينَا فَقَالَ لَا تَحْزَنْ إِنَّ اللَّهَ مَعَنَا فَدَعَا عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَارْتَطَمَتْ فَرَسُهُ إِلَى بَطْنِهَا أُرَى فَقَالَ إِنِّي قَدْ عَلِمْتُ أَنَّكُمَا قَدْ دَعَوْتُمَا عَلَيَّ فَادْعُوَا لِي فَاللَّهُ لَكُمَا أَنْ أَرُدَّ عَنْكُمَا الطَّلَبَ فَدَعَا اللَّهَ فَنَجَا فَرَجَعَ لَا يَلْقَى أَحَدًا إِلَّا قَالَ قَدْ كَفَيْتُكُمْ مَا هَاهُنَا فَلَا يَلْقَى أَحَدًا إِلَّا رَدَّهُ قَالَ وَوَفَى لَنَا و حَدَّثَنِيهِ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ ح و حَدَّثَنَاه إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ كِلَاهُمَا عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْبَرَاءِ قَالَ اشْتَرَى أَبُو بَكْرٍ مِنْ أَبِي رَحْلًا بِثَلَاثَةَ عَشَرَ دِرْهَمًا وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمَعْنَى حَدِيثِ زُهَيْرٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ و قَالَ فِي حَدِيثِهِ مِنْ رِوَايَةِ عُثْمَانَ بْنِ عُمَرَ فَلَمَّا دَنَا دَعَا عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَاخَ فَرَسُهُ فِي الْأَرْضِ إِلَى بَطْنِهِ وَوَثَبَ عَنْهُ وَقَالَ يَا مُحَمَّدُ قَدْ عَلِمْتُ أَنَّ هَذَا عَمَلُكَ فَادْعُ اللَّهَ أَنْ يُخَلِّصَنِي مِمَّا أَنَا فِيهِ وَلَكَ عَلَيَّ لَأُعَمِّيَنَّ عَلَى مَنْ وَرَائِي وَهَذِهِ كِنَانَتِي فَخُذْ سَهْمًا مِنْهَا فَإِنَّكَ سَتَمُرُّ عَلَى إِبِلِي وَغِلْمَانِي بِمَكَانِ كَذَا وَكَذَا فَخُذْ مِنْهَا حَاجَتَكَ قَالَ لَا حَاجَةَ لِي فِي إِبِلِكَ فَقَدِمْنَا الْمَدِينَةَ لَيْلًا فَتَنَازَعُوا أَيُّهُمْ يَنْزِلُ عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَنْزِلُ عَلَى بَنِي النَّجَّارِ أَخْوَالِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ أُكْرِمُهُمْ بِذَلِكَ فَصَعِدَ الرِّجَالُ وَالنِّسَاءُ فَوْقَ الْبُيُوتِ وَتَفَرَّقَ الْغِلْمَانُ وَالْخَدَمُ فِي الطُّرُقِ يُنَادُونَ يَا مُحَمَّدُ يَا رَسُولَ اللَّهِ يَا مُحَمَّدُ يَا رَسُولَ اللَّهِ
[සලාමා බින් සයාබිබ්] අපට [අල් හසන් බින් අයාන්] අපට [සුහයිර්] අපට [අබු ඉෂාක්] අපට මෙසේ පැවසුවාය: [අල් බරා` බින් අසිබ්] මෙසේ පවසනවා මට ඇසුණා: අබු බකර් අෂ් ෂිද්දික් මගේ පියාගේ නිවසට ඔහුගේ නිවසට පැමිණියා, පසුව අබු බකර් අශ්වාරෝහක සතෙකු මිලදී ගත්තා, පසුව ඔහු අසිබ්ට මෙසේ පැවසුවා: ඔබේ පුතාව මගේ නිවසට ගෙන ඒමට මා සමඟ එවන්න. මගේ පියා මට කිව්වා: ඒක ගෙනෙන්න. මම ඔහු සහ මගේ පියා සමඟ මිල ගෙවීමට පිටතට ගත්තා. මගේ පියා ඔහුට කිව්වා: හේයි [අබු බකර්], මට කියන්න, ඔබ රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සමඟ ඇවිදින විට ඔබ දෙදෙනා රාත්‍රියේ කළේ කුමක්ද? අබු බකර්: ඔව්. අපි මුළු රාත්‍රිය පුරාම දහවල් වන තුරු ඇවිද ගියෙමු. වීදිය නිහඬ වූ අතර අපට විශාල පර්වතයක් ඔසවන තුරු කිසිවෙකු ඒ අසලින් ගියේ නැත, එය සෙවනැල්ලක් ලබා දුන් අතර පසුව හිරු කිරණවලට නිරාවරණය නොවීය. අපි අසල නතර වී පර්වතයට ළඟා වීමු. මගේ දෑතින්, මම නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ට පර්වතයේ සෙවණ යට නිදා ගැනීමට ස්ථානයක් සමතලා කළෙමි, පසුව මම ඒ මත ලොම් ඇඳුමක් අතුරා, මම මෙසේ කීවෙමි: නිදාගන්න, අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, මම ඔබ වෙනුවෙන් ඔබව ආරක්ෂා කරමි. ඔහු නිදාගත්තේය, පසුව මම ඔහුව ආරක්ෂා කිරීමට ගියෙමි. එළු පාලකයෙක් තම එළුවන් සමඟ විශාල පර්වතයකට පැමිණි බව පෙනී ගියේය, ඔහු අප මෙන් නවාතැන් ගැනීමට කැමති විය. මම ඇසුවෙමි: ඔබ අයිති කාගේ වහලෙක්ද? ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: මදීනා වැසියන්ගෙන් කෙනෙකුට. මම ඇසුවෙමි: ඔබේ එළුවන්ට කිරි තිබේද? ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: ඔව්. මම ඇසුවෙමි: ඔබ මට එය කිරි දෙනවාද? ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: ඔව්. ඔහු එළුවෙකු ගෙන ලොම්, අපිරිසිදු සහ අපිරිසිදු කිරි මලු පිරිසිදු කළේය - ඔහු - අබු ඉෂාක් - පැවසීය: අල් බරා පිරිසිදු කරන අතරතුර ඔහුගේ අනෙක් අතට ඔහුගේ අත පහර දෙන ආකාරය මම දුටුවෙමි - පසුව ඔහු කිරි ස්වල්පයක් තිබූ වීදුරුවකින් මට කිරි දුන්නේය. අබු බකර් (රලි) තුමා මෙසේ පැවසීය: මම නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් පානය කර පිරිසිදු කිරීමේ භාජනය ගෙනාවෙමි. ඔහු මෙසේ පැවසීය: පසුව මම නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් වෙත ගිය අතර මම ඔහුව අවදි කළේ නැත, නමුත් ඔහු ඒ මොහොතේ අවදි වූ බව පෙනී ගියේය, පසුව මම පතුල සිසිල් වන තුරු කිරි මත වතුර දැමුවෙමි, පසුව මම මෙසේ කීවෙමි: අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, මේ කිරි බොන්න. මම සතුටු වන තුරු ඔහු බිව්වා. ඊට පස්සේ ඔහු කිව්වා: 'යන්න වෙලාව නේද' කියලා. මම පිළිතුරු දුන්නා: ඒක හරි. ඉන්පසු අපි බටහිර දෙසට නැඹුරු වූ පසු පිටත් වුණා, මේ අතර අපි නිසරු දේශයේ සිටියදී සුරකා බින් මලික් අප පසුපස ගියා. මම මෙසේ කීවෙමි: අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, අපව බැලීමට පැමිණියා. ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'දුක් නොවන්න, සැබවින්ම අල්ලාහ් අප සමඟ සිටී'. එවිට අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ ඔහුගේ අශ්වයා බඩ දක්වා මඩේ වැටෙන තුරු ඔහු වෙනුවෙන් නපුර යාච්ඤා කළහ, පසුව ඔහු මෙසේ පැවසීය: ඔබ දෙදෙනාම මා වෙනුවෙන් නපුර යාච්ඤා කරන බව මම දනිමි, දැන් මා වෙනුවෙන් අල්ලාහ්ට යාච්ඤා කරන්න, අල්ලාහ් විසින් මම ඔබේ ඉල්ලීම් දෙකම ඉටු කරමි. එවිට අල්ලාහ් යාච්ඤා කළ අතර සුරකාහ් ආරක්ෂිතව ආපසු පැමිණියේය. ඔහු කිසිවෙකු හමු නොවීය, නමුත් මෙසේ පැවසීය: මට ඔබට ඇති තරම් ඇත, ඔහු - රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් - මෙහි නැත. ඔහු කිසිවෙකු හමු නොවීය, නමුත් ඔවුන් ආපසු ලබා දුන්නේය. අබු බකර් මෙසේ පැවසීය: ඔහු අපට දුන් පොරොන්දුව ඉටු කළේය. එය මට කීවේය [සුහයිර් බින් හාර්බ්] එය අපට පවසා ඇත [උස්මාන් බින් උමර්]. [අල් බරා`] හි [ඉස්රායෙල් බින් අබු ඉෂාක්] යන දෙදෙනාම [අන් නදර් බින් සයුමයිල්] අපට [ඉස්හාක් බින් ඉබ්‍රාහිම්] අපට පවසා ඇති පරිදි: අබු බකර් මගේ පියාගෙන් ඩිරාම් දහතුනකට අශ්ව සතෙකු මිලදී ගත් අතර, ඔහු අබු ඉෂාක්ගෙන් සුහයිර් හදීසයේ අර්ථය සහිත හදීසයක් සඳහන් කළේය, සහ ඔහු රසූල්ලාහ් උස්මාන් බින් උමර්ගෙන් ඔහුගේ හදීසයේ සඳහන් කළේය: සුරකාහ් බින් මලික් ළඟට පැමිණි විට, රසූල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි ව සලාම් ඔහු වෙනුවෙන් යාච්ඤා කළේය, එවිට අශ්වයා බඩ දක්වා බිමට ගිලී ගියේය. එවිට සුරකාහ් පැන පැන මෙසේ පැවසීය: ඕ මුහම්මද්, මෙය ඔබේ ක්‍රියාවක් බව මම දනිමි, මා අත්විඳි දෙයින් මාව ගලවා ගැනීමට අල්ලාහ්ට යාච්ඤා කරන්න, ඔබ වෙනුවෙන් මම මගේ පිටුපස සිටින පුද්ගලයා අන්ධ කරමි. මෙය මගේ ඊතල හෝල්ස්ටර් ය, එක් ඊතලයක් ගන්න, මන්ද ඔබ මෙම ස්ථානයේ මගේ ඔටුවා සහ මගේ වහලුන් තරණය කරන අතර මෙය, කරුණාකර ඔබට අවශ්‍ය දේ ගන්න. ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'මට ඔබේ ඔටුවන් අවශ්‍ය නැත'. අපි තුන්දෙනා රාත්‍රියේ මදීනාවේ හිටියා, ඊට පස්සේ නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ව නවත්වන්නේ කවුද කියලා රණ්ඩු වුණා. ඔහු කිව්වා: 'නජ්ජර්ගේ දරුවන්, අබ්දුල් මුතලිබ්ගේ මාමලා සමඟ ඉන්න, ඒ ගැන මම ඔවුන්ට ප්‍රශංසා කරනවා' කියලා. පිරිමින් සහ කාන්තාවන් ගෙවල් උඩට නැග්ගා, ළමයින් සහ සේවකයින් වීදිවල විසිරී හිටියා, ඔවුන් කෑ ගැහුවා: ඕ මුහම්මද්, ඕ අල්ලාහ්ගේ දූතයා, ඕ මුහම්මද්, ඕ අල්ලාහ්ගේ දූතයා.
හදීස්
Imam Muslim : 5330
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ قَالَ هَذَا مَا حَدَّثَنَا أَبُو هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ أَحَادِيثَ مِنْهَا وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قِيلَ لِبَنِي إِسْرَائِيلَ ادْخُلُوا الْبَابَ سُجَّدًا وَقُولُوا حِطَّةٌ يُغْفَرْ لَكُمْ خَطَايَاكُمْ فَبَدَّلُوا فَدَخَلُوا الْبَابَ يَزْحَفُونَ عَلَى أَسْتَاهِهِمْ وَقَالُوا حَبَّةٌ فِي شَعَرَةٍ
[මුහම්මද් බින් රාෆි'] අපට පවසා ඇති බව [අබ්දුර්රසාක්] අපට පවසා ඇති බව [හම්මාම් බින් මුනබ්බිහ්] තුමාණන් අපට පවසා ඇති බව [අබු හුරෙයිරා] අපට පැවසූ දේ මෙයයි: [අබු හුරෙයිරා] රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි ව සලාම් තුමාණන් අපට පැවසූ දේ මෙයයි, පසුව ඔහු ඒවායින් සමහරක් ගැන සඳහන් කළේය: රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි ව සලාම් මෙසේ පැවසීය: 'ඊශ්‍රායෙල් දරුවන්ට මෙසේ කියන ලදී: 'දොරට වැඳ වැටී 'හිත්තා' කියන්න - ඔබේ පව්වලට සමාව දෙන්න - ඔහු නිසැකවම ඔබේ වැරදිවලට සමාව දෙනු ඇත, එවිට ඔවුන් වෙනස් වී ඔවුන්ගේ තට්ටම් මත බඩගා යන අතරතුර දොරට ඇතුළු වන අතර ඔවුන් මෙසේ පවසති: 'හබ්බා - බීජ - පිටි වල'.
හදීස්
Imam Muslim : 5331
حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ بُكَيْرٍ النَّاقِدُ وَالْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَ عَبْدٌ حَدَّثَنِي و قَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ يَعْنُونَ ابْنَ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ وَهُوَ ابْنُ كَيْسَانَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ تَابَعَ الْوَحْيَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبْلَ وَفَاتِهِ حَتَّى تُوُفِّيَ وَأَكْثَرُ مَا كَانَ الْوَحْيُ يَوْمَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
[අම්රු බින් මුහම්මද් බින් බුකයිර් අන් නකිඩ්], [අල් හසන් බින් අලි අල් හුල්වානි] සහ [අබ්දු බින් හුමයිඩ්] මට කිව්වා අබ්දු: මට කිව්වා, අනෙක් අය කිව්වා: [යා'කුබ් බින් ඉබ්‍රාහිම් බින් සාද්] අපට කිව්වා [මගේ පියා] [සාලිහ් බින් කයිසාන්] [ඉබ්නු ෂිහාබ්] ගෙන් කිව්වා: [අනස් බින් මලික්] මට කිව්වා අල්ලාහ් 'අස්සා වජල්ලා මිය යාමට පෙර රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගේ හෙළිදරව් කිරීම සම්පූර්ණ කරන බව.
හදීස්
Imam Muslim : 5332
حَدَّثَنِي أَبُو خَيْثَمَةَ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ وَهُوَ ابْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ أَنَّ الْيَهُودَ قَالُوا لِعُمَرَ إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ آيَةً لَوْ أُنْزِلَتْ فِينَا لَاتَّخَذْنَا ذَلِكَ الْيَوْمَ عِيدًا فَقَالَ عُمَرُ إِنِّي لَأَعْلَمُ حَيْثُ أُنْزِلَتْ وَأَيَّ يَوْمٍ أُنْزِلَتْ وَأَيْنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَيْثُ أُنْزِلَتْ أُنْزِلَتْ بِعَرَفَةَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاقِفٌ بِعَرَفَةَ قَالَ سُفْيَانُ أَشُكُّ كَانَ يَوْمَ جُمُعَةٍ أَمْ لَا يَعْنِي { الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي }
[අබු කයිට්සාමා බින් හාර්බ්] සහ [මුහම්මද් බින් අල් මුට්සන්නා] යන දෙදෙනාටම ඉබ්නු අල් මුත්සන්නාගේ පාඨය මෙසේ කියනු ලැබේ: [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් මහදි] [කයිස් බින් මුස්ලිම්] [තාරික් බින් ෂිහාබ්] ගෙන් [සුෆ්යාන්] අපට මෙසේ කියනු ලැබේ, යුදෙව්වන් [උමර්] ට මෙසේ පැවසූහ: නියත වශයෙන්ම, ඔබ පදයක් කියවා ඇති අතර, එය අපට හෙළිදරව් කර ඇත්නම්, අපි ඒ දිනය නිවාඩු දිනයක් බවට පත් කරන්නෙමු: 'සැබවින්ම මම දන්නවා එම පදය පහළ වූයේ කවදාද, එම පදය පහළ වූයේ කුමන දිනයේද සහ එම පදය පහළ වූ විට නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් කොහේද කියා. මෙම පදය අරෆාහි නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් වූක්ෆ් අරෆාහි පහළ වූ විට. සුෆ්යාන් මෙසේ පැවසීය: එය සිකුරාදාද නැද්ද යන්න මට සැකයි, එනම්: 'මෙම දිනයේදී මම ඔබ වෙනුවෙන් ඔබේ ආගම සම්පූර්ණ කර ඇති අතර ඔබ වෙනුවෙන් මගේ ආශිර්වාද ඉටු කර ඇත්තෙමි'. -අල් මායිදා: 3-
හදීස්
Imam Muslim : 5333
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَاللَّفْظُ لِأَبِي بَكْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ قَالَ قَالَتْ الْيَهُودُ لِعُمَرَ لَوْ عَلَيْنَا مَعْشَرَ يَهُودَ نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةَ { الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمْ الْإِسْلَامَ دِينًا } نَعْلَمُ الْيَوْمَ الَّذِي أُنْزِلَتْ فِيهِ لَاتَّخَذْنَا ذَلِكَ الْيَوْمَ عِيدًا قَالَ فَقَالَ عُمَرُ فَقَدْ عَلِمْتُ الْيَوْمَ الَّذِي أُنْزِلَتْ فِيهِ وَالسَّاعَةَ وَأَيْنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ نَزَلَتْ نَزَلَتْ لَيْلَةَ جَمْعٍ وَنَحْنُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِعَرَفَاتٍ
[අබු බකර් බින් අබු සයිබා] සහ [අබු කුරෙයිබ්] අබු බකර්ගේ පාඨය අපට විස්තර කළ ඔහු මෙසේ පැවසීය: [තාරික් බින් ෂිහාබ්] වෙතින් [ඔහුගේ පියා] වෙතින් [අබ්දුල්ලා බින් ඉද්රිස්] අපට විස්තර කළ ඔහු මෙසේ පැවසීය: යුදෙව්වන් [උමර්] ට මෙසේ පැවසීය: අපි යුදෙව්වන් මෙම පදය පහළ කළේ නම්: 'අද මම ඔබේ ආගම ඔබ වෙනුවෙන් පරිපූර්ණ කර ඇත්තෙමි, සහ මගේ ආශිර්වාදය ඔබට ප්‍රමාණවත්ය, සහ ඉස්ලාමය ඔබට ආගමක් බවට පත්ව ඇති බව මම අනුමත කර ඇත්තෙමි'. -අල් මායිදා: 3- පදය පහළ වූ දිනය බව අපි දනිමු, අපි නිසැකවම එම දිනය නිවාඩු දිනයක් බවට පත් කරන්නෙමු. උමර් මෙසේ පැවසීය: පදය පහළ වූ දිනය සහ වේලාව සහ පදය පහළ වූ විට රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් සිටි ස්ථානය මම දනිමි, අපි අරෆාහි රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් සමඟ සිටියදී අපගේ රැස්වීමේ රාත්‍රියේදී එම පදය පහළ විය.
හදීස්
Imam Muslim : 5334
و حَدَّثَنِي عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ أَخْبَرَنَا أَبُو عُمَيْسٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ مِنْ الْيَهُودِ إِلَى عُمَرَ فَقَالَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ آيَةٌ فِي كِتَابِكُمْ تَقْرَءُونَهَا لَوْ عَلَيْنَا نَزَلَتْ مَعْشَرَ الْيَهُودِ لَاتَّخَذْنَا ذَلِكَ الْيَوْمَ عِيدًا قَالَ وَأَيُّ آيَةٍ قَالَ { الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمْ الْإِسْلَامَ دِينًا } فَقَالَ عُمَرُ إِنِّي لَأَعْلَمُ الْيَوْمَ الَّذِي نَزَلَتْ فِيهِ وَالْمَكَانَ الَّذِي نَزَلَتْ فِيهِ نَزَلَتْ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِعَرَفَاتٍ فِي يَوْمِ جُمُعَةٍ
[අබ්දු බින් හුමයිඩ්] අපට [ජෆාර් බින් අවුන්] අපට [අබු උමයිස්] [කයිස් බින් මුස්ලිම්] [තාරික් බින් ෂිහාබ්] ගෙන් අපට මෙසේ පැවසූ බව මට දන්වා ඇත: යුදෙව්වෙක් [උමර්] වෙත පැමිණ මෙසේ පැවසීය: ඕ අමිරුල් මුමිනීන්, ඔබ කියවූ ඔබේ පොතේ පදයක් තිබේ, එම පදය යුදෙව්වන් වන අපට පහළ වූයේ නම්, අපි ඒ දිනය දිනයක් බවට පත් කරන්නෙමු. උමර් මෙසේ ඇසුවේය: කුමන පදයද? ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'අද මම ඔබ වෙනුවෙන් ඔබේ ආගම පරිපූර්ණ කර ඇත්තෙමි, මම ඔබට මගේ ආශිර්වාදය ඉටු කළෙමි, ඉස්ලාමය ඔබට ආගමක් වනු ඇතැයි මම අනුමත කළෙමි'. -අල් මායිදා: 3- උමර් මෙසේ පැවසීය: ඇත්ත වශයෙන්ම, මෙම පදය පහළ වූ දිනය සහ ස්ථානය මම දනිමි, එම පදය සිකුරාදා අරෆාහිදී අල්ලාහ්ගේ දූතයා වන සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් වෙත පහළ කරන ලදී.
හදීස්
Imam Muslim : 5335
حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ سَرْحٍ وَحَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى التُّجِيبِيُّ قَالَ أَبُو الطَّاهِرِ حَدَّثَنَا و قَالَ حَرْمَلَةُ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَأَلَ عَائِشَةَ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ { وَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَى فَانْكِحُوا مَا طَابَ لَكُمْ مِنْ النِّسَاءِ مَثْنَى وَثُلَاثَ وَرُبَاعَ } قَالَتْ يَا ابْنَ أُخْتِي هِيَ الْيَتِيمَةُ تَكُونُ فِي حَجْرِ وَلِيِّهَا تُشَارِكُهُ فِي مَالِهِ فَيُعْجِبُهُ مَالُهَا وَجَمَالُهَا فَيُرِيدُ وَلِيُّهَا أَنْ يَتَزَوَّجَهَا بِغَيْرِ أَنْ يُقْسِطَ فِي صَدَاقِهَا فَيُعْطِيَهَا مِثْلَ مَا يُعْطِيهَا غَيْرُهُ فَنُهُوا أَنْ يَنْكِحُوهُنَّ إِلَّا أَنْ يُقْسِطُوا لَهُنَّ وَيَبْلُغُوا بِهِنَّ أَعْلَى سُنَّتِهِنَّ مِنْ الصَّدَاقِ وَأُمِرُوا أَنْ يَنْكِحُوا مَا طَابَ لَهُمْ مِنْ النِّسَاءِ سِوَاهُنَّ قَالَ عُرْوَةُ قَالَتْ عَائِشَةُ ثُمَّ إِنَّ النَّاسَ اسْتَفْتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ هَذِهِ الْآيَةِ فِيهِنَّ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { يَسْتَفْتُونَكَ فِي النِّسَاءِ قُلْ اللَّهُ يُفْتِيكُمْ فِيهِنَّ وَمَا يُتْلَى عَلَيْكُمْ فِي الْكِتَابِ فِي يَتَامَى النِّسَاءِ اللَّاتِي لَا تُؤْتُونَهُنَّ مَا كُتِبَ لَهُنَّ وَتَرْغَبُونَ أَنْ تَنْكِحُوهُنَّ } قَالَتْ وَالَّذِي ذَكَرَ اللَّهُ تَعَالَى أَنَّهُ { يُتْلَى عَلَيْكُمْ فِي الْكِتَابِ } الْآيَةُ الْأُولَى الَّتِي قَالَ اللَّهُ فِيهَا { وَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَى فَانْكِحُوا مَا طَابَ لَكُمْ مِنْ النِّسَاءِ } قَالَتْ عَائِشَةُ وَقَوْلُ اللَّهِ فِي الْآيَةِ الْأُخْرَى { وَتَرْغَبُونَ أَنْ تَنْكِحُوهُنَّ } رَغْبَةَ أَحَدِكُمْ عَنْ الْيَتِيمَةِ الَّتِي تَكُونُ فِي حَجْرِهِ حِينَ تَكُونُ قَلِيلَةَ الْمَالِ وَالْجَمَالِ فَنُهُوا أَنْ يَنْكِحُوا مَا رَغِبُوا فِي مَالِهَا وَجَمَالِهَا مِنْ يَتَامَى النِّسَاءِ إِلَّا بِالْقِسْطِ مِنْ أَجْلِ رَغْبَتِهِمْ عَنْهُنَّ و حَدَّثَنَا الْحَسَنُ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ جَمِيعًا عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ أَنَّهُ سَأَلَ عَائِشَةَ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ { وَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَى } وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمِثْلِ حَدِيثِ يُونُسَ عَنْ الزُّهْرِيِّ وَزَادَ فِي آخِرِهِ مِنْ أَجْلِ رَغْبَتِهِمْ عَنْهُنَّ إِذَا كُنَّ قَلِيلَاتِ الْمَالِ وَالْجَمَالِ
[අබු අත් තාහිර් අහමඩ් බින් අම්රු බින් සර්හ්] සහ [හර්මලා බින් යාහ්යා ටුජිබි] මට මෙසේ කීවේය: අබු අත් තාහිර් මෙසේ පැවසීය: හර්මලා මෙසේ පැවසීය: [ඉබ්නු වහබ්] අපට මෙසේ පැවසීය: [ඉබ්නු ෂිහාබ්] ගෙන් [යූනුස්] [උර්වා බින් සුබයිර්] මට මෙසේ පැවසීය: ඔහු [අයිසියා] ගෙන් අල්ලාහ්ගේ වචනය ගැන විමසූ බව මට මෙසේ පැවසීය: 'තවද ඔබ අනාථ දරුවන් සම්බන්ධයෙන් සාධාරණ නොවීම ගැන කනස්සල්ලට පත්ව සිටී නම්, ඔබට සුදුසු කාන්තාවන් දෙදෙනෙකු හෝ තිදෙනෙකු හෝ හතර දෙනෙකු විවාහ කරගන්න'. -අන් නිසා`: 3- අයිෂා මෙසේ පැවසුවාය: අහෝ මගේ ලේලිය, ඒ කියන්නේ ඇගේ භාරකරුගේ අධීක්ෂණය යටතේ සිටින අනාථ ගැහැණු ළමයෙක් - ඇය ඔහුගේ ධනය භාරව සිටින - එවිට ඔහු අනාථයාගේ ධනය හා අලංකාරය ගැන මවිතයට පත් වී පසුව ඇයගේ දෑවැද්දෙන් අසාධාරණ වීමේ අදහසින් ඇයව විවාහ කර ගැනීමට කැමති වන අතර එමඟින් ඔහු ඇයට අන් අයට ලබා දෙන දෙයට සමාන දෙයක් ලබා දෙයි, එවිට ඔවුන්ට සාධාරණ වීමට හැර ඔවුන් සමඟ විවාහ වීම තහනම් කර ඇති අතර එමඟින් ඔවුන් ඉහළ දෑවැද්දක් ලබා දෙන අතර අනාථයන් හැර ඔවුන්ට හොඳ කාන්තාවන් විවාහ කර ගැනීමට ඔවුන්ට නියෝග කර ඇත. උර්වා මෙසේ පැවසුවාය: අයිෂා මෙසේ පැවසුවාය: එවිට ජනතාව අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගෙන් ඔවුන් පිළිබඳ මෙම වාක්‍යයෙන් පසු ෆත්වාවක් ඉල්ලා සිටියහ - ගැහැණු අනාථයන් - එවිට අල්ලාහ් අස්සා වජල්ලා මෙම වාක්‍යය හෙළි කළේය: 'තවද ඔවුන් කාන්තාවන් පිළිබඳ ෆත්වාවක් ඔබෙන් ඉල්ලා සිටියේ අල්ලාහ්ය, 'ඔවුන් ගැන ඔබට ෆත්වාවක් ලබා දුන් තැනැත්තා සහ අනාථ කාන්තාවන් පිළිබඳ පොතේ ඔබට කියවා ඇති දේ ඔබ ඔවුන්ට ලබා දුන්නේ නැත' ඔබ ඔවුන් විවාහ කර ගැනීමට කැමති වූ විට ඔවුන්ට නියම කර ඇති දේ ඔබ ඔවුන්ට ලබා දුන්නේ නැත'. -අන් නිසා`: 127- අයිසියා මෙසේ පැවසීය: අල්ලාහ් තආලා සඳහන් කළේ අල් කුර්ආනයේ පෙර වාක්‍යයේ ඔබට කියවන ලද දෙයයි, එහි අල්ලාහ්ගේ වචන සඳහන් වේ: 'ඔබ අනාථ දරුවන් සම්බන්ධයෙන් යුක්තිය ඉටු නොකිරීම ගැන කනස්සල්ලට පත්ව සිටී නම්, ඔබට සුදුසු කාන්තාවන් විවාහ කරගන්න'. -අන් නිසා`: 3- අයිෂා මෙසේ පැවසුවාය: තවත් වාක්‍යයක අල්ලාහ්ගේ වචනය: 'ඔබ ඔවුන්ව විවාහ කර ගැනීමට කැමති වුවද,' -අන් නිසා`: 127- යනු ඔබගෙන් කිසිවෙකු ඔබේ රැකවරණය යටතේ සිටින අනාථ කාන්තාවන් සඳහා අකමැත්තක් වන අතර ඇය ධනයෙන් අඩු සහ ලස්සන නොවේ. එමනිසා, අනාථ කාන්තාවන් කෙරෙහි ඔවුන්ගේ අකමැත්ත නිසා යුක්තියෙන් මිස අනාථ කාන්තාවන්ගේ ධනයෙන් හා අලංකාරයෙන් ඔවුන් කැමති දේ නිසා ඔවුන්ට විවාහ වීම තහනම්ය. [යා'කුබ් බින් ඉබ්‍රාහිම් බින් සාද්] ගෙන් [අල් හසන් අල් හුල්වානි] සහ [අබ්දු බින් හුමයිඩ්] ගෙන් අපට පවසා ඇත්තේ [සාලිහ්] ගෙන් [ඉබ්නු ෂිහාබ්] ගෙන් [උර්වා] ගෙන් [අල්ලාහ්] ගෙන් [අයිෂා] ගෙන් අල්ලාහ්ගේ වචන ගැන විමසූ බව ඔහු මට දන්වා ඇති බවයි: 'ඔබ අනාථ දරුවන් සමඟ සාධාරණ ලෙස කටයුතු නොකරනු ඇතැයි ඔබ බිය වන්නේ නම්,' -අන් නිසා`: 3- ඔහු හදීසය අස් සුහ්රිගෙන් යූනුස්ගේ හදීසයට සමාන ලෙස සඳහන් කළ අතර අවසානයේ ඔහු මෙසේ පැවසීය: අනාථ දරුවන් කෙරෙහි ඔවුන්ගේ අකමැත්ත නිසා ඔවුන් ධනයෙන් අඩු නම් සහ අඩු ලස්සන නම්.
හදීස්
Imam Muslim : 5336
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ فِي قَوْله { وَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَى } قَالَتْ أُنْزِلَتْ فِي الرَّجُلِ تَكُونُ لَهُ الْيَتِيمَةُ وَهُوَ وَلِيُّهَا وَوَارِثُهَا وَلَهَا مَالٌ وَلَيْسَ لَهَا أَحَدٌ يُخَاصِمُ دُونَهَا فَلَا يُنْكِحُهَا لِمَالِهَا فَيَضُرُّ بِهَا وَيُسِيءُ صُحْبَتَهَا فَقَالَ { إِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَى فَانْكِحُوا مَا طَابَ لَكُمْ مِنْ النِّسَاءِ } يَقُولُ مَا أَحْلَلْتُ لَكُمْ وَدَعْ هَذِهِ الَّتِي تَضُرُّ بِهَا
[අබු බකර් බින් අබු සයිබා] සහ [අබු කුරෙයිබ්] යන දෙදෙනාම අපට මෙසේ පැවසූහ: [අබු උසාමා] [අයිෂා] ගෙන් [ඔහුගේ පියා] ගෙන් [හිෂාම්] අල්ලාහ්ගේ වචනය ගැන අපට මෙසේ පවසා ඇත: 'තවද අනාථ කාන්තාවන්ට යුක්තිය ඉටු නොකිරීම ගැන ඔබ කනස්සල්ලට පත්ව සිටී නම්,' -අන් නිසා`: 3- ඔහු මෙසේ පැවසීය: -මෙම වාක්‍යය- කෙනෙකු සම්බන්ධයෙන් හෙළිදරව් කරන ලදී, ඔහුට අනාථ කාන්තාවක් සිටියා, ඔහු ඇගේ භාරකරු සහ ඔහුගේ උරුමක්කාරයා විය. අනාථ කාන්තාවට ධනය ඇත, ඇයට ඇය හැර තරඟ කිරීමට වෙනත් කිසිවෙකු නැත. ඔහු ඇයව විවාහ කර ගත්තේ ඇගේ ධනය සඳහා නොවන බැවින් එය ඇයට හානියක් වන අතර ඇගේ රැකවරණය නරක අතට හැරෙනු ඇත. ඉන්පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'තවද අනාථ දරුවන් සම්බන්ධයෙන් යුක්තිය ඉටු නොකිරීම ගැන ඔබ කනස්සල්ලට පත්ව සිටී නම්, ඔබට සුදුසු කාන්තාවන් විවාහ කරගන්න'. -අන් නිසා`: 3- ඔහු මෙසේ පැවසීය: මම එය ඔබට නීත්‍යානුකූල කර මේ නිසා භයානක කාන්තාව හැර නොයමි.
හදීස්
Imam Muslim : 5337
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ فِي قَوْله { وَمَا يُتْلَى عَلَيْكُمْ فِي الْكِتَابِ فِي يَتَامَى النِّسَاءِ اللَّاتِي لَا تُؤْتُونَهُنَّ مَا كُتِبَ لَهُنَّ وَتَرْغَبُونَ أَنْ تَنْكِحُوهُنَّ } قَالَتْ أُنْزِلَتْ فِي الْيَتِيمَةِ تَكُونُ عِنْدَ الرَّجُلِ فَتَشْرَكُهُ فِي مَالِهِ فَيَرْغَبُ عَنْهَا أَنْ يَتَزَوَّجَهَا وَيَكْرَهُ أَنْ يُزَوِّجَهَا غَيْرَهُ فَيَشْرَكُهُ فِي مَالِهِ فَيَعْضِلُهَا فَلَا يَتَزَوَّجُهَا وَلَا يُزَوِّجُهَا غَيْرَهُ
[අබු බකර් බින් අබු සයිබා] අපට [අයිෂා] වෙතින් [ඔහුගේ පියාගෙන්] [හිෂාම්] වෙතින් [අබ්දා බින් සුලෙයිමාන්] ඔහුගේ වචන ගැන අපට පවසා ඇත: 'කුරානයේ ඔබට කියවන ලද දේ: 354 - අනාථ කාන්තාවන් සම්බන්ධයෙන් ෆත්වාවක් ද - ඔබ ඔවුන් විවාහ කර ගැනීමට කැමති වූ විට ඔබ ඔවුන්ට නියම කර ඇති දේ ඔවුන්ට ලබා නොදුන් බව'. -අන් නිසා`: 127- අයිෂා මෙසේ පැවසීය: -මෙම පදය- යමෙකුගේ අනාථ කාන්තාව සම්බන්ධයෙන් හෙළිදරව් කරන ලදී. අනාථ කාන්තාව ඔහුව ඔහුගේ දේපළට ඇතුළත් කළ අතර පසුව ඔහු ඇයව විවාහ කර ගැනීමට කැමති විය. අනාථ කාන්තාව වෙනත් පුරුෂයෙකු සමඟ විවාහ වී ඔහුගේ දේපළට ඇතුළත් වීමට ඔහු කැමති නොවීය, එබැවින් ඔහු ඇයව විවාහ කර නොගෙන ඇයව වෙනත් පුරුෂයෙකුට විවාහ කර නොගෙන ඇයට දුෂ්කර දේවල් කළේය.
හදීස්
Imam Muslim : 5338
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ أَخْبَرَنَا هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ فِي قَوْله { يَسْتَفْتُونَكَ فِي النِّسَاءِ قُلْ اللَّهُ يُفْتِيكُمْ فِيهِنَّ } الْآيَةَ قَالَتْ هِيَ الْيَتِيمَةُ الَّتِي تَكُونُ عِنْدَ الرَّجُلِ لَعَلَّهَا أَنْ تَكُونَ قَدْ شَرِكَتْهُ فِي مَالِهِ حَتَّى فِي الْعَذْقِ فَيَرْغَبُ يَعْنِي أَنْ يَنْكِحَهَا وَيَكْرَهُ أَنْ يُنْكِحَهَا رَجُلًا فَيَشْرَكُهُ فِي مَالِهِ فَيَعْضِلُهَا
[අබු කුරෙයිබ්] අපට [අබු උසාමා] [ඔහුගේ පියා] [අයිෂා] ගෙන් [හිෂාම්] ඔහුගේ වචන ගැන අපට [අයිෂා] ගෙන් [අහන්න] පවසා ඇත: 'තවද ඔවුන් කාන්තාවන් සම්බන්ධයෙන් ෆත්වාවක් ඔබෙන් ඉල්ලා සිටිති. 'අල්ලාහ් ඔවුන් සම්බන්ධයෙන් ඔබට ෆත්වාවක් ලබා දෙයි' යැයි පවසන්න. -අන් නිසා`: 127- අයිෂා මෙසේ පැවසුවාය: ඇය අනාථ කාන්තාවක් වන අතර ඇය යමෙකු සමඟ සිටී, සමහර විට ඇය මිදි පොකුරු දක්වා ඇගේ ධනයට පුරුෂයා ඇතුළත් කරයි, පසුව ඇය ඔහුව විවාහ කර ගැනීමට කැමති වේ, ඇය ඔහුව වෙනත් පුරුෂයෙකුට විවාහ කර දීමට කැමති නැත, එවිට එය ඔහුගේ ධනයට ඇතුළත් වන අතර පසුව ඇය ඔහුට කරදර කරයි.
හදීස්
Imam Muslim : 5339
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ فِي قَوْله { وَمَنْ كَانَ فَقِيرًا فَلْيَأْكُلْ بِالْمَعْرُوفِ } قَالَتْ أُنْزِلَتْ فِي وَالِي مَالِ الْيَتِيمِ الَّذِي يَقُومُ عَلَيْهِ وَيُصْلِحُهُ إِذَا كَانَ مُحْتَاجًا أَنْ يَأْكُلَ مِنْهُ
"කවුරුන් දුප්පත්ද, ඔහුට සුදුසු දේ අනුභව කළ හැකිය" යන ඔහුගේ වචන ගැන [අබු බකර් බින් අබු සයිබා] [හිස්යාම්] වෙතින් [අබ්දා බින් සුලෙයිමාන්] අපට පවසා ඇත: "කවුරුන් දුප්පත්ද, ඔහුට සුදුසු දේ අනුභව කළ හැකිය". -අන් නිසා`: 6- අයිෂියා මෙසේ පැවසීය: -මෙම පදය- ඔහුගේ දේපළෙහි භාරකරු ගැන පහළ විය, එය රැකබලා ගන්නා සහ එය අලුත්වැඩියා කරන අනාථයෙකු ගැන, ඔහුට එය අවශ්‍ය නම් ඔහුට එයින් අනුභව කළ හැකිය.
හදීස්
Imam Muslim : 5340
و حَدَّثَنَاه أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ فِي قَوْله تَعَالَى { وَمَنْ كَانَ غَنِيًّا فَلْيَسْتَعْفِفْ وَمَنْ كَانَ فَقِيرًا فَلْيَأْكُلْ بِالْمَعْرُوفِ } قَالَتْ أُنْزِلَتْ فِي وَلِيِّ الْيَتِيمِ أَنْ يُصِيبَ مِنْ مَالِهِ إِذَا كَانَ مُحْتَاجًا بِقَدْرِ مَالِهِ بِالْمَعْرُوفِ و حَدَّثَنَاه أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا هِشَامٌ بِهَذَا الْإِسْنَادِ
"භාරකරුවන් අතරින් - හැකි ඕනෑම කෙනෙකුට, අනාථයාගේ ධනය අනුභව කිරීමෙන් වැළකී සිටිය යුතුය - සහ දුප්පත් නම්, ඔහුට සුදුසු පරිදි ධනය අනුභව කළ හැකිය" යන ප්‍රකාශය ගැන [අබු කුරෙයිබ්] අපට [අබු උසාමා] [ඔහුගේ පියා] ගෙන් [හිස්යාම්] අපට [අයිෂා] ගෙන් [අබු උසාමා] අපට [හිස්යාම්] අපට [අබු කුරෙයිබ්] අපට පවසා ඇත. -අන් නිසා`: 6- අයිෂා මෙසේ පැවසීය: අනාථයෙකුගේ භාරකරු සම්බන්ධයෙන් හෙළිදරව් කරන ලදී, ඔහුට තම ධනයේ ප්‍රමාණය සුදුසු ආකාරයෙන් අවශ්‍ය නම් ඔහුගේ මුදල් භාවිතා කළ හැකිය. [අබු කුරෙයිබ්] අපට [ඉබ්නු නුමෙයාර්] මෙම සනද් සමඟ [හිෂාම්] අපට පවසා ඇති බව අපට පවසා ඇත.
