Imam Muslim : 5321
حَدَّثَنِي أَبُو جَعْفَرٍ مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ زَكَرِيَّاءَ عَنْ بُرَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ سَمِعَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلًا يُثْنِي عَلَى رَجُلٍ وَيُطْرِيهِ فِي الْمِدْحَةِ فَقَالَ لَقَدْ أَهْلَكْتُمْ أَوْ قَطَعْتُمْ ظَهْرَ الرَّجُلِ
Ndakaambilwa kuti [Abu Ja'far Muhammad bin Ash Shabbah] wakatwaambila [Isma'il bin Zakariya] kuzwa kuli [Buraid bin Abdullah] kuzwa kuli [Abu Burdah] kuzwa kuli [Abu Musa] wakati: Musinsimi sallallaahu 'alaihi wa Salam wakamvwa umwi muntu kalumbaizya umwi muntu loko mpawo wakati: 'Yebo wakatyoka: umwi wajokela'.
Imam Muslim : 5322
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى جَمِيعًا عَنْ ابْنِ مَهْدِيٍّ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ حَبِيبٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ أَبِي مَعْمَرٍ قَالَ قَامَ رَجُلٌ يُثْنِي عَلَى أَمِيرٍ مِنْ الْأُمَرَاءِ فَجَعَلَ الْمِقْدَادُ يَحْثِي عَلَيْهِ التُّرَابَ وَقَالَ أَمَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ نَحْثِيَ فِي وُجُوهِ الْمَدَّاحِينَ التُّرَابَ
Wakatwaambila [Abu Bakr bin Abu Syaibah] a [Muhammad bin Al Mutsanna] zyoonse kuzwa kuli Ibn Mahdi alimwi lugwalo ndwa Ibn Al Mutsanna boonse bobile bakati: Wakatwaambila [Abdurrahman] kuzwa kuli [Sufyan] kuzwa kuli [Habib] kuzwa kuli [Mujahid] kuzwa kuli [Abu Ma'mar] wakati: Umwi wakanyampuka mpawo wakatembaula Midad [Al] wakasansaila bulongo alinguwe mpawo wakati: Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam wakatulailila kuti tusansaile bulongo kubusyu bwabaabo balumbaizya.
Imam Muslim : 5323
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ هَمَّامِ بْنِ الْحَارِثِ أَنَّ رَجُلًا جَعَلَ يَمْدَحُ عُثْمَانَ فَعَمِدَ الْمِقْدَادُ فَجَثَا عَلَى رُكْبَتَيْهِ وَكَانَ رَجُلًا ضَخْمًا فَجَعَلَ يَحْثُو فِي وَجْهِهِ الْحَصْبَاءَ فَقَالَ لَهُ عُثْمَانُ مَا شَأْنُكَ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا رَأَيْتُمْ الْمَدَّاحِينَ فَاحْثُوا فِي وُجُوهِهِمْ التُّرَابَ و حَدَّثَنَاه مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ مَنْصُورٍ ح و حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا الْأَشْجَعِيُّ عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُبَيْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ عَنْ الْأَعْمَشِ وَمَنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ هَمَّامٍ عَنْ الْمِقْدَادِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ
Wakatwaambila [Muhammad bin Al Mutsanna] a [Muhammad bin Basyar], malembe aa Al Mutsanna, oonse obile aamba kuti: Wakatwaambila [Muhammad bin Ja'far] wakatwaambila [Syu'bah] kuzwa kuli [Mansur] kuzwa kuli [Ibraim] kuzwa kuli [Hammam bin Al Harith] kuti umwi wakamulumbaizya Uthman [Aldad Miqnel] mpawo wakasika kuli nguwe, kuzwa waawo wakasansaila musenga kubusyu bwakwe. Uthman wakati kulinguwe: Ninzi chakachitika kuli nduwe? Al Miqdad wakati: Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam wakati: 'Eelyo nobona bantu kabatembaula, kosansaila bulongo kubusyu bwabo'. Twakaambilwa [Muhammad bin Al Mutsanna] a [Ibn Basyar] boonse bakati 'Twakaambilwa [Abdurrahman] kuzwa kuli [Sufyan] kuzwa kuli [Mansur]. Wakatwaambila [Uthman bin Abu Syaibah] wakatwaambila [Al Asyja'I Ubaidullah bin Ubaidurrahman] kuzwa kuli [Sufyan Ats Tsauri] kuzwa kuli [Al A'masy] a [Mansur] kuzwa kuli [Ibrahim] kuzwa kuli [Hammam] kuzwa kuli [Al Miqdaq] kuzwa kuli Mushinshimi sallalaahu walailam mbuli boobo.
Imam Muslim : 5324
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ حَدَّثَنِي أَبِي حَدَّثَنَا صَخْرٌ يَعْنِي ابْنَ جُوَيْرِيَةَ عَنْ نَافِعٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ حَدَّثَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَرَانِي فِي الْمَنَامِ أَتَسَوَّكُ بِسِوَاكٍ فَجَذَبَنِي رَجُلَانِ أَحَدُهُمَا أَكْبَرُ مِنْ الْآخَرِ فَنَاوَلْتُ السِّوَاكَ الْأَصْغَرَ مِنْهُمَا فَقِيلَ لِي كَبِّرْ فَدَفَعْتُهُ إِلَى الْأَكْبَرِ
Wakatwaambila [Nashr bin Ali Al Jahdhami] wakatwaambila [Taata] wakatwaambila [Shakhr bin Juwairiyah] kuzwa kuli [Nafi'] kuti [Abdullah bin Umar] wakamwaambila kuti Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam wakati: 'Ndakalota siwak mpawo umwi wakandinyamuna, umwi wakali mupati kwiinda umwi, mpawo ndakapa umwi siwak muniini akati kabo bobile, mpawo ndakaambilwa kuti: '-Komupa- mupati'. Mpawo ndakachipa kuli baalu''.
Imam Muslim : 5325
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مَعْرُوفٍ حَدَّثَنَا بِهِ سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ كَانَ أَبُو هُرَيْرَةَ يُحَدِّثُ وَيَقُولُ اسْمَعِي يَا رَبَّةَ الْحُجْرَةِ اسْمَعِي يَا رَبَّةَ الْحُجْرَةِ وَعَائِشَةُ تُصَلِّي فَلَمَّا قَضَتْ صَلَاتَهَا قَالَتْ لِعُرْوَةَ أَلَا تَسْمَعُ إِلَى هَذَا وَمَقَالَتِهِ آنِفًا إِنَّمَا كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُحَدِّثُ حَدِيثًا لَوْ عَدَّهُ الْعَادُّ لَأَحْصَاهُ
Wakatwaambila [Harun bin Ma'ruf] wakatwaambila [Sufyan bin Uyainah] kuzwa kuli [Hisyam] kuzwa kuli [wisi] wakati: Abu Hurairah wakaamba, wakati: Swiilila, O sikukkala mukaanda, swiilizya, O sikukkala mukaanda. Aawo [Aisyah] wakali kupaila. Nikwakamana kupaila, Aisyah wakati kuli Urwah: Sena tonamvwa eezyo anzyaakaamba? Mushinshimi sallallaahu 'alaihi wa Salam wakaambilizya buyo hadith, kuti umwi wabala, ulakonzya kuchita.
Imam Muslim : 5326
حَدَّثَنَا هَدَّابُ بْنُ خَالِدٍ الْأَزْدِيُّ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَكْتُبُوا عَنِّي وَمَنْ كَتَبَ عَنِّي غَيْرَ الْقُرْآنِ فَلْيَمْحُهُ وَحَدِّثُوا عَنِّي وَلَا حَرَجَ وَمَنْ كَذَبَ عَلَيَّ قَالَ هَمَّامٌ أَحْسِبُهُ قَالَ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ
Wakatwaambila [Haddab bin Khalid Al Azdi] wakatwaambila [Hammam] kuzwa kuli [Zaid bin Aslam] kuzwa kuli [Atho` bin Yasar] kuzwa kuli [Abu Sa'id Al Khudri] Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam wakati: 'Utalembe kuzwa kulindime, kufumbwa uulemba kuzwa kulindime kunze lya Qur' weelede kulubizya, mpawo ulembwa kuzwa aawo taakwe cinyonyoono. Kufumbwa uubeja mu -zina lyangu -Hammam wakati: Ndiyeya kuti -Zaid- wakati: chakuyanda, mpawo teelede kulibambila busena bwakwe kuzwa kuhelo'.
Imam Muslim : 5327
حَدَّثَنَا هَدَّابُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ صُهَيْبٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ كَانَ مَلِكٌ فِيمَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ وَكَانَ لَهُ سَاحِرٌ فَلَمَّا كَبِرَ قَالَ لِلْمَلِكِ إِنِّي قَدْ كَبِرْتُ فَابْعَثْ إِلَيَّ غُلَامًا أُعَلِّمْهُ السِّحْرَ فَبَعَثَ إِلَيْهِ غُلَامًا يُعَلِّمُهُ فَكَانَ فِي طَرِيقِهِ إِذَا سَلَكَ رَاهِبٌ فَقَعَدَ إِلَيْهِ وَسَمِعَ كَلَامَهُ فَأَعْجَبَهُ فَكَانَ إِذَا أَتَى السَّاحِرَ مَرَّ بِالرَّاهِبِ وَقَعَدَ إِلَيْهِ فَإِذَا أَتَى السَّاحِرَ ضَرَبَهُ فَشَكَا ذَلِكَ إِلَى الرَّاهِبِ فَقَالَ إِذَا خَشِيتَ السَّاحِرَ فَقُلْ حَبَسَنِي أَهْلِي وَإِذَا خَشِيتَ أَهْلَكَ فَقُلْ حَبَسَنِي السَّاحِرُ فَبَيْنَمَا هُوَ كَذَلِكَ إِذْ أَتَى عَلَى دَابَّةٍ عَظِيمَةٍ قَدْ حَبَسَتْ النَّاسَ فَقَالَ الْيَوْمَ أَعْلَمُ آلسَّاحِرُ أَفْضَلُ أَمْ الرَّاهِبُ أَفْضَلُ فَأَخَذَ حَجَرًا فَقَالَ اللَّهُمَّ إِنْ كَانَ أَمْرُ الرَّاهِبِ أَحَبَّ إِلَيْكَ مِنْ أَمْرِ السَّاحِرِ فَاقْتُلْ هَذِهِ الدَّابَّةَ حَتَّى يَمْضِيَ النَّاسُ فَرَمَاهَا فَقَتَلَهَا وَمَضَى النَّاسُ فَأَتَى الرَّاهِبَ فَأَخْبَرَهُ فَقَالَ لَهُ الرَّاهِبُ أَيْ بُنَيَّ أَنْتَ الْيَوْمَ أَفْضَلُ مِنِّي قَدْ بَلَغَ مِنْ أَمْرِكَ مَا أَرَى وَإِنَّكَ سَتُبْتَلَى فَإِنْ ابْتُلِيتَ فَلَا تَدُلَّ عَلَيَّ وَكَانَ الْغُلَامُ يُبْرِئُ الْأَكْمَهَ وَالْأَبْرَصَ وَيُدَاوِي النَّاسَ مِنْ سَائِرِ الْأَدْوَاءِ فَسَمِعَ جَلِيسٌ لِلْمَلِكِ كَانَ قَدْ عَمِيَ فَأَتَاهُ بِهَدَايَا كَثِيرَةٍ فَقَالَ مَا هَاهُنَا لَكَ أَجْمَعُ إِنْ أَنْتَ شَفَيْتَنِي فَقَالَ إِنِّي لَا أَشْفِي أَحَدًا إِنَّمَا يَشْفِي اللَّهُ فَإِنْ أَنْتَ آمَنْتَ بِاللَّهِ دَعَوْتُ اللَّهَ فَشَفَاكَ فَآمَنَ بِاللَّهِ فَشَفَاهُ اللَّهُ فَأَتَى الْمَلِكَ فَجَلَسَ إِلَيْهِ كَمَا كَانَ يَجْلِسُ فَقَالَ لَهُ الْمَلِكُ مَنْ رَدَّ عَلَيْكَ بَصَرَكَ قَالَ رَبِّي قَالَ وَلَكَ رَبٌّ غَيْرِي قَالَ رَبِّي وَرَبُّكَ اللَّهُ فَأَخَذَهُ فَلَمْ يَزَلْ يُعَذِّبُهُ حَتَّى دَلَّ عَلَى الْغُلَامِ فَجِيءَ بِالْغُلَامِ فَقَالَ لَهُ الْمَلِكُ أَيْ بُنَيَّ قَدْ بَلَغَ مِنْ سِحْرِكَ مَا تُبْرِئُ الْأَكْمَهَ وَالْأَبْرَصَ وَتَفْعَلُ وَتَفْعَلُ فَقَالَ إِنِّي لَا أَشْفِي أَحَدًا إِنَّمَا يَشْفِي اللَّهُ فَأَخَذَهُ فَلَمْ يَزَلْ يُعَذِّبُهُ حَتَّى دَلَّ عَلَى الرَّاهِبِ فَجِيءَ بِالرَّاهِبِ فَقِيلَ لَهُ ارْجِعْ عَنْ دِينِكَ فَأَبَى فَدَعَا بِالْمِئْشَارِ فَوَضَعَ الْمِئْشَارَ فِي مَفْرِقِ رَأْسِهِ فَشَقَّهُ حَتَّى وَقَعَ شِقَّاهُ ثُمَّ جِيءَ بِجَلِيسِ الْمَلِكِ فَقِيلَ لَهُ ارْجِعْ عَنْ دِينِكَ فَأَبَى فَوَضَعَ الْمِئْشَارَ فِي مَفْرِقِ رَأْسِهِ فَشَقَّهُ بِهِ حَتَّى وَقَعَ شِقَّاهُ ثُمَّ جِيءَ بِالْغُلَامِ فَقِيلَ لَهُ ارْجِعْ عَنْ دِينِكَ فَأَبَى فَدَفَعَهُ إِلَى نَفَرٍ مِنْ أَصْحَابِهِ فَقَالَ اذْهَبُوا بِهِ إِلَى جَبَلِ كَذَا وَكَذَا فَاصْعَدُوا بِهِ الْجَبَلَ فَإِذَا بَلَغْتُمْ ذُرْوَتَهُ فَإِنْ رَجَعَ عَنْ دِينِهِ وَإِلَّا فَاطْرَحُوهُ فَذَهَبُوا بِهِ فَصَعِدُوا بِهِ الْجَبَلَ فَقَالَ اللَّهُمَّ اكْفِنِيهِمْ بِمَا شِئْتَ فَرَجَفَ بِهِمْ الْجَبَلُ فَسَقَطُوا وَجَاءَ يَمْشِي إِلَى الْمَلِكِ فَقَالَ لَهُ الْمَلِكُ مَا فَعَلَ أَصْحَابُكَ قَالَ كَفَانِيهِمُ اللَّهُ فَدَفَعَهُ إِلَى نَفَرٍ مِنْ أَصْحَابِهِ فَقَالَ اذْهَبُوا بِهِ فَاحْمِلُوهُ فِي قُرْقُورٍ فَتَوَسَّطُوا بِهِ الْبَحْرَ فَإِنْ رَجَعَ عَنْ دِينِهِ وَإِلَّا فَاقْذِفُوهُ فَذَهَبُوا بِهِ فَقَالَ اللَّهُمَّ اكْفِنِيهِمْ بِمَا شِئْتَ فَانْكَفَأَتْ بِهِمْ السَّفِينَةُ فَغَرِقُوا وَجَاءَ يَمْشِي إِلَى الْمَلِكِ فَقَالَ لَهُ الْمَلِكُ مَا فَعَلَ أَصْحَابُكَ قَالَ كَفَانِيهِمُ اللَّهُ فَقَالَ لِلْمَلِكِ إِنَّكَ لَسْتَ بِقَاتِلِي حَتَّى تَفْعَلَ مَا آمُرُكَ بِهِ قَالَ وَمَا هُوَ قَالَ تَجْمَعُ النَّاسَ فِي صَعِيدٍ وَاحِدٍ وَتَصْلُبُنِي عَلَى جِذْعٍ ثُمَّ خُذْ سَهْمًا مِنْ كِنَانَتِي ثُمَّ ضَعْ السَّهْمَ فِي كَبِدِ الْقَوْسِ ثُمَّ قُلْ بِاسْمِ اللَّهِ رَبِّ الْغُلَامِ ثُمَّ ارْمِنِي فَإِنَّكَ إِذَا فَعَلْتَ ذَلِكَ قَتَلْتَنِي فَجَمَعَ النَّاسَ فِي صَعِيدٍ وَاحِدٍ وَصَلَبَهُ عَلَى جِذْعٍ ثُمَّ أَخَذَ سَهْمًا مِنْ كِنَانَتِهِ ثُمَّ وَضَعَ السَّهْمَ فِي كَبْدِ الْقَوْسِ ثُمَّ قَالَ بِاسْمِ اللَّهِ رَبِّ الْغُلَامِ ثُمَّ رَمَاهُ فَوَقَعَ السَّهْمُ فِي صُدْغِهِ فَوَضَعَ يَدَهُ فِي صُدْغِهِ فِي مَوْضِعِ السَّهْمِ فَمَاتَ فَقَالَ النَّاسُ آمَنَّا بِرَبِّ الْغُلَامِ آمَنَّا بِرَبِّ الْغُلَامِ آمَنَّا بِرَبِّ الْغُلَامِ فَأُتِيَ الْمَلِكُ فَقِيلَ لَهُ أَرَأَيْتَ مَا كُنْتَ تَحْذَرُ قَدْ وَاللَّهِ نَزَلَ بِكَ حَذَرُكَ قَدْ آمَنَ النَّاسُ فَأَمَرَ بِالْأُخْدُودِ فِي أَفْوَاهِ السِّكَكِ فَخُدَّتْ وَأَضْرَمَ النِّيرَانَ وَقَالَ مَنْ لَمْ يَرْجِعْ عَنْ دِينِهِ فَأَحْمُوهُ فِيهَا أَوْ قِيلَ لَهُ اقْتَحِمْ فَفَعَلُوا حَتَّى جَاءَتْ امْرَأَةٌ وَمَعَهَا صَبِيٌّ لَهَا فَتَقَاعَسَتْ أَنْ تَقَعَ فِيهَا فَقَالَ لَهَا الْغُلَامُ يَا أُمَّهْ اصْبِرِي فَإِنَّكِ عَلَى الْحَقِّ
Wakatwaambila [Haddab bin Khalid] wakatwaambila [Hammad bin Salamah] wakatwaambila [Tsabit] kuzwa kuli [Abdurrahman bin Abu Laila] kuzwa kuli [Shuhaib] Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam wakati: 'Kaindi, kakutanaba nduwe kwakali mwami, wakalijisi mulozi, aawo mwami naakachembede, ndakati kumwami mupati,' tumina mulombwana kulindime kuti andiyiisye masalamuzi'. Mpawo mulombwana umwi wakaboola kuli nguwe, wakayiisya masalamusi kumulombwana ooyu. -Musinzo- akati kamasalamuzi amwami wakali mupaizi. Mulombwana wakasika kuli mupaizi mpawo wakamvwa majwi aakwe, wakagambwa amajwi aamupaizi aboobo kuti wasika kuli simasalamuzi wakali kuyooumwa ncobeni. Mulombwana wakatongooka aatala aawa kumupaizi, wakati: 'Ikuti simasalamuzi kayanda kukuuma, koamba kuti: 'Mukwasyi wangu ulandikasya,' mpawo kuti koyoowa mukwasyi wako, koamba kuti: 'Simasalamuzi ulandikasya'. Muchiindi chiliboobu, bumwi buzuba wakaswena afwaafwi amunyama mupati wakali kusinkila bantu nzila, wakati, 'sunu ndiyooziba kuti naa simasalamuzi mubotu naa mupaizi mubotu'. Wakabweza bbwe mpawo wakati: 'O Allah, kuti koyanda makani aamupaizi kwiinda aamulozi, mpawo jaya munyama ooyu kuchitila kuti bantu bainde'. Wakawaala bbwe akulijaya, kuchitila kuti bantu bakonzye kwiinda. Wakaambila mupaizi eezi. Mupaizi wakati: 'Mwanaangu, lino uli kabotu kwiinda ndime alimwi makani aako asika mbuli mbondibona, uyooba amusunko, ikuti koli amusunko, utanditondezyi'. Mulombwana ooyu wakali kukonzya kuponya boofwu alimwi amalwazi aasiyene-siyene. Umwi wabeenzinyina mwami wakali moofwu wakamvwa, wakaboola kumulombwana wakaleta zipego zyiingi, wakati: 'Ndiponye mpawo uyoojana nzyondayobolola aawa'. Mulombwana wakati: 'Teendakaponya muntu pe, uuponya alikke ngu Allah, kuti kosyoma muli Nguwe, ndiyoopaila kuli Nguwe kuti akuponye'. Mweenzinyina wamwami wakasyoma mpawo mulombwana wakapaila kuli Allah mpawo wakapona. Mpoonya mweenzinyina wamwami wakaboola kumwami akukkala afwaafwi anguwe. Mwami wakati: 'Yebo, ino nguni wakaponya meso aako? ' Muntu wakasandula kuti: 'Mwami wangu'. Mwami wakati: 'Sena ulijisi Rabb kunze lyangu? ' Mwaalumi wakati: 'Rabb wangu a Rabb wako ngu Allah'. Mwami wakamujata akumupenzya kusikila wakamutondezya mulombwana mpawo mulombwana wakaletwa, mwami wakati: 'O mwanaangu, masalamusi aako alakonzya kuponya boofwu, hairpiece mpawo ulachita eezi azeezi'. Mulombwana wakati: 'Teensi ndime ndiponya, Allah alikke nguuponya'. Mwami wakamujata mpawo wakazumanana kumupenzya mpawo wakamutondezya kumupaizi. Mwami wakasika kuli mupaizi, mupaizi wakaletwa mpawo wakamwaambila kuti: 'Kosiya bukombi bwako'. Mupaizi tanaakayanda pe, aboobo mwami wakakumbila nsamu mpawo wakaibikka akati-kati kamutwe wakwe kuchitila kuti lubazu lwakwe lule ansi. Kuzwa waawo mweenzinyina wamwami wakaletwa mpawo wakamwaambila kuti: 'Kosiya bukombi bwako'. Mupaizi tanaakayanda pe, aboobo mwami wakakumbila nsamu mpawo wakaibikka akati-kati kamutwe wakwe kuchitila kuti lubazu lwakwe lule ansi. Kuzwa waawo mulombwana umwi wakaletwa mpawo wakabuzigwa kuti: 'Kosiya chikombelo chako'. Mulombwana ooyu tanaakayanda pe. Mpawo mwami wakamwaaba kuli nkamu yabasikalumamba bakwe, mwami wakati: 'Amumutole kuli eyi acilundu, amubweze, kuti kayanda kusiya bukombi bwakwe - amuleke - mpawo kuti katayandi, amusowe kuzwa atala aacilundu'. Bakamutola atala aacilundu mpawo mulombwana wakapaila kuti: 'O Allah, kondizula kuli mbabo mbuli mboyanda'. Zyakazo chaamba kuti kalundu kakabazungaanya mpawo boonse bakawa. Mulombwana wakajokela kunganda kusikila wakasika kunembo lyamwami. Mwami wakabuzya kuti: ‘Ino beenzinyokwe bali buti? ' Mulombwana wakasandula kuti: 'Allah ulandigwasya kuzwa kuli mbabo'. Mpoonya mwami wakamwaaba kuli nkamu yabasikalumamba bakwe, mwami wakati: 'Amumutole mubwaato akumutumina kunze aalwizi, kuti kayanda kusiya bukombi bwakwe - amutole awalo ng- mpawo kuti katayandi kusiya, komusowa'. Bakamutola akati kalwizi mpawo mulombwana wakapaila kuti: 'O Allah, kondizula kuzwa kuli mbabo mbuli mboyanda'. Zyakazo chaamba kuti bwato bwakavwunguluka mpawo boonse bakabbila mumaanzi. Mulombwana wakaya kunganda kusikila wakasika kunembo lyamwami. Mwami wakabuzya kuti: Ino beenzinyokwe bali buti? ' Mulombwana wakasandula kuti: 'Allah ulandigwasya kuzwa kuli mbabo'. Kuzwa waawo wakaambila mwami kuti: ‘Tokonzyi kundijaya kusikila ukacite ncendakwaambila.’ Mwami wakabuzya kuti: ‘Ino ulailila nzi? ' Mulombwana wakati: 'Kobunganya bantu boonse mubusena bupati mpawo undizabuke amutwe, kobweza musemo kuzwa mumugoti wangu mpawo waamba kuti: 'Muzina lya Allah, Rabb wamulombwana ooyu'. Kuti wachita oobo ulandijaya'. Kumamanino mwami wakachita. Wakabikka musemo akati ka musemo mpawo wakauuma, akwaamba kuti: 'Muzina lya Allah, Rabb wamulombwana ooyu'. Musemu wakaumwa mumutwe wamulombwana, mpawo mulombwana wakabikka janza lyakwe aawo musemo nkowakajata mpawo wakafwa. Bantu bakati: 'Tusyoma muli Rabb wamulombwana oyo'. Mpawo wakamutola kumwami mpawo wakamwaambila kuti: 'Sena ulizi kuti chintu nchowakali kulibilika, kuli Allah lino chakachitika kuli nduwe. Basyomi boonse'. Mwami mpawo wakalailila kuti kube mugelo mumugwagwa mpawo wakaumpa mulilo. Mwami wakati: 'Kufwumbwa uutakaki bukombi bwakwe, abikkwe muli mbubo'. Bakachita oobu kusikila mukaintu wakasika amwanaakwe, kwakali kulibonya mbuli kuti wakali kuyanda kupiluka musule kuchitila kuti atawi muzyiba lyamulilo, mpawo mwana wakati: 'Baama, amukkazyike moyo, masimpe muli atala akasimpe'.
Imam Muslim : 5328
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مَعْرُوفٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ وَتَقَارَبَا فِي لَفْظِ الْحَدِيثِ وَالسِّيَاقُ لِهَارُونَ قَالَا حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ مُجَاهِدٍ أَبِي حَزْرَةَ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الْوَلِيدِ بْنِ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ قَالَ خَرَجْتُ أَنَا وَأَبِي نَطْلُبُ الْعِلْمَ فِي هَذَا الْحَيِّ مِنْ الْأَنْصَارِ قَبْلَ أَنْ يَهْلِكُوا فَكَانَ أَوَّلُ مَنْ لَقِينَا أَبَا الْيَسَرِ صَاحِبَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَعَهُ غُلَامٌ لَهُ مَعَهُ ضِمَامَةٌ مِنْ صُحُفٍ وَعَلَى أَبِي الْيَسَرِ بُرْدَةٌ وَمَعَافِرِيَّ وَعَلَى غُلَامِهِ بُرْدَةٌ وَمَعَافِرِيَّ فَقَالَ لَهُ أَبِي يَا عَمِّ إِنِّي أَرَى فِي وَجْهِكَ سَفْعَةً مِنْ غَضَبٍ قَالَ أَجَلْ كَانَ لِي عَلَى فُلَانِ ابْنِ فُلَانٍ الْحَرَامِيِّ مَالٌ فَأَتَيْتُ أَهْلَهُ فَسَلَّمْتُ فَقُلْتُ ثَمَّ هُوَ قَالُوا لَا فَخَرَجَ عَلَيَّ ابْنٌ لَهُ جَفْرٌ فَقُلْتُ لَهُ أَيْنَ أَبُوكَ قَالَ سَمِعَ صَوْتَكَ فَدَخَلَ أَرِيكَةَ أُمِّي فَقُلْتُ اخْرُجْ إِلَيَّ فَقَدْ عَلِمْتُ أَيْنَ أَنْتَ فَخَرَجَ فَقُلْتُ مَا حَمَلَكَ عَلَى أَنْ اخْتَبَأْتَ مِنِّي قَالَ أَنَا وَاللَّهِ أُحَدِّثُكَ ثُمَّ لَا أَكْذِبُكَ خَشِيتُ وَاللَّهِ أَنْ أُحَدِّثَكَ فَأَكْذِبَكَ وَأَنْ أَعِدَكَ فَأُخْلِفَكَ وَكُنْتَ صَاحِبَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكُنْتُ وَاللَّهِ مُعْسِرًا قَالَ قُلْتُ آللَّهِ قَالَ اللَّهِ قُلْتُ آللَّهِ قَالَ اللَّهِ قُلْتُ آللَّهِ قَالَ اللَّهِ قَالَ فَأَتَى بِصَحِيفَتِهِ فَمَحَاهَا بِيَدِهِ فَقَالَ إِنْ وَجَدْتَ قَضَاءً فَاقْضِنِي وَإِلَّا أَنْتَ فِي حِلٍّ فَأَشْهَدُ بَصَرُ عَيْنَيَّ هَاتَيْنِ وَوَضَعَ إِصْبَعَيْهِ عَلَى عَيْنَيْهِ وَسَمْعُ أُذُنَيَّ هَاتَيْنِ وَوَعَاهُ قَلْبِي هَذَا وَأَشَارَ إِلَى مَنَاطِ قَلْبِهِ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَقُولُ مَنْ أَنْظَرَ مُعْسِرًا أَوْ وَضَعَ عَنْهُ أَظَلَّهُ اللَّهُ فِي ظِلِّهِ قَالَ فَقُلْتُ لَهُ أَنَا يَا عَمِّ لَوْ أَنَّكَ أَخَذْتَ بُرْدَةَ غُلَامِكَ وَأَعْطَيْتَهُ مَعَافِرِيَّكَ وَأَخَذْتَ مَعَافِرِيَّهُ وَأَعْطَيْتَهُ بُرْدَتَكَ فَكَانَتْ عَلَيْكَ حُلَّةٌ وَعَلَيْهِ حُلَّةٌ فَمَسَحَ رَأْسِي وَقَالَ اللَّهُمَّ بَارِكْ فِيهِ يَا ابْنَ أَخِي بَصَرُ عَيْنَيَّ هَاتَيْنِ وَسَمْعُ أُذُنَيَّ هَاتَيْنِ وَوَعَاهُ قَلْبِي هَذَا وَأَشَارَ إِلَى مَنَاطِ قَلْبِهِ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَقُولُ أَطْعِمُوهُمْ مِمَّا تَأْكُلُونَ وَأَلْبِسُوهُمْ مِمَّا تَلْبَسُونَ وَكَانَ أَنْ أَعْطَيْتُهُ مِنْ مَتَاعِ الدُّنْيَا أَهْوَنَ عَلَيَّ مِنْ أَنْ يَأْخُذَ مِنْ حَسَنَاتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ ثُمَّ مَضَيْنَا حَتَّى أَتَيْنَا جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ فِي مَسْجِدِهِ وَهُوَ يُصَلِّي فِي ثَوْبٍ وَاحِدٍ مُشْتَمِلًا بِهِ فَتَخَطَّيْتُ الْقَوْمَ حَتَّى جَلَسْتُ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْقِبْلَةِ فَقُلْتُ يَرْحَمُكَ اللَّهُ أَتُصَلِّي فِي ثَوْبٍ وَاحِدٍ وَرِدَاؤُكَ إِلَى جَنْبِكَ قَالَ فَقَالَ بِيَدِهِ فِي صَدْرِي هَكَذَا وَفَرَّقَ بَيْنَ أَصَابِعِهِ وَقَوَّسَهَا أَرَدْتُ أَنْ يَدْخُلَ عَلَيَّ الْأَحْمَقُ مِثْلُكَ فَيَرَانِي كَيْفَ أَصْنَعُ فَيَصْنَعُ مِثْلَهُ أَتَانَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَسْجِدِنَا هَذَا وَفِي يَدِهِ عُرْجُونُ ابْنِ طَابٍ فَرَأَى فِي قِبْلَةِ الْمَسْجِدِ نُخَامَةً فَحَكَّهَا بِالْعُرْجُونِ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَيْنَا فَقَالَ أَيُّكُمْ يُحِبُّ أَنْ يُعْرِضَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ فَخَشَعْنَا ثُمَّ قَالَ أَيُّكُمْ يُحِبُّ أَنْ يُعْرِضَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ فَخَشَعْنَا ثُمَّ قَالَ أَيُّكُمْ يُحِبُّ أَنْ يُعْرِضَ اللَّهُ عَنْهُ قُلْنَا لَا أَيُّنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَإِنَّ أَحَدَكُمْ إِذَا قَامَ يُصَلِّي فَإِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى قِبَلَ وَجْهِهِ فَلَا يَبْصُقَنَّ قِبَلَ وَجْهِهِ وَلَا عَنْ يَمِينِهِ وَلْيَبْصُقْ عَنْ يَسَارِهِ تَحْتَ رِجْلِهِ الْيُسْرَى فَإِنْ عَجِلَتْ بِهِ بَادِرَةٌ فَلْيَقُلْ بِثَوْبِهِ هَكَذَا ثُمَّ طَوَى ثَوْبَهُ بَعْضَهُ عَلَى بَعْضٍ فَقَالَ أَرُونِي عَبِيرًا فَقَامَ فَتًى مِنْ الْحَيِّ يَشْتَدُّ إِلَى أَهْلِهِ فَجَاءَ بِخَلُوقٍ فِي رَاحَتِهِ فَأَخَذَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَعَلَهُ عَلَى رَأْسِ الْعُرْجُونِ ثُمَّ لَطَخَ بِهِ عَلَى أَثَرِ النُّخَامَةِ فَقَالَ جَابِرٌ فَمِنْ هُنَاكَ جَعَلْتُمْ الْخَلُوقَ فِي مَسَاجِدِكُمْ سِرْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزْوَةِ بَطْنِ بُوَاطٍ وَهُوَ يَطْلُبُ الْمَجْدِيَّ بْنَ عَمْرٍو الْجُهَنِيَّ وَكَانَ النَّاضِحُ يَعْقُبُهُ مِنَّا الْخَمْسَةُ وَالسِّتَّةُ وَالسَّبْعَةُ فَدَارَتْ عُقْبَةُ رَجُلٍ مِنْ الْأَنْصَارِ عَلَى نَاضِحٍ لَهُ فَأَنَاخَهُ فَرَكِبَهُ ثُمَّ بَعَثَهُ فَتَلَدَّنَ عَلَيْهِ بَعْضَ التَّلَدُّنِ فَقَالَ لَهُ شَأْ لَعَنَكَ اللَّهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ هَذَا اللَّاعِنُ بَعِيرَهُ قَالَ أَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ انْزِلْ عَنْهُ فَلَا تَصْحَبْنَا بِمَلْعُونٍ لَا تَدْعُوا عَلَى أَنْفُسِكُمْ وَلَا تَدْعُوا عَلَى أَوْلَادِكُمْ وَلَا تَدْعُوا عَلَى أَمْوَالِكُمْ لَا تُوَافِقُوا مِنْ اللَّهِ سَاعَةً يُسْأَلُ فِيهَا عَطَاءٌ فَيَسْتَجِيبُ لَكُمْ سِرْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى إِذَا كَانَتْ عُشَيْشِيَةٌ وَدَنَوْنَا مَاءً مِنْ مِيَاهِ الْعَرَبِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ رَجُلٌ يَتَقَدَّمُنَا فَيَمْدُرُ الْحَوْضَ فَيَشْرَبُ وَيَسْقِينَا قَالَ جَابِرٌ فَقُمْتُ فَقُلْتُ هَذَا رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ رَجُلٍ مَعَ جَابِرٍ فَقَامَ جَبَّارُ بْنُ صَخْرٍ فَانْطَلَقْنَا إِلَى الْبِئْرِ فَنَزَعْنَا فِي الْحَوْضِ سَجْلًا أَوْ سَجْلَيْنِ ثُمَّ مَدَرْنَاهُ ثُمَّ نَزَعْنَا فِيهِ حَتَّى أَفْهَقْنَاهُ فَكَانَ أَوَّلَ طَالِعٍ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَتَأْذَنَانِ قُلْنَا نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَأَشْرَعَ نَاقَتَهُ فَشَرِبَتْ شَنَقَ لَهَا فَشَجَتْ فَبَالَتْ ثُمَّ عَدَلَ بِهَا فَأَنَاخَهَا ثُمَّ جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْحَوْضِ فَتَوَضَّأَ مِنْهُ ثُمَّ قُمْتُ فَتَوَضَّأْتُ مِنْ مُتَوَضَّإِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَهَبَ جَبَّارُ بْنُ صَخْرٍ يَقْضِي حَاجَتَهُ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِيُصَلِّيَ وَكَانَتْ عَلَيَّ بُرْدَةٌ ذَهَبْتُ أَنْ أُخَالِفَ بَيْنَ طَرَفَيْهَا فَلَمْ تَبْلُغْ لِي وَكَانَتْ لَهَا ذَبَاذِبُ فَنَكَّسْتُهَا ثُمَّ خَالَفْتُ بَيْنَ طَرَفَيْهَا ثُمَّ تَوَاقَصْتُ عَلَيْهَا ثُمَّ جِئْتُ حَتَّى قُمْتُ عَنْ يَسَارِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخَذَ بِيَدِي فَأَدَارَنِي حَتَّى أَقَامَنِي عَنْ يَمِينِهِ ثُمَّ جَاءَ جَبَّارُ بْنُ صَخْرٍ فَتَوَضَّأَ ثُمَّ جَاءَ فَقَامَ عَنْ يَسَارِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِيَدَيْنَا جَمِيعًا فَدَفَعَنَا حَتَّى أَقَامَنَا خَلْفَهُ فَجَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْمُقُنِي وَأَنَا لَا أَشْعُرُ ثُمَّ فَطِنْتُ بِهِ فَقَالَ هَكَذَا بِيَدِهِ يَعْنِي شُدَّ وَسَطَكَ فَلَمَّا فَرَغَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَا جَابِرُ قُلْتُ لَبَّيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ إِذَا كَانَ وَاسِعًا فَخَالِفْ بَيْنَ طَرَفَيْهِ وَإِذَا كَانَ ضَيِّقًا فَاشْدُدْهُ عَلَى حَقْوِكَ سِرْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَانَ قُوتُ كُلِّ رَجُلٍ مِنَّا فِي كُلِّ يَوْمٍ تَمْرَةً فَكَانَ يَمَصُّهَا ثُمَّ يَصُرُّهَا فِي ثَوْبِهِ وَكُنَّا نَخْتَبِطُ بِقِسِيِّنَا وَنَأْكُلُ حَتَّى قَرِحَتْ أَشْدَاقُنَا فَأُقْسِمُ أُخْطِئَهَا رَجُلٌ مِنَّا يَوْمًا فَانْطَلَقْنَا بِهِ نَنْعَشُهُ فَشَهِدْنَا أَنَّهُ لَمْ يُعْطَهَا فَأُعْطِيَهَا فَقَامَ فَأَخَذَهَا سِرْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى نَزَلْنَا وَادِيًا أَفْيَحَ فَذَهَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْضِي حَاجَتَهُ فَاتَّبَعْتُهُ بِإِدَاوَةٍ مِنْ مَاءٍ فَنَظَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمْ يَرَ شَيْئًا يَسْتَتِرُ بِهِ فَإِذَا شَجَرَتَانِ بِشَاطِئِ الْوَادِي فَانْطَلَقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى إِحْدَاهُمَا فَأَخَذَ بِغُصْنٍ مِنْ أَغْصَانِهَا فَقَالَ انْقَادِي عَلَيَّ بِإِذْنِ اللَّهِ فَانْقَادَتْ مَعَهُ كَالْبَعِيرِ الْمَخْشُوشِ الَّذِي يُصَانِعُ قَائِدَهُ حَتَّى أَتَى الشَّجَرَةَ الْأُخْرَى فَأَخَذَ بِغُصْنٍ مِنْ أَغْصَانِهَا فَقَالَ انْقَادِي عَلَيَّ بِإِذْنِ اللَّهِ فَانْقَادَتْ مَعَهُ كَذَلِكَ حَتَّى إِذَا كَانَ بِالْمَنْصَفِ مِمَّا بَيْنَهُمَا لَأَمَ بَيْنَهُمَا يَعْنِي جَمَعَهُمَا فَقَالَ الْتَئِمَا عَلَيَّ بِإِذْنِ اللَّهِ فَالْتَأَمَتَا قَالَ جَابِرٌ فَخَرَجْتُ أُحْضِرُ مَخَافَةَ أَنْ يُحِسَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِقُرْبِي فَيَبْتَعِدَ وَقَالَ مُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ فَيَتَبَعَّدَ فَجَلَسْتُ أُحَدِّثُ نَفْسِي فَحَانَتْ مِنِّي لَفْتَةٌ فَإِذَا أَنَا بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُقْبِلًا وَإِذَا الشَّجَرَتَانِ قَدْ افْتَرَقَتَا فَقَامَتْ كُلُّ وَاحِدَةٍ مِنْهُمَا عَلَى سَاقٍ فَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَفَ وَقْفَةً فَقَالَ بِرَأْسِهِ هَكَذَا وَأَشَارَ أَبُو إِسْمَعِيلَ بِرَأْسِهِ يَمِينًا وَشِمَالًا ثُمَّ أَقْبَلَ فَ
Twakaambilwa a [Harun bin Ma'ruf] a [Muhammad bin Abbad], hadith yabo boonse bobile ilikozyenye mpawo bupanduluzi bwa matan butobela mbubwa Harun, boonse bakati: Twakaambilwa a [Hatim bin Isma'il] kuzwa kuli [Ya'qub bin Mujahid Abu Hazrah] kuzwa kuli [Udah bin Udah bin Udah bin Ashbad] ooyo wakati: Bataata andime twakayinka kuyooiya kumunzi ooyu wa Ansar kabatanafwa. Muntu wakusaanguna ngotwakaswaangana anguwe wakali [Abu Al Yasar], mweenzinyina wa Rasulullah Sallallahu 'alaihi wa Salam, wakali amuzike ngwaakajisi, wakanyamwide nsapato zyiingi, Abu Al Yasar wakasamide chisani cha Ma'afiri mpawo muzike wakwe awalo wakasamide chisani cha Ma'afiri. Taata wakati kulinguwe: O malume wangu, masimpe ndabona zitondezyo zyabukali kubusyu bwako. wakati: mbombubo. So and so bin so and so wakajisi cikwelete kuli ndime, Ndakayinka kumukwasyi wakwe, ndakamwaanzya mpawo ndakaamba majwi mpawo bakati: Peepe. Mpawo kwakazwa mwana wakajisi mwida lyamupika, ndakabuzya kuti: Ino uso uli kuli? wakati: wakamvwa jwi lyako. Kuzwa waawo baama bangu, Arikah, bakanjila mpawo ndakati: Kozwa okuno, ndilizyi kale nkobede. Ndakabuzya kuti: Nkaambo nzi ncondisisa? Wakasandula kuti: Ime, muli Allah, ndiyookwaambila, tandibeji pe, muli Allah, ndakali kuyoowa kukubuzya mpawo ndakabeja mpawo ndakakusyomezya mpawo ndakatyola. Uli mweenzinyina wa Rasulullah Sallallahu 'alaihi wa Salam mpawo mebo, kuli Allah, ndili mumapenzi. Ndaamba kuti: Allah. wakasandula kuti: Allah. Ndaamba kuti: Allah. wakasandula kuti: Allah. Ndaamba kuti: Allah. wakasandula kuti: Allah. Mpoonya wakabweza cipepa akucipukuta ajanza lyakwe, wakati: Kuti koli amali, kobbadala alimwi kuti kotakwe ulaangulukide. Kubona kwameso aangu obile - wakabikka minwe yakwe kumenso aakwe - kumvwa kwamatwi aangu obile akumvwisisisya moyo wangu - wakatondezya busena bwamoyo wakwe - wakabona Mutumwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wa Salam kaamba kuti: 'Kufwumbwa uuimika muntu uukatazya naa kumuvwuna kuzwa kuzikwelete zyakwe, Allah uyoomukwabilila mumweenzule wakwe'. Wakati: Mpawo ndakati kulinguwe: O malume, kuti wakabweza chisani chamuzike wako, wakabweza muzike wako wa ma'afiri, wakabweza chisani chakwe cha ma'firi mpawo wakamubikka chisani chako, masimpe yebo inga wasama zintu zyakusama mpawo awalo ulakonzya kusama zintu zyakusama. Wakandifwusa mutwe mpawo wakapaila kuti: O Allah, komulongezye. O mwana wamuzyukulu wangu, kubona kwameso aangu obile - wakabikka minwe yakwe kumeso aakwe - kumvwa kwamatwi aangu obile akumvwisisisya moyo wangu - wakatondezya busena bwamoyo wakwe - wakabona Mutumwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wa Salam kaamba kuti: 'Kobapa chakulya kuzwa kuli ceeco ncolya mpawo ubape zizwaato kuzwa kuli ceeco ncolya mpawo ubape zizwaato kuzwa kuli nduwe, eezyo nzibotu zyanyika eeyi' nkuubauba kulindime kwiinda nguwe kubweza bubotu bwangu mubuzuba bwabubuke. Twakayinka kusikila twakasika kuli [Jabir bin Abdullah] ku mosque yakwe, wakali kupaila kasamide shati ndyaakalivwumbide. Ndakali kwiinda bantu kusikila ndakakkala aakati ka Jabir a Qibla. Ndakamwaambila kuti: Allah akufwide luzyalo, nkaambo nzi ncopaila kosamide cisani comwe alimwi cisani cako cili kumbali? Wakatondeezya janza lyakwe kuchifuwa changu mbuli boobu - wakatandabika minwe yakwe mpawo wayikonya, wakati: Ndiyanda mufubafuba mbuli nduwe kuti aboole kulindime abone ncondichita kuchitila kuti akonzye kuchikkopa. Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam chimwi chiindi wakaboola kulindiswe mu mosque yesu aawo naakali kunyamuna mutabi wa Ibn Tab, wakabona kuti kwakali bulo kumbali lya mosque mpawo wakawukunkumuna amutabi, mpawo wakacengulukila kulindiswe mpawo wakatubuzya kuti: 'Ino nguni akati kanu uuyanda kuti azwe kuli nguwe?' wakati: twakotama. Wakabuzya alimwi kuti: 'Nguni akati kanu uuyanda kuti Allah amuzwe?' Twakasandula kuti: Peepe, O Mutumwa wa Allah. Wakati: 'Masimpe, aawo umwi wanu nakomba, Allah Tabaraka wa Ta'ala uli kunembo lyakwe, aboobo utachiswi. h kuya kubusyu bwakwe naa kululyo lwakwe, mate kulumwensyi, munsi lyakuulu kwakwe kwalumwensyi. Alimwi kuti katakonzyi kulijata kusikila waswida mate naa kufwusa nsingo, weelede kuchita azisani zyakwe mbuli boobu." Wakavwungaila zizwaato zyakwe antoomwe mpawo wakati: "Nditondezye mafuta aa za'faran." Mpawo mulombwana umwi wamukowa wakafwambaana kuya kumukwasyi wakwe mpawo wakaboola kajisi musamu wamafuta mujanza lyakwe, mpawo Rasulullah sallahulahi walahilai wasalaulai mpawo wakasambila amutwe wacibuno mpawo wakawusanzya aamubili wakasyeede Jabir wakati: Ooko nkomupa tununkilizyo twako twakukomba. akati kabasikweenzya ngamela kuzwa ku Ansar bakazinguluka ngamela yakwe, mpawo wakatanta. Wakaswida ngamela yakwe pesi yakaumuna, mpawo wakaambila ngamela yakwe kuti: Hus, akusinganye Allah Mpawo Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam wakabuzya kuti: 'Ino nguni wakasinganya ngamela?' Wakasandula kuti: Ndime, O Mutumwa wa Allah. Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam wakati: 'Koya ansi, utanjili muchintu chilichose chitukilwa. Utapailili zintu zibyaabi kuli nduwe, utapailili zintu zibyaabi kubana bako, utapailili zintu zibyaabi akaambo kabuvwubi bwako, utaswiilili aawo mipailo ya Allah niyaingulwa mpawo ulakupede. Twakayinka a Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam kusikila kumangolezya. Twakasika kuli limwi lyamaanzi aaku Arabia mpawo Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam wakati: 'Nguni uuyanda kweenda kunembo lyesu akubambulula chikala, mpawo wanywa mpawo watupa chakunywa' Jabir wakati: Ndakanyampuka mpawo ndakati: Ndime, O Mutumwa wa Allah. Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam wakati: 'Nguni umbi uli a Jabir?' Jabbar bin Shakhr wakanyampuka. Twakayinka kumugoti mpawo twakakwela bbakete lyomwe naa zyobile kuzwa mumugoti. Twakaigwisya ansi mpawo twakayikwelela kusikila yazula maanzi. Muntu wakusaanguna kutuswaangana wakali Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam, wakabuzya kuti: 'Sena nywebo nobabili mulazumizya?' Twakaingula kuti: Iyi, O Mutumwa wa Allah. wakasezya mutwe wa ngamela yakwe, ngamela yakwe mpawo yakanywa, wakajata ntambo mpawo ngamela yakwe yakatandabika mawulu akuyoya. Kuzwa waawo wakachisandula mpawo wakachivwuuma. Mpawo Mushinshimi sallallaahu 'alaihi wa Salam wakayinka kumugoti mpawo wasamba. Ndakanyampuka mpawo ndakachita kusamba kwangu kubelesya maanzi aakusamba aakasyaala kuzwa kuli Rasulullah Sallallahu 'alaihi wa Salam. Jabbar bin Shakhr mpawo wakaunka kuyoolyookezya mpawo Mushinshimi sallallaahu 'alaihi wa Salam wakanyampuka kuti akakombe. Ndakasama chikumba, ndakali kuyanda kuchitandabika pesi tensi chakasika. Chivwumbyo chakajisi mamanino mpawo ndakachisandula, mpawo ndakachitandabika aakati kamagolelo obile mpawo ndakachisinkila ansingo yangu. Mpawo ndakaboola akwiima kulumwensyi lwa Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam. Wakajata janza lyangu mpawo wandisandula kuti andibike kululyo lwakwe. Kuzwa waawo Jabbar bin Shakhr wakasika. Wakasamba mpawo wakaboola akwiima kulumwensyi lwa Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam, mpawo wakajata maanza esu mpawo twakabikkwa musule lyakwe. Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam wakandibona pesi teensi ndakamvwa pe, kuzwa waawo ndakamvwisisisya mpawo wakatondeezya ajanza lyakwe, wakali kwaamba kuti koanga aakati. Nikwakamana kupaila, Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam wakati: 'O Jabir!' Ndakasandula kuti: Iyi, O Mutumwa wa Allah. Wakati: 'Ikuti bbaaji kalilamfu, kolitandabika aakati kamagolelo obile mpawo kuti kalifwiifwi, kolianga atala aachiwuno chako'. Chimwi chiindi twakali kweenda aMusinsimi sallallaahu 'alaihi wa Salam mpawo umwi awumwi wesu wakali kulya date lyomwe abuzuba. Wakayinyonka mpawo wakabikka muzisani zyakwe, mpawo twakagwisya musamu kuchitila kuti matu azwe Twakali kulya kusikila milomo yesu yachisa. Ndakonka, umwi akati kesu wakasweeka buzuba bumwi. Mpawo twakayinka kuyooyandaula mpawo twakabweza. Twakamupa bumboni kuti tanaakapegwa - mweelwe wamazuba- mpawo wakapegwa. Wakanyampuka mpawo wakabweza. Chimwi chiindi twakayinka aMufutuli sallallaahu 'alaihi wa Salam kusikila twakaima mumumpata mupati. Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam wakayinka kuyoomanizya mulimo wakwe, ndakamutobela kuzwa musule kandijisi nkomo yamaanzi. Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam wakalanga koonse koonse, taakwe nchaakabona chakuvwumba. Zyakajanwa kuti kuli misamu yobile kunkomwe ya kkuti. Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam wakayinka kuli umwi wabo mpawo wakabweza mutabi wawo, wakati: 'Kotamika ansi nkaambo kandime, akuzumizyigwa a Allah'. Mutabi wakakotamika anguwe mbuli ngamela ijisi nsingo yakapangwa amweendelezi wayo, kusikila naakasika kumusamu umbi mpawo wakajata mutabi umwi, wakati: 'Kotamina ansi nkaambo kangu, akuzumizyigwa a Allah'. Mutabi awalo wakakotama. Naakamana kuba akati kabo bobile, wakabaswaanganya, wakati: 'Amuswaangane andime, akuzumizyigwa a Allah'. Boonse bobile balikamantene. Jabir wakati: Ndakachijana chakufwambaana nkaambo ndakali kulibilika kuti Rasulullah Sallallahu 'alaihi wa Salam ulakonzya kumvwa kubako kwangu afwaafwi anguwe aboobo ulakonzya kuzwa. Muhammad bin Abbad wakaamba mumakani aakwe kuti: Wakeenda mpawo ndakakkala kandili kwaambuula ndemwini. Ndakalanga kumbali mpawo ndakajana kuti Musinsimi sallallaahu 'alaihi wa Salam wakaboola mpawo ndakajana kuti misamu yobile yakali kumweka. Umwi aumwi wabo wiimvwi achisamu chakwe. Ndakabona Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam kaimvwi mpawo wakachita chitondezyo amutwe wakwe mbuli boobu - Abu Isma'il wakatondezya amutwe wakwe kululyo akulumwensyi - mpawo wakaboola. Naakasika kunembo lyangu, wakandibuzya kuti: 'Heyi Jabir, sena wabona nkondiimvwi?' Ndakaingula kuti: Iyi, O Mutumwa wa Allah'. Wakati: ‘Kamuya kuzisamu zyobile, mukosole mutabi umwi aumwi, mpoonya akuzileta okuno. Waakusika aawo mpundiimvwi, kogwisya mutabi omwe kululyo lwako amwi kuzwa kulumwensyi lwako.' Jabir wakati: Ndakanyampuka mpawo ndakabweza bbwe, ndakatyola mpawo ndakalola kusikila lyakabosya, nindakamana kuya kuzisamu zyobile, ndakagela mitabi yazisamu zyobile. Ndakapiluka akumukwela kusikila ndakaima aawo Mushinshimi sallallaahu 'alaihi wa Salam nkwaakaimvwi. Ndakagwisya mutabi omwe kuzwa kululyo lwangu mpawo umwi kuzwa kulumwensyi lwako, kuzwa waawo ndakayinka kuli Mutumwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wa Salam, ndakati: Ndakachita, O Mutumwa wa Allah, mpawo eecho nchintu nzi? Wakasandula kuti: 'Ndakainda muzyuumbwe zyobile oomo bantu bakali kukkala mulinzizyo mobakali kusubulwa, kwiinda mukukombelezya kwangu, ndakali kuyanda kuti zyoonse zyobile zibe mumuni kufwumbwa buyo kuti mitabi yobile yakacili kuteta'. Mpawo twakasika kuchiinga chabasikalumamba mpawo Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam wakati: 'O Jabir, kwiita maanzi aakusamba!' Ndakati: 'Maanzi aakusamba, maanzi aakusamba, maanzi aakusamba'. Ndakati: O Mutumwa wa Allah, teensi ndakajana nikuba dosi lyamaanzi mukabunga. Kwakali maanzi aakutontozya aa Ansar aa Mutumwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wa Salam muchibiya chakwe chiyumu achibiya chachisamu mpawo wakandaambila kuti: 'Koya kuli umwi Al Ansari ukabone naa kuli maanzi masyoonto muchikombe.' Ndakayinka kuli nguwe mpawo ndakalanga chibiya, teensi ndakajana chintu kunze lyadonsi lyamaanzi kumamanino aachibiya, kuti ndatila inga lyayuma. Kuzwa waawo ndakayinka kuli Mutumwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wa Salam, ndakati: O Mutumwa wa Allah, teensi ndakajana chintu pele buyo donsi lyamaanzi kumamanino aachibiya, kuti ndakatila anze lyakali kuyooyuma. wakati: 'Koya ukalete okuno'. Ndakachibweza mpawo wakachibweza amaanza aakwe. Wakaamba majwi aatali kabotu Nindakazyiba kuti ninzi, wakachijata amaanza obile, mpawo wakandipa, wakati: 'O Jabir, koita chibiya chipati'. Ndaita: Chibiya chipati, O nkamu. Mpawo ndakabweza mpawo ndakachibikka kunembo lya Mutumwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wa Salam, wakatondeezya chibiya ajanza lyakwe mbuli boobu - Jabir wakatandabika janza lyakwe, wakatandabika minwe yakwe mpawo wakaibikka munsi lyachibiya. Wakati: 'Kobweza, O Jabir, mpawo utile alindime akwaamba kuti: 'Bismillaah'. Ndakamutilila mpawo ndakati: Bismillaah. Ndakabona maanzi kazwa akati kaminwe ya Mutumwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wa Salam mpawo chibiya chipati chakazwa maanzi mpawo chakazula kusikila chazula, mpawo wakati: 'O Jabir, koita ooyo uuyanda maanzi'. Jabir wakati: Bantu balaboola akunywa kusikila bakkutila. Mpawo ndakati: Sena kuli uuchiyanda maanzi? Mpawo Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam wakanyamuna janza lyakwe kuzwa muchikopo chipati chakazwide maanzi. Bantu bakatongooka nzala kuli Mutumwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wa Salam mpawo wakati: 'Allah amupe chakulya'. mpawo twakayinka kunkomwe yalwizi, maanzi akatanta mpawo nswi yakanjila mpawo twakayasya mulilo afwaafwi, twakajika mpawo twakayoka mpawo twakalya kusikila twakakkuta. Jabir wakati: Ime, boobo a boobo a boobo a boobo - wakabala kusikila kubantu bosanwe - wakanjila mumenso aakwe, taakwe wakatubona kusikila twakazwa anze. Twakabweza nsingo yakwe yomwe mpawo twakaibamba, mpawo twakaita mwaalumi mupati mukabunga, nkamela mpati kwiinda boonse mukabunga asikutanta pillion mupati mukabunga, wakanjila munsi lyalyo kakwiina kusezya mutwe wakwe.
Imam Muslim : 5329
حَدَّثَنِي سَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ أَعْيَنَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَقَ قَالَ سَمِعْتُ الْبَرَاءَ بْنَ عَازِبٍ يَقُولُا جَاءَ أَبُو بَكْرٍ الصِّدِّيقُ إِلَى أَبِي فِي مَنْزِلِهِ فَاشْتَرَى مِنْهُ رَحْلًا فَقَالَ لِعَازِبٍ ابْعَثْ مَعِيَ ابْنَكَ يَحْمِلْهُ مَعِي إِلَى مَنْزِلِي فَقَالَ لِي أَبِي احْمِلْهُ فَحَمَلْتُهُ وَخَرَجَ أَبِي مَعَهُ يَنْتَقِدُ ثَمَنَهُ فَقَالَ لَهُ أَبِي يَا أَبَا بَكْرٍ حَدِّثْنِي كَيْفَ صَنَعْتُمَا لَيْلَةَ سَرَيْتَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ نَعَمْ أَسْرَيْنَا لَيْلَتَنَا كُلَّهَا حَتَّى قَامَ قَائِمُ الظَّهِيرَةِ وَخَلَا الطَّرِيقُ فَلَا يَمُرُّ فِيهِ أَحَدٌ حَتَّى رُفِعَتْ لَنَا صَخْرَةٌ طَوِيلَةٌ لَهَا ظِلٌّ لَمْ تَأْتِ عَلَيْهِ الشَّمْسُ بَعْدُ فَنَزَلْنَا عِنْدَهَا فَأَتَيْتُ الصَّخْرَةَ فَسَوَّيْتُ بِيَدِي مَكَانًا يَنَامُ فِيهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي ظِلِّهَا ثُمَّ بَسَطْتُ عَلَيْهِ فَرْوَةً ثُمَّ قُلْتُ نَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَأَنَا أَنْفُضُ لَكَ مَا حَوْلَكَ فَنَامَ وَخَرَجْتُ أَنْفُضُ مَا حَوْلَهُ فَإِذَا أَنَا بِرَاعِي غَنَمٍ مُقْبِلٍ بِغَنَمِهِ إِلَى الصَّخْرَةِ يُرِيدُ مِنْهَا الَّذِي أَرَدْنَا فَلَقِيتُهُ فَقُلْتُ لِمَنْ أَنْتَ يَا غُلَامُ فَقَالَ لِرَجُلٍ مِنْ أَهْلِ الْمَدِينَةِ قُلْتُ أَفِي غَنَمِكَ لَبَنٌ قَالَ نَعَمْ قُلْتُ أَفَتَحْلُبُ لِي قَالَ نَعَمْ فَأَخَذَ شَاةً فَقُلْتُ لَهُ انْفُضْ الضَّرْعَ مِنْ الشَّعَرِ وَالتُّرَابِ وَالْقَذَى قَالَ فَرَأَيْتُ الْبَرَاءَ يَضْرِبُ بِيَدِهِ عَلَى الْأُخْرَى يَنْفُضُ فَحَلَبَ لِي فِي قَعْبٍ مَعَهُ كُثْبَةً مِنْ لَبَنٍ قَالَ وَمَعِي إِدَاوَةٌ أَرْتَوِي فِيهَا لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِيَشْرَبَ مِنْهَا وَيَتَوَضَّأَ قَالَ فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَرِهْتُ أَنْ أُوقِظَهُ مِنْ نَوْمِهِ فَوَافَقْتُهُ اسْتَيْقَظَ فَصَبَبْتُ عَلَى اللَّبَنِ مِنْ الْمَاءِ حَتَّى بَرَدَ أَسْفَلُهُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ اشْرَبْ مِنْ هَذَا اللَّبَنِ قَالَ فَشَرِبَ حَتَّى رَضِيتُ ثُمَّ قَالَ أَلَمْ يَأْنِ لِلرَّحِيلِ قُلْتُ بَلَى قَالَ فَارْتَحَلْنَا بَعْدَمَا زَالَتْ الشَّمْسُ وَاتَّبَعَنَا سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكٍ قَالَ وَنَحْنُ فِي جَلَدٍ مِنْ الْأَرْضِ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أُتِينَا فَقَالَ لَا تَحْزَنْ إِنَّ اللَّهَ مَعَنَا فَدَعَا عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَارْتَطَمَتْ فَرَسُهُ إِلَى بَطْنِهَا أُرَى فَقَالَ إِنِّي قَدْ عَلِمْتُ أَنَّكُمَا قَدْ دَعَوْتُمَا عَلَيَّ فَادْعُوَا لِي فَاللَّهُ لَكُمَا أَنْ أَرُدَّ عَنْكُمَا الطَّلَبَ فَدَعَا اللَّهَ فَنَجَا فَرَجَعَ لَا يَلْقَى أَحَدًا إِلَّا قَالَ قَدْ كَفَيْتُكُمْ مَا هَاهُنَا فَلَا يَلْقَى أَحَدًا إِلَّا رَدَّهُ قَالَ وَوَفَى لَنَا و حَدَّثَنِيهِ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ ح و حَدَّثَنَاه إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ كِلَاهُمَا عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْبَرَاءِ قَالَ اشْتَرَى أَبُو بَكْرٍ مِنْ أَبِي رَحْلًا بِثَلَاثَةَ عَشَرَ دِرْهَمًا وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمَعْنَى حَدِيثِ زُهَيْرٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ و قَالَ فِي حَدِيثِهِ مِنْ رِوَايَةِ عُثْمَانَ بْنِ عُمَرَ فَلَمَّا دَنَا دَعَا عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَاخَ فَرَسُهُ فِي الْأَرْضِ إِلَى بَطْنِهِ وَوَثَبَ عَنْهُ وَقَالَ يَا مُحَمَّدُ قَدْ عَلِمْتُ أَنَّ هَذَا عَمَلُكَ فَادْعُ اللَّهَ أَنْ يُخَلِّصَنِي مِمَّا أَنَا فِيهِ وَلَكَ عَلَيَّ لَأُعَمِّيَنَّ عَلَى مَنْ وَرَائِي وَهَذِهِ كِنَانَتِي فَخُذْ سَهْمًا مِنْهَا فَإِنَّكَ سَتَمُرُّ عَلَى إِبِلِي وَغِلْمَانِي بِمَكَانِ كَذَا وَكَذَا فَخُذْ مِنْهَا حَاجَتَكَ قَالَ لَا حَاجَةَ لِي فِي إِبِلِكَ فَقَدِمْنَا الْمَدِينَةَ لَيْلًا فَتَنَازَعُوا أَيُّهُمْ يَنْزِلُ عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَنْزِلُ عَلَى بَنِي النَّجَّارِ أَخْوَالِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ أُكْرِمُهُمْ بِذَلِكَ فَصَعِدَ الرِّجَالُ وَالنِّسَاءُ فَوْقَ الْبُيُوتِ وَتَفَرَّقَ الْغِلْمَانُ وَالْخَدَمُ فِي الطُّرُقِ يُنَادُونَ يَا مُحَمَّدُ يَا رَسُولَ اللَّهِ يَا مُحَمَّدُ يَا رَسُولَ اللَّهِ
Wandaambila kuti [Salamah bin Syabib] wakatwaambila [Al Hasan bin A'yan] wakatwaambila kuti [Zuhair] wakatwaambila [Abu Ishaq] wakati: Ndakamvwa [Al Bara` bin Azib] kaamba kuti: Abu Bakr Ash Shiddiq wakaboola kuli bataata aawo mpobakali kukkala mpawo Abu Bakr wakaula munyama wakutanta, mpawo wakati kuli Azib kuti amulete mwanaangu kuti: ng'anda. Taata wangu wakandaambila kuti: Koleta. Ndakamutola anguwe abataata kuti bakabbadale muulo. Taata wakati kulinguwe: Heyi [Abu Bakr], ndaambile, ino nywebo nobabili mwakali kuchitaanzi masiku aawo nomwakali kweenda a Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam? Abu Bakr wakati: Iyi. Twakeenda masiku woonse kusikila aakati kamasikati. Mugwagwa wakaliimvwi nji mpawo taakwe wakainda kusikila bbwe pati lyakasumpulwa kulindiswe, lyakatupa mumvwula mpawo tiilyakali kujanika ku -mimuni- yazuba musule. Twakaima afwaafwi mpawo twakaswena afwaafwi amwala. Amaanza aangu, ndakabamba busena bwakuti Mushinshimi sallallaahu 'alaihi wa Salam alale munsi lyabbwe, mpawo ndakatandabika zizwaato zyakabambwa aboya bwabanyama atala lyawo, ndakati: Koona, O Mutumwa wa Allah, ndilakulanganya nkaambo kako. Wakaunka koona mpawo ndakaunka kuyoomulanga. Kwakajanwa kuti kwakali mweembezi wampongo wakaboola ampongo zyakwe kubbwe pati, wakali kuyanda busena bwakuyubila mbubonya mbuli ndiswe. Ndakabuzya kuti: Ino uli wani, muzike? Wakasandula kuti: Ncamuntu umwi kuzwa kubantu baku Medina. Ndakabuzya kuti: Sena kuli malili mumpongo yako? Wakasandula kuti: Iyi. Ndakabuzya kuti: Sena ulakonzya kundifwida nsoni? Wakasandula kuti: Iyi. Wakabweza mpongo mpawo wasalazya chibbeeke chamukaka kuzwa kumasusu, bulongo abulongo -Walo -Abu Ishaq- wakati: Ndakabona Al Bara` kauma janza lyakwe kulubazu lumwi naakali kusalazya - mpawo wakandikama mugilazi lyakajisi malili masyoonto mukati. Abu Bakr wakati: Ndakaleta chibiya oomo Mufutuli sallallaahu 'alaihi wa Salam mwaakanywa akusamba. Wakati: Mpawo ndakayinka kuli Mushinshimi sallallaahu 'alaihi wa Salam mpo tiindakamubusya pe, pesi kwakajanika kuti wakabuka achiindi eecho, mpawo ndakabikka maanzi aamukaka kusikila munsi lyakatontola, mpawo ndakati: O Mutumwa wa Allah, konywa malili aaya. Wakanywa kusikila ndakakkomana. Kuzwa waawo wakati: 'Sena teensi chiindi chakuunka'. Ndakaingula kuti: Mbombubo. Twakazwa aawo zuba nilyakasika kujwe, aawo Suraqah bin Malik wakatutobela nitwakali munyika iitakwe maanzi. Ndakati: O Mutumwa wa Allah, twaswaigwa. Wakati: 'Utabi abuumba, masimpe Allah uli andiswe'. Mpawo Mutumwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wa Salam wakapailila bubi kuli nguwe kusikila bbiza lyakwe lyakawida mumatope kusikila mwida, mpawo wakati: Ndilizi kuti nyoonse mulapailila bubi kulindime, lino amupailile kuli Allah, muli Allah ndiyoomupa zyoonse nzyomulomba. Mpawo Allah wakapaila mpawo Suraqah wakakwabililwa mpawo wakapiluka. Taakwe ngwaakaswaangana pesi wakati: Ndilijisi zyakuzula kuli nduwe, walo - Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam - tako pe. Taakwe ngwaakaswaangana pesi wakabapilusya. Abu Bakr wakati: wakazuzikizya chisyomezyo chakwe kulindiswe. Wandibuzya [Zuhair bin Harb] wakatwaambila [Uthman bin Umar]. Twakaambilwa kuti [Ishaq bin Ibrahim] wakatwaambila [An Nadhr bin Syumail] boonse bobile [Isra`il bin Abu Ishaq] kuzwa ku [Al Bara`] bakaamba kuti: Abu Bakr wakaula munyama wakukkwela kuzwa kuli bataata aama dirham aali kkumi atutatu, wakaamba hadith iijisi bupanduluzi bwa hadith ya Zuhair kuzwa kuli Abu Ishaq, Hadith mukwaamba kwakwe kuzwa kuli Rasulullah Uthman bin Umar: Chiindi Suraqah bin Malik naakaswena afwaafwi, Rasulullah Shallallahu 'alaihi wa Salam wakamupailila mpawo bbiza lyakwe lyakabbila ansi kusikila mwida mpawo Suraqah wakanyampuka mpawo wakati: O Muhammad, ndilizi kuti eechi nchichito chako, kopaila kuli Allah kuti andivwune kuli ceeco ncendakajana, mpawo ayebo Ndiyoomofwaazya muntu uuli musule lyangu. Eeyi ninkomo yangu yamusemo, kobweza musemo omwe nkaambo uyoozabuka nkamela yangu abazike bangu mubusena obu awa, ndalomba kuti ubweze ncoyanda. Wakati: 'Tandiyandi nkamela zyako pe'. Toonse totatwe twakali ku Medina masiku mpawo bakalwana kuti ino nguni uunga walesya Musinsimi sallallaahu 'alaihi wa Salam. Wakati: 'Amukkale abana ba Najjar, bamaama ba Abdul Muthallib, ndilabalemeka nkaambo kaako'. Baalumi abamakaintu bakatanta atala aamaanda, bana ababelesi bakamwaikide mumigwagwa, bakaita kuti: O Muhammad, O Mutumwa wa Allah, O Muhammad, O Mutumwa wa Allah.
Imam Muslim : 5330
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ قَالَ هَذَا مَا حَدَّثَنَا أَبُو هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ أَحَادِيثَ مِنْهَا وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قِيلَ لِبَنِي إِسْرَائِيلَ ادْخُلُوا الْبَابَ سُجَّدًا وَقُولُوا حِطَّةٌ يُغْفَرْ لَكُمْ خَطَايَاكُمْ فَبَدَّلُوا فَدَخَلُوا الْبَابَ يَزْحَفُونَ عَلَى أَسْتَاهِهِمْ وَقَالُوا حَبَّةٌ فِي شَعَرَةٍ
Wakatwaambila [Muhammad bin Rafi'] wakatwaambila [Abdurrazzaq] wakatwaambila [Ma'mar] kuzwa kuli [Hammam bin Munabbih] wakati: Eezi nzizyo [Abu Hurairah] nzyaakatwaambila kuzwa kuli Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam, mpawo wakaamba bamwi akati kabo: Rasulullah sallallaahu 'alaihi' Salai wakati: Bana ba Isilayeli: 'Amunjile kumulyango kamufwugama akwaamba kuti: 'Hitthah' - amulekelele zibi zyanu - Uyoomulekelela ncobeni kulubizya kwanu mpawo basanduka akunjila mumulyango kumwi kabavwundauka amatako mpawo baamba kuti: 'Habbah -mbuto- mufulawa''.
Imam Muslim : 5331
حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ بُكَيْرٍ النَّاقِدُ وَالْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَ عَبْدٌ حَدَّثَنِي و قَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ يَعْنُونَ ابْنَ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ وَهُوَ ابْنُ كَيْسَانَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ تَابَعَ الْوَحْيَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبْلَ وَفَاتِهِ حَتَّى تُوُفِّيَ وَأَكْثَرُ مَا كَانَ الْوَحْيُ يَوْمَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Wakandaambila [Amru bin Muhammad bin Bukair An Naqid], [Al Hasan bin Ali Al Hulwani] a [Abdu bin Humaid] wakati Abdu: wakandaambila, mpawo bamwi bakaamba kuti: Watwaambila [Ya'qub bin Ibrahim bin Sa'ad] wakatwaambila [Taata] kuzwa kuli [Salih bin Kaisan] kuzwa kuli An Hab [I] Hald Hald: Malik] kuti Allah 'azza wajalla wakamanizya kuyubununwa kwa Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam katanafwa
Imam Muslim : 5332
حَدَّثَنِي أَبُو خَيْثَمَةَ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ وَهُوَ ابْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ أَنَّ الْيَهُودَ قَالُوا لِعُمَرَ إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ آيَةً لَوْ أُنْزِلَتْ فِينَا لَاتَّخَذْنَا ذَلِكَ الْيَوْمَ عِيدًا فَقَالَ عُمَرُ إِنِّي لَأَعْلَمُ حَيْثُ أُنْزِلَتْ وَأَيَّ يَوْمٍ أُنْزِلَتْ وَأَيْنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَيْثُ أُنْزِلَتْ أُنْزِلَتْ بِعَرَفَةَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاقِفٌ بِعَرَفَةَ قَالَ سُفْيَانُ أَشُكُّ كَانَ يَوْمَ جُمُعَةٍ أَمْ لَا يَعْنِي { الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي }
Ndakaambilwa [Abu Khaitsamah bin Harb] a [Muhammad bin Al Mutsanna], malembe aa Ibn Al Mutsanna, oonse obile aamba kuti: Twakaambilwa kuti [Abdurrahman bin Mahdi] wakatwaambila [Sufyan] kuzwa kuli [Qais bin Muslim] kuzwa kuli [Thariq bin Shihab], baJuuda bakaambila [Umar] kuti: nowakabalwa Verseni, Versi . naakayubununwa kulindiswe, nitwakali kunga twachita kuti buzuba oobo bube buzuba bwakulyookezya: 'Ncobeni ndilizi kuti kapango kakayubununwa lili, buzuba buli kapango nkokakayubununwa alimwi akuti Mushinshimi sallallaahu 'alaihi wa Salam wakali kuli aawo kapango naakayubununwa. Kapango aaka kakasika ku Arafah aawo Musinsimi sallallaahu 'alaihi wa Salam wuquf ku Arafah. Sufyan wakati: Ndiladooneka kuti naa muli Bwasanu naa pe, chaamba kuti: 'Mubuzuba obu ndakuzuzikizya bukombi bwako akuzuzikizya zilongezyo zyangu kuli nduwe'. -Al Maa`idah: 3-
Imam Muslim : 5333
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَاللَّفْظُ لِأَبِي بَكْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ قَالَ قَالَتْ الْيَهُودُ لِعُمَرَ لَوْ عَلَيْنَا مَعْشَرَ يَهُودَ نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةَ { الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمْ الْإِسْلَامَ دِينًا } نَعْلَمُ الْيَوْمَ الَّذِي أُنْزِلَتْ فِيهِ لَاتَّخَذْنَا ذَلِكَ الْيَوْمَ عِيدًا قَالَ فَقَالَ عُمَرُ فَقَدْ عَلِمْتُ الْيَوْمَ الَّذِي أُنْزِلَتْ فِيهِ وَالسَّاعَةَ وَأَيْنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ نَزَلَتْ نَزَلَتْ لَيْلَةَ جَمْعٍ وَنَحْنُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِعَرَفَاتٍ
Wakatwaambila [Abu Bakr bin Abu Syaibah] a [Abu Kuraib] lugwalo lwa Abu Bakr, wakati: Wakatwaambila [Abdullah bin Idris] kuzwa kuli [wisi] kuzwa kuli [Qais bin Muslim] kuzwa kuli [Thariq bin Shihab] wakati: BaJuuda bakati kuli [Umar]: Ikuti nitwakatuma maJuda aaya, sunu: ndakalondola bukombi bwako, mpawo ndakajisi zilongezyo zyangu zizulide, mpawo ndakazumizya kuti Izilamu yaba bukombi bwako'. -Al Maa`idah: 3- tulizyi kuti buzuba kapango nkaakayubununwa, masimpe tulachita kuti buzuba oobo bube buzuba bwakulyookezya. Umar wakati: Ndilizi buzuba achiindi kapango nkaakayubununwa aawo Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam nkwaakabede aawo kapango nkaakayubununwa, kapango kakasika masiku aakubungana kwesu nitwakali a Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam ku Arafah.
Imam Muslim : 5334
و حَدَّثَنِي عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ أَخْبَرَنَا أَبُو عُمَيْسٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ مِنْ الْيَهُودِ إِلَى عُمَرَ فَقَالَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ آيَةٌ فِي كِتَابِكُمْ تَقْرَءُونَهَا لَوْ عَلَيْنَا نَزَلَتْ مَعْشَرَ الْيَهُودِ لَاتَّخَذْنَا ذَلِكَ الْيَوْمَ عِيدًا قَالَ وَأَيُّ آيَةٍ قَالَ { الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمْ الْإِسْلَامَ دِينًا } فَقَالَ عُمَرُ إِنِّي لَأَعْلَمُ الْيَوْمَ الَّذِي نَزَلَتْ فِيهِ وَالْمَكَانَ الَّذِي نَزَلَتْ فِيهِ نَزَلَتْ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِعَرَفَاتٍ فِي يَوْمِ جُمُعَةٍ
Ndaambilwa kuti [Abdu bin Humaid] wakatwaambila kuti [Ja'far bin Aun] wakatwaambila kuti [Abu Umais] kuzwa kuli [Qais bin Muslim] kuzwa kuli [Thariq bin Shihab] wakati: MuJuda wakaboola kuli [Umar] mpawo wakati: O Amirul Mu'minin, kuli kapango mubbuku lyako ndyowakabala, ikuti kapango ako kakasika kulindiswe, nitwakachita muJuuda sunu. Umar wakabuzya: Ino kapango nzi? Wakasandula kuti: 'Sunu ndakulondola bukombi bwako, mpawo ndazuzikizya zilongezyo zyangu kuli nduwe, mpawo ndazumizya kuti Izilamu ibe bukombi bwako'. -Al Maa`idah: 3- Umar wakati: Masimpe, ndilizi buzuba abusena ooko kapango aaka nkokakayubununwa, kapango kakayubununwa kuli Mutumwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wa Salam ku Arafah muli Bwasanu.
Imam Muslim : 5335
حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ سَرْحٍ وَحَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى التُّجِيبِيُّ قَالَ أَبُو الطَّاهِرِ حَدَّثَنَا و قَالَ حَرْمَلَةُ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَأَلَ عَائِشَةَ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ { وَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَى فَانْكِحُوا مَا طَابَ لَكُمْ مِنْ النِّسَاءِ مَثْنَى وَثُلَاثَ وَرُبَاعَ } قَالَتْ يَا ابْنَ أُخْتِي هِيَ الْيَتِيمَةُ تَكُونُ فِي حَجْرِ وَلِيِّهَا تُشَارِكُهُ فِي مَالِهِ فَيُعْجِبُهُ مَالُهَا وَجَمَالُهَا فَيُرِيدُ وَلِيُّهَا أَنْ يَتَزَوَّجَهَا بِغَيْرِ أَنْ يُقْسِطَ فِي صَدَاقِهَا فَيُعْطِيَهَا مِثْلَ مَا يُعْطِيهَا غَيْرُهُ فَنُهُوا أَنْ يَنْكِحُوهُنَّ إِلَّا أَنْ يُقْسِطُوا لَهُنَّ وَيَبْلُغُوا بِهِنَّ أَعْلَى سُنَّتِهِنَّ مِنْ الصَّدَاقِ وَأُمِرُوا أَنْ يَنْكِحُوا مَا طَابَ لَهُمْ مِنْ النِّسَاءِ سِوَاهُنَّ قَالَ عُرْوَةُ قَالَتْ عَائِشَةُ ثُمَّ إِنَّ النَّاسَ اسْتَفْتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ هَذِهِ الْآيَةِ فِيهِنَّ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { يَسْتَفْتُونَكَ فِي النِّسَاءِ قُلْ اللَّهُ يُفْتِيكُمْ فِيهِنَّ وَمَا يُتْلَى عَلَيْكُمْ فِي الْكِتَابِ فِي يَتَامَى النِّسَاءِ اللَّاتِي لَا تُؤْتُونَهُنَّ مَا كُتِبَ لَهُنَّ وَتَرْغَبُونَ أَنْ تَنْكِحُوهُنَّ } قَالَتْ وَالَّذِي ذَكَرَ اللَّهُ تَعَالَى أَنَّهُ { يُتْلَى عَلَيْكُمْ فِي الْكِتَابِ } الْآيَةُ الْأُولَى الَّتِي قَالَ اللَّهُ فِيهَا { وَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَى فَانْكِحُوا مَا طَابَ لَكُمْ مِنْ النِّسَاءِ } قَالَتْ عَائِشَةُ وَقَوْلُ اللَّهِ فِي الْآيَةِ الْأُخْرَى { وَتَرْغَبُونَ أَنْ تَنْكِحُوهُنَّ } رَغْبَةَ أَحَدِكُمْ عَنْ الْيَتِيمَةِ الَّتِي تَكُونُ فِي حَجْرِهِ حِينَ تَكُونُ قَلِيلَةَ الْمَالِ وَالْجَمَالِ فَنُهُوا أَنْ يَنْكِحُوا مَا رَغِبُوا فِي مَالِهَا وَجَمَالِهَا مِنْ يَتَامَى النِّسَاءِ إِلَّا بِالْقِسْطِ مِنْ أَجْلِ رَغْبَتِهِمْ عَنْهُنَّ و حَدَّثَنَا الْحَسَنُ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ جَمِيعًا عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ أَنَّهُ سَأَلَ عَائِشَةَ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ { وَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَى } وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمِثْلِ حَدِيثِ يُونُسَ عَنْ الزُّهْرِيِّ وَزَادَ فِي آخِرِهِ مِنْ أَجْلِ رَغْبَتِهِمْ عَنْهُنَّ إِذَا كُنَّ قَلِيلَاتِ الْمَالِ وَالْجَمَالِ
Wandaambila [Abu Ath Thahir Ahmad bin Amru bin Sarh] a [Harmalah bin Yahya At Tujibi] wakati Abu Ath Thahir: Watwaambila, mpawo Harmalah wakati: Wandaambila [Ibnu Wahab] wandaambila [Yunus] kuzwa kuli [Ibnu Shihab] wandaambila [Urwah bin] Zubair kuti wakabuzya jwi lya Allah: 'Alimwi kuti yebo kolibilika aatala akubula bululami mumakani aabana bamucaala, mpawo kokwata bamakaintu bobile, naa botatwe, naa bone bali kabotu kuli nduwe'. -An Nisaa`: 3- Aisyah wakati: O muzyukulu wangu, eecho chaamba musimbi uutakwe bazyali uuli aansi aabweendelezi bwasikulanganya -mpawo- ulaabila -lubono lwakwe mpawo sikulanganya ulagambwa abuvubi bwamwana mucaala mpawo sikulanganya uyanda kumukwata -amakanze- aakumuchita munzila iitaluzi mpawo wamupa chimwi chintu chikozyenye kwiinda nguwe, mpawo balakasigwa kubakwata kunze lyakuti bachite bululami kuli mbabo akuti babape mali manji mpawo bakalailila kuti bakwate bamakaintu bakali kabotu kuli mbabo kunze lyabana bamucaala. Urwah wakati: Aisyah wakati: Mpawo bantu bakalomba Mutumwa wa Allah (luumuno azilongezyo zya Allaah zibe alinguwe) kuti abape fatwa nikwakamana kapango aaka aatala ambabo - banakazi bamucaala - mpawo Allah 'azza wajalla wakayubununa kapango aaka: 'Mpawo bakakumbila fatwa aatala abanakazi, kabati: 'Allah ngonguwe wakakupa fatwa aatala ambabo mpawo wakabala muli Book banakazi batakwe bazyali kuti teewakabapede nzyobakali kuyanda kuchita aawo nowakali kuyanda kubakwata'. -An Nisaa`: 127- Aisyah wakati: Alimwi eezyo Allah Ta'ala nzyaakaamba nzizyo zyakabalwa kuli nduwe mu Qur'an mukapango kainda kaamba majwi aa Allah: 'Alimwi kuti kolibilikide aatala akutachita bululami mumakani aabana bamucaala mpawo kokwata bamakaintu bali kabotu kuli nduwe'. -An Nisaa`: 3- Aisyah wakati: Mpawo Allah waamba mukapango kambi: 'Nokuba kuti uyanda kubakwata,' -An Nisaa`: 127- nkutayanda kwaumwi wanu kumwanakazi mucaala uuli munsi lyako nkaambo ulaa lubono lusyoonto alimwi tali mubotu pe. Aboobo, balakasyigwa kukwata akaambo kazintu nzyobayandisya kuzwa kubuvwubi abubotu bwabamakaintu batakwe bazyali kunze lyabululami akaambo kakutayanda bamakaintu batakwe bazyali. Watwaambila [Al Hasan Al Hulwani] a [Abdu bin Humaid] zyoonse kuzwa kuli [Ya'qub bin Ibrahim bin Sa'ad] wakatwaambila [taata] kuzwa kuli [Salih] kuzwa kuli [Ibn Shihab] wakandaambila [Urwah] kuti wakabuzya [Aisyah] aatala ajwi lya Allah: 'Alimwi kuti kolibilikide aatala akutachita luzyalo,' Nisaa`: 3- wakaamba hadith kuti hadith ya Yunus kuzwa kuli Az Zuhri mpawo wakayungizya kumamanino kuti: Akaambo kakutayanda bamakaintu batakwe bazyali bajisi lubono lusyoonto alimwi batakwe bubotu
Imam Muslim : 5336
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ فِي قَوْله { وَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَى } قَالَتْ أُنْزِلَتْ فِي الرَّجُلِ تَكُونُ لَهُ الْيَتِيمَةُ وَهُوَ وَلِيُّهَا وَوَارِثُهَا وَلَهَا مَالٌ وَلَيْسَ لَهَا أَحَدٌ يُخَاصِمُ دُونَهَا فَلَا يُنْكِحُهَا لِمَالِهَا فَيَضُرُّ بِهَا وَيُسِيءُ صُحْبَتَهَا فَقَالَ { إِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَى فَانْكِحُوا مَا طَابَ لَكُمْ مِنْ النِّسَاءِ } يَقُولُ مَا أَحْلَلْتُ لَكُمْ وَدَعْ هَذِهِ الَّتِي تَضُرُّ بِهَا
Wakatwaambila [Abu Bakr bin Abu Syaibah] a [Abu Kuraib] boonse bobile bakati: Wakatwaambila [Abu Usamah] wakatwaambila [Hisham] kuzwa kuli [wisi] kuzwa kuli [Aisha] aatala ajwi lya Allah: 'Alimwi kuti kolibilikide aatala akutachita bululami kuli bamakaintu batakwe bazyali,' -An Nisaa: `3- wakayubununwa: aatala amuntu umwi, wakalijisi mwanakazi wakanyina bazyali, wakali sikulanganya mpawo wakali sikukona wakwe. Mukaintu mucaala wakalijisi buvubi, taakwe umbi ngwaakali kukonzya kuzundana aawe kunze lyakwe. Taakwe naakamukwata akaambo kabuvwubi bwakwe aboobo inga camuchisa akumunyonganya kulanganya kwakwe. Mpawo wakati: 'Alimwi kuti koli mumapenzi aakutachita bululami mumakani aabana bamucaala mpawo kokwata bamakaintu bali kabotu kuli nduwe'. -An Nisaa`: 3- Wakati: Tandikuchiti kuti ube amulawu kuli nduwe mpawo ndileke mwanakazi ooyu uuli muntenda nkaambo kaako.
Imam Muslim : 5337
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ فِي قَوْله { وَمَا يُتْلَى عَلَيْكُمْ فِي الْكِتَابِ فِي يَتَامَى النِّسَاءِ اللَّاتِي لَا تُؤْتُونَهُنَّ مَا كُتِبَ لَهُنَّ وَتَرْغَبُونَ أَنْ تَنْكِحُوهُنَّ } قَالَتْ أُنْزِلَتْ فِي الْيَتِيمَةِ تَكُونُ عِنْدَ الرَّجُلِ فَتَشْرَكُهُ فِي مَالِهِ فَيَرْغَبُ عَنْهَا أَنْ يَتَزَوَّجَهَا وَيَكْرَهُ أَنْ يُزَوِّجَهَا غَيْرَهُ فَيَشْرَكُهُ فِي مَالِهِ فَيَعْضِلُهَا فَلَا يَتَزَوَّجُهَا وَلَا يُزَوِّجُهَا غَيْرَهُ
Wakatwaambila [Abu Bakr bin Abu Syaibah] wakatwaambila [Abdah bin Sulaiman] kuzwa kuli [Hisham] kuzwa kuli [wisi] kuzwa kuli [Aisyah] aatala amajwi aakwe: 'Alimwi nchowakaambilwa kuli nduwe mu Koran: 354 -alimwi a fatwa- aatala abamakaintu batakwe bazyali kuti teewakabapede eecho nchowakali kuyanda kuti bakwate, mbabo'. -An Nisaa`: 127- Aisyah wakati: -Kapango aaka- kakayubununwa kujatikizya mwanakazi wamuntu umwi wakanyina bazyali. Mukaintu mucaala wakamubikkilizya muzintu zyakwe mpawo wakayanda kumukwata. Taakwe naakali kuyanda kuti mukaintu mucaala akwate mwaalumi umbi akubikkilizyigwa mulubono lwakwe, aboobo wakamupa kuti zintu zikatazye kwiinda mukutamukwata akutamukwata kumwaalumi umbi.
Imam Muslim : 5338
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ أَخْبَرَنَا هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ فِي قَوْله { يَسْتَفْتُونَكَ فِي النِّسَاءِ قُلْ اللَّهُ يُفْتِيكُمْ فِيهِنَّ } الْآيَةَ قَالَتْ هِيَ الْيَتِيمَةُ الَّتِي تَكُونُ عِنْدَ الرَّجُلِ لَعَلَّهَا أَنْ تَكُونَ قَدْ شَرِكَتْهُ فِي مَالِهِ حَتَّى فِي الْعَذْقِ فَيَرْغَبُ يَعْنِي أَنْ يَنْكِحَهَا وَيَكْرَهُ أَنْ يُنْكِحَهَا رَجُلًا فَيَشْرَكُهُ فِي مَالِهِ فَيَعْضِلُهَا
Wakatwaambila [Abu Kuraib] wakatwaambila [Abu Usamah] wakatwaambila [Hisham] kuzwa kuli [wisi] kuzwa kuli [Aisha] aatala amajwi aakwe: 'Alimwi bakulomba fatwa aatala abamakaintu. Amwaambe kuti: 'Allah ulakupa fatwa aatala ambabo'. -An Nisaa`: 127- Aisyah wakati: Mukaintu mucaala uuli amuntu umwi, ambweni ulabikkilizya mwaalumi mubuvubi bwakwe kusikila kumasaansa, mpawo uyanda kumukwata, tayandi kumukwata kumwaalumi umbi kuchitila kuti chibikkilizyigwe mubuvubi bwakwe mpawo wamupa mapenzi.
Imam Muslim : 5339
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ فِي قَوْله { وَمَنْ كَانَ فَقِيرًا فَلْيَأْكُلْ بِالْمَعْرُوفِ } قَالَتْ أُنْزِلَتْ فِي وَالِي مَالِ الْيَتِيمِ الَّذِي يَقُومُ عَلَيْهِ وَيُصْلِحُهُ إِذَا كَانَ مُحْتَاجًا أَنْ يَأْكُلَ مِنْهُ
Wakatwaambila [Abu Bakr bin Abu Syaibah] wakatwaambila [Abdah bin Sulayman] kuzwa kuli [Hisyam] kuzwa kuli [wisi] [Aisha] aatala amajwi aakwe: 'Alimwi kufumbwa mucete, ulakonzya kulya kuzwa kuli eezyo zyeelede'. -An Nisaa`: 6- Aisyah wakati: -kapango aaka- kakayubununwa aatala asikulanganya lubono lwakwe, mucaala uulanganya akubambulula, ulakonzya kulya kuzwa mulinjiyo kuti wayanda.
Imam Muslim : 5340
و حَدَّثَنَاه أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ فِي قَوْله تَعَالَى { وَمَنْ كَانَ غَنِيًّا فَلْيَسْتَعْفِفْ وَمَنْ كَانَ فَقِيرًا فَلْيَأْكُلْ بِالْمَعْرُوفِ } قَالَتْ أُنْزِلَتْ فِي وَلِيِّ الْيَتِيمِ أَنْ يُصِيبَ مِنْ مَالِهِ إِذَا كَانَ مُحْتَاجًا بِقَدْرِ مَالِهِ بِالْمَعْرُوفِ و حَدَّثَنَاه أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا هِشَامٌ بِهَذَا الْإِسْنَادِ
Twakaambilwa kuti [Abu Kuraib] wakatwaambila [Abu Usamah] wakatwaambila [Hisyam] kuzwa kuli [wisi] kuzwa kuli [Aisha] aatala amajwi aakwe: 'Kufumbwa - akati kabasikulela - uukonzya, aleke kulya lubono lwamucaala - mpawo kufumbwa mucete, mpawo ulakonzya kulya lubono lweelede'. -An Nisaa`: 6- Aisyah wakati: Kwakayubununwa aatala amuntu uulanganya mucaala, ulakonzya kubelesya mali aakwe kuti kayanda lubono lwakwe munzila yeelede. Wakatwaambila kuti [Abu Kuraib] wakatwaambila kuti [Ibn Numair] wakatwaambila [Hisham] a sanad eeyi.