Imam Muslim : 5301
حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ سُمَيْعٍ عَنْ مُسْلِمٍ الْبَطِينِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ سَمَّعَ سَمَّعَ اللَّهُ بِهِ وَمَنْ رَاءَى رَاءَى اللَّهُ بِهِ
An gaya mana [Umar bin Hafsh bin Ghiyats] ya gaya min [mahaifina] daga [Isma'il bin Sumai'] daga [Muslim Al Bathin] daga [Sa'id bin Jubair] daga [Ibn Abbas] ya ce: Manzon Allah sallallahu alaihi wa sallam ya ce: "Duk wanda ya ji (ayyukansa) Allah zai saurare shi, duk wanda ya nuna (ayyukansa) Allah zai nuna masa."
Imam Muslim : 5302
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ قَالَ سَمِعْتُ جُنْدُبًا الْعَلَقِيَّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ يُسَمِّعْ يُسَمِّعْ اللَّهُ بِهِ وَمَنْ يُرَائِي يُرَائِي اللَّهُ بِهِ و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا الْمُلَائِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَزَادَ وَلَمْ أَسْمَعْ أَحَدًا غَيْرَهُ يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَمْرٍو الْأَشْعَثِيُّ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ حَرْبٍ قَالَ سَعِيدٌ أَظُنُّهُ قَالَ ابْنُ الْحَارِثِ بْنِ أَبِي مُوسَى قَالَ سَمِعْتُ سَلَمَةَ بْنَ كُهَيْلٍ قَالَ سَمِعْتُ جُنْدُبًا وَلَمْ أَسْمَعْ أَحَدًا يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَيْرَهُ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ بِمِثْلِ حَدِيثِ الثَّوْرِيِّ و حَدَّثَنَاه ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنَا الصَّدُوقُ الْأَمِينُ الْوَلِيدُ بْنُ حَرْبٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ
An gaya mana [Abu Bakr bin Abu Syaibah] ya gaya mana [Waki'i] daga [Sufyan] daga [Salamah bin Kuhail] ya ce: Na ji [Jundub Al Alaqi] yana cewa: Manzon Allah sallallahu alaihi wa sallam ya ce: "Duk wanda ya ji (ayyukansa) Allah zai ji su, duk wanda ya nuna (ayyukansa), Allah zai nuna su." Ya gaya mana [Ishaq bin Ibrahim] ya gaya mana [Al Mula'i] ya gaya mana [Sufyan] da wannan salatin, ya ƙara da cewa - kuma ban ji wani ba sai shi yana cewa: Manzon Allah sallallahu alaihi wa sallam ya ce. Ya gaya mana [Sa'id bin Amru Al Asy'atsi] ya ba mu labari [Sufyan] daga [Al Walid bin Harb] ya ce Sa'id: Ina tsammanin ya ce: Ibn Al Harith bin Abu Musa: Na ji [Salamah bin Kuhail] yana cewa: Na ji [Jundub] kuma ban ji wani ba sai shi yana cewa: Na ji Manzon Allah sallallahu alaihi wa sallam yana cewa kamar hadisin Ats Tsauri. Ya gaya mana [Ibnu Abi Umar] ya gaya mana [Sufyan] ya gaya mana Ash Shaduq Al Amin [Al Walid bin Harb] da wannan sandar.
Imam Muslim : 5303
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا بَكْرٌ يَعْنِي ابْنَ مُضَرَ عَنْ ابْنِ الْهَادِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عِيسَى بْنِ طَلْحَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ الْعَبْدَ لَيَتَكَلَّمُ بِالْكَلِمَةِ يَنْزِلُ بِهَا فِي النَّارِ أَبْعَدَ مَا بَيْنَ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ
Ya gaya mana [Qutaibah bin Sa'id] ya gaya mana [Bakru bin Mudlar] daga [Ibn Al Had] daga [Muhammad bin Ibrahim] daga [Isa bin Talha] daga [Abu Hurairah] cewa ya ji Manzon Allah sallallahu alaihi wa sallam yana cewa: "Hakika, bawan ya furta wata jumla wadda zai zauna a cikinta a wuta har zuwa gabas da yamma."
Imam Muslim : 5304
و حَدَّثَنَاه مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُمَرَ الْمَكِّيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ الدَّرَاوَرْدِيُّ عَنْ يَزِيدَ بْنِ الْهَادِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عِيسَى بْنِ طَلْحَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الْعَبْدَ لَيَتَكَلَّمُ بِالْكَلِمَةِ مَا يَتَبَيَّنُ مَا فِيهَا يَهْوِي بِهَا فِي النَّارِ أَبْعَدَ مَا بَيْنَ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ
An gaya mana [Muhammad bin Abu Umar Al Makki] ya gaya mana [Abdulaziz Ad Darawardi] daga [Yazid bin Al Had] daga [Muhammad bin Ibrahim] daga [Isa bin Thalhah] daga [Abu Hurairah] Annabi sallallahu alaihi wa sallam] ya ce: "Hakika, bawan ya yi wata jumla ba tare da an yi masa bincike ba, wadda aka jefa shi cikin wuta har zuwa gabas da yamma."
Imam Muslim : 5305
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَاللَّفْظُ لِأَبِي كُرَيْبٍ قَالَ يَحْيَى وَإِسْحَقُ أَخْبَرَنَا و قَالَ الْآخَرُونَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ شَقِيقٍ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ قَالَ قِيلَ لَهُ أَلَا تَدْخُلُ عَلَى عُثْمَانَ فَتُكَلِّمَهُ فَقَالَ أَتَرَوْنَ أَنِّي لَا أُكَلِّمُهُ إِلَّا أُسْمِعُكُمْ وَاللَّهِ لَقَدْ كَلَّمْتُهُ فِيمَا بَيْنِي وَبَيْنَهُ مَا دُونَ أَنْ أَفْتَتِحَ أَمْرًا لَا أُحِبُّ أَنْ أَكُونَ أَوَّلَ مَنْ فَتَحَهُ وَلَا أَقُولُ لِأَحَدٍ يَكُونُ عَلَيَّ أَمِيرًا إِنَّهُ خَيْرُ النَّاسِ بَعْدَ مَا سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ يُؤْتَى بِالرَّجُلِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَيُلْقَى فِي النَّارِ فَتَنْدَلِقُ أَقْتَابُ بَطْنِهِ فَيَدُورُ بِهَا كَمَا يَدُورُ الْحِمَارُ بِالرَّحَى فَيَجْتَمِعُ إِلَيْهِ أَهْلُ النَّارِ فَيَقُولُونَ يَا فُلَانُ مَا لَكَ أَلَمْ تَكُنْ تَأْمُرُ بِالْمَعْرُوفِ وَتَنْهَى عَنْ الْمُنْكَرِ فَيَقُولُ بَلَى قَدْ كُنْتُ آمُرُ بِالْمَعْرُوفِ وَلَا آتِيهِ وَأَنْهَى عَنْ الْمُنْكَرِ وَآتِيهِ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ قَالَ كُنَّا عِنْدَ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ فَقَالَ رَجُلٌ مَا يَمْنَعُكَ أَنْ تَدْخُلَ عَلَى عُثْمَانَ فَتُكَلِّمَهُ فِيمَا يَصْنَعُ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمِثْلِهِ
Ya gaya mana [Yahya bin Yahya], [Abu Bakr bin Abu Syaibah], [Muhammad bin Abdullah bin Numair], [Ishaq bin Ibrahim] da [Abu Kuraib], rubutun Abu Kuraib, ya ce [Yahya] da [Ishaq]: Ya gaya mana, yayin da wasu ke cewa: Ya gaya mana [Abu Mu'awiyah] ya gaya mana [Al A'masy] daga [Syaqiq] daga [Usamah bin Zaid] ya ce: An ce masa: Ziyarci Uthman ka yi magana da shi. Ya ce: Shin ka gan ni ban yi masa magana ba sai abin da na gaya maka, na taɓa yi masa magana ni kaɗai game da wani abu da ban so a fara da shi ba, kuma ban ce wa kowa cewa ina da shugaba ba, shi ne mafi kyawun mutum bayan na ji Manzon Allah sallallahu alaihi wa sallam yana cewa: "Ana kawo mutum a Ranar Alƙiyama sannan a jefa shi cikin wuta har sai hanjinsa ya faɗi ya juya a cikin wuta kamar jaki a kusa da mai bugun alkamarsa, sai mutanen wuta su ce: 'Ya kai fulan! Me ya same ka, a da ba ka yi umarni da alheri ba kuma ka hana mugunta? Ya gaya mana [Uthman bin Abu Syaibah] ya gaya mana [Jarir] daga [Al A'masy] daga [Abu Wa'il] ya ce: Mun kasance a gidan [Usama bin Zaid] sai wani ya ce: Me ya hana ka ziyartar Uthman sannan ka yi magana da shi. Sannan ya ambaci irin wannan hadisin.
Imam Muslim : 5306
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَ عَبْدٌ حَدَّثَنِي و قَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَخِي ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَمِّهِ قَالَ قَالَ سَالِمٌ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُا سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ كُلُّ أُمَّتِي مُعَافَاةٌ إِلَّا الْمُجَاهِرِينَ وَإِنَّ مِنْ الْإِجْهَارِ أَنْ يَعْمَلَ الْعَبْدُ بِاللَّيْلِ عَمَلًا ثُمَّ يُصْبِحُ قَدْ سَتَرَهُ رَبُّهُ فَيَقُولُ يَا فُلَانُ قَدْ عَمِلْتُ الْبَارِحَةَ كَذَا وَكَذَا وَقَدْ بَاتَ يَسْتُرُهُ رَبُّهُ فَيَبِيتُ يَسْتُرُهُ رَبُّهُ وَيُصْبِحُ يَكْشِفُ سِتْرَ اللَّهِ عَنْهُ قَالَ زُهَيْرٌ وَإِنَّ مِنْ الْهِجَارِ
Ya gaya mini [Zuhair bin Harb], [Muhammad bin Hatim] da [Abdu bin Humaid], ya ce Abdu: ya gaya mini, yayin da wasu ke cewa: ya gaya mana [Ya'qub bin Ibrahim] ya gaya mana [ɗan uwansa Ibn Shihab] daga [kawunsa] ya ce: [Salim] ya ce: Na ji [Abu Huraira] yana cewa: Na ji Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam yana cewa: "Kowane mutum daga cikin mutanena yana da gafara sai dai idan mutane sun nuna (zunubi) kuma hakika daga cikin waɗanda ke nuna (zunubi) akwai bawa wanda yake yin ayyukan alheri da dare sannan da safe Ubangijinsa ya rufe shi kuma yana cewa: 'Kai, haka nan jiya da daddare na yi haka da wancan,' yayin da da yamma (zunubinsa) Ubangijinsa ya rufe shi, ya kwana a cikin yanayi inda Ubangijinsa ya rufe shi kuma da safe ya bayyana abin da Allah ya rufe shi." Zuhair ya ce kuma hakika yana cikin Hijar (yana nuna zunubi).
Imam Muslim : 5307
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا حَفْصٌ وَهُوَ ابْنُ غِيَاثٍ عَنْ سُلَيْمَانَ التَّيْمِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ عَطَسَ عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلَانِ فَشَمَّتَ أَحَدَهُمَا وَلَمْ يُشَمِّتْ الْآخَرَ فَقَالَ الَّذِي لَمْ يُشَمِّتْهُ عَطَسَ فُلَانٌ فَشَمَّتَّهُ وَعَطَسْتُ أَنَا فَلَمْ تُشَمِّتْنِي قَالَ إِنَّ هَذَا حَمِدَ اللَّهَ وَإِنَّكَ لَمْ تَحْمَدْ اللَّهَ و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ يَعْنِي الْأَحْمَرَ عَنْ سُلَيْمَانَ التَّيْمِيِّ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ
An gaya min [Muhammad bin Abdullah bin Numair] ya gaya mana [Hafsh bin Giyats] daga [Sulaiman At Taimi] daga [Anas bin Malik] ya ce: Mutane biyu sun yi atishawa kusa da Annabi Sallallahu Alaihi wa Sallam, daya daga cikinsu Manzon Allah Sallallahu Alaihi wa Sallam ya yi masa addu'a amma ɗayan bai yi ba, wanda ba a yi masa addu'a ba ya ce: Ya Rasulallahi, ka yi masa addu'a amma ba ka yi mini addu'a ba. Manzon Allah Sallallahu Alaihi wa Sallam ya ce: "Hakika ya yabi Allah alhali kai ba ka yi ba." ya gaya mana [Abu Kuraib] ya gaya mana [Abu Khalid Al Ahmar] daga [Sulaiman At Taimi] daga [Anas] daga Annabi Sallallahu Alaihi wa Salam da irin wannan matar.
Imam Muslim : 5308
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ وَاللَّفْظُ لِزُهَيْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا الْقَاسِمُ بْنُ مَالِكٍ عَنْ عَاصِمِ بْنِ كُلَيْبٍ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ قَالَ دَخَلْتُ عَلَى أَبِي مُوسَى وَهُوَ فِي بَيْتِ بِنْتِ الْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسٍ فَعَطَسْتُ فَلَمْ يُشَمِّتْنِي وَعَطَسَتْ فَشَمَّتَهَا فَرَجَعْتُ إِلَى أُمِّي فَأَخْبَرْتُهَا فَلَمَّا جَاءَهَا قَالَتْ عَطَسَ عِنْدَكَ ابْنِي فَلَمْ تُشَمِّتْهُ وَعَطَسَتْ فَشَمَّتَّهَا فَقَالَ إِنَّ ابْنَكِ عَطَسَ فَلَمْ يَحْمَدْ اللَّهَ فَلَمْ أُشَمِّتْهُ وَعَطَسَتْ فَحَمِدَتْ اللَّهَ فَشَمَّتُّهَا سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِذَا عَطَسَ أَحَدُكُمْ فَحَمِدَ اللَّهَ فَشَمِّتُوهُ فَإِنْ لَمْ يَحْمَدْ اللَّهَ فَلَا تُشَمِّتُوهُ
An ba ni labari [Zuhair bin Harb] da [Muhammad bin Abdullah bin Numair], rubutun Zuhair, dukansu sun ce: An ba mu labari [Al Qasim bin Malik] daga [Ashim bin Kulaib] daga [Abu Burdah] wanda ya ce: Na ziyarci [Abu Musa] lokacin da yake gidan 'yar Al Fadhl bin Abbas, na yi atishawa amma bai yi mini addu'a ba, 'yar Al Fadhl ta yi atishawa kuma ya yi mata addu'a. Na koma ga mahaifiyata na gaya mata. Da na je wurinta, sai ta ce: Ɗana ya yi atishawa kusa da kai amma ba ka yi masa addu'a ba, ita kuma (yar Al Fadhl) ta yi atishawa kuma ka yi mata addu'a. Abu Hurairah ya ce: Ɗanka ya yi atishawa bai ce hamdalah ba, don haka ban yi masa addu'a ba, yayin da ita (yar Al Fadhl) ta yi atishawa ta ce hamdalah, don haka na yi mata addu'a. Na ji Manzon Allah sallallahu alaihi wa sallam yana cewa: "Idan ɗayanku ya yi atishawa ya gode wa Allah, to ku yi masa addu'a amma idan bai gode wa Allah ba, kada ku yi masa addu'a."
Imam Muslim : 5309
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ عَنْ إِيَاسِ بْنِ سَلَمَةَ بْنِ الْأَكْوَعِ عَنْ أَبِيهِ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنِي إِيَاسُ بْنُ سَلَمَةَ بْنِ الْأَكْوَعِ أَنَّ أَبَاهُ حَدَّثَهُ أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَطَسَ رَجُلٌ عِنْدَهُ فَقَالَ لَهُ يَرْحَمُكَ اللَّهُ ثُمَّ عَطَسَ أُخْرَى فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الرَّجُلُ مَزْكُومٌ
Ya gaya mana [Muhammad bin Abdullah bin Numair] ya gaya mana [Waki'] ya gaya mana [Ikrimah bin Ammar] daga [Iyas bin Salamah bin Al Akwa'] daga [mahaifinsa]. Ya gaya mana [Ishaq bin Ibrahim], rubutunsa ya gaya mana [Abu An Nadhr Hasyim bin Al Qasim] ya gaya mana [Ikrimah bin Ammar] ya gaya mini [Iyas bin Salamah bin Al Akwa'] cewa [mahaifinsa] ya gaya masa cewa ya ji Manzon Allah sallallahu alaihi wa sallam yana addu'a ga wanda ya yi atishawa a kusa da shi: "YARHAMUKALLAAH" (Allah ya yi maka rahama) sannan ya sake atishawa, sai Annabi sallallahu alaihi wa sallam ya ce: "Yana da mura."
Imam Muslim : 5310
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَعَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ قَالُوا حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ يَعْنُونَ ابْنَ جَعْفَرٍ عَنْ الْعَلَاءِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ التَّثَاؤُبُ مِنْ الشَّيْطَانِ فَإِذَا تَثَاءَبَ أَحَدُكُمْ فَلْيَكْظِمْ مَا اسْتَطَاعَ
[Yahya bin Ayyub], [Qutaibah bin Sa'id] da [Ali bin Hujr As Sa'di] sun gaya mana cewa: [Isma'il bin Ja'far] ya gaya mana daga [Al Ala'] daga [mahaifinsa] daga [Abu Hurairah] Manzon Allah Sallallahu Alaihi wa Salam ya ce: "Hamma daga Shaidan take, idan ɗayanku ya yi hamma, bari ya riƙe ta gwargwadon iyawarsa."
Imam Muslim : 5311
حَدَّثَنِي أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِيُّ مَالِكُ بْنُ عَبْدِ الْوَاحِدِ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ حَدَّثَنَا سُهَيْلُ بْنُ أَبِي صَالِحٍ قَالَ سَمِعْتُ ابْنًا لِأَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ يُحَدِّثُ أَبِي عَنْ أَبِيهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَثَاوَبَ أَحَدُكُمْ فَلْيُمْسِكْ بِيَدِهِ عَلَى فِيهِ فَإِنَّ الشَّيْطَانَ يَدْخُلُ
An gaya min [Abu Ghassan Al Misma'I Malik bin Abdulwahid] ya gaya mana [Bisyr bin Al Mufadhdhal] ya gaya mana [Suhail bin Abu Salih] ya ce: Na ji wani [ɗan Abu Sa'id Al Khudri] yana ba da labari daga [mahaifinsa] yana cewa: Manzon Allah sallallahu alaihi wa sallam ya ce: "Idan ɗayanku ya yi hamma, bari ya rufe shi da hannunsa domin lallai shaidan yana shiga."
Imam Muslim : 5312
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا تَثَاوَبَ أَحَدُكُمْ فَلْيُمْسِكْ بِيَدِهِ فَإِنَّ الشَّيْطَانَ يَدْخُلُ
An gaya mana cewa [Qutaibah bin Sa'id] ya gaya mana cewa [Abdulaziz] daga [Suhail] daga [Abdurrahman bin Abu Sa'id] daga [mahaifinsa] Manzon Allah sallallahu alaihi wa sallam ya ce: "Idan ɗayanku ya yi hamma, bari ya rufe shi da hannunsa domin lallai shaidan zai shiga."
Imam Muslim : 5313
حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ ابْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَثَاوَبَ أَحَدُكُمْ فِي الصَّلَاةِ فَلْيَكْظِمْ مَا اسْتَطَاعَ فَإِنَّ الشَّيْطَانَ يَدْخُلُ و حَدَّثَنَاه عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ وَعَنْ ابْنِ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ حَدِيثِ بِشْرٍ وَعَبْدِ الْعَزِيزِ
An gaya min [Abu Bakr bin Abu Syaibah] ya gaya mana [Waki'] daga [Sufyan] daga [Suhail bin Abu Salih] daga [Ibnu Abi Sa'id Al Khudri] daga [mahaifinsa] ya ce: Manzon Allah sallallahu alaihi wa sallam ya ce: "Idan ɗayanku ya yi hamma yayin sallah, to ya danne ta gwargwadon iyawa domin lallai shaidan yana shiga." An danganta shi da mu [Uthman bin Abi Syaibah] ya ba mu labarinsa [Jarir] daga [Suhail] daga [mahaifinsa] kuma daga [Ibn Abi Sa'id] daga [Abu Sa'id] yana cewa: Manzon Allah sallallahu alaihi wa sallam ya ce kamar hadisin Bisyr da Abdulaziz.
Imam Muslim : 5314
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَ عَبْدٌ أَخْبَرَنَا و قَالَ ابْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خُلِقَتْ الْمَلَائِكَةُ مِنْ نُورٍ وَخُلِقَ الْجَانُّ مِنْ مَارِجٍ مِنْ نَارٍ وَخُلِقَ آدَمُ مِمَّا وُصِفَ لَكُمْ
Ya gaya mana [Muhammad bin Rafi'] da [Abdu bin Humaid], in ji Abdu: Ya yi mana wa'azi, yayin da Ibn Rafi' ya ce: Ya gaya mana [Abdurrazzaq] ya gaya mana [Ma'amar] daga [Az Zuhri] daga [Urwah] daga [Aisyah] ya ce: Manzon Allah sallallahu alaihi wa salam ya ce: "An halicci mala'iku daga haske, an halicci aljanu daga wuta wadda ke ƙonewa, kuma an halicci Adamu daga wani abu da aka ambata (halayensa) a gare ku."
Imam Muslim : 5315
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى الْعَنَزِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الرُّزِّيُّ جَمِيعًا عَنْ الثَّقَفِيِّ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ حَدَّثَنَا خَالِدٌ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فُقِدَتْ أُمَّةٌ مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ لَا يُدْرَى مَا فَعَلَتْ وَلَا أُرَاهَا إِلَّا الْفَأْرَ أَلَا تَرَوْنَهَا إِذَا وُضِعَ لَهَا أَلْبَانُ الْإِبِلِ لَمْ تَشْرَبْهُ وَإِذَا وُضِعَ لَهَا أَلْبَانُ الشَّاءِ شَرِبَتْهُ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ فَحَدَّثْتُ هَذَا الْحَدِيثَ كَعْبًا فَقَالَ آنْتَ سَمِعْتَهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ ذَلِكَ مِرَارًا قُلْتُ أَأَقْرَأُ التَّوْرَاةَ و قَالَ إِسْحَقُ فِي رِوَايَتِهِ لَا نَدْرِي مَا فَعَلَتْ
An ba mu labarin [Ishaq bin Ibrahim], [Muhammad bin Al Mutsanna Al Anazi] da [Muhammad bin Abdullah Ar Razi] duk daga [Ats Thaqafi], rubutun Ibn Al Mutsanna, ya ba mu labarin [Abdul Wahhab] ya ba mu labarin [Khalid] daga [Muhammad bin Sirin] daga [Abu Hurayrah] ya ce: Manzon Allah sallallahu alaihi wa sallam ya ce: "Wata ƙungiya daga Bani Isra'ila ta ɓace, ba a san yanayinsu ba kuma babu wanda ya nuna musu sai beraye. Shin ba ka ga cewa idan aka ba shi nonon raƙumi, bai sha ba, kuma idan aka ba shi nonon akuya, ya sha ba?" Abu Hurayrah ya ce: Sai na ba Ka'ab wannan hadisin, ya tambaya: Shin ka ji shi daga Manzon Allah sallallahu alaihi wa sallam? Ya tambaye shi sau da yawa. Na ce: Na karanta Attaura? Ishaq ya ce a cikin labarinsa: "Ba mu san yanayinsa ba."
Imam Muslim : 5316
و حَدَّثَنِي أَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ هِشَامٍ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ الْفَأْرَةُ مَسْخٌ وَآيَةُ ذَلِكَ أَنَّهُ يُوضَعُ بَيْنَ يَدَيْهَا لَبَنُ الْغَنَمِ فَتَشْرَبُهُ وَيُوضَعُ بَيْنَ يَدَيْهَا لَبَنُ الْإِبِلِ فَلَا تَذُوقُهُ فَقَالَ لَهُ كَعْبٌ أَسَمِعْتَ هَذَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَفَأُنْزِلَتْ عَلَيَّ التَّوْرَاةُ
An gaya mini [Abu Kuraib Muhammad bin Al Ala`] ya gaya mana [Abu Usamah] daga [Hisam] daga [Muhammad] daga [Abu Huraira] ya ce: Beraye canje-canje ne a siffarsu, alamunsu su ne cewa idan aka sanya madarar akuya a gabansa, yana shan ta, kuma idan aka sanya madarar raƙumi a gabansa, ba ya ɗanɗana ta. Sai Ka'ab ya tambaye shi: Shin ka ji hakan daga Manzon Allah sallallahu alaihi wa sallam? Abu Huraira ya tambaya a mayar masa: Shin an saukar da Attaura gare ni?
Imam Muslim : 5317
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ ابْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يُلْدَغُ الْمُؤْمِنُ مِنْ جُحْرٍ وَاحِدٍ مَرَّتَيْنِ و حَدَّثَنِيهِ أَبُو الطَّاهِرِ وَحَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى قَالَا أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ يُونُسَ ح و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ قَالَا حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَخِي ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَمِّهِ عَنْ ابْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ
An gaya mana [Qutaibah bin Sa'id] ya gaya mana [Laits] daga [Uqail] daga [Az Zuhri] daga [Ibn Al Musayyib] daga [Abu Hurairah] daga Annabi sallallahu alaihi wa sallam ya ce: "Ba gaskiya ba ne cewa ana yi wa mumini bulala sau biyu daga rami ɗaya." An gaya mini [Abu Ath Thahir] kuma [Harmalah bin Yahya] duk sun ce: An ruwaito mana [Ibnu Wahab] daga [Yunus]. Ya gaya mini [Zuhair bin Harb] da [Muhammad bin Hatim] duk sun ce: Ya gaya mana [Ya'qub bin Ibrahim] ya gaya mana [ɗan uwansa] daga [kawunsa] daga [Ibnu Al Musayyib] daga [Abu Hurairah] daga Annabi sallallahu alaihi wa sallam da alama.
Imam Muslim : 5318
حَدَّثَنَا هَدَّابُ بْنُ خَالِدٍ الْأَزْدِيُّ وَشَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ جَمِيعًا عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ الْمُغِيرَةِ وَاللَّفْظُ لِشَيْبَانَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ صُهَيْبٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَجَبًا لِأَمْرِ الْمُؤْمِنِ إِنَّ أَمْرَهُ كُلَّهُ خَيْرٌ وَلَيْسَ ذَاكَ لِأَحَدٍ إِلَّا لِلْمُؤْمِنِ إِنْ أَصَابَتْهُ سَرَّاءُ شَكَرَ فَكَانَ خَيْرًا لَهُ وَإِنْ أَصَابَتْهُ ضَرَّاءُ صَبَرَ فَكَانَ خَيْرًا لَهُ
Ya gaya mana [Haddab bin Khalid Al Azdi] da [Syaiban bin Farrukh] komai daga [Sulaiman bin Al Mughirah] da kuma rubutun da ya ba da labarin Shaiban, ya gaya mana [Slaiman] ya gaya mana [Tsabit] daga [Abdurrahman bin Abu Laila] daga [Shuhaib] ya ce: Manzon Allah sallallahu alaihi wa sallam ya ce: "Abubuwan muminai abin mamaki ne, da gaske "Komai yana da kyau kuma ba kowa ne ke da shi ba sai mumini, idan jin daɗi ya zo, yana godiya kuma godiya tana da kyau a gare shi, idan bala'i ya zo, yana haƙuri kuma haƙuri yana da kyau a gare shi."
Imam Muslim : 5319
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ مَدَحَ رَجُلٌ رَجُلًا عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَقَالَ وَيْحَكَ قَطَعْتَ عُنُقَ صَاحِبِكَ قَطَعْتَ عُنُقَ صَاحِبِكَ مِرَارًا إِذَا كَانَ أَحَدُكُمْ مَادِحًا صَاحِبَهُ لَا مَحَالَةَ فَلْيَقُلْ أَحْسِبُ فُلَانًا وَاللَّهُ حَسِيبُهُ وَلَا أُزَكِّي عَلَى اللَّهِ أَحَدًا أَحْسِبُهُ إِنْ كَانَ يَعْلَمُ ذَاكَ كَذَا وَكَذَا
Ya gaya mana [Yahya bin Yahya] ya gaya mana [Yazid bin Zurai'] daga [Khalid Al Hadzdza`] daga [Abdurrahman bin Abu Bakrah] daga [mahaifinsa] ya ce: Wani ya yabi wani mutum kusa da Annabi sallallahu alaihi wa sallam sannan ya ce: "Kaitonka, ka yanke wuyan abokinka, ka yanke wuyan abokinka - sau da yawa - idan ɗayanku ya yabi abokinsa - ba zai yiwu ba - bari ya ce: 'Ina tsammanin haka ne, kuma Allah ya yi hukunci a kansa, ba na tsarkake kowa daga Allah, ina tsammanin - idan ya sani - kamar wannan da wancan'."
Imam Muslim : 5320
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَبَّادِ بْنِ جَبَلَةَ بْنِ أَبِي رَوَّادٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ ح و حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ نَافِعٍ أَخْبَرَنَا غُنْدَرٌ قَالَ شُعْبَةُ حَدَّثَنَا عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ ذُكِرَ عِنْدَهُ رَجُلٌ فَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا مِنْ رَجُلٍ بَعْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْضَلُ مِنْهُ فِي كَذَا وَكَذَا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيْحَكَ قَطَعْتَ عُنُقَ صَاحِبِكَ مِرَارًا يَقُولُ ذَلِكَ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنْ كَانَ أَحَدُكُمْ مَادِحًا أَخَاهُ لَا مَحَالَةَ فَلْيَقُلْ أَحْسِبُ فُلَانًا إِنْ كَانَ يُرَى أَنَّهُ كَذَلِكَ وَلَا أُزَكِّي عَلَى اللَّهِ أَحَدًا و حَدَّثَنِيهِ عَمْرٌو النَّاقِدُ حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ ح و حَدَّثَنَاه أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا شَبَابَةُ بْنُ سَوَّارٍ كِلَاهُمَا عَنْ شُعْبَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَ حَدِيثِ يَزِيدَ بْنِ زُرَيْعٍ وَلَيْسَ فِي حَدِيثِهِمَا فَقَالَ رَجُلٌ مَا مِنْ رَجُلٍ بَعْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْضَلُ مِنْهُ
Ya gaya min [Muhammad bin Amru bin Abbad bin Habalah bin Abu Rawwad] ya gaya mana [Muhammad bin Ja'afar]. Ya gaya min [Abubakar bin Nafi'] ya gaya mana [Ghundar] ya ce: ya gaya mana [Syu'bah] daga [Khalid Al Hadzdza'] daga [Abdurrahman bin Abu Bakrah] daga [mahaifinsa] daga Annabi sallallahu alaihi wa sallam, an ambaci wani a gefensa sai wani ya ce: Ya Manzon Allah, babu wanda bayan Annabi sallallahu alaihi wa sallam ya fi shi a cikin wannan da wancan. Sai Annabi sallallahu alaihi wa sallam ya ce: "Kai abin kyama ne, ka yanke wuyan abokinka, ka yanke wuyan abokinka," ya faɗi sau da yawa sannan ya ce: "Idan ɗayanku ya yabi abokinsa - ba zai yiwu ba - bari ya ce: 'Na yi zaton haka ne - idan ya gan shi haka - kuma ban tsarkake kowa da Allah ba." Ya gaya min [Amru An Naqid] ya gaya mana [Hasyim bin Al Qosim] ya gaya mana [Abu Bakr bin Abu Syaibah] ya gaya mana [Syababah bin Sawwar] duka [Syu'bah] da wannan sanad kamar hadisin Yazid bin Zurai', a cikin hadisin babu ɗayansu da aka ambata: Sai mutumin ya ce: Babu wani bayan Manzon Allah sallallahu alaihi wa sallam wanda ya fi shi.