امام مسلم : 5281
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ بْنِ كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَا فِي رَفِّي مِنْ شَيْءٍ يَأْكُلُهُ ذُو كَبِدٍ إِلَّا شَطْرُ شَعِيرٍ فِي رَفٍّ لِي فَأَكَلْتُ مِنْهُ حَتَّى طَالَ عَلَيَّ فَكِلْتُهُ فَفَنِيَ
[ابو کریب محمد بن علاء بن کریب] برای ما نقل کرده است که [ابو اسامه] از [هشام] از [پدرش] از [عایشه] نقل کرده است که گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم در حالی از دنیا رفت که در انبار من چیزی برای خوردن مردم نبود جز نصف غلاتی که در انبار من بود. من مدت زیادی از آن خوردم، سپس آن را پیمانه کردم و تمام کردم.
امام مسلم : 5282
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ يَزِيدَ بْنِ رُومَانَ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا كَانَتْ تَقُولُ وَاللَّهِ يَا ابْنَ أُخْتِي إِنْ كُنَّا لَنَنْظُرُ إِلَى الْهِلَالِ ثُمَّ الْهِلَالِ ثُمَّ الْهِلَالِ ثَلَاثَةَ أَهِلَّةٍ فِي شَهْرَيْنِ وَمَا أُوقِدَ فِي أَبْيَاتِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَارٌ قَالَ قُلْتُ يَا خَالَةُ فَمَا كَانَ يُعَيِّشُكُمْ قَالَتْ الْأَسْوَدَانِ التَّمْرُ وَالْمَاءُ إِلَّا أَنَّهُ قَدْ كَانَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جِيرَانٌ مِنْ الْأَنْصَارِ وَكَانَتْ لَهُمْ مَنَائِحُ فَكَانُوا يُرْسِلُونَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ أَلْبَانِهَا فَيَسْقِينَاهُ
یحیی بن یحیی از پدرش از یزید بن رومان از عروه از عایشه برای ما نقل کرد که گفت: به خدا قسم، ای خواهرزادهام، ما به مدت دو ماه سه بار هلال ماه، سپس هلال ماه و سپس هلال ماه را میدیدیم، در حالی که هیچ کس در خانههای رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) آتش روشن نمیکرد. عروه پرسید: «ای عمه، رزق و روزی شما چه بود؟» او پاسخ داد: «اسودان؛ خرما و آب.» اما رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) همسایگانی از انصار داشت که شترهایی برای شیر دادن داشتند. آنها مقداری از شیر خود را برای رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) میفرستادند و ایشان مقداری از آن را به ما میدادند.
امام مسلم : 5283
حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ أَحْمَدُ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي أَبُو صَخْرٍ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ قُسَيْطٍ ح و حَدَّثَنِي هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي أَبُو صَخْرٍ عَنْ ابْنِ قُسَيْطٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ لَقَدْ مَاتَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَا شَبِعَ مِنْ خُبْزٍ وَزَيْتٍ فِي يَوْمٍ وَاحِدٍ مَرَّتَيْنِ
به من گفت [ابو عاص طاهر احمد]، به ما گفت [عبدالله بن وهب]، به من گفت [ابو شخر]، از [یزید بن عبدالله بن قسیط]. به من گفت [هارون بن سعید]، به ما گفت [ابن وهب]، به من گفت [ابو شخر]، از [ابن قسیط]، از [عروة بن زبیر]، از [عیسیه]، همسر پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم، که گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم درگذشت و هرگز روزی دو بار از نان و روغن سیر نشد.
امام مسلم : 5284
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا دَاوُدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمَكِّيُّ الْعَطَّارُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ أُمِّهِ عَنْ عَائِشَةَ ح و حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْعَطَّارُ حَدَّثَنِي مَنْصُورُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحَجَبِيُّ عَنْ أُمِّهِ صَفِيَّةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ شَبِعَ النَّاسُ مِنْ الْأَسْوَدَيْنِ التَّمْرِ وَالْمَاءِ
به ما گفته است [یحیی بن یحیی] به ما [داود بن عبدالرحمن مکی الاطهر] از [منصور] از [مادرش] از [عیسیه] گفته است. به ما گفت [سعید بن منشور] به ما گفت [داود بن عبدالرحمن عثار] به من گفت [منشور بن عبدالرحمن الحجابی] از [مادرش شافیه] از [عیسیه] گفت: رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم در حالی از دنیا رفت که مردم از السوادین سیر شدند. خرما و آب
امام مسلم : 5285
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ مَنْصُورِ بْنِ صَفِيَّةَ عَنْ أُمِّهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ شَبِعْنَا مِنْ الْأَسْوَدَيْنِ الْمَاءِ وَالتَّمْرِ و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا الْأَشْجَعِيُّ ح و حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ كِلَاهُمَا عَنْ سُفْيَانَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ غَيْرَ أَنَّ فِي حَدِيثِهِمَا عَنْ سُفْيَانَ وَمَا شَبِعْنَا مِنْ الْأَسْوَدَيْنِ
[محمد بن مثنی] برای ما نقل کرده است، [عبدالرحمن] از [سفیان] از [منشور بن شافعیه] از [مادرش] از [عیسیه] نقل کرده است که رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم درگذشت و ما سیر از خرما و آب بودیم. [ابو کریب] برای ما نقل کرده است، [اصجعی] برای ما نقل کرده است، [نشر بن علی] برای ما نقل کرده است، [ابو احمد] هر دو را با این سند از [سفیان] نقل کرده است که در حدیث هر دو ذکر شده است: از سفیان: و ما هرگز سیر از خرما و آب نیستیم.
امام مسلم : 5286
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالَا حَدَّثَنَا مَرْوَانُ يَعْنِيَانِ الْفَزَارِيَّ عَنْ يَزِيدَ وَهُوَ ابْنُ كَيْسَانَ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ و قَالَ ابْنُ عَبَّادٍ وَالَّذِي نَفْسُ أَبِي هُرَيْرَةَ بِيَدِهِ مَا أَشْبَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَهْلَهُ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ تِبَاعًا مِنْ خُبْزِ حِنْطَةٍ حَتَّى فَارَقَ الدُّنْيَا
به ما گفته شده است که [محمد بن عباد] و [ابن ابی عمر] هر دو گفتند: به ما گفته شده است که [مروان فزاری] از [یزید بن کیسان] از [ابو حازم] از [ابو هریره] گفته است: قسم به کسی که جانم در دست اوست. ابن عباد گفت: قسم به کسی که جان ابو هریره در دست اوست، رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم هرگز سه روز متوالی به خانوادهاش نان گندم نداد تا اینکه از دنیا رفت.
امام مسلم : 5287
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ يَزِيدَ بْنِ كَيْسَانَ حَدَّثَنِي أَبُو حَازِمٍ قَالَ رَأَيْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يُشِيرُ بِإِصْبَعِهِ مِرَارًا يَقُولُ وَالَّذِي نَفْسُ أَبِي هُرَيْرَةَ بِيَدِهِ مَا شَبِعَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَهْلُهُ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ تِبَاعًا مِنْ خُبْزِ حِنْطَةٍ حَتَّى فَارَقَ الدُّنْيَا
به من گفته شده است که [محمد بن حاتم] از [یحیی بن سعید] از [یزید بن کیسان] از [ابو حازم] نقل کرده است که گفت: من [ابو هریره] را دیدم که بارها با انگشت خود اشاره میکرد و میگفت: قسم به کسی که جان ابو هریره در دست اوست، رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم و خانوادهاش هرگز سه روز متوالی از نان گندم سیر نشدند تا اینکه از دنیا رفتند.
امام مسلم : 5288
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ سِمَاكٍ قَالَ سَمِعْتُ النُّعْمَانَ بْنَ بَشِيرٍ يَقُولُا أَلَسْتُمْ فِي طَعَامٍ وَشَرَابٍ مَا شِئْتُمْ لَقَدْ رَأَيْتُ نَبِيَّكُمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَا يَجِدُ مِنْ الدَّقَلِ مَا يَمْلَأُ بِهِ بَطْنَهُ وَقُتَيْبَةُ لَمْ يَذْكُرْ بِهِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا الْمُلَائِيُّ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ كِلَاهُمَا عَنْ سِمَاكٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ وَزَادَ فِي حَدِيثِ زُهَيْرٍ وَمَا تَرْضَوْنَ دُونَ أَلْوَانِ التَّمْرِ وَالزُّبْدِ
به ما [قتیبه بن سعید] و [ابوبکر بن ابوسیبه] هر دو گفتند: به ما [ابو الاحوش] از [سیماک] روایت شده است که گفت: از [نعمان بن بصیر] شنیدم که میگفت: آیا هر چه میخواهید نمیخورید و نمینوشید؟ من میدیدم که پیامبر شما صلی الله علیه و آله و سلم حتی بدترین خرما را هم برای سیر کردن شکمش نداشت. [محمد بن رافع] به ما گفته است، [یحیی بن آدم] به ما گفته است، [زهیر] به ما گفته است، [اسحاق بن ابراهیم] به ما گفته است، [المولی] به ما گفته است، [اسرائیل] هر دو را از [گوش دهید] با این سند، ظاهراً. او در حدیث زهیر افزود: در عین حال، تو (از خوردن) غیر از انواع خرما و پنیر اکراه داری.
امام مسلم : 5289
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ قَالَ سَمِعْتُ النُّعْمَانَ يَخْطُبُ قَالَ ذَكَرَ عُمَرُ مَا أَصَابَ النَّاسُ مِنْ الدُّنْيَا فَقَالَ لَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَظَلُّ الْيَوْمَ يَلْتَوِي مَا يَجِدُ دَقَلًا يَمْلَأُ بِهِ بَطْنَهُ
متن [محمد بن مثنی] و [ابن بصیر] ابن مثنی را برای ما نقل کرده است، هر دوی آنها گفتند: [محمد بن جعفر] برای ما نقل کرده است، [سیوبة] از [سماک بن حرب] برای ما نقل کرده است که گفت: از [نعمان بن بصیر] شنیدم که موعظه میکرد، گفت: عمر از دنیایی که بر انسانها میگذرد یاد کرد، سپس گفت: من رسول خدا صلی الله علیه و آله را دیدم که در آن زمان دور میزد، حتی بدترین خرما را هم برای سیر کردن شکمش نداشت.
امام مسلم : 5290
حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ سَرْحٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي أَبُو هَانِئٍ سَمِعَ أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحُبُلِيَّ يَقُولُا سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ وَسَأَلَهُ رَجُلٌ فَقَالَ أَلَسْنَا مِنْ فُقَرَاءِ الْمُهَاجِرِينَ فَقَالَ لَهُ عَبْدُ اللَّهِ أَلَكَ امْرَأَةٌ تَأْوِي إِلَيْهَا قَالَ نَعَمْ قَالَ أَلَكَ مَسْكَنٌ تَسْكُنُهُ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَأَنْتَ مِنْ الْأَغْنِيَاءِ قَالَ فَإِنَّ لِي خَادِمًا قَالَ فَأَنْتَ مِنْ الْمُلُوكِ
به من گفت [ابو اثیر احمد بن عمرو بن سرح] به ما گفت [ابن وهب] به من گفت [ابو هانی] از [ابو عبدالرحمن حبلی] شنید که میگفت: شنیدم کسی از [عبدالله بن عمرو بن عاش] پرسید، او پاسخ داد: آیا ما فقیران مهاجران نیستیم؟ عبدالله از او پرسید: آیا همسری داری که از او محافظت کنی؟ او پاسخ داد: بله. عبدالله پرسید: آیا خانهای داری که در آن زندگی کنی؟ او پاسخ داد: بله. عبدالله گفت: تو از ثروتمندان هستی. او گفت: من خدمتکاری دارم. عبدالله گفت: تو از پادشاهان هستی.
امام مسلم : 5291
قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَجَاءَ ثَلَاثَةُ نَفَرٍ إِلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ وَأَنَا عِنْدَهُ فَقَالُوا يَا أَبَا مُحَمَّدٍ إِنَّا وَاللَّهِ مَا نَقْدِرُ عَلَى شَيْءٍ لَا نَفَقَةٍ وَلَا دَابَّةٍ وَلَا مَتَاعٍ فَقَالَ لَهُمْ مَا شِئْتُمْ إِنْ شِئْتُمْ رَجَعْتُمْ إِلَيْنَا فَأَعْطَيْنَاكُمْ مَا يَسَّرَ اللَّهُ لَكُمْ وَإِنْ شِئْتُمْ ذَكَرْنَا أَمْرَكُمْ لِلسُّلْطَانِ وَإِنْ شِئْتُمْ صَبَرْتُمْ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ فُقَرَاءَ الْمُهَاجِرِينَ يَسْبِقُونَ الْأَغْنِيَاءَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِلَى الْجَنَّةِ بِأَرْبَعِينَ خَرِيفًا قَالُوا فَإِنَّا نَصْبِرُ لَا نَسْأَلُ شَيْئًا
[ابو عبدالرحمن] گفت: سه مرد نزد [عبدالله بن عمرو بن عاص] آمدند و من نزدیک او بودم، آنها گفتند: ای ابو محمد، به خدا سوگند، ما درماندهایم، هیچ وسیلهی زندگی، حیوان یا کالایی نداریم. او به آنها گفت: این به شما بستگی دارد، اگر میخواهید، نزد ما برگردید و ما چیزی را که خداوند برای شما آسان کرده است به شما میدهیم، اگر میخواهید، من امور شما را به حاکم گزارش میدهم و اگر میخواهید، صبر کنید، زیرا من از رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) شنیدم که میفرمود: «در واقع، مهاجران فقیر در روز قیامت چهل سال از ثروتمندان به بهشت پیشی میگیرند.» آنها گفتند: ما صبر میکنیم، چیزی نمیخواهیم.
امام مسلم : 5292
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَعَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ جَمِيعًا عَنْ إِسْمَعِيلَ قَالَ ابْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دِينَارٍ أَنَّهُ سَمِعَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِأَصْحَابِ الْحِجْرِ لَا تَدْخُلُوا عَلَى هَؤُلَاءِ الْقَوْمِ الْمُعَذَّبِينَ إِلَّا أَنْ تَكُونُوا بَاكِينَ فَإِنْ لَمْ تَكُونُوا بَاكِينَ فَلَا تَدْخُلُوا عَلَيْهِمْ أَنْ يُصِيبَكُمْ مِثْلُ مَا أَصَابَهُمْ
[یحیی بن ایوب]، [قتیبه بن سعید] و [علی بن حجر]، همگی از [اسماعیل]، [ابن ایوب] به ما گفت: [اسماعیل بن جعفر] به من گفت: از [عبدالله بن عمر] شنیدم که میگفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله به یارانش که از حِجر (محل اقامت ثمودیان) عبور میکردند، فرمود: «وارد قومی که شکنجه میشوند نشوید، مگر اینکه گریه کنید، اگر گریه نکنید، وارد آنها نشوید زیرا مانند آنها عذاب خواهید شد.»
امام مسلم : 5293
حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ وَهُوَ يَذْكُرُ الْحِجْرَ مَسَاكِنَ ثَمُودَ قَالَ سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ إِنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ قَالَ مَرَرْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الْحِجْرِ فَقَالَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَدْخُلُوا مَسَاكِنَ الَّذِينَ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ إِلَّا أَنْ تَكُونُوا بَاكِينَ حَذَرًا أَنْ يُصِيبَكُمْ مِثْلُ مَا أَصَابَهُمْ ثُمَّ زَجَرَ فَأَسْرَعَ حَتَّى خَلَّفَهَا
به من گفته شده است که [حرمله بن یحیی] به ما گفته است که [ابن وهب] به من گفته است که [یونس] از [ابن شهاب] به من گفته است که او از هجر، محل زندگی ثمودیان، نام برده است. [سالم بن عبدالله] گفت که [عبدالله بن عمر] ما و رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم از هجر گذشتیم، سپس رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم به ما فرمود: «به خانههای کسانی که به خود ستم میکنند، وارد نشوید، مگر اینکه گریه کنید، زیرا میترسید که آنچه بر سر آنها آمده بر سر شما نیز بیاید.» سپس او امتناع کرد و به سرعت از ما دور شد و ما را ترک کرد.
امام مسلم : 5294
حَدَّثَنِي الْحَكَمُ بْنُ مُوسَى أَبُو صَالِحٍ حَدَّثَنَا شُعَيْبُ بْنُ إِسْحَقَ أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ أَخْبَرَهُ أَنَّ النَّاسَ نَزَلُوا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الْحِجْرِ أَرْضِ ثَمُودَ فَاسْتَقَوْا مِنْ آبَارِهَا وَعَجَنُوا بِهِ الْعَجِينَ فَأَمَرَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُهَرِيقُوا مَا اسْتَقَوْا وَيَعْلِفُوا الْإِبِلَ الْعَجِينَ وَأَمَرَهُمْ أَنْ يَسْتَقُوا مِنْ الْبِئْرِ الَّتِي كَانَتْ تَرِدُهَا النَّاقَةُ و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ عِيَاضٍ حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَاسْتَقَوْا مِنْ بِئَارِهَا وَاعْتَجَنُوا بِهِ
به من گفته شده است که [حکم بن موسی ابوصالح] به ما گفته است که [سیوعیب بن اسحاق] به ما گفته است که [عبیدالله] از [نافع] به ما گفته است که [عبدالله بن عمر] به او گفته است که مردم در هجر - منطقه صمود - با رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم توقف کردند، از چاهها نوشیدند و (با آب) خمیر درست کردند، سپس رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم به آنها دستور داد که آنچه را که نوشیدند و خمیری را که درست کردند (با آن آب) ریختند و به آنها دستور داد که از چاهی که شترها از آن میآمدند، بنوشند. [اسحاق بن موسی انصاری] به ما گفته است که [انس بن عیاض] به من گفته است که [عبیدالله] این سند را با متنی مشابه با این متن، با این تفاوت که در حدیث خود گفته است: «از چاه بنوشید و با آن خمیر درست کنید.»
امام مسلم : 5295
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ بْنِ قَعْنَبٍ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ ثَوْرِ بْنِ زَيْدٍ عَنْ أَبِي الْغَيْثِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ السَّاعِي عَلَى الْأَرْمَلَةِ وَالْمِسْكِينِ كَالْمُجَاهِدِ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَأَحْسِبُهُ قَالَ وَكَالْقَائِمِ لَا يَفْتُرُ وَكَالصَّائِمِ لَا يُفْطِرُ
برای ما نقل شده است که [عبدالله بن مسلمه بن قعنب] از [مالک] از [تسور بن زید] از [ابو الغیط] از [ابوهریره] از پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم نقل کرده است که فرمود: «کسی که به بیوه زنان و فقرا کمک میکند، مانند کسی است که در راه خدا جهاد میکند - فکر میکنم فرمود: و مانند کسی است که شبها نماز میخواند و خسته نمیشود - و مانند کسی است که روزه نمیگیرد و افطار نمیکند.»
امام مسلم : 5296
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ ثَوْرِ بْنِ زَيْدٍ الدِّيلِيِّ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا الْغَيْثِ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَافِلُ الْيَتِيمِ لَهُ أَوْ لِغَيْرِهِ أَنَا وَهُوَ كَهَاتَيْنِ فِي الْجَنَّةِ وَأَشَارَ مَالِكٌ بِالسَّبَّابَةِ وَالْوُسْطَى
به من گفته شده است که [زهیر بن حرب] از [اسحاق بن عیسی] از [مالک] از [تثور بن زید دلی] نقل کرده است که گفت: از [ابو الغیط] شنیدم که از [ابوهریه] روایت میکرد که رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: «کسی که یتیمی را که متعلق به خودش یا دیگری است، سرپرستی کند، من و او در بهشت مانند این دو نفر هستیم.» مالک با انگشت اشاره و وسطی خود اشاره کرد.
امام مسلم : 5297
حَدَّثَنِي هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الْأَيْلِيُّ وَأَحْمَدُ بْنُ عِيسَى قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي عَمْرٌو وَهُوَ ابْنُ الْحَارِثِ أَنَّ بُكَيْرًا حَدَّثَهُ أَنَّ عَاصِمَ بْنَ عُمَرَ بْنِ قَتَادَةَ حَدَّثَهُ أَنَّهُ سَمِعَ عُبَيْدَ اللَّهِ الْخَوْلَانِيَّ يَذْكُرُ أَنَّهُ سَمِعَ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ عِنْدَ قَوْلِ النَّاسِ فِيهِ حِينَ بَنَى مَسْجِدَ الرَّسُولِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّكُمْ قَدْ أَكْثَرْتُمْ وَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ بَنَى مَسْجِدًا قَالَ بُكَيْرٌ حَسِبْتُ أَنَّهُ قَالَ يَبْتَغِي بِهِ وَجْهَ اللَّهِ بَنَى اللَّهُ لَهُ مِثْلَهُ فِي الْجَنَّةِ وَفِي رِوَايَةِ هَارُونَ بَنَى اللَّهُ لَهُ بَيْتًا فِي الْجَنَّةِ
به من [هارون بن سعید العیلی] و [احمد بن عیسی] هر دو گفتهاند: [ابن وهب] به من گفت که [عمرو بن حارث] به من گفت که [ابن وهب] به او گفت که [اشم بن عمر بن قتاده] به او گفت که از [عبیدالله خولانی] شنیده است که میگفت از [عثمان بن عفان] شنیده است، وقتی مردم هنگام ساختن مسجد رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم درباره او میگفتند: «به راستی که شما زیاد میشوید، من از رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم شنیدم که فرمود: «هر کس مسجدی بسازد - بکیر گفت: من فکر کردم که او گفته است: زیرا او به دنبال وجه الله است - پس خداوند مانند او را در بهشت خواهد ساخت.» در تاریخ هارون آمده است: «خداوند برای او خانهای در بهشت خواهد ساخت.»
امام مسلم : 5298
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى كِلَاهُمَا عَنْ الضَّحَّاكِ قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا الضَّحَّاكُ بْنُ مَخْلَدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ مَحْمُودِ بْنِ لَبِيدٍ أَنَّ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ أَرَادَ بِنَاءَ الْمَسْجِدِ فَكَرِهَ النَّاسُ ذَلِكَ وَأَحَبُّوا أَنْ يَدَعَهُ عَلَى هَيْئَتِهِ فَقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ بَنَى مَسْجِدًا لِلَّهِ بَنَى اللَّهُ لَهُ فِي الْجَنَّةِ مِثْلَهُ و حَدَّثَنَاه إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ الْحَنَفِيُّ وَعَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ الصَّبَّاحِ كِلَاهُمَا عَنْ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ جَعْفَرٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ غَيْرَ أَنَّ فِي حَدِيثِهِمَا بَنَى اللَّهُ لَهُ بَيْتًا فِي الْجَنَّةِ
[زهیر بن حرب] و [محمد بن مثنی] هر دو از [ضحاک] گفتند: [ابن مثنی] به ما گفت: [ضحاک بن مخلد] به ما گفت: [عبدالحمید بن جعفر] به من گفت: [پدرم] از [محمود بن لبید] گفت که [عثمان بن عفان] میخواهد مسجدی بسازد، اما مردم آن را دوست ندارند و میخواهند مسجد به همین شکل باقی بماند. سپس گفت: من از رسول خدا صلی الله علیه و آله شنیدم که میفرمود: «هر کس مسجدی بسازد، خداوند در بهشت مانند آن را خواهد ساخت.» [اسحاق بن ابراهیم الحاجعلی] این حدیث را از [ابوبکر حنفی] و [عبدالملک بن شباح] از [عبدالحمید بن جعفر] با این سند برای ما روایت کرده است، تنها در حدیث هر دو آمده است: «خداوند برای او در بهشت خانهای بنا خواهد کرد.»
امام مسلم : 5299
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَاللَّفْظُ لِأَبِي بَكْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ وَهْبِ بْنِ كَيْسَانَ عَنْ عُبَيْدِ بْنِ عُمَيْرٍ اللَّيْثِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بَيْنَا رَجُلٌ بِفَلَاةٍ مِنْ الْأَرْضِ فَسَمِعَ صَوْتًا فِي سَحَابَةٍ اسْقِ حَدِيقَةَ فُلَانٍ فَتَنَحَّى ذَلِكَ السَّحَابُ فَأَفْرَغَ مَاءَهُ فِي حَرَّةٍ فَإِذَا شَرْجَةٌ مِنْ تِلْكَ الشِّرَاجِ قَدْ اسْتَوْعَبَتْ ذَلِكَ الْمَاءَ كُلَّهُ فَتَتَبَّعَ الْمَاءَ فَإِذَا رَجُلٌ قَائِمٌ فِي حَدِيقَتِهِ يُحَوِّلُ الْمَاءَ بِمِسْحَاتِهِ فَقَالَ لَهُ يَا عَبْدَ اللَّهِ مَا اسْمُكَ قَالَ فُلَانٌ لِلِاسْمِ الَّذِي سَمِعَ فِي السَّحَابَةِ فَقَالَ لَهُ يَا عَبْدَ اللَّهِ لِمَ تَسْأَلُنِي عَنْ اسْمِي فَقَالَ إِنِّي سَمِعْتُ صَوْتًا فِي السَّحَابِ الَّذِي هَذَا مَاؤُهُ يَقُولُ اسْقِ حَدِيقَةَ فُلَانٍ لِاسْمِكَ فَمَا تَصْنَعُ فِيهَا قَالَ أَمَّا إِذْ قُلْتَ هَذَا فَإِنِّي أَنْظُرُ إِلَى مَا يَخْرُجُ مِنْهَا فَأَتَصَدَّقُ بِثُلُثِهِ وَآكُلُ أَنَا وَعِيَالِي ثُلُثًا وَأَرُدُّ فِيهَا ثُلُثَهُ و حَدَّثَنَاه أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ أَخْبَرَنَا أَبُو دَاوُدَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي سَلَمَةَ حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ كَيْسَانَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ وَأَجْعَلُ ثُلُثَهُ فِي الْمَسَاكِينِ وَالسَّائِلِينَ وَابْنِ السَّبِيلِ
متن ابوبکر را [ابوبکر بن ابی سیابه] و [زهیر بن حرب] برای ما نقل کردهاند که هر دو میگویند: [یزید بن هارون] برای ما نقل کرده است که [عبدالعزیز بن ابوسلمه] از [وهب بن کیسان] از [عبیدالله بن عمیر اللیتسی] از [ابوهریره] از پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم نقل کردهاند که فرمود: «وقتی کسی در شنزار است، صدایی از ابر میشنود که میگوید: «باغ فلانی را آبیاری کن» سپس ابر دور میشود و آب میریزد. معلوم میشود که در باغ کسی بوده که با بیل آب را میچرخانده است. از او پرسید: «ای بنده خدا، نامت چیست؟ درست مانند نامی که از ابرها شنیده بود.» پرسید: «ای بنده خدا، چرا نام مرا میپرسی؟» پاسخ داد: «صدایی از ابرها شنیدم که این آب کجاست. ابر گفت: باغ فلانی را آبیاری کن.» و اسمت چیست؟ در باغت چه میکنی؟ گفت: «چون این را گفتی، من (محصول) آن را دیدم، سپس یک سوم آن را صدقه دادم، یک سوم آن را با خانوادهام خوردم و یک سوم آن را به باغ برگرداندم.» [احمد بن عبده ضبی] به ما گفت، [ابو داود] به ما گفت، [عبدالعزیز بن ابوسلمه] به ما گفت، [وهاب بن کیسان] با این سند به ما گفت، فقط او گفت: «و یک سوم آن را به فقرا، گدایان و ابن سبیل میدهم.»
امام مسلم : 5300
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا رَوْحُ بْنُ الْقَاسِمِ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَعْقُوبَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى أَنَا أَغْنَى الشُّرَكَاءِ عَنْ الشِّرْكِ مَنْ عَمِلَ عَمَلًا أَشْرَكَ فِيهِ مَعِي غَيْرِي تَرَكْتُهُ وَشِرْكَهُ
به من گفته است [زهیر بن حرب]، به ما گفته است [اسماعیل بن ابراهیم]، به ما گفته است [روح بن قاسم]، از [علاء بن عبدالرحمن بن یعقوب]، از [پدرش]، از [ابوهریره] که گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «خداوند تبارک و تعالی فرموده است: «من آن دوست و دوستی هستم که به کمترین دوست و دوستی نیاز دارد، هر کس عملی انجام دهد که در آن به من غیر از من شرک ورزد، من او و دوستانش را رها کردم.»