Imam Muslim : 5261
حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ حَرْمَلَةَ بْنِ عِمْرَانَ التُّجِيبِيَّ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ أَنَّ الْمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ أَخْبَرَهُ أَنَّ عَمْرَو بْنَ عَوْفٍ وَهُوَ حَلِيفُ بَنِي عَامِرِ بْنِ لُؤَيٍّ وَكَانَ شَهِدَ بَدْرًا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَ أَبَا عُبَيْدَةَ بْنَ الْجَرَّاحِ إِلَى الْبَحْرَيْنِ يَأْتِي بِجِزْيَتِهَا وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هُوَ صَالَحَ أَهْلَ الْبَحْرَيْنِ وَأَمَّرَ عَلَيْهِمْ الْعَلَاءَ بْنَ الْحَضْرَمِيِّ فَقَدِمَ أَبُو عُبَيْدَةَ بِمَالٍ مِنْ الْبَحْرَيْنِ فَسَمِعَتْ الْأَنْصَارُ بِقُدُومِ أَبِي عُبَيْدَةَ فَوَافَوْا صَلَاةَ الْفَجْرِ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ انْصَرَفَ فَتَعَرَّضُوا لَهُ فَتَبَسَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ رَآهُمْ ثُمَّ قَالَ أَظُنُّكُمْ سَمِعْتُمْ أَنَّ أَبَا عُبَيْدَةَ قَدِمَ بِشَيْءٍ مِنْ الْبَحْرَيْنِ فَقَالُوا أَجَلْ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَأَبْشِرُوا وَأَمِّلُوا مَا يَسُرُّكُمْ فَوَاللَّهِ مَا الْفَقْرَ أَخْشَى عَلَيْكُمْ وَلَكِنِّي أَخْشَى عَلَيْكُمْ أَنْ تُبْسَطَ الدُّنْيَا عَلَيْكُمْ كَمَا بُسِطَتْ عَلَى مَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ فَتَنَافَسُوهَا كَمَا تَنَافَسُوهَا وَتُهْلِكَكُمْ كَمَا أَهْلَكَتْهُمْ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ جَمِيعًا عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ ح و حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ أَخْبَرَنَا أَبُو الْيَمَانِ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ كِلَاهُمَا عَنْ الزُّهْرِيِّ بِإِسْنَادِ يُونُسَ وَمِثْلِ حَدِيثِهِ غَيْرَ أَنَّ فِي حَدِيثِ صَالِحٍ وَتُلْهِيَكُمْ كَمَا أَلْهَتْهُمْ
Akangambira [Harmalah bin Yahya bin Yahya bin Abdullah bin Harmalah bin Imran At Tujibi] akangambira [Ibnu Wahab] akangambira [Yunus] kuruga [Ibnu Shihab] kuruga [Urwah bin Az Zubair] ngu [Al Miswar bin Makhramah] amugambiire ngu owa [Amru] ekicweka omu rutaro rwa Badr na Rasulullah, akaba amumanyiise ngu Rasulullah akatuma Abu Ubaidah bin Al Jarrah omuri Bahrain kureeta jizyah ye kandi Rasulullah akatoorana omwebembezi waabo, akatoorana abantu ba Hahara Al Jarrah. obwo Abu Ubaidah akaija areetsire eby'obugaiga kuruga Bahrain kandi aba Ansar bakahurira okuhika kwa Abu Ubaidah kandi baashaba okushaba kwa kasheeshe na Rasulullah Shallallahu 'alahi wa Salam, bwanyima y'okushaba Rasulullah Shallallahu 'alahi wa Salam obu yairuka kandi baamuhakanisa ngu bwanyima ya Rasulullah wa Salam, Rasulullah wa Salam, akagira ati: ‘Ninteekateeka ngu okahurira ngu Abu ‘Ubaidah akaija aine eki areetsire’. Bagira bati: Eego, iwe Mutumwa wa Allah. Akagira ati: ‘Mushemererwe kandi mugire amatsiko aha birikukushemeza, na Allah ti bworo obu ndikutiina ahabwanyu, kwonka nintiina ngu ensi neija kukukingurirwa nk’oku yaakinguriirwe abantu ababandiize, obwo noija kugihakanisa nk’oku baagihakanisa reero bwanyima neija kukucwekyereza nk’oku baakozire’. Atugambiire [Al Hasan bin Ali Al Hulwani] na [Abdu bin Humaid], buri kimwe kuruga ahari [Ya’qub bin Ibrahim bin Sa’ad] kitugambiire [taata] kuruga ahari [Salih]. Atugambiire [Abdullah bin Abdurrahman Ad Darimi] atugambiire [Abu Al Yaman] atugambiire [Syu’aib] bombi kuruga [Az Zuhri] na sanad ya Yunus nk’oku eri omu hadiisi, kyonka niyo erikugambwaho omu hadiisi ya Salih: ‘Kandi bakakugaya nk’oku baabanaga’.
Imam Muslim : 5262
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ سَوَّادٍ الْعَامِرِيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ أَنَّ بَكْرَ بْنَ سَوَادَةَ حَدَّثَهُ أَنَّ يَزِيدَ بْنَ رَبَاحٍ هُوَ أَبُو فِرَاسٍ مَوْلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ حَدَّثَهُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ إِذَا فُتِحَتْ عَلَيْكُمْ فَارِسُ وَالرُّومُ أَيُّ قَوْمٍ أَنْتُمْ قَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ نَقُولُ كَمَا أَمَرَنَا اللَّهُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ غَيْرَ ذَلِكَ تَتَنَافَسُونَ ثُمَّ تَتَحَاسَدُونَ ثُمَّ تَتَدَابَرُونَ ثُمَّ تَتَبَاغَضُونَ أَوْ نَحْوَ ذَلِكَ ثُمَّ تَنْطَلِقُونَ فِي مَسَاكِينِ الْمُهَاجِرِينَ فَتَجْعَلُونَ بَعْضَهُمْ عَلَى رِقَابِ بَعْضٍ
Atugambiire [Amru bin Sawwad Al Amiri] atugambiire [Abdullah bin Wahb] akangambira [Amru bin Al Harith] ngu [Bakr bin Sawadah] amugambiire ngu [Yazid bin Rabah Abu Firas] maula Abdullah bin Amru bin Al Ash amugambiire kuruga [A bin Amru] sallallaahu ‘alaihi wa Salam akagira ati: ‘Abaperesi na Rooma ku baraasingurwe ahabwawe, noija kuba abantu ki?’ Abdurrahman bin Auf akagarukamu ati: Nitwija kugamba eki Allah yaturagiire. Rasulullah Sallallahu ‘alaihi wa Salam akagira ati: ‘Tikwo kiri ekindi?!, nimuhakanisana, nimuhakanisana, nimuhenda enkoragana n’abandi, nimugira ekiniga, n’ebindi nk’ebyo, obwo muryaza omu mwanya gw’abantu abooro kuruga omu ba muhajirin kandi abamwe muribo muhindure abeebembezi ahabw’abandi’.
Imam Muslim : 5263
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ قَالَ قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا و قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا الْمُغِيرَةُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحِزَامِيُّ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا نَظَرَ أَحَدُكُمْ إِلَى مَنْ فُضِّلَ عَلَيْهِ فِي الْمَالِ وَالْخَلْقِ فَلْيَنْظُرْ إِلَى مَنْ هُوَ أَسْفَلَ مِنْهُ مِمَّنْ فُضِّلَ عَلَيْهِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ حَدِيثِ أَبِي الزِّنَادِ سَوَاءً
Atugambiire [Yahya bin Yahya] na [Qutaibah bin Sa’id], akagira ngu Qutaibah ati: Atugambiire, obwo Yahya arikugira ati: Atugambiire [Al Mughirah bin Abdurrahman Al Hizami] kuruga ahari [Abu Az Zinad] kuruga ahari [Al A’raj] kuruga ahari [Abu Hurailam se’omwe owa ‘Sallahifa’ abantu akagira ati: kuheebwa ebirungi ebirikukira aha by’obugaiga n’omubiri gw’omubiri, reka areebe abo abari ahansi ye abu arikuheebwa obukuru’. Atugambiire [Muhammad bin Rafi’] atugambiire [Abdurrazzaq] atugambiire [Ma’mar] kuruga ahari [Hammam bin Munabbih] kuruga ahari [Abu Hurairah] kuruga ahari nabi sallallaahu ‘alaihi wa Salam, nk’oku kiri omu hadiisi ya Abu Az Zinad.
Imam Muslim : 5264
و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ وَوَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ انْظُرُوا إِلَى مَنْ أَسْفَلَ مِنْكُمْ وَلَا تَنْظُرُوا إِلَى مَنْ هُوَ فَوْقَكُمْ فَهُوَ أَجْدَرُ أَنْ لَا تَزْدَرُوا نِعْمَةَ اللَّهِ قَالَ أَبُو مُعَاوِيَةَ عَلَيْكُمْ
Akangambira [Zuhair bin Harb] atugambiire [Jarir]. Atugambiire [Abu Kuraib] atugambiire [Abu Mu’awiyah]. Atugambiire [Abu Bakr bin Abu Syaibah] ekihandiiko kye, atugambiire [Abu Mu’awiyah] na [Waki’] kuruga ahari [Al A’masy] kuruga ahari [Abu Salih] kuruga ahari [Abu Hurairah] akagira ati: Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wa Salam akagira ati: ‘Reeba abo abatari ahansi yaawe, reeba abo abari ahansi yaawe, okuruga omu kutwara ekitiinisa ahabw’emigisha ya Allah’.
Imam Muslim : 5265
حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي عَمْرَةَ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ حَدَّثَهُ أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ ثَلَاثَةً فِي بَنِي إِسْرَائِيلَ أَبْرَصَ وَأَقْرَعَ وَأَعْمَى فَأَرَادَ اللَّهُ أَنْ يَبْتَلِيَهُمْ فَبَعَثَ إِلَيْهِمْ مَلَكًا فَأَتَى الْأَبْرَصَ فَقَالَ أَيُّ شَيْءٍ أَحَبُّ إِلَيْكَ قَالَ لَوْنٌ حَسَنٌ وَجِلْدٌ حَسَنٌ وَيَذْهَبُ عَنِّي الَّذِي قَدْ قَذِرَنِي النَّاسُ قَالَ فَمَسَحَهُ فَذَهَبَ عَنْهُ قَذَرُهُ وَأُعْطِيَ لَوْنًا حَسَنًا وَجِلْدًا حَسَنًا قَالَ فَأَيُّ الْمَالِ أَحَبُّ إِلَيْكَ قَالَ الْإِبِلُ أَوْ قَالَ الْبَقَرُ شَكَّ إِسْحَقُ إِلَّا أَنَّ الْأَبْرَصَ أَوْ الْأَقْرَعَ قَالَ أَحَدُهُمَا الْإِبِلُ وَقَالَ الْآخَرُ الْبَقَرُ قَالَ فَأُعْطِيَ نَاقَةً عُشَرَاءَ فَقَالَ بَارَكَ اللَّهُ لَكَ فِيهَا قَالَ فَأَتَى الْأَقْرَعَ فَقَالَ أَيُّ شَيْءٍ أَحَبُّ إِلَيْكَ قَالَ شَعَرٌ حَسَنٌ وَيَذْهَبُ عَنِّي هَذَا الَّذِي قَدْ قَذِرَنِي النَّاسُ قَالَ فَمَسَحَهُ فَذَهَبَ عَنْهُ وَأُعْطِيَ شَعَرًا حَسَنًا قَالَ فَأَيُّ الْمَالِ أَحَبُّ إِلَيْكَ قَالَ الْبَقَرُ فَأُعْطِيَ بَقَرَةً حَامِلًا فَقَالَ بَارَكَ اللَّهُ لَكَ فِيهَا قَالَ فَأَتَى الْأَعْمَى فَقَالَ أَيُّ شَيْءٍ أَحَبُّ إِلَيْكَ قَالَ أَنْ يَرُدَّ اللَّهُ إِلَيَّ بَصَرِي فَأُبْصِرَ بِهِ النَّاسَ قَالَ فَمَسَحَهُ فَرَدَّ اللَّهُ إِلَيْهِ بَصَرَهُ قَالَ فَأَيُّ الْمَالِ أَحَبُّ إِلَيْكَ قَالَ الْغَنَمُ فَأُعْطِيَ شَاةً وَالِدًا فَأُنْتِجَ هَذَانِ وَوَلَّدَ هَذَا قَالَ فَكَانَ لِهَذَا وَادٍ مِنْ الْإِبِلِ وَلِهَذَا وَادٍ مِنْ الْبَقَرِ وَلِهَذَا وَادٍ مِنْ الْغَنَمِ قَالَ ثُمَّ إِنَّهُ أَتَى الْأَبْرَصَ فِي صُورَتِهِ وَهَيْئَتِهِ فَقَالَ رَجُلٌ مِسْكِينٌ قَدْ انْقَطَعَتْ بِيَ الْحِبَالُ فِي سَفَرِي فَلَا بَلَاغَ لِي الْيَوْمَ إِلَّا بِاللَّهِ ثُمَّ بِكَ أَسْأَلُكَ بِالَّذِي أَعْطَاكَ اللَّوْنَ الْحَسَنَ وَالْجِلْدَ الْحَسَنَ وَالْمَالَ بَعِيرًا أَتَبَلَّغُ عَلَيْهِ فِي سَفَرِي فَقَالَ الْحُقُوقُ كَثِيرَةٌ فَقَالَ لَهُ كَأَنِّي أَعْرِفُكَ أَلَمْ تَكُنْ أَبْرَصَ يَقْذَرُكَ النَّاسُ فَقِيرًا فَأَعْطَاكَ اللَّهُ فَقَالَ إِنَّمَا وَرِثْتُ هَذَا الْمَالَ كَابِرًا عَنْ كَابِرٍ فَقَالَ إِنْ كُنْتَ كَاذِبًا فَصَيَّرَكَ اللَّهُ إِلَى مَا كُنْتَ قَالَ وَأَتَى الْأَقْرَعَ فِي صُورَتِهِ فَقَالَ لَهُ مِثْلَ مَا قَالَ لِهَذَا وَرَدَّ عَلَيْهِ مِثْلَ مَا رَدَّ عَلَى هَذَا فَقَالَ إِنْ كُنْتَ كَاذِبًا فَصَيَّرَكَ اللَّهُ إِلَى مَا كُنْتَ قَالَ وَأَتَى الْأَعْمَى فِي صُورَتِهِ وَهَيْئَتِهِ فَقَالَ رَجُلٌ مِسْكِينٌ وَابْنُ سَبِيلٍ انْقَطَعَتْ بِيَ الْحِبَالُ فِي سَفَرِي فَلَا بَلَاغَ لِي الْيَوْمَ إِلَّا بِاللَّهِ ثُمَّ بِكَ أَسْأَلُكَ بِالَّذِي رَدَّ عَلَيْكَ بَصَرَكَ شَاةً أَتَبَلَّغُ بِهَا فِي سَفَرِي فَقَالَ قَدْ كُنْتُ أَعْمَى فَرَدَّ اللَّهُ إِلَيَّ بَصَرِي فَخُذْ مَا شِئْتَ وَدَعْ مَا شِئْتَ فَوَاللَّهِ لَا أَجْهَدُكَ الْيَوْمَ شَيْئًا أَخَذْتَهُ لِلَّهِ فَقَالَ أَمْسِكْ مَالَكَ فَإِنَّمَا ابْتُلِيتُمْ فَقَدْ رُضِيَ عَنْكَ وَسُخِطَ عَلَى صَاحِبَيْكَ
Atugambiire [Syaiban bin Farrukh] atugambiire [Hammam] atugambiire [Ishaq bin Abdullah bin Abu Talhah] atugambiire [Abdurrahman bin Abu Amrah] ngu [Abu Hurairah] amugambiire ngu akahurira nabi sallallaahu 'alaihinde wa Icur abaana bashatu kuruga omuri Israeli abaana ba Salam bakaba bari abaana b'abantu bashatu, abaana b'omu Israeli bakaba bari bashatu. ekiharaani n’empumi. Reero Allah akayenda kubagyezaho boona, atyo yatuma maraika kubabugana. Reero akaija kureeba omuntu owabaire aine endwara ya sikori reero yaagira ati: ‘Niki eki orikukira kukunda? ’ Akagarukamu ati: ‘Erangi nungi y’oruhu, oruhu orurikushemeza, kandi obuhuta bwangye bwa scurvy bukizire’. Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wa Salam akagira ati: ‘Bwanyima akakiha, yakiza oburwaire bwe bw’okusheeshasheesha, kandi yamuha erangi nungi n’oruhu orurikushemeza. Akagira ati: ‘Ni butungi ki obu orikukunda munonga? ’ Akagarukamu ati: ‘Engamira nari ente’. Ishaq akaba nabanganisa, kwonka ekyabaire nikireebeka gye n’okugira ngu omwe aha bantu abaine oburwaire bwa scurvy n’omutwe gw’ekiharaani akagira ati: ‘Engamira,’ kandi ondiijo akagira ati: ‘Ente’. Bwanyima yamuha engamira erimu enda mpango, ati: ‘Allah akuhe omugisha omu ngamira egyo’. Ekyakuratsireho akahika ahari ogwo mushaija w’ekiharara yaamubuuza ati: ‘Niki eki orikukira kukunda? ’ Akagarukamu ati: ‘Eishokye rirungi n’omubazi gw’endwara ogwandeeteire kugaya abantu’. Bwanyima akakiikiriza, yakiza endwara ye kandi yamuha n’eishokye rirungi. Akabuuza ati: ‘Ni bintu ki ebi orikukunda munonga? ’ Akagarukamu ati: ‘Ente’. Reero bamuha ente eyaabaire eine enda, yagira ati: Allah akuhe omugisha omu nte egyo. Ekyakuratsireho akaza aha mpumi yaamugira ati: ‘Niki eki orikukira kukunda? ’ Akagarukamu ati: ‘Ku araabe Allah agaruraho okureeba kwangye ngu mbone kureeba abantu’. Bwanyima akaikiriza kandi Allah yagarurayo amaisho ge. Akabuuza ati: ‘Ni bintu ki ebi orikukunda munonga? ’ Akagarukamu ati: ‘Embuzi’. Atyo yaaheebwa embuzi eyaabaire neeza kuzaara, kandi hahingwireho obwire bukye, egyo embuzi yaazaara omwana waayo. Nahabwekyo ogu muntu aine omubaro gw'engamira, ogu aine omubaro gw'ente, kandi ogwo aine omubaro gw'embuzi. Reero yaija aha mushaija owabaire atwire aine oburwaire bwa siriimu omurundi gwa kabiri omu muringo gw’amazima, reero yagira ati: ‘Ndi omworo ori omu rugendo kandi otaine murimo n’ahabw’ekyo tindikugira eby’okurya kureka ahari Allah reero kuruga aha kiconco kyawe. Omu iziina ry'Ogwo owakuhaire erangi nungi y'oruhu, oruhu orushemeire, kandi akakuha n'obutungi omu muringo gw'engamira, ninkushaba ompe ekiconco mbone kugumizamu n'orugyendo rwangye. Akagarukamu ati: ‘Hariho obugabe bwingi’. Reero ati: ‘Ninteekateeka ngu ninkumanya, okaba otari muntu orikurwara endwara ya scurvy kandi abantu bakaba bakushekyerera buri kaanya, kandi okaba ori omworo reero Allah akakuha -emigisha ye-? ’ Akagarukamu ati: ‘Buzima nkahungura ebintu ebi kuruga ahari baishenkuru abagaiga’. Kandi akagira ati: ‘Ku oraabe noobeihabeiha omu bi orikugamba, obwo Allah akuhindure nk’oku waabaire ori enyima’. Ekindi akaija aha mushaija w'ekiharaani omu muringo gwe ogw'okubanza, bwanyima yamugira nk'oku yaagambire omuntu w'okubanza kandi yamwanga nk'oku omuntu w'okubanza yamwanga. Bwanyima akagira ati: ‘Ku oraabe nobeiha omu bi orikugamba, obwo twine amatsiko ngu Allah naija kukuhindura nk’oku waabaire ori enyima’. Reero yaija aha muntu owabaire ari omuhumire enyima omu muringo gwe ogw’okubanza yagira ati: ‘Ndi omworo ori omu rugendo, omu rugendo rwangye tindikugira omurimo n’ahabw’ekyo tindikutunga nshonga y’okutunga eby’okurya kureka ahari Allah reero kuruga omu biconco byawe. Ahabw'Ogwo owaagarukiremu kureeba kandi akakuha omubaro gw'embuzi, ninkushaba ngu ompe eki naaza kugaruka kugumizamu n'orugyendo rwangye’. Akagira ati: ‘Ameisho gangye gakaba gahumire reero Allah yaagakiza, mbwenu twara - ebintu byangye - nk’oku orikwenda kandi orekye ebi otarikwenda. Buzima, ahari Allah, eby’obugaiga ebi orikutwara tibirikwija kunshaasha’. N’ahabw’ekyo akagira ati: ‘Rinde gye eby’obugaiga byawe ahabw’okuba buzima noogyezibwa. Obaire otashemereirwe kandi banywani baawe babiri bashemereirwe’.
Imam Muslim : 5266
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَبَّاسُ بْنُ عَبْدِ الْعَظِيمِ وَاللَّفْظُ لِإِسْحَقَ قَالَ عَبَّاسٌ حَدَّثَنَا و قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا أَبُو بَكْرٍ الْحَنَفِيُّ حَدَّثَنَا بُكَيْرُ بْنُ مِسْمَارٍ حَدَّثَنِي عَامِرُ بْنُ سَعْدٍ قَالَ كَانَ سَعْدُ بْنُ أَبِي وَقَّاصٍ فِي إِبِلِهِ فَجَاءَهُ ابْنُهُ عُمَرُ فَلَمَّا رَآهُ سَعْدٌ قَالَ أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ شَرِّ هَذَا الرَّاكِبِ فَنَزَلَ فَقَالَ لَهُ أَنَزَلْتَ فِي إِبِلِكَ وَغَنَمِكَ وَتَرَكْتَ النَّاسَ يَتَنَازَعُونَ الْمُلْكَ بَيْنَهُمْ فَضَرَبَ سَعْدٌ فِي صَدْرِهِ فَقَالَ اسْكُتْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْعَبْدَ التَّقِيَّ الْغَنِيَّ الْخَفِيَّ
Atugambiire [Ishaq bin Ibrahim] na [Abbas bin Abdulazhim] ekihandiiko kya Ishaq, akagira ngu Abbas atugambiire, obwo Ishaq arikugira ati: Atugambiire [Abu Bakr Al Hanafi] atugambiire [Bukair bin Mismar] akangira [Amir bin Sa’ad] owa [Amir bin Sa’ad] we akagira ati: obwo Ibn Umar akaija ahariwe, Sa’ad ku yamureebire, Ibn Umar akagira ati: Ninhungira ahari Allah obubi bw’omuvugi ogu. Akashuuma yagambira Sa'ad ati: Noreberera engamira zaawe n'embuzi zaawe obwo orikureka abantu barwanira obushoboorozi omugati yaabo? Ku yaateire ekifuba kye akagira ati: Sirika, rimwe nkahurira omutumwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wa Salam arikugira ati: ‘Buzima, Allah nakunda abaheereza abarikutiina Ruhanga, abaine ebirikumara kandi bari bonka’.
Imam Muslim : 5267
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ الْحَارِثِيُّ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ قَالَ سَمِعْتُ إِسْمَعِيلَ عَنْ قَيْسٍ عَنْ سَعْدٍ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي وَابْنُ بِشْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ عَنْ قَيْسٍ قَالَ سَمِعْتُ سَعْدَ بْنَ أَبِي وَقَّاصٍ يَقُولُا وَاللَّهِ إِنِّي لَأَوَّلُ رَجُلٍ مِنْ الْعَرَبِ رَمَى بِسَهْمٍ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَلَقَدْ كُنَّا نَغْزُو مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا لَنَا طَعَامٌ نَأْكُلُهُ إِلَّا وَرَقُ الْحُبْلَةِ وَهَذَا السَّمُرُ حَتَّى إِنَّ أَحَدَنَا لَيَضَعُ كَمَا تَضَعُ الشَّاةُ ثُمَّ أَصْبَحَتْ بَنُو أَسَدٍ تُعَزِّرُنِي عَلَى الدِّينِ لَقَدْ خِبْتُ إِذًا وَضَلَّ عَمَلِي وَلَمْ يَقُلْ ابْنُ نُمَيْرٍ إِذًا و حَدَّثَنَاه يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا وَكِيعٌ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَقَالَ حَتَّى إِنْ كَانَ أَحَدُنَا لَيَضَعُ كَمَا تَضَعُ الْعَنْزُ مَا يَخْلِطُهُ بِشَيْءٍ
Atugambiire [Yahya bin Habib Al Haritsi] atugambiire [Al Mu’tamir] akagira ati: Nkahurira [Isma’il] kuruga ahari [Qais] kuruga ahari [Sa’ad]. atugambiire [Muhammad bin Abdullah bin Numair] atugambiire [taata] na [Ibn Bisyr] bombi bakagira bati: Atugambiire [Isma’il] kuruga [Qais] akagira ati: Nkahurira [Sa’ad bin Abi Waqqash] arikugira ati: Buzimazima nkaba ndi omuntu owabandize kusheesha eshagama omu muhanda gw’Abaharabu n’omuntu w’okubanza kuza ahari Allah, Allah, nkarwaana n'omutumwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wa Salam, tukaba turya amababi g'emiti n'emizaabibu yonka kuhisya obu omwe omuriitwe yagwa ahansi nk'embuzi, bwanyima y'ekyo aba Bani Asad bakanjuririra omu diini, obwo kikaba nikiza kuba okufeerwa ahariinye kandi ebikorwa byangye bikaza kubura. Ibn Numair taragambire omu hadiisi ye ati: Reero. Ku yaaherize kutugambira ngu [Yahya bin Yahya] akatugambira [Waki’] kuruga ahari [Isma’il bin Abu Khalid] na sanad egi, akagira ati: Okuhitsya obu omwe omuriitwe yaagwa ahansi nk’embuzi y’enkazi. Taragijwanzya n’ekintu kyona.
Imam Muslim : 5268
حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ هِلَالٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ عُمَيْرٍ الْعَدَوِيِّ قَالَ خَطَبَنَا عُتْبَةُ بْنُ غَزْوَانَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ الدُّنْيَا قَدْ آذَنَتْ بِصَرْمٍ وَوَلَّتْ حَذَّاءَ وَلَمْ يَبْقَ مِنْهَا إِلَّا صُبَابَةٌ كَصُبَابَةِ الْإِنَاءِ يَتَصَابُّهَا صَاحِبُهَا وَإِنَّكُمْ مُنْتَقِلُونَ مِنْهَا إِلَى دَارٍ لَا زَوَالَ لَهَا فَانْتَقِلُوا بِخَيْرِ مَا بِحَضْرَتِكُمْ فَإِنَّهُ قَدْ ذُكِرَ لَنَا أَنَّ الْحَجَرَ يُلْقَى مِنْ شَفَةِ جَهَنَّمَ فَيَهْوِي فِيهَا سَبْعِينَ عَامًا لَا يُدْرِكُ لَهَا قَعْرًا وَ وَاللَّهِ لَتُمْلَأَنَّ أَفَعَجِبْتُمْ وَلَقَدْ ذُكِرَ لَنَا أَنَّ مَا بَيْنَ مِصْرَاعَيْنِ مِنْ مَصَارِيعِ الْجَنَّةِ مَسِيرَةُ أَرْبَعِينَ سَنَةً وَلَيَأْتِيَنَّ عَلَيْهَا يَوْمٌ وَهُوَ كَظِيظٌ مِنْ الزِّحَامِ وَلَقَدْ رَأَيْتُنِي سَابِعَ سَبْعَةٍ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا لَنَا طَعَامٌ إِلَّا وَرَقُ الشَّجَرِ حَتَّى قَرِحَتْ أَشْدَاقُنَا فَالْتَقَطْتُ بُرْدَةً فَشَقَقْتُهَا بَيْنِي وَبَيْنَ سَعْدِ بْنِ مَالِكٍ فَاتَّزَرْتُ بِنِصْفِهَا وَاتَّزَرَ سَعْدٌ بِنِصْفِهَا فَمَا أَصْبَحَ الْيَوْمَ مِنَّا أَحَدٌ إِلَّا أَصْبَحَ أَمِيرًا عَلَى مِصْرٍ مِنْ الْأَمْصَارِ وَإِنِّي أَعُوذُ بِاللَّهِ أَنْ أَكُونَ فِي نَفْسِي عَظِيمًا وَعِنْدَ اللَّهِ صَغِيرًا وَإِنَّهَا لَمْ تَكُنْ نُبُوَّةٌ قَطُّ إِلَّا تَنَاسَخَتْ حَتَّى يَكُونَ آخِرُ عَاقِبَتِهَا مُلْكًا فَسَتَخْبُرُونَ وَتُجَرِّبُونَ الْأُمَرَاءَ بَعْدَنَا و حَدَّثَنِي إِسْحَقُ بْنُ عُمَرَ بْنِ سَلِيطٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ هِلَالٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ عُمَيْرٍ وَقَدْ أَدْرَكَ الْجَاهِلِيَّةَ قَالَ خَطَبَ عُتْبَةُ بْنُ غَزْوَانَ وَكَانَ أَمِيرًا عَلَى الْبَصْرَةِ فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ شَيْبَانَ
Kitugambirwe [Syaiban bin Farrukh] atugambiire [Sulaiman bin Al Mughirah] atugambiire [Humaid bin Hilal] kuruga [Khalid bin Umair Al Adawi] akagira ati: [Utbah bin Ghazwan] akabuurira, akaramya kandi yaahimbisa Allah, bwanyima y’ekyo akagira ati: ensi yoona yaagira ngu ensi yoona ekaba eri ey’amaani. tiharitsigaraho kintu kyona, kureka ebisigarira nk'ebisigarira by'amaizi g'okunywa omu nyungu ei mukama waago arikunywamu. Mazima noija kugirugaho oze omunsi etarikuhwaho, n’ahabw’ekyo rugaho n’ekintu kirungi ekiri omu maisho gaawe ahabw’okuba kikatugambwaho ngu eibaare niriteerwa kuruga aha rubaju rwa gehena reero rigwamu kumara emyaka makumi mushanju ritarikuteera n’ahansi. Na Allah, gehena neija kwijura. Nootangaara? Kandi kitugambirweho ngu enyiigi ibiri omu miryango mingi ey’omu iguru - oburaingwa bwa - orugyendo rw’emyaka makumi ana, eizooba rimwe enyiigi niziija kwijura. Obwire obumwe nkaba nyereeba nk'omuntu wa mushanju omu bantu mushanju ababaire bari na Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam, tukaba tutaine by'okurya ebindi kureka amababi g'emiti kuhisya obu enshonda z'akanwa gaitu zaabaire nizitushaasha, nkatwara obutambaara reero naakisharamu kabiri; ahabwangye na Saadi bin Malik. Ekicweka kyakyo nkajwara sarong kandi ekindi nkajwara Sa'ad. Hati, buri omwe omuriitwe abaire omwebembezi w’ekicweka kimwe kandi buzima ninshaba obuhungiro omuri Allah kuba omuntu omukuru obwo ahari Allah ari mukye. Nangwa, tihariho n’emwe ey’obunabi, kureka neehindukahinduka kuhitsya obu erikuhendera ehindukire obugabe. Noija kukireeba kandi ohurire nk’ori abeebembezi bwanyima yaitu. akagira ngu [Ishaq bin Umar bin Salith] akatugambira [Sulaiman bin Al Mughirah] akatugambira [Humaid bin Hilal] kuruga [Khalid bin Umair], akabugana obwire bwa Jahilyah, akagira ati: [Utbah bin Ghazwan] akabuurira, akaba ari omwebembezi wa Basrah. Khalid akagira ngu kikaba kiri nka hadiisi ya Syaiban.
Imam Muslim : 5269
و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ قُرَّةَ بْنِ خَالِدٍ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ هِلَالٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ عُمَيْرٍ قَالَ سَمِعْتُ عُتْبَةَ بْنَ غَزْوَانَ يَقُولُا لَقَدْ رَأَيْتُنِي سَابِعَ سَبْعَةٍ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا طَعَامُنَا إِلَّا وَرَقُ الْحُبْلَةِ حَتَّى قَرِحَتْ أَشْدَاقُنَا
Kitugambirwe [Abu Kuraib Muhammad bin Al Ala`] atugambiire [Waki’] kuruga [Qurrah bin Khalid] kuruga [Humaid bin Hilal] kuruga [Khalid bin Umair] akagira ati: Nkahurira [Utbah bin Ghazwan] arikugira ati: Nkareeba nyowe ow’omushanju omu bantu mushanju abashema na Saahullalah owaitu n’ondiijo, amababi g’emizaabibu kuhitsya obu enshonda z’akanwa kaitu zirikuhutaaza’.
Imam Muslim : 5270
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ نَرَى رَبَّنَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَالَ هَلْ تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَةِ الشَّمْسِ فِي الظَّهِيرَةِ لَيْسَتْ فِي سَحَابَةٍ قَالُوا لَا قَالَ فَهَلْ تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَةِ الْقَمَرِ لَيْلَةَ الْبَدْرِ لَيْسَ فِي سَحَابَةٍ قَالُوا لَا قَالَ فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَةِ رَبِّكُمْ إِلَّا كَمَا تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَةِ أَحَدِهِمَا قَالَ فَيَلْقَى الْعَبْدَ فَيَقُولُ أَيْ فُلْ أَلَمْ أُكْرِمْكَ وَأُسَوِّدْكَ وَأُزَوِّجْكَ وَأُسَخِّرْ لَكَ الْخَيْلَ وَالْإِبِلَ وَأَذَرْكَ تَرْأَسُ وَتَرْبَعُ فَيَقُولُ بَلَى قَالَ فَيَقُولُ أَفَظَنَنْتَ أَنَّكَ مُلَاقِيَّ فَيَقُولُ لَا فَيَقُولُ فَإِنِّي أَنْسَاكَ كَمَا نَسِيتَنِي ثُمَّ يَلْقَى الثَّانِيَ فَيَقُولُ أَيْ فُلْ أَلَمْ أُكْرِمْكَ وَأُسَوِّدْكَ وَأُزَوِّجْكَ وَأُسَخِّرْ لَكَ الْخَيْلَ وَالْإِبِلَ وَأَذَرْكَ تَرْأَسُ وَتَرْبَعُ فَيَقُولُ بَلَى أَيْ رَبِّ فَيَقُولُ أَفَظَنَنْتَ أَنَّكَ مُلَاقِيَّ فَيَقُولُ لَا فَيَقُولُ فَإِنِّي أَنْسَاكَ كَمَا نَسِيتَنِي ثُمَّ يَلْقَى الثَّالِثَ فَيَقُولُ لَهُ مِثْلَ ذَلِكَ فَيَقُولُ يَا رَبِّ آمَنْتُ بِكَ وَبِكِتَابِكَ وَبِرُسُلِكَ وَصَلَّيْتُ وَصُمْتُ وَتَصَدَّقْتُ وَيُثْنِي بِخَيْرٍ مَا اسْتَطَاعَ فَيَقُولُ هَاهُنَا إِذًا قَالَ ثُمَّ يُقَالُ لَهُ الْآنَ نَبْعَثُ شَاهِدَنَا عَلَيْكَ وَيَتَفَكَّرُ فِي نَفْسِهِ مَنْ ذَا الَّذِي يَشْهَدُ عَلَيَّ فَيُخْتَمُ عَلَى فِيهِ وَيُقَالُ لِفَخِذِهِ وَلَحْمِهِ وَعِظَامِهِ انْطِقِي فَتَنْطِقُ فَخِذُهُ وَلَحْمُهُ وَعِظَامُهُ بِعَمَلِهِ وَذَلِكَ لِيُعْذِرَ مِنْ نَفْسِهِ وَذَلِكَ الْمُنَافِقُ وَذَلِكَ الَّذِي يَسْخَطُ اللَّهُ عَلَيْهِ
Kigambirwe nyowe [Muhammad bin Abu Umar] atugambiire [Sufyan] kuruga ahari [Suhail bin Abu Salih] kuruga ahari [ishe] kuruga ahari [Abu Hurairah] akagira ati: Bakabuuza bati: Iwe Mutumwa wa Allah, nitwija kureeba Rabb waitu aha izooba ry’okuzooka? Akagaruka yaabuuza ati: ‘Nooteeka abantu abandi omu kabi ku orikureeba eizooba aha izooba eritariho bicu?’ bakagarukamu bati: Ngaaha, akagaruka yaabuuza ati: ‘Nooteeka abantu abandi omu kabi waareeba okwezi omu kiro ekiijwire ahu hatariho bicu?’ bakagarukamu bati: Ngaaha, akagira ati: ‘N’Ogwo ou omutima gwangye guri omu mikono ye, torikukora kubi -abantu abandi- waareeba Rabb waawe okwihaho nk’oku orikukora kubi -abantu abandi- waareeba omwe aharibo’. Akagumizamu ati: ‘Bwanyima akabugana omuheereza ogwo yaabuuza ati: ‘Iwe n’omuheereza, tinkuhimbiise, nkuhindura omwebembezi, nkushwereire, nkutegyekyeire embaraasi n’engamira, nkurekire kuba omwebembezi kandi nkooroberwa? ’ akagarukamu ati: ‘Ekyo nikyo kihikire’. Akambuuza ati: ‘Okaba nooteekateeka ngu noija kubugana? ’ akagarukamu ati: ‘Ngaaha’. Allah nagira ati: ‘Buzima, nkakwebwa nk’oku mwanyebirwe’. Bwanyima y’ekyo owa kabiri akaija kumubugana reero Allah yagira ati: ‘Iwe fulaani, tinkuhimbiise, nkakuhindura omwebembezi, nkakushwerwa, nkakutegyeka embaraasi n’engamira, nkakureka kuba omwebembezi kandi okayorobera? ’ akagarukamu ati: ‘Ekyo nikyo kihikire’. Akambuuza ati: ‘Okaba nooteekateeka ngu noija kubugana? ’ akagarukamu ati: ‘Ngaaha’. Allah nagira ati: ‘Buzima, nkakwebwa nk’oku mwanyebirwe’. Bwanyima y’ekyo owa kashatu akaija kumubugana kandi Allah yamugira atyo, yagira ati: ‘Ai Rabb, ninkwikiririzamu, ekitabo kyawe, omutumwa waawe, ninshaba, nsiiba kandi mpayo obuyambi,’ bwanyima yaasiima oburungi nk’oku yaabaire naabaasa reero Allah yagira ati: ‘-Yemerera- hanu obwo’. Bwanyima y'ekyo bakamugira bati: 'Hati, nitutuma abajurizi baitu ahariiwe'. Akateekateeka omu mutima gwe, ngu n’oha orikubaasa kumuha obujurizi. Akanwa ke kakaba kakingirwe kandi bakagambira ebibero bye, enyama n’amagufa ngu: ‘Gamba’. Reero ebibero bye, enyama n’amagufa byagamba ebikorwa byabyo. Nikyo kirikumureetera kuba eky’okwekwatsa. Ogwo n’omunyabishuba, ogwo n’omuntu ou Allah aine ekiniga’.
Imam Muslim : 5271
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ النَّضْرِ بْنِ أَبِي النَّضْرِ حَدَّثَنِي أَبُو النَّضْرِ هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ الْأَشْجَعِيُّ عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ عَنْ عُبَيْدٍ الْمُكْتِبِ عَنْ فُضَيْلٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ كُنَّا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَضَحِكَ فَقَالَ هَلْ تَدْرُونَ مِمَّ أَضْحَكُ قَالَ قُلْنَا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ مِنْ مُخَاطَبَةِ الْعَبْدِ رَبَّهُ يَقُولُ يَا رَبِّ أَلَمْ تُجِرْنِي مِنْ الظُّلْمِ قَالَ يَقُولُ بَلَى قَالَ فَيَقُولُ فَإِنِّي لَا أُجِيزُ عَلَى نَفْسِي إِلَّا شَاهِدًا مِنِّي قَالَ فَيَقُولُ كَفَى بِنَفْسِكَ الْيَوْمَ عَلَيْكَ شَهِيدًا وَبِالْكِرَامِ الْكَاتِبِينَ شُهُودًا قَالَ فَيُخْتَمُ عَلَى فِيهِ فَيُقَالُ لِأَرْكَانِهِ انْطِقِي قَالَ فَتَنْطِقُ بِأَعْمَالِهِ قَالَ ثُمَّ يُخَلَّى بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْكَلَامِ قَالَ فَيَقُولُ بُعْدًا لَكُنَّ وَسُحْقًا فَعَنْكُنَّ كُنْتُ أُنَاضِلُ
Atugambiire [Abu Bakr bin An Nadhr bin Abu An Nadhr] atugambiire [Hasyim bin Al Qasim] atugambiire [Ubaidullah Al Asyja’i] kuruga [Sufyan Ats Tsauri] kuruga [Ubaid Al Muktib] kuruga [Fudhail] kuruga [Ash MaliksAsse akagira ngu] ya Allah sallallaahu ‘alaihi wa Salam, akasheka kandi yaabuuza ati: Noomanya ekirikumpa okusheka? Akagira ati: Tukagarukamu tuti: Allah n’omutumwa we nibo barikukira kumanya. Akagira ati: Nkasheka okugaaniira kw’omuheereza na Mukama we. Akagira ati: ‘Iwe Rabbi, tiwanrinzire obutari buringaaniza? ’ Akagarukamu ati: ‘Eego’. Akagira ati: ‘Buzimazima tindikwikiriza omutima gwangye kureka kuba omujurizi wangye’. Akagumizamu ati: ‘Akagira ati: ‘Reero erizooba omutima gwawe nigwija kumara nk’omujurizi orikukuhakanisa,’ -Al Israa`: 16- kandi na baamaraika b’ekitiinisa abarikushiisha ebikorwa byawe nibaija kuba abajurizi’. Akagumizamu ati: ‘Bwanyima akanwa kakasirika kandi kaagambirwa ebicweka by’omubiri ngu: ‘Gamba’. N’ahabw’ekyo ebicweka by’omubiri gwe nibyoreka ebikorwa birungi byona ebi akozire.’ Akagumizamu ati: ‘Reero murekye ahagati ye n’ebigambo bye kuhitsya obu yaagambire ati: ‘Mubonaire, tindikurwanirira?’
Imam Muslim : 5272
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ الْقَعْقَاعِ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّهُمَّ اجْعَلْ رِزْقَ آلِ مُحَمَّدٍ قُوتًا
Kikagambirwa nyowe [Zuhair bin Harb] akatugambira [Muhammad bin Fudhail] kuruga ahari [ishe] kuruga ahari [Umarah bin Al Qa’qa’] kuruga ahari [Abu Zur’ah] kuruga ahari [Abu Hurairah] akagira ati: Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wa Salam akagira ati: ‘Ai Allah, kora eby’okurya by’eka ebirikumara.
Imam Muslim : 5273
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَعَمْرٌو النَّاقِدُ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ الْقَعْقَاعِ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّهُمَّ اجْعَلْ رِزْقَ آلِ مُحَمَّدٍ قُوتًا وَفِي رِوَايَةِ عَمْرٍو اللَّهُمَّ ارْزُقْ و حَدَّثَنَاه أَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ قَالَ سَمِعْتُ الْأَعْمَشَ ذَكَرَ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ الْقَعْقَاعِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَقَالَ كَفَافًا
Atugambiire [Abu Bakr bin Abu Syaibah], [Amru An Naqid], [Zuhair bin Harb] na [Abu Kuraib], bakagira bati: Atugambiire [Waki’] atugambiire [Al A’masy] kuruga ahari [Umarah bin Al Qa’qa’] kuruga ahari [Abu Zurahullah Raahilla Raullah] akagira ahari [A: Salam akagira ati: ‘Ai Allah, kora eka ya Muhammad erikumara nk’oku kirikubaasika’. Omu byafaayo bya Amru nikigambwa ngu: ‘Ai Allah, mpa eby’okurya’. Atugambiire [Abu Sa’id Al Asyuj] akatugambira [Abu Usamah] akagira ati: Nkahurira [Al A’masy] arikugambwaho kuruga ahari [Umarah bin Al Qa’qa’] na sanad egi kandi akagira ati: ‘Ekyo kyonka’.
Imam Muslim : 5274
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا و قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ مَا شَبِعَ آلُ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُنْذُ قَدِمَ الْمَدِينَةَ مِنْ طَعَامِ بُرٍّ ثَلَاثَ لَيَالٍ تِبَاعًا حَتَّى قُبِضَ
Atugambiire [Zuhair bin Harb] na [Ishaq bin Ibrahim], Ishaq akagira ati: Atubuuriire, obwo Zuhair arikugira ati: Atugambiire [Jarir] kuruga [Mansur] kuruga [Ibrahim] kuruga [Al Aswad] kuruga [Aisyah] akagira ati: Eka ya Muhammad sallalla Saheat ekaba eijwiire omu Media. eby’okurya kumara ebiro bishatu birikukuratana kuhitsya obu yaafa.
Imam Muslim : 5275
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا و قَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ مَا شَبِعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ تِبَاعًا مِنْ خُبْزِ بُرٍّ حَتَّى مَضَى لِسَبِيلِهِ
Atugambiire [Abu Bakr bin Abu Syaibah], [Abu Kuraib] na [Ishaq bin Ibrahim], bakagira ngu Ishaq ati: Atubuuriire, obwo abandi barikugira ngu: Atugambiire [Abu Mu’awiyah] kuruga [Al A’masy] kuruga [Ibrahim] kuruga [Al ‘Aswalaahullaah] akagira ati: Atubuuriire, obwo abandi barikugira ngu: Atugambiire [Abu Mu’awiyah] kuruga [Al A’masy] kuruga ahari [Ibrahim] kuruga ahari [Al’Aswalaahullaah] akagira ati: Atubuuriire. taratungire omugaati gw’enzigye ogurikumara ebiro bishatu omu murongooti kuhitsya obu yaagyenzire omu muhanda gwe’. -Akafa, yaayefuuza.-
Imam Muslim : 5276
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ يَزِيدَ يُحَدِّثُ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْ مَا شَبِعَ آلُ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ خُبْزِ شَعِيرٍ يَوْمَيْنِ مُتَتَابِعَيْنِ حَتَّى قُبِضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Atugambiire [Muhammad bin Al Mutsanna] kandi [Muhammad bin Basyar] akagira ati: Atugambiire [Muhammad bin Ja’far] akatugambira [Syu’bah] kuruga ahari [Abu Ishaq] akagira ati: Nkahurira [Abdurrahman bin Yazid] akagambirwa kuruga ahari [Eka ya Al Aswallahuma] akagira ati: 'alaihi wa Salam akaba ataijwire omugaati gw'engano ebiro bibiri omumubaro kuhisya obu Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Obusingye bube ahariimwe.
Imam Muslim : 5277
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَابِسٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ مَا شَبِعَ آلُ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ خُبْزِ بُرٍّ فَوْقَ ثَلَاثٍ
Kitugambirwe [Abu Bakr bin Abu Syaibah] atugambiire [Waki’] kuruga ahari [Sufyan] kuruga ahari [Abdurrahman bin Abis] kuruga ahari [ishe] kuruga ahari [Aisyah] akagira ati: Eka ya Muhammad sallallaahu ‘alaihi wa Salam ekaba etakaijwire omugaati gw’engano kumara ebiro birikurenga ahari bishatu’.
Imam Muslim : 5278
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قَالَتْ عَائِشَةُ مَا شَبِعَ آلُ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ خُبْزِ الْبُرِّ ثَلَاثًا حَتَّى مَضَى لِسَبِيلِهِ
Kitugambirwe [Abu Bakr bin Abu Syaibah] atugambiire [Hafsh bin Ghiyats] kuruga ahari [Hsyam bin Urwah] kuruga ahari [ishe] akagira ati: [Aisyah] akagira ati: Eka ya Muhammad sallallaahu ‘alaihi wa Salam ekaba etakaijwire omugaati gwa gantum kumara ebiro bishatu omu murongooti gwe kuhitsya obu yaabaire agiire. -Akafa, yaayefuuza.-
Imam Muslim : 5279
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ مِسْعَرٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ حُمَيْدٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ مَا شَبِعَ آلُ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَيْنِ مِنْ خُبْزِ بُرٍّ إِلَّا وَأَحَدُهُمَا تَمْرٌ
Atugambiire [Abu Kuraib] atugambiire [Waki’] kuruga [Mis’ar] kuruga [Hilal bin Humaid] kuruga [Urwah] kuruga [Aisyah] akagira ati: Eka ya Muhammad sallallaahu ‘alaihi wa Salam ekaba etaijwire omugaati gwa gantum kumara ebiro bibiri okwihaho gumwe aharibo -n’ebiro.
Imam Muslim : 5280
حَدَّثَنَا عَمْرٌو النَّاقِدُ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ قَالَ وَيَحْيَى بْنُ يَمَانٍ حَدَّثَنَا عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ إِنْ كُنَّا آلَ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَنَمْكُثُ شَهْرًا مَا نَسْتَوْقِدُ بِنَارٍ إِنْ هُوَ إِلَّا التَّمْرُ وَالْمَاءُ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ وَابْنُ نُمَيْرٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ إِنْ كُنَّا لَنَمْكُثُ وَلَمْ يَذْكُرْ آلَ مُحَمَّدٍ وَزَادَ أَبُو كُرَيْبٍ فِي حَدِيثِهِ عَنْ ابْنِ نُمَيْرٍ إِلَّا أَنْ يَأْتِيَنَا اللُّحَيْمُ
Atugambiire [Amru An Naqid] atugambiire [Abdah bin Sulaiman] akagira ati: Kandi [Yahya bin Yaman] atugambiire [Hysyam bin Urwah] kuruga [ishe] kuruga [Aisyah] akagira ati: Tukaba tukira, eka ya Muhammad sallallaahu na Salam tukagumaho kumara okwezi kumwe. Atugambiire [Abu Bakr bin Abu Syaibah] na [Abu Kuraib] bombi bakagira bati: Atugambiire [Abu Usamah] na [Ibnu Numair] kuruga [Hisyam bin Urwah] na sanad egi: Tukaba nitutuuraho, tutagambire: eka ya Muhammad. Abu Kuraib akayongyeraho omu hadiisi ye ati: Kuruga ahari Ibn Numair: Kureka twaheebwa enyama nkye.