Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith
Hadith
Imam Muslim : 5261
حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ حَرْمَلَةَ بْنِ عِمْرَانَ التُّجِيبِيَّ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ أَنَّ الْمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ أَخْبَرَهُ أَنَّ عَمْرَو بْنَ عَوْفٍ وَهُوَ حَلِيفُ بَنِي عَامِرِ بْنِ لُؤَيٍّ وَكَانَ شَهِدَ بَدْرًا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَ أَبَا عُبَيْدَةَ بْنَ الْجَرَّاحِ إِلَى الْبَحْرَيْنِ يَأْتِي بِجِزْيَتِهَا وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هُوَ صَالَحَ أَهْلَ الْبَحْرَيْنِ وَأَمَّرَ عَلَيْهِمْ الْعَلَاءَ بْنَ الْحَضْرَمِيِّ فَقَدِمَ أَبُو عُبَيْدَةَ بِمَالٍ مِنْ الْبَحْرَيْنِ فَسَمِعَتْ الْأَنْصَارُ بِقُدُومِ أَبِي عُبَيْدَةَ فَوَافَوْا صَلَاةَ الْفَجْرِ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ انْصَرَفَ فَتَعَرَّضُوا لَهُ فَتَبَسَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ رَآهُمْ ثُمَّ قَالَ أَظُنُّكُمْ سَمِعْتُمْ أَنَّ أَبَا عُبَيْدَةَ قَدِمَ بِشَيْءٍ مِنْ الْبَحْرَيْنِ فَقَالُوا أَجَلْ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَأَبْشِرُوا وَأَمِّلُوا مَا يَسُرُّكُمْ فَوَاللَّهِ مَا الْفَقْرَ أَخْشَى عَلَيْكُمْ وَلَكِنِّي أَخْشَى عَلَيْكُمْ أَنْ تُبْسَطَ الدُّنْيَا عَلَيْكُمْ كَمَا بُسِطَتْ عَلَى مَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ فَتَنَافَسُوهَا كَمَا تَنَافَسُوهَا وَتُهْلِكَكُمْ كَمَا أَهْلَكَتْهُمْ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ جَمِيعًا عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ ح و حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ أَخْبَرَنَا أَبُو الْيَمَانِ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ كِلَاهُمَا عَنْ الزُّهْرِيِّ بِإِسْنَادِ يُونُسَ وَمِثْلِ حَدِيثِهِ غَيْرَ أَنَّ فِي حَدِيثِ صَالِحٍ وَتُلْهِيَكُمْ كَمَا أَلْهَتْهُمْ
A y’a fɔ n’ ye ko [Ibnu Wahab] y’a fɔ n’ ye [Yunus] ka bɔ [Ibnu Shihab] ka bɔ [Urwah bin Az Zubair] fɛ ko [Al Miswar bin Makhramah] y’a fɔ a ye ko [Amfru, bin] yɔrɔ min tun be Badri kɛlɛ la ni Rasulullah ye, o tun y’a fɔ a ye ko Rasulullah ye Abu Ubaida bin Al Jarrah ci ka taga Bahrein ka na n’a ka jizyah ye ani Rasulullah ye hɛɛrɛ bɛnkan dɔ sigi n’u ka ɲɛmɔgɔ ye. o kɔ, Abu Ubaida nana ni nafolo ye ka bɔ Bahrein ani Ansarw ye Abu Ubaida nali mɛn ani u ye fajiri seli kɛ ni Rasulullah ye, seli kɔ tuma min na Rasulullah y’a ɲini ka boli ka taga n’a ye ko, Rasulullah, u y’u kunbɛn. a ko: ‘Ne hakili la, i y’a mɛn ko Abu Ubaida nana ni fɛɛn dɔ ye’. U ko: Ɔnhɔn, e Ala ka ciden. A ko: ‘Aw ka nisɔndiya ani aw ka jigi la min ka di aw ye, Ala ka siranya tɛ fantanya ye ne be siran min ɲɛ aw ye, nka ne be siranna ko diɲɛ bena dayɛlɛ aw ye i n’a fɔ a dayɛlɛla mɔgɔw ye cogo min na ka kɔn aw ɲɛ, o kɔ, aw bena ɲɔgɔndan kɛ n’a ye i n’a fɔ u tun be ɲɔgɔndan kɛ n’a ye cogo min na ani o kɔ, a bena aw halaki i n’a fɔ u y’a kɛ cogo min na’. A y’a fɔ an ye [Al Hasan bin Ali Al Hulwani] ani [Abdu bin Humaid], ko fɛɛn o fɛɛn bɔra [Ya’qub bin Ibrahim bin Sa’ad] la, o y’a fɔ an ye [n’ facɛ] ka bɔ [Salih] la. A y’a fɔ an ye [Abdullah bin Abdurrahman Ad Darimi] y’a fɔ an ye [Abu Al Yaman] y’a fɔ an ye [Syu’aib] fila bɛɛ ka bɔ [Az Zuhri] la ni Yunus ka sanad ye i n’a fɔ hadisi kɔnɔ, a dɔrɔn lo kofɔra Salih hadisi kɔnɔ ko: ‘Ani u y’aw bila i n’a fɔ u y’u bila cogo min na’.
Hadith
Imam Muslim : 5262
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ سَوَّادٍ الْعَامِرِيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ أَنَّ بَكْرَ بْنَ سَوَادَةَ حَدَّثَهُ أَنَّ يَزِيدَ بْنَ رَبَاحٍ هُوَ أَبُو فِرَاسٍ مَوْلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ حَدَّثَهُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ إِذَا فُتِحَتْ عَلَيْكُمْ فَارِسُ وَالرُّومُ أَيُّ قَوْمٍ أَنْتُمْ قَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ نَقُولُ كَمَا أَمَرَنَا اللَّهُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ غَيْرَ ذَلِكَ تَتَنَافَسُونَ ثُمَّ تَتَحَاسَدُونَ ثُمَّ تَتَدَابَرُونَ ثُمَّ تَتَبَاغَضُونَ أَوْ نَحْوَ ذَلِكَ ثُمَّ تَنْطَلِقُونَ فِي مَسَاكِينِ الْمُهَاجِرِينَ فَتَجْعَلُونَ بَعْضَهُمْ عَلَى رِقَابِ بَعْضٍ
A y’a fɔ an ye ko [Amru bin Sawwad Al Amiri] y’a fɔ an ye ko [Abdullah bin Wahb] y’a fɔ ne ye [Amru bin Al Harith] ko [Bakr bin Sawadah] y’a fɔ a ye ko [Yazid bin Raba Abu Firas] maula Abdullah bin Amru bin Al Ash y’a fɔ a ye ka bɔ A sallallaahu ‘alaihi wa Salam ko: ‘Ni Pɛrɛsikaw ni Ɔrɔmukaw ye see sɔrɔ aw kan, aw bena kɛ mɔgɔ sugu jumɛn ye?’ Abdurrahman bin Auf y’a jaabi ko: Ala ye min ci an ma, an bena o fɔ. Rasulullah Sallallahu ‘alaihi wa Salam ko: ‘Yala o tɛ cogo wɛrɛ ye wa?!, aw be ɲɔgɔn sɔsɔ, ka ɲɔgɔn lasun, ka ɲɔgɔn ka jɛɲɔgɔnya tigɛ, ka ɲɔgɔn dimi, ani o ɲɔgɔnnakow, o tuma na, aw bena taga fantanw ka yɔrɔ la ka bɔ muhajirinw na, k’u dɔw kɛ ɲɛmɔgɔw ye tɔw ye’.
Hadith
Imam Muslim : 5263
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ قَالَ قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا و قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا الْمُغِيرَةُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحِزَامِيُّ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا نَظَرَ أَحَدُكُمْ إِلَى مَنْ فُضِّلَ عَلَيْهِ فِي الْمَالِ وَالْخَلْقِ فَلْيَنْظُرْ إِلَى مَنْ هُوَ أَسْفَلَ مِنْهُ مِمَّنْ فُضِّلَ عَلَيْهِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ حَدِيثِ أَبِي الزِّنَادِ سَوَاءً
A y’a fɔ an ye [Yahya bin Yahya] ani [Qutayba bin Sa’id], a ko Qutaibah ko: A y’a fɔ an ye, k’a sɔrɔ Yahya ko: A y’a fɔ an ye [Al Mughirah bin Abdurrahman Al Hizami] ka bɔ [Abu Az Zinad] ka bɔ [Al A’raj] ka bɔ [Abu Hurailam se’a] ka ciden ko: ni nafa dira a ma ka tɛmɛ nafolo ni farikolo cogoya kan, a ka mɔgɔ minw filɛ, a ka dɔgɔ n’a ye, a ka fanga di minw ma’. A y’a fɔ an ye ko [Muhamadu bin Rafi’] y’a fɔ an ye ko [Abdurrazzaq] y’a fɔ an ye ko [Ma’mar] ka bɔ [Hammam bin Munabbih] ka bɔ [Abu Hurairah] ka bɔ kira sallallahu ‘alayihi wa Salam fɛ, o ni Abu Az Zinad ka hadisi kelen lo tigitigi.
Hadith
Imam Muslim : 5264
و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ وَوَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ انْظُرُوا إِلَى مَنْ أَسْفَلَ مِنْكُمْ وَلَا تَنْظُرُوا إِلَى مَنْ هُوَ فَوْقَكُمْ فَهُوَ أَجْدَرُ أَنْ لَا تَزْدَرُوا نِعْمَةَ اللَّهِ قَالَ أَبُو مُعَاوِيَةَ عَلَيْكُمْ
A y’a fɔ n’ ye ko [Zuhair bin Harb] y’a fɔ an ye [Jarir]. A y’a fɔ an ye ko [Abu Kurayib] y’a fɔ an ye [Abu Mu’awiyah]. A y’a ka sɛbɛri lakali an ye [Abu Bakri bin Abu Syaibah], a y’a lakali an ye [Abu Mu’awiyah] ani [Waki’] ka bɔ [Al A’masy] fɛ ka bɔ [Abu Salih] ka bɔ [Abu Hurairah] fɛ ko: Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wa Salam ko: ‘Aw ye minw filɛ, olu filɛ ka tɛmɛ aw kan. ka bɔ Ala ka dugawuw bonya la’.
Hadith
Imam Muslim : 5265
حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي عَمْرَةَ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ حَدَّثَهُ أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ ثَلَاثَةً فِي بَنِي إِسْرَائِيلَ أَبْرَصَ وَأَقْرَعَ وَأَعْمَى فَأَرَادَ اللَّهُ أَنْ يَبْتَلِيَهُمْ فَبَعَثَ إِلَيْهِمْ مَلَكًا فَأَتَى الْأَبْرَصَ فَقَالَ أَيُّ شَيْءٍ أَحَبُّ إِلَيْكَ قَالَ لَوْنٌ حَسَنٌ وَجِلْدٌ حَسَنٌ وَيَذْهَبُ عَنِّي الَّذِي قَدْ قَذِرَنِي النَّاسُ قَالَ فَمَسَحَهُ فَذَهَبَ عَنْهُ قَذَرُهُ وَأُعْطِيَ لَوْنًا حَسَنًا وَجِلْدًا حَسَنًا قَالَ فَأَيُّ الْمَالِ أَحَبُّ إِلَيْكَ قَالَ الْإِبِلُ أَوْ قَالَ الْبَقَرُ شَكَّ إِسْحَقُ إِلَّا أَنَّ الْأَبْرَصَ أَوْ الْأَقْرَعَ قَالَ أَحَدُهُمَا الْإِبِلُ وَقَالَ الْآخَرُ الْبَقَرُ قَالَ فَأُعْطِيَ نَاقَةً عُشَرَاءَ فَقَالَ بَارَكَ اللَّهُ لَكَ فِيهَا قَالَ فَأَتَى الْأَقْرَعَ فَقَالَ أَيُّ شَيْءٍ أَحَبُّ إِلَيْكَ قَالَ شَعَرٌ حَسَنٌ وَيَذْهَبُ عَنِّي هَذَا الَّذِي قَدْ قَذِرَنِي النَّاسُ قَالَ فَمَسَحَهُ فَذَهَبَ عَنْهُ وَأُعْطِيَ شَعَرًا حَسَنًا قَالَ فَأَيُّ الْمَالِ أَحَبُّ إِلَيْكَ قَالَ الْبَقَرُ فَأُعْطِيَ بَقَرَةً حَامِلًا فَقَالَ بَارَكَ اللَّهُ لَكَ فِيهَا قَالَ فَأَتَى الْأَعْمَى فَقَالَ أَيُّ شَيْءٍ أَحَبُّ إِلَيْكَ قَالَ أَنْ يَرُدَّ اللَّهُ إِلَيَّ بَصَرِي فَأُبْصِرَ بِهِ النَّاسَ قَالَ فَمَسَحَهُ فَرَدَّ اللَّهُ إِلَيْهِ بَصَرَهُ قَالَ فَأَيُّ الْمَالِ أَحَبُّ إِلَيْكَ قَالَ الْغَنَمُ فَأُعْطِيَ شَاةً وَالِدًا فَأُنْتِجَ هَذَانِ وَوَلَّدَ هَذَا قَالَ فَكَانَ لِهَذَا وَادٍ مِنْ الْإِبِلِ وَلِهَذَا وَادٍ مِنْ الْبَقَرِ وَلِهَذَا وَادٍ مِنْ الْغَنَمِ قَالَ ثُمَّ إِنَّهُ أَتَى الْأَبْرَصَ فِي صُورَتِهِ وَهَيْئَتِهِ فَقَالَ رَجُلٌ مِسْكِينٌ قَدْ انْقَطَعَتْ بِيَ الْحِبَالُ فِي سَفَرِي فَلَا بَلَاغَ لِي الْيَوْمَ إِلَّا بِاللَّهِ ثُمَّ بِكَ أَسْأَلُكَ بِالَّذِي أَعْطَاكَ اللَّوْنَ الْحَسَنَ وَالْجِلْدَ الْحَسَنَ وَالْمَالَ بَعِيرًا أَتَبَلَّغُ عَلَيْهِ فِي سَفَرِي فَقَالَ الْحُقُوقُ كَثِيرَةٌ فَقَالَ لَهُ كَأَنِّي أَعْرِفُكَ أَلَمْ تَكُنْ أَبْرَصَ يَقْذَرُكَ النَّاسُ فَقِيرًا فَأَعْطَاكَ اللَّهُ فَقَالَ إِنَّمَا وَرِثْتُ هَذَا الْمَالَ كَابِرًا عَنْ كَابِرٍ فَقَالَ إِنْ كُنْتَ كَاذِبًا فَصَيَّرَكَ اللَّهُ إِلَى مَا كُنْتَ قَالَ وَأَتَى الْأَقْرَعَ فِي صُورَتِهِ فَقَالَ لَهُ مِثْلَ مَا قَالَ لِهَذَا وَرَدَّ عَلَيْهِ مِثْلَ مَا رَدَّ عَلَى هَذَا فَقَالَ إِنْ كُنْتَ كَاذِبًا فَصَيَّرَكَ اللَّهُ إِلَى مَا كُنْتَ قَالَ وَأَتَى الْأَعْمَى فِي صُورَتِهِ وَهَيْئَتِهِ فَقَالَ رَجُلٌ مِسْكِينٌ وَابْنُ سَبِيلٍ انْقَطَعَتْ بِيَ الْحِبَالُ فِي سَفَرِي فَلَا بَلَاغَ لِي الْيَوْمَ إِلَّا بِاللَّهِ ثُمَّ بِكَ أَسْأَلُكَ بِالَّذِي رَدَّ عَلَيْكَ بَصَرَكَ شَاةً أَتَبَلَّغُ بِهَا فِي سَفَرِي فَقَالَ قَدْ كُنْتُ أَعْمَى فَرَدَّ اللَّهُ إِلَيَّ بَصَرِي فَخُذْ مَا شِئْتَ وَدَعْ مَا شِئْتَ فَوَاللَّهِ لَا أَجْهَدُكَ الْيَوْمَ شَيْئًا أَخَذْتَهُ لِلَّهِ فَقَالَ أَمْسِكْ مَالَكَ فَإِنَّمَا ابْتُلِيتُمْ فَقَدْ رُضِيَ عَنْكَ وَسُخِطَ عَلَى صَاحِبَيْكَ
A y’a fɔ an ye ko [Syaiban bin Farrukh] y’a fɔ an ye ko [Hammam] y’a fɔ an ye ko [Ishaq bin Abdullah bin Abu Talhah] y’a fɔ ne ye [Abdurrahman bin Abu Amrah] ko [Abu Hurairah] y’a fɔ a ye ko a y’a mɛn ko kira sallallaahu ‘alaihid wa Salam tun ye mɔgɔ saba ye minw bɔra Isirayɛlidenw fɛ, u tun ye mɔgɔ saba ye minw bɔra Isirayɛlidenw fɛ, u tun be mɔgɔ saba fɔra: kunsigi ni fiyentɔ. O kɔ, Ala tun b’a fɛ k’u bɛɛ kɔrɔbɔ, a ye mɛlɛkɛ dɔ ci ka na u kunbɛn. O kɔ, a nana sɔgɔsɔgɔninjɛ dɔ filɛ ani a y’a fɔ a ye ko: ‘Mun lo ka di i ye ka tɛmɛ? ’ A y’a jaabi ko: ‘Farikolo kulɛri ka ɲi, farigolo nɔgɔnin lo ani n’ ka sɔgɔsɔgɔninjɛ kɛnɛyara’. Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wa Salam ko: ‘O kɔ, a y’a sɔn, k’a ka sɔgɔsɔgɔninjɛ kɛnɛya, k’a ɲɛda ɲuman ni farigolo nɔgɔman di a ma. A ko: ‘Nafolo juman lo ka di i ye ka tɛmɛ? ’ A y’a jaabi ko: ‘Ɲɔgɔmɛ wala misi’. Ishaq tun be sigasiga, nka min tun gwɛnin lo, o ye ko mɔgɔ minw tun be ni sɔgɔsɔgɔninjɛ ye ani u kungolo tun be nɔgɔ, u dɔ ko: ‘Ɲɔgɔmɛ,’ tɔ kelen ko: ‘Misi’. O kɔ, a ye ɲɔgɔmɛ kɔnɔman dɔ di a ma, k’a fɔ a ye ko: ‘Ala k’i barikada o ɲɔgɔmɛ la’. O kɔ, a gwɛrɛla kunsigicɛ la k’a ɲininga ko: ‘Mun lo ka di i ye ka tɛmɛ fɛɛn bɛɛ kan? ’ A y’a jaabi ko: ‘Kunsigi ɲuman ani bana min y’a to mɔgɔw ye ne dɔgɔya’, o fura lo’. O kɔ, a y’a sɔn, k’a ka bana kɛnɛya ani ka kunsigi ɲuman di a ma. A y’u ɲininga ko: ‘Bolofɛn jumanw lo ka di i ye ka tɛmɛ fɛɛn bɛɛ kan? ’ A y’a jaabi ko: ‘Misi’. O kɔ, u ye misi dɔ di a ma min kɔnɔmanin lo, a ko: ‘Ala k’i barikada o misi nin na’. O kɔ, a tagara fiyentɔcɛ fɛ k’a fɔ a ye ko: ‘Mun lo ka di i ye ka tɛmɛ? ’ A y’a jaabi ko: ‘Ni Ala ye n’ ɲɛɛ lasegin n’ ma walisa n’ ka se ka adamadenw ye’. O kɔ, a sɔnna ani Ala y’a ɲɛɛ lase a ma. A y’u ɲininga ko: ‘Bolofɛn jumanw lo ka di i ye ka tɛmɛ fɛɛn bɛɛ kan? ’ A y’a jaabi ko: ‘Bakɔrɔn’. O kama, u ye bakɔrɔnin dɔ di a ma min tun be ɲini ka bange, ani wagati dɔɔni o kɔ, bakɔrɔnin y’a deen wolo. O cogo la, ɲɔgɔmɛ hakɛ be nin mɔgɔ fɛ, misi hakɛ be nin fɛ, bakɔrɔn hakɛ be nin fɛ. O kɔ, a nana cɛɛ min tun ye sɔgɔsɔgɔninjɛ ye ka kɔn siɲɛ filanan na cogoya lakika la, o kɔ, a ko: ‘Ne ye fantan ye min be tagama na baara tɛ n bolo o la balofɛn si tɛ n fɛ fɔɔ Ala fɛ ani o kɔfɛ i ka nilifɛn fɛ. Min ye farigolo ɲɛgɛn ɲuman di i ma, ka farigolo nɔgɔman di i ma, ka nafolo di i ma i n’a fɔ ɲɔgɔmɛ, ne b’a ɲini i fɛ i ka nilifɛn dɔ di ne ma, janko ne ka se ka taga ɲɛ ni ne ta tagama ye, o tigi tɔgɔ ra. A y’a jaabi ko: ‘Jogo caaman be yen’. O kɔ, a ko: ‘Ne hakili la, n b’i lɔn, yala i tun tɛ mɔgɔ ye min be tɔɔrɔla sɔgɔsɔgɔninjɛ fɛ ani mɔgɔw tun b’i lɔgɔbɔ tuma bɛɛ, ani i tun ye fantan ye ani o kɔ, Ala y’i di -a ka dugawuw ma- wa? ’ A y’a jaabi ko: ‘Tiɲɛn na, ne ye nin nafolo sɔrɔ n’ bɛnbaw nafolotigiw fɛ’. A ko fana ko: ‘N’i ye ngalon tigɛ i ka kumaw na, o tuma na, Ala k’i kɛ i n’a fɔ i tun be cogo min na fɔlɔ’. O kɔ, a nana kunsigitigi fɛ a cogoya fɔlɔ la, o kɔ, a y’a fɔ a ye i n’a fɔ a y’a fɔ mɔgɔ fɔlɔ ye cogo min na ani a y’a ban i n’a fɔ mɔgɔ fɔlɔ y’a ban cogo min na. O kɔ, a ko: ‘N’i ye ngalon tigɛ i ka kumaw na, o tuma na, jigiya b’a la ko Ala bena i kɛ i n’a fɔ i tun be cogo min na fɔlɔ’. O kɔ, a nana mɔgɔ min tun ye fiyentɔ ye fɔlɔ a cogoya fɔlɔ la, k’a fɔ a ye ko: ‘Ne ye fantan ye min be tagama na, n ka tagama na baara tɛ n fɛ o la balo sɔrɔyɔrɔ tɛ n fɛ fɔɔ Ala fɛ ani o kɔfɛ i ka nilifɛnw na. Min y’i ɲɛɛ lase i ma, ka bakɔrɔn hakɛ dɔ di i ma, n b’i deli i ka fɛɛn dɔ di n ma walisa n ka se ka taga ɲɛ n’ ka tagama ye tugun’. A ko: ‘Ne ɲɛɛw tun fiyentɔ lo fɔlɔ, o kɔ, Ala y’u kɛnɛya, o la, aw ka - ne ka nafolo - ta i n’a fɔ aw b’a fɛ cogo min na, min man di aw ye, aw k’o to yen. Tiɲɛ na, Ala, aw be nafolo min ta, o tɛna ne nisɔngoya’. O kama, a ko: ‘Aw k’aw janto aw ka nafolo la sabu tiɲɛn na, aw be kɔrɔbɔli la. I dusu tiɲɛna ani i teri fila dusu tiɲɛna’.
Hadith
Imam Muslim : 5266
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَبَّاسُ بْنُ عَبْدِ الْعَظِيمِ وَاللَّفْظُ لِإِسْحَقَ قَالَ عَبَّاسٌ حَدَّثَنَا و قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا أَبُو بَكْرٍ الْحَنَفِيُّ حَدَّثَنَا بُكَيْرُ بْنُ مِسْمَارٍ حَدَّثَنِي عَامِرُ بْنُ سَعْدٍ قَالَ كَانَ سَعْدُ بْنُ أَبِي وَقَّاصٍ فِي إِبِلِهِ فَجَاءَهُ ابْنُهُ عُمَرُ فَلَمَّا رَآهُ سَعْدٌ قَالَ أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ شَرِّ هَذَا الرَّاكِبِ فَنَزَلَ فَقَالَ لَهُ أَنَزَلْتَ فِي إِبِلِكَ وَغَنَمِكَ وَتَرَكْتَ النَّاسَ يَتَنَازَعُونَ الْمُلْكَ بَيْنَهُمْ فَضَرَبَ سَعْدٌ فِي صَدْرِهِ فَقَالَ اسْكُتْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْعَبْدَ التَّقِيَّ الْغَنِيَّ الْخَفِيَّ
A y’a fɔ an ye [Ishaq bin Ibrahima] ani [Abbas bin Abdulazhim] Ishaq ka sɛbɛri, a ko Abbas y’a fɔ an ye, k’a sɔrɔ Ishaq y’a fɔ ko: A y’a fɔ an ye [Abu Bakr Al Hanafi] y’a fɔ an ye [Bukair bin Mismar] y’a fɔ n ye [Amir bin Waqad ka biSa’ad ka] ko: o kɔ, Ibnu Umar nana a fɛ, Sa’ad y’a ye tuma min na, Ibnu Umar ko: Ne be n’ yɛrɛ tanga Ala ma nin bolifɛntigi ka juguman na. A jigira k’a fɔ Sa’adi ye ko: Yala i b’i ka ɲɔgɔmɛw n’i ka bakɔrɔnw mara k’a sɔrɔ i b’a to mɔgɔw be fanga kɛlɛ u ni ɲɔgɔn cɛ wa? Tuma min na a y’a disi gosi k’a fɔ ko: I ka kuma datugu, n ye Ala ka ciden sallallaahu ‘alaihi wa Salam ka kuma mɛn loon dɔ la ko: ‘Tiɲɛ na, Ala be baaradenw kanu minw be Ala bato, u be ni fɛɛn caaman ye ani u be u kelen’.
Hadith
Imam Muslim : 5267
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ الْحَارِثِيُّ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ قَالَ سَمِعْتُ إِسْمَعِيلَ عَنْ قَيْسٍ عَنْ سَعْدٍ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي وَابْنُ بِشْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ عَنْ قَيْسٍ قَالَ سَمِعْتُ سَعْدَ بْنَ أَبِي وَقَّاصٍ يَقُولُا وَاللَّهِ إِنِّي لَأَوَّلُ رَجُلٍ مِنْ الْعَرَبِ رَمَى بِسَهْمٍ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَلَقَدْ كُنَّا نَغْزُو مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا لَنَا طَعَامٌ نَأْكُلُهُ إِلَّا وَرَقُ الْحُبْلَةِ وَهَذَا السَّمُرُ حَتَّى إِنَّ أَحَدَنَا لَيَضَعُ كَمَا تَضَعُ الشَّاةُ ثُمَّ أَصْبَحَتْ بَنُو أَسَدٍ تُعَزِّرُنِي عَلَى الدِّينِ لَقَدْ خِبْتُ إِذًا وَضَلَّ عَمَلِي وَلَمْ يَقُلْ ابْنُ نُمَيْرٍ إِذًا و حَدَّثَنَاه يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا وَكِيعٌ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَقَالَ حَتَّى إِنْ كَانَ أَحَدُنَا لَيَضَعُ كَمَا تَضَعُ الْعَنْزُ مَا يَخْلِطُهُ بِشَيْءٍ
A y’a fɔ an ye ko [Yahya bin Habib Al Haritsi] y’a fɔ an ye ko [Al Mu’tamir] ko: Ne ye [Isma’il] mɛn ka bɔ [Qais] fɛ ka bɔ [Sa’ad] fɛ. y’a fɔ an ye [Muhamadu bin Abdullah bin Numair] y’a fɔ an ye [n’ facɛ] ani [Ibn Bisyr] u fila bɛɛ ko: A y’a fɔ an ye [Isma’il] ka bɔ [Qais] ko: Ne ye [Sa’ad bin Abi Waqqash] mɛn a ko: Tiɲɛ na, ne lo tun ye mɔgɔ fɔlɔ ye ka joli bɔn ka bɔ Arabu sira kan ka taga Ala ka sira kan. Ala, ne ye kɛlɛ kɛ ni Ala ka ciden sallallaahu ‘alaihi wa Salam ye, an ye yiriw ni ɛrɛzɛnsunw furaburuw dɔrɔn lo dumu fɔɔ an kelen benna duguma i n’a fɔ bakɔrɔn, o kɔfɛ Bani Asad ye ne lafasa diinanko la, o tuma na, o tun bena kɛ bɔnɛ ye ne fɛ, ne ka kɛwalew tun bena tunu. Ibn Numair m’a fɔ a ka hadisi kɔnɔ ko: O kɔ. A y’a fɔ an ye ko [Yahya bin Yahya] y’a fɔ an ye [Waki’] fɛ ka bɔ [Isma’il bin Abu Khalid] fɛ ni nin sanad ye, a ko: Fo an kelen benna duguma i n’a fɔ bakɔrɔnmuso. A m’a ɲagami foyi ra.
Hadith
Imam Muslim : 5268
حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ هِلَالٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ عُمَيْرٍ الْعَدَوِيِّ قَالَ خَطَبَنَا عُتْبَةُ بْنُ غَزْوَانَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ الدُّنْيَا قَدْ آذَنَتْ بِصَرْمٍ وَوَلَّتْ حَذَّاءَ وَلَمْ يَبْقَ مِنْهَا إِلَّا صُبَابَةٌ كَصُبَابَةِ الْإِنَاءِ يَتَصَابُّهَا صَاحِبُهَا وَإِنَّكُمْ مُنْتَقِلُونَ مِنْهَا إِلَى دَارٍ لَا زَوَالَ لَهَا فَانْتَقِلُوا بِخَيْرِ مَا بِحَضْرَتِكُمْ فَإِنَّهُ قَدْ ذُكِرَ لَنَا أَنَّ الْحَجَرَ يُلْقَى مِنْ شَفَةِ جَهَنَّمَ فَيَهْوِي فِيهَا سَبْعِينَ عَامًا لَا يُدْرِكُ لَهَا قَعْرًا وَ وَاللَّهِ لَتُمْلَأَنَّ أَفَعَجِبْتُمْ وَلَقَدْ ذُكِرَ لَنَا أَنَّ مَا بَيْنَ مِصْرَاعَيْنِ مِنْ مَصَارِيعِ الْجَنَّةِ مَسِيرَةُ أَرْبَعِينَ سَنَةً وَلَيَأْتِيَنَّ عَلَيْهَا يَوْمٌ وَهُوَ كَظِيظٌ مِنْ الزِّحَامِ وَلَقَدْ رَأَيْتُنِي سَابِعَ سَبْعَةٍ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا لَنَا طَعَامٌ إِلَّا وَرَقُ الشَّجَرِ حَتَّى قَرِحَتْ أَشْدَاقُنَا فَالْتَقَطْتُ بُرْدَةً فَشَقَقْتُهَا بَيْنِي وَبَيْنَ سَعْدِ بْنِ مَالِكٍ فَاتَّزَرْتُ بِنِصْفِهَا وَاتَّزَرَ سَعْدٌ بِنِصْفِهَا فَمَا أَصْبَحَ الْيَوْمَ مِنَّا أَحَدٌ إِلَّا أَصْبَحَ أَمِيرًا عَلَى مِصْرٍ مِنْ الْأَمْصَارِ وَإِنِّي أَعُوذُ بِاللَّهِ أَنْ أَكُونَ فِي نَفْسِي عَظِيمًا وَعِنْدَ اللَّهِ صَغِيرًا وَإِنَّهَا لَمْ تَكُنْ نُبُوَّةٌ قَطُّ إِلَّا تَنَاسَخَتْ حَتَّى يَكُونَ آخِرُ عَاقِبَتِهَا مُلْكًا فَسَتَخْبُرُونَ وَتُجَرِّبُونَ الْأُمَرَاءَ بَعْدَنَا و حَدَّثَنِي إِسْحَقُ بْنُ عُمَرَ بْنِ سَلِيطٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ هِلَالٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ عُمَيْرٍ وَقَدْ أَدْرَكَ الْجَاهِلِيَّةَ قَالَ خَطَبَ عُتْبَةُ بْنُ غَزْوَانَ وَكَانَ أَمِيرًا عَلَى الْبَصْرَةِ فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ شَيْبَانَ
A fɔra an ye ko [Syaiban bin Farukh] y’a fɔ an ye ko [Sulaiman bin Al Mughirah] y’a fɔ an ye ko [Humaid bin Hilal] ka bɔ [Khalid bin Umair Al Adawi] ko: [Utba bin Ghazwan] ye waajuli kɛ, a ye Ala bato ani k’a tando, o kɔ, a ko: foyi tɛna to ni fɛn tɔ tɛna to, i n’a fɔ minniji tɔɔ min bɛ minnifɛn dɔ kɔnɔ, a tigi bɛ minni kɛ min kɔnɔ. Tiɲɛ na, aw bena bɔ a la ka taga jamana dɔ la min tɛ tunu, o la, aw ka taga ni fɛɛn ɲuman ye min b’aw ɲɛfɛ bari a fɔra an ye ko kabakuru dɔ be fili ka bɔ jahanama dafɛ, ka sɔrɔ ka ben a kɔnɔ saan biwolonfila kɔnɔ k’a sɔrɔ a yɛrɛ ma gosi duguma. Ala ka layidu ta, jahanama bena fa. Yala o b’i kabakoya wa? Ani a fɔra an ye ko da fila sankolo da caman cɛma - minw bonya be se - san binaani tagama ma, loon dɔ, daaw bena fa. Loon dɔ la, n y’a ye ko n ye mɔgɔ wolonfilanan ye mɔgɔ wolonfila cɛma minw tun be ni Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wa Salam ye, dumuni wɛrɛ tun tɛ an bolo ni yiriburuw tɛ fɔɔ an daa gɛrɛfɛlaw ka dimi, n ye birifani dɔ ta ka sɔrɔ k’a tigɛ fila ye; ne ni Saad bin Malik ta fan fɛ. A tilancɛ tun be sarong don ani tilancɛ tɔɔ tun be Sa’ad don. Sisan, an kelen kelen bɛɛ kɛra marabolo dɔ ɲɛmɔgɔ ye ani tiɲɛ na, n be n yɛrɛ latanga Ala ma ka kɛ mɔgɔba ye k’a sɔrɔ Ala fɛ a ka dɔgɔ. Tiɲɛn na, kiraya kuma kelen tɛ yen, nka a be yɛlɛma yɛlɛma fɔɔ a labanna ka kɛ masaya ye. I bena o ɲɔgɔn sɔrɔ ani i bena a miiri ko i ye ɲɛminɛbagaw ye an kɔ. y’a fɔ n ye [Ishaq bin Umar bin Salith] y’a fɔ an ye [Suliman bin Al Mugirah] y’a fɔ an ye [Humaid bin Hilal] ka bɔ [Khalid bin Umair] la, a ye Jahiliya wagati kunbɛn, a ko: [Utba bin Ghazwan] ye waajuli kɛ, ale lo tun ye Basrah ɲɛmɔgɔ ye. Khalid ko o b’i n’a fɔ Syaiban ka hadisi.
Hadith
Imam Muslim : 5269
و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ قُرَّةَ بْنِ خَالِدٍ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ هِلَالٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ عُمَيْرٍ قَالَ سَمِعْتُ عُتْبَةَ بْنَ غَزْوَانَ يَقُولُا لَقَدْ رَأَيْتُنِي سَابِعَ سَبْعَةٍ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا طَعَامُنَا إِلَّا وَرَقُ الْحُبْلَةِ حَتَّى قَرِحَتْ أَشْدَاقُنَا
A fɔra an ye ko [Abu Kurayib Muhamadu bin Al Ala`] y’a fɔ an ye ko [Waki’] ka bɔ [Kura bin Khalid] ka bɔ [Humaid bin Hilal] ka bɔ [Khalid bin Umair] ko: Ne ye [Utbah bin Ghazwan] mɛn a ko: Ne ye ne ye wolonfilanan ye mɔgɔ hakilitan wolonfila la wahilla Saahullalah tun be ni Rasullah Sahuullah ye. rɛzɛnburuw fɔɔ an daa gɛrɛfɛlaw ka dimi’.
Hadith
Imam Muslim : 5270
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ نَرَى رَبَّنَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَالَ هَلْ تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَةِ الشَّمْسِ فِي الظَّهِيرَةِ لَيْسَتْ فِي سَحَابَةٍ قَالُوا لَا قَالَ فَهَلْ تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَةِ الْقَمَرِ لَيْلَةَ الْبَدْرِ لَيْسَ فِي سَحَابَةٍ قَالُوا لَا قَالَ فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَةِ رَبِّكُمْ إِلَّا كَمَا تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَةِ أَحَدِهِمَا قَالَ فَيَلْقَى الْعَبْدَ فَيَقُولُ أَيْ فُلْ أَلَمْ أُكْرِمْكَ وَأُسَوِّدْكَ وَأُزَوِّجْكَ وَأُسَخِّرْ لَكَ الْخَيْلَ وَالْإِبِلَ وَأَذَرْكَ تَرْأَسُ وَتَرْبَعُ فَيَقُولُ بَلَى قَالَ فَيَقُولُ أَفَظَنَنْتَ أَنَّكَ مُلَاقِيَّ فَيَقُولُ لَا فَيَقُولُ فَإِنِّي أَنْسَاكَ كَمَا نَسِيتَنِي ثُمَّ يَلْقَى الثَّانِيَ فَيَقُولُ أَيْ فُلْ أَلَمْ أُكْرِمْكَ وَأُسَوِّدْكَ وَأُزَوِّجْكَ وَأُسَخِّرْ لَكَ الْخَيْلَ وَالْإِبِلَ وَأَذَرْكَ تَرْأَسُ وَتَرْبَعُ فَيَقُولُ بَلَى أَيْ رَبِّ فَيَقُولُ أَفَظَنَنْتَ أَنَّكَ مُلَاقِيَّ فَيَقُولُ لَا فَيَقُولُ فَإِنِّي أَنْسَاكَ كَمَا نَسِيتَنِي ثُمَّ يَلْقَى الثَّالِثَ فَيَقُولُ لَهُ مِثْلَ ذَلِكَ فَيَقُولُ يَا رَبِّ آمَنْتُ بِكَ وَبِكِتَابِكَ وَبِرُسُلِكَ وَصَلَّيْتُ وَصُمْتُ وَتَصَدَّقْتُ وَيُثْنِي بِخَيْرٍ مَا اسْتَطَاعَ فَيَقُولُ هَاهُنَا إِذًا قَالَ ثُمَّ يُقَالُ لَهُ الْآنَ نَبْعَثُ شَاهِدَنَا عَلَيْكَ وَيَتَفَكَّرُ فِي نَفْسِهِ مَنْ ذَا الَّذِي يَشْهَدُ عَلَيَّ فَيُخْتَمُ عَلَى فِيهِ وَيُقَالُ لِفَخِذِهِ وَلَحْمِهِ وَعِظَامِهِ انْطِقِي فَتَنْطِقُ فَخِذُهُ وَلَحْمُهُ وَعِظَامُهُ بِعَمَلِهِ وَذَلِكَ لِيُعْذِرَ مِنْ نَفْسِهِ وَذَلِكَ الْمُنَافِقُ وَذَلِكَ الَّذِي يَسْخَطُ اللَّهُ عَلَيْهِ
A fɔra ne ye ko [Muhamadu bin Abu Umar] y’a fɔ an ye ko [Sufyan] ka bɔ [Suhail bin Abu Salih] ka bɔ [a facɛ] ka bɔ [Abu Hurairah] ko: U y’a ɲininga ko: E Ala ka ciden, yala an bena an ka Rabb ye lakunu loon na wa? A y’a ɲininga tugun ko: ‘Yala i be mɔgɔ wɛrɛw bila farati la n’i be tile ye loon min na sankaba tɛ yen wa?’ u y’a jaabi ko: Ɔn ɔn, a y’a ɲininga tugun ko: ‘Yala i be mɔgɔ wɛrɛw bila farati la n’i be kalo ye suu dafanin na sankaba tɛ yɔrɔ min na wa?’ u y’a jaabi ko: Ɔn ɔn, a ko: ‘Ne niin be min bolo, n’i y’i ka Rabb ye, i t’o kɛ -mɔgɔ wɛrɛw- la fɔɔ i n’a fɔ i ye -mɔgɔ wɛrɛw- ye n’i y’u dɔ ye’. A y’a fɔ tugun ko: ‘O kɔ, a ye baaraden kunbɛn ani a y’a ɲininga ko: ‘E, yala ne m’i bonya, k’i kɛ ɲɛmɔgɔ ye, k’i furu, ka soow ni ɲɔgɔmɛw mara i ye, k’a to i ka kɛ ɲɛmɔgɔ ye ani k’i lamɛn wa? ’ a y’a jaabi ko: ‘O lo’. A y’a ɲininga ko: ‘Yala i tun b’a miirila ko i bena n’ kunbɛn wa? ’ a y’a jaabi ko: ‘Ɔn ɔn’. Ala ko: ‘Tiɲɛ na, ne ɲinɛna aw kɔ i n’a fɔ aw ɲinɛna ne kɔ cogo min na’. O kɔ, filanan nana a kunbɛn ani o kɔ, Ala ko: ‘Ee filan, yala ne m’i bonya, k’i kɛ ɲɛmɔgɔ ye, k’i furu, n’ ye soow ni ɲɔgɔmɛw mara i ye, n’ y’a to i kɛra ɲɛmɔgɔ ye ani i ka mɛnni kɛ wa? ’ a y’a jaabi ko: ‘O lo’. A y’a ɲininga ko: ‘Yala i tun b’a miirila ko i bena n’ kunbɛn wa? ’ a y’a jaabi ko: ‘Ɔn ɔn’. Ala ko: ‘Tiɲɛ na, ne ɲinɛna aw kɔ i n’a fɔ aw ɲinɛna ne kɔ cogo min na’. O kɔfɛ, sabanan nana a kunbɛn ani Ala y’a fɔ a ye ten, a ko: ‘E Rabb, ne lanin b’i la, i ka kitabu, i ka ciden, ne be delili kɛ, ka sunɔgɔ ani ka saraka di,’ o kɔ, a ye ɲumanya tando a seko bɛɛ la o kɔfɛ Ala ko: ‘-Stop- here then’. O kɔ, a fɔra a ye ko: ‘Sisan, an b’an ka seerew ci i fɛ’. A y’a miiri a yɛrɛ kɔnɔ ko jɔn lo be se ka seereya kɛ ale nɔɔ na. A daa tun datugunin lo ani u tun b’a fɔra a seenw, a sogo n’a kolow ye ko: ‘Aw ka kuma’. O kɔ, a wotorow, a sogo n’a kolow tun b’u ka kɛwalew fɔ. O lo kama, o be kɛ sababu ye a fɛ. O ye filankafo ye, o ye mɔgɔ min ye, Ala be dimi min kɔrɔ’.
Hadith
Imam Muslim : 5271
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ النَّضْرِ بْنِ أَبِي النَّضْرِ حَدَّثَنِي أَبُو النَّضْرِ هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ الْأَشْجَعِيُّ عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ عَنْ عُبَيْدٍ الْمُكْتِبِ عَنْ فُضَيْلٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ كُنَّا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَضَحِكَ فَقَالَ هَلْ تَدْرُونَ مِمَّ أَضْحَكُ قَالَ قُلْنَا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ مِنْ مُخَاطَبَةِ الْعَبْدِ رَبَّهُ يَقُولُ يَا رَبِّ أَلَمْ تُجِرْنِي مِنْ الظُّلْمِ قَالَ يَقُولُ بَلَى قَالَ فَيَقُولُ فَإِنِّي لَا أُجِيزُ عَلَى نَفْسِي إِلَّا شَاهِدًا مِنِّي قَالَ فَيَقُولُ كَفَى بِنَفْسِكَ الْيَوْمَ عَلَيْكَ شَهِيدًا وَبِالْكِرَامِ الْكَاتِبِينَ شُهُودًا قَالَ فَيُخْتَمُ عَلَى فِيهِ فَيُقَالُ لِأَرْكَانِهِ انْطِقِي قَالَ فَتَنْطِقُ بِأَعْمَالِهِ قَالَ ثُمَّ يُخَلَّى بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْكَلَامِ قَالَ فَيَقُولُ بُعْدًا لَكُنَّ وَسُحْقًا فَعَنْكُنَّ كُنْتُ أُنَاضِلُ
A y’a fɔ an ye ko [Abu Bakri bin An Nadhr bin Abu An Nadhr] y’a fɔ ne ye ko [Hasyim bin Al Qasim] y’a fɔ an ye ko [Ubaidullah Al Asija’i] ka bɔ [Sufyan Ats Tsauri] ka bɔ [Ubaid Al Muktib] ka bɔ [Fudhail] ka bɔ [Ash Maliks ka bɔ] Ala ka yɛlɛmisɛn kɛ, a ye yɛlɛmisɛn kɛ k’a ɲininga ko: ‘I b’a lɔn fɛɛn min be n’ yɛlɛ wa?’. A ko: An y’a jaabi ko: Ala n’a ka ciden lo b’a lɔn ka tɛmɛ. A ko: Ne yɛlɛla baaraden dɔ ka baro la n’a Matigi ye. A ko: ‘E, Rabi, yala i ma ne tanga tilenbaliyakow ma wa? ’ A y’a jaabi ko: ‘Ɔnhɔn’. A ko: ‘Tiɲɛ na, ne t’a to ne niin ka kɛ seere ye ne yɛrɛ kama’. A y’a fɔ tugun ko: ‘A ko fana ko: ‘O tuma na, bi, i niin bena bɔ ka kɛ seere ye i kama,’ -Al Israa`: 16- ani mɛlɛkɛba minw b’i ka kɛwalew tɔgɔ tiɲɛ, olu fana bena kɛ seere ye’. A y’a fɔ tugun ko: ‘O kɔ, daa sumana ani a fɔra farikolo yɔrɔw ye ko: ‘Aw ka kuma’. O la, a farikolo yɔrɔw b’a ka kɛwaliɲumanw bɛɛ yira.’ A y’a fɔ tugun ko: ‘O kɔ, i k’a to a n’a ka kumaw ka kɛ fɔɔ a ka fɔ ko: ‘Bɔnɛ b’i kan, yala ne m’i lafasa wa?’
Hadith
Imam Muslim : 5272
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ الْقَعْقَاعِ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّهُمَّ اجْعَلْ رِزْقَ آلِ مُحَمَّدٍ قُوتًا
A fɔra ne ye ko [Zuhair bin Harb] y’a fɔ an ye ko [Muhamadu bin Fudhail] ka bɔ [a fa] fɛ ka bɔ [Umarah bin Al Qa’qa’] ka bɔ [Abu Zur’ah] ka bɔ [Abu Hurairah] fɛ ko: Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wa Salam ko: ‘E Ala, i ka denbaya balo.
Hadith
Imam Muslim : 5273
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَعَمْرٌو النَّاقِدُ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ الْقَعْقَاعِ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّهُمَّ اجْعَلْ رِزْقَ آلِ مُحَمَّدٍ قُوتًا وَفِي رِوَايَةِ عَمْرٍو اللَّهُمَّ ارْزُقْ و حَدَّثَنَاه أَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ قَالَ سَمِعْتُ الْأَعْمَشَ ذَكَرَ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ الْقَعْقَاعِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَقَالَ كَفَافًا
A y’a fɔ an ye [Abu Bakri bin Abu Syaiba], [Amru An Naqid], [Zuhair bin Harb] ani [Abu Kuraib], u ko: A y’a fɔ an ye ko [Waki’] y’a fɔ an ye ko [Al A’masy] ka bɔ [Umarah bin Al Qa’qa’] ka bɔ [Abu Zurahullah wahisul] ka bɔ [A: Salam ko: ‘E Ala, i ka Muhamadu ka denbaya kɛ i n’a fɔ a be se ka kɛ cogo min na’. Amru ka tariki kɔnɔ a fɔra ko: ‘E Ala, i ka balo di n ma’. A y’a lakali an ye [Abu Sa’id Al Asyuj] y’a lakali an ye [Abu Usamah] ko: Ne ye [Al A’masy] ka kuma mɛn [Umarah bin Al Qa’qa] fɛ ni nin sanad ye k’a fɔ ko: ‘O dɔrɔn’.
Hadith
Imam Muslim : 5274
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا و قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ مَا شَبِعَ آلُ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُنْذُ قَدِمَ الْمَدِينَةَ مِنْ طَعَامِ بُرٍّ ثَلَاثَ لَيَالٍ تِبَاعًا حَتَّى قُبِضَ
A y’a fɔ an ye [Zuhair bin Harb] ani [Ishaq bin Ibrahim], Ishaq ko: A ye waajuli kɛ an ye, k’a sɔrɔ Zuhair ko: A y’a fɔ an ye [Jarir] ka bɔ [Mansur] ka bɔ [Ibrahim] ka bɔ [Al Aswad] ka bɔ [Aisyah] ko: Muhamadu ka denbaya tun sera Mediyala Sallaheat la. dumuni tile saba ka tugu ɲɔgɔn kɔ fɔɔ ka taga sa.
Hadith
Imam Muslim : 5275
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا و قَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ مَا شَبِعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ تِبَاعًا مِنْ خُبْزِ بُرٍّ حَتَّى مَضَى لِسَبِيلِهِ
A y’a fɔ an ye [Abu Bakri bin Abu Syaiba], [Abu Kurayib] ani [Ishaq bin Ibrahima], ko Ishaq ko: A ye waajuli kɛ an ye, k’a sɔrɔ dɔw ko: A y’a fɔ an ye [Abu Mu’awiya] ka bɔ [Ali A’masy] ka bɔ [Ibrahima] ka bɔ [Al’Aswad] ka bɔ [Asullaahi wa] ko: a ma deli ka ɲɔburu dumu tile saba ka tugu ɲɔgɔn kɔ fɔɔ a ka taga a ka sira kan’. -A sara, penti.-
Hadith
Imam Muslim : 5276
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ يَزِيدَ يُحَدِّثُ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْ مَا شَبِعَ آلُ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ خُبْزِ شَعِيرٍ يَوْمَيْنِ مُتَتَابِعَيْنِ حَتَّى قُبِضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
A y’a lakali an ye [Muhamadu bin Al Mutsanna] ani [Muhamadu bin Basyar] ko: A y’a lakali an ye [Muhamadu bin Jafar] y’a lakali an ye [Syu’ba] fɛ ka bɔ [Abu Ishaq] fɛ ko: Ne ye [Abdurrahman bin Yazid] lakali ka bɔ [Muhamadu denbaya] fɛ ko: 'alaihi wa Salam tun ma deli ka fa alikama buru la tile fila ka tugu ɲɔgɔn kɔ fo ka taga se Rasulullah ka hɛɛrɛ kɛ aw ye.
Hadith
Imam Muslim : 5277
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَابِسٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ مَا شَبِعَ آلُ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ خُبْزِ بُرٍّ فَوْقَ ثَلَاثٍ
A fɔra an ye ko [Abu Bakri bin Abu Syaiba] y’a fɔ an ye ko [Waki’] ka bɔ [Sufyan] ka bɔ [Abdurrahman bin Abis] ka bɔ [a facɛ] ka bɔ [Aisyah] ko: Muhamadu sallallahu ‘alaihi wa Salam ka denbaya tun ma fa alikama buru la abada ka tɛmɛ tile saba kan’.
Hadith
Imam Muslim : 5278
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قَالَتْ عَائِشَةُ مَا شَبِعَ آلُ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ خُبْزِ الْبُرِّ ثَلَاثًا حَتَّى مَضَى لِسَبِيلِهِ
A fɔra an ye ko [Abu Bakri bin Abu Syaiba] y’a fɔ an ye ko [Hafsh bin Ghiyats] ka bɔ [Hisyam bin Urwah] ka bɔ [a facɛ] ko: [Aisyah] ko: Muhamadu sallallaahu ‘alaihi wa Salam ka denbaya tun ma deli ka fa gantum buru la tile saba kɔnɔ ka tugu ɲɔgɔn kɔ fɔɔ a’. -A sara, penti.-
Hadith
Imam Muslim : 5279
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ مِسْعَرٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ حُمَيْدٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ مَا شَبِعَ آلُ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَيْنِ مِنْ خُبْزِ بُرٍّ إِلَّا وَأَحَدُهُمَا تَمْرٌ
A y’a fɔ an ye ko [Abu Kuraib] y’a fɔ an ye ko [Waki’] ka bɔ [Mis’ar] ka bɔ [Hilal bin Humaid] ka bɔ [Urwah] ka bɔ [Aisyah] ko: Muhamadu ka denbaya tun ma deli ka fa gantum buru la tile fila kɔnɔ fɔɔ u kelen -ni- datu.
Hadith
Imam Muslim : 5280
حَدَّثَنَا عَمْرٌو النَّاقِدُ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ قَالَ وَيَحْيَى بْنُ يَمَانٍ حَدَّثَنَا عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ إِنْ كُنَّا آلَ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَنَمْكُثُ شَهْرًا مَا نَسْتَوْقِدُ بِنَارٍ إِنْ هُوَ إِلَّا التَّمْرُ وَالْمَاءُ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ وَابْنُ نُمَيْرٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ إِنْ كُنَّا لَنَمْكُثُ وَلَمْ يَذْكُرْ آلَ مُحَمَّدٍ وَزَادَ أَبُو كُرَيْبٍ فِي حَدِيثِهِ عَنْ ابْنِ نُمَيْرٍ إِلَّا أَنْ يَأْتِيَنَا اللُّحَيْمُ
A y’a fɔ an ye ko [Amru An Naqid] y’a fɔ an ye ko [Abdah bin Sulaiman] ko: Ani [Yahya bin Yaman] y’a fɔ an ye ko [Hisyam bin Urwah] ka bɔ [a facɛ] fɛ ka bɔ [Aisyah] ko: An tun be to ka, Muhamadu ka denbaya sallallaahu ‘alaihi wa Salam tora yen kalo kelen kɔnɔ. A y’a fɔ an ye [Abu Bakri bin Abu Syaiba] ani [Abu Kurayib] u fila bɛɛ ko: A y’a fɔ an ye [Abu Usamah] ni [Ibnu Numair] ka bɔ [Hisyam bin Urwah] fɛ ni nin sanad ye: An tun be balo, k’a sɔrɔ an ma: Muhamadu ka denbaya kofɔ. Abu Kuraib y’a fara a kan a ka hadisi kɔnɔ ko: Ka bɔ Ibn Numair fɛ: Fo ni sogo dɔɔni dira an ma.
