Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith
Hadith
Imam Muslim : 5221
و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ عَنْ شُعَيْبِ بْنِ الْحَبْحَابِ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الدَّجَّالُ مَمْسُوحُ الْعَيْنِ مَكْتُوبٌ بَيْنَ عَيْنَيْهِ كَافِرٌ ثُمَّ تَهَجَّاهَا ك ف ر يَقْرَؤُهُ كُلُّ مُسْلِمٍ
A fɔra ne ye ko [Zuhair bin Harb] y’a fɔ an ye ko [Affan] y’a fɔ an ye ko [Abdulwarits] ka bɔ [Syu’aib bin Al Habhab] ka bɔ [Anas bin Malik] ko: Rasulullah ko: ‘Dajjal, a ɲɛɛw fiyentɔ lo, a ɲɛɛw cɛma sɛbɛri be -A ɲɛɛw cɛ. silamɛ bɛɛ be se k’a kalan’.
Hadith
Imam Muslim : 5222
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا و قَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ شَقِيقٍ عَنْ حُذَيْفَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الدَّجَّالُ أَعْوَرُ الْعَيْنِ الْيُسْرَى جُفَالُ الشَّعَرِ مَعَهُ جَنَّةٌ وَنَارٌ فَنَارُهُ جَنَّةٌ وَجَنَّتُهُ نَارٌ
A y’a fɔ an ye ko [Muhamadu bin Abdullah bin Numair], [Muhamadu bin Al Ala`] ani [Ishaq bin Ibrahim], ko Ishaq ko: A ye waajuli kɛ an ye, k’a sɔrɔ dɔw ko: A y’a fɔ an ye [Abu Mu’awiyah] ka bɔ [Al A’masy] ka bɔ [Syaqiqullahu ‘a] ka bɔ [Hudzallahu’a] ka bɔ: a ko: ‘Dajjal, fiyentɔ ɲɛɛ kinin fɛ, kunsigi kurukurunin lo, sankolo ni jahanama be n’a ye, a ka jahanama ye sankolo ye ani a ka sankolo ye jahanama ye’.
Hadith
Imam Muslim : 5223
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ عَنْ أَبِي مَالِكٍ الْأَشْجَعِيِّ عَنْ رِبْعِيِّ بْنِ حِرَاشٍ عَنْ حُذَيْفَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَأَنَا أَعْلَمُ بِمَا مَعَ الدَّجَّالِ مِنْهُ مَعَهُ نَهْرَانِ يَجْرِيَانِ أَحَدُهُمَا رَأْيَ الْعَيْنِ مَاءٌ أَبْيَضُ وَالْآخَرُ رَأْيَ الْعَيْنِ نَارٌ تَأَجَّجُ فَإِمَّا أَدْرَكَنَّ أَحَدٌ فَلْيَأْتِ النَّهْرَ الَّذِي يَرَاهُ نَارًا وَلْيُغَمِّضْ ثُمَّ لْيُطَأْطِئْ رَأْسَهُ فَيَشْرَبَ مِنْهُ فَإِنَّهُ مَاءٌ بَارِدٌ وَإِنَّ الدَّجَّالَ مَمْسُوحُ الْعَيْنِ عَلَيْهَا ظَفَرَةٌ غَلِيظَةٌ مَكْتُوبٌ بَيْنَ عَيْنَيْهِ كَافِرٌ يَقْرَؤُهُ كُلُّ مُؤْمِنٍ كَاتِبٍ وَغَيْرِ كَاتِبٍ
A fɔra an ye ko [Abu Bakri bin Abu Syaiba] y’a fɔ an ye ko [Yazid bin Harun] ka bɔ [Abu Malik Al Asyja’i] ka bɔ [Rib’I bin Hirasy] ka bɔ [Hudzaifah] ko: Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wa Salam ko: ‘Tiɲɛ na, ne b’a lɔn min be yen ni Dawuda ye. O la kelen be jii gwɛman ye ani tɔ kelen be tasuma min be yɛlɛmayɛlɛma. Ni mɔgɔ min y’a kunbɛn, a ka taga sankolo la, a be tasuma min yera, k’a ɲɛɛ datugu, ka sɔrɔ k’a kuun biri k’a min, bari jii sumanin lo tiɲɛn na. Tiɲɛ na, Dajjal fiyentɔ lo a ɲɛɛw na, a ɲɛɛw sanfɛ, farigolo gwiliman be yen, a ɲɛɛw cɛman sɛbɛnin be KAFIR la min be se ka kalan lanabagaw bɛɛ fɛ minw be se ka kalan ni sɛbɛri kɛ wala minw tɛ se ka kalan kɛ’.
Hadith
Imam Muslim : 5224
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ رِبْعِيِّ بْنِ حِرَاشٍ عَنْ حُذَيْفَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ فِي الدَّجَّالِ إِنَّ مَعَهُ مَاءً وَنَارًا فَنَارُهُ مَاءٌ بَارِدٌ وَمَاؤُهُ نَارٌ فَلَا تَهْلِكُوا قَالَ أَبُو مَسْعُودٍ وَأَنَا سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
A y’a fɔ an ye ko [Ubaidullah bin Mu’adz] y’a fɔ an ye ko [n’ facɛ] y’a fɔ an ye [Syu’bah]. A y’a fɔ an ye [Muhamadu bin Al Mutsanna], a ka sɛbɛri, a y’a fɔ an ye [Muhamadu bin Jafar] y’a fɔ an ye [Syu’ba] ka bɔ [Abdulmalik bin Umair] ka bɔ [Rib’I bin Hirasy] ka bɔ [Hudzaifah] ka bɔ kira sallallaahu ‘alaihi wa’a Salam ye min fɔra a koo la: jii sumanin ani jii ye tasuma ye, o la, aw kana tunu’. [Abu Mas’ud] ko: N y’a mɛn Rasulullah fɛ.
Hadith
Imam Muslim : 5225
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا شُعَيْبُ بْنُ صَفْوَانَ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ رِبْعِيِّ بْنِ حِرَاشٍ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَمْرٍو أَبِي مَسْعُودٍ الْأَنْصَارِيِّ قَالَ انْطَلَقْتُ مَعَهُ إِلَى حُذَيْفَةَ بْنِ الْيَمَانِ فَقَالَ لَهُ عُقْبَةُ حَدِّثْنِي مَا سَمِعْتَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الدَّجَّالِ قَالَ إِنَّ الدَّجَّالَ يَخْرُجُ وَإِنَّ مَعَهُ مَاءً وَنَارًا فَأَمَّا الَّذِي يَرَاهُ النَّاسُ مَاءً فَنَارٌ تُحْرِقُ وَأَمَّا الَّذِي يَرَاهُ النَّاسُ نَارًا فَمَاءٌ بَارِدٌ عَذْبٌ فَمَنْ أَدْرَكَ ذَلِكَ مِنْكُمْ فَلْيَقَعْ فِي الَّذِي يَرَاهُ نَارًا فَإِنَّهُ مَاءٌ عَذْبٌ طَيِّبٌ فَقَالَ عُقْبَةُ وَأَنَا قَدْ سَمِعْتُهُ تَصْدِيقًا لِحُذَيْفَةَ
A y’a fɔ an ye ko [Ali bin Hujr] y’a fɔ an ye ko [Syu’aib bin Shafwan] ka bɔ [Abdulmalik bin Umair] ka bɔ [Rib’I bin Hirays] ka bɔ [Uqbah bin Amru Abu Mas’ud Al Ansari] ko: Alahi wa Salam Dajjal ka koo la! A ko: Dajali be bɔ ni jii ni tasuma ye. Adamadenw be min ye jii cogoya la, o ye tasuma jeninin ye ani adamadenw be min ye tasuma cogoya la, o ye jii nɛnɛman ɲuman ye. Aw cɛma, mɔgɔ o mɔgɔ mana n'a ye, o tigi ka min sugandi, min bɔnin be tasuma ma, bari tiɲɛ na, o ye jii ɲuman ye. Uqbah ko: N y’a mɛn, i n’a fɔ Hudzaifah ka joli.
Hadith
Imam Muslim : 5226
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَاللَّفْظُ لِابْنِ حُجْرٍ قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا و قَالَ ابْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْمُغِيرَةِ عَنْ نُعَيْمِ بْنِ أَبِي هِنْدٍ عَنْ رِبْعِيِّ بْنِ حِرَاشٍ قَالَ اجْتَمَعَ حُذَيْفَةُ وَأَبُو مَسْعُودٍ فَقَالَ حُذَيْفَةُ لَأَنَا بِمَا مَعَ الدَّجَّالِ أَعْلَمُ مِنْهُ إِنَّ مَعَهُ نَهْرًا مِنْ مَاءٍ وَنَهْرًا مِنْ نَارٍ فَأَمَّا الَّذِي تَرَوْنَ أَنَّهُ نَارٌ مَاءٌ وَأَمَّا الَّذِي تَرَوْنَ أَنَّهُ مَاءٌ نَارٌ فَمَنْ أَدْرَكَ ذَلِكَ مِنْكُمْ فَأَرَادَ الْمَاءَ فَلْيَشْرَبْ مِنْ الَّذِي يَرَاهُ أَنَّهُ نَارٌ فَإِنَّهُ سَيَجِدُهُ مَاءً قَالَ أَبُو مَسْعُودٍ هَكَذَا سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ
A y’a fɔ an ye [Ali bin Hujr As Sa’di] ani [Ishaq bin Ibrahim], sɛbɛnin min ye Ibn Hujr ta ye, Ishaq ko: A ye waajuli kɛ an ye, k’a sɔrɔ Ibn Hujr ko: A y’a fɔ an ye [Jarir] ka bɔ [Al Mughirah] ka bɔ [Nu’aim bin Abu Hind ka bɔ] [Hudzaifah] ni [Abu Mas’ud] lajɛnna, Hudzaifah ko: Ne b’a lɔn ka ɲɛ ko mɔgɔ dɔ be yen min be Dajjal fɛ, tiɲɛ na, jii baji ni tasuma baji be yen a fɛ. I be min ye i n’a fɔ tasuma, o ye jii ye ani i be min ye i n’a fɔ jii, o ye tasuma ye. Aw ra min y’a kunbɛn, k’a ɲini jii fɛ, aw kana baji min min bɔnin be tasuma ma, bari a bena a sɔrɔ jii cogoya la. Abu Mas’ud ko: O ye kuma ye n ye min mɛn kira sallallaahu alayihi wa salam fɛ.
Hadith
Imam Muslim : 5227
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ يَحْيَى عَنْ أَبِي سَلَمَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَا أُخْبِرُكُمْ عَنْ الدَّجَّالِ حَدِيثًا مَا حَدَّثَهُ نَبِيٌّ قَوْمَهُ إِنَّهُ أَعْوَرُ وَإِنَّهُ يَجِيءُ مَعَهُ مِثْلُ الْجَنَّةِ وَالنَّارِ فَالَّتِي يَقُولُ إِنَّهَا الْجَنَّةُ هِيَ النَّارُ وَإِنِّي أَنْذَرْتُكُمْ بِهِ كَمَا أَنْذَرَ بِهِ نُوحٌ قَوْمَهُ
A y’a fɔ ne ye ko [Muhamadu bin Rafi’] y’a fɔ an ye ko [Husein bin Muhamadu] y’a fɔ an ye [Shaiban] ka bɔ [Yahya] ka bɔ [Abu Salamah] ko: Ne ye [Abu Hurairah] mɛn a ko: Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wa Salam ko: ‘Yala n’ ka kan ka kuma dɔ fɔ aw ye Dajjal koo la wa? Fɛɛn min ma deli ka fɔ kira si fɛ a ka mɔgɔw ye: Tiɲɛ na, ale - Dajjal - ɲɛɛ kelen fiyentɔ lo, a be na ni fɛɛn dɔ ye i n’a fɔ sankolo ni jahanama. A ko min ye sankolo ye, o kɔrɔ ko jahanama lo. Ani tiɲɛ na, ne b’aw lasɔmi i n’a fɔ kira Nuhun y’a lasɔmi cogo min na a ka mɔgɔw koo la’.
Hadith
Imam Muslim : 5228
حَدَّثَنَا أَبُو خَيْثَمَةَ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ يَزِيدَ بْنِ جَابِرٍ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ جَابِرٍ الطَّائِيُّ قَاضِي حِمْصَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ جُبَيْرٍ عَنْ أَبِيهِ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ الْحَضْرَمِيِّ أَنَّهُ سَمِعَ النَّوَّاسَ بْنَ سَمْعَانَ الْكِلَابِيَّ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ مِهْرَانَ الرَّازِيُّ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ يَزِيدَ بْنِ جَابِرٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ جَابِرٍ الطَّائِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ عَنْ أَبِيهِ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ عَنْ النَّوَّاسِ بْنِ سَمْعَانَ قَالَ ذَكَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الدَّجَّالَ ذَاتَ غَدَاةٍ فَخَفَّضَ فِيهِ وَرَفَّعَ حَتَّى ظَنَنَّاهُ فِي طَائِفَةِ النَّخْلِ فَلَمَّا رُحْنَا إِلَيْهِ عَرَفَ ذَلِكَ فِينَا فَقَالَ مَا شَأْنُكُمْ قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ ذَكَرْتَ الدَّجَّالَ غَدَاةً فَخَفَّضْتَ فِيهِ وَرَفَّعْتَ حَتَّى ظَنَنَّاهُ فِي طَائِفَةِ النَّخْلِ فَقَالَ غَيْرُ الدَّجَّالِ أَخْوَفُنِي عَلَيْكُمْ إِنْ يَخْرُجْ وَأَنَا فِيكُمْ فَأَنَا حَجِيجُهُ دُونَكُمْ وَإِنْ يَخْرُجْ وَلَسْتُ فِيكُمْ فَامْرُؤٌ حَجِيجُ نَفْسِهِ وَاللَّهُ خَلِيفَتِي عَلَى كُلِّ مُسْلِمٍ إِنَّهُ شَابٌّ قَطَطٌ عَيْنُهُ طَافِئَةٌ كَأَنِّي أُشَبِّهُهُ بِعَبْدِ الْعُزَّى بْنِ قَطَنٍ فَمَنْ أَدْرَكَهُ مِنْكُمْ فَلْيَقْرَأْ عَلَيْهِ فَوَاتِحَ سُورَةِ الْكَهْفِ إِنَّهُ خَارِجٌ خَلَّةً بَيْنَ الشَّأْمِ وَالْعِرَاقِ فَعَاثَ يَمِينًا وَعَاثَ شِمَالًا يَا عِبَادَ اللَّهِ فَاثْبُتُوا قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا لَبْثُهُ فِي الْأَرْضِ قَالَ أَرْبَعُونَ يَوْمًا يَوْمٌ كَسَنَةٍ وَيَوْمٌ كَشَهْرٍ وَيَوْمٌ كَجُمُعَةٍ وَسَائِرُ أَيَّامِهِ كَأَيَّامِكُمْ قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ فَذَلِكَ الْيَوْمُ الَّذِي كَسَنَةٍ أَتَكْفِينَا فِيهِ صَلَاةُ يَوْمٍ قَالَ لَا اقْدُرُوا لَهُ قَدْرَهُ قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا إِسْرَاعُهُ فِي الْأَرْضِ قَالَ كَالْغَيْثِ اسْتَدْبَرَتْهُ الرِّيحُ فَيَأْتِي عَلَى الْقَوْمِ فَيَدْعُوهُمْ فَيُؤْمِنُونَ بِهِ وَيَسْتَجِيبُونَ لَهُ فَيَأْمُرُ السَّمَاءَ فَتُمْطِرُ وَالْأَرْضَ فَتُنْبِتُ فَتَرُوحُ عَلَيْهِمْ سَارِحَتُهُمْ أَطْوَلَ مَا كَانَتْ ذُرًا وَأَسْبَغَهُ ضُرُوعًا وَأَمَدَّهُ خَوَاصِرَ ثُمَّ يَأْتِي الْقَوْمَ فَيَدْعُوهُمْ فَيَرُدُّونَ عَلَيْهِ قَوْلَهُ فَيَنْصَرِفُ عَنْهُمْ فَيُصْبِحُونَ مُمْحِلِينَ لَيْسَ بِأَيْدِيهِمْ شَيْءٌ مِنْ أَمْوَالِهِمْ وَيَمُرُّ بِالْخَرِبَةِ فَيَقُولُ لَهَا أَخْرِجِي كُنُوزَكِ فَتَتْبَعُهُ كُنُوزُهَا كَيَعَاسِيبِ النَّحْلِ ثُمَّ يَدْعُو رَجُلًا مُمْتَلِئًا شَبَابًا فَيَضْرِبُهُ بِالسَّيْفِ فَيَقْطَعُهُ جَزْلَتَيْنِ رَمْيَةَ الْغَرَضِ ثُمَّ يَدْعُوهُ فَيُقْبِلُ وَيَتَهَلَّلُ وَجْهُهُ يَضْحَكُ فَبَيْنَمَا هُوَ كَذَلِكَ إِذْ بَعَثَ اللَّهُ الْمَسِيحَ ابْنَ مَرْيَمَ فَيَنْزِلُ عِنْدَ الْمَنَارَةِ الْبَيْضَاءِ شَرْقِيَّ دِمَشْقَ بَيْنَ مَهْرُودَتَيْنِ وَاضِعًا كَفَّيْهِ عَلَى أَجْنِحَةِ مَلَكَيْنِ إِذَا طَأْطَأَ رَأْسَهُ قَطَرَ وَإِذَا رَفَعَهُ تَحَدَّرَ مِنْهُ جُمَانٌ كَاللُّؤْلُؤِ فَلَا يَحِلُّ لِكَافِرٍ يَجِدُ رِيحَ نَفَسِهِ إِلَّا مَاتَ وَنَفَسُهُ يَنْتَهِي حَيْثُ يَنْتَهِي طَرْفُهُ فَيَطْلُبُهُ حَتَّى يُدْرِكَهُ بِبَابِ لُدٍّ فَيَقْتُلُهُ ثُمَّ يَأْتِي عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ قَوْمٌ قَدْ عَصَمَهُمْ اللَّهُ مِنْهُ فَيَمْسَحُ عَنْ وُجُوهِهِمْ وَيُحَدِّثُهُمْ بِدَرَجَاتِهِمْ فِي الْجَنَّةِ فَبَيْنَمَا هُوَ كَذَلِكَ إِذْ أَوْحَى اللَّهُ إِلَى عِيسَى إِنِّي قَدْ أَخْرَجْتُ عِبَادًا لِي لَا يَدَانِ لِأَحَدٍ بِقِتَالِهِمْ فَحَرِّزْ عِبَادِي إِلَى الطُّورِ وَيَبْعَثُ اللَّهُ يَأْجُوجَ وَمَأْجُوجَ وَهُمْ مِنْ كُلِّ حَدَبٍ يَنْسِلُونَ فَيَمُرُّ أَوَائِلُهُمْ عَلَى بُحَيْرَةِ طَبَرِيَّةَ فَيَشْرَبُونَ مَا فِيهَا وَيَمُرُّ آخِرُهُمْ فَيَقُولُونَ لَقَدْ كَانَ بِهَذِهِ مَرَّةً مَاءٌ وَيُحْصَرُ نَبِيُّ اللَّهِ عِيسَى وَأَصْحَابُهُ حَتَّى يَكُونَ رَأْسُ الثَّوْرِ لِأَحَدِهِمْ خَيْرًا مِنْ مِائَةِ دِينَارٍ لِأَحَدِكُمْ الْيَوْمَ فَيَرْغَبُ نَبِيُّ اللَّهِ عِيسَى وَأَصْحَابُهُ فَيُرْسِلُ اللَّهُ عَلَيْهِمْ النَّغَفَ فِي رِقَابِهِمْ فَيُصْبِحُونَ فَرْسَى كَمَوْتِ نَفْسٍ وَاحِدَةٍ ثُمَّ يَهْبِطُ نَبِيُّ اللَّهِ عِيسَى وَأَصْحَابُهُ إِلَى الْأَرْضِ فَلَا يَجِدُونَ فِي الْأَرْضِ مَوْضِعَ شِبْرٍ إِلَّا مَلَأَهُ زَهَمُهُمْ وَنَتْنُهُمْ فَيَرْغَبُ نَبِيُّ اللَّهِ عِيسَى وَأَصْحَابُهُ إِلَى اللَّهِ فَيُرْسِلُ اللَّهُ طَيْرًا كَأَعْنَاقِ الْبُخْتِ فَتَحْمِلُهُمْ فَتَطْرَحُهُمْ حَيْثُ شَاءَ اللَّهُ ثُمَّ يُرْسِلُ اللَّهُ مَطَرًا لَا يَكُنُّ مِنْهُ بَيْتُ مَدَرٍ وَلَا وَبَرٍ فَيَغْسِلُ الْأَرْضَ حَتَّى يَتْرُكَهَا كَالزَّلَفَةِ ثُمَّ يُقَالُ لِلْأَرْضِ أَنْبِتِي ثَمَرَتَكِ وَرُدِّي بَرَكَتَكِ فَيَوْمَئِذٍ تَأْكُلُ الْعِصَابَةُ مِنْ الرُّمَّانَةِ وَيَسْتَظِلُّونَ بِقِحْفِهَا وَيُبَارَكُ فِي الرِّسْلِ حَتَّى أَنَّ اللِّقْحَةَ مِنْ الْإِبِلِ لَتَكْفِي الْفِئَامَ مِنْ النَّاسِ وَاللِّقْحَةَ مِنْ الْبَقَرِ لَتَكْفِي الْقَبِيلَةَ مِنْ النَّاسِ وَاللِّقْحَةَ مِنْ الْغَنَمِ لَتَكْفِي الْفَخِذَ مِنْ النَّاسِ فَبَيْنَمَا هُمْ كَذَلِكَ إِذْ بَعَثَ اللَّهُ رِيحًا طَيِّبَةً فَتَأْخُذُهُمْ تَحْتَ آبَاطِهِمْ فَتَقْبِضُ رُوحَ كُلِّ مُؤْمِنٍ وَكُلِّ مُسْلِمٍ وَيَبْقَى شِرَارُ النَّاسِ يَتَهَارَجُونَ فِيهَا تَهَارُجَ الْحُمُرِ فَعَلَيْهِمْ تَقُومُ السَّاعَةُ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ بْنِ جَابِرٍ وَالْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ قَالَ ابْنُ حُجْرٍ دَخَلَ حَدِيثُ أَحَدِهِمَا فِي حَدِيثِ الْآخَرِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ بْنِ جَابِرٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَ مَا ذَكَرْنَا وَزَادَ بَعْدَ قَوْلِهِ لَقَدْ كَانَ بِهَذِهِ مَرَّةً مَاءٌ ثُمَّ يَسِيرُونَ حَتَّى يَنْتَهُوا إِلَى جَبَلِ الْخَمَرِ وَهُوَ جَبَلُ بَيْتِ الْمَقْدِسِ فَيَقُولُونَ لَقَدْ قَتَلْنَا مَنْ فِي الْأَرْضِ هَلُمَّ فَلْنَقْتُلْ مَنْ فِي السَّمَاءِ فَيَرْمُونَ بِنُشَّابِهِمْ إِلَى السَّمَاءِ فَيَرُدُّ اللَّهُ عَلَيْهِمْ نُشَّابَهُمْ مَخْضُوبَةً دَمًا وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ حُجْرٍ فَإِنِّي قَدْ أَنْزَلْتُ عِبَادًا لِي لَا يَدَيْ لِأَحَدٍ بِقِتَالِهِمْ
A y’a fɔ an ye ko [Abu Khaitsamah Zuhair bin Harb] y’a fɔ an ye ko [Al Walid bin Muslim] y’a fɔ n ye ko [Abdurrahman bin Yazid bin Jabir] y’a fɔ n ye [Yahya bin Jabir Ath Tho`i] kititigɛla Himsh, a y’a fɔ n ye ko [Aburrahman bin Jubair bin Jubair] bɔra [a ka] y’a mɛn [An Nawwas bin Sam’an Al Kilabi]. A y’a fɔ n ye [Muhamadu bin Mihran Ar Razi], a ka sɛbɛri, a y’a fɔ an ye [Al Walid bin Muslim] y’a fɔ an ye [Abdurrahman bin Yazid bin Jabir] ka bɔ [Yahya bin Jabir Ath Tha`i] ka bɔ [Abdurrahman bin Jubair bin Nufair] ka bɔ [a facɛ bin Nufair] la, Sam’an] ko: Loon dɔ sɔgɔma, Rasulullah ko: Dajjal, a y’a kaan jigi k’a kɔrɔta fɔɔ an y’a miiri ko a be dati yiriw kulu dɔ kɔnɔ. An bɔra Ala ka ciden sallallaahu ‘alaihi wa Salam fɛ ka sɔrɔ ka segi ka na, a y’o koo lɔn ani a ye ɲiningali kɛ ko: ‘Mun na i?’. an y’a jaabi ko: E Ala ka ciden, i ye Dajjal kofɔ sɔgɔma dɔ la, i y’i kaan jigi ani k’a kɔrɔta fɔɔ an y’a miiri ko a be dati yiriw kulu dɔ kɔnɔ, a ko: ‘Ka fara Dajjal kan, min be n’ hakili ɲagamin i la ka tɛmɛ, n’a y’a yɛrɛ yira ani n’ be aw cɛma, n’ bena a kɛlɛ is nooneer among you and if you a yɛrɛ lafasabaga ani Ala ye ne nɔnabila ye silamɛ kelen kelen bɛɛ la, a ye kanbele kurukurunin ye, a ɲɛɛw be bɔ kɛnɛ kan, i n’a fɔ Abdu Al Uzza bin Qathan. Aw la min y’a ye, o ka sura Al Kahf daminɛ kalan, a bɔra Siri ni Iraki cɛ, a ye tiɲɛni caman kɛ kinin ni numan fɛ, aw Ala ka jɔnw, aw ka jija. An y’u ɲininga ko: A ye wagati juman lo kɛ dugukolo kan? Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wa Salam y’a jaabi ko: ‘Tile binaani, tile kelen be i n’a fɔ saan, tile kelen be i n’a fɔ kalo, tile kelen be i n’a fɔ lɔgɔkun ani tile tɔw be i n’a fɔ i ka loonw’. An y’a ɲininga ko: E Ala ka ciden, e ka miiriya ye mun ye tile kelen ka kɛ i n’a fɔ saan kelen, yala tile kelen ka delili be bɔ an na wa? Rasulullah y’a jaabi ko: ‘Ɔn ɔn, nka a bonya jate’. An y’a ɲininga ko: E Ala ka ciden, teliya ye jumɛn ye dugukolo kan? Rasulullah y’a jaabi ko: I n’a fɔ sanji min be ban ni fɔɲɔ ye. A nana mɔgɔw fɛ k’u weele, u sɔnna a ma, a ye yamaruya di sankolo ma ko a ka sanji ci, sankolo o kɔ, a ye sanji ci, a ye yamaruya di dugukolo ma ko a ka falenfɛnw bɔ, dugukolo ye falenfɛnw bɔ ani o kɔ, u ka bɛgɛnw tagara ni kongokolon janw ye, kɔnɔbarabaw ani nɔnɔ sakɔsi fanin ca Take bɔ ani o kɔ, i ka de: nafolo’. O kɔ, a ka wari maranin be tugu a kɔ i n’a fɔ liden cɛmanw. O kɔ, a ye kanbele dɔ weele, a y’a tigɛ ni muru ye ka sɔrɔ k’a tigɛ yɔrɔ fila la ka sɔrɔ k’a weele, a nana yɛlɛ n’a ɲɛda karinin ye ani a be yɛlɛla, tuma min na a tun be ten, yɔrɔnin kelen ‘Isa Mariyamu dencɛ jigira Damasi kɔrɔn fan fɛ sankaso gwɛman dɔ kɔnɔ a ka fani fila donna wfaran fila ye k’a to a ka placing fila la if the za’. n’a y’a kuun jigi, jii tun be bɔ ani n’a y’a kuun kɔrɔta wɔsi tun be bɔ i n’a fɔ nɛgɛ, lannabali si tun tɛna a kasa mɛn fɔɔ saya. ani a nɛnɛkili kasa fɔɔ ka taga se a ɲadenw ma. Isa ye Dajjal ɲini fɔɔ a y’a kunbɛn Ludd ka daa la ani a y’a faga. O kɔ, Yezu, Mariyamu dencɛ, nana jama dɔ fɛ, Ala tun be min latanga Dajali ma. A y’u ɲɛda mɔmɔ ani k’u ka nivow fɔ u ye sankolo la. Tuma min na u tun be ten, Ala y’a yira a la ko: ‘Tiɲɛ na, ne ye ne ka jɔnw bɔ kɛnɛma, mɔgɔ si tɛ se k’u kɛlɛ, o la, ne ka jɔnw bilasira ka taga Thuri. Ala ye Gɔgi ni Magɔgi ci, ‘Dar . fan bɛɛ ra, o nana joona joona’. -Al Anbiyaa`: 96- O kɔ, minw be ɲɛfɛ, olu ye Thabari baji tigɛ ka min o kɔ, minw be kɔfɛ, olu ye tɛmɛ, u ko: ‘Ji tun be yan ka kɔn’. Ala ka kira Isa n’a tɔɲɔgɔnw tun lamininin lo fɔɔ ka taga se kongokolon kungolo min tun ye u dɔ ta ye, o tun ka fisa ni dinaari kɛmɛ ye min tun ye aw dɔ ta ye sisan, o tuma na, kira Ala Isa n’a tɔɲɔgɔnw tun b’a fɛ Ala ka tulonkɛfɛnw ci u kan na ani o kɔ, u sara i n’a fɔ niin ka saya tun be yen ani a ka tɔɲɔgɔnw tun tɛ yen. a tun fanin bɛ suw ra, ani o jori kasa. O kɔ, Yezu n’a tɔɲɔgɔnw ye Ala deli ani Ala ye kɔnɔ dɔ ci min be komi ɲɔgɔmɛ kan. Kɔnɔnin y’u minɛ k’u fili i n’a fɔ Ala sago, o kɔ, Ala ye sanji bila u kan, bon si tun tɛ yen min dilanna ni siɲɛw ye walima bon min dilanna ni bɔgɔ ye min tun be sanji bali ka ben, sanji tun be dugukolo ɲigi ka jikuruw to yɔrɔ bɛɛ. Ala y’a ka wololi barikada fɔɔ mɔgɔ kulu dɔ ye ɲɔgɔmɛ nɔnɔ sɔrɔ ka ban, kabila dɔ ye misi nɔnɔ sɔrɔ ka ban ani somɔgɔ caaman ye bakɔrɔn nɔnɔ sɔrɔ ka ban. Tuma min na u tun be ten, yɔrɔnin kelen Ala ye fiɲɛ dɔ ci ka lanabagaw ni silamɛ kelen kelen bɛɛ niin bɔ u kunkolo jukɔrɔ, ani mɔgɔ tɔw tun ye mɔgɔ juguw ye, u tun be cɛnimusoko kɛ kɛnɛ kan i n’a fɔ fali minw be ɲɔgɔn minɛ. O la, a bena kɛ u kan ko diɲɛ laban bena na." A fɔra an ye ko [Ali bin Hujr I n’a fɔ Sa’di] y’a fɔ an ye [Abdullah bin Aburrahman bin Yazid bin Jabir] ani [Ali Walid bin Muslim], Ibn Hujr ko: Hadisiw dɔ be ɲagami ni hadisi tɔw ye From Yadur Yabid [Hadisi bin Jabi]. ni nin sanad ye i n’a fɔ an y’a fɔ cogo min na, nka a y’a fara a kan a ka kumaw kɔ ko: ‘Jii tun be yan,’ ‘U tagamana ka taga se Khamar kulu ma, Baitul Maqdis kulu kan, u ko: ‘An ye minw faga dugukolo kan, an ka minw be sankolo la, an k’olu faga’ U y’u ka biɲɛw ci ka don u ka joli wulemanw na sankolo la’. A fɔra Ibn Hujr ka tariki kɔnɔ ko: ‘Tiɲɛ na, ne ye ne ka baarakɛlaw ci, mɔgɔ si tɛ se k’u kɛlɛ’.
Hadith
Imam Muslim : 5229
حَدَّثَنِي عَمْرٌو النَّاقِدُ وَالْحَسَنُ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ وَأَلْفَاظُهُمْ مُتَقَارِبَةٌ وَالسِّيَاقُ لِعَبْدٍ قَالَ حَدَّثَنِي و قَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ وَهُوَ ابْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ أَنَّ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ قَالَ حَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا حَدِيثًا طَوِيلًا عَنْ الدَّجَّالِ فَكَانَ فِيمَا حَدَّثَنَا قَالَ يَأْتِي وَهُوَ مُحَرَّمٌ عَلَيْهِ أَنْ يَدْخُلَ نِقَابَ الْمَدِينَةِ فَيَنْتَهِي إِلَى بَعْضِ السِّبَاخِ الَّتِي تَلِي الْمَدِينَةَ فَيَخْرُجُ إِلَيْهِ يَوْمَئِذٍ رَجُلٌ هُوَ خَيْرُ النَّاسِ أَوْ مِنْ خَيْرِ النَّاسِ فَيَقُولُ لَهُ أَشْهَدُ أَنَّكَ الدَّجَّالُ الَّذِي حَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدِيثَهُ فَيَقُولُ الدَّجَّالُ أَرَأَيْتُمْ إِنْ قَتَلْتُ هَذَا ثُمَّ أَحْيَيْتُهُ أَتَشُكُّونَ فِي الْأَمْرِ فَيَقُولُونَ لَا قَالَ فَيَقْتُلُهُ ثُمَّ يُحْيِيهِ فَيَقُولُ حِينَ يُحْيِيهِ وَاللَّهِ مَا كُنْتُ فِيكَ قَطُّ أَشَدَّ بَصِيرَةً مِنِّي الْآنَ قَالَ فَيُرِيدُ الدَّجَّالُ أَنْ يَقْتُلَهُ فَلَا يُسَلَّطُ عَلَيْهِ قَالَ أَبُو إِسْحَقَ يُقَالُ إِنَّ هَذَا الرَّجُلَ هُوَ الْخَضِرُ عَلَيْهِ السَّلَام و حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ أَخْبَرَنَا أَبُو الْيَمَانِ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ فِي هَذَا الْإِسْنَادِ بِمِثْلِهِ
A y’a fɔ n ye [Amru An Naqid], [Al Hasan Al Hulwani] ani [Abdulhamid bin Humaid], u ka sɛbɛnw be surunyana kelen na ani sɛbɛnin min be tugu ɲɔgɔn kɔ, o ye Abdu ta ye, a ko: A y’a fɔ n ye, k’a sɔrɔ dɔ wɛrɛ y’a fɔ ko: A y’a fɔ an ye [Ya’qub bin Ibrahim bin Sa’ad ka bɔ [Salih [Sa’ad] la] ka taga] dɔ wɛrɛ la. Shihab] y’a fɔ n ye [Ubaidullah bin Abdullah bin Utbah] ko [Abu Sa’id Al Khudri] ko: Ala ka ciden, sallallaahu ‘alaihi wa Salam, ye maana jan dɔ fɔ an ye loon dɔ la Dajjal koo la, a y’o dɔ fɔ an ye ko: ‘A sera kulu kan even ka Medina - jamana yɔrɔ dɔ, Madina kɔ. O wagati la, adamaden ɲuman walima ɲumanw cɛma y’a kunbɛn, k’a fɔ ko: ‘Ne be seereya kɛ ko ele lo ye Dajjal ye, Nabi sallallaahu ‘alaihi wa Salam y’o min fɔ an ye’. Dajjal ko: ‘E ka miiri la, ni ne ye nin mɔgɔ faga ka sɔrɔ k’a lakunu, yala i bele be sigasiga o la wa? ’ u y’a jaabi ko: ‘Ɔn ɔn’. Dajjal y’a faga ka sɔrɔ k’a lakunu. A y’a mɛnɛ tuma min na, a ko: ‘Ala ka sira la, n ma deli k’i faamu ka tɛmɛ sisan kan’. o kɔ, Dajali tun b’a fɛ k’a faga nka a ma se k’a mara." Abu Ishaq ko: Dɔw b’a fɔ ko o tigi tun ye Khadhir ‘alaihis Salam ye.
Hadith
Imam Muslim : 5230
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ قُهْزَاذَ مِنْ أَهْلِ مَرْوَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُثْمَانَ عَنْ أَبِي حَمْزَةَ عَنْ قَيْسِ بْنِ وَهْبٍ عَنْ أَبِي الْوَدَّاكِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَخْرُجُ الدَّجَّالُ فَيَتَوَجَّهُ قِبَلَهُ رَجُلٌ مِنْ الْمُؤْمِنِينَ فَتَلْقَاهُ الْمَسَالِحُ مَسَالِحُ الدَّجَّالِ فَيَقُولُونَ لَهُ أَيْنَ تَعْمِدُ فَيَقُولُ أَعْمِدُ إِلَى هَذَا الَّذِي خَرَجَ قَالَ فَيَقُولُونَ لَهُ أَوَ مَا تُؤْمِنُ بِرَبِّنَا فَيَقُولُ مَا بِرَبِّنَا خَفَاءٌ فَيَقُولُونَ اقْتُلُوهُ فَيَقُولُ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ أَلَيْسَ قَدْ نَهَاكُمْ رَبُّكُمْ أَنْ تَقْتُلُوا أَحَدًا دُونَهُ قَالَ فَيَنْطَلِقُونَ بِهِ إِلَى الدَّجَّالِ فَإِذَا رَآهُ الْمُؤْمِنُ قَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ هَذَا الدَّجَّالُ الَّذِي ذَكَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَيَأْمُرُ الدَّجَّالُ بِهِ فَيُشَبَّحُ فَيَقُولُ خُذُوهُ وَشُجُّوهُ فَيُوسَعُ ظَهْرُهُ وَبَطْنُهُ ضَرْبًا قَالَ فَيَقُولُ أَوَ مَا تُؤْمِنُ بِي قَالَ فَيَقُولُ أَنْتَ الْمَسِيحُ الْكَذَّابُ قَالَ فَيُؤْمَرُ بِهِ فَيُؤْشَرُ بِالْمِئْشَارِ مِنْ مَفْرِقِهِ حَتَّى يُفَرَّقَ بَيْنَ رِجْلَيْهِ قَالَ ثُمَّ يَمْشِي الدَّجَّالُ بَيْنَ الْقِطْعَتَيْنِ ثُمَّ يَقُولُ لَهُ قُمْ فَيَسْتَوِي قَائِمًا قَالَ ثُمَّ يَقُولُ لَهُ أَتُؤْمِنُ بِي فَيَقُولُ مَا ازْدَدْتُ فِيكَ إِلَّا بَصِيرَةً قَالَ ثُمَّ يَقُولُ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّهُ لَا يَفْعَلُ بَعْدِي بِأَحَدٍ مِنْ النَّاسِ قَالَ فَيَأْخُذُهُ الدَّجَّالُ لِيَذْبَحَهُ فَيُجْعَلَ مَا بَيْنَ رَقَبَتِهِ إِلَى تَرْقُوَتِهِ نُحَاسًا فَلَا يَسْتَطِيعُ إِلَيْهِ سَبِيلًا قَالَ فَيَأْخُذُ بِيَدَيْهِ وَرِجْلَيْهِ فَيَقْذِفُ بِهِ فَيَحْسِبُ النَّاسُ أَنَّمَا قَذَفَهُ إِلَى النَّارِ وَإِنَّمَا أُلْقِيَ فِي الْجَنَّةِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا أَعْظَمُ النَّاسِ شَهَادَةً عِنْدَ رَبِّ الْعَالَمِينَ
A y’a fɔ n ye ko [Muhamadu bin Abdullah bin Qahzadz] Marw dugudenw dɔ la kelen, a y’a fɔ an ye ko [Abdullah bin Usman] ka bɔ [Abu Hamzah] ka bɔ [Qais bin Wahab] ka bɔ [Abu Al Waddak] ka bɔ [Abu Sa’id Al Khudri] ko: ‘Rasulullah sa’a ko: o kɔ, mɔgɔ dɔ bɔra lanabagaw cɛma ka taga a fan fɛ ani o kɔ, Dajali ka kɛlɛbolo Marifatigiw y’a kunbɛn, u y’a ɲininga ko: ‘I be taga min? ’ Mu`min y’a jaabi ko: ‘An ka taga mɔgɔ min be yira’. U y’a ɲininga ko: ‘I lanin t’an ka Ala la wa? ’ Mu`min y’a jaabi ko: ‘An ka Rabb ma gwɛ’. U ko: ‘A faga’. O kɔ, u y’a fɔ ɲɔgɔn ye ko: ‘An ka Ala m’i bali ka mɔgɔ wɛrɛ faga ale kɔ wa’. U y’a ta ka taga n’a ye Dajali fɛ. Lanabaga y’a ye tuma min na, a ko : « E mɔgɔw, nin ye Dajali ye, cira sallallaahu tun b’a weele ko ‘alaihi wa salam’. O kɔ, Dajjal y’a fɔ ko u k’a tigɛ. A ko: ‘Aw k’a minɛ k’a tilan’. A kɔ n’a kɔnɔ tun fanin be bugɔli la ani Dajjal y’a ɲininga ko: ‘I lanin tɛ ne la wa? ’ Lanabaga y’a jaabi ko: ‘E lo ye Masiya ye, galontigɛla wa? ’ o kɔ, Dajjal y’a fɔ ko u k’a sɔgɔ k’a ta a kuun sanfɛ ka taga a bila a senw cɛmancɛ la. O kɔ, Dajali tagamana farikolo yɔrɔ fila cɛ k’a fɔ ko: ‘Aw ka wuli,’ farikolo wulila. O kɔ, Dajjal y’a ɲininga ko: ‘I lanin b’a la wa? ’ a y’a jaabi ko: ‘Ne b’i lɔn ka taga’. O kɔ, Dajjal ko: ‘E mɔgɔw, tiɲɛ na, mɔgɔ si ma nin ɲɔgɔn kɛ ne kɔ’. O kɔ, Dajjal y’a ta ka taga a faga, o kɔ, a ye warijɛ don a kan n’a kunkolo cɛ, nka Dajjal ma se k’a faga. O kɔ, u ye cɛɛ bolow n’a seenw minɛ k’u fili, mɔgɔw tun b’a miiri ko a filila jahanama na, nka tiɲɛn na, u y’a fili sankolo la.’ O kɔ, Rasulullah Sallahu ‘alaihi wa Salam ko: ‘O ye mɔgɔ ye min ka seereya ka bon diɲɛ bɛɛ Matigi ɲɛfɛ’.
Hadith
Imam Muslim : 5231
حَدَّثَنَا شِهَابُ بْنُ عَبَّادٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ حُمَيْدٍ الرُّؤَاسِيُّ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ أَبِي حَازِمٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَ مَا سَأَلَ أَحَدٌ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الدَّجَّالِ أَكْثَرَ مِمَّا سَأَلْتُ قَالَ وَمَا يُنْصِبُكَ مِنْهُ إِنَّهُ لَا يَضُرُّكَ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّهُمْ يَقُولُونَ إِنَّ مَعَهُ الطَّعَامَ وَالْأَنْهَارَ قَالَ هُوَ أَهْوَنُ عَلَى اللَّهِ مِنْ ذَلِكَ
A y’a fɔ an ye ko [Syihab bin Abbad Al Abdi] y’a fɔ an ye ko [Ibrahima bin Humaid Ar Ru’asi] ka bɔ [Isma’il bin Abu Khalid] ka bɔ [Qais bin Abu Hazim] ka bɔ [Al Mughirah bin Syu’bah] ko: Mɔgɔ si tɛ yen min ye ɲiningali kɛ ‘Dahilahu ka tɛmɛ kira wahilla’ kan. A y’a ɲininga ko: ‘Min be tɔɔrɔ lase i ma ka bɔ a fɛ, tiɲɛn na, a t’i tɔɔrɔ’. N y’a jaabi ko: E Ala ka ciden, tiɲɛ na, u b’a fɔ ko dumuni ni bajiw be ale fɛ. A ko: ‘A ka nɔgɔ Ala ma’.
Hadith
Imam Muslim : 5232
حَدَّثَنَا سُرَيْجُ بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ إِسْمَعِيلَ عَنْ قَيْسٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَ مَا سَأَلَ أَحَدٌ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الدَّجَّالِ أَكْثَرَ مِمَّا سَأَلْتُهُ قَالَ وَمَا سُؤَالُكَ قَالَ قُلْتُ إِنَّهُمْ يَقُولُونَ مَعَهُ جِبَالٌ مِنْ خُبْزٍ وَلَحْمٍ وَنَهَرٌ مِنْ مَاءٍ قَالَ هُوَ أَهْوَنُ عَلَى اللَّهِ مِنْ ذَلِكَ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَابْنُ نُمَيْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ كُلُّهُمْ عَنْ إِسْمَعِيلَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَ حَدِيثِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ حُمَيْدٍ وَزَادَ فِي حَدِيثِ يَزِيدَ فَقَالَ لِي أَيْ بُنَيَّ
A y’a fɔ an ye ko [Suraij bin Yunus] y’a fɔ an ye ko [Husyaim] ka bɔ [Isma’il] ka bɔ [Qais] ka bɔ [Al Mughirah bin Syu’ba] ko: Mɔgɔ si ma sɔrɔ min ye kira sallallaahu ‘alaihi wa Salam ɲininga Dajali koo la ka tɛmɛ ne kan. A y’a ɲininga ko: ‘I ka ɲiningali ye mun lo ye?’ Ne ko: Tiɲɛ na, u b’a fɔ ko buru kuluw, sogo ani jii bajiw be ale fɛ. A ko: ‘A ka nɔgɔ Ala ma’. A y’a fɔ an ye [Abu Bakri bin Abu Syaiba] ani [Ibn Numair] fila bɛɛ ko: a y’a fɔ an ye [Waki’]. A y’a fɔ an ye ko [Ishaq bin Ibrahima] y’a fɔ an ye [Jarir]. A y’a fɔ an ye ko [Ibn Abi Umar] y’a fɔ an ye [Sufyan]. A y’a fɔ an ye ko [Abu Bakri bin Abu Syaiba] y’a fɔ an ye [Yazid bin Harun]. A y’a fɔ n ye [Muhamed bin Rafi’] y’a fɔ n ye [Abu Usamah], fɛɛn o fɛɛn bɔra [Isma’il] la ni nin sanad ye i n’a fɔ Ibrahima bin Humaid ka hadisi ani a y’a fara a kan Yazid ka hadisi kɔnɔ ko: A ko n ma ko: ‘E n dencɛ!’
Hadith
Imam Muslim : 5233
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ النُّعْمَانِ بْنِ سَالِمٍ قَالَ سَمِعْتُ يَعْقُوبَ بْنَ عَاصِمِ بْنِ عُرْوَةَ بْنِ مَسْعُودٍ الثَّقَفِيَّ يَقُولُ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَمْرٍو وَجَاءَهُ رَجُلٌ فَقَالَ مَا هَذَا الْحَدِيثُ الَّذِي تُحَدِّثُ بِهِ تَقُولُ إِنَّ السَّاعَةَ تَقُومُ إِلَى كَذَا وَكَذَا فَقَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ أَوْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ أَوْ كَلِمَةً نَحْوَهُمَا لَقَدْ هَمَمْتُ أَنْ لَا أُحَدِّثَ أَحَدًا شَيْئًا أَبَدًا إِنَّمَا قُلْتُ إِنَّكُمْ سَتَرَوْنَ بَعْدَ قَلِيلٍ أَمْرًا عَظِيمًا يُحَرَّقُ الْبَيْتُ وَيَكُونُ وَيَكُونُ ثُمَّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَخْرُجُ الدَّجَّالُ فِي أُمَّتِي فَيَمْكُثُ أَرْبَعِينَ لَا أَدْرِي أَرْبَعِينَ يَوْمًا أَوْ أَرْبَعِينَ شَهْرًا أَوْ أَرْبَعِينَ عَامًا فَيَبْعَثُ اللَّهُ عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ كَأَنَّهُ عُرْوَةُ بْنُ مَسْعُودٍ فَيَطْلُبُهُ فَيُهْلِكُهُ ثُمَّ يَمْكُثُ النَّاسُ سَبْعَ سِنِينَ لَيْسَ بَيْنَ اثْنَيْنِ عَدَاوَةٌ ثُمَّ يُرْسِلُ اللَّهُ رِيحًا بَارِدَةً مِنْ قِبَلِ الشَّأْمِ فَلَا يَبْقَى عَلَى وَجْهِ الْأَرْضِ أَحَدٌ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ ذَرَّةٍ مِنْ خَيْرٍ أَوْ إِيمَانٍ إِلَّا قَبَضَتْهُ حَتَّى لَوْ أَنَّ أَحَدَكُمْ دَخَلَ فِي كَبَدِ جَبَلٍ لَدَخَلَتْهُ عَلَيْهِ حَتَّى تَقْبِضَهُ قَالَ سَمِعْتُهَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَيَبْقَى شِرَارُ النَّاسِ فِي خِفَّةِ الطَّيْرِ وَأَحْلَامِ السِّبَاعِ لَا يَعْرِفُونَ مَعْرُوفًا وَلَا يُنْكِرُونَ مُنْكَرًا فَيَتَمَثَّلُ لَهُمْ الشَّيْطَانُ فَيَقُولُ أَلَا تَسْتَجِيبُونَ فَيَقُولُونَ فَمَا تَأْمُرُنَا فَيَأْمُرُهُمْ بِعِبَادَةِ الْأَوْثَانِ وَهُمْ فِي ذَلِكَ دَارٌّ رِزْقُهُمْ حَسَنٌ عَيْشُهُمْ ثُمَّ يُنْفَخُ فِي الصُّورِ فَلَا يَسْمَعُهُ أَحَدٌ إِلَّا أَصْغَى لِيتًا وَرَفَعَ لِيتًا قَالَ وَأَوَّلُ مَنْ يَسْمَعُهُ رَجُلٌ يَلُوطُ حَوْضَ إِبِلِهِ قَالَ فَيَصْعَقُ وَيَصْعَقُ النَّاسُ ثُمَّ يُرْسِلُ اللَّهُ أَوْ قَالَ يُنْزِلُ اللَّهُ مَطَرًا كَأَنَّهُ الطَّلُّ أَوْ الظِّلُّ نُعْمَانُ الشَّاكُّ فَتَنْبُتُ مِنْهُ أَجْسَادُ النَّاسِ ثُمَّ يُنْفَخُ فِيهِ أُخْرَى فَإِذَا هُمْ قِيَامٌ يَنْظُرُونَ ثُمَّ يُقَالُ يَا أَيُّهَا النَّاسُ هَلُمَّ إِلَى رَبِّكُمْ { وَقِفُوهُمْ إِنَّهُمْ مَسْئُولُونَ } قَالَ ثُمَّ يُقَالُ أَخْرِجُوا بَعْثَ النَّارِ فَيُقَالُ مِنْ كَمْ فَيُقَالُ مِنْ كُلِّ أَلْفٍ تِسْعَ مِائَةٍ وَتِسْعَةً وَتِسْعِينَ قَالَ فَذَاكَ يَوْمَ { يَجْعَلُ الْوِلْدَانَ شِيبًا } وَذَلِكَ { يَوْمَ يُكْشَفُ عَنْ سَاقٍ } و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ النُّعْمَانِ بْنِ سَالِمٍ قَالَ سَمِعْتُ يَعْقُوبَ بْنَ عَاصِمِ بْنِ عُرْوَةَ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَ سَمِعْتُ رَجُلًا قَالَ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو إِنَّكَ تَقُولُ إِنَّ السَّاعَةَ تَقُومُ إِلَى كَذَا وَكَذَا فَقَالَ لَقَدْ هَمَمْتُ أَنْ لَا أُحَدِّثَكُمْ بِشَيْءٍ إِنَّمَا قُلْتُ إِنَّكُمْ تَرَوْنَ بَعْدَ قَلِيلٍ أَمْرًا عَظِيمًا فَكَانَ حَرِيقَ الْبَيْتِ قَالَ شُعْبَةُ هَذَا أَوْ نَحْوَهُ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَخْرُجُ الدَّجَّالُ فِي أُمَّتِي وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمِثْلِ حَدِيثِ مُعَاذٍ وَقَالَ فِي حَدِيثِهِ فَلَا يَبْقَى أَحَدٌ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ ذَرَّةٍ مِنْ إِيمَانٍ إِلَّا قَبَضَتْهُ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنِي شُعْبَةُ بِهَذَا الْحَدِيثِ مَرَّاتٍ وَعَرَضْتُهُ عَلَيْهِ
A y’a fɔ an ye [Ubaidullah bin Mu’adz Al Ambari] y’a fɔ an ye [n’ facɛ] y’a fɔ an ye [Syu’bah] ka bɔ [An Nu’man bin Salim] ko: N’ ye [Ya’qub bin Ashim bin Urwah bin Mas’ud Ats Tsaqafi] mɛn ko: N’ y’a mɛn ko [Abdulla bin bin ye] a ye min ye: be fɔra, i b’a fɔ ko duniɲa laban bena kɛ fɔɔ ka taga se nin ɲɔgɔn ma. A ko: Subhaanalaah walima laa ilaaha ilalaah walima o ɲɔgɔnna kumasenw. N b’a fɛ ka foyi fɔ mɔgɔ si ye abada, n b’a fɔra dɔrɔn ko i bena fɛɛnba dɔ ye min bena bon jeni joona, nin ni nin bena kɛ yen. O kɔfɛ a ko: Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam ko: 'Dajjal bɛna bɔ ne ka ummat cɛma o kɔfɛ a bɛna to yen fo binaani - n t'a lɔn ni tile binaani, kalo walima san binaani - o kɔfɛ Ala ye Isa bin Maryam ci i n'a fɔ Urwah bin Mas'ud, a ye Dajjal ɲini k'a faga. O kɔ, adamadenw ye saan wolonfila kɛ, juguya ma kɛ mɔgɔ fila si cɛ. O kɔ, Ala ye fiɲɛ nɛnɛman dɔ ci ka bɔ Siri fan fɛ ani mɔgɔ si ma to min dusukun na, ɲumanya walima limaniya girinya tun be mutaridi kisɛ ɲɔgɔn na fɔɔ k’a niin bɔ, walisa hali n’aw kelen donna kulu kɔnɔ, fiɲɛ tun bena don a la siga t’a la k’a niin bɔ’. A ko: N y’o mɛn Ala ka ciden fɛ, a ko: ‘Min tora, o ye mɔgɔ juguw ye i n’a fɔ kɔnɔw ka nɔgɔya - teliya ka koo juguw kɛ, pent. - ani kongosogow nege - o ka kɛwalew bɛ i n’a fɔ kongosogow tilenbaliyako ra mɔgɔ wɛrɛw ra, pent. Sutana y’o ɲɛfɔ u ye ani k’a fɔ u ye ko: ‘Aw m’a jaabi wa? U y’a ɲininga ko: ‘I be ci di an ma ko an ka mun lo kɛ? ’ Sutana y’a fɔ u ye ko u ka boliw bato, u y’o lo kɛ. U ka nafolo ka ɲi ani u ka ɲɛnamaya ka ɲi. O kɔ, buru fiyɛra, mɔgɔ si m’a mɛn fɔɔ u y’u kanw yɛlɛma ani k’u kanw kɔrɔta’. A ko: ‘Mɔgɔ fɔlɔ min y’o mɛn, o ye mɔgɔ dɔ ye min tun be baji dɔ labɛnna a ka ɲɔgɔmɛw ye’. A ko: ‘A sara ani mɔgɔw sara. O kɔ, Ala ye -walima k’a fɔ: Sanji benna i n’a fɔ sanji fitinin o kɔfɛ adamaden farikolow bɔra, ‘O kɔ, buru fiyɛra siɲɛ kelen tugun O kɔ, u barila ka lɔ ka kɔnɔni kɛ -u kelen kelen ka latigɛli-’. -Az Zumar: 68- o kɔ, a ko: ‘E mɔgɔw, aw ka na yan aw ka Rabb fɛ ‘Aw k’u minɛ -lafiɲɛyɔrɔ la- Sabu tiɲɛ na, u bena ɲiningali kɛ’. -Asi Shaaffaat: 24- o kɔ, a ko: ‘Aw ka tasuma ciden bɔ’. A ko: Ka bɔ hakɛ juman na? Jaabi: Kɛmɛ kɔnɔntɔn ni bi kɔnɔntɔn ni kɔnɔntɔn mɔgɔ waa kelen kelen bɛɛ la’. A ko: ‘O loon lo be denmisɛnw bugurinjɛ’. -Al Muzammil: 17- ani o tun ye 'Misiden yira loon min na''. -Al Qalam: 42- A y’a fɔ ne ye ko [Muhamadu bin Basyar] y’a fɔ an ye ko [Muhamadu bin Ja’far] y’a fɔ an ye [Syu’ba] ka bɔ [An Nu’man bin Salim] ko: Ne ye [Ya’qub bin Ashim bin Urwah bin Mas’ud] mɛn ko: N’ ye mɔgɔ dɔ mɛn min ko Amru bin diɲɛ ko: fɔɔ ka taga se o ɲɔgɔn ma. A ko: N b’a fɛ ka foyi fɔ mɔgɔ si ye abada, n b’a fɔ dɔrɔn ko i bena fɛɛnba dɔ ye min bena bon jeni joona. Syu’bah y’o fɔ wala o ɲɔgɔnna koo dɔ. Abdullah bin Amru ko: Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wa Salam ko: ‘Dajjal bena bɔ ne ka ummat cɛmancɛ la,’ a ye hadisi dɔ kofɔ i n’a fɔ Mu’adz hadisi ani a y’a fɔ a ka hadisi kɔnɔ ko: ‘Mɔgɔ si ma to min dusukun na limaniya ka ca i n’a fɔ lifese min ka jan. [Muhamadu bin Jafar] ko: tun ye nin hadisi fɔ n ye [Syu’bah] ye siɲɛ caman ani n y’a ɲɛfɔ a ye.
Hadith
Imam Muslim : 5234
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ عَنْ أَبِي حَيَّانَ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ حَفِظْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدِيثًا لَمْ أَنْسَهُ بَعْدُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ أَوَّلَ الْآيَاتِ خُرُوجًا طُلُوعُ الشَّمْسِ مِنْ مَغْرِبِهَا وَخُرُوجُ الدَّابَّةِ عَلَى النَّاسِ ضُحًى وَأَيُّهُمَا مَا كَانَتْ قَبْلَ صَاحِبَتِهَا فَالْأُخْرَى عَلَى إِثْرِهَا قَرِيبًا و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا أَبُو حَيَّانَ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ قَالَ جَلَسَ إِلَى مَرْوَانَ بْنِ الْحَكَمِ بِالْمَدِينَةِ ثَلَاثَةُ نَفَرٍ مِنْ الْمُسْلِمِينَ فَسَمِعُوهُ وَهُوَ يُحَدِّثُ عَنْ الْآيَاتِ أَنَّ أَوَّلَهَا خُرُوجًا الدَّجَّالُ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو لَمْ يَقُلْ مَرْوَانُ شَيْئًا قَدْ حَفِظْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدِيثًا لَمْ أَنْسَهُ بَعْدُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فَذَكَرَ بِمِثْلِهِ و حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي حَيَّانَ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ قَالَ تَذَاكَرُوا السَّاعَةَ عِنْدَ مَرْوَانَ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ بِمِثْلِ حَدِيثِهِمَا وَلَمْ يَذْكُرْ ضُحًى
A y’a fɔ an ye ko [Abu Bakri bin Abu Syaiba] y’a fɔ an ye ko [Muhamadu bin Bisyr] ka bɔ [Abu Hayyan] ka bɔ [Abu Zur’ah] ka bɔ [Abudulla bin Amru] ko: N ye hadisi dɔ mara n hakili la ka bɔ kira sallallaahu ‘alaihi wa Salam fɛ n ma ɲinɛ min kɔ fiyo. N y’a mɛn ko cira sallallaahu ‘alaihi wa Salam y’a fɔ ko: ‘Tiɲɛ na, tagamasiɲɛ fɔlɔ minw be bɔ, o ye tile bɔli ye ka bɔ a benyɔrɔ la, bɛgɛnw ka bɔli sɔgɔma adamadenw kan, o fila la min be bɔ fɔlɔ, o min be bɔ dɔɔni o kɔ’. A y’a fɔ an ye [Muhamadu bin Abdullah bin Numair] y’a fɔ an ye [n’ fa] y’a fɔ an ye [Abu Hayyan] ka bɔ [Abu Zur’ah] ko: Silamɛ saba gwɛrɛla Marwan bin Al Hakam la Madina, u y’a mɛn a be -lahara- tagamasiɲɛw fɔra, ani min fɔlɔ bɔra, o ye Dajjal ye. [Abdullah bin Amru] ko: Marwan ma foyi fɔ. N ye hadisi dɔ mara n hakili la min bɔra cira sallallahu alayihi wa salam fɛ, n ma ɲinɛ min kɔ fiyo. N y’a mɛn ko Rasulullah (s.a.w) y’a fɔ, a ye hadisi ɲɔgɔn dɔ kofɔ. A y’a fɔ an ye ko [Nashr bin Ali Al Jahdlami] y’a fɔ an ye ko [Abu Ahmad] y’a fɔ an ye ko [Sufyan] ka bɔ [Abu Hayyan] ka bɔ [Abu Zur’ah] ko: U ye diɲɛ laban kofɔ Marwan ka soo o kɔ [Abdulla bin Amru] ko: Ne ye Rasulullah sahisalaha kofɔ. o fila bɛɛ ta nka a ma o kofɔ: Sɔgɔma.
Hadith
Imam Muslim : 5235
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ بْنُ عَبْدِ الصَّمَدِ بْنِ عَبْدِ الْوَارِثِ وَحَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ كِلَاهُمَا عَنْ عَبْدِ الصَّمَدِ وَاللَّفْظُ لِعَبْدِ الْوَارِثِ بْنِ عَبْدِ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ جَدِّي عَنْ الْحُسَيْنِ بْنِ ذَكْوَانَ حَدَّثَنَا ابْنُ بُرَيْدَةَ حَدَّثَنِي عَامِرُ بْنُ شَرَاحِيلَ الشَّعْبِيُّ شَعْبُ هَمْدَانَ أَنَّهُ سَأَلَ فَاطِمَةَ بِنْتَ قَيْسٍ أُخْتَ الضَّحَّاكِ بْنِ قَيْسٍ وَكَانَتْ مِنْ الْمُهَاجِرَاتِ الْأُوَلِ فَقَالَ حَدِّثِينِي حَدِيثًا سَمِعْتِيهِ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تُسْنِدِيهِ إِلَى أَحَدٍ غَيْرِهِ فَقَالَتْ لَئِنْ شِئْتَ لَأَفْعَلَنَّ فَقَالَ لَهَا أَجَلْ حَدِّثِينِي فَقَالَتْ نَكَحْتُ ابْنَ الْمُغِيرَةِ وَهُوَ مِنْ خِيَارِ شَبَابِ قُرَيْشٍ يَوْمَئِذٍ فَأُصِيبَ فِي أَوَّلِ الْجِهَادِ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا تَأَيَّمْتُ خَطَبَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ فِي نَفَرٍ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَخَطَبَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى مَوْلَاهُ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ وَكُنْتُ قَدْ حُدِّثْتُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَحَبَّنِي فَلْيُحِبَّ أُسَامَةَ فَلَمَّا كَلَّمَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُلْتُ أَمْرِي بِيَدِكَ فَأَنْكِحْنِي مَنْ شِئْتَ فَقَالَ انْتَقِلِي إِلَى أُمِّ شَرِيكٍ وَأُمُّ شَرِيكٍ امْرَأَةٌ غَنِيَّةٌ مِنْ الْأَنْصَارِ عَظِيمَةُ النَّفَقَةِ فِي سَبِيلِ اللَّهِ يَنْزِلُ عَلَيْهَا الضِّيفَانُ فَقُلْتُ سَأَفْعَلُ فَقَالَ لَا تَفْعَلِي إِنَّ أُمَّ شَرِيكٍ امْرَأَةٌ كَثِيرَةُ الضِّيفَانِ فَإِنِّي أَكْرَهُ أَنْ يَسْقُطَ عَنْكِ خِمَارُكِ أَوْ يَنْكَشِفَ الثَّوْبُ عَنْ سَاقَيْكِ فَيَرَى الْقَوْمُ مِنْكِ بَعْضَ مَا تَكْرَهِينَ وَلَكِنْ انْتَقِلِي إِلَى ابْنِ عَمِّكِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو ابْنِ أُمِّ مَكْتُومٍ وَهُوَ رَجُلٌ مِنْ بَنِي فِهْرٍ فِهْرِ قُرَيْشٍ وَهُوَ مِنْ الْبَطْنِ الَّذِي هِيَ مِنْهُ فَانْتَقَلْتُ إِلَيْهِ فَلَمَّا انْقَضَتْ عِدَّتِي سَمِعْتُ نِدَاءَ الْمُنَادِي مُنَادِي رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُنَادِي الصَّلَاةَ جَامِعَةً فَخَرَجْتُ إِلَى الْمَسْجِدِ فَصَلَّيْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَكُنْتُ فِي صَفِّ النِّسَاءِ الَّتِي تَلِي ظُهُورَ الْقَوْمِ فَلَمَّا قَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاتَهُ جَلَسَ عَلَى الْمِنْبَرِ وَهُوَ يَضْحَكُ فَقَالَ لِيَلْزَمْ كُلُّ إِنْسَانٍ مُصَلَّاهُ ثُمَّ قَالَ أَتَدْرُونَ لِمَ جَمَعْتُكُمْ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ إِنِّي وَاللَّهِ مَا جَمَعْتُكُمْ لِرَغْبَةٍ وَلَا لِرَهْبَةٍ وَلَكِنْ جَمَعْتُكُمْ لِأَنَّ تَمِيمًا الدَّارِيَّ كَانَ رَجُلًا نَصْرَانِيًّا فَجَاءَ فَبَايَعَ وَأَسْلَمَ وَحَدَّثَنِي حَدِيثًا وَافَقَ الَّذِي كُنْتُ أُحَدِّثُكُمْ عَنْ مَسِيحِ الدَّجَّالِ حَدَّثَنِي أَنَّهُ رَكِبَ فِي سَفِينَةٍ بَحْرِيَّةٍ مَعَ ثَلَاثِينَ رَجُلًا مِنْ لَخْمٍ وَجُذَامَ فَلَعِبَ بِهِمْ الْمَوْجُ شَهْرًا فِي الْبَحْرِ ثُمَّ أَرْفَئُوا إِلَى جَزِيرَةٍ فِي الْبَحْرِ حَتَّى مَغْرِبِ الشَّمْسِ فَجَلَسُوا فِي أَقْرُبْ السَّفِينَةِ فَدَخَلُوا الْجَزِيرَةَ فَلَقِيَتْهُمْ دَابَّةٌ أَهْلَبُ كَثِيرُ الشَّعَرِ لَا يَدْرُونَ مَا قُبُلُهُ مِنْ دُبُرِهِ مِنْ كَثْرَةِ الشَّعَرِ فَقَالُوا وَيْلَكِ مَا أَنْتِ فَقَالَتْ أَنَا الْجَسَّاسَةُ قَالُوا وَمَا الْجَسَّاسَةُ قَالَتْ أَيُّهَا الْقَوْمُ انْطَلِقُوا إِلَى هَذَا الرَّجُلِ فِي الدَّيْرِ فَإِنَّهُ إِلَى خَبَرِكُمْ بِالْأَشْوَاقِ قَالَ لَمَّا سَمَّتْ لَنَا رَجُلًا فَرِقْنَا مِنْهَا أَنْ تَكُونَ شَيْطَانَةً قَالَ فَانْطَلَقْنَا سِرَاعًا حَتَّى دَخَلْنَا الدَّيْرَ فَإِذَا فِيهِ أَعْظَمُ إِنْسَانٍ رَأَيْنَاهُ قَطُّ خَلْقًا وَأَشَدُّهُ وِثَاقًا مَجْمُوعَةٌ يَدَاهُ إِلَى عُنُقِهِ مَا بَيْنَ رُكْبَتَيْهِ إِلَى كَعْبَيْهِ بِالْحَدِيدِ قُلْنَا وَيْلَكَ مَا أَنْتَ قَالَ قَدْ قَدَرْتُمْ عَلَى خَبَرِي فَأَخْبِرُونِي مَا أَنْتُمْ قَالُوا نَحْنُ أُنَاسٌ مِنْ الْعَرَبِ رَكِبْنَا فِي سَفِينَةٍ بَحْرِيَّةٍ فَصَادَفْنَا الْبَحْرَ حِينَ اغْتَلَمَ فَلَعِبَ بِنَا الْمَوْجُ شَهْرًا ثُمَّ أَرْفَأْنَا إِلَى جَزِيرَتِكَ هَذِهِ فَجَلَسْنَا فِي أَقْرُبِهَا فَدَخَلْنَا الْجَزِيرَةَ فَلَقِيَتْنَا دَابَّةٌ أَهْلَبُ كَثِيرُ الشَّعَرِ لَا يُدْرَى مَا قُبُلُهُ مِنْ دُبُرِهِ مِنْ كَثْرَةِ الشَّعَرِ فَقُلْنَا وَيْلَكِ مَا أَنْتِ فَقَالَتْ أَنَا الْجَسَّاسَةُ قُلْنَا وَمَا الْجَسَّاسَةُ قَالَتْ اعْمِدُوا إِلَى هَذَا الرَّجُلِ فِي الدَّيْرِ فَإِنَّهُ إِلَى خَبَرِكُمْ بِالْأَشْوَاقِ فَأَقْبَلْنَا إِلَيْكَ سِرَاعًا وَفَزِعْنَا مِنْهَا وَلَمْ نَأْمَنْ أَنْ تَكُونَ شَيْطَانَةً فَقَالَ أَخْبِرُونِي عَنْ نَخْلِ بَيْسَانَ قُلْنَا عَنْ أَيِّ شَأْنِهَا تَسْتَخْبِرُ قَالَ أَسْأَلُكُمْ عَنْ نَخْلِهَا هَلْ يُثْمِرُ قُلْنَا لَهُ نَعَمْ قَالَ أَمَا إِنَّهُ يُوشِكُ أَنْ لَا تُثْمِرَ قَالَ أَخْبِرُونِي عَنْ بُحَيْرَةِ الطَّبَرِيَّةِ قُلْنَا عَنْ أَيِّ شَأْنِهَا تَسْتَخْبِرُ قَالَ هَلْ فِيهَا مَاءٌ قَالُوا هِيَ كَثِيرَةُ الْمَاءِ قَالَ أَمَا إِنَّ مَاءَهَا يُوشِكُ أَنْ يَذْهَبَ قَالَ أَخْبِرُونِي عَنْ عَيْنِ زُغَرَ قَالُوا عَنْ أَيِّ شَأْنِهَا تَسْتَخْبِرُ قَالَ هَلْ فِي الْعَيْنِ مَاءٌ وَهَلْ يَزْرَعُ أَهْلُهَا بِمَاءِ الْعَيْنِ قُلْنَا لَهُ نَعَمْ هِيَ كَثِيرَةُ الْمَاءِ وَأَهْلُهَا يَزْرَعُونَ مِنْ مَائِهَا قَالَ أَخْبِرُونِي عَنْ نَبِيِّ الْأُمِّيِّينَ مَا فَعَلَ قَالُوا قَدْ خَرَجَ مِنْ مَكَّةَ وَنَزَلَ يَثْرِبَ قَالَ أَقَاتَلَهُ الْعَرَبُ قُلْنَا نَعَمْ قَالَ كَيْفَ صَنَعَ بِهِمْ فَأَخْبَرْنَاهُ أَنَّهُ قَدْ ظَهَرَ عَلَى مَنْ يَلِيهِ مِنْ الْعَرَبِ وَأَطَاعُوهُ قَالَ لَهُمْ قَدْ كَانَ ذَلِكَ قُلْنَا نَعَمْ قَالَ أَمَا إِنَّ ذَاكَ خَيْرٌ لَهُمْ أَنْ يُطِيعُوهُ وَإِنِّي مُخْبِرُكُمْ عَنِّي إِنِّي أَنَا الْمَسِيحُ وَإِنِّي أُوشِكُ أَنْ يُؤْذَنَ لِي فِي الْخُرُوجِ فَأَخْرُجَ فَأَسِيرَ فِي الْأَرْضِ فَلَا أَدَعَ قَرْيَةً إِلَّا هَبَطْتُهَا فِي أَرْبَعِينَ لَيْلَةً غَيْرَ مَكَّةَ وَطَيْبَةَ فَهُمَا مُحَرَّمَتَانِ عَلَيَّ كِلْتَاهُمَا كُلَّمَا أَرَدْتُ أَنْ أَدْخُلَ وَاحِدَةً أَوْ وَاحِدًا مِنْهُمَا اسْتَقْبَلَنِي مَلَكٌ بِيَدِهِ السَّيْفُ صَلْتًا يَصُدُّنِي عَنْهَا وَإِنَّ عَلَى كُلِّ نَقْبٍ مِنْهَا مَلَائِكَةً يَحْرُسُونَهَا قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَطَعَنَ بِمِخْصَرَتِهِ فِي الْمِنْبَرِ هَذِهِ طَيْبَةُ هَذِهِ طَيْبَةُ هَذِهِ طَيْبَةُ يَعْنِي الْمَدِينَةَ أَلَا هَلْ كُنْتُ حَدَّثْتُكُمْ ذَلِكَ فَقَالَ النَّاسُ نَعَمْ فَإِنَّهُ أَعْجَبَنِي حَدِيثُ تَمِيمٍ أَنَّهُ وَافَقَ الَّذِي كُنْتُ أُحَدِّثُكُمْ عَنْهُ وَعَنْ الْمَدِينَةِ وَمَكَّةَ أَلَا إِنَّهُ فِي بَحْرِ الشَّأْمِ أَوْ بَحْرِ الْيَمَنِ لَا بَلْ مِنْ قِبَلِ الْمَشْرِقِ مَا هُوَ مِنْ قِبَلِ الْمَشْرِقِ مَا هُوَ مِنْ قِبَلِ الْمَشْرِقِ مَا هُوَ وَأَوْمَأَ بِيَدِهِ إِلَى الْمَشْرِقِ قَالَتْ فَحَفِظْتُ هَذَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ الْحَارِثِيُّ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ الْحَارِثِ الْهُجَيْمِيُّ أَبُو عُثْمَانَ حَدَّثَنَا قُرَّةُ حَدَّثَنَا سَيَّارٌ أَبُو الْحَكَمِ حَدَّثَنَا الشَّعْبِيُّ قَالَ دَخَلْنَا عَلَى فَاطِمَةَ بِنْتِ قَيْسٍ فَأَتْحَفَتْنَا بِرُطَبٍ يُقَالُ لَهُ رُطَبُ ابْنِ طَابٍ وَأَسْقَتْنَا سَوِيقَ سُلْتٍ فَسَأَلْتُهَا عَنْ الْمُطَلَّقَةِ ثَلَاثًا أَيْنَ تَعْتَدُّ قَالَتْ طَلَّقَنِي بَعْلِي ثَلَاثًا فَأَذِنَ لِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ أَعْتَدَّ فِي أَهْلِي قَالَتْ فَنُودِيَ فِي النَّاسِ إِنَّ الصَّلَاةَ جَامِعَةً قَالَتْ فَانْطَلَقْتُ فِيمَنْ انْطَلَقَ مِنْ النَّاسِ قَالَتْ فَكُنْتُ فِي الصَّفِّ الْمُقَدَّمِ مِنْ النِّسَاءِ وَهُوَ يَلِي الْمُؤَخَّرَ مِنْ الرِّجَالِ قَالَتْ فَسَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ عَلَى الْمِنْبَرِ يَخْطُبُ فَقَالَ إِنَّ بَنِي عَمٍّ لِتَمِيمٍ الدَّارِيِّ رَكِبُوا فِي الْبَحْرِ وَسَاقَ الْحَدِيثَ وَزَادَ فِيهِ قَالَتْ فَكَأَنَّمَا أَنْظُرُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَهْوَى بِمِخْصَرَتِهِ إِلَى الْأَرْضِ وَقَالَ هَذِهِ طَيْبَةُ يَعْنِي الْمَدِينَةَ و حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ وَأَحْمَدُ بْنُ عُثْمَانَ النَّوْفَلِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ سَمِعْتُ غَيْلَانَ بْنَ جَرِيرٍ يُحَدِّثُ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ فَاطِمَةَ بِنْتِ قَيْسٍ قَالَتْ قَدِمَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَمِيمٌ الدَّارِيُّ فَأَخْبَرَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ رَكِبَ الْبَحْرَ فَتَاهَتْ بِهِ سَفِينَتُهُ فَسَقَطَ إِلَى جَزِيرَةٍ فَخَرَجَ إِلَيْهَا يَلْتَمِسُ الْمَاءَ فَلَقِيَ إِنْسَانًا يَجُرُّ شَعَرَهُ وَاقْتَصَّ الْحَدِيثَ وَقَالَ فِيهِ ثُمَّ قَالَ أَمَا إِنَّهُ لَوْ قَدْ أُذِنَ لِي فِي الْخُرُوجِ قَدْ وَطِئْتُ الْبِلَادَ كُلَّهَا غَيْرَ طَيْبَةَ فَأَخْرَجَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى النَّاسِ فَحَدَّثَهُمْ قَالَ هَذِهِ طَيْبَةُ وَذَاكَ الدَّجَّالُ حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ إِسْحَقَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ حَدَّثَنَا الْمُغِيرَةُ يَعْنِي الْحِزَامِيَّ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ فَاطِمَةَ بِنْتِ قَيْسٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَعَدَ عَلَى الْمِنْبَرِ فَقَالَ أَيُّهَا النَّاسُ حَدَّثَنِي تَمِيمٌ الدَّارِيُّ أَنَّ أُنَاسًا مِ
A y’a fɔ an ye ko [Abduwariti bin Abdusi] ani [Hajaj bin Asy Sya’ir], u fila bɛɛ bɔra [Abidusi] la, Abdusi bin Abdusi ka sɛbɛri y’a fɔ an ye [n’ facɛ] ka bɔ [n’ bɛnba] la ka taga [Al Husain bin Buraidah has] bin Syarahil Asy Sya’bi] a ye [Fathimah bint Qais] ɲininga Adh Dhahhak bin Qais balimamuso la, ale tun ye muso dɔ ye min tun be hijra fɔlɔ la, a ko: I ye hadisi dɔ fɔ n ye, i ye min mɛn Ala ka ciden fɛ, kana i jigi la mɔgɔ wɛrɛ kan n’o tɛ. Fatima ko: n’i b’a fɛ, n’ b’a fɔ i ye. A ko: Ɔnhɔn, a fɔ n ye. Fatima ko: N ye Ibnu Al Mughirah furu, a tun ye kurayishi kanbele ɲumanw dɔ ye o wagati la. A sara jihadi fɔlɔ la ni nabi ye. Tuma min na n’ tun ye firiyamuso ye, Abdurrahman bin Auf ye n’ ɲininga n’a teri caaman ye, o kɔ, n’ ye furu ɲini n’ fɛ a ka jɔncɛ hɔɔrɔnyanin fɛ, n’o ye Usamah bin Zaid ye. A fɔra n ye ko cira sallallaahu alayihi wa salam y’a fɔ loon dɔ la ko: ‘Mɔgɔ o mɔgɔ be ne kanu, o ka Usamah kanu’. Tuma min na Rasulullah Sallahu ‘alaihi wa Salam ye kuma fɔ n ye, n y’a jaabi ko: O b’i bolo, setigi, i b’a fɛ mɔgɔ min fɛ, i ka n furu o ma. A ko: ‘Aw ka taga Ummu Syuraik fɛ’. Umm Syuraik tun ye muso nafolotigi ye min bɔra Anshar, a tun be to ka saraka bɔ Ala sira kan ani dunanw tun be to ka taga bɔ a ye. N y’a jaabi ko: A faamuna. A ko: ‘Ɔn ɔn, Umm Syuraik ye muso ye min ka dunanw ka ca, n t’a fɛ i ka fani ka ben wala i ka misiden datugulan ka bɔ kɛnɛ kan ani mɔgɔw bena yɔrɔ dɔw ye minw man di i ye. Nka i ka taga i belencɛ dencɛ fɛ, Abdullah bin Amru bin Um Kultum’ fɛ. A tun ye mɔgɔ dɔ ye min bɔra Banu Fihr la, Firh tun ye Kuraysi ye, cira sallallaahu alayihi wa salam bɔra yɔrɔ min na. N’ tagara sigi a ka soo kɔnɔ. N ka iddah waati banna tuma min na, n ye Rasulullah ka welekan mɛn min be jama ka delili weele. N bɔra ka taga misiri la ka delili kɛ ni Rasulullah ye. Muso minw tun be jɛnkulu kɔ, n’ tun be olu cɛma. Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wa Salam ye seli bannin kɔ, a sigira minbar kan, a yɛlɛla, a ko: ‘Bɛɛ ka to a be yɔrɔ min na’. O kɔ, a ye ɲiningali kɛ ko: ‘Aw b’a lɔn mun na ne y’aw lajɛn wa?’ u y’a jaabi ko: Ala n’a ka ciden lo b’a lɔn ka tɛmɛ. A ko: ‘Ala ka sira, tiɲɛ na, ne ma aw lajɛn jigiya walima siranya kosɔn, nka ne y’aw lajɛn Tamim Ad kosɔn. Kabini a daminɛ na mɔgɔw tun ye kerecɛnw ye, o kɔ, u nana, u ye kantigiya kɛ ani u donna silamɛya la’. A ye hadisi dɔ fɔ n ye, n ye hadisi min fɔ i ye Masiya Dajjal kan, o kelen lo. A y’a fɔ n ye ko Dajjal donna kurun dɔ kɔnɔ ni mɔgɔ bisaba ye minw bɔra Lakham ni Judzam. Jikuruw tun be tulon kɛ n’u ye baji kɔnɔ kalo kelen kɔnɔ, o kɔ, u y’u yɛrɛ bila baji kɔnɔ gun dɔ kan fɔɔ ka taga se tile ben ma. U sigira kurun gɛrɛfɛ ani u donna guun kɔnɔ. Bɛgɛn dɔ y’u kunbɛn, a tun be ni wuluwulu caaman ye, u tun b’a lɔn cɛnimusoya min ye, min ye nɛgɛkunbɛnnan ye, wuluwulu caaman kosɔn. U y’a ɲininga ko: Bɔnɛ b’i kan, i ye mun ye? A ko: «Ne le ye jassaasa ye.» U y’a ɲininga ko: Jasaasah ye mun lo ye? A ko: E mɔgɔw, aw ka taga o tigi fɛ dugu laban na, a b’aw ka kibaruyaw fɔra. Adh Dhahhak ko: Tuma min na a ye mɔgɔ dɔ tɔgɔ fɔ an ye, an tun be siranna ko a be se ka kɛ jinɛ ye. An sinna ka taga fɔɔ ka don dugu kɔnɔ, a y’a sɔrɔ ko mɔgɔba min ɲɔgɔn ma deli ka ye, min barika ka bon ani a bolow tun sirinin be a kan na, a gɛrɛnw n’a seenkunw cɛ, nɛgɛ tun sirinin lo. An ko: Bɔnɛ ye aw ye, aw ye mun ye? A y’a jaabi ko: I be ne lɔn ka ban, o la, i b’a fɔ n ye i ye jɔn ye? U y’a jaabi ko: “An bɔra Arabu jamana na, an ye kurun ta.” Tuma min na jikuruw tun be fanga sɔrɔla, an tun be tulon kɛ . kalo kelen kɔnɔ, an bɔra ka taga i ka gun kan. an sigira kurun gɛrɛfɛ o kɔ, an donna gun kan. Bɛgɛn dɔ y’an kunbɛn, a ka fani tun ka bon, a tun ma gwɛya min ye cɛnimusoya ye ani min ye nɛgɛkunbɛnnan ye, kunsigi caya kosɔn. An y’a ɲininga ko: Bɔnɛ b’i la, i ye mun lo ye? A ko: «Ne le ye jassaasa ye.» An y’a ɲininga ko: Jasaasah ye mun lo ye? A ko: E mɔgɔw, aw ka taga o tigi fɛ dugu laban na, a b’aw ka kibaruyaw fɔra. O kɔ, an sinna ka taga i fɛ ani an siranna a ɲɛ, an tun tɛ lafiya la n’a sɔrɔ a tun bena kɛ jinɛ ye. A ko: Aw ka Baisan datuguw fɔ n ye. An y’a ɲininga ko: I be mun lo ɲininga? A ko: N b’i ɲininga datuguw la, yala u be yiridenw bɔ fɔlɔ wa? An b’a jaabi ko: Ɔnhɔn. A ko: I hakili to a la, a ka gwɛlɛ ka den wɛrɛ bɔ tugun. A ko: Aw ye Thabari baji kofɔ n ye. An y’a ɲininga ko: I be mun lo ɲininga? A y’a jaabi ko: Jii be yen wa? U y’a jaabi ko: Jii ka ca yen. A ko: I hakili to a la ko jii be ɲini ka ban. A ko: Aw ye Zughar ji bɔyɔrɔ fɔ ne ye. U y’a ɲininga ko: I be mun lo ɲininga? A ko: Yala jii be yen ani yala mɔgɔw be sɛnɛfɛnw sɛnɛ n’o jii ye wa? An y’a jaabi ko: Ɔnhɔn, jii ka ca ani mɔgɔw be sɛnɛfɛnw sɛnɛ n’a ye. A ko: Aw ye kira fɔ ne ye, mɔgɔ minw tɛ kalan kɛ, u be cogo di? U y’a jaabi ko: “A bɔra Maka, a siginin be Yatirib.” A y’a ɲininga ko: Yala Arabuw y’a kɛlɛ wa? An b’a jaabi ko: Ɔnhɔn. A y’a ɲininga ko: U ye mun lo kɛ a la? O kɔ, an y’a fɔ a ye ko a ye se sɔrɔ a gɛrɛfɛ arabuw kan ani u y’a lamɛn. A y’u ɲininga ko: Yala o koo kɛra wa? An b’a jaabi ko: Ɔnhɔn. A ko: Aw k’aw hakili to a la, tiɲɛn na, a tun ka ɲi u ka mɛnni kɛ. Ne ye mɔgɔ min ye, ne bɛna o fɔ i ye. Ne ye Masiya ye ani ne be ɲini ka bɔ ani o kɔ, ne bena bɔ. N ye dugukolo tigɛ, n ma dugu kelen bɔ fo n’ ma lɔ tile bi naani fo Mɛki ni Thaiba - Madina -, o fila bɛɛ tun ye haramu ye n fɛ. Tuma o tuma ni n’ tun b’a fɛ ka don u dɔ la, mɛlɛkɛ dɔ tun be n’ bali ka bɔ o yɔrɔ la ani sira bɛɛ kan, mɛlɛkɛw tun be n’ kɔrɔsira’. Fatima ko: Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wa Salam ko k’a to a b’a ka bere surun gosi minbar kan ko: ‘Nin ye Tayiba ye, nin ye Tayiba ye, nin ye Tayiba ye - a kɔrɔ ye Madina ye. I hakili b’a la, yala n’ y’o fɔ i ye wa?’ o ko: «Ɔnhɔn.» Tamim hadisi ye n kabakoya, maana ni n ye min fɔ aw ye Dajjal, Madina ani Maka kan, o kelen lo. I hakili to a la ko Dajjal be Siri wala Yemen bajiw lo kɔnɔ tiɲɛn na. Ɔn ɔn, nka a bɔra kɔrɔn fan fɛ. A tɛ kɔrɔn fɛ, a tɛ kɔrɔn fɛ. A k’a boro yira terebɔyanfan na. Fatima ko: N ye nin mara n hakili la ka bɔ Ala ka ciden fɛ. A y’a fɔ an ye ko [Yahya bin Hubaib Al Haritsi] y’a fɔ an ye ko [Khalid bin Al Harits Al Hujaimi Abu Utsman] y’a fɔ an ye ko [Sayyar Abu Al Hakam] y’a fɔ an ye ko [Ash Sya’bi] ko: An donna [Fahtima bint Qais] ka soo kɔnɔ. A tun be dati jimanw di an ma minw be weele ko Ibn Thab ka dati jimanw ani a tun be mugu ɲuman di an ma an ka min, o kɔ, an y’a ɲininga muso min ka furu sanin lo siɲɛ saba, a tun b’a ka ‘iddah wagati kɔnɔna min? A y’a jaabi ko: N’ cɛɛ ye n’ furu sa siɲɛ saba ani o kɔ, cira sallallaahu ‘alaihi wa Salam y’a to n’ ye n’ ka ‘iddah wagati kɔnɔ n’ ka denbaya ye. A ko: O kɔ, jama ka delili weelera. Ne tagara ni mɔgɔw ye. Nne tun be musow ɲɛfɛ, cɛɛw kɔfɛ yɛrɛ. N ye cira sallallaahu a ka waajuli mɛn ka bɔ minbar kan, a ko: ‘Tiɲɛ na, a belencɛ Tamim Ad bɔnsɔnw bɔra kurun kɔnɔ,’ a ye hadisi kofɔ ani a y’a fara a kan ko: Fatima ko: n hakili la, n ye cira sallau ye menur . A y’a ka bere surun bila duguma tuma min na, a ko: ‘Nin ye Thaibah ye’, o kɔrɔ ko Madina. A y’a fɔ an ye ko: “A y’a fɔ an ye ko [Wahb bin Jarir] y’a fɔ an ye [n’ facɛ] ko: “Ne ye [Ghailan bin Jarir] ka kuma mɛn ka bɔ [Ash Sya’bi] fɛ ka taga [Fathilmimah ko] sallallaahu ‘alaihi wa Salam ani o kɔfɛ k’a fɔ a ye ko ale be kurun dɔ kɔnɔ o kɔfɛ a ka kurun y’a yuguyugu fɔɔ a y’a yɛrɛ sɔgɔ gun dɔ kan. A donna gun kɔnɔ ka ji ɲini, a ye mɔgɔ dɔ kunbɛn min y’a kunsigi sama, a ye nin hadisi fɔ. A ko: Dajjal ko: I hakili to a la, n’u y’a to n ye bɔ, n bena tɛmɛ jamanaw bɛɛ la fɔɔ Thaibah. Rasulullah a ye Tamim bɔ jama ɲɛfɛ k’a fɔ u ye, a ko: ‘Nin ye Thaibah ye, nin ye Dajjal ye’. A y’a fɔ ne ye ko [Abu Bakri bin Ishaq] y’a fɔ an ye ko [Yahya bin Bukair] y’a fɔ an ye ko [Al Mughirah Al Hizami] ka bɔ [Abu Az Zinad] ka bɔ [Asy Sya’bi] ka bɔ [Fathimah bint Qais] la, Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wa Salam sigira ne fɛ ka bɔ a ka mɔgɔw fɛ, k’a fɔ ko: o tun bɛ kurun dɔ kɔnɔ min tun ye ale ta ye. u. Kurun karila ani u dɔw yɛlɛla kurun yiriw dɔ kan, u tagara baji kɔnɔ gun dɔ la. O kɔ, a ye hadisi nin kofɔ.
Hadith
Imam Muslim : 5236
حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنِي أَبُو عَمْرٍو يَعْنِي الْأَوْزَاعِيَّ عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ حَدَّثَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ مِنْ بَلَدٍ إِلَّا سَيَطَؤُهُ الدَّجَّالُ إِلَّا مَكَّةَ وَالْمَدِينَةَ وَلَيْسَ نَقْبٌ مِنْ أَنْقَابِهَا إِلَّا عَلَيْهِ الْمَلَائِكَةُ صَافِّينَ تَحْرُسُهَا فَيَنْزِلُ بِالسِّبْخَةِ فَتَرْجُفُ الْمَدِينَةُ ثَلَاثَ رَجَفَاتٍ يَخْرُجُ إِلَيْهِ مِنْهَا كُلُّ كَافِرٍ وَمُنَافِقٍ و حَدَّثَنَاه أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَذَكَرَ نَحْوَهُ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَيَأْتِي سِبْخَةَ الْجُرُفِ فَيَضْرِبُ رِوَاقَهُ وَقَالَ فَيَخْرُجُ إِلَيْهِ كُلُّ مُنَافِقٍ وَمُنَافِقَةٍ
A fɔra ne ye [Ali bin Hujr i n’a fɔ Sa’di] y’a fɔ an ye cogo min na [Al Walid bin1 silamɛ] y’a fɔ ne ye [Abu Amru Al Auza’i] ka bɔ [Ishaq bin Abdullah bin Abu Talhah] y’a fɔ ne ye [Anas bin Malik] Rasulullah shallallahu Mejja ‘alaihire wa Salam tɛna a fɔ ko: ani Madina. Sira tun tɛ yen nka mɛlɛkɛw tun be ɲɔgɔn kan k’a kɔlɔsi minw nana ni dugukolo ye ani o kɔ, Madina y’a yɛrɛyɛrɛ siɲɛ saba. Kafiri ni filankafo bɛɛ bɔra a la - Madina - ka gwɛrɛ a la - Dajjal -'. A fɔra an ye ko [Abu Bakri bin Abu Syaibah] y’a fɔ an ye ko [Yunus bin Muhamadu] ka bɔ [Hamadu bin Salamah] ka bɔ [Ishaq bin Abdullah bin Abu Talhah] ka bɔ [Anas] Rasulullah sallallahu ‘alaihi wa Salam ko, a ye a ka hadi ɲɔgɔn kofɔ a ka hadi kɔnɔ: jamana gɛrɛfɛ, k’a ɲɛfɛyɔrɔ minɛ’. A ko: ‘O kɔ, cɛɛw ni muso filankafow bɛɛ bɔra ka na a fɛ’.
Hadith
Imam Muslim : 5237
حَدَّثَنَا مَنْصُورُ بْنُ أَبِي مُزَاحِمٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمْزَةَ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَمِّهِ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَتْبَعُ الدَّجَّالَ مِنْ يَهُودِ أَصْبَهَانَ سَبْعُونَ أَلْفًا عَلَيْهِمْ الطَّيَالِسَةُ
A fɔra an ye ko [Manhsur bin Abu Muzahim] y’a fɔ an ye ko [Yahya bin Hamzah] ka bɔ [Al Auza’i] ka bɔ [Ishaq bin Abdullah] ka bɔ [a belencɛ, Anas bin Malik] fɛ.
Hadith
Imam Muslim : 5238
حَدَّثَنِي هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ قَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ حَدَّثَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُ أَخْبَرَتْنِي أُمُّ شَرِيكٍ أَنَّهَا سَمِعَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَيَفِرَّنَّ النَّاسُ مِنْ الدَّجَّالِ فِي الْجِبَالِ قَالَتْ أُمُّ شَرِيكٍ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَأَيْنَ الْعَرَبُ يَوْمَئِذٍ قَالَ هُمْ قَلِيلٌ و حَدَّثَنَاه مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ
A y’a fɔ n ye [Harun bin Abdullah] y’a fɔ an ye [Hajaj bin Muhamadu] ko: A ko [Ibn Juraij]: a y’a fɔ n ye [Abu Az Zubair] ko a ye [Jabir bin Abdullah] ka kuma mɛn: a y’a fɔ n ye [Umm Sharik] ko a ye kira sallallaahu ka kuma fɔ: kuluw’. Ummu Sharik y’a ɲininga ko: E Ala ka ciden, o tuma na, arabuw tun be min o wagati la? A y’a jaabi ko: ‘O ka dɔgɔ’. A fɔra an [Muhamadu bin Basyar] ni [Abdu bin Humaid] ye, u fila bɛɛ ko: A fɔra an [Abu Ashim] ye ka bɔ [Ibn Juraij] fɛ ni nin sanad ye.
Hadith
Imam Muslim : 5239
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ إِسْحَقَ الْحَضْرَمِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي ابْنَ الْمُخْتَارِ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ هِلَالٍ عَنْ رَهْطٍ مِنْهُمْ أَبُو الدَّهْمَاءِ وَأَبُو قَتَادَةَ قَالُوا كُنَّا نَمُرُّ عَلَى هِشَامِ بْنِ عَامِرٍ نَأْتِي عِمْرَانَ بْنَ حُصَيْنٍ فَقَالَ ذَاتَ يَوْمٍ إِنَّكُمْ لَتُجَاوِزُونِي إِلَى رِجَالٍ مَا كَانُوا بِأَحْضَرَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنِّي وَلَا أَعْلَمَ بِحَدِيثِهِ مِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَا بَيْنَ خَلْقِ آدَمَ إِلَى قِيَامِ السَّاعَةِ خَلْقٌ أَكْبَرُ مِنْ الدَّجَّالِ و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ الرَّقِّيُّ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو عَنْ أَيُّوبَ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ هِلَالٍ عَنْ ثَلَاثَةِ رَهْطٍ مِنْ قَوْمِهِ فِيهِمْ أَبُو قَتَادَةَ قَالُوا كُنَّا نَمُرُّ عَلَى هِشَامِ بْنِ عَامِرٍ إِلَى عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ بِمِثْلِ حَدِيثِ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ مُخْتَارٍ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ أَمْرٌ أَكْبَرُ مِنْ الدَّجَّالِ
A y’a fɔ n ye ko [Zuhair bin Harb] y’a fɔ an ye ko [Ahmadu bin Ishaq Al Hadhrami] y’a fɔ an ye ko [Abdulaziz bin Al Mukhtar] y’a fɔ an ye ko [Ayyub] bɔra [Humaid bin Hilal] la ka bɔ mɔgɔ caaman fɛ i n’a fɔ [Abu Ad Dahma`] ani [Abu Qatamɛti: Imran bin Husayini lo y’o kɛ. Loon dɔ la, a ko: Tiɲɛ na, i ye n’ tigɛ ka taga mɔgɔ dɔw kunbɛn, u ma na Rasulullah Sallallahu ‘alaihi wa Salam fɛ siɲɛ caaman ka tɛmɛ n’ kan ani u tun t’a ka hadisi lɔn ka tɛmɛ n’ kan. N y’a mɛn loon dɔ la ko kira sallallaahu ‘alaihi wa Salam y’a fɔ ko: ‘Kabini Adama danna, adamaden sifa si ma sɔrɔ fɔɔ ka taga se apokalipisi ma min ka bon ni Dajali ye’. A y’a fɔ ne ye [Muhamadu bin Hatim] y’a fɔ an ye [Abdullah bin Ja’far Ar Raqqi] y’a fɔ an ye [Ubaidullah bin Amru] ka bɔ [Ayyub] ka bɔ [Humaid bin Hilal] ka bɔ [mɔgɔ saba] ka bɔ a ka mɔgɔw la, u cɛma [Abu Qatadah], u ko: An ye Imran me tigɛ ka taga [Hisyamin the] Abdulaziz bin Mukhtar ka hadisi kɔnɔ, ale dɔrɔn lo y’a fɔ a ka hadisi kɔnɔ ko: Fɛɛn min ka bon ni Dajjal ye.
Hadith
Imam Muslim : 5240
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَابْنُ حُجْرٍ قَالُوا حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ يَعْنُونَ ابْنَ جَعْفَرٍ عَنْ الْعَلَاءِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بَادِرُوا بِالْأَعْمَالِ سِتًّا طُلُوعَ الشَّمْسِ مِنْ مَغْرِبِهَا أَوْ الدُّخَانَ أَوْ الدَّجَّالَ أَوْ الدَّابَّةَ أَوْ خَاصَّةَ أَحَدِكُمْ أَوْ أَمْرَ الْعَامَّةِ
A fɔra an ye [Yahya bin Ayyub] fɛ, [Qutaiba bin Sa’id] ani [Ibn Hujr] u ko: A fɔra an ye [Isma’il bin Ja’far] fɛ ka bɔ [Al Ala`] fɛ ka bɔ [a fa] fɛ ka bɔ [Abu Hurairah] fɛ. ka- fɛn wɔɔrɔ-: tilebɔ ka bɔ tilebenyanfan na, bugun, Dajjal, bɛgɛnw, aw kelen ka kɛrɛnkɛrɛnnin -saya- walima ko bɛɛ -laharalon-'.
