Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 හදීස්

හදීස්

Imam Muslim : 4961

و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ الْمُقَدَّمِيُّ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ عَنْ هِشَامٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ أَسْمَاءَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ لَا شَيْءَ أَغْيَرُ مِنْ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ

තවද ඔහු අපට පවසා ඇත්තේ [මුහම්මද් බින් අබු බකර් අල් මුකද්දාමි] අපට [බිසිර් බින් අල් මුෆද්දාල්] [හිස්යාම්] වෙතින් [අබු සලාමා] වෙතින් [අබු සලාමා] වෙතින් [අස්මා’ වෙතින් [අස්මා] සිටය. ජලා'.

තහවුරු කරන හදීස් (41)

හදීස්

Imam Muslim : 4962

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ الْعَلَاءِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْمُؤْمِنُ يَغَارُ وَاللَّهُ أَشَدُّ غَيْرًا و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ الْعَلَاءَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ

කුටයිබා බින් සඊද් ඔහුගේ පියා වන අබු හුරෙයිරාගෙන් අල් අලගෙන් අපට පවසා ඇත. අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'විශ්වාසවන්තයෙකු ඊර්ෂ්‍යා කරන අතර අල්ලාහ් ඊටත් වඩා ඊර්ෂ්‍යා කරයි.' තවද මුහම්මද් බින් අල් මුට්සන්නා අපට පවසා ඇත්තේ මුහම්මද් බින් ජෆාර් ෂුබාගෙන් අපට පවසා ඇති බවයි. මම අල් අලගෙන් මෙම සම්ප්‍රේෂණ දාමය අසා ඇත්තෙමි.

තහවුරු කරන හදීස් (41)

හදීස්

Imam Muslim : 4963

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَأَبُو كَامِلٍ فُضَيْلُ بْنُ حُسَيْنٍ الْجَحْدَرِيُّ كِلَاهُمَا عَنْ يَزِيدَ بْنِ زُرَيْعٍ وَاللَّفْظُ لِأَبِي كَامِلٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ حَدَّثَنَا التَّيْمِيُّ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ أَنَّ رَجُلًا أَصَابَ مِنْ امْرَأَةٍ قُبْلَةً فَأَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ ذَلِكَ لَهُ قَالَ فَنَزَلَتْ { أَقِمْ الصَّلَاةَ طَرَفَيْ النَّهَارِ وَزُلَفًا مِنْ اللَّيْلِ إِنَّ الْحَسَنَاتِ يُذْهِبْنَ السَّيِّئَاتِ ذَلِكَ ذِكْرَى لِلذَّاكِرِينَ } قَالَ فَقَالَ الرَّجُلُ أَلِيَ هَذِهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ لِمَنْ عَمِلَ بِهَا مِنْ أُمَّتِي حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ عَنْ أَبِيهِ حَدَّثَنَا أَبُو عُثْمَانَ عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ أَنَّ رَجُلًا أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ أَنَّهُ أَصَابَ مِنْ امْرَأَةٍ إِمَّا قُبْلَةً أَوْ مَسًّا بِيَدٍ أَوْ شَيْئًا كَأَنَّهُ يَسْأَلُ عَنْ كَفَّارَتِهَا قَالَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ثُمَّ ذَكَرَ بِمِثْلِ حَدِيثِ يَزِيدَ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ سُلَيْمَانَ التَّيْمِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ قَالَ أَصَابَ رَجُلٌ مِنْ امْرَأَةٍ شَيْئًا دُونَ الْفَاحِشَةِ فَأَتَى عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ فَعَظَّمَ عَلَيْهِ ثُمَّ أَتَى أَبَا بَكْرٍ فَعَظَّمَ عَلَيْهِ ثُمَّ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ بِمِثْلِ حَدِيثِ يَزِيدَ وَالْمُعْتَمِرِ

[Qutaibah bin Sa'id] සහ [Abu Kamil Fudhail bin Husain Al Jahdari] යන දෙදෙනාටම [Yazid bin Zurai'] ගෙන් අපට දන්වා ඇත - මෙම ලෆද් අබු කාමිල්ට අයත් වේ; ['අබ්දුල්ලාහ් බින් මස්'උද්] ගෙන් [අබු 'උස්මාන්] ගෙන් [Taimi] ට යාසිඩ් අපට පවසා ඇත්තේ මිනිසෙක් වරක් කාන්තාවක් සිපගත් බවත්, පසුව ඔහු නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් වෙත ගොස් එය නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ට වාර්තා කළ බවත්ය. එවිට වාක්‍යය පහළ විය: 'දවසේ දෙපසම - උදෑසන සහ සවස - සහ රාත්‍රියේ ආරම්භයේදී සලාතය ස්ථාපිත කරන්න. ඇත්ත වශයෙන්ම, යහපත් ක්‍රියාවන් නරක ක්‍රියාවන්හි පාප මකා දමයි. එය මතක තබා ගන්නන්ට අනතුරු ඇඟවීමකි'. -QS Hud; 114-. අබ්දුල්ලා පැවසීය; මිනිසා ඇසුවේය; 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, මේ වාක්‍යය මටද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'මෙම වාක්‍යය මගේ උම්මාවෙන් එය කරන අයටයි'. [මුහම්මද් බින් අබ්දුල් අ'ලා] අපට [මුතමීර්] [ඔහුගේ පියා] ගෙන් [අබු 'උස්මාන්] අපට [ඉබ්නු මසූද්] ගෙන් [මුතමීර්] අපට පවසා ඇති බව අපට පවසා ඇත. මිනිසෙකු නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා හමුවී, ඔහු සිපගැනීමක් හෝ අත ස්පර්ශ කිරීමේ ස්වරූපයෙන් කාන්තාවක් ස්පර්ශ කළ බව ඔහුට පැවසූ බව, ඔහු නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාගෙන් ඇගේ කෆරා ගැන විමසුවාක් මෙන් - මකන්න - ඉබ්නු මසූද් පැවසීය. එවිට පදය පහළ විය - යසිඩ්ගේ හදීසයේ මෙන්. ['උස්මාන් බින් අබු සයිබා] අපට [සුලෙයිමාන් අට් තයිමි] ගෙන් [ජරීර්] මෙම සනද් සමඟ අපට පවසා ඇති බව ඔහු පැවසීය; 'මිනිසෙක් වරක් කාන්තාවකට එරෙහිව කුඩා පාපයක් කළ අතර, පසුව ඔහු උමර් බින් කත්තාබ් හමුවිය, එබැවින් උමර් සිතුවේ ඔහු විශාල පාපයක් කළ බවයි. පසුව ඔහු අබු බකර් හමුවිය, ඔහු සිතුවේ ඔහු විශාල පාපයක් කළ බවයි. පසුව ඔහු නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් වෙත පැමිණියේය - එවිට කථකයා යාසිද් සහ මුතමීර්ගේ හදීස් ගැන සඳහන් කළේය.-

තහවුරු කරන හදීස් (16)

හදීස්

Imam Muslim : 4964

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَاللَّفْظُ لِيَحْيَى قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا و قَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ وَالْأَسْوَدِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي عَالَجْتُ امْرَأَةً فِي أَقْصَى الْمَدِينَةِ وَإِنِّي أَصَبْتُ مِنْهَا مَا دُونَ أَنْ أَمَسَّهَا فَأَنَا هَذَا فَاقْضِ فِيَّ مَا شِئْتَ فَقَالَ لَهُ عُمَرُ لَقَدْ سَتَرَكَ اللَّهُ لَوْ سَتَرْتَ نَفْسَكَ قَالَ فَلَمْ يَرُدَّ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْئًا فَقَامَ الرَّجُلُ فَانْطَلَقَ فَأَتْبَعَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلًا دَعَاهُ وَتَلَا عَلَيْهِ هَذِهِ الْآيَةَ { أَقِمْ الصَّلَاةَ طَرَفَيْ النَّهَارِ وَزُلَفًا مِنْ اللَّيْلِ إِنَّ الْحَسَنَاتِ يُذْهِبْنَ السَّيِّئَاتِ ذَلِكَ ذِكْرَى لِلذَّاكِرِينَ } فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ الْقَوْمِ يَا نَبِيَّ اللَّهِ هَذَا لَهُ خَاصَّةً قَالَ بَلْ لِلنَّاسِ كَافَّةً حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ الْحَكَمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْعِجْلِيُّ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ قَالَ سَمِعْتُ إِبْرَاهِيمَ يُحَدِّثُ عَنْ خَالِهِ الْأَسْوَدِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَعْنَى حَدِيثِ أَبِي الْأَحْوَصِ وَقَالَ فِي حَدِيثِهِ فَقَالَ مُعَاذٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا لِهَذَا خَاصَّةً أَوْ لَنَا عَامَّةً قَالَ بَلْ لَكُمْ عَامَّةً

[යාහ්යා බින් යාහ්යා] සහ [කුටයිබා බින් සඊද්] සහ [අබු බකර් බින් අබු සයෙබා] අපට පවසා ඇත - මෙම ලෆද් යාහ්යාට අයත් වේ - යාහ්යා පැවසීය; අපට පවසා ඇත, සහ තවත් අය පවසති; [සිමාක්] සිට [ඉබ්‍රාහිම්] සිට [අල්කාමා] සහ [අල් අස්වද්] සිට [අබ්දුල්ලා] දක්වා [අබුල් අහ්වාෂ්] අපට පවසා ඇත; අබ්දුල්ලාගෙන්, ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'මිනිසෙක් රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් වෙත පැමිණ මෙසේ පැවසීය: 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි! මම මදීනාවේ මායිමේ කාන්තාවක් සමඟ සම්බන්ධ වූ නිසා මම පව් කළෙමි. මම ඔහු සමඟ ලිංගික සංසර්ගය හැර වෙනත් පාපයන් කර ඇත්තෙමි. එබැවින් ඔබට අවශ්‍ය ඕනෑම දඬුවමකින් මට දඬුවම් කරන්න. එබැවින් උමර් බින් කත්තබ් ඔහුට මෙසේ පැවසීය: 'ඔබ ඔබේ රහස සඟවා ගත්තා නම්, අල්ලාහ් ඔබේ වැරැද්ද සඟවා තබනු ඇත.' අබ්දුල්ලා පැවසීය; 'නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් උමර්ගේ වචන සුළු වශයෙන්වත් ප්‍රතික්ෂේප කළේ නැත'. ඉතින් ඒ මිනිසා නැඟිට පිටව ගියේය. එවිට නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් කෙනෙකුට ඔහුව අනුගමනය කර නැවත කැඳවන ලෙස අණ කළේය. ඉන්පසු ඔහු මෙම වාක්‍යය ඔහුට කියෙව්වේය: 'දවසේ දෙපසම - උදේ සහ සවස - සහ රාත්‍රියේ ආරම්භයේ දී සලාතය ස්ථාපිත කරන්න. ඇත්ත වශයෙන්ම, සියලු යහපත් ක්‍රියා සියලු නරක ක්‍රියාවන්හි පාප මකා දමයි. එය මතක තබා ගන්නා අයට අනතුරු ඇඟවීමකි'. -QS හූද්: 114-. එබැවින් පැමිණ සිටින අයගෙන් කෙනෙකුගෙන් විමසන්න; 'ඕ නබියුල්ලාහ්! එම වාක්‍යය ඔහුට විශේෂයෙන් ආමන්ත්‍රණය කර තිබේද?' නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ පිළිතුරු දුන්හ: 'සියලු මනුෂ්‍ය වර්ගයාටම පවා'. [මුහම්මද් බින් අල් මුට්සන්නා] අපට [අබු අන් නු'මාන් අල් හකීම් බින් අබ්දුල්ලා අල් ඉජ්ලි] අපට [සියු'බා] [සිමාක් බින් හාර්බ්] වෙතින් අපට පවසා ඇත; ඔහු මෙසේ පැවසීය; [ඉබ්‍රාහිම්] ඔහුගේ මාමා [අල් අස්වද්] තුමාගෙන් [අබ්දුල්ලාහ්] තුමාගෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාගෙන් කතාවක් පවසනු මට ඇසුණි. එහි තේරුම අබුල් අහ්වාෂ්ගේ හදීසය යන්නයි. ඔහු තම හදීසයේ මෙසේ පැවසීය. මුආද්ස් මෙසේ පැවසීය: “අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, මෙම පදය විශේෂයෙන් ඒ පුද්ගලයාට ද නැතහොත් අප සැමට ද?” ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: “ඔබ සැමට පවා”.

තහවුරු කරන හදීස් (16)

හදීස්

Imam Muslim : 4965

حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَاصِمٍ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَصَبْتُ حَدًّا فَأَقِمْهُ عَلَيَّ قَالَ وَحَضَرَتْ الصَّلَاةُ فَصَلَّى مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا قَضَى الصَّلَاةَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أَصَبْتُ حَدًّا فَأَقِمْ فِيَّ كِتَابَ اللَّهِ قَالَ هَلْ حَضَرْتَ الصَّلَاةَ مَعَنَا قَالَ نَعَمْ قَالَ قَدْ غُفِرَ لَكَ

[අල් හසන් බින් අලි අල් හුල්වානි] අපට [අම්ර් බින් අෂීම්] අපට [හමාම්] [ඉෂාක් බින් අබ්දුල්ලාහ් බින් අබු තල්හා] [අනස්] ගෙන් මෙසේ පැවසීය: 'මිනිසෙක් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් වෙත පැමිණ මෙසේ පැවසීය: 'ඔව්, අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි! මම මගේම නීතිය කඩ කළා - මට දඬුවම් කරන්න-!' අනස් පැවසීය; 'සලාතයට කාලය පැමිණි විට, ඔහු නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සමඟ එක්ව යාච්ඤා කළේය. සලාතය අවසන් කිරීමෙන් පසු ඔහු නැවතත් ඔහුට මෙසේ පැවසීය: 'ඔව්, අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි! මම අල්ලාහ්ගේ ග්‍රන්ථයට අනුව මා කෙරෙහි නීතිය කඩ කළා'. නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් ඇසුවේය: 'ඔබ අප සමඟ සලාත කළාද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය; 'ඔව්!' නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් පැවසුවේ: 'අල්ලාහ් ඔබට සමාව දී ඇත' යනුවෙනි.

තහවුරු කරන හදීස් (1)

හදීස්

Imam Muslim : 4966

حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَاللَّفْظُ لِزُهَيْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنَا شَدَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو أُمَامَةَ قَالَ بَيْنَمَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْجِدِ وَنَحْنُ قُعُودٌ مَعَهُ إِذْ جَاءَ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أَصَبْتُ حَدًّا فَأَقِمْهُ عَلَيَّ فَسَكَتَ عَنْهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ أَعَادَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أَصَبْتُ حَدًّا فَأَقِمْهُ عَلَيَّ فَسَكَتَ عَنْهُ وَأُقِيمَتْ الصَّلَاةُ فَلَمَّا انْصَرَفَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو أُمَامَةَ فَاتَّبَعَ الرَّجُلُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ انْصَرَفَ وَاتَّبَعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْظُرُ مَا يَرُدُّ عَلَى الرَّجُلِ فَلَحِقَ الرَّجُلُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أَصَبْتُ حَدًّا فَأَقِمْهُ عَلَيَّ قَالَ أَبُو أُمَامَةَ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرَأَيْتَ حِينَ خَرَجْتَ مِنْ بَيْتِكَ أَلَيْسَ قَدْ تَوَضَّأْتَ فَأَحْسَنْتَ الْوُضُوءَ قَالَ بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ ثُمَّ شَهِدْتَ الصَّلَاةَ مَعَنَا فَقَالَ نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِنَّ اللَّهَ قَدْ غَفَرَ لَكَ حَدَّكَ أَوْ قَالَ ذَنْبَكَ

[නෂ්ර් බින් අලි අල් ජහ්දාමි] සහ [සුහයිර් බින් හාර්බ්] අපට පවසා ඇත - මෙම ලෆද් සුහයිර්ට අයත් වේ - ඔවුන් දෙදෙනාම පැවසූහ; [උමර් බින් යූනුස්] අපට පවසා ඇති බව [ඉක්රිමා බින් අම්මාර්] අපට පවසා ඇති බව [සියාදාද්] අපට පවසා ඇති බව [අබු උමාමා] ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් අපි ඔහු සමඟ වාඩි වී කතා කරමින් සිටියදී, හදිසියේම මිනිසෙක් පැමිණ මෙසේ පැවසීය: 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, මම පව් කර ඇත්තෙමි. එබැවින් මට දඬුවම් කරන්න!' නමුත් අල්ලාහ්ගේ දූතයා නිශ්ශබ්දව සිටියේය. ඊට පසු, පුද්ගලයා ඔහුගේ වචන නැවත නැවතත් කීවේය; 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, මම පව් කර ඇත්තෙමි. එබැවින් මට දඬුවම් කරන්න'. නමුත් නබිතුමා නිහඬව සිටියේය. වැඩි කල් නොගොස්, සමූහ යාඥා පැවැත්විණි. අබු උමාමා මෙසේ පැවසීය; 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ නිවසට පැමිණි විට, මිනිසා මිනිසාට පිළිතුර සොයා ගැනීමට ඔහු පසුපස ගියේය.' අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ එම මිනිසාගේ ප්‍රශ්නයට පිළිතුරු දුන්හ: 'ඔබ නිවසින් පිටව යන විට, ඔබ නිසි ලෙස වෝදු නොකළ බව ඔබ දන්නවාද?' මිනිසා පිළිතුරු දුන්නේය: 'ඔව්, අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි.' එවිට අල්ලාහ්ගේ දූතයා තම වචන තවදුරටත් පැවසීය: 'ඊට පසු, ඔබ අප සමඟ සමූහ සලාතයට එක් වූයේ නැද්ද?' මිනිසා පිළිතුරු දුන්නේය: 'ඔව්, අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි.' එවිට අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'ඇත්ත වශයෙන්ම, අල්ලාහ් ඔබට ඔබේ දඬුවම සමාව දී ඇත, නැතහොත් ඔහු ඔබේ පාපයන් කීවේය.'

තහවුරු කරන හදීස් (2)

හදීස්

Imam Muslim : 4967

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِي الصِّدِّيقِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ كَانَ فِيمَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ رَجُلٌ قَتَلَ تِسْعَةً وَتِسْعِينَ نَفْسًا فَسَأَلَ عَنْ أَعْلَمِ أَهْلِ الْأَرْضِ فَدُلَّ عَلَى رَاهِبٍ فَأَتَاهُ فَقَالَ إِنَّهُ قَتَلَ تِسْعَةً وَتِسْعِينَ نَفْسًا فَهَلْ لَهُ مِنْ تَوْبَةٍ فَقَالَ لَا فَقَتَلَهُ فَكَمَّلَ بِهِ مِائَةً ثُمَّ سَأَلَ عَنْ أَعْلَمِ أَهْلِ الْأَرْضِ فَدُلَّ عَلَى رَجُلٍ عَالِمٍ فَقَالَ إِنَّهُ قَتَلَ مِائَةَ نَفْسٍ فَهَلْ لَهُ مِنْ تَوْبَةٍ فَقَالَ نَعَمْ وَمَنْ يَحُولُ بَيْنَهُ وَبَيْنَ التَّوْبَةِ انْطَلِقْ إِلَى أَرْضِ كَذَا وَكَذَا فَإِنَّ بِهَا أُنَاسًا يَعْبُدُونَ اللَّهَ فَاعْبُدْ اللَّهَ مَعَهُمْ وَلَا تَرْجِعْ إِلَى أَرْضِكَ فَإِنَّهَا أَرْضُ سَوْءٍ فَانْطَلَقَ حَتَّى إِذَا نَصَفَ الطَّرِيقَ أَتَاهُ الْمَوْتُ فَاخْتَصَمَتْ فِيهِ مَلَائِكَةُ الرَّحْمَةِ وَمَلَائِكَةُ الْعَذَابِ فَقَالَتْ مَلَائِكَةُ الرَّحْمَةِ جَاءَ تَائِبًا مُقْبِلًا بِقَلْبِهِ إِلَى اللَّهِ وَقَالَتْ مَلَائِكَةُ الْعَذَابِ إِنَّهُ لَمْ يَعْمَلْ خَيْرًا قَطُّ فَأَتَاهُمْ مَلَكٌ فِي صُورَةِ آدَمِيٍّ فَجَعَلُوهُ بَيْنَهُمْ فَقَالَ قِيسُوا مَا بَيْنَ الْأَرْضَيْنِ فَإِلَى أَيَّتِهِمَا كَانَ أَدْنَى فَهُوَ لَهُ فَقَاسُوهُ فَوَجَدُوهُ أَدْنَى إِلَى الْأَرْضِ الَّتِي أَرَادَ فَقَبَضَتْهُ مَلَائِكَةُ الرَّحْمَةِ قَالَ قَتَادَةُ فَقَالَ الْحَسَنُ ذُكِرَ لَنَا أَنَّهُ لَمَّا أَتَاهُ الْمَوْتُ نَأَى بِصَدْرِهِ

[මුහම්මද් බින් අල් මුට්සන්නා] සහ [මුහම්මද් බින් බසිසියාර්] විසින් අපට පවසා ඇත - මෙම ලෆද් ඉබ්නුල් මුට්සන්නාට අයත් වේ - ඔවුන් දෙදෙනාම පැවසූහ; [මුආද්ස් බින් හිෂාම්] [කටාදා] සිට [අබු අෂ් ෂිද්දික්] සිට [අබු සායිද් අල් කුද්රි] දක්වා [මගේ පියා] මට පැවසූ බව අපට පවසා ඇත. නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'පුරාණ කාලයේ මිනිසුන් අනූනව දෙනෙකු ඝාතනය කළ මිනිසෙක් සිටියේය. එවිට පුද්ගලයා බොහෝ දැනුමක් ඇති භක්තිමත් පුද්ගලයෙකු සොයමින් සිටියේය. පසුව ඔහු එය භික්ෂුවකට පෙන්වූ අතර ඔහු වහාම ඔහු වෙත ගියේය. භික්ෂුවට ඔහු පාපොච්චාරණය කළේ තමා අනූනව දෙනෙකු ඝාතනය කළ බවත් ඔහුගේ පසුතැවීම පිළිගනු ඇත්ද? භික්ෂුව සැබවින්ම පිළිතුරු දුන්නේ: 'නැහැ. ඔබේ පසුතැවීම පිළිගනු නොලැබේ'. අවසානයේ, මිනිසා වහාම භික්ෂුව මරා දැමූ තෙක් ඔහු මේ දක්වා සියයක් මරා දැමීය. එවිට මිනිසා වැඩිම දැනුමක් ඇති වෙනත් කෙනෙකු සෙව්වේය. ඉන්පසු ඔහුට බොහෝ දැනුමක් ඇති විද්වතෙකු පෙන්වන ලදී. භක්තිමත් මිනිසාට, මිනිසා මෙසේ පැවසීය; 'මම මිනිසුන් සියයක් මරා දැමුවෙමි, මගේ පසුතැවීම පිළිගනු ලැබේද?' භක්තිමත් මිනිසා පිළිතුරු දුන්නේය; 'ඔව්. ඔබේ පසුතැවීම සහ ඔබ අතර කිසිදු බාධකයක් නොමැත. එවැනි ප්‍රදේශයකට යන්න, මන්ද අල්ලාහ් සුභානාහු ව තාලාට නමස්කාර කරන බොහෝ දෙනෙක් සිටිති. ඉන්පසු ඔවුන් සමඟ අල්ලාහ්ට නමස්කාර කරන්න, ඔබේ ප්‍රදේශයට ආපසු නොයන්න, මන්ද ඔබේ ප්‍රදේශය නරක පරිසරයකි.' එබැවින් මිනිසා පෙන්වා දී ඇති ප්‍රදේශයට ගියේය. එහි යන අතරමගදී මිනිසා මිය ගියේය. එවිට දයාවේ දූතයන් සහ අසාබ් එකිනෙකා සමඟ වාද කළහ. දයාවේ දූතයා මෙසේ පැවසීය; 'මේ මිනිසා පසුතැවිලි වී මුළු හදවතින්ම අල්ලාහ්ට නමස්කාර කිරීමට ප්‍රදේශයකට යාමට අදහස් කළේය'. විනාශයේ දූතයා තර්ක කළේය; 'නමුත්, ඔහු කිසිසේත්ම යහපතක් කර නැද්ද'. අවසානයේ, වාද කරමින් සිටි දේවදූතයන් දෙදෙනා හමුවීමට මිනිස් ස්වරූපයෙන් දේවදූතයෙක් පැමිණියේය. එබැවින් ඔවුන් දෙදෙනාම මිනිස් ස්වරූපයෙන් දේවදූතයාගෙන් හොඳම ආකාරයෙන් තීරණයක් ඉල්ලා සිටියහ. "මේ මියගිය පුද්ගලයාගේ පිටවීමේ ස්ථානයේ සිට ඔහුගේ ගමනාන්තය දක්වා ඇති ආසන්නතම දුර මැන බලන්න. සමීපතම දෙය තීරණය වනු ඇත" යැයි මිනිසා පැවසීය. ඔවුන්ගේ මිනුම්වල ප්‍රතිඵලවලින් පෙනී ගියේ මිනිසා ඔහුගේ ගමනාන්තයට ආසන්නව මිය ගිය බවයි. මේ අනුව මිනිසා දයාවේ දූතයාගේ අතේ සිටියේය. කටාඩා පැවසුවේ, "අල් හසන් පැවසුවේ, 'මිනිසා මුහුණ බිම වැටී මිය ගිය බව කවුරුහරි අපට පවසා ඇත' යනුවෙනි.

තහවුරු කරන හදීස් (5)

හදීස්

Imam Muslim : 4968

حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا الصِّدِّيقِ النَّاجِيَّ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ رَجُلًا قَتَلَ تِسْعَةً وَتِسْعِينَ نَفْسًا فَجَعَلَ يَسْأَلُ هَلْ لَهُ مِنْ تَوْبَةٍ فَأَتَى رَاهِبًا فَسَأَلَهُ فَقَالَ لَيْسَتْ لَكَ تَوْبَةٌ فَقَتَلَ الرَّاهِبَ ثُمَّ جَعَلَ يَسْأَلُ ثُمَّ خَرَجَ مِنْ قَرْيَةٍ إِلَى قَرْيَةٍ فِيهَا قَوْمٌ صَالِحُونَ فَلَمَّا كَانَ فِي بَعْضِ الطَّرِيقِ أَدْرَكَهُ الْمَوْتُ فَنَأَى بِصَدْرِهِ ثُمَّ مَاتَ فَاخْتَصَمَتْ فِيهِ مَلَائِكَةُ الرَّحْمَةِ وَمَلَائِكَةُ الْعَذَابِ فَكَانَ إِلَى الْقَرْيَةِ الصَّالِحَةِ أَقْرَبَ مِنْهَا بِشِبْرٍ فَجُعِلَ مِنْ أَهْلِهَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَ حَدِيثِ مُعَاذِ بْنِ مُعَاذٍ وَزَادَ فِيهِ فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَى هَذِهِ أَنْ تَبَاعَدِي وَإِلَى هَذِهِ أَنْ تَقَرَّبِي

['උබයිදුල්ලාහ් බින් මුආද් අල් 'අන්බාරි] මට කිව්වා [මගේ පියා] [කටාදා] සිට [සයුබා] අපට කිව්වා [අබු අෂ් ෂිද්දික් අන් නජි] ගෙන් [අබු සායිද් අල් කුද්‍රි] ගෙන් [අබු සායිද් අල් කුද්‍රි] ගෙන් [අනූ නව දෙනෙකු ඝාතනය කළ මිනිසෙක් සිටින බව නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් අසා ඇති බවත්, ඔහුට තවමත් පසුතැවිලි වීමේ දොරක් තිබේද කියා ඔහු ඇසූ බවත් ['කටාදා] සිට අපට [සයුබා] පැවසූ බවත් ['උබයිදුල්ලාහ් බින් මුආද් අල් අන්බාරි] අපට පැවසුවා, පසුව ඔහු භික්ෂුවක් මුණගැසී ඔහුගෙන් ඇසුවා. ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ: 'ඔබට පසුතැවිලි වීමේ දොරක් නැත'. ඉන්පසු ඔහු භික්ෂුව මරා දැමුවේය. ඉන්පසු ඔහු තම ගමෙන් ධර්මිෂ්ඨ මිනිසුන් සිටින වෙනත් ගමකට යන තෙක් ඉල්ලා සිටියේය. නමුත් ගමන මැදදී මරණය ඔහුව අල්ලා ගත්තේය. ඔහු නැඹුරු ස්ථානයක මිය ගියේය. එවිට දයාවේ දූතයා සහ දඬුවම් දූතයා එකිනෙකා සමඟ තරඟ කළහ, ඔහුගේ ගමනේ දුර මැනීමෙන් පසු ඔහු යහපත් ගමට එක් පරතරයක් සමීප බව පෙනී ගියේය, එබැවින් ඔහු එම ගමේ වැසියෙකු ලෙස වර්ගීකරණය කරන ලදී. [මුහම්මද් බින් බසිසියාර්] අපට පවසා ඇත්තේ [ඉබ්නු අබු 'අදි] [කටාදාහි සිට [සියුබා] අපට පවසා ඇත්තේ මෙම සනද් සමඟ මුආද්ස් බින් මුආද්ස්ගේ හදීසයට සමාන බවයි; 'එබැවින් අල්ලාහ් මෙම ගමට ඈත්ව සිටින ලෙස දැනුම් දුන් අතර අනෙක් ගමට සමීප වීමට ඔහුට අණ කරන ලදී'.

තහවුරු කරන හදීස් (5)

හදීස්

Imam Muslim : 4969

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ يَحْيَى عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا كَانَ يَوْمُ الْقِيَامَةِ دَفَعَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ إِلَى كُلِّ مُسْلِمٍ يَهُودِيًّا أَوْ نَصْرَانِيًّا فَيَقُولُ هَذَا فِكَاكُكَ مِنْ النَّارِ

[අබු බකර් බින් අබු සයිබා] අපට [අබු උසාමා] [තල්හා බින් යාහ්යා] [අබු බුර්දා] [අබු මූසා] ගෙන් අපට [අබු මූසා] ගෙන් මෙසේ පැවසීය: 'රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'විනිශ්චය දිනයේදී අල්ලාහ් සුභනාහු ව තාලා සෑම මුස්ලිම්වරයෙකුටම යුදෙව්වෙකු හෝ කිතුනුවකු භාර දෙනු ඇත. එවිට අල්ලාහ් සුභනාහු ව තාලා මෙසේ කියනු ඇත: 'මේ නිරයේ වධයෙන් ඔබේ මිදුම්කරුය.'

තහවුරු කරන හදීස් (18)

හදීස්

Imam Muslim : 4970

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ أَنَّ عَوْنًا وَسَعِيدَ بْنَ أَبِي بُرْدَةَ حَدَّثَاهُ أَنَّهُمَا شَهِدَا أَبَا بُرْدَةَ يُحَدِّثُ عُمَرَ بْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَمُوتُ رَجُلٌ مُسْلِمٌ إِلَّا أَدْخَلَ اللَّهُ مَكَانَهُ النَّارَ يَهُودِيًّا أَوْ نَصْرَانِيًّا قَالَ فَاسْتَحْلَفَهُ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ بِاللَّهِ الَّذِي لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ أَنَّ أَبَاهُ حَدَّثَهُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَحَلَفَ لَهُ قَالَ فَلَمْ يُحَدِّثْنِي سَعِيدٌ أَنَّهُ اسْتَحْلَفَهُ وَلَمْ يُنْكِرْ عَلَى عَوْنٍ قَوْلَهُ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى جَمِيعًا عَنْ عَبْدِ الصَّمَدِ بْنِ عَبْدِ الْوَارِثِ أَخْبَرَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَ حَدِيثِ عَفَّانَ وَقَالَ عَوْنُ بْنُ عُتْبَةَ

[අබු බකර් බින් අබු සයිබා] අපට පවසා ඇති බව [අෆ්ෆාන් බින් මුස්ලිම්] අපට පවසා ඇති බව [අෆ්ෆාන් බින් මුස්ලිම්] අපට පවසා ඇති බව [අවුන්] සහ [සයිද් බින් අබු බර්දා] [කටාදා]ට පවසා ඇති බව [කටාදා] අපට පවසා ඇති බව ඔවුන් දෙදෙනාම [අබු බර්දා] [ඔහුගේ පියා] නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගෙන් උමර් බින් අබ්දුල් අසීස් වෙත පැවසීම දුටු බව ඔහු පැවසීය: 'අල්ලාහ් යුදෙව්වෙකුගේ හෝ කිතුනුවකුගේ නිරය ඔහුගේ ස්ථානයේ තබන තුරු කිසිදු මුස්ලිම්වරයෙකු මිය යන්නේ නැත'. කටාදා පැවසීය; එබැවින් උමර් බින් අබ්දුල් අසීස් අබු බර්දාගෙන් ඉල්ලා සිටියේ තම පියා නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගෙන් මෙම හදීසය ගැන ඔහුට ඇත්තටම ඇසුනේ නම්, වෙනත් දෙවියෙකු නොමැති අල්ලාහ්ගේ නාමයෙන් තුන් වරක් දිවුරුම් දෙන ලෙසයි. කටාදා පැවසීය; අබු බර්දා ද ඔහුට දිවුරුම් දුන්නේය. කටාදා පැවසීය; කෙසේ වෙතත්, උමර් අබු දර්දාගෙන් දිවුරුම් ඉල්ලා සිටි බව සඊද් මට පැවසුවේ නැත, නමුත් ඔහු අවුන්ගේ වචන ප්‍රතික්ෂේප කළේ ද නැත. ['අබ්දුෂ් ෂමාඩ් බින් අබ්දුල් වාරිට්ස්] වෙතින් සියල්ල [ඉෂාක් බින් ඉබ්‍රාහිම්] සහ [මුහම්මද් බින් අල් මුට්සන්නා] අපට පවසා ඇත [හමාම්] අපට [කටාදා] මෙම සනද් සමඟ 'අෆ්ෆාන්' හදීස් මෙන් පවසා ඇති අතර 'අවුන් බින් උත්බා' යනුවෙන් පවසා ඇත.

තහවුරු කරන හදීස් (18)

හදීස්

Imam Muslim : 4971

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَبَّادِ بْنِ جَبَلَةَ بْنِ أَبِي رَوَّادٍ حَدَّثَنَا حَرَمِيُّ بْنُ عُمَارَةَ حَدَّثَنَا شَدَّادٌ أَبُو طَلْحَةَ الرَّاسِبِيُّ عَنْ غَيْلَانَ بْنِ جَرِيرٍ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَجِيءُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ نَاسٌ مِنْ الْمُسْلِمِينَ بِذُنُوبٍ أَمْثَالِ الْجِبَالِ فَيَغْفِرُهَا اللَّهُ لَهُمْ وَيَضَعُهَا عَلَى الْيَهُودِ وَالنَّصَارَى فِيمَا أَحْسِبُ أَنَا قَالَ أَبُو رَوْحٍ لَا أَدْرِي مِمَّنْ الشَّكُّ قَالَ أَبُو بُرْدَةَ فَحَدَّثْتُ بِهِ عُمَرَ بْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِ فَقَالَ أَبُوكَ حَدَّثَكَ هَذَا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُلْتُ نَعَمْ

[මුහම්මද් බින් අම්රු බින් අබ්බාද් බින් ජබාලා බින් අබු රව්වාද්] අපට [හරාමි ඉබ්නු උමාරා] අපට [සය්දාද් අබු තල්හා අර් රාසිබි] [ගයිලාන් බින් ජරීර්] [අබු බර්දා] [ඔහුගේ පියා] නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන්] අපට මෙසේ පැවසීය: 'විනිශ්චය දිනයේදී, මුස්ලිම්වරුන් පිරිසක් කඳු තරම් විශාල පාප රැගෙන එනු ඇත. එවිට අල්ලාහ් ඔහුගේ පාපවලට සමාව දුන්නේය, පසුව ඔහු ඒවා යුදෙව්වන්ට සහ කිතුනුවන්ට පවරන ලදී.' -ඒක මගේ අනුමානය-. රාවුහ් පැවසීය; 'මේ සැකය පැමිණෙන්නේ කාගෙන්දැයි මම නොදනිමි'. අබු බර්දා පැවසීය; ඉතින් මම මෙය උමර් බින් අබ්දුල් අසීස්ට කීවෙමි. එවිට ඔහු ඇසුවේය; 'ඔබේ පියා මෙය නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් කීවාද? මම පිළිතුරු දුන්නා; 'ඔව්'.

තහවුරු කරන හදීස් (18)

හදීස්

Imam Muslim : 4972

حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ هِشَامٍ الدَّسْتَوَائِيِّ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ مُحْرِزٍ قَالَ قَالَ رَجُلٌ لِابْنِ عُمَرَ كَيْفَ سَمِعْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فِي النَّجْوَى قَالَ سَمِعْتُهُ يَقُولُ يُدْنَى الْمُؤْمِنُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مِنْ رَبِّهِ عَزَّ وَجَلَّ حَتَّى يَضَعَ عَلَيْهِ كَنَفَهُ فَيُقَرِّرُهُ بِذُنُوبِهِ فَيَقُولُ هَلْ تَعْرِفُ فَيَقُولُ أَيْ رَبِّ أَعْرِفُ قَالَ فَإِنِّي قَدْ سَتَرْتُهَا عَلَيْكَ فِي الدُّنْيَا وَإِنِّي أَغْفِرُهَا لَكَ الْيَوْمَ فَيُعْطَى صَحِيفَةَ حَسَنَاتِهِ وَأَمَّا الْكُفَّارُ وَالْمُنَافِقُونَ فَيُنَادَى بِهِمْ عَلَى رُءُوسِ الْخَلَائِقِ هَؤُلَاءِ الَّذِينَ كَذَبُوا عَلَى اللَّهِ

[සුහයිර් බින් හාර්බ්] අපට [කටාදා] [හිස්යාම් අද් දස්තවායි] [ෂෆ්වාන් බින් මුහ්රිස්] වෙතින් [ඉස්මායිල් බින් ඉබ්‍රාහිම්] අපට මෙසේ පැවසීය: 'මිනිසෙක් ඉබ්නු උමර්ගෙන් ඇසුවේය; 'නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් අල්ලාහ්ගේ ප්‍රකාශය ගැන මුමුණමින් පවසනු ඔබ අසා ඇත්තේ කෙසේද?' [ඉබ්නු උමර්] පිළිතුරු දුන්නේය; 'මම වරක් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පවසනු අසා ඇත්තෙමි: 'විනිශ්චය දිනයේදී ඇදහිලිවන්තයන් අල්ලාහ්ට ස්පර්ශ වන තුරු අල්ලාහ් අස්සා ව ජල්ලා සමඟ ඉතා සමීපව මුහුණ දෙනු ඇත. ඉන්පසු අල්ලාහ් ඔහුගේ පාප තහවුරු කරයි. එවිට අල්ලාහ් අසනු ඇත: 'ඔබ ඔබේ පාපය දන්නවාද?' ඇදහිලිවන්තයා පිළිතුරු දුන්නේය; 'අනේ මගේ දෙවියනේ. මම මගේ පාපය දන්නවා. අල්ලාහ් මෙසේ පවසයි: ඇත්ත වශයෙන්ම, මම එය ලෝකයේ සිටියදී ඔබ වෙනුවෙන් සඟවා තැබුවෙමි, අද මම ඔබට සමාව දී ඇත්තෙමි. එවිට ඇදහිලිවන්තයාට ඔහුගේ යහපත් ක්‍රියාවන් පිළිබඳ වාර්තාවක් ලබා දෙනු ලැබේ.' මේ අතර, අවිශ්වාසකයින් සහ කුහකයින් සියලු ජීවීන් ඉදිරියේ මහ හඬින් හඬ නඟනු ඇත: 'මොවුන් අල්ලාහ්ට බොරු කළ අයයි'.

තහවුරු කරන හදීස් (18)

හදීස්

Imam Muslim : 4973

حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ سَرْحٍ مَوْلَى بَنِي أُمَيَّةَ أَخْبَرَنِي ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ ثُمَّ غَزَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَزْوَةَ تَبُوكَ وَهُوَ يُرِيدُ الرُّومَ وَنَصَارَى الْعَرَبِ بِالشَّامِ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ فَأَخْبَرَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ كَعْبٍ كَانَ قَائِدَ كَعْبٍ مِنْ بَنِيهِ حِينَ عَمِيَ قَالَ سَمِعْتُ كَعْبَ بْنَ مَالِكٍ يُحَدِّثُ حَدِيثَهُ حِينَ تَخَلَّفَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ قَالَ كَعْبُ بْنُ مَالِكٍ لَمْ أَتَخَلَّفْ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزْوَةٍ غَزَاهَا قَطُّ إِلَّا فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ غَيْرَ أَنِّي قَدْ تَخَلَّفْتُ فِي غَزْوَةِ بَدْرٍ وَلَمْ يُعَاتِبْ أَحَدًا تَخَلَّفَ عَنْهُ إِنَّمَا خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْمُسْلِمُونَ يُرِيدُونَ عِيرَ قُرَيْشٍ حَتَّى جَمَعَ اللَّهُ بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ عَدُوِّهِمْ عَلَى غَيْرِ مِيعَادٍ وَلَقَدْ شَهِدْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْلَةَ الْعَقَبَةِ حِينَ تَوَاثَقْنَا عَلَى الْإِسْلَامِ وَمَا أُحِبُّ أَنَّ لِي بِهَا مَشْهَدَ بَدْرٍ وَإِنْ كَانَتْ بَدْرٌ أَذْكَرَ فِي النَّاسِ مِنْهَا وَكَانَ مِنْ خَبَرِي حِينَ تَخَلَّفْتُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ أَنِّي لَمْ أَكُنْ قَطُّ أَقْوَى وَلَا أَيْسَرَ مِنِّي حِينَ تَخَلَّفْتُ عَنْهُ فِي تِلْكَ الْغَزْوَةِ وَاللَّهِ مَا جَمَعْتُ قَبْلَهَا رَاحِلَتَيْنِ قَطُّ حَتَّى جَمَعْتُهُمَا فِي تِلْكَ الْغَزْوَةِ فَغَزَاهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حَرٍّ شَدِيدٍ وَاسْتَقْبَلَ سَفَرًا بَعِيدًا وَمَفَازًا وَاسْتَقْبَلَ عَدُوًّا كَثِيرًا فَجَلَا لِلْمُسْلِمِينَ أَمْرَهُمْ لِيَتَأَهَّبُوا أُهْبَةَ غَزْوِهِمْ فَأَخْبَرَهُمْ بِوَجْهِهِمْ الَّذِي يُرِيدُ وَالْمُسْلِمُونَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَثِيرٌ وَلَا يَجْمَعُهُمْ كِتَابُ حَافِظٍ يُرِيدُ بِذَلِكَ الدِّيوَانَ قَالَ كَعْبٌ فَقَلَّ رَجُلٌ يُرِيدُ أَنْ يَتَغَيَّبَ يَظُنُّ أَنَّ ذَلِكَ سَيَخْفَى لَهُ مَا لَمْ يَنْزِلْ فِيهِ وَحْيٌ مِنْ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَغَزَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تِلْكَ الْغَزْوَةَ حِينَ طَابَتْ الثِّمَارُ وَالظِّلَالُ فَأَنَا إِلَيْهَا أَصْعَرُ فَتَجَهَّزَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْمُسْلِمُونَ مَعَهُ وَطَفِقْتُ أَغْدُو لِكَيْ أَتَجَهَّزَ مَعَهُمْ فَأَرْجِعُ وَلَمْ أَقْضِ شَيْئًا وَأَقُولُ فِي نَفْسِي أَنَا قَادِرٌ عَلَى ذَلِكَ إِذَا أَرَدْتُ فَلَمْ يَزَلْ ذَلِكَ يَتَمَادَى بِي حَتَّى اسْتَمَرَّ بِالنَّاسِ الْجِدُّ فَأَصْبَحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَادِيًا وَالْمُسْلِمُونَ مَعَهُ وَلَمْ أَقْضِ مِنْ جَهَازِي شَيْئًا ثُمَّ غَدَوْتُ فَرَجَعْتُ وَلَمْ أَقْضِ شَيْئًا فَلَمْ يَزَلْ ذَلِكَ يَتَمَادَى بِي حَتَّى أَسْرَعُوا وَتَفَارَطَ الْغَزْوُ فَهَمَمْتُ أَنْ أَرْتَحِلَ فَأُدْرِكَهُمْ فَيَا لَيْتَنِي فَعَلْتُ ثُمَّ لَمْ يُقَدَّرْ ذَلِكَ لِي فَطَفِقْتُ إِذَا خَرَجْتُ فِي النَّاسِ بَعْدَ خُرُوجِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَحْزُنُنِي أَنِّي لَا أَرَى لِي أُسْوَةً إِلَّا رَجُلًا مَغْمُوصًا عَلَيْهِ فِي النِّفَاقِ أَوْ رَجُلًا مِمَّنْ عَذَرَ اللَّهُ مِنْ الضُّعَفَاءِ وَلَمْ يَذْكُرْنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى بَلَغَ تَبُوكَ فَقَالَ وَهُوَ جَالِسٌ فِي الْقَوْمِ بِتَبُوكَ مَا فَعَلَ كَعْبُ بْنُ مَالِكٍ قَالَ رَجُلٌ مِنْ بَنِي سَلِمَةَ يَا رَسُولَ اللَّهِ حَبَسَهُ بُرْدَاهُ وَالنَّظَرُ فِي عِطْفَيْهِ فَقَالَ لَهُ مُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ بِئْسَ مَا قُلْتَ وَاللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا عَلِمْنَا عَلَيْهِ إِلَّا خَيْرًا فَسَكَتَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَبَيْنَمَا هُوَ عَلَى ذَلِكَ رَأَى رَجُلًا مُبَيِّضًا يَزُولُ بِهِ السَّرَابُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُنْ أَبَا خَيْثَمَةَ فَإِذَا هُوَ أَبُو خَيْثَمَةَ الْأَنْصَارِيُّ وَهُوَ الَّذِي تَصَدَّقَ بِصَاعِ التَّمْرِ حِينَ لَمَزَهُ الْمُنَافِقُونَ فَقَالَ كَعْبُ بْنُ مَالِكٍ فَلَمَّا بَلَغَنِي أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ تَوَجَّهَ قَافِلًا مِنْ تَبُوكَ حَضَرَنِي بَثِّي فَطَفِقْتُ أَتَذَكَّرُ الْكَذِبَ وَأَقُولُ بِمَ أَخْرُجُ مِنْ سَخَطِهِ غَدًا وَأَسْتَعِينُ عَلَى ذَلِكَ كُلَّ ذِي رَأْيٍ مِنْ أَهْلِي فَلَمَّا قِيلَ لِي إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ أَظَلَّ قَادِمًا زَاحَ عَنِّي الْبَاطِلُ حَتَّى عَرَفْتُ أَنِّي لَنْ أَنْجُوَ مِنْهُ بِشَيْءٍ أَبَدًا فَأَجْمَعْتُ صِدْقَهُ وَصَبَّحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَادِمًا وَكَانَ إِذَا قَدِمَ مِنْ سَفَرٍ بَدَأَ بِالْمَسْجِدِ فَرَكَعَ فِيهِ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ جَلَسَ لِلنَّاسِ فَلَمَّا فَعَلَ ذَلِكَ جَاءَهُ الْمُخَلَّفُونَ فَطَفِقُوا يَعْتَذِرُونَ إِلَيْهِ وَيَحْلِفُونَ لَهُ وَكَانُوا بِضْعَةً وَثَمَانِينَ رَجُلًا فَقَبِلَ مِنْهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَانِيَتَهُمْ وَبَايَعَهُمْ وَاسْتَغْفَرَ لَهُمْ وَوَكَلَ سَرَائِرَهُمْ إِلَى اللَّهِ حَتَّى جِئْتُ فَلَمَّا سَلَّمْتُ تَبَسَّمَ تَبَسُّمَ الْمُغْضَبِ ثُمَّ قَالَ تَعَالَ فَجِئْتُ أَمْشِي حَتَّى جَلَسْتُ بَيْنَ يَدَيْهِ فَقَالَ لِي مَا خَلَّفَكَ أَلَمْ تَكُنْ قَدْ ابْتَعْتَ ظَهْرَكَ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي وَاللَّهِ لَوْ جَلَسْتُ عِنْدَ غَيْرِكَ مِنْ أَهْلِ الدُّنْيَا لَرَأَيْتُ أَنِّي سَأَخْرُجُ مِنْ سَخَطِهِ بِعُذْرٍ وَلَقَدْ أُعْطِيتُ جَدَلًا وَلَكِنِّي وَاللَّهِ لَقَدْ عَلِمْتُ لَئِنْ حَدَّثْتُكَ الْيَوْمَ حَدِيثَ كَذِبٍ تَرْضَى بِهِ عَنِّي لَيُوشِكَنَّ اللَّهُ أَنْ يُسْخِطَكَ عَلَيَّ وَلَئِنْ حَدَّثْتُكَ حَدِيثَ صِدْقٍ تَجِدُ عَلَيَّ فِيهِ إِنِّي لَأَرْجُو فِيهِ عُقْبَى اللَّهِ وَاللَّهِ مَا كَانَ لِي عُذْرٌ وَاللَّهِ مَا كُنْتُ قَطُّ أَقْوَى وَلَا أَيْسَرَ مِنِّي حِينَ تَخَلَّفْتُ عَنْكَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَّا هَذَا فَقَدْ صَدَقَ فَقُمْ حَتَّى يَقْضِيَ اللَّهُ فِيكَ فَقُمْتُ وَثَارَ رِجَالٌ مِنْ بَنِي سَلِمَةَ فَاتَّبَعُونِي فَقَالُوا لِي وَاللَّهِ مَا عَلِمْنَاكَ أَذْنَبْتَ ذَنْبًا قَبْلَ هَذَا لَقَدْ عَجَزْتَ فِي أَنْ لَا تَكُونَ اعْتَذَرْتَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَا اعْتَذَرَ بِهِ إِلَيْهِ الْمُخَلَّفُونَ فَقَدْ كَانَ كَافِيَكَ ذَنْبَكَ اسْتِغْفَارُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَكَ قَالَ فَوَاللَّهِ مَا زَالُوا يُؤَنِّبُونَنِي حَتَّى أَرَدْتُ أَنْ أَرْجِعَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُكَذِّبَ نَفْسِي قَالَ ثُمَّ قُلْتُ لَهُمْ هَلْ لَقِيَ هَذَا مَعِي مِنْ أَحَدٍ قَالُوا نَعَمْ لَقِيَهُ مَعَكَ رَجُلَانِ قَالَا مِثْلَ مَا قُلْتَ فَقِيلَ لَهُمَا مِثْلَ مَا قِيلَ لَكَ قَالَ قُلْتُ مَنْ هُمَا قَالُوا مُرَارَةُ بْنُ الرَّبِيعَةَ الْعَامِرِيُّ وَهِلَالُ بْنُ أُمَيَّةَ الْوَاقِفِيُّ قَالَ فَذَكَرُوا لِي رَجُلَيْنِ صَالِحَيْنِ قَدْ شَهِدَا بَدْرًا فِيهِمَا أُسْوَةٌ قَالَ فَمَضَيْتُ حِينَ ذَكَرُوهُمَا لِي قَالَ وَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمُسْلِمِينَ عَنْ كَلَامِنَا أَيُّهَا الثَّلَاثَةُ مِنْ بَيْنِ مَنْ تَخَلَّفَ عَنْهُ قَالَ فَاجْتَنَبَنَا النَّاسُ وَقَالَ تَغَيَّرُوا لَنَا حَتَّى تَنَكَّرَتْ لِي فِي نَفْسِيَ الْأَرْضُ فَمَا هِيَ بِالْأَرْضِ الَّتِي أَعْرِفُ فَلَبِثْنَا عَلَى ذَلِكَ خَمْسِينَ لَيْلَةً فَأَمَّا صَاحِبَايَ فَاسْتَكَانَا وَقَعَدَا فِي بُيُوتِهِمَا يَبْكِيَانِ وَأَمَّا أَنَا فَكُنْتُ أَشَبَّ الْقَوْمِ وَأَجْلَدَهُمْ فَكُنْتُ أَخْرُجُ فَأَشْهَدُ الصَّلَاةَ وَأَطُوفُ فِي الْأَسْوَاقِ وَلَا يُكَلِّمُنِي أَحَدٌ وَآتِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُسَلِّمُ عَلَيْهِ وَهُوَ فِي مَجْلِسِهِ بَعْدَ الصَّلَاةِ فَأَقُولُ فِي نَفْسِي هَلْ حَرَّكَ شَفَتَيْهِ بِرَدِّ السَّلَامِ أَمْ لَا ثُمَّ أُصَلِّي قَرِيبًا مِنْهُ وَأُسَارِقُهُ النَّظَرَ فَإِذَا أَقْبَلْتُ عَلَى صَلَاتِي نَظَرَ إِلَيَّ وَإِذَا الْتَفَتُّ نَحْوَهُ أَعْرَضَ عَنِّي حَتَّى إِذَا طَالَ ذَلِكَ عَلَيَّ مِنْ جَفْوَةِ الْمُسْلِمِينَ مَشَيْتُ حَتَّى تَسَوَّرْتُ جِدَارَ حَائِطِ أَبِي قَتَادَةَ وَهُوَ ابْنُ عَمِّي وَأَحَبُّ النَّاسِ إِلَيَّ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَوَاللَّهِ مَا رَدَّ عَلَيَّ السَّلَامَ فَقُلْتُ لَهُ يَا أَبَا قَتَادَةَ أَنْشُدُكَ بِاللَّهِ هَلْ تَعْلَمَنَّ أَنِّي أُحِبُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ قَالَ فَسَكَتَ فَعُدْتُ فَنَاشَدْتُهُ فَسَكَتَ فَعُدْتُ فَنَاشَدْتُهُ فَقَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ فَفَاضَتْ عَيْنَايَ وَتَوَلَّيْتُ حَتَّى تَسَوَّرْتُ الْجِدَارَ فَبَيْنَا أَنَا أَمْشِي فِي سُوقِ الْمَدِينَةِ إِذَا نَبَطِيٌّ مِنْ نَبَطِ أَهْلِ الشَّامِ مِمَّنْ قَدِمَ بِالطَّعَامِ يَبِيعُهُ بِالْمَدِينَةِ يَقُولُ مَنْ يَدُلُّ عَلَى كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ فَطَفِقَ النَّاسُ يُشِيرُونَ لَهُ إِلَيَّ حَتَّى جَاءَنِي فَدَفَعَ إِلَيَّ كِتَابًا مِنْ مَلِكِ غَسَّانَ وَكُنْتُ كَاتِبًا فَقَرَأْتُهُ فَإِذَا فِيهِ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّهُ قَدْ بَلَغَنَا أَنَّ صَاحِبَكَ قَدْ جَفَاكَ وَلَمْ يَجْعَلْكَ اللَّهُ بِدَارِ هَوَانٍ وَلَا مَضْيَعَةٍ فَالْحَقْ بِنَا نُوَاسِكَ قَالَ فَقُلْتُ حِينَ قَرَأْتُهَا وَهَذِهِ أَيْضَا مِنْ الْبَلَاءِ فَتَيَامَمْتُ بِهَا التَّنُّورَ ف

උමයියාද්වරුන්ගේ වහලෙකු වන [අබු අත් තාහිර් අහමඩ් බින් අම්රු බින් අබ්දුල්ලාහ් බින් අම්රු බින් සර්හ්] මට මෙසේ පැවසීය: [ඉබ්නු වහබ්] [යූනුස්] [ඉබ්නු ෂිහාබ්] ගෙන් මෙසේ පැවසීය: 'නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් වරක් සිරියාවේ ක්‍රිස්තියානීන් වූ රෝමවරුන් සහ අරාබිවරුන් සමඟ මුහුණ දීමට තබුක් සටනට ගියේය.' ඉබ්නු ෂිහාබ් පැවසීය; '[අබ්දුල් රහ්මාන් බින් අබ්දුල්ලා බින් කඅබ් බින් මලික්] මට මෙසේ පැවසීය: අබ්දුල්ලා බින් කඅබ් බින් මලික් - අබ්දුල්ලා බින් කඅබ් යනු කාබ් අන්ධව සිටියදී ඔහු සමඟ ගිය කඅබ්ගේ පුත්‍රයන්ගෙන් කෙනෙකි - ඔහු මෙසේ පැවසීය; '[කඅබ් බින් මලික්] තබුක් සටනේදී නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සමඟ එක් වූ විට තමා ගැන සිදුවීමක් පවසනු මම වරක් අසා ඇත්තෙමි'. කඅබ් බින් මලික් පැවසීය; 'තබුක් යුද්ධය හැර අනෙකුත් සියලුම යුද්ධවලදී නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් සමඟ මා කිසි විටෙකත් පසුබට වූයේ නැත, නමුත් බද්ර් යුද්ධයේදීද මම පසුබට වී සිටියෙමි. රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් කිසි විටෙකත් බද්ර් යුද්ධයට සහභාගී නොවූ මුස්ලිම්වරයෙකු විවේචනය නොකළේය, මෙයට හේතුව රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සහ මුස්ලිම්වරුන් - බද්ර් යුද්ධයේදී - ආරම්භක අරමුණ වූයේ කලින් එකඟ වූ වේලාවකින් තොරව අල්ලාහ් මුස්ලිම්වරුන් ඔවුන්ගේ සතුරන් සමඟ එක් කරන තෙක් ඔටුවන් පිට ගමන් කරමින් සිටි කුරෙයිෂ් අවිශ්වාසවන්තයින්ට පහර දීම පමණි. ඒ කාලයේදී අපි ඉස්ලාමය ආරක්ෂා කිරීමට පොරොන්දු වූ විට අකාබා රාත්‍රියේ මම රසූලුල්ලාහ් සමඟ සහභාගී වුණෙමි. මගේ මතය අනුව, බද්ර් යුද්ධය බොහෝ මිනිසුන් අතර වඩාත් ජනප්‍රිය වුවද, බද්ර් යුද්ධයට සහභාගී වීම අකාබා රාත්‍රියේ සහභාගී වීමට සමාන නොවේ. තබුක් යුද්ධයේදී රසූලුල්ලාහ් තුමාණන් සමඟ මා සහභාගී නොවූ කථා අතර පහත දැක්වේ; 'මම සම්පූර්ණයෙන්ම අසරණව සිටියෙමි, මම තබුක් යුද්ධයට සහභාගී නොවූ විට මට වඩා නිදහසක් කිසිවෙකුට නොතිබුණි. අල්ලාහ්ගේ නාමයෙන්, මීට පෙර මම විවිධ සටන් සඳහා අශ්වාරෝහක සතුන් දෙදෙනෙකු සූදානම් කළේ නැත. නමුත් මෙම තබුක් යුද්ධයේදී, මම අශ්වාරෝහක සතුන් දෙදෙනෙකු සූදානම් කළෙමි. අවසාන වශයෙන්, රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් තබුක් සටනට ගියේ කාලගුණය ඉතා උණුසුම් වූ විටය. ඔහු ඉතා දිගු දුරක් ගමන් කළ බවත් අවදානම් වලින් පිරී සිටි බවත් සතුරන් විශාල සංඛ්‍යාවකට මුහුණ දුන් බවත් පැවසිය හැකිය. එවිට නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් මුස්ලිම්වරුන්ට ඔහු සමඟ මුහුණ දෙන දේ පැහැදිලි කළේය. එබැවින්, ප්‍රමාණවත් යුද සැපයුම් සූදානම් කරන ලෙස ඔහු මුස්ලිම්වරුන්ට නියෝග කළේය. ඒ අවස්ථාවේදී, සටන් කිරීමට පැවරුම් ලිපියක් මගින් පත් නොකර බොහෝ මුස්ලිම්වරු නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් සමඟ ගියහ. කාබ් මෙසේ පැවසීය; 'යුද්ධයෙන් ඉවත් වීමට අවශ්‍ය වූ නිසා නොපැමිණි මිනිසෙක් සිටියේය.' ඔහු සැක කළේ ඔහුගේ අකීකරුකම රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් විසින් දැන නොගනු ඇතැයි කියායි - අල්ලාහ් අස්සා ව ජල්ලාගෙන් ඔහු ගැන කිසිදු හෙළිදරව්වක් සිදු නොවන තාක් කල් -. රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තබුක්හි යුද්ධයට ගිය විට පලතුරු අස්වැන්න ඉතා තෘප්තිමත් වූ අතර අස්වැන්නෙන් මගේ අවධානය වෙනතකට යොමු කිරීමට මට සිදු විය. රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සහ සහභාගී වූ මුස්ලිම්වරු සූදානම් වෙමින් සිටි අතර මම වහාම ඔවුන් සමඟ සැපයුම් සෙවීමට ගියෙමි. ඉන්පසු මම කිසිදු සැපයුම් ලබා නොගෙන ගෙදර ගියෙමි. මම මටම කියා ගත්තා; 'මට ඕනෑම වේලාවක සැපයුම් සූදානම් කළ හැකිය. මිනිසුන් වඩාත් සූදානම් වන තුරු මම සැමවිටම ඔව් සහ නැත අතර ප්‍රහේලිකාවක සිටිමි'. රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මුස්ලිම්වරුන් සමඟ පිටත්ව ගිය අතර, මම කිසිදු සැපයුම් සූදානම් කර නොතිබුණි. අවසානයේ මම ගියෙමි, පසුව මම කිසිවක් සූදානම් නොකර ගෙදර ගියෙමි. මුස්ලිම් හමුදා ඉක්මන් වී යුද්ධය දැනටමත් දරුණු වන තුරු යුද්ධයට සහභාගී විය යුතුද නැද්ද යන්න පිළිබඳව මට සැමවිටම එවැනි සැකයක් තිබුණි. ඊට පස්සේ මට යුධ පිටියට එකතු වෙන්න ඕන වුණා - නමුත් ඒක හුදෙක් ප්‍රාර්ථනාවක් විතරයි - අන්තිමේදී මට යුධ පිටියට එකතු වෙන්න බැරි වෙන්න සිද්ධ වුණා. අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් තබුක් යුධ පිටියට ගිය පසු, දුක මාව යටපත් කරන්න පටන් ගත්තා. මම අවට ප්‍රජාව මැදට ගිය විට, කුහකකමේ නියැලී සිටින හෝ අල්ලාහ් අස්සා ව ජල්ලා විසින් නිදහසට කරුණු ඉදිරිපත් කරන දුර්වල පුද්ගලයින් හැර වෙන කිසිවෙකු මට හමුවිය නොහැකි බව මට වැටහුණා. මේ අතර, අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් තබුක් වෙත පැමිණෙන තුරු මාව මතක තබා ගත්තේ නැහැ. ඉන්පසු, ඔහු තම සගයන් අතර වාඩි වී සිටියදී, ඔහු හදිසියේම ඇසුවේ: 'කඅබ් බින් මලික් අප හා එක් නොවූයේ ඇයි?' බානි සලිමාහි සහකරුවෙක් පිළිතුරු දුන්නේය; 'අල්ලාහ්ගේ දූතයා, කාඅබ් බින් මලික් මේ අරගලයට වඩා තමා ගැන සැලකිලිමත් වන බව පෙනේ?' සහකරුගේ වචන ඇසූ මුආද් බින් ජබල් මෙසේ පැවසීය: 'අනේ මිත්‍රයා, ඔබ මොනතරම් නරක වචනයක්ද! අල්ලාහ්ගේ දූතයා, කාඅබ් බින් මලික් හොඳ පුද්ගලයෙක් බව මම දනිමි.' එවිට අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් නිහඬව සිටියේය. ඔහු එසේ නිහඬව සිටියදී, හදිසියේම ඔහු යකඩ හිස්වැස්මක් පැළඳ සිටි මිනිසෙකු දුටුවේය, ඔහු හඳුනා ගැනීමට අපහසු විය. එවිට රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'ඔබ අබු කයිට්සාමා විය යුතුද?' මේ පුද්ගලයා සැබවින්ම අබු කයිට්සාමා අල් අන්සාරි බව පෙනී ගියේය, වරක් කුහකයින් විසින් ඔහුට නින්දා කරනු ලැබූ විට රටඉඳි ෂා' පුණ්‍යායතනයක් දුන් මිතුරෙකි. කාබ් බින් මලික් මෙසේ පැවසීය; 'නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් තබුක් සටනින් ආපසු යාමට සූදානම් වන බව මට ඇසුණු විට, මම දුකෙන් පිරී ගියෙමි. ඉන්පසු මම බොරු කීමට නිදහසට කරුණු සොයා ගැනීමට පටන් ගතිමි. මම මටම මෙසේ කීවෙමි; 'නබිතුමාගේ කෝපයෙන් මාව ගලවා ගත හැකි හේතුව කුමක්ද?' මෙයට මුහුණ දීම සඳහා, උපදෙස් ලබා දිය හැකි මගේ පවුලේ අයගෙන් මම උදව් ඉල්ලා සිටියෙමි. නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් මදීනා නගරයට ළඟා වී ඇති බව යමෙකු මට පැවසූ විට, බොරු කීමට හේතුව මගේ මනසින් අතුරුදහන් විය. අන්තිමේදී මට වැටහුණා මට නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ට බොරු කියන්න බැහැ කියලා. ඒ නිසා මට ඔහුට ඇත්ත කියන්න සිද්ධ වුණා. වැඩි කල් නොගොස්, රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මදීනා නගරයට පැමිණියා. සුපුරුදු පරිදි, ඔහු කෙලින්ම පල්ලියට ගියා - ඔහු යම් ප්‍රදේශයකට ගමන් කර පැමිණෙන සෑම අවස්ථාවකම ඔහුගේ සම්ප්‍රදාය පරිදි - යාඥා කිරීමට. සුන්නාහ් සලාතය ඉටු කිරීමෙන් පසු, රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් වහාම තම මිතුරන් සමඟ කතාබස් කළා. ඊට පසු, මුස්ලිම්වරුන් සමඟ සටන් කිරීමට කාලය නොමැති මිතුරන් කිහිප දෙනෙක් පැමිණ දිවුරුම් දීමෙන් ඔහුට විවිධ හේතු දැනුම් දුන්නා. සටනට සහභාගී නොවූ අසූවකට වැඩි පිරිසක් සිටි බවට ගණන් බලා තිබේ. යුද්ධයට සහභාගී නොවූ අයගේ අවංකභාවය නබිතුමා පිළිගත් බවත්, ඔවුන්ට පක්ෂපාතීත්වය පොරොන්දු වූ බවත්, ඔවුන් වෙනුවෙන් සමාව ඉල්ලා සිටි බවත්, ඔවුන්ගේ හදවත් තුළ සඟවා ගත් දේ අල්ලාහ්ට භාර දුන් බවත් පෙනේ. සුළු මොහොතකට පසු, මම රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් හමුවීමට පැමිණියෙමි. මම ඔහුට ආචාර කළ පසු, ඔහු කෝපයට පත් පුද්ගලයෙකුගේ සිනහවක් මෙන් සිනාසුණේය. ඉන්පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'මෙහි එන්න!' ඉන්පසු මම ඔහු ඉදිරිපිටම වාඩි වන තුරු ඔහු වෙතට ගියෙමි. ඉන්පසු නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් ඇසුවේය: 'ඕ කාබ්, ඔබ අප සමඟ සටන් කිරීමට එක් නොවන්නේ ඇයි? ඔබේ ශරීරය සහ ආත්මය ඉස්ලාමයට භාර දෙන බවට ඔබ පොරොන්දු වී නැද්ද?' මම පිළිතුරු දුන්නෙමි; 'ඕ අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, අල්ලාහ් මත පදනම්ව, මම ඔබ හැර වෙනත් කෙනෙකු අසල වාඩි වුවහොත්, මා ඉදිරිපත් කර ඇති හේතු සහ තර්ක නිසා මම ඔහුගේ කෝපයෙන් නිදහස් වන බව මට විශ්වාසයි. නමුත්, අල්ලාහ් මත පදනම්ව, ඔබ කෝපයට පත් නොවන පරිදි බොරුවලින් පිරුණු හේතු දැන් ඔබට ලබා දුන්නොත්, නියත වශයෙන්ම අල්ලාහ් ඔබ මා සමඟ කෝපයට පත් කරන බව මම දනිමි. ඕ අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, මගේ නිවැරදි සහ අවංක හේතු මම ඔබට ඉදිරිපත් කළහොත්, ඔබ එම හේතු නිසා මට බැණ වදින්නේ නම්, මම එය සතුටින් පිළිගනිමි. අල්ලාහ් මගේ අවංක වචන වලින් මට දඬුවම් කරත්වා. අල්ලාහ් මත පදනම්ව, යුද්ධයට සහභාගී වීමෙන් මා වළක්වන වයසක් නැත. අල්ලාහ් මත දිවුරමින්, මුස්ලිම්වරුන් සමඟ අරගලයට එක්වීමට මට ඉතා සීමිත අවස්ථාවක් තිබුණද, මම ඒ අවස්ථාවේ සම්පූර්ණයෙන්ම අසරණව සිටියෙමි. මෙම අවංක පාපොච්චාරණය ඇසූ අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'මේ පුද්ගලයා අවංකව හා නිවැරදිව කතා කර ඇත. එබැවින් අල්ලාහ් ඔබට තීරණයක් දෙන තුරු රැඳී සිටින්න'. අවසානයේ මම නැඟිට ඔහුගේ පැත්තෙන් ඉවත් වුණෙමි. වැඩි කල් නොගොස්, බානි සලිමාහි කිහිප දෙනෙක් මා පසුපස ගොස් මෙසේ පැවසූහ: 'ඕ කාබ්, අල්ලාහ් මත දිවුරමින්, ඔබ වැරැද්දක්/පාපයක් කර ඇති බව අපි කලින් දැන සිටියේ නැත. යුද්ධයට නොගිය අනෙකුත් මිතුරන් ඉදිරිපත් කළ හේතු මෙන් ඔබ අල්ලාහ්ගේ දූතයාට හේතු පැහැදිලි කළේ නැත. ඇත්ත වශයෙන්ම, ඔබේ පාප මකා දමන්නේ අල්ලාහ්ගේ දූතයාගේ ඉස්තිග්ෆාර් පමණි'. ඊට පසු කාබ් බින් මලික් මෙසේ පැවසීය; 'අල්ලාහ් මත දිවුරමින්, මම නැවත නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් වෙත යාමට අවශ්‍ය වන තෙක් ඔවුන් සැමවිටම මට අපහාස කරන අතර පසුව මම මටම බොරු කියමි'. කාබ් බින් මලික් මෙසේ පැවසීය; 'මා වැනි නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් ඉදිරියේ පෙනී සිටි වෙනත් කිසිවෙකු සිටීද?' ' බනී සලිමාහි ජනතාව පිළිතුරු දුන්හ; 'ඔව්. ඔබ වැනි තවත් දෙදෙනෙක් සිටිති. මිනිසුන් දෙදෙනා අල්ලාහ්ගේ දූතයාට ඔබ පැවසූ දේ පැවසූ අතර අල්ලාහ්ගේ දූතයා ඔබට පිළිතුරු දුන් ආකාරයටම ඔවුන්ට පිළිතුරු දුන්නේය. කාබ් බින් මලික් පැවසීය; 'එවිට මම ඇසුවෙමි: 'අහෝ සහචරයිනි, මේ මිනිසුන් දෙදෙනා කවුද?' ඔවුන්, බනු සලිමා පිළිතුරු දුන්නේ: 'මේ මිනිසුන් දෙදෙනා මුරාරා බින් රබියා අල් අමීන් සහ හිලාල් බින් උම්මායා අල් වකිෆි ය.' කබ් බින් මලික් පැවසීය; 'එවිට ඔවුන් බද්ර් සටනට සහභාගී වූ ධර්මිෂ්ඨ සහචරයින් දෙදෙනෙකු ගැන සඳහන් කළ අතර ඔවුන් දෙදෙනාම හොඳ ආදර්ශමත් වීමට සුදුසු ය. ඊට පසු, ඔවුන් මට මේ මිනිසුන් දෙදෙනා ගැන සඳහන් කළ විට මම පිටව ගියෙමි.' කබ් බින් මලික් පැවසීය; 'දින කිහිපයකට පසු, අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ තබුක් සටනට සහභාගී නොවූ අප තිදෙනා සමඟ කතා කිරීම මුස්ලිම්වරුන්ට තහනම් කළහ. එතැන් සිට, මුස්ලිම්වරු දුරස් වීමට පටන් ගත් අතර මේ පොළොව අපට අමුතු බවක් දැනෙන තුරු අප තිදෙනා කෙරෙහි ඔවුන්ගේ ආකල්පය වෙනස් කළහ. මේ පොළොව මම කලින් ජීවත් වුණු පොළොව නෙවෙයි කියලා මට පෙනුණා, ඒක රෑ පනහක් තිස්සේ පැවතුණා. 'තබුක් යුද්ධයට සහභාගී නොවූ මගේ මිතුරන් දෙදෙනෙක් දැන් ඔවුන්ගේ නිවසේ දණ ගසාගෙන දුක්ඛිත ලෙස හඬමින් සිටිති, මම දැඩි හා දැඩි තරුණයෙක්. මම සාමාන්‍ය පරිදි හැසිරෙන අතර සුපුරුදු පරිදි දෛනික කටයුතු කරගෙන යන්නෙමි. මම තවමත් නිවසින් පිටව ගියෙමි, අනෙකුත් මුස්ලිම්වරුන් සමඟ සභා යාච්ඤාවලට සහභාගී වීමට පල්ලියට ගිය අතර කිසිවෙකු මා සමඟ කතා කිරීමට අකමැති වුවද වෙළඳපොළ වටා ඇවිද ගියෙමි. දිනක් මම රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් වෙත ගොස් යාච්ඤා කිරීමෙන් පසු ඔහු තම අසුනේ සිටියදී ඔහුට ආචාර කළෙමි. මම මගෙන්ම ඇසුවෙමි; 'නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් සුබ පැතීමට ප්‍රතිචාර දැක්වීමට ඔහුගේ තොල් චලනය කරයිද නැද්ද? ඊට පස්සේ මම අල්ලාහ්ගේ දූතයා දෙස හොර රහසේ බැල්මක් හෙළමින් ඔහු අසල යාච්ඤා කළෙමි. මම යාච්ඤා කිරීමට සූදානම් වන විට, ඔහු මා දෙස බැලුවේය. මම ඔහු දෙසට හැරුණු විට, ඔහු මගෙන් ඇස් ඉවත් කළේය.' මුස්ලිම් සමාජයෙන් දිගු වේලාවක් හුදකලා වූ පසු, මම අබු කටදාගේ උයනේ වැටට ළඟා වන තෙක් ඇවිද ගියෙමි. අබු කටාඩා මගේ මාමාගේ - මගේ ඥාති සහෝදරයාගේ - පුතා, ඒ වගේම මම කැමති කෙනා. මම එතනට ගියාම, මම එයාට ආයුබෝවන් කිව්වා. නමුත්, අල්ලාහ් මත දිවුරමින්, ඔහු මගේ ආචාරයට කිසිසේත් පිළිතුරු දුන්නේ නැහැ. අන්තිමේදී මම ඔහුගෙන් අහන්න ධෛර්යය ලබා ගත්තා; 'ඕ අබු කටාඩා, මම ඔබට අල්ලාහ්ගේ නාමයෙන් දිවුරනවා, මම ඇත්තටම අල්ලාහ්ට සහ ඔහුගේ දූතයාට ආදරය කරන බව ඔබ දන්නේ නැද්ද?' අබු කටාඩා නිහඬව සිටි බව පෙනී ගියේය. ඊට පස්සේ මම පළමු වතාවේ වගේ දිවුරමින් මගේ වචන නැවත නැවතත් කළා. නමුත් ඔහු නිහඬව සිටියා. ඊට පස්සේ මම කියපු දේ නැවත කිව්වා, ඔහු පිළිතුරු දුන්නා; 'ඇත්තෙන්ම අල්ලාහ් සහ ඔහුගේ දූතයා මේ ගැන හොඳින් දන්නවා' කියලා. ඔහුගේ වචන අහලා මගේ ඇස්වලට කඳුළු ආවා, මම උයන දිගේ ඇවිදගෙන ගෙදර ආවා. මම මෙඩිනා වෙළඳපොළේ ඇවිදිමින් සිටියදී, මෙඩිනා නගරයේ ආහාර විකුණමින් සිටි සිරියාවේ මිනිසෙක් ඇසුවා; 'කාබ් බින් මලික් කොහෙද කියලා මට පෙන්නන්න පුළුවන් කාටද?' එවිට ජනතාව මට පෙන්නුවා, ඒ පුද්ගලයා මා වෙත පැමිණ ගසාන් රජුගෙන් ලිපියක් මට දෙන තුරු. මට කියවීමට සහ ලිවීමට හැකි වූ නිසා, ලිපියේ අන්තර්ගතය මට වැටහුණා. ලිපියේ අන්තර්ගතය මෙසේ බව පෙනී ගියේය: 'ඔබේ මිතුරා - එනම් අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ - ඔබව මහජන සම්බන්ධතා වලින් හුදකලා කර ඇති බවත්, ඔබේ ස්වාමියා ඔබව එසේ නාස්ති නොකරන බවත් අපට ආරංචි විය. එබැවින්, අප හා එක්වන්න, නිසැකවම අපි ඔබට උදව් කරන්නෙමු.' ලිපිය කියවීමෙන් පසු, මම මෙසේ කීවෙමි: 'ඇත්ත වශයෙන්ම, මෙම ලිපිය ද මට ව්‍යසනයකි.' ඉන්පසු මම එය ගින්නට දමා එය විනාශ වන තුරු පුළුස්සා දැමුවෙමි. දින හතළිහක් ප්‍රසිද්ධ හුදකලාවෙන් පසු, දෙවියන් වහන්සේගේ එළිදරව්ව පහළ වී නොමැති බව පෙනී ගියේය. එක් දිනක්, අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝගේ දූතයාණෝ පණිවිඩයක් සමඟ මා වෙත පැමිණියහ: 'ඕ කඅබ්, ඇත්ත වශයෙන්ම අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ ඔබේ බිරිඳව මඟ හැරීමට ඔබට අණ කරති.' මම ඇසුවෙමි; 'මම දික්කසාද විය යුතුද නැත්නම් කුමක් කළ යුතුද?' පණිවිඩකරු පිළිතුරු දුන්නේය; 'ඔබ දික්කසාද විය යුතු නැත. නමුත්, එය වළක්වා ගන්න, එයට ළං නොවන්න.' ඊට පස්සේ මම මගේ බිරිඳට කිව්වා; 'අනේ නංගි, ඔයා මුලින්ම ඔයාගේ දෙමව්පියන් ළඟට ගිහින් අල්ලාහ් මේ කාරණය ගැන පැහැදිලි තීරණයක් දෙනකම් එයාලා එක්ක ඉන්න' කියලා. කඅබ් බින් මලික් කිව්වා; 'ඉක්මනින්ම හිලාල් බින් උමයියාගේ බිරිඳ අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් ළඟට ගිහින් ඇහුවා; 'අල්ලාහ්ගේ දූතයා, හිලාල් බින් උමයියා මහලුයි දුර්වලයි, එයාට සේවකයෝ නැහැ. ඒ නිසා මට එයාව බලාගන්න දෙන්න' කියලා. රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් පිළිතුරු දුන්නා: 'නැහැ. ඔයා මුලින්ම එයා එක්ක නොයන්න හොඳයි, එයා ටික කාලයක් ඔයාට ළං වෙලා ඉන්න හොඳ නැහැ' කියලා. හිලාල්ගේ බිරිඳ ස්ථිරව හිටියා, 'අල්ලාහ්ගේ නාමයෙන්, අල්ලාහ්ගේ දූතයා, දැන් එයාට ජීවිතය ගැන කිසිම උද්යෝගයක් නැහැ. මේ ගැටලුවට මුහුණ දුන්න නිසා එයා හැමදාම අඬනවා.' කඅබ් බින් මලික් කිව්වා; මගේ පවුලේ සාමාජිකයන් කිහිප දෙනෙක් මෙසේ පැවසූහ, "ඔබ මුලින්ම ඔබේ බිරිඳ සම්බන්ධයෙන් අල්ලාහ්ගේ දූතයාගෙන් අවසර ඉල්ලන්න. අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝම හිලාල් බින් උමයියාට තම ස්වාමිපුරුෂයා රැකබලා ගැනීමට අවසර දුන්හ." කඅබ් බින් මලික් මෙසේ පැවසීය, "මම මගේ බිරිඳ සම්බන්ධයෙන් අල්ලාහ්ගේ දූතයාණන්ගෙන් අවසර ඉල්ලන්නේ නැත, ඔහුට සාමය හා ආශිර්වාදය ලැබේවා. මන්ද, මම තවමත් තරුණ වියේදී අල්ලාහ්ගේ දූතයාණන්ගෙන් අවසර ඉල්ලුවහොත් ඔහු කෙසේ පිළිතුරු දෙයිදැයි මම නොදනිමි." කඅබ් බින් මලික් මෙසේ පැවසීය; 'මෙය රාත්‍රී දහයක් පුරා පැවති බව පෙනී ගියේය, එබැවින් මුස්ලිම්වරුන්ට අප සමඟ කතා කිරීම තහනම් කළ දා සිට අපට රාත්‍රී පනහක් විය. කඅබ් බින් මලික් මෙසේ පැවසීය; 'පසුව මම පනස් වන රාත්‍රියේ නිවස පිටුපස උදෑසන යාච්ඤාව ඉටු කළෙමි. මම යාඥාවේ වාඩි වී සිටියදී, මම කනගාටුවෙන් හා දුකෙන් පිරී සිටියෙමි. මෙම විශාල පෘථිවිය මට පටු බවක් දැනේ. හදිසියේම ක්ෂිතිජය හරහා යමෙකු හයියෙන් කෑගසනු මට ඇසුණි: 'ඕ කඅබ් බින් මලික්, ප්‍රීති වන්න!' එබැවින් මම බිම වැටී මගේ ගැටලුවෙන් නිදහස් බව දැන සිටියෙමි. කඅබ් බින් මලික් මෙසේ පැවසීය; 'එවිට නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මුස්ලිම්වරුන්ට එය අවසන් වූ බව නිවේදනය කළේය.'

තහවුරු කරන හදීස් (10)

හදීස්

Imam Muslim : 4974

حَدَّثَنَا حِبَّانُ بْنُ مُوسَى أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ أَخْبَرَنَا يُونُسُ بْنُ يَزِيدَ الْأَيْلِيُّ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَ ابْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا و قَالَ الْآخَرَانِ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ وَالسِّيَاقُ حَدِيثُ مَعْمَرٍ مِنْ رِوَايَةِ عَبْدٍ وَابْنِ رَافِعٍ قَالَ يُونُسُ وَمَعْمَرٌ جَمِيعًا عَنْ الزُّهْرِيِّ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ وَعُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ وَعَلْقَمَةُ بْنُ وَقَّاصٍ وَعُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ حَدِيثِ عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ قَالَ لَهَا أَهْلُ الْإِفْكِ مَا قَالُوا فَبَرَّأَهَا اللَّهُ مِمَّا قَالُوا وَكُلُّهُمْ حَدَّثَنِي طَائِفَةً مِنْ حَدِيثِهَا وَبَعْضُهُمْ كَانَ أَوْعَى لِحَدِيثِهَا مِنْ بَعْضٍ وَأَثْبَتَ اقْتِصَاصًا وَقَدْ وَعَيْتُ عَنْ كُلِّ وَاحِدٍ مِنْهُمْ الْحَدِيثَ الَّذِي حَدَّثَنِي وَبَعْضُ حَدِيثِهِمْ يُصَدِّقُ بَعْضًا ذَكَرُوا أَنَّ عَائِشَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَخْرُجَ سَفَرًا أَقْرَعَ بَيْنَ نِسَائِهِ فَأَيَّتُهُنَّ خَرَجَ سَهْمُهَا خَرَجَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَعَهُ قَالَتْ عَائِشَةُ فَأَقْرَعَ بَيْنَنَا فِي غَزْوَةٍ غَزَاهَا فَخَرَجَ فِيهَا سَهْمِي فَخَرَجْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَذَلِكَ بَعْدَ مَا أُنْزِلَ الْحِجَابُ فَأَنَا أُحْمَلُ فِي هَوْدَجِي وَأُنْزَلُ فِيهِ مَسِيرَنَا حَتَّى إِذَا فَرَغَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ غَزْوِهِ وَقَفَلَ وَدَنَوْنَا مِنْ الْمَدِينَةِ آذَنَ لَيْلَةً بِالرَّحِيلِ فَقُمْتُ حِينَ آذَنُوا بِالرَّحِيلِ فَمَشَيْتُ حَتَّى جَاوَزْتُ الْجَيْشَ فَلَمَّا قَضَيْتُ مِنْ شَأْنِي أَقْبَلْتُ إِلَى الرَّحْلِ فَلَمَسْتُ صَدْرِي فَإِذَا عِقْدِي مِنْ جَزْعِ ظَفَارِ قَدْ انْقَطَعَ فَرَجَعْتُ فَالْتَمَسْتُ عِقْدِي فَحَبَسَنِي ابْتِغَاؤُهُ وَأَقْبَلَ الرَّهْطُ الَّذِينَ كَانُوا يَرْحَلُونَ لِي فَحَمَلُوا هَوْدَجِي فَرَحَلُوهُ عَلَى بَعِيرِيَ الَّذِي كُنْتُ أَرْكَبُ وَهُمْ يَحْسِبُونَ أَنِّي فِيهِ قَالَتْ وَكَانَتْ النِّسَاءُ إِذْ ذَاكَ خِفَافًا لَمْ يُهَبَّلْنَ وَلَمْ يَغْشَهُنَّ اللَّحْمُ إِنَّمَا يَأْكُلْنَ الْعُلْقَةَ مِنْ الطَّعَامِ فَلَمْ يَسْتَنْكِرْ الْقَوْمُ ثِقَلَ الْهَوْدَجِ حِينَ رَحَلُوهُ وَرَفَعُوهُ وَكُنْتُ جَارِيَةً حَدِيثَةَ السِّنِّ فَبَعَثُوا الْجَمَلَ وَسَارُوا وَوَجَدْتُ عِقْدِي بَعْدَ مَا اسْتَمَرَّ الْجَيْشُ فَجِئْتُ مَنَازِلَهُمْ وَلَيْسَ بِهَا دَاعٍ وَلَا مُجِيبٌ فَتَيَمَّمْتُ مَنْزِلِي الَّذِي كُنْتُ فِيهِ وَظَنَنْتُ أَنَّ الْقَوْمَ سَيَفْقِدُونِي فَيَرْجِعُونَ إِلَيَّ فَبَيْنَا أَنَا جَالِسَةٌ فِي مَنْزِلِي غَلَبَتْنِي عَيْنِي فَنِمْتُ وَكَانَ صَفْوَانُ بْنُ الْمُعَطَّلِ السُّلَمِيُّ ثُمَّ الذَّكْوَانِيُّ قَدْ عَرَّسَ مِنْ وَرَاءِ الْجَيْشِ فَادَّلَجَ فَأَصْبَحَ عِنْدَ مَنْزِلِي فَرَأَى سَوَادَ إِنْسَانٍ نَائِمٍ فَأَتَانِي فَعَرَفَنِي حِينَ رَآنِي وَقَدْ كَانَ يَرَانِي قَبْلَ أَنْ يُضْرَبَ الْحِجَابُ عَلَيَّ فَاسْتَيْقَظْتُ بِاسْتِرْجَاعِهِ حِينَ عَرَفَنِي فَخَمَّرْتُ وَجْهِي بِجِلْبَابِي وَ وَاللَّهِ مَا يُكَلِّمُنِي كَلِمَةً وَلَا سَمِعْتُ مِنْهُ كَلِمَةً غَيْرَ اسْتِرْجَاعِهِ حَتَّى أَنَاخَ رَاحِلَتَهُ فَوَطِئَ عَلَى يَدِهَا فَرَكِبْتُهَا فَانْطَلَقَ يَقُودُ بِيَ الرَّاحِلَةَ حَتَّى أَتَيْنَا الْجَيْشَ بَعْدَ مَا نَزَلُوا مُوغِرِينَ فِي نَحْرِ الظَّهِيرَةِ فَهَلَكَ مَنْ هَلَكَ فِي شَأْنِي وَكَانَ الَّذِي تَوَلَّى كِبْرَهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَيٍّ ابْنُ سَلُولَ فَقَدِمْنَا الْمَدِينَةَ فَاشْتَكَيْتُ حِينَ قَدِمْنَا الْمَدِينَةَ شَهْرًا وَالنَّاسُ يُفِيضُونَ فِي قَوْلِ أَهْلِ الْإِفْكِ وَلَا أَشْعُرُ بِشَيْءٍ مِنْ ذَلِكَ وَهُوَ يَرِيبُنِي فِي وَجَعِي أَنِّي لَا أَعْرِفُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللُّطْفَ الَّذِي كُنْتُ أَرَى مِنْهُ حِينَ أَشْتَكِي إِنَّمَا يَدْخُلُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيُسَلِّمُ ثُمَّ يَقُولُ كَيْفَ تِيكُمْ فَذَاكَ يَرِيبُنِي وَلَا أَشْعُرُ بِالشَّرِّ حَتَّى خَرَجْتُ بَعْدَ مَا نَقَهْتُ وَخَرَجَتْ مَعِي أُمُّ مِسْطَحٍ قِبَلَ الْمَنَاصِعِ وَهُوَ مُتَبَرَّزُنَا وَلَا نَخْرُجُ إِلَّا لَيْلًا إِلَى لَيْلٍ وَذَلِكَ قَبْلَ أَنْ نَتَّخِذَ الْكُنُفَ قَرِيبًا مِنْ بُيُوتِنَا وَأَمْرُنَا أَمْرُ الْعَرَبِ الْأُوَلِ فِي التَّنَزُّهِ وَكُنَّا نَتَأَذَّى بِالْكُنُفِ أَنْ نَتَّخِذَهَا عِنْدَ بُيُوتِنَا فَانْطَلَقْتُ أَنَا وَأُمُّ مِسْطَحٍ وَهِيَ بِنْتُ أَبِي رُهْمِ بْنِ الْمُطَّلِبِ بْنِ عَبْدِ مَنَافٍ وَأُمُّهَا ابْنَةُ صَخْرِ بْنِ عَامِرٍ خَالَةُ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ وَابْنُهَا مِسْطَحُ بْنُ أُثَاثَةَ بْنِ عَبَّادِ بْنِ الْمُطَّلِبِ فَأَقْبَلْتُ أَنَا وَبِنْتُ أَبِي رُهْمٍ قِبَلَ بَيْتِي حِينَ فَرَغْنَا مِنْ شَأْنِنَا فَعَثَرَتْ أُمُّ مِسْطَحٍ فِي مِرْطِهَا فَقَالَتْ تَعِسَ مِسْطَحٌ فَقُلْتُ لَهَا بِئْسَ مَا قُلْتِ أَتَسُبِّينَ رَجُلًا قَدْ شَهِدَ بَدْرًا قَالَتْ أَيْ هَنْتَاهْ أَوْ لَمْ تَسْمَعِي مَا قَالَ قُلْتُ وَمَاذَا قَالَ قَالَتْ فَأَخْبَرَتْنِي بِقَوْلِ أَهْلِ الْإِفْكِ فَازْدَدْتُ مَرَضًا إِلَى مَرَضِي فَلَمَّا رَجَعْتُ إِلَى بَيْتِي فَدَخَلَ عَلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَلَّمَ ثُمَّ قَالَ كَيْفَ تِيكُمْ قُلْتُ أَتَأْذَنُ لِي أَنْ آتِيَ أَبَوَيَّ قَالَتْ وَأَنَا حِينَئِذٍ أُرِيدُ أَنْ أَتَيَقَّنَ الْخَبَرَ مِنْ قِبَلِهِمَا فَأَذِنَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجِئْتُ أَبَوَيَّ فَقُلْتُ لِأُمِّي يَا أُمَّتَاهْ مَا يَتَحَدَّثُ النَّاسُ فَقَالَتْ يَا بُنَيَّةُ هَوِّنِي عَلَيْكِ فَوَاللَّهِ لَقَلَّمَا كَانَتْ امْرَأَةٌ قَطُّ وَضِيئَةٌ عِنْدَ رَجُلٍ يُحِبُّهَا وَلَهَا ضَرَائِرُ إِلَّا كَثَّرْنَ عَلَيْهَا قَالَتْ قُلْتُ سُبْحَانَ اللَّهِ وَقَدْ تَحَدَّثَ النَّاسُ بِهَذَا قَالَتْ فَبَكَيْتُ تِلْكَ اللَّيْلَةَ حَتَّى أَصْبَحْتُ لَا يَرْقَأُ لِي دَمْعٌ وَلَا أَكْتَحِلُ بِنَوْمٍ ثُمَّ أَصْبَحْتُ أَبْكِي وَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ وَأُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ حِينَ اسْتَلْبَثَ الْوَحْيُ يَسْتَشِيرُهُمَا فِي فِرَاقِ أَهْلِهِ قَالَتْ فَأَمَّا أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ فَأَشَارَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالَّذِي يَعْلَمُ مِنْ بَرَاءَةِ أَهْلِهِ وَبِالَّذِي يَعْلَمُ فِي نَفْسِهِ لَهُمْ مِنْ الْوُدِّ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هُمْ أَهْلُكَ وَلَا نَعْلَمُ إِلَّا خَيْرًا وَأَمَّا عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ فَقَالَ لَمْ يُضَيِّقْ اللَّهُ عَلَيْكَ وَالنِّسَاءُ سِوَاهَا كَثِيرٌ وَإِنْ تَسْأَلْ الْجَارِيَةَ تَصْدُقْكَ قَالَتْ فَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَرِيرَةَ فَقَالَ أَيْ بَرِيرَةُ هَلْ رَأَيْتِ مِنْ شَيْءٍ يَرِيبُكِ مِنْ عَائِشَةَ قَالَتْ لَهُ بَرِيرَةُ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ إِنْ رَأَيْتُ عَلَيْهَا أَمْرًا قَطُّ أَغْمِصُهُ عَلَيْهَا أَكْثَرَ مِنْ أَنَّهَا جَارِيَةٌ حَدِيثَةُ السِّنِّ تَنَامُ عَنْ عَجِينِ أَهْلِهَا فَتَأْتِي الدَّاجِنُ فَتَأْكُلُهُ قَالَتْ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الْمِنْبَرِ فَاسْتَعْذَرَ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُبَيٍّ ابْنِ سَلُولَ قَالَتْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ عَلَى الْمِنْبَرِ يَا مَعْشَرَ الْمُسْلِمِينَ مَنْ يَعْذِرُنِي مِنْ رَجُلٍ قَدْ بَلَغَ أَذَاهُ فِي أَهْلِ بَيْتِي فَوَاللَّهِ مَا عَلِمْتُ عَلَى أَهْلِي إِلَّا خَيْرًا وَلَقَدْ ذَكَرُوا رَجُلًا مَا عَلِمْتُ عَلَيْهِ إِلَّا خَيْرًا وَمَا كَانَ يَدْخُلُ عَلَى أَهْلِي إِلَّا مَعِي فَقَامَ سَعْدُ بْنُ مُعَاذٍ الْأَنْصَارِيُّ فَقَالَ أَنَا أَعْذِرُكَ مِنْهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنْ كَانَ مِنْ الْأَوْسِ ضَرَبْنَا عُنُقَهُ وَإِنْ كَانَ مِنْ إِخْوَانِنَا الْخَزْرَجِ أَمَرْتَنَا فَفَعَلْنَا أَمْرَكَ قَالَتْ فَقَامَ سَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ وَهُوَ سَيِّدُ الْخَزْرَجِ وَكَانَ رَجُلًا صَالِحًا وَلَكِنْ اجْتَهَلَتْهُ الْحَمِيَّةُ فَقَالَ لِسَعْدِ بْنِ مُعَاذٍ كَذَبْتَ لَعَمْرُ اللَّهِ لَا تَقْتُلُهُ وَلَا تَقْدِرُ عَلَى قَتْلِهِ فَقَامَ أُسَيْدُ بْنُ حُضَيْرٍ وَهُوَ ابْنُ عَمِّ سَعْدِ بْنِ مُعَاذٍ فَقَالَ لِسَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ كَذَبْتَ لَعَمْرُ اللَّهِ لَنَقْتُلَنَّهُ فَإِنَّكَ مُنَافِقٌ تُجَادِلُ عَنْ الْمُنَافِقِينَ فَثَارَ الْحَيَّانِ الْأَوْسُ وَالْخَزْرَجُ حَتَّى هَمُّوا أَنْ يَقْتَتِلُوا وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَائِمٌ عَلَى الْمِنْبَرِ فَلَمْ يَزَلْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُخَفِّضُهُمْ حَتَّى سَكَتُوا وَسَكَتَ قَالَتْ وَبَكَيْتُ يَوْمِي ذَلِكَ لَا يَرْقَأُ لِي دَمْعٌ وَلَا أَكْتَحِلُ بِنَوْمٍ ثُمَّ بَكَيْتُ لَيْلَتِي الْمُقْبِلَةَ لَا يَرْقَأُ لِي دَمْعٌ وَلَا أَكْتَحِلُ بِنَوْمٍ وَأَبَوَايَ يَظُنَّانِ أَنَّ الْبُكَاءَ فَالِقٌ كَبِدِي فَبَيْنَمَا هُمَا جَالِسَانِ عِنْدِي وَأَنَا أَبْكِي اسْتَأْذَنَتْ عَلَيَّ امْرَأَةٌ مِنْ الْأَنْصَارِ فَأَذِنْتُ لَهَا فَجَلَسَتْ تَبْكِي قَالَتْ فَبَيْنَا نَحْنُ عَلَى ذَلِكَ دَخَلَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَلَّمَ ثُمَّ جَلَسَ قَالَتْ وَلَمْ يَجْلِسْ عِنْدِي مُنْذُ قِيلَ لِي مَا قِيلَ وَقَدْ لَبِثَ شَهْرًا لَا يُوحَى إِلَيْهِ فِي شَأْنِي بِشَيْءٍ قَالَتْ فَتَشَهَّدَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ و

[හිබ්බාන් බින් මූසා] අපට පවසා ඇත [අබ්දුල්ලාහ් බින් අල් මුබාරක්] අපට පවසා ඇත [යූනුස් බින් යසිද් අල් අයිලි] එලෙසම එය වෙනත් මාර්ගයකින් විස්තර කර ඇත, [ඉෂාක් බින් ඉබ්‍රාහිම් අල් හන්ෂාලි] සහ [මුහම්මද් බින් රාෆි] සහ ['අබාද් බින් හුමයිඩ්] අපට පවසා ඇත. ඉබ්නු රාෆි' මෙසේ පැවසීය; අපට පවසා ඇත. අනෙක් අය මෙසේ පැවසූ අතර; අපට දැනුම් දී ඇත [අබ්දුර්රාසාක්] අපට දැනුම් දී ඇත [මමර්], ඔහුගේ හදීස් රේඛාව 'අබ්දුර් සහ ඉබ්නු රාෆි'ගේ ඉතිහාසයයි. යූනුස් සහ මාමර් මෙසේ පැවසූහ; [අස් සුහ්රි] ගෙන් සම්පූර්ණයෙන් මට [සයිද් බින් අල් මුසයියාබ්] සහ [උර්වා බින් සුබයිර්], [අල්කමා බින් වක්කාෂ්], [උබයිදුල්ලා බින් අබ්දුල්ලාහ් බින් උත්බා බින් මස්'උද්] යන අය [අයිසියා] ගේ හදීසයෙන් - රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගේ බිරිඳ - බොරු කටකතා පතුරුවන අය තමන් පවසන දේ සමඟ තමන්ට අවශ්‍ය ඕනෑම දෙයක් පවසන විට, එවිට අල්ලාහ් මෙම චෝදනා පිළිබඳ ඔහුගේ පාරිශුද්ධභාවය පැහැදිලි කරයි. මෙම සිදුවීම ගැන මට පැවසූ පිරිසක් සිටියහ, ඔවුන්ගෙන් සමහරෙකුට සිද්ධිය පිළිබඳ කතාව අනෙක් අයගෙන් ලැබුණි, එබැවින් කතාව ශක්තිමත් බවක් පෙනෙන්නට තිබුණි, ඔවුන් මට පැවසූ සෑම දෙයකම වචන මම කටපාඩම් කරන තෙක් සහ සමහර කථා අනෙක් ඒවා තහවුරු කරන තෙක්. උර්වාගෙන් ඔහු මට පැවසුවේ නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගේ බිරිඳ වන අයිසියාගෙන් ය; නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් ගමන් කිරීමට අවශ්‍ය වූ විට, ඔහු තම භාර්යාවන් අතර දිනුම් ඇදීය. ලොතරැයිය අඳින ඕනෑම අයෙක් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සමඟ යන්නේ ඔහුය. අයිෂා මෙසේ පැවසුවාය; 'පසුව ඔහු සටනකදී අප අතරේ දාදු දැමූ අතර මගේ ඊතල දාදු දමා එළියට ආවා, එබැවින් මම අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ සමඟ ගියෙමි. මෙම සිදුවීම සිදු වූයේ හිජාබ් පිළිබඳ වාක්‍යය හෙළිදරව් කිරීමෙන් පසුවය. පසුව මාව මගේ දෙවන ගමනට ගෙන යන ලදී. ගමන මැදදී, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් යුද්ධයක් අවසන් කර මෙඩිනා වෙත ආපසු යන තෙක් මම පහළට ගියෙමි. එක් සන්ධ්‍යාවක් මම මුස්ලිම්වරුන් පිරිසක් සමඟ සිටියෙමි. ඔවුන් නින්දට වැටුණු විට, මම නැඟිට ඔවුන්ට ඉදිරියෙන් සිටින තෙක් ඇවිද ගියෙමි. මම මගේ කාර්යය අවසන් කළ පසු, මම මුස්ලිම් කණ්ඩායමට එක්වීමට ආපසු ගියෙමි. මගේ පපුවට දැනෙන විට, යේමනයේ ෂෆාර් සිට පැමිණි මගේ මාලය කැඩී ඇති බව පෙනී ගියේය. එබැවින් මම ආපසු ගොස් මගේ මාලය සෙව්වෙමි, සෙවීම මට ප්‍රමාද විය. මගේ ජීව රුධිරය රැගෙන ගිය පුද්ගලයින් කණ්ඩායම පිටත්ව ගොස් ඇති අතර, මම සාමාන්‍යයෙන් පදින මගේ ඔටුවෙකු මත මගේ ජීව රුධිරය තබා ඔවුන් ඇවිද ගියහ. "ඒ කාලේ එයාගේ බිරින්දෑවරු කෙට්ටුයි සැහැල්ලුයි, මොකද එයාලා කවදාවත් මස් කෑවේ නෑ. කොහොම වුණත්, එයාලා කන්නේ සැහැල්ලු ආහාර විතරයි. ඒ නිසා, ඒ දිලිසීමේ බර ගැන කාටවත් සැකයක් ඇති වෙන්නේ නැහැ, එයාලා ඇවිදගෙන ගිහින් ඒක උස්සගෙන ගියාම. එපමණක් නෙවෙයි, ඒ කාලේ මම තාම පොඩියි. අන්තිමට එයාලා එයාලගේ ඔටුවන් අරගෙන ඇවිදගෙන ගියා - ගමන දිගටම කරගෙන ගියා - හමුදාව ගියාට පස්සේ මට මගේ මාලය ලැබුණා. ඉතින්, මම එයාලගේ ආසනයට ගියාම, කවුරුත් කතා කළේ නැහැ, කවුරුත් උත්තර දුන්නේ නැහැ. ඊට පස්සේ මම වාඩි වෙලා හිටපු මගේ ආසනයට ආපහු ආවා. මුස්ලිම් හමුදාවෙන් කෙනෙක් මාව හොයාගෙන ඇවිත් මාව ගන්න එයි කියලා මම බලාපොරොත්තු වෙනවා. මම මගේ ආසනයේ ඉඳගත්තම, මට නිදිමත දැනිලා නින්ද ගියා. මේ අතර, ෂෆ්වාන් බින් මුඅත්තල් අස්සුලාමි සහ සක්වාන්ගේ මිනිස්සු හමුදාව පිටුපසින් හිටියා - කවුරුහරි ඉතුරු වෙලා ඉන්නවද කියලා බලමින් -. ඔවුන් සවස් කාලයේ ඇවිද ගිය අතර උදේ පාන්දර මගේ ආසනයට ආවා. ෂෆ්වාන් බින් අල් මුඅත්තල් අස්සුලාමි තවමත් නිදා සිටින කෙනෙකු දුටුවේය, එබැවින් ඔහු මා වෙත පැමිණි අතර ඔහු මා දුටු විට ඔහු මාව හඳුනා ගත්තේය. මෙයට හේතුව ඔහු මා මත හිජාබ් පැළඳීමට අවශ්‍ය වීමට පෙර මා දැක තිබීමයි. මම වහාම අවදි වූ අතර ඔහු මාව හඳුනාගත් විට ඔහු විවේක ගන්නා බව මට ඇසුණි. මම වහාම මගේ හිජාබයෙන් මගේ මුහුණ වසා ගත්තෙමි. අල්ලාහ් මත දිවුරමින්, ඔහු වචනයක්වත් කතා කළේ නැත, ඔහුගේ ඉස්තිර්ජා හැර වෙන කිසිම වචනයක් මට ඇසුණේ නැත. අවසානයේ ඔහු තම ඔටුවා පහත් කළ අතර මම ඒ මතට නැග්ගා. පසුව ඔහු ගොස් මා පැදගෙන ගිය ඔටුවා රැගෙන ගියේය - ඔවුන් අෂ්ෂරියා වෙරළේ විවේක ගත් පසු මුස්ලිම් හමුදා අල්ලා ගන්නා තෙක්. මගේ කටයුතුවලට අගතියක් කළ අයට දුක් වේ. ඒ අවස්ථාවේ දී, අහංකාරය වඩාත් පැහැදිලිව පෙනෙන පුද්ගලයා වූයේ අබ්දුල්ලා බින් උබේ බින් සලුල් ය. අවසානයේ මම මෙඩිනාවට පැමිණියෙමි. අපි ආවට පස්සේ, මම හදිසියේම මාසයකට ආසන්න කාලයක් අසනීප වුණා, මිනිස්සු මට විරුද්ධව චෝදනා සාකච්ඡා කළා, මට ඒ ගැන සුළු වරදකාරී හැඟීමක්වත් තිබුණේ නැහැ. ඒ නිසා ඔහු මගේ අසනීපය ගැන සැක කළා. මම මීට පෙර ඔහු තුළ දුටු නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ මෘදුකම මම තවදුරටත් දැන සිටියේ නැහැ. මම අසනීප වූ විට, නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් පැමිණ මට ආචාර කර, "ඔයාට කොහොමද?" කියලා ඇහුවා. මම කිසිම නරක දෙයක් කළා කියලා මට දැනුනේ නැහැ. මම සනීප වෙනවා කියලා දැනුණු පසු, මම උම් මිස්ටා සමඟ සහනයක් ලබා ගැනීමට පෞද්ගලික ස්ථානයකට ගියා. අපි රාත්‍රියේ හැර රාත්‍රිය වන තුරු කිසි විටෙකත් පිටතට ගියේ නැහැ. මෙම පෞද්ගලික ස්ථානය අපගේ නිවාස අසල ඉදිකර තිබුණි. අපගේ කටයුතු අපගේ අරාබි පූර්වගාමීන්ගේ කටයුතු මෙන් විය; අපට නිවසේදී සහනයක් ලබා ගැනීමට පෞද්ගලික ස්ථානයක් තිබුණි. ඊට පස්සේ මම සහ උම් මිස්තා - ඇය අබු රුහ්මි බින් අල් මුතලිබ් බින් අබ්දි මනාෆ්ගේ දියණියයි, ඇගේ මව ෂක්ර් බින් අමීර්ගේ දියණියයි, ෂිඩික් ලෙස අබු බකර්ගේ නැන්දා සහ ඇගේ පුත් මිස්තා බින් උට්සබා බින් අබ්බාද් බින් අල් මුතලිබ් - අපගේ කටයුතු අවසන් වූ පසු මගේ නිවසට ආපසු පැමිණියා. ඒ අවස්ථාවේදී, උම් මිස්තා ඇගේ රෙදි කැබැල්ලට පෑගී හෝ එහි පැටලී ලිස්සා ගියාය. ඒ අවස්ථාවේදී ඇය මෙසේ පැවසුවාය: 'මිස්තාට විපතක මහත!' මම ඇයගෙන් ඇසුවෙමි: 'ඔබ පැවසූ දේ කොතරම් නරකද, ඔබ බද්ර් සටනට සහභාගී වූ මිනිසෙකු විවේචනය කළාද?' ඇය මෙසේ පැවසුවාය: 'ඔව්, ඔහු පැවසූ දේ ඔබට ඇසුණේ නැද්ද?' මම මෙසේ ඇසුවෙමි: 'ඔහු පැවසුවේ කුමක්ද?' ඊට පස්සේ ඇය මට චෝදනා කළ අයගේ වචනවලින් මට දැනුම් දුන්නාය. ඒ අවස්ථාවේදී මම අසනීප වුණා, මම මගේ නිවසට ආපසු පැමිණි විට, අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මාව මුණගැසී මට ආචාර කළහ. එවිට ඔහු මෙසේ ඇසීය: 'ඔබට කොහොමද?' 'මම ඇහුවා: 'මට මගේ දෙමව්පියන් ළඟට යන්න ඔයා අවසර දෙනවද?' ඔහු කිව්වා; 'ඒ වෙලාවේ මට ඒ දෙන්නගෙන්ම ආරංචිය තහවුරු කරගන්න ඕන වුණා. අන්තිමේදී, අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ මටත් අවසර දුන්නා. ඊට පස්සේ මම මගේ දෙමව්පියන් ළඟට ගියා, මම මගේ අම්මගෙන් ඇහුවා: 'අනේ මගේ අම්මේ, මිනිස්සු කතා කරන්නේ මොනවද?' ඇය පිළිතුරු දුන්නා: 'අනේ මගේ දුවේ, ඔයාගේ කටයුතු පහසු වේවා, අල්ලාහ් විසින්, සැමියා ඇයට පැහැදිලිවම ආදරය කරන කාන්තාවක් නැහැ, ඇයට වෙනත් භාර්යාවන් - ස්වාමිපුරුෂයන් සිටියත් - ඔවුන් - ඇගේ ස්වාමිපුරුෂයාගේ අනෙක් භාර්යාවන් - ඇයට විරුද්ධව චෝදනා වැඩි කරනවා හැර.' ඔහු කිව්වා; 'අල්ලාහ්ට මහිමය වේවා, මිනිස්සු කතා කරන්නේ මේකප් ගැනද?' ඔහු කිව්වා; 'ඒ රෑ මම ඇඬුවා, උදේ වෙනකම් මගේ කඳුළු ගලා යන්න බැරි වුණා, මොකද ඒවා වෙහෙසට පත් වෙලා හිටියා, මම නිදාගන්නකොට මේකප් දැම්මේ නැහැ. උදේ පාන්දර මම ඇඬුවා. තවද, ඒ අවස්ථාවේදී, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් අලි බින් අබි තාලිබ් සහ උසාමා බින් සයිද් කැඳවා, හෙළිදරව්ව තවමත් පහළ වී නොතිබූ විට, ඔවුන්ගේ භාර්යාවන් වෙන් කිරීම සඳහා සාකච්ඡා කිරීමට ඔවුන් දෙදෙනාට ආරාධනා කළේය. අයිෂා මෙසේ පැවසුවාය; 'උසාමා බින් සයිද් සම්බන්ධයෙන් ගත් කල, ඔහු තම බිරිඳ මෙම ක්‍රියාවෙන් ඈත් වී සිටින බව සහ ඇය ඔහුට දක්වන ආදරය ගැන ඔහු දන්නා දේ සමඟ අල්ලාහ්ගේ දූතයා වන සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ට පෙන්වීය. උසාමා මෙසේ පැවසුවාය: 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි! ඔවුන් ඔබේ භාර්යාවන්, අපි යහපත හැර අන් කිසිවක් නොදනිමු'. අලි බින් අබි තාලිබ් සම්බන්ධයෙන් ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'අල්ලාහ් අස්ස වජල්ලා ඔබට දුෂ්කරතා ලබා නොදෙනු ඇත, ඔහු හැර තවත් බොහෝ කාන්තාවන් සිටිති.' "ඇත්තෙන්ම, ඔබ ඔබේ දාසයාගෙන් ඇසුවොත්, ඔහු නිසැකවම අවංක වනු ඇත." අයිෂා පැවසුවාය; 'එවිට රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් බාරිරා අමතා, ඔහු මෙසේ ඇසුවේය: 'ඕ බාරිරා! අයිෂා ගැන ඔබට සැක කරන කිසිවක් ඔබට පෙනෙනවාද?' බරිරා පිළිතුරු දුන්නාය; 'සත්‍යය සමඟ ඔබව එවූ තැනැත්තා මත දිවුරමින්, මම ඔහු තුළ ඊට වඩා අඩු දෙයක් දකින්නේ නැහැ. ඔහු තවමත් කුඩා කාලයේදීම, ඔහුගේ පවුලේ පිටි එනතුරු බලා නිදාගත්තේය, පසුව හීලෑ සතෙකු පිටි කෑවේය.' එවිට රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලයිහි ව සල්ලම් නැඟිට අබ්දුල්ලා බින් උබයි බින් සලූල් නම් මිනිසෙකුගෙන් තර්කයක් ඉල්ලා සිටියේය. රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලයිහි ව සල්ලම් ධර්මාසනයේ සිටියදී, රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලයිහි ව සල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'අහෝ සියලුම මුස්ලිම්වරුනි, මගේ පවුලට රිදවූ මිනිසෙකුගෙන් මට තර්කයක් දීමට කැමති කවුද? ඇත්ත වශයෙන්ම, අල්ලාහ් මත, මම මගේ පවුලෙන් යහපත හැර අන් කිසිවක් නොදනිමි. ඔවුන් මට යහපත හැර අන් කිසිවක් නොදන්නා මිනිසෙකු ගැන පවසා තිබුණි. ඇය මා සමඟ නොමැති නම් කිසිවෙකු මගේ බිරිඳ හමුවන්නේ නැත'. සාද් බින් මුආද්ස් අල් අන්සාරි මෙසේ පැවසීය: 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි! මම එයින් ඔබට උදව් කරන්නෙමි. බනී අවුස්හි කෙනෙකුගේ බෙල්ල කපා දැමුවහොත්, අපගේ බනී කස්රාජ් සහෝදරයන් පවා, ඔබ අපට අණ කළහොත් අපි ඔබේ නියෝග ක්‍රියාත්මක කරන්නෙමු'. වහාම, සාද් බින් උබදා - ඔහු බනී කස්රාජ්හි නායකයා විය, ඔහු ධර්මිෂ්ඨ මිනිසෙකි. කෙසේ වෙතත්, ඔහුට තවමත් උමතු ආකල්පයක් තිබුණි - ඔහු සාද් බින් මුආද්ට මෙසේ කීවේය; 'අල්ලාහ් මත දිවුරමින්, ඔබට ඔහුව මරා දැමීමට නොහැකි වනු ඇත, ඔහුව මරා දැමීමටද නොහැකි වනු ඇත'. එවිට උසයිද් බින් හුඩ්ලෙයාර් නැඟිට සාද් බින් මුආද්ගේ බෑණනුවන් වූ අතර, ඔහු සාද් බින් උබදාට මෙසේ පැවසීය; 'ඔබ බොරු කියනවා, ඇත්තටම අපි ඔහුව මරන්නෙමු, මන්ද ඔබ කුහකයින් සමඟ වාද කරන කුහකයෙක්'. අවුස් සහ කස්රජ් දරුවන් අතර තත්වය වඩ වඩාත් උණුසුම් වූ අතර, අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් තවමත් ධර්මාසනය මත සිටගෙන සිටියදී ඔවුන් එකිනෙකා මරා ගැනීමට කැමති විය. එවිට රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් ඔවුන් සන්සුන් කළ අතර ඔවුන් නිහඬ වූ අතර ඔහු නිහඬ විය. එදින, මගේ කඳුළු ඉවර වන තුරු මම හැඬුවෙමි, මම නිදා සිටියදී අයිලයිනර් පැළඳ සිටියේ නැත. ඊළඟ රාත්‍රියේ, මම තවමත් කඳුළු ඉවර වන තුරු ඇඬුවෙමි, මම නිදා සිටියදී අයිලයිනර් පැළඳ සිටියේ නැත. මගේ දෙමාපියන් සිතුවේ මගේ ඇඬීම මගේ හදවත බෙදී යනු ඇති බවයි. අයිෂා මෙසේ පැවසුවාය; 'එවිට ඔවුන් දෙදෙනාම වාඩි වූහ මම අඬමින් සිටියදී මගේ පැත්තේ සිටියා. ඒ වෙලාවේ, අන්සාර් කාන්තාවක් හිටියා, ඇය මාව මුණගැහෙන්න අවසර ඉල්ලුවා, මම ඇයට ඉඩ දුන්නා. ඔහු වාඩි වෙලා මාත් එක්ක ඇඬුවා. අපි මේ වගේ තත්වයක ඉන්නකොට, රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් අපිව මුණගැහෙන්න ආවා, එයා ආයුබෝවන් කියලා කිව්වා, ඊට පස්සේ වාඩි වුණා. එයා කිව්වා; 'මගේ කටයුතු සම්බන්ධයෙන් හෙළිදරව්ව ඔහුට හෙළි නොකළ නිසා මාසයක් තිස්සේ එයා මගේ පැත්තේ ඉඳගෙන හිටියේ නැහැ' කියලා. එයා කිව්වා; 'රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් ද සාක්ෂි දෙමින්, වාඩි වෙලා සිටියදී සුබ පැතුම් කිව්වා. එයා කිව්වා: 'අම්මා බාද්, ඕ අයිසියා, ඇත්තටම මේ වගේ ආරංචියක් මට ලැබුණා, ඇත්තටම, ඔයා ඒක කරන්නේ නැති නිසා ඔයා ඒකෙන් බේරුනොත්, අල්ලාහ් අස්සාවජල්ලා ඔයාව ඈත් කරයි. ඔයා මේ පාපය කළොත්, අල්ලාහ්ට සමාව ඉල්ලලා ඔහුගෙන් පසුතැවිලි වෙනවා. මොකද, තමන්ගේ පව් පිළිගෙන පසුතැවිලි වෙන සේවකයෙක්, අල්ලාහ් ඔහුගේ පසුතැවිල්ල පිළිගන්නවා'. අයිෂා කිව්වා; 'රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් කතා කරලා ඉවර වුණාම, මගේ කඳුළු "කඳුළු බිංදු මට තවදුරටත් දැනෙන්නේ නැති වන තුරු එය වේගයෙන් ගලා ගියේය". මම මගේ පියාට කීවෙමි; 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) මා ගැන පැවසූ දේට පිළිතුරු දෙන්න. මගේ පියා පැවසීය; 'මම දන්නේ නැහැ, අල්ලාහ් මත දිවුරමින්, මම රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලයිහි ව සල්ලම් සමඟ කතා නොකරමි'. එවිට මම මගේ මවට කීවෙමි; 'අල්ලාහ් මත දිවුරමින්, රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලයිහි ව සල්ලම් සමඟ කුමක් කිව යුතුදැයි මම නොදනිමි'. අයිෂා පැවසුවාය; මම කීවෙමි; 'මම තරුණ ගැහැණු ළමයෙක්, මම කුරානය එතරම් කියවන්නේ නැහැ. අල්ලාහ් මත දිවුරමින්, ඔබ මෙය අසා ඇති බව මම ඇත්තෙන්ම දනිමි, එවිට ඔබට විශ්වාසයක් දැනෙන අතර එය විශ්වාස කළ හැකිය. මම ඔබට කතා කරන විට; 'ඇත්ත වශයෙන්ම, මම මෙම ක්‍රියාවන්ගෙන් බොහෝ දුරස්ව සිටිමි, මම මෙම ක්‍රියාවන්ගෙන් බොහෝ දුරස්ව සිටින විට අල්ලාහ් අස්වාසල්ලා සියල්ල දනී. එබැවින්, ඔබත් එය විශ්වාස නොකරනු ඇත. මම පාපොච්චාරණය කළහොත් ඔබට යමක් කිරීමට, මම එය කිරීමෙන් බොහෝ දුරස් බව අල්ලාහ් අස්සාවජල්ලා හොඳින් දන්නා අතර, ඔබ නිසැකවම මාව විශ්වාස කරනු ඇත. අල්ලාහ් මත දිවුරමින්, මා සහ ඔබ අතර අබු යූසුෆ් පැවසූ දේ හැර වෙනත් වචනයක් නොමැත; ඉවසීම යහපත් වන අතර ඔබට චෝදනා කර ඇති දේ සම්බන්ධයෙන් උදව් ඉල්ලා සිටීමට අල්ලාහ් ස්ථානයයි'. -ප්‍රශ්න. යූසුෆ් 18- 'අයිෂා මෙසේ පැවසුවාය; 'එවිට මම මගේ ස්ථාවරය වෙනස් කළෙමි, මම මගේ ඇඳ මත වැතිර සිටියෙමි'. ඔහු මෙසේ කීවේය; 'අල්ලාහ් මත දිවුරමින්, ඒ අවස්ථාවේදී මම එම ක්‍රියාවෙන් බොහෝ දුරස්ව සිටි බව මම දැන සිටියෙමි, මම එම ක්‍රියාවෙන් බොහෝ දුරස්ව සිටි නිසා අල්ලාහ් අස්සාවජල්ලා මාව ඈත් කරනු ඇත. කෙසේ වෙතත්, අල්ලාහ් මත දිවුරමින්, මගේ නඩුවේදී එම හෙළිදරව්ව පහළ වේ යැයි මම අපේක්ෂා නොකළෙමි. ඇත්ත වශයෙන්ම මගේ කාරණය අල්ලාහ් අස්සාවජල්ලා ඔහු කියවූ හෙළිදරව්වෙන් මට පැවසූවාට වඩා ඉතා සුළුය. ඒ අවස්ථාවේ මගේ බලාපොරොත්තුව වූයේ නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගේ සිහිනයේදී අල්ලාහ් අස්සාවජල්ලා මාව මෙම ක්‍රියාවෙන් ඈත් කරන බව පෙන්වනු ඇතැයි බලාපොරොත්තු වීම පමණි'. අයිෂා මෙසේ පැවසුවාය; 'අල්ලාහ් මත දිවුරමින්, අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් ව සල්ලාම් තම සභාවෙන් ඉවත් වූයේ නැත, අල්ලාහ් අස්සාවජල්ලා තම නබිවරයාට එළිදරව්වක් පහළ කරන තුරු කිසිවෙකු නිවසින් පිටව ගියේ නැත. එබැවින්, ඔහුගේ තත්වය වෙනස් වූයේ සාමාන්‍යයෙන් එළිදරව්වක් පැමිණෙන විට සිදුවන වෙනස්කම් නිසා, ශීත කාලය වුවද ඔහුගේ දහඩිය වැගිරෙමින් පැවතුනි. මෙයට හේතුව ඔහුට හෙළිදරව් කරන ලද වචනයේ බර ඉතා අධික වීමයි. අයිෂා මෙසේ පැවසුවාය; 'රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලයිහි ව සල්ලාම් ශුභාරංචිය ලැබුණු විට, ඔහු සිනාසුණු අතර ඒ අවස්ථාවේ ඔහු පැවසූ පළමු වාක්‍යය වූයේ: 'ශුභාරංචිය, ඕ අයිසියා! අල්ලාහ් අස්සා ව ජල්ලා ඔබව මෙම ක්‍රියාවෙන් ඈත් කර ඇත'. එවිට මගේ මව මට මෙසේ පැවසුවාය; 'ඔහුට එරෙහිව නැගී සිටින්න'. මම කීවෙමි; 'අල්ලාහ් මත දිව්‍යාණ්ඩුව, මම ඔහුට විරුද්ධව නැගී නොසිටිමි, අල්ලාහ් අස්සා ව ජල්ලා හැර මම ප්‍රශංසා නොකරමි, මම කොතරම් දුරින් සිටිනවාද යන්න පැහැදිලි කරන එළිදරව් කිරීම් පහළ කළ තැනැත්තා ඔහුය. අල්ලාහ් අස්සාවජල්ලා පදයක් පහළ කර ඇත, එහි තේරුම: ඇත්ත වශයෙන්ම, අසත්‍ය ප්‍රවෘත්ති ගෙන යන අය ඔබේ කණ්ඩායමෙන්, පද දහයක් දක්වා - QS. අන්නුර් 1-11-. අල්ලාහ් "මම මේ ක්‍රියාවෙන් කොතරම් දුරස්ද යන්න පැහැදිලි කරන පද කිහිපයක් අස්සාවජල්ලා පහළ කර තිබෙනවා.' අයිෂා මෙසේ පැවසුවාය; 'අබු බකර් මිස්තාහ්ට පරිත්‍යාග ලබා දුන්නා, මන්ද ඔහු ඔහුගේ ඥාතියෙකු වූ අතර ඔහු දුප්පත් මිනිසෙක්. ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'අල්ලාහ් මත දිවුරන්න, ඔහු අයිසියාට චෝදනා කළ පසු මම ඔහුට සදහටම උදව් නොකරමි.' එවිට අල්ලාහ් අස්සාවජල්ලා පහළ කළ එළිදරව්වක් පහළ කළා, එහි තේරුම; ඔහුගේ වචනයට එකඟ වූ අය - අල්ලාහ් ඔබට සමාව දෙනවාට ඔබ කැමති නැද්ද?' - QS. අන්නූර් 22-. හිබ්බාන් බින් මූසා මෙසේ පැවසීය, අබ්දුල්ලා බින් මුබාරක් මෙසේ පැවසීය: "මෙම පදය අල්ලාහ්ගේ පොතේ වඩාත්ම අපේක්ෂා කරන පදයයි. එබැවින් අබු බකර් මෙසේ පැවසීය; 'අල්ලාහ් මත දිවුරන්න, අල්ලාහ් මට සමාව දුන්නොත් මම වඩාත් සතුටු වන්නෙමි'. ඉන්පසු ඔහු සුපුරුදු පරිදි මිස්තාට උදව් කිරීමට නැවත පැමිණියේය. අබු බකර් මෙසේ පැවසීය; 'සැබවින්ම, මම සදහටම ආධාර නතර නොකරමි'. අයිෂා මෙසේ පැවසීය; රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගේ බිරිඳ වන සයිනබ් බින්ට් ජහ්සිගෙන් මට සිදු වූ දේ ගැන විමසීය: 'ඔබ දන්නේ කුමක්ද, ඔබ දුටුවේ කුමක්ද, නැතහොත් ඔබට ලැබුණු ආරංචිය කුමක්ද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය; 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි! මම සැමවිටම මගේ ශ්‍රවණය සහ පෙනීම ආරක්ෂා කරමි, යහපත හැර අන් කිසිවක් මම නොදනිමි'. අයිෂා මෙසේ පැවසීය; 'සෙනබ් ඔහුගේ බිරිඳ වුවද, ඇය මා ඉදිරියේ තමා ගැන සැමවිටම පුරසාරම් දොඩන බව දන්නා කරුණකි,

හදීස්

Imam Muslim : 4975

حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ رَجُلًا كَانَ يُتَّهَمُ بِأُمِّ وَلَدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِعَلِيٍّ اذْهَبْ فَاضْرِبْ عُنُقَهُ فَأَتَاهُ عَلِيٌّ فَإِذَا هُوَ فِي رَكِيٍّ يَتَبَرَّدُ فِيهَا فَقَالَ لَهُ عَلِيٌّ اخْرُجْ فَنَاوَلَهُ يَدَهُ فَأَخْرَجَهُ فَإِذَا هُوَ مَجْبُوبٌ لَيْسَ لَهُ ذَكَرٌ فَكَفَّ عَلِيٌّ عَنْهُ ثُمَّ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّهُ لَمَجْبُوبٌ مَا لَهُ ذَكَرٌ

[සුහයිර් බින් හාර්බ්] අපට කිව්වා [අෆාන්] අපට කිව්වා [හම්මාද් බින් සලාමා] අපට කිව්වා [තාබිත්] [අනස්] ගෙන් අපට කිව්වා නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ බිරිඳ සමඟ කාමමිථ්‍යාචාරය කළ බවට චෝදනා ලැබූ මිනිසෙක් සිටි බව. එවිට රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් අලිට මෙසේ කීවේය: ගොස් ඔහුගේ බෙල්ල කපා දමන්න - ඔහුගේ කුහකකම නිසා -. පසුව අලි ඔහු වෙත පැමිණි විට ඔහු කුඩා ළිඳක සිසිල් වෙමින් සිටි බව පෙනී ගියේය, අලි ඔහුට මෙසේ කීවේය: එළියට එන්න! එවිට අලි ඔහුගේ අත ඇද ගත් විට ඔහු තම ලිංගික අවයව කපා දැමූ මිනිසෙකු බව පෙනී ගියේය, එබැවින් අලි ඔහුව මරා දැමුවේ නැත. පසුව අලි රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් වෙත පැමිණ මෙසේ පැවසීය: අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, ඇත්ත වශයෙන්ම ඔහු ලිංගික අවයව කපා දැමූ මිනිසෙකි - ඔහුට ලිංගික අවයව නොමැත -.

හදීස්

Imam Muslim : 4976

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَقَ أَنَّهُ سَمِعَ زَيْدَ بْنَ أَرْقَمَ يَقُولُا خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ أَصَابَ النَّاسَ فِيهِ شِدَّةٌ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَيٍّ لِأَصْحَابِهِ { لَا تُنْفِقُوا عَلَى مَنْ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ حَتَّى يَنْفَضُّوا } مِنْ حَوْلِهِ قَالَ زُهَيْرٌ وَهِيَ قِرَاءَةُ مَنْ خَفَضَ حَوْلَهُ وَقَالَ { لَئِنْ رَجَعْنَا إِلَى الْمَدِينَةِ لَيُخْرِجَنَّ الْأَعَزُّ مِنْهَا الْأَذَلَّ } قَالَ فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخْبَرْتُهُ بِذَلِكَ فَأَرْسَلَ إِلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُبَيٍّ فَسَأَلَهُ فَاجْتَهَدَ يَمِينَهُ مَا فَعَلَ فَقَالَ كَذَبَ زَيْدٌ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَوَقَعَ فِي نَفْسِي مِمَّا قَالُوهُ شِدَّةٌ حَتَّى أَنْزَلَ اللَّهُ تَصْدِيقِي { إِذَا جَاءَكَ الْمُنَافِقُونَ } قَالَ ثُمَّ دَعَاهُمْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِيَسْتَغْفِرَ لَهُمْ قَالَ فَلَوَّوْا رُءُوسَهُمْ و قَوْله { كَأَنَّهُمْ خُشُبٌ مُسَنَّدَةٌ } وَقَالَ كَانُوا رِجَالًا أَجْمَلَ شَيْءٍ

[අබු බකර් බින් අබු සයිබා] අපට [අල් හසන් බින් මූසා] අපට [සුහයිර් බින් මුආවියා] අපට [අබු ඉෂාක්] අපට [සයිද් බින් අර්කාම්] මෙසේ පවසනු ඇසූ බව අපට [අබු ඉෂාක්] අපට [අබු ඉසාක්] අපට [අබු ඉසාක්] අපට [සයිද් බින් අර්කාම්] මෙසේ පවසනු ඇසූ බව අපට [අබු බකර් බින් අබු සයිබා] අපට [අබු ඉෂාක්] අපට [අබු ඉසාක්] අපට [අබු ඉෂාක්] අපට [අනුවකට], අපි නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සමඟ දිගු ගමනක යෙදුනෙමු, එහිදී අපගේ සහචරයින් බොහෝ දෙනෙක් දුෂ්කරතාවන්ට මුහුණ දුන්හ. එවිට අබ්දුල්ලා බින් උබේ තම මිතුරන්ට මෙසේ පැවසීය: 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාගෙන් ඉවත් වන පරිදි අල්ලාහ්ගේ දූතයා පැත්තේ සිටින අයට මුදල් නොදෙන්න'. සුහයිර් පැවසීය; 'හවුලිහි' යන වචනය - ලාම් අකුරේ කස්රා සමඟ - වඩාත්ම නිවැරදි කියවීමයි. අබ්දුල්ලා බින් උබේ පැවසීය; 'ඇත්ත වශයෙන්ම, අපි මදීනාවට ආපසු ගියහොත්, ශක්තිමත් ජනතාවට දුර්වල ජනතාව පලවා හැරීමට හැකි වනු ඇත'. -ප්‍රශ්න. අල් මුනාෆිකුන් -63-: 8-. සයිද් බින් අර්කාම් පැවසීය; 'පසුව මම අබ්දුල්ලාහ් බින් උබේ තමාට පැවසූ දේ ගැන පැවසීමට මුහම්මද් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් වෙත ගියෙමි. එවිට රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් ඔහුගෙන් ප්‍රශ්න කිරීම සඳහා අබ්දුල්ලාහ් බින් උබේ වෙත කෙනෙකු යැවීය. කෙසේ වෙතත්, අබ්දුල්ලාහ් බින් උබේ දිවුරුම් දුන්නේ තමා කිසි විටෙකත් එවැනි දෙයක් නොකියූ බවයි! ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'සයිද් රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ට බොරු කීවේය'. සයිඩ් බින් අර්කාම් පැවසීය; 'ඇත්ත වශයෙන්ම, කුහකයන්ගේ වචන මගේ හදවත කෝපයට පත් කළේය, අල්ලාහ් සුභානාහු ව තාලා මගේ ආකල්පය සාධාරණීකරණය කරන පදයක් හෙළි කරන තෙක්: 'කුහකයින් ඔබ වෙත පැමිණියහොත්... -ප්‍රශ්න. අල් මුනාෆික්වුන් -63-: 1-'. සයිඩ් බින් අර්කාම් පැවසීය; 'එවිට රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් ඔවුන්ව, කුහකයින්ට, අල්ලාහ්ගෙන් සමාව අයැදීමට කැඳවූ නමුත් ඔවුන් ඒ වෙනුවට අහක බලා සිටියහ'. අල්ලාහ් සුභානාහු ව තාලා මෙසේ පැවසීය: 'කුහකයින් නැඹුරු වූ ලී වැනිය...' -අල් මුනාෆිකුන් -63-: 4-. සයිද් බින් අර්කාම් මෙසේ පැවසීය; 'ඔවුන් සැබවින්ම ආකර්ශනීය පෙනුමක් ඇති අයයි'.

තහවුරු කරන හදීස් (5)

හදීස්

Imam Muslim : 4977

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَأَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ وَاللَّفْظُ لِابْنِ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ ابْنُ عَبْدَةَ أَخْبَرَنَا و قَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَمْرٍو أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرًا يَقُولُا أَتَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبْرَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُبَيٍّ فَأَخْرَجَهُ مِنْ قَبْرِهِ فَوَضَعَهُ عَلَى رُكْبَتَيْهِ وَنَفَثَ عَلَيْهِ مِنْ رِيقِهِ وَأَلْبَسَهُ قَمِيصَهُ فَاللَّهُ أَعْلَمُ حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ يُوسُفَ الْأَزْدِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ قَالَ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُا جَاءَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُبَيٍّ بَعْدَ مَا أُدْخِلَ حُفْرَتَهُ فَذَكَرَ بِمِثْلِ حَدِيثِ سُفْيَانَ

[අබු බකර් බින් අබු සයිබා] සහ [සුහයිර් බින් හාර්බ්] සහ [අහ්මද් බින් අබ්දා අද් දබ්බි] අපට පවසා ඇත - මෙම ලෆද් ඉබ්නු අබු සයිබාට අයත් බව - ඉබ්නු අබ්දා පැවසීය; අපට පවසා ඇත, සහ තවත් අයෙකු පැවසීය; [අම්රු] ගෙන් [සුෆ්යාන් බින් උයෙයිනා] අපට පවසා ඇත්තේ [ජබීර්] පවසන බව ඔහු අසා ඇති බවයි; නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් අබ්දුල්ලා බින් උබෙයිගේ සොහොනට ගොස්, ඔහුව සොහොනට දැමූ පසු, ඔහුව පිටතට ගැනීමට අණ කර, ඔහුව දණ ගසා, පසුව ඔහු මත කෙළ ස්වල්පයක් පිඹ ඔහුගේ ඇඳුම් ඇඳගත්තේය. වල්ලාහු අලාම්. [අහ්මද් බින් යූසුෆ් අල් අස්ඩි] අපට පවසා ඇත [අබ්දුර්රාසාක්] අපට පවසා ඇත [ඉබ්නු ජුරයිජ්] මට [අම්රු බින් දිනාර්] මට පැවසූ බව ඔහු පැවසීය; [ජබීර් බින් අබ්දුල්ලාහ්] පවසන බව මට ඇසුණි; අබ්දුල්ලාහ් බින් උබෙයි භූමදාන කිරීමෙන් පසු නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් ඔහුගේ සොහොන නැරඹීමට ගියහ. - සුෆියාන්ගේ හදීසයේ සඳහන් පරිදි.

හදීස්

Imam Muslim : 4978

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ لَمَّا تُوُفِّيَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَيٍّ ابْنُ سَلُولَ جَاءَ ابْنُهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلَهُ أَنْ يُعْطِيَهُ قَمِيصَهُ يُكَفِّنُ فِيهِ أَبَاهُ فَأَعْطَاهُ ثُمَّ سَأَلَهُ أَنْ يُصَلِّيَ عَلَيْهِ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِيُصَلِّيَ عَلَيْهِ فَقَامَ عُمَرُ فَأَخَذَ بِثَوْبِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَتُصَلِّي عَلَيْهِ وَقَدْ نَهَاكَ اللَّهُ أَنْ تُصَلِّيَ عَلَيْهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّمَا خَيَّرَنِي اللَّهُ فَقَالَ { اسْتَغْفِرْ لَهُمْ أَوْ لَا تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ إِنْ تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ سَبْعِينَ مَرَّةً } وَسَأَزِيدُهُ عَلَى سَبْعِينَ قَالَ إِنَّهُ مُنَافِقٌ فَصَلَّى عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { وَلَا تُصَلِّ عَلَى أَحَدٍ مِنْهُمْ مَاتَ أَبَدًا وَلَا تَقُمْ عَلَى قَبْرِهِ } حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَعُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ قَالَا حَدَّثَنَا يَحْيَى وَهُوَ الْقَطَّانُ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ وَزَادَ قَالَ فَتَرَكَ الصَّلَاةَ عَلَيْهِمْ

[අබු බකර් බින් අබු සයිබා] අපට [අබු උසාමා] [නෆි] ගෙන් [ඉබ්නු උමර්] ගෙන් [උබයිදුල්ලාහ් බින් උමර්] අපට මෙසේ පැවසූ බව අපට [අබු බකර් බින් අබු සයිබා] අපට පවසා ඇත: 'අබ්දුල්ලාහ් බින් උබේ බින් සලුල් මිය ගිය විට, ඔහුගේ පුත් අබ්දුල්ලාහ් බින් අබ්දුල්ලා බින් උබේ, තම පියාගේ ආවරණය සඳහා තම සළුව ඉල්ලා රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් වෙත පැමිණියේය. නබිතුමා තම පුතාගේ ඉල්ලීම ඉටු කළේය. ඉන්පසු නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් තම පියාගේ දේහයට මැදිහත් වන ලෙසද ඉල්ලා සිටියේය. ඔහු දේහය යාඥා කිරීමට නැගී සිටි විට, උමර් - බින් කත්තාබ් - හදිසියේම තම ඇඳුම් ඇදගෙන මෙසේ පැවසීය: 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි! ඔබ ඔහු වෙනුවෙන් යාඥා කරනවාද? අල්ලාහ් ඔබට එය දැල්වීම තහනම් කර නැද්ද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'මට අල්ලාහ් සුභානාහු ව තාලා විසින් යාච්ඤා කිරීම හෝ නොකිරීම අතර තේරීමක් පමණක් ලබා දී ඇත'. ඉන්පසු ඔහු "ඔබ ඔවුන් වෙනුවෙන් සමාව ඉල්ලනවාද නැද්ද යන්න - එයම වේ-; ඔබ ඔවුන් වෙනුවෙන් හැත්තෑ වතාවක් සමාව ඉල්ලුවත්..." යන වාක්‍යය කියෙව්වා. -QS. තව්බාහි -9-: 80-. මම හැත්තෑ වතාවක් ඉක්මවා යන්නෙමි" යන වාක්‍යය ඉක්මවා යන්නෙමි. උමර් මෙසේ පැවසීය; "නමුත් ඔහු කුහකයෙකි!" නමුත් අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ තවමත් එය යාච්ඤා කළහ. එවිට අල්ලාහ් තආලා මෙම වාක්‍යය හෙළි කළහ: "මිය යන අයගෙන් කෙනෙකුගේ ශරීරය වෙනුවෙන් කිසි විටෙකත් යාච්ඤා නොකරන්න, ඔහුගේ සොහොන අසල ඔබ නොසිටින්න..." යන වාක්‍යය හෙළි කළේය. -QS. තව්බාහි -9-: 84-. ඔවුන් දෙදෙනාම [මුහම්මද් බින් අල් මුට්සන්නා] සහ ['උබයිදුල්ලා බින් සයිද්] අපට පැවසූහ; ['උබයිදුල්ලාහ්] වෙතින් [යාහ්යා අල් කත්තාන්] මෙම සනද් සමඟ සමාන හදීස් එකතු කිරීම් සමඟ අපට විස්තර කළේය; පසුව ඔහු කුහකයින් සඳහා යාච්ඤාව අත්හැරියේය.

තහවුරු කරන හදීස් (7)

හදීස්

Imam Muslim : 4979

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُمَرَ الْمَكِّيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ أَبِي مَعْمَرٍ عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ قَالَ اجْتَمَعَ عِنْدَ الْبَيْتِ ثَلَاثَةُ نَفَرٍ قُرَشِيَّانِ وَثَقَفِيٌّ أَوْ ثَقَفِيَّانِ وَقُرَشِيٌّ قَلِيلٌ فِقْهُ قُلُوبِهِمْ كَثِيرٌ شَحْمُ بُطُونِهِمْ فَقَالَ أَحَدُهُمْ أَتُرَوْنَ اللَّهَ يَسْمَعُ مَا نَقُولُ وَقَالَ الْآخَرُ يَسْمَعُ إِنْ جَهَرْنَا وَلَا يَسْمَعُ إِنْ أَخْفَيْنَا وَقَالَ الْآخَرُ إِنْ كَانَ يَسْمَعُ إِذَا جَهَرْنَا فَهُوَ يَسْمَعُ إِذَا أَخْفَيْنَا فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { وَمَا كُنْتُمْ تَسْتَتِرُونَ أَنْ يَشْهَدَ عَلَيْكُمْ سَمْعُكُمْ وَلَا أَبْصَارُكُمْ وَلَا جُلُودُكُمْ } الْآيَةَ و حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ خَلَّادٍ الْبَاهِلِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى يَعْنِي ابْنَ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ وَهْبِ بْنِ رَبِيعَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ح و قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى حَدَّثَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنِي مَنْصُورٌ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ أَبِي مَعْمَرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بِنَحْوِهِ

[මුහම්මද් බින් අබු 'උමර් අල් මක්කි] අපට [සුෆ්යාන්] [මන්සූර්] [මුජාහිද්] [අබු මාමර්] [ඉබ්නු මස්'උද්] වෙතින් විස්තර කළේය. ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'කাবා අසල මිනිසුන් තිදෙනෙක් රැස්ව සිටියහ, ඔවුන්ගෙන් දෙදෙනෙක් කුරෙයිෂ් ගෝත්‍රයෙන් සහ එක් අයෙක් තකාෆි ගෝත්‍රයෙන් හෝ අනෙක් අතට. තිදෙනාම නූගත් නමුත් ඔවුන් තරබාරු විය. ඔවුන්ගෙන් එක් අයෙක් තම මිතුරාගෙන් මෙසේ ඇසීය: 'අල්ලාහ් අප පවසන දේට සවන් දෙන බව ඔබ දන්නවාද?' අනෙකා පිළිතුරු දුන්නේය: 'අපි හයියෙන් කතා කරන විට ඔහු සවන් දෙයි, අපි මෘදු ලෙස කතා කරන විට ඔහුට සවන් නොදේ'. තුන්වැන්නා මෙසේ පැවසීය: 'අපි හයියෙන් කතා කරන විට ඔහු සවන් දෙන්නේ නම්, අපි මෘදු ලෙස කතා කරන විට ඔහු නිසැකවම සවන් දෙයි'. එවිට අල්ලාහ් අස්සා ව ජල්ලා මෙම පදය හෙළි කළේය: 'ඔබේ ශ්‍රවණය, ඔබේ පෙනීම සහ ඔබේ සම පිළිබඳ සාක්ෂියෙන් ඔබට සැඟවිය නොහැක...' -QS. ෆුෂිලාත් -41-: 22-. තවද [අබු බකර් බින් කල්ලාද් අල් බහිලි] මට [යාහ්යා බින් සයිද්] අපට [සුෆ්යාන්] [උමාරා බින් උමයිර්] [වහ්බ් බින් රබියා] [අබ්දුල්ලා] වෙතින් [සුලෙයිමාන්] මට පැවසූ බව මට දන්වා ඇත. එසේම එය වෙනත් මාර්ගයකින් වාර්තා කර ඇති අතර ඔහු මෙසේ පැවසීය; [යාහ්යා] අපට [මුජාහිඩ්] [අබු මාමර්] [අබ්දුල්ලා] වෙතින් [මන්සූර්] මට සමාන හදීසයක් සමඟ පැවසූ බව අපට දන්වා ඇත.

තහවුරු කරන හදීස් (2)

හදීස්

Imam Muslim : 4980

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَدِيٍّ وَهُوَ ابْنُ ثَابِتٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ يَزِيدَ يُحَدِّثُ عَنْ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ إِلَى أُحُدٍ فَرَجَعَ نَاسٌ مِمَّنْ كَانَ مَعَهُ فَكَانَ أَصْحَابُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيهِمْ فِرْقَتَيْنِ قَالَ بَعْضُهُمْ نَقْتُلُهُمْ وَقَالَ بَعْضُهُمْ لَا فَنَزَلَتْ { فَمَا لَكُمْ فِي الْمُنَافِقِينَ فِئَتَيْنِ } و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ ح و حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ نَافِعٍ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ كِلَاهُمَا عَنْ شُعْبَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ

['උබයිදුල්ලාහ් බින් මුආද්ස් අල් අන්බාරි] අපට [මගේ පියා] [සියුබා] [ආදි බින් තාබිත්] ගෙන් අපට පැවසූ බව අපට පවසා ඇත; ['අබ්දුල්ලාහ් බින් යාසිද්] [සයිද් බින් තාබිත්] ගෙන් මට ඇසුණා, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් උහුද් යුධ පිටියට පිටත් වූ විට, ඔහු සමඟ පිටත්ව ගිය සමහර අය අතරමග ආපසු පැමිණි බව. මේ නිසා, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ සහචරයින් ඔවුන් සම්බන්ධයෙන් මතභේද ඇති කර කණ්ඩායම් දෙකක් බවට පත් විය: සමහරු ඔවුන් සටන් කළ යුතු යැයි පැවසූ අතර සමහරු ඔවුන් සටන් නොකළ යුතු යැයි පැවසූහ. ඒ නිසා, 'කුහකයින්ට මුහුණ දීමේදී ඔබ කණ්ඩායම් දෙකකට බෙදී සිටින්නේ ඇයි...' යන වාක්‍යය පහළ විය. අන් නිසාසා -4-: 88-. තවද [සුහයිර් බින් හාර්බ්] අපට [යාහ්යා බින් සයිද්] මෙසේ පැවසූ බව මට දන්වා ඇති අතර, එය වෙනත් මාර්ගයකින් විස්තර කර ඇති අතර, [අබු බකර් බින් නෆි] මෙම සනද් හරහා [සියුබා] සිට සමාන හදීසයක් සමඟ [ගුන්දාර්] අපට පවසා ඇති බව මට දන්වා ඇත.

තහවුරු කරන හදීස් (3)