Shiga Musulunci, danna nan
Islam Al-Haq: Qur'ani da Hadisi
(Musulunci na Gaskiya)
Free Download / Sauke kyauta

Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadisi

Hadisi

Imam Muslim : 4961

و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ الْمُقَدَّمِيُّ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ عَنْ هِشَامٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ أَسْمَاءَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ لَا شَيْءَ أَغْيَرُ مِنْ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ

Kuma ya gaya mana (Muhammad bin Abu Bakr Al Muqaddami) ya gaya mana (Bisyr bin Al Mufadhdhal) daga (Hisyam) daga Yahya bin Abu Katsir daga [Abu Salamah] daga Urwah daga [Asma'] daga Annabi Sallallahu Alaihi Wasallama ya ce: "Babu wani abu da ya fi Allah kishi."

Hadisi

Imam Muslim : 4962

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ الْعَلَاءِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْمُؤْمِنُ يَغَارُ وَاللَّهُ أَشَدُّ غَيْرًا و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ الْعَلَاءَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ

Qutaiba bin Sa'id ya ba mu labari daga Al 'Ala daga mahaifinsa daga Abu Hurairah cewa Manzon Allah (tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi) ya ce: "Mumini yana da kishi, kuma Allah ya fi kishi." Kuma Muhammad bin Al Mutsanna ya ba mu labari daga Shu'bah ya ce; Na ji Al 'Ala da wannan sarkakiyar wasiƙa.

Hadisi

Imam Muslim : 4963

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَأَبُو كَامِلٍ فُضَيْلُ بْنُ حُسَيْنٍ الْجَحْدَرِيُّ كِلَاهُمَا عَنْ يَزِيدَ بْنِ زُرَيْعٍ وَاللَّفْظُ لِأَبِي كَامِلٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ حَدَّثَنَا التَّيْمِيُّ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ أَنَّ رَجُلًا أَصَابَ مِنْ امْرَأَةٍ قُبْلَةً فَأَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ ذَلِكَ لَهُ قَالَ فَنَزَلَتْ { أَقِمْ الصَّلَاةَ طَرَفَيْ النَّهَارِ وَزُلَفًا مِنْ اللَّيْلِ إِنَّ الْحَسَنَاتِ يُذْهِبْنَ السَّيِّئَاتِ ذَلِكَ ذِكْرَى لِلذَّاكِرِينَ } قَالَ فَقَالَ الرَّجُلُ أَلِيَ هَذِهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ لِمَنْ عَمِلَ بِهَا مِنْ أُمَّتِي حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ عَنْ أَبِيهِ حَدَّثَنَا أَبُو عُثْمَانَ عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ أَنَّ رَجُلًا أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ أَنَّهُ أَصَابَ مِنْ امْرَأَةٍ إِمَّا قُبْلَةً أَوْ مَسًّا بِيَدٍ أَوْ شَيْئًا كَأَنَّهُ يَسْأَلُ عَنْ كَفَّارَتِهَا قَالَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ثُمَّ ذَكَرَ بِمِثْلِ حَدِيثِ يَزِيدَ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ سُلَيْمَانَ التَّيْمِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ قَالَ أَصَابَ رَجُلٌ مِنْ امْرَأَةٍ شَيْئًا دُونَ الْفَاحِشَةِ فَأَتَى عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ فَعَظَّمَ عَلَيْهِ ثُمَّ أَتَى أَبَا بَكْرٍ فَعَظَّمَ عَلَيْهِ ثُمَّ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ بِمِثْلِ حَدِيثِ يَزِيدَ وَالْمُعْتَمِرِ

An gaya mana [Qutaibah bin Sa'id] da [Abu Kamil Fudhail bin Husain Al Jahdari] duka daga [Yazid bin Zurai'] - kuma wannan lafadh na Abu Kamil ne -; Yazid ya gaya mana [A Taimi] daga [Abu 'Uthman] daga [Abdullah bin Mas'ud] cewa wani mutum ya taɓa sumbatar wata mace, sannan ya je wurin Annabi sallallahu alaihi wasallam ya ba da labarinsa ga Annabi sallallahu alaihi wasallam. Sai ayar ta sauka: "Kuma ku tsayar da sallah a gefunan yini biyu (safe da yamma) da kuma farkon dare. Hakika, ayyukan alheri suna goge munanan ayyuka. Wannan gargaɗi ne ga waɗanda ke tunawa." (QS Hud; 114). Abdullah ya ce; mutumin ya tambaya; "Ya Manzon Allah, wannan ayar tawa ce?" Ya amsa: "Ayar ta mutanen da suke yin ta ne daga al'ummata." An gaya mana [Muhammad bin Abdul A'ala] ya gaya mana [Mu'tamir] daga [mahaifinsa] ya gaya mana [Abu 'Uthman] daga [Ibn Mas'ud] cewa wani mutum ya haɗu da Annabi sallallahu alaihi wasallam ya gaya masa cewa ya taɓa wata mace, ko dai ta hanyar sumba ko taɓa hannu, kamar dai ya tambayi Annabi sallallahu alaihi wasallam game da kafara (magoginta). Ibn Mas'ud ya ce; sai ayar ta sauko - kamar yadda yake a cikin Hadisin Yazid. Ya gaya mana [Uthman bin Abu Syaibah] ya gaya mana [Jarir] daga [Sulaiman At Taimi] da wannan sanad, ya ce; 'Wani mutum ya taɓa aikata ƙaramin zunubi ga wata mace, sai ya haɗu da Umar bin Khaththab, sai Umar ya yi tunanin ya aikata babban zunubi. Sai ya haɗu da Abubakar, ya yi zaton ya aikata babban zunubi. Sai ya zo wurin Annabi sallallahu alaihi wasallam - sannan mai ba da labari ya ambaci Hadisin Yazid da Mu'tamir.

Hadisi

Imam Muslim : 4964

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَاللَّفْظُ لِيَحْيَى قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا و قَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ وَالْأَسْوَدِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي عَالَجْتُ امْرَأَةً فِي أَقْصَى الْمَدِينَةِ وَإِنِّي أَصَبْتُ مِنْهَا مَا دُونَ أَنْ أَمَسَّهَا فَأَنَا هَذَا فَاقْضِ فِيَّ مَا شِئْتَ فَقَالَ لَهُ عُمَرُ لَقَدْ سَتَرَكَ اللَّهُ لَوْ سَتَرْتَ نَفْسَكَ قَالَ فَلَمْ يَرُدَّ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْئًا فَقَامَ الرَّجُلُ فَانْطَلَقَ فَأَتْبَعَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلًا دَعَاهُ وَتَلَا عَلَيْهِ هَذِهِ الْآيَةَ { أَقِمْ الصَّلَاةَ طَرَفَيْ النَّهَارِ وَزُلَفًا مِنْ اللَّيْلِ إِنَّ الْحَسَنَاتِ يُذْهِبْنَ السَّيِّئَاتِ ذَلِكَ ذِكْرَى لِلذَّاكِرِينَ } فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ الْقَوْمِ يَا نَبِيَّ اللَّهِ هَذَا لَهُ خَاصَّةً قَالَ بَلْ لِلنَّاسِ كَافَّةً حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ الْحَكَمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْعِجْلِيُّ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ قَالَ سَمِعْتُ إِبْرَاهِيمَ يُحَدِّثُ عَنْ خَالِهِ الْأَسْوَدِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَعْنَى حَدِيثِ أَبِي الْأَحْوَصِ وَقَالَ فِي حَدِيثِهِ فَقَالَ مُعَاذٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا لِهَذَا خَاصَّةً أَوْ لَنَا عَامَّةً قَالَ بَلْ لَكُمْ عَامَّةً

Ya gaya mana [Yahya bin Yahya] da [Qutaibah bin Sa'id] da [Abubakar bin Abu Syaibah] - kuma wannan lafadh na Yahya ne - Yahya ya ce; ya gaya mana, wasu kuma suna cewa; ya gaya mana [Abul Ahwash] daga [Simak] daga [Ibrahim] daga [Alqamah] da [Al Aswad] daga [Abdullah] ya ce; daga Abdullah, ya ce; "Wani mutum ya zo wurin Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam sai ya ce: 'Ya Rasulullah! Na yi zunubi, domin na yi jayayya da wata mace a gefen Madina. Na aikata zunubi da ita banda yin jima'i. Don haka a hukunta ni da duk abin da kake so. Sai Umar bin Khaththab ya ce masa: 'Da ka ɓoye sirrinka, da Allah ya ɓoye kuskurenka.' Abdullah ya ce; 'Annabi sallallahu alaihi wasallam bai musanta maganar Umar ko kaɗan ba.' Sai mutumin ya tashi ya tafi. Sai Annabi sallallahu alaihi wasallam ya umarci wani ya bi shi ya kira shi. Sai ya karanta masa wannan ayar: 'Kuma ka yi sallah a ƙarshen yini (safe da yamma) da kuma farkon dare. Hakika, dukkan ayyukan alheri suna goge dukkan munanan ayyuka. Wannan gargaɗi ne ga waɗanda ke tunawa.' (QS: Hud: 114). Don haka ka tambayi wani daga cikin mutanen da ke wurin; 'Ya Annabi! Shin ayar ta musamman aka yi ta ne da ita?' Annabi sallallahu alaihi wasallam ya amsa: 'Har ma ga dukkan mutane.' Ya gaya mana [Muhammad bin Al Mutsanna] ya gaya mana [Abu An Nu'uman Al Hakim bin Abdullah Al Ijli] ya gaya mana [Syu'bah] daga [Simak bin Harb] ya ce; Na ji [Ibrahim] yana ba da labari daga kawunsa [Al Aswad] daga [Abdullah] daga Annabi sallallahu alaihi wasallam wanda ke nufin hadisin Abul Ahwash da ya faɗa a cikin Hadisinsa; Mu'adz ya ce; Ya Manzon Allah, shin wannan ayar ta musamman ce ga wannan mutumin ko kuma ga dukanmu? Ya amsa: 'Har ma ga dukkanku.'

Hadisi

Imam Muslim : 4965

حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَاصِمٍ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَصَبْتُ حَدًّا فَأَقِمْهُ عَلَيَّ قَالَ وَحَضَرَتْ الصَّلَاةُ فَصَلَّى مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا قَضَى الصَّلَاةَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أَصَبْتُ حَدًّا فَأَقِمْ فِيَّ كِتَابَ اللَّهِ قَالَ هَلْ حَضَرْتَ الصَّلَاةَ مَعَنَا قَالَ نَعَمْ قَالَ قَدْ غُفِرَ لَكَ

Ya gaya mana [Al Hasan bin Ali Al Hulwani] ya gaya mana ['Amr bin 'Ashim] ya gaya mana [Hammam] daga [Ishaq bin Abdullah bin Abu Talha] daga [Anas] ya ce: "Wani mutum ya zo wurin Annabi Sallallahu Alaihi Wasallama ya ce: 'Eh, Manzon Allah! Na karya doka a kaina (ka hukunta ni)!' Annabi Sallallahu Alaihi Wasallama ya tambaya: 'Ka yi sallah tare da mu?' ya amsa; 'Eh!'

Hadisi

Imam Muslim : 4966

حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَاللَّفْظُ لِزُهَيْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنَا شَدَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو أُمَامَةَ قَالَ بَيْنَمَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْجِدِ وَنَحْنُ قُعُودٌ مَعَهُ إِذْ جَاءَ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أَصَبْتُ حَدًّا فَأَقِمْهُ عَلَيَّ فَسَكَتَ عَنْهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ أَعَادَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أَصَبْتُ حَدًّا فَأَقِمْهُ عَلَيَّ فَسَكَتَ عَنْهُ وَأُقِيمَتْ الصَّلَاةُ فَلَمَّا انْصَرَفَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو أُمَامَةَ فَاتَّبَعَ الرَّجُلُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ انْصَرَفَ وَاتَّبَعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْظُرُ مَا يَرُدُّ عَلَى الرَّجُلِ فَلَحِقَ الرَّجُلُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أَصَبْتُ حَدًّا فَأَقِمْهُ عَلَيَّ قَالَ أَبُو أُمَامَةَ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرَأَيْتَ حِينَ خَرَجْتَ مِنْ بَيْتِكَ أَلَيْسَ قَدْ تَوَضَّأْتَ فَأَحْسَنْتَ الْوُضُوءَ قَالَ بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ ثُمَّ شَهِدْتَ الصَّلَاةَ مَعَنَا فَقَالَ نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِنَّ اللَّهَ قَدْ غَفَرَ لَكَ حَدَّكَ أَوْ قَالَ ذَنْبَكَ

Ya gaya mana [Nashr bin 'Ali Al Jahdhami] da [Zuhair bin Harb] - kuma wannan lafadh na Zuhair ne - duk suka ce; ya gaya mana [Umar bin Yunus] ya gaya mana [Ikrimah bin Ammar] ya gaya mana [Saddad] ya gaya mana [Abu Umamah] ya ce; "Lokacin da Manzon Allah (SAW) yana cikin masallaci, yayin da muke zaune muna hira da shi, ba zato ba tsammani wani mutum ya zo ya ce: 'Ya Rasulullah, na yi zunubi. Don haka, ka hukunta ni!' Amma Annabi Muhammad (SAW) ya yi shiru. Ba da daɗewa ba, aka yi sallar jam'i. Abu Umamah ya ce: 'Lokacin da Annabi Muhammadu (SAW) ya dawo gida, mutumin ya bi shi don ya gano amsar mutumin. Annabi Muhammadu (SAW) ya amsa tambayar mutumin: 'Shin ka san lokacin da ka fita daga gida, ba ka yi alwala yadda ya kamata ba?' Mutumin ya amsa: 'Eh, ya Manzon Allah.' Sai Annabi Muhammadu (tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi) ya ci gaba da faɗinsa: 'Bayan haka, shin ba ka shiga cikin sallar jam'i tare da mu ba?' Mutumin ya amsa: 'Eh, ya Manzon Allah.' Sai Annabi Muhammadu (tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi) ya ce: 'Hakika, Allah ya gafarta maka azabarka, ko kuma ya ce, zunubanka.'"

Hadisi

Imam Muslim : 4967

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِي الصِّدِّيقِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ كَانَ فِيمَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ رَجُلٌ قَتَلَ تِسْعَةً وَتِسْعِينَ نَفْسًا فَسَأَلَ عَنْ أَعْلَمِ أَهْلِ الْأَرْضِ فَدُلَّ عَلَى رَاهِبٍ فَأَتَاهُ فَقَالَ إِنَّهُ قَتَلَ تِسْعَةً وَتِسْعِينَ نَفْسًا فَهَلْ لَهُ مِنْ تَوْبَةٍ فَقَالَ لَا فَقَتَلَهُ فَكَمَّلَ بِهِ مِائَةً ثُمَّ سَأَلَ عَنْ أَعْلَمِ أَهْلِ الْأَرْضِ فَدُلَّ عَلَى رَجُلٍ عَالِمٍ فَقَالَ إِنَّهُ قَتَلَ مِائَةَ نَفْسٍ فَهَلْ لَهُ مِنْ تَوْبَةٍ فَقَالَ نَعَمْ وَمَنْ يَحُولُ بَيْنَهُ وَبَيْنَ التَّوْبَةِ انْطَلِقْ إِلَى أَرْضِ كَذَا وَكَذَا فَإِنَّ بِهَا أُنَاسًا يَعْبُدُونَ اللَّهَ فَاعْبُدْ اللَّهَ مَعَهُمْ وَلَا تَرْجِعْ إِلَى أَرْضِكَ فَإِنَّهَا أَرْضُ سَوْءٍ فَانْطَلَقَ حَتَّى إِذَا نَصَفَ الطَّرِيقَ أَتَاهُ الْمَوْتُ فَاخْتَصَمَتْ فِيهِ مَلَائِكَةُ الرَّحْمَةِ وَمَلَائِكَةُ الْعَذَابِ فَقَالَتْ مَلَائِكَةُ الرَّحْمَةِ جَاءَ تَائِبًا مُقْبِلًا بِقَلْبِهِ إِلَى اللَّهِ وَقَالَتْ مَلَائِكَةُ الْعَذَابِ إِنَّهُ لَمْ يَعْمَلْ خَيْرًا قَطُّ فَأَتَاهُمْ مَلَكٌ فِي صُورَةِ آدَمِيٍّ فَجَعَلُوهُ بَيْنَهُمْ فَقَالَ قِيسُوا مَا بَيْنَ الْأَرْضَيْنِ فَإِلَى أَيَّتِهِمَا كَانَ أَدْنَى فَهُوَ لَهُ فَقَاسُوهُ فَوَجَدُوهُ أَدْنَى إِلَى الْأَرْضِ الَّتِي أَرَادَ فَقَبَضَتْهُ مَلَائِكَةُ الرَّحْمَةِ قَالَ قَتَادَةُ فَقَالَ الْحَسَنُ ذُكِرَ لَنَا أَنَّهُ لَمَّا أَتَاهُ الْمَوْتُ نَأَى بِصَدْرِهِ

[Muhammad bin Al Mutsanna] da [Muhammad bin Basysyar] sun gaya mana - kuma wannan lafadh na Ibnul Mutsanna ne - dukansu sun ce; ya gaya mana [Mu'adz bin Hisham] ya gaya min [mahaifina] daga [Qatadah] daga [Abu Ash Shiddiq] daga [Abu Sa'id Al Khudri] cewa Annabi sallallahu alaihi wasallam ya ce: "A zamanin da akwai wani mutum da ya kashe mutane casa'in da tara. Sai mutumin ya nemi wani mutum mai addini wanda yake da ilimi mai yawa. Sai suka nuna masa wani mutum mai addini sai nan take ya je wurinsa. Sai ya shaida wa malamin cewa ya kashe mutane casa'in da tara kuma za a karɓi tubansa? A ƙarshe, mutumin nan da nan ya kashe malamin har zuwa yanzu ya kashe mutane ɗari. Sai mutumin ya nemi wani wanda ya fi shi ilimi. Sai aka nuna masa wani malami wanda yake da ilimi mai yawa. Sai mutumin mai addini ya ce: 'Na kashe mutane ɗari kuma za a karɓi tubata?' Mutumin mai addini ya amsa; 'Eh. Babu wani shamaki tsakanin tubanka da kai. Je zuwa wani yanki, domin akwai mutane da yawa da ke bauta wa Allah Subhanahu Wa Ta'ala. Bayan haka, bauta wa Allah tare da su kuma kada ku koma ga Allah. yankin, domin yankinku mummunan muhalli ne.' Sai mutumin ya tafi yankin da aka nuna masa. A kan hanyarsa ta zuwa wurin mutumin ya mutu. Sai mala'ikun Rahama da Azab suka yi jayayya da juna. Mala'ikan Rahama ya ce; 'Wannan mutumin ya yi niyyar zuwa wani yanki don ya tuba ya bauta wa Allah da dukkan zuciyarsa.' Mala'ikan Lahira ya yi jayayya; 'Amma, shin bai yi wani alheri ba ko kaɗan.' A ƙarshe, wani mala'ika a siffar ɗan adam ya zo ya haɗu da mala'iku biyu da ke jayayya. Sai suka roƙi mala'ikan a siffar ɗan adam ya yanke shawara ta hanya mafi kyau. Mutumin ya ce; 'A auna nisan da ya fi kusa da wannan mamacin daga inda ya tafi zuwa inda ya nufa. Duk wanda ya fi kusa, wannan ne zai yanke shawara.' Ya bayyana cewa daga sakamakon ma'auninsu an tabbatar da cewa mutumin ya mutu kusa da inda ya nufa. Don haka mutumin yana hannun mala'ikan Rahama.' Qatadah ya ce; 'Al Hasan ya ce; 'Wani ya gaya mana cewa mutumin ya mutu yana faɗuwa da fuska ƙasa.'

Hadisi

Imam Muslim : 4968

حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا الصِّدِّيقِ النَّاجِيَّ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ رَجُلًا قَتَلَ تِسْعَةً وَتِسْعِينَ نَفْسًا فَجَعَلَ يَسْأَلُ هَلْ لَهُ مِنْ تَوْبَةٍ فَأَتَى رَاهِبًا فَسَأَلَهُ فَقَالَ لَيْسَتْ لَكَ تَوْبَةٌ فَقَتَلَ الرَّاهِبَ ثُمَّ جَعَلَ يَسْأَلُ ثُمَّ خَرَجَ مِنْ قَرْيَةٍ إِلَى قَرْيَةٍ فِيهَا قَوْمٌ صَالِحُونَ فَلَمَّا كَانَ فِي بَعْضِ الطَّرِيقِ أَدْرَكَهُ الْمَوْتُ فَنَأَى بِصَدْرِهِ ثُمَّ مَاتَ فَاخْتَصَمَتْ فِيهِ مَلَائِكَةُ الرَّحْمَةِ وَمَلَائِكَةُ الْعَذَابِ فَكَانَ إِلَى الْقَرْيَةِ الصَّالِحَةِ أَقْرَبَ مِنْهَا بِشِبْرٍ فَجُعِلَ مِنْ أَهْلِهَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَ حَدِيثِ مُعَاذِ بْنِ مُعَاذٍ وَزَادَ فِيهِ فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَى هَذِهِ أَنْ تَبَاعَدِي وَإِلَى هَذِهِ أَنْ تَقَرَّبِي

Ya gaya min [Ubaidullah bin Mu'adz Al 'Anbari] ya gaya mana [mahaifina] ya gaya mana [Syu'bah] daga [Qatadah] cewa ya ji [Abu Ash Shiddiq An Naji] daga [Abu Sa'id Al Khudri] daga Annabi sallallahu alaihi wasallam cewa akwai wani mutum da ya kashe mutane casa'in da tara, sai ya tambaye shi ko akwai wata kofar tuba a gare shi? Sai ya haɗu da wani malamin addini ya tambaye shi. Ya amsa da cewa; 'Babu kofar tuba a gare ka.' Sai ya kashe malamin addini. Sai ya ci gaba da tambaya, har sai da ya bar ƙauyensa zuwa wani ƙauye inda akwai mutanen kirki. Amma yayin da yake tsakiyar tafiya, mutuwa ta riske shi. Ya mutu a cikin mawuyacin hali. "Sai Mala'ikan Rahama da Mala'ikan Azaba suka yi gasa da juna, bayan sun auna nisan tafiyarsa, sai ya zama cewa ya fi kusa da ƙauyen kirki, don haka aka sanya shi a matsayin mazaunin wannan ƙauyen. Ya gaya mana [Muhammad bin Basysyar] ya gaya mana [Ibn Abu 'Adi] Ya gaya mana [Syu'bah] daga [Qatadah] da wannan sanad kamar hadisin Mu'adz bin Mu'adz wanda akwai ƙari a ciki; 'Don haka Allah ya yi wahayi zuwa ga wannan ƙauyen da ya nisanci nesa yayin da aka umarce shi da ya kusanci ɗayan ƙauyen.'

Hadisi

Imam Muslim : 4969

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ يَحْيَى عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا كَانَ يَوْمُ الْقِيَامَةِ دَفَعَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ إِلَى كُلِّ مُسْلِمٍ يَهُودِيًّا أَوْ نَصْرَانِيًّا فَيَقُولُ هَذَا فِكَاكُكَ مِنْ النَّارِ

Ya gaya mana [Abu Bakr bin Abu Syaibah] ya gaya mana [Abu Usamah] daga [Thalha bin Yahya] daga [Abu Burdah] daga [Abu Musa] ya ce: "Annabi sallallahu alaihi wasallam ya ce: 'A ranar Alkiyama, Allah Subhanahu wa Ta'ala zai mika Bayahude ko Kirista ga kowane Musulmi. Sai Allah Subhanahu wa Ta'ala ya ce: 'Wannan shine mai fansarku daga azabar wuta.'"

Hadisi

Imam Muslim : 4970

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ أَنَّ عَوْنًا وَسَعِيدَ بْنَ أَبِي بُرْدَةَ حَدَّثَاهُ أَنَّهُمَا شَهِدَا أَبَا بُرْدَةَ يُحَدِّثُ عُمَرَ بْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَمُوتُ رَجُلٌ مُسْلِمٌ إِلَّا أَدْخَلَ اللَّهُ مَكَانَهُ النَّارَ يَهُودِيًّا أَوْ نَصْرَانِيًّا قَالَ فَاسْتَحْلَفَهُ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ بِاللَّهِ الَّذِي لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ أَنَّ أَبَاهُ حَدَّثَهُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَحَلَفَ لَهُ قَالَ فَلَمْ يُحَدِّثْنِي سَعِيدٌ أَنَّهُ اسْتَحْلَفَهُ وَلَمْ يُنْكِرْ عَلَى عَوْنٍ قَوْلَهُ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى جَمِيعًا عَنْ عَبْدِ الصَّمَدِ بْنِ عَبْدِ الْوَارِثِ أَخْبَرَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَ حَدِيثِ عَفَّانَ وَقَالَ عَوْنُ بْنُ عُتْبَةَ

Ya gaya mana [Abu Bakr bin Abu Syaibah] ya gaya mana [Affan bin Muslim] ya gaya mana [Hammam] ya gaya mana [Qatadah] cewa [Aun] da [Sa'id bin Abu Burdah] sun gaya wa [Qatadah] cewa su duka sun shaida [Abu Burdah] yana gaya wa Umar bin Abdul Aziz daga [mahaifinsa] daga Annabi sallallahu alaihi wasallam cewa ya ce: "Babu wani Musulmi da zai mutu sai Allah ya sanya (nuna) a matsayinsa na Bayahude ko Kirista." Qatadah ya ce; Don haka Umar bin Abdul Aziz ya roƙi Abu Burdah ya rantse da sunan Allah wanda ba shi da wani Allah sau uku idan da gaske ya ji mahaifinsa yana gaya masa game da wannan Hadisi daga Annabi sallallahu alaihi wasallam. Qatadah ya ce; Abu Burda shi ma ya rantse masa. Qatadah ya ce; Duk da haka, Sa'id bai gaya mini cewa Umar ya nemi Abu Darda ya rantse ba, amma kuma bai musanta maganar Aun ba. Ya gaya mana [Ishaq bin Ibrahim] da [Muhammad bin Al Mutsanna] komai daga ['Abdush Shamad bin Abdul Warits] ya gaya mana [Hammam] ya gaya mana [Qatadah] da wannan lada kamar hadisin 'Affan' kuma ya ce 'Aun bin 'Utbah'.

Hadisi

Imam Muslim : 4971

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَبَّادِ بْنِ جَبَلَةَ بْنِ أَبِي رَوَّادٍ حَدَّثَنَا حَرَمِيُّ بْنُ عُمَارَةَ حَدَّثَنَا شَدَّادٌ أَبُو طَلْحَةَ الرَّاسِبِيُّ عَنْ غَيْلَانَ بْنِ جَرِيرٍ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَجِيءُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ نَاسٌ مِنْ الْمُسْلِمِينَ بِذُنُوبٍ أَمْثَالِ الْجِبَالِ فَيَغْفِرُهَا اللَّهُ لَهُمْ وَيَضَعُهَا عَلَى الْيَهُودِ وَالنَّصَارَى فِيمَا أَحْسِبُ أَنَا قَالَ أَبُو رَوْحٍ لَا أَدْرِي مِمَّنْ الشَّكُّ قَالَ أَبُو بُرْدَةَ فَحَدَّثْتُ بِهِ عُمَرَ بْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِ فَقَالَ أَبُوكَ حَدَّثَكَ هَذَا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُلْتُ نَعَمْ

Ya gaya mana [Muhammad bin 'Amru bin 'Abbad bin Jabalah bin Abu Rawwad] Ya gaya mana [Harami Ibn 'Umarah] ya gaya mana [Saddad Abu Thalhah Ar Rasibi] daga [Ghailan bin Jarir] daga [Abu Burdah] daga [mahaifinsa] daga Annabi sallallahu alaihi wasallam ya ce: "A Ranar Alkiyama, wata ƙungiyar Musulmai za su zo su kawo zunubi kamar duwatsu. Sai Allah ya gafarta musu zunubansu, sannan ya umarce su ga Yahudawa da Kiristoci." (Wannan shine zato na). Rauh ya ce; 'Ban san daga wanene wannan shakkar ta fito ba.' Abu Burdah ya ce; Sai na gaya wa Umar bin Abdul Aziz haka. Sai ya tambaya; 'Shin mahaifinka ya faɗa wannan daga Annabi sallallahu alaihi wasallam?' Na amsa; 'Eh.'

Hadisi

Imam Muslim : 4972

حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ هِشَامٍ الدَّسْتَوَائِيِّ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ مُحْرِزٍ قَالَ قَالَ رَجُلٌ لِابْنِ عُمَرَ كَيْفَ سَمِعْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فِي النَّجْوَى قَالَ سَمِعْتُهُ يَقُولُ يُدْنَى الْمُؤْمِنُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مِنْ رَبِّهِ عَزَّ وَجَلَّ حَتَّى يَضَعَ عَلَيْهِ كَنَفَهُ فَيُقَرِّرُهُ بِذُنُوبِهِ فَيَقُولُ هَلْ تَعْرِفُ فَيَقُولُ أَيْ رَبِّ أَعْرِفُ قَالَ فَإِنِّي قَدْ سَتَرْتُهَا عَلَيْكَ فِي الدُّنْيَا وَإِنِّي أَغْفِرُهَا لَكَ الْيَوْمَ فَيُعْطَى صَحِيفَةَ حَسَنَاتِهِ وَأَمَّا الْكُفَّارُ وَالْمُنَافِقُونَ فَيُنَادَى بِهِمْ عَلَى رُءُوسِ الْخَلَائِقِ هَؤُلَاءِ الَّذِينَ كَذَبُوا عَلَى اللَّهِ

Ya gaya mana [Zuhair bin Harb] ya gaya mana [Isma'il bin Ibrahim] daga [Hismaym Ad Dastawa'i] daga [Qatadah] daga [Shafwan bin Muhriz] ya ce; "Wani mutum ya tambayi Ibn Umar; 'Ta yaya ka ji Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam yana cewa game da maganar Allah a cikin rada?' [Ibnu Umar] ya amsa; 'Na taɓa jin Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam yana cewa: 'A Ranar Alkiyama za a kusantar da mumini zuwa ga Allah Azza Wa Jalla har sai jikinsa ya taɓa Allah. Bayan haka, Allah zai tabbatar da zunubansa. Sannan Allah zai tambaye shi: 'Shin ka san zunubanka?'

Hadisi

Imam Muslim : 4973

حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ سَرْحٍ مَوْلَى بَنِي أُمَيَّةَ أَخْبَرَنِي ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ ثُمَّ غَزَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَزْوَةَ تَبُوكَ وَهُوَ يُرِيدُ الرُّومَ وَنَصَارَى الْعَرَبِ بِالشَّامِ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ فَأَخْبَرَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ كَعْبٍ كَانَ قَائِدَ كَعْبٍ مِنْ بَنِيهِ حِينَ عَمِيَ قَالَ سَمِعْتُ كَعْبَ بْنَ مَالِكٍ يُحَدِّثُ حَدِيثَهُ حِينَ تَخَلَّفَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ قَالَ كَعْبُ بْنُ مَالِكٍ لَمْ أَتَخَلَّفْ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزْوَةٍ غَزَاهَا قَطُّ إِلَّا فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ غَيْرَ أَنِّي قَدْ تَخَلَّفْتُ فِي غَزْوَةِ بَدْرٍ وَلَمْ يُعَاتِبْ أَحَدًا تَخَلَّفَ عَنْهُ إِنَّمَا خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْمُسْلِمُونَ يُرِيدُونَ عِيرَ قُرَيْشٍ حَتَّى جَمَعَ اللَّهُ بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ عَدُوِّهِمْ عَلَى غَيْرِ مِيعَادٍ وَلَقَدْ شَهِدْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْلَةَ الْعَقَبَةِ حِينَ تَوَاثَقْنَا عَلَى الْإِسْلَامِ وَمَا أُحِبُّ أَنَّ لِي بِهَا مَشْهَدَ بَدْرٍ وَإِنْ كَانَتْ بَدْرٌ أَذْكَرَ فِي النَّاسِ مِنْهَا وَكَانَ مِنْ خَبَرِي حِينَ تَخَلَّفْتُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ أَنِّي لَمْ أَكُنْ قَطُّ أَقْوَى وَلَا أَيْسَرَ مِنِّي حِينَ تَخَلَّفْتُ عَنْهُ فِي تِلْكَ الْغَزْوَةِ وَاللَّهِ مَا جَمَعْتُ قَبْلَهَا رَاحِلَتَيْنِ قَطُّ حَتَّى جَمَعْتُهُمَا فِي تِلْكَ الْغَزْوَةِ فَغَزَاهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حَرٍّ شَدِيدٍ وَاسْتَقْبَلَ سَفَرًا بَعِيدًا وَمَفَازًا وَاسْتَقْبَلَ عَدُوًّا كَثِيرًا فَجَلَا لِلْمُسْلِمِينَ أَمْرَهُمْ لِيَتَأَهَّبُوا أُهْبَةَ غَزْوِهِمْ فَأَخْبَرَهُمْ بِوَجْهِهِمْ الَّذِي يُرِيدُ وَالْمُسْلِمُونَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَثِيرٌ وَلَا يَجْمَعُهُمْ كِتَابُ حَافِظٍ يُرِيدُ بِذَلِكَ الدِّيوَانَ قَالَ كَعْبٌ فَقَلَّ رَجُلٌ يُرِيدُ أَنْ يَتَغَيَّبَ يَظُنُّ أَنَّ ذَلِكَ سَيَخْفَى لَهُ مَا لَمْ يَنْزِلْ فِيهِ وَحْيٌ مِنْ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَغَزَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تِلْكَ الْغَزْوَةَ حِينَ طَابَتْ الثِّمَارُ وَالظِّلَالُ فَأَنَا إِلَيْهَا أَصْعَرُ فَتَجَهَّزَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْمُسْلِمُونَ مَعَهُ وَطَفِقْتُ أَغْدُو لِكَيْ أَتَجَهَّزَ مَعَهُمْ فَأَرْجِعُ وَلَمْ أَقْضِ شَيْئًا وَأَقُولُ فِي نَفْسِي أَنَا قَادِرٌ عَلَى ذَلِكَ إِذَا أَرَدْتُ فَلَمْ يَزَلْ ذَلِكَ يَتَمَادَى بِي حَتَّى اسْتَمَرَّ بِالنَّاسِ الْجِدُّ فَأَصْبَحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَادِيًا وَالْمُسْلِمُونَ مَعَهُ وَلَمْ أَقْضِ مِنْ جَهَازِي شَيْئًا ثُمَّ غَدَوْتُ فَرَجَعْتُ وَلَمْ أَقْضِ شَيْئًا فَلَمْ يَزَلْ ذَلِكَ يَتَمَادَى بِي حَتَّى أَسْرَعُوا وَتَفَارَطَ الْغَزْوُ فَهَمَمْتُ أَنْ أَرْتَحِلَ فَأُدْرِكَهُمْ فَيَا لَيْتَنِي فَعَلْتُ ثُمَّ لَمْ يُقَدَّرْ ذَلِكَ لِي فَطَفِقْتُ إِذَا خَرَجْتُ فِي النَّاسِ بَعْدَ خُرُوجِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَحْزُنُنِي أَنِّي لَا أَرَى لِي أُسْوَةً إِلَّا رَجُلًا مَغْمُوصًا عَلَيْهِ فِي النِّفَاقِ أَوْ رَجُلًا مِمَّنْ عَذَرَ اللَّهُ مِنْ الضُّعَفَاءِ وَلَمْ يَذْكُرْنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى بَلَغَ تَبُوكَ فَقَالَ وَهُوَ جَالِسٌ فِي الْقَوْمِ بِتَبُوكَ مَا فَعَلَ كَعْبُ بْنُ مَالِكٍ قَالَ رَجُلٌ مِنْ بَنِي سَلِمَةَ يَا رَسُولَ اللَّهِ حَبَسَهُ بُرْدَاهُ وَالنَّظَرُ فِي عِطْفَيْهِ فَقَالَ لَهُ مُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ بِئْسَ مَا قُلْتَ وَاللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا عَلِمْنَا عَلَيْهِ إِلَّا خَيْرًا فَسَكَتَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَبَيْنَمَا هُوَ عَلَى ذَلِكَ رَأَى رَجُلًا مُبَيِّضًا يَزُولُ بِهِ السَّرَابُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُنْ أَبَا خَيْثَمَةَ فَإِذَا هُوَ أَبُو خَيْثَمَةَ الْأَنْصَارِيُّ وَهُوَ الَّذِي تَصَدَّقَ بِصَاعِ التَّمْرِ حِينَ لَمَزَهُ الْمُنَافِقُونَ فَقَالَ كَعْبُ بْنُ مَالِكٍ فَلَمَّا بَلَغَنِي أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ تَوَجَّهَ قَافِلًا مِنْ تَبُوكَ حَضَرَنِي بَثِّي فَطَفِقْتُ أَتَذَكَّرُ الْكَذِبَ وَأَقُولُ بِمَ أَخْرُجُ مِنْ سَخَطِهِ غَدًا وَأَسْتَعِينُ عَلَى ذَلِكَ كُلَّ ذِي رَأْيٍ مِنْ أَهْلِي فَلَمَّا قِيلَ لِي إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ أَظَلَّ قَادِمًا زَاحَ عَنِّي الْبَاطِلُ حَتَّى عَرَفْتُ أَنِّي لَنْ أَنْجُوَ مِنْهُ بِشَيْءٍ أَبَدًا فَأَجْمَعْتُ صِدْقَهُ وَصَبَّحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَادِمًا وَكَانَ إِذَا قَدِمَ مِنْ سَفَرٍ بَدَأَ بِالْمَسْجِدِ فَرَكَعَ فِيهِ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ جَلَسَ لِلنَّاسِ فَلَمَّا فَعَلَ ذَلِكَ جَاءَهُ الْمُخَلَّفُونَ فَطَفِقُوا يَعْتَذِرُونَ إِلَيْهِ وَيَحْلِفُونَ لَهُ وَكَانُوا بِضْعَةً وَثَمَانِينَ رَجُلًا فَقَبِلَ مِنْهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَانِيَتَهُمْ وَبَايَعَهُمْ وَاسْتَغْفَرَ لَهُمْ وَوَكَلَ سَرَائِرَهُمْ إِلَى اللَّهِ حَتَّى جِئْتُ فَلَمَّا سَلَّمْتُ تَبَسَّمَ تَبَسُّمَ الْمُغْضَبِ ثُمَّ قَالَ تَعَالَ فَجِئْتُ أَمْشِي حَتَّى جَلَسْتُ بَيْنَ يَدَيْهِ فَقَالَ لِي مَا خَلَّفَكَ أَلَمْ تَكُنْ قَدْ ابْتَعْتَ ظَهْرَكَ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي وَاللَّهِ لَوْ جَلَسْتُ عِنْدَ غَيْرِكَ مِنْ أَهْلِ الدُّنْيَا لَرَأَيْتُ أَنِّي سَأَخْرُجُ مِنْ سَخَطِهِ بِعُذْرٍ وَلَقَدْ أُعْطِيتُ جَدَلًا وَلَكِنِّي وَاللَّهِ لَقَدْ عَلِمْتُ لَئِنْ حَدَّثْتُكَ الْيَوْمَ حَدِيثَ كَذِبٍ تَرْضَى بِهِ عَنِّي لَيُوشِكَنَّ اللَّهُ أَنْ يُسْخِطَكَ عَلَيَّ وَلَئِنْ حَدَّثْتُكَ حَدِيثَ صِدْقٍ تَجِدُ عَلَيَّ فِيهِ إِنِّي لَأَرْجُو فِيهِ عُقْبَى اللَّهِ وَاللَّهِ مَا كَانَ لِي عُذْرٌ وَاللَّهِ مَا كُنْتُ قَطُّ أَقْوَى وَلَا أَيْسَرَ مِنِّي حِينَ تَخَلَّفْتُ عَنْكَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَّا هَذَا فَقَدْ صَدَقَ فَقُمْ حَتَّى يَقْضِيَ اللَّهُ فِيكَ فَقُمْتُ وَثَارَ رِجَالٌ مِنْ بَنِي سَلِمَةَ فَاتَّبَعُونِي فَقَالُوا لِي وَاللَّهِ مَا عَلِمْنَاكَ أَذْنَبْتَ ذَنْبًا قَبْلَ هَذَا لَقَدْ عَجَزْتَ فِي أَنْ لَا تَكُونَ اعْتَذَرْتَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَا اعْتَذَرَ بِهِ إِلَيْهِ الْمُخَلَّفُونَ فَقَدْ كَانَ كَافِيَكَ ذَنْبَكَ اسْتِغْفَارُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَكَ قَالَ فَوَاللَّهِ مَا زَالُوا يُؤَنِّبُونَنِي حَتَّى أَرَدْتُ أَنْ أَرْجِعَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُكَذِّبَ نَفْسِي قَالَ ثُمَّ قُلْتُ لَهُمْ هَلْ لَقِيَ هَذَا مَعِي مِنْ أَحَدٍ قَالُوا نَعَمْ لَقِيَهُ مَعَكَ رَجُلَانِ قَالَا مِثْلَ مَا قُلْتَ فَقِيلَ لَهُمَا مِثْلَ مَا قِيلَ لَكَ قَالَ قُلْتُ مَنْ هُمَا قَالُوا مُرَارَةُ بْنُ الرَّبِيعَةَ الْعَامِرِيُّ وَهِلَالُ بْنُ أُمَيَّةَ الْوَاقِفِيُّ قَالَ فَذَكَرُوا لِي رَجُلَيْنِ صَالِحَيْنِ قَدْ شَهِدَا بَدْرًا فِيهِمَا أُسْوَةٌ قَالَ فَمَضَيْتُ حِينَ ذَكَرُوهُمَا لِي قَالَ وَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمُسْلِمِينَ عَنْ كَلَامِنَا أَيُّهَا الثَّلَاثَةُ مِنْ بَيْنِ مَنْ تَخَلَّفَ عَنْهُ قَالَ فَاجْتَنَبَنَا النَّاسُ وَقَالَ تَغَيَّرُوا لَنَا حَتَّى تَنَكَّرَتْ لِي فِي نَفْسِيَ الْأَرْضُ فَمَا هِيَ بِالْأَرْضِ الَّتِي أَعْرِفُ فَلَبِثْنَا عَلَى ذَلِكَ خَمْسِينَ لَيْلَةً فَأَمَّا صَاحِبَايَ فَاسْتَكَانَا وَقَعَدَا فِي بُيُوتِهِمَا يَبْكِيَانِ وَأَمَّا أَنَا فَكُنْتُ أَشَبَّ الْقَوْمِ وَأَجْلَدَهُمْ فَكُنْتُ أَخْرُجُ فَأَشْهَدُ الصَّلَاةَ وَأَطُوفُ فِي الْأَسْوَاقِ وَلَا يُكَلِّمُنِي أَحَدٌ وَآتِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُسَلِّمُ عَلَيْهِ وَهُوَ فِي مَجْلِسِهِ بَعْدَ الصَّلَاةِ فَأَقُولُ فِي نَفْسِي هَلْ حَرَّكَ شَفَتَيْهِ بِرَدِّ السَّلَامِ أَمْ لَا ثُمَّ أُصَلِّي قَرِيبًا مِنْهُ وَأُسَارِقُهُ النَّظَرَ فَإِذَا أَقْبَلْتُ عَلَى صَلَاتِي نَظَرَ إِلَيَّ وَإِذَا الْتَفَتُّ نَحْوَهُ أَعْرَضَ عَنِّي حَتَّى إِذَا طَالَ ذَلِكَ عَلَيَّ مِنْ جَفْوَةِ الْمُسْلِمِينَ مَشَيْتُ حَتَّى تَسَوَّرْتُ جِدَارَ حَائِطِ أَبِي قَتَادَةَ وَهُوَ ابْنُ عَمِّي وَأَحَبُّ النَّاسِ إِلَيَّ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَوَاللَّهِ مَا رَدَّ عَلَيَّ السَّلَامَ فَقُلْتُ لَهُ يَا أَبَا قَتَادَةَ أَنْشُدُكَ بِاللَّهِ هَلْ تَعْلَمَنَّ أَنِّي أُحِبُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ قَالَ فَسَكَتَ فَعُدْتُ فَنَاشَدْتُهُ فَسَكَتَ فَعُدْتُ فَنَاشَدْتُهُ فَقَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ فَفَاضَتْ عَيْنَايَ وَتَوَلَّيْتُ حَتَّى تَسَوَّرْتُ الْجِدَارَ فَبَيْنَا أَنَا أَمْشِي فِي سُوقِ الْمَدِينَةِ إِذَا نَبَطِيٌّ مِنْ نَبَطِ أَهْلِ الشَّامِ مِمَّنْ قَدِمَ بِالطَّعَامِ يَبِيعُهُ بِالْمَدِينَةِ يَقُولُ مَنْ يَدُلُّ عَلَى كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ فَطَفِقَ النَّاسُ يُشِيرُونَ لَهُ إِلَيَّ حَتَّى جَاءَنِي فَدَفَعَ إِلَيَّ كِتَابًا مِنْ مَلِكِ غَسَّانَ وَكُنْتُ كَاتِبًا فَقَرَأْتُهُ فَإِذَا فِيهِ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّهُ قَدْ بَلَغَنَا أَنَّ صَاحِبَكَ قَدْ جَفَاكَ وَلَمْ يَجْعَلْكَ اللَّهُ بِدَارِ هَوَانٍ وَلَا مَضْيَعَةٍ فَالْحَقْ بِنَا نُوَاسِكَ قَالَ فَقُلْتُ حِينَ قَرَأْتُهَا وَهَذِهِ أَيْضَا مِنْ الْبَلَاءِ فَتَيَامَمْتُ بِهَا التَّنُّورَ ف

Ya gaya min [Abu Ath Thahir Ahmad bin 'Amru bin 'Abdullah bin 'Amru bin Sarh] bawan Umayyawa ya gaya min [Ibn Wahb] ya gaya min [Yunus] daga [Ibn Shihab] ya ce; "Annabi sallallahu alaihi wasallam ya taɓa zuwa yaƙin Tabuk don ya fuskanci Romawa da Larabawa waɗanda Kiristoci ne a Siriya." Ibn Shihab ya ce; '[Abdullah bin Abdullah bin Ka'ab bin Malik] ya gaya mini cewa Abdullah bin Ka'ab bin Malik - Abdullah bin Ka'ab yana ɗaya daga cikin 'ya'yan Ka'ab waɗanda suka raka Ka'ab lokacin da yake makaho - ya ce; 'Na taɓa jin [Ka'ab bin Malik] yana ba da labarin wani abu game da kansa lokacin da ya haɗu da Annabi sallallahu alaihi wasallam a yaƙin Tabuk.' Ka'ab bin Malik ya ce; "Ba a taɓa barina a baya tare da Annabi sallallahu alaihi wasallam a yaƙe-yaƙen da ya halarta ba sai yaƙin Tabuka, amma ni ma an bar ni a yaƙin Badar. Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam bai taɓa sukar wani Musulmi da bai shiga yaƙin Badar ba, wannan kuwa saboda manufar farko ta Annabi sallallahu alaihi wasallam da Musulmai (a yaƙin Badar) ita ce kawai su kai hari ga kafiran Quraishawa waɗanda ke tafiya a kan raƙuma har sai da Allah ya haɗa Musulmai da abokan gabansu ba tare da lokacin da aka amince da shi a baya ba. A wancan lokacin na shiga tare da Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam a daren Aqabah lokacin da muka yi alƙawarin kare Musulunci. A ganina, shiga yaƙin Badar ba zai yi kama da shiga cikin daren Aqabah ba, duk da cewa yaƙin Badar ya fi shahara a tsakanin mutane. Daga cikin labaran da ban shiga yaƙin Tabuka tare da Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam ba akwai kamar haka; 'Na kasance cikin rashin taimako kuma babu wanda ya fi ni 'yanci lokacin da ban shiga yaƙin Tabuka ba.'" Wallahi, a da ban shirya dabbobi biyu masu hawa ba kwata-kwata don yaƙe-yaƙe daban-daban. Amma a wannan yaƙin Tabuka, na shirya dabbobi biyu masu hawa. A ƙarshe, Manzon Allah (SAW) ya tafi yaƙin Tabuka lokacin da yanayi yake da zafi sosai. Ana iya cewa ya yi tafiya mai nisa sosai kuma yana cike da haɗari kuma ya fuskanci maƙiya da yawa. Sai Annabi (SAW) ya bayyana wa Musulmai abin da za su fuskanta da shi. Saboda haka, ya umarci Musulmai da su shirya isassun kayan yaƙi. A lokacin, Musulmai da yawa sun raka Annabi (SAW) ba tare da an naɗa su da wasiƙar aiki don yaƙi ba. Ka'ab ya ce; 'Akwai wani mutum da bai zo ba saboda yana son ya fita daga yaƙin. Yana zargin cewa rashin bin ƙa'idodinsa ba zai sa Manzon Allah (SAW) ya sani ba - matuƙar babu wani wahayi da ya zo game da shi daga Allah (SAW) Azza Wa Jalla -. Manzon Allah (SAW) ya tafi yaƙi a Tabuk lokacin da girbin 'ya'yan itace ya yi matuƙar gamsarwa har sai da na juya hankalina daga girbin. Manzon Allah (SAW) da Musulmai da suka shiga shirin suna shirye-shirye, nan take na tafi neman kayan abinci tare da su. Sai na koma gida ba tare da na samu kayan abinci ba kwata-kwata. Na ce wa kaina; 'Zan iya shirya kayan abinci a kowane lokaci. Kullum ina cikin rikici tsakanin eh da a'a har sai mutane sun shirya sosai.' Manzon Allah (SAW) ya tafi tare da Musulmai, alhali ban shirya kayan abinci ba kwata-kwata. A ƙarshe na tafi, sannan na koma gida ba tare da na shirya komai ba. Kullum ina cikin shakku game da ko zan shiga yaƙin ko a'a, har sai da sojojin Musulmi suka yi sauri suka tafi yaƙin ya fara tashi. Sai na so in shiga fagen fama - amma wannan kawai mafarki ne - kuma a ƙarshe an ƙaddara ni kada in shiga fagen fama. Bayan Manzon Allah (SAW) ya tafi fagen fama na Tabuk, baƙin ciki ya fara mamaye ni. Da na fita a tsakiyar al'ummar da ke kewaye, sai na fahimci cewa ba zan iya haɗuwa da kowa ba sai mutanen da suke cikin munafunci ko kuma mutane masu rauni waɗanda Allah Azza Wa Jalla ya ba su uzuri. A halin yanzu, Manzon Allah (tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi) bai tuna da ni ba har sai da ya isa Tabuk. Sai kuma, yayin da yake zaune a cikin sahabbansa, sai ya tambaya ba zato ba tsammani; 'Me ya sa Ka'ab bin Malik bai shiga tare da mu ba?' Wani sahabi daga Bani Salimah ya amsa; 'Ya Manzon Allah, da alama Ka'ab bin Malik ya fi damuwa da kansa fiye da wannan gwagwarmayar?' Da jin maganar sahabin, Muadh bin Jabal ya ce; 'Ya aboki, wannan mummunan kalma ce da kake da ita! Wallahi, Ya Manzon Allah, na san cewa Ka'ab bin Malik mutumin kirki ne.' Sai Manzon Allah (tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi) ya yi shiru. Da ya yi shiru haka, sai ya ga wani mutum sanye da hular ƙarfe wanda yake da wahalar ganewa. Sai Manzon Allah (tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi) ya ce: 'Dole ne kai Abu Khaitsamah ne?' ' Sai ya zama cewa wannan mutumin da gaske Abu Khaitsamah Al Ansari ne, abokinsa wanda ya taɓa yin sadaka da dabino lokacin da munafukai suka zage shi. Ka'ab bin Malik ya ce: 'Lokacin da na ji cewa Annabi sallallahu alaihi wasallam yana shirin dawowa daga yaƙin Tabuka, sai na cika da baƙin ciki. Sai na fara neman uzuri na yin ƙarya. Na ce a raina; 'Wane dalili ne zai iya ceton ni daga fushin Annabi?' Domin magance wannan, na nemi taimako daga iyalina waɗanda za su iya ba ni shawara. Lokacin da wani ya gaya mini cewa Annabi sallallahu alaihi wasallam ya kusa isa birnin Madina, dalilin yin ƙarya ya ɓace daga raina. A ƙarshe na fahimci cewa ba zan iya yi wa Annabi sallallahu alaihi wasallam ƙarya ba kwata-kwata. Saboda haka, dole ne in gaya masa gaskiya. Ba da daɗewa ba bayan haka, Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam ya isa birnin Madina. Kamar yadda ya saba, ya tafi kai tsaye zuwa masallaci - kamar yadda al'adarsa take a duk lokacin da ya iso daga tafiya zuwa wani yanki - don yin sallah. Bayan ya yi sallar sunnah, Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam ya yi hira nan take da abokansa. Bayan haka, abokai da dama sun zo waɗanda ba su da lokacin shiga yaƙi da Musulmai kuma suka isar masa da dalilai daban-daban ta hanyar rantsuwa. An kiyasta cewa akwai mutane sama da tamanin da ba su shiga yaƙin ba. Sai ya zama Annabi ya karɓi gaskiya daga waɗanda ba su shiga yaƙin ba, ya yi musu mubaya'a, ya nemi gafara a gare su, sannan ya miƙa abin da suka ɓoye a zukatansu ga Allah. Bayan ƴan lokaci kaɗan, na zo na ga Annabi sallallahu alaihi wasallam. Bayan na gaishe shi, sai ya yi murmushi kamar murmushin mutum mai fushi. Sai ya ce; 'Zo nan!' Sai na yi tafiya kusa da shi har sai da na zauna a gabansa. Bayan haka Annabi sallallahu alaihi wasallam ya tambaya: 'Me zai hana ka shiga yaƙi, Ya Ka'ab? Shin ba ka yi alƙawarin miƙa jikinka da ranka ga Musulunci ba?' Na amsa; 'Ya Manzon Allah, wallahi, idan na zauna kusa da wani ba kai ba, ina da tabbacin zan kuɓuta daga fushinsa saboda dalilai da hujjoji da na gabatar. Amma, wallahi, na san cewa idan yanzu na ba ka dalilai waɗanda ke cike da ƙarya don kada ka yi fushi, tabbas Allah ne zai sa ka yi fushi da ni. Idan na gabatar maka, Ya Manzon Allah, dalilana na gaskiya da na gaskiya, sannan ka yi mini tsawa saboda waɗannan dalilai, to zan yarda da su da jin daɗi. Bari Allah Ya azabtar da ni da maganganuna na gaskiya. Wallahi, babu shekaru da za su hana ni shiga yaƙin. Wallahi, na kasance ba ni da taimako kwata-kwata a wannan lokacin duk da cewa ina da ɗan ƙaramin damar shiga yaƙi da Musulmai.' Da jin wannan ikirari na gaskiya, Manzon Allah ya ce: 'Wannan mutumin ya yi magana da gaskiya da daidai. Saboda haka, ku tsaya har sai Allah ya ba ku shawara." Daga ƙarshe na miƙe na koma daga gefensa. Ba da daɗewa ba, akwai mutane da yawa daga Bani Salimah waɗanda suka biyo ni, suna cewa: 'Ya Ka'ab, Wallahi, kafin mu san cewa kun aikata kuskure/zunubi. Ba ku bayyana dalilan ga Manzon Allah kamar dalilan da sauran sahabbai suka gabatar waɗanda ba su shiga yaƙin ba. A gaskiya ma, istigfar Manzon Allah ne kawai ya goge zunubanku.' Ka'ab bin Malik ya ce bayan haka; 'Wallahi, suna ci min mutunci har sai da na so in koma ga Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam sannan na yi wa kaina ƙarya.' Ka'ab bin Malik ya ce; 'Akwai wani wanda ya zo wurin Manzon Allah (tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi) kamar ni?' Mutanen Bani Salimah suka amsa; 'Eh. Akwai wasu mutane biyu kamar ku. Sun gaya wa Manzon Allah abin da kuka faɗa kuma Manzon Allah ya amsa musu kamar yadda ya amsa muku.' Ka'ab bin Malik ya ce; 'Sai na tambaya; 'Su wanene waɗannan mutane biyu, ya ku sahabbai?' Su mutanen Bani Salimah, suka amsa; 'Su ne Murarah bin Rabi'ah Al Amin da Hilal bin Ummayah Al Waqifi.' Ka'ab bin Malik ya ce; 'Sannan suka ambaci sahabbai biyu nagari waɗanda suka halarci yaƙin Badar kuma dukansu sun cancanci zama abin koyi nagari. Bayan haka, na tafi lokacin da suka ambace ni waɗannan mutane biyu.' Ka'ab bin Malik ya ce, "Bayan 'yan kwanaki, Manzon Allah (tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi) ya hana Musulmai yin magana da mu uku waɗanda ba mu halarci Yaƙin Tabuka ba. Tun daga wannan lokacin, Musulmai suka fara nisantar kanmu daga gare mu kuma suka canza ra'ayinsu game da mu har sai da wannan duniya ta zama abin mamaki a gare mu. Kamar dai wannan duniyar ba ita ce wadda na taɓa zama a da ba, kuma wannan ya ci gaba har tsawon dare hamsin." Abokai biyu da ba su shiga yaƙin Tabuk ba yanzu suna durƙusawa cikin baƙin ciki a gidansu suna kuka, yayin da ni matashi ne mai taurin kai da taurin kai. Ina ci gaba da yin ayyuka na yau da kullun kuma ina gudanar da ayyukan yau da kullun kamar yadda na saba. Har yanzu ina barin gidan, na je masallaci don halartar sallar jam'i tare da sauran Musulmai, kuma ina yawo a kasuwa duk da cewa babu wanda yake son yin magana da ni. Har sai wata rana na kusanci Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam na gaishe shi lokacin da yake kan kujera bayan ya yi addu'a. Na tambayi kaina; 'Shin Annabi sallallahu alaihi wasallam zai motsa leɓunansa don ya amsa gaisuwar ko a'a? Sai na yi addu'a kusa da Manzon Allah ina satar kallonsa. Lokacin da nake shirin yin addu'a, sai ya kalle ni. Kuma lokacin da na juya gare shi, ya ɗauke idanunsa daga gare ni.' Bayan na daɗe ina tare da al'ummar Musulmi, na yi yawo har na isa shingen lambun Abu Qatadah. Abu Qatadah ɗan kawuna ne (ɗan uwana) kuma shi ne mutumin da nake so. Da na isa can, na gaishe shi. Amma, Wallahi, bai amsa gaisuwata ba kwata-kwata. Daga ƙarshe na tashi na tambaye shi; 'Ya Abu Qatadah, na rantse maka da sunan Allah, ba ka san cewa ina son Allah da Manzonsa ba?' Sai ya zama cewa Abu Qatadah kawai ya yi shiru. Sai na sake maimaita maganata da rantsuwa kamar na farko. Amma ya yi shiru. Sai na maimaita abin da na faɗa, ya amsa; 'Hakika, Allah da Manzonsa sun fi sani game da wannan.' Jin maganarsa, hawaye suka zubo a idanuna, na koma gida ina tafiya a cikin lambun. Yayin da nake yawo a kasuwar Madina, wani mutum daga Siriya wanda ke sayar da abinci a birnin Madina ya tambaya, 'Wa zai iya nuna mini inda Ka'ab bin Malik yake?' Sai mutane suka nuna min har sai da mutumin ya zo wurina ya ba ni wasiƙa daga sarkin Ghassan. Domin na iya karatu da rubutu, na fahimci abin da ke cikin wasiƙar. Sai ya zama cewa abin da ke cikin wasiƙar kamar haka: 'Mun ji cewa abokinka (yana nufin Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam) ya ware ka daga hulɗa da jama'a, alhali Ubangijinka da kansa bai ɓata ka haka ba. Don haka, ka shiga tare da mu, tabbas za mu taimake ka.' Bayan karanta wasiƙar, na ce, 'A gaskiya, wannan wasiƙar ma bala'i ce a gare ni.' Sai na saka ta a cikin murhu na ƙone ta har sai da ta lalace. Bayan kwana arba'in na keɓewa a bainar jama'a, sai ya zama cewa wahayin Allah bai sauko ba. Har sai wata rana, wani manzon Manzon Allah (tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi) ya zo mini da saƙo: 'Ya Ka'ab, hakika Manzon Allah (tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi) ya umarce ka da ka guji matarka.' Na tambaya: 'Shin zan sake ta ko me?' Sai manzon ya amsa: 'Ba sai kin sake ta ba. Amma, ya isa ki guje mata kuma kada ki kusance ta.' Sai na ce wa matata: 'Ya ke 'yar'uwata, ya kamata ki fara zuwa gidan iyayenki ki zauna tare da su har sai Allah ya yanke hukunci mai kyau a kan wannan al'amari.' Ka'ab bin Malik ya ce; 'Ba da daɗewa ba sai matar Hilal bin Umayyah ta je wurin Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam ta tambaye shi; 'Ya Manzon Allah, Hilal bin Umayyah tsoho ne kuma mai rauni kuma ba shi da bayi. Don haka, bari in kula da shi.' Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam ya amsa: 'A'a. Ya fi kyau idan ba ki raka shi ba tukuna kuma bai kamata ya kasance kusa da ke na ɗan lokaci ba.' Matar Hilal ta dage sai ta ce; 'Wallahi, ya Manzon Allah, yanzu ba shi da sha'awar rayuwa. Ya kan yi kuka tun lokacin da ya fuskanci wannan matsalar har zuwa yanzu.' Ka'ab bin Malik ya ce; 'Wasu mutane daga iyalina sun ce; 'Ya kamata ka fara neman izinin Manzon Allah game da wannan al'amari na matar ka. Domin Manzon Allah (SAW) da kansa ya ba Hilal bin Umayyah izinin kula da mijinta.' Ka'ab bin Malik ya ce; 'Ba zan nemi izini daga Annabi (SAW) game da wannan al'amari na matata ba. Domin kuwa, ban san amsar da Manzon Allah (SAW) zai bayar ba idan na nemi izini tun ina ƙarami.' Ka'ab bin Malik ya ce: "Wannan ya faru ne cewa wannan ya ɗauki tsawon dare goma, har dare hamsin ya yi mana tun daga lokacin da aka hana Musulmai yin magana da mu. Ka'ab bin Malik ya ce; "Sannan na yi sallar asuba a daren hamsin a bayan gida. Yayin da nake zaune ina addu'a, na cika da nadama da baƙin ciki. Da alama wannan ƙasa mai faɗi ta yi mini ƙunci. Ba zato ba tsammani sai na ji wani yana ihu da ƙarfi a sararin sama yana cewa, 'Ya Ka'ab bin Malik, yi farin ciki!' Sai na faɗi na san na kuɓuta daga matsalata. Ka'ab bin Malik ya ce; 'Sannan Annabi sallallahu alaihi wasallam ya sanar da Musulmai cewa ya ƙare.

Hadisi

Imam Muslim : 4974

حَدَّثَنَا حِبَّانُ بْنُ مُوسَى أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ أَخْبَرَنَا يُونُسُ بْنُ يَزِيدَ الْأَيْلِيُّ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَ ابْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا و قَالَ الْآخَرَانِ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ وَالسِّيَاقُ حَدِيثُ مَعْمَرٍ مِنْ رِوَايَةِ عَبْدٍ وَابْنِ رَافِعٍ قَالَ يُونُسُ وَمَعْمَرٌ جَمِيعًا عَنْ الزُّهْرِيِّ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ وَعُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ وَعَلْقَمَةُ بْنُ وَقَّاصٍ وَعُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ حَدِيثِ عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ قَالَ لَهَا أَهْلُ الْإِفْكِ مَا قَالُوا فَبَرَّأَهَا اللَّهُ مِمَّا قَالُوا وَكُلُّهُمْ حَدَّثَنِي طَائِفَةً مِنْ حَدِيثِهَا وَبَعْضُهُمْ كَانَ أَوْعَى لِحَدِيثِهَا مِنْ بَعْضٍ وَأَثْبَتَ اقْتِصَاصًا وَقَدْ وَعَيْتُ عَنْ كُلِّ وَاحِدٍ مِنْهُمْ الْحَدِيثَ الَّذِي حَدَّثَنِي وَبَعْضُ حَدِيثِهِمْ يُصَدِّقُ بَعْضًا ذَكَرُوا أَنَّ عَائِشَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَخْرُجَ سَفَرًا أَقْرَعَ بَيْنَ نِسَائِهِ فَأَيَّتُهُنَّ خَرَجَ سَهْمُهَا خَرَجَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَعَهُ قَالَتْ عَائِشَةُ فَأَقْرَعَ بَيْنَنَا فِي غَزْوَةٍ غَزَاهَا فَخَرَجَ فِيهَا سَهْمِي فَخَرَجْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَذَلِكَ بَعْدَ مَا أُنْزِلَ الْحِجَابُ فَأَنَا أُحْمَلُ فِي هَوْدَجِي وَأُنْزَلُ فِيهِ مَسِيرَنَا حَتَّى إِذَا فَرَغَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ غَزْوِهِ وَقَفَلَ وَدَنَوْنَا مِنْ الْمَدِينَةِ آذَنَ لَيْلَةً بِالرَّحِيلِ فَقُمْتُ حِينَ آذَنُوا بِالرَّحِيلِ فَمَشَيْتُ حَتَّى جَاوَزْتُ الْجَيْشَ فَلَمَّا قَضَيْتُ مِنْ شَأْنِي أَقْبَلْتُ إِلَى الرَّحْلِ فَلَمَسْتُ صَدْرِي فَإِذَا عِقْدِي مِنْ جَزْعِ ظَفَارِ قَدْ انْقَطَعَ فَرَجَعْتُ فَالْتَمَسْتُ عِقْدِي فَحَبَسَنِي ابْتِغَاؤُهُ وَأَقْبَلَ الرَّهْطُ الَّذِينَ كَانُوا يَرْحَلُونَ لِي فَحَمَلُوا هَوْدَجِي فَرَحَلُوهُ عَلَى بَعِيرِيَ الَّذِي كُنْتُ أَرْكَبُ وَهُمْ يَحْسِبُونَ أَنِّي فِيهِ قَالَتْ وَكَانَتْ النِّسَاءُ إِذْ ذَاكَ خِفَافًا لَمْ يُهَبَّلْنَ وَلَمْ يَغْشَهُنَّ اللَّحْمُ إِنَّمَا يَأْكُلْنَ الْعُلْقَةَ مِنْ الطَّعَامِ فَلَمْ يَسْتَنْكِرْ الْقَوْمُ ثِقَلَ الْهَوْدَجِ حِينَ رَحَلُوهُ وَرَفَعُوهُ وَكُنْتُ جَارِيَةً حَدِيثَةَ السِّنِّ فَبَعَثُوا الْجَمَلَ وَسَارُوا وَوَجَدْتُ عِقْدِي بَعْدَ مَا اسْتَمَرَّ الْجَيْشُ فَجِئْتُ مَنَازِلَهُمْ وَلَيْسَ بِهَا دَاعٍ وَلَا مُجِيبٌ فَتَيَمَّمْتُ مَنْزِلِي الَّذِي كُنْتُ فِيهِ وَظَنَنْتُ أَنَّ الْقَوْمَ سَيَفْقِدُونِي فَيَرْجِعُونَ إِلَيَّ فَبَيْنَا أَنَا جَالِسَةٌ فِي مَنْزِلِي غَلَبَتْنِي عَيْنِي فَنِمْتُ وَكَانَ صَفْوَانُ بْنُ الْمُعَطَّلِ السُّلَمِيُّ ثُمَّ الذَّكْوَانِيُّ قَدْ عَرَّسَ مِنْ وَرَاءِ الْجَيْشِ فَادَّلَجَ فَأَصْبَحَ عِنْدَ مَنْزِلِي فَرَأَى سَوَادَ إِنْسَانٍ نَائِمٍ فَأَتَانِي فَعَرَفَنِي حِينَ رَآنِي وَقَدْ كَانَ يَرَانِي قَبْلَ أَنْ يُضْرَبَ الْحِجَابُ عَلَيَّ فَاسْتَيْقَظْتُ بِاسْتِرْجَاعِهِ حِينَ عَرَفَنِي فَخَمَّرْتُ وَجْهِي بِجِلْبَابِي وَ وَاللَّهِ مَا يُكَلِّمُنِي كَلِمَةً وَلَا سَمِعْتُ مِنْهُ كَلِمَةً غَيْرَ اسْتِرْجَاعِهِ حَتَّى أَنَاخَ رَاحِلَتَهُ فَوَطِئَ عَلَى يَدِهَا فَرَكِبْتُهَا فَانْطَلَقَ يَقُودُ بِيَ الرَّاحِلَةَ حَتَّى أَتَيْنَا الْجَيْشَ بَعْدَ مَا نَزَلُوا مُوغِرِينَ فِي نَحْرِ الظَّهِيرَةِ فَهَلَكَ مَنْ هَلَكَ فِي شَأْنِي وَكَانَ الَّذِي تَوَلَّى كِبْرَهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَيٍّ ابْنُ سَلُولَ فَقَدِمْنَا الْمَدِينَةَ فَاشْتَكَيْتُ حِينَ قَدِمْنَا الْمَدِينَةَ شَهْرًا وَالنَّاسُ يُفِيضُونَ فِي قَوْلِ أَهْلِ الْإِفْكِ وَلَا أَشْعُرُ بِشَيْءٍ مِنْ ذَلِكَ وَهُوَ يَرِيبُنِي فِي وَجَعِي أَنِّي لَا أَعْرِفُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللُّطْفَ الَّذِي كُنْتُ أَرَى مِنْهُ حِينَ أَشْتَكِي إِنَّمَا يَدْخُلُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيُسَلِّمُ ثُمَّ يَقُولُ كَيْفَ تِيكُمْ فَذَاكَ يَرِيبُنِي وَلَا أَشْعُرُ بِالشَّرِّ حَتَّى خَرَجْتُ بَعْدَ مَا نَقَهْتُ وَخَرَجَتْ مَعِي أُمُّ مِسْطَحٍ قِبَلَ الْمَنَاصِعِ وَهُوَ مُتَبَرَّزُنَا وَلَا نَخْرُجُ إِلَّا لَيْلًا إِلَى لَيْلٍ وَذَلِكَ قَبْلَ أَنْ نَتَّخِذَ الْكُنُفَ قَرِيبًا مِنْ بُيُوتِنَا وَأَمْرُنَا أَمْرُ الْعَرَبِ الْأُوَلِ فِي التَّنَزُّهِ وَكُنَّا نَتَأَذَّى بِالْكُنُفِ أَنْ نَتَّخِذَهَا عِنْدَ بُيُوتِنَا فَانْطَلَقْتُ أَنَا وَأُمُّ مِسْطَحٍ وَهِيَ بِنْتُ أَبِي رُهْمِ بْنِ الْمُطَّلِبِ بْنِ عَبْدِ مَنَافٍ وَأُمُّهَا ابْنَةُ صَخْرِ بْنِ عَامِرٍ خَالَةُ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ وَابْنُهَا مِسْطَحُ بْنُ أُثَاثَةَ بْنِ عَبَّادِ بْنِ الْمُطَّلِبِ فَأَقْبَلْتُ أَنَا وَبِنْتُ أَبِي رُهْمٍ قِبَلَ بَيْتِي حِينَ فَرَغْنَا مِنْ شَأْنِنَا فَعَثَرَتْ أُمُّ مِسْطَحٍ فِي مِرْطِهَا فَقَالَتْ تَعِسَ مِسْطَحٌ فَقُلْتُ لَهَا بِئْسَ مَا قُلْتِ أَتَسُبِّينَ رَجُلًا قَدْ شَهِدَ بَدْرًا قَالَتْ أَيْ هَنْتَاهْ أَوْ لَمْ تَسْمَعِي مَا قَالَ قُلْتُ وَمَاذَا قَالَ قَالَتْ فَأَخْبَرَتْنِي بِقَوْلِ أَهْلِ الْإِفْكِ فَازْدَدْتُ مَرَضًا إِلَى مَرَضِي فَلَمَّا رَجَعْتُ إِلَى بَيْتِي فَدَخَلَ عَلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَلَّمَ ثُمَّ قَالَ كَيْفَ تِيكُمْ قُلْتُ أَتَأْذَنُ لِي أَنْ آتِيَ أَبَوَيَّ قَالَتْ وَأَنَا حِينَئِذٍ أُرِيدُ أَنْ أَتَيَقَّنَ الْخَبَرَ مِنْ قِبَلِهِمَا فَأَذِنَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجِئْتُ أَبَوَيَّ فَقُلْتُ لِأُمِّي يَا أُمَّتَاهْ مَا يَتَحَدَّثُ النَّاسُ فَقَالَتْ يَا بُنَيَّةُ هَوِّنِي عَلَيْكِ فَوَاللَّهِ لَقَلَّمَا كَانَتْ امْرَأَةٌ قَطُّ وَضِيئَةٌ عِنْدَ رَجُلٍ يُحِبُّهَا وَلَهَا ضَرَائِرُ إِلَّا كَثَّرْنَ عَلَيْهَا قَالَتْ قُلْتُ سُبْحَانَ اللَّهِ وَقَدْ تَحَدَّثَ النَّاسُ بِهَذَا قَالَتْ فَبَكَيْتُ تِلْكَ اللَّيْلَةَ حَتَّى أَصْبَحْتُ لَا يَرْقَأُ لِي دَمْعٌ وَلَا أَكْتَحِلُ بِنَوْمٍ ثُمَّ أَصْبَحْتُ أَبْكِي وَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ وَأُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ حِينَ اسْتَلْبَثَ الْوَحْيُ يَسْتَشِيرُهُمَا فِي فِرَاقِ أَهْلِهِ قَالَتْ فَأَمَّا أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ فَأَشَارَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالَّذِي يَعْلَمُ مِنْ بَرَاءَةِ أَهْلِهِ وَبِالَّذِي يَعْلَمُ فِي نَفْسِهِ لَهُمْ مِنْ الْوُدِّ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هُمْ أَهْلُكَ وَلَا نَعْلَمُ إِلَّا خَيْرًا وَأَمَّا عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ فَقَالَ لَمْ يُضَيِّقْ اللَّهُ عَلَيْكَ وَالنِّسَاءُ سِوَاهَا كَثِيرٌ وَإِنْ تَسْأَلْ الْجَارِيَةَ تَصْدُقْكَ قَالَتْ فَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَرِيرَةَ فَقَالَ أَيْ بَرِيرَةُ هَلْ رَأَيْتِ مِنْ شَيْءٍ يَرِيبُكِ مِنْ عَائِشَةَ قَالَتْ لَهُ بَرِيرَةُ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ إِنْ رَأَيْتُ عَلَيْهَا أَمْرًا قَطُّ أَغْمِصُهُ عَلَيْهَا أَكْثَرَ مِنْ أَنَّهَا جَارِيَةٌ حَدِيثَةُ السِّنِّ تَنَامُ عَنْ عَجِينِ أَهْلِهَا فَتَأْتِي الدَّاجِنُ فَتَأْكُلُهُ قَالَتْ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الْمِنْبَرِ فَاسْتَعْذَرَ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُبَيٍّ ابْنِ سَلُولَ قَالَتْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ عَلَى الْمِنْبَرِ يَا مَعْشَرَ الْمُسْلِمِينَ مَنْ يَعْذِرُنِي مِنْ رَجُلٍ قَدْ بَلَغَ أَذَاهُ فِي أَهْلِ بَيْتِي فَوَاللَّهِ مَا عَلِمْتُ عَلَى أَهْلِي إِلَّا خَيْرًا وَلَقَدْ ذَكَرُوا رَجُلًا مَا عَلِمْتُ عَلَيْهِ إِلَّا خَيْرًا وَمَا كَانَ يَدْخُلُ عَلَى أَهْلِي إِلَّا مَعِي فَقَامَ سَعْدُ بْنُ مُعَاذٍ الْأَنْصَارِيُّ فَقَالَ أَنَا أَعْذِرُكَ مِنْهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنْ كَانَ مِنْ الْأَوْسِ ضَرَبْنَا عُنُقَهُ وَإِنْ كَانَ مِنْ إِخْوَانِنَا الْخَزْرَجِ أَمَرْتَنَا فَفَعَلْنَا أَمْرَكَ قَالَتْ فَقَامَ سَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ وَهُوَ سَيِّدُ الْخَزْرَجِ وَكَانَ رَجُلًا صَالِحًا وَلَكِنْ اجْتَهَلَتْهُ الْحَمِيَّةُ فَقَالَ لِسَعْدِ بْنِ مُعَاذٍ كَذَبْتَ لَعَمْرُ اللَّهِ لَا تَقْتُلُهُ وَلَا تَقْدِرُ عَلَى قَتْلِهِ فَقَامَ أُسَيْدُ بْنُ حُضَيْرٍ وَهُوَ ابْنُ عَمِّ سَعْدِ بْنِ مُعَاذٍ فَقَالَ لِسَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ كَذَبْتَ لَعَمْرُ اللَّهِ لَنَقْتُلَنَّهُ فَإِنَّكَ مُنَافِقٌ تُجَادِلُ عَنْ الْمُنَافِقِينَ فَثَارَ الْحَيَّانِ الْأَوْسُ وَالْخَزْرَجُ حَتَّى هَمُّوا أَنْ يَقْتَتِلُوا وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَائِمٌ عَلَى الْمِنْبَرِ فَلَمْ يَزَلْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُخَفِّضُهُمْ حَتَّى سَكَتُوا وَسَكَتَ قَالَتْ وَبَكَيْتُ يَوْمِي ذَلِكَ لَا يَرْقَأُ لِي دَمْعٌ وَلَا أَكْتَحِلُ بِنَوْمٍ ثُمَّ بَكَيْتُ لَيْلَتِي الْمُقْبِلَةَ لَا يَرْقَأُ لِي دَمْعٌ وَلَا أَكْتَحِلُ بِنَوْمٍ وَأَبَوَايَ يَظُنَّانِ أَنَّ الْبُكَاءَ فَالِقٌ كَبِدِي فَبَيْنَمَا هُمَا جَالِسَانِ عِنْدِي وَأَنَا أَبْكِي اسْتَأْذَنَتْ عَلَيَّ امْرَأَةٌ مِنْ الْأَنْصَارِ فَأَذِنْتُ لَهَا فَجَلَسَتْ تَبْكِي قَالَتْ فَبَيْنَا نَحْنُ عَلَى ذَلِكَ دَخَلَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَلَّمَ ثُمَّ جَلَسَ قَالَتْ وَلَمْ يَجْلِسْ عِنْدِي مُنْذُ قِيلَ لِي مَا قِيلَ وَقَدْ لَبِثَ شَهْرًا لَا يُوحَى إِلَيْهِ فِي شَأْنِي بِشَيْءٍ قَالَتْ فَتَشَهَّدَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ و

Ya gaya mana [Hibban bin Musa] Ya gaya mana [Abdullah bin Al Mubarak] Ya gaya mana [Yunus bin Yazid Al Aili] Haka kuma an ruwaito shi daga wata hanya, Ya gaya mana [Ishaq bin Ibrahim Al Hanzhali] da [Muhammad bin Rafi'] da [Abad bin Humaid]. Ibn Rafi' ya ce; Ya gaya mana. Yayin da wasu suka ce; Ya sanar da mu [Abdurrazaq] Ya sanar da mu [Ma'mar], wanda Hadisinsa tarihin 'Abd da Ibnu Rafi' ne. Yunus da Ma'mar suka ce; gaba ɗaya daga [Az Zuhri] Ya ba ni labari [Sa'id bin Al Musayyab] da [Urwah bin Zubair], [AlQamah bin Waqqash], [Ubaidullah bin Abdullah bin Utbah bin Mas'ud] daga Hadisin [Aisyah] - matar Manzon Allah sallallahu 'alaihi wasallam- lokacin da mutanen da ke yaɗa jita-jita suka faɗi duk abin da suka so da abin da suka faɗa, Sai Allah ya bayyana tsarkinsa na waɗannan zarge-zargen. Akwai wata ƙungiyar mutane da suka ba ni labarin wannan lamari, wasu daga cikinsu sun sami labarin lamarin daga wasu, don haka labarin ya yi kama da mai ƙarfi, har sai da na haddace kalmomin duk abin da suka faɗa mini, wasu kuma suka tabbatar da wasu. Daga Urwah ya ba ni labari daga Aisyah, matar Annabi sallallahu alaihi wasallam ta ce: Lokacin da Annabi sallallahu alaihi wasallam ya so tafiya, ya yi kuri'a a tsakanin matansa. Duk wanda ya yi kuri'a, shi ne wanda ya tafi tare da Annabi sallallahu alaihi wasallam." Aisha ta ce; "Sannan ya yi kuri'a a tsakaninmu a yaƙi, kibauna suka fito zuwa ga ƙuri'a, don haka na tafi tare da Annabi sallallahu alaihi wasallam. Wannan lamari ya faru ne bayan saukar ayar game da hijabi. Sannan aka ɗauke ni a ta biyu. A tsakiyar tafiya, na sauka har sai da Annabi sallallahu alaihi wasallam ya gama yaƙi ya koma Madina. Wata rana da yamma ina tare da wasu Musulmai. Da suka yi barci, na tashi na yi tafiya har sai da na gabace su. Bayan na gama gudanar da harkokina, sai na koma na shiga ƙungiyar Musulmi. Da na ji ƙirjina, sai na ga cewa sarƙar wuyana, wadda ta fito daga Zhafar, Yemen, ta karye. Sai na koma na nemi sarƙar wuyana, binciken ya sa na makara. Kuma, ƙungiyar mutanen da ke ɗauke da jinin raina sun tafi, suna tafiya ta hanyar sanya jinin raina a kan raƙumina da nake hawa akai-akai. Sun yi tunanin cewa na riga na shiga ciki." Aisyah ta ce; "A lokacin, matansa sirara ne kuma marasa nauyi, domin ba sa cin nama. Duk da haka, abinci ne kawai suke ci. Don haka, babu wanda zai yi shakkar nauyin wannan walƙiya, lokacin da suka yi tafiya suka ɗaga shi. Bugu da ƙari, a lokacin har yanzu ina ƙarami. A ƙarshe suka ɗauki raƙumansu suka yi tafiya (suka ci gaba da tafiyarsu). Na sami sarƙar wuyana lokacin da sojoji suka wuce. Don haka, lokacin da na je wurin zamansu, babu wanda ya kira kuma babu wanda ya amsa. Sai na koma wurin zamana inda nake zaune. Ina fatan wani (daga rundunar Musulmi) zai same ni ya dawo ya ɗauke ni. Da na zauna a kujerata, sai na ji barci ya dauke ni, na yi barci. A halin yanzu, Shafwan bin Mu'atthal Assulami da mutanen Dzakwan sun tsaya a bayan sojojin (suna duba ko akwai wanda ya rage a baya). Sun yi tafiya da wuri da yamma, da safe kuma suka isa wurin zamana. Shafwan bin al Mu'atthal Assulami ya ga wani yana barci, sai ya zo wurina ya gane ni lokacin da ya gan ni. Wannan ya faru ne saboda ya gan ni kafin a bukaci ya sanya hijabi a kaina. Nan take na farka na ji yana yin istirja' (yana cewa, inna lillahi wa inna ilaihi raaji'un) lokacin da ya gane ni. Nan take na rufe fuskata da hijabina. Wallahi bai yi magana ko da kalma daya ba, kuma ban ji ko da kalma daya ba sai istirja'insa. A karshe ya sauke rakuminsa, ni kuma na hau. Sannan ya tafi ya jagoranci rakumin (wanda nake hawa) har sai da muka ci karo da sojojin Musulmi bayan sun huta a bakin tekun Azhzharia. Kaiton wadanda suka nuna wa al'amurata wariya. A lokacin, mutumin da girman kai ya fi bayyana a fili shi ne Abdullah bin Ubay bin Salul. A ƙarshe, na isa Madina. Bayan isowarmu, kwatsam na yi rashin lafiya na kusan wata guda, yayin da mutane ke ci gaba da tattaunawa kan zarge-zarge (da aka yi mini), duk da cewa ban ma ji ko kaɗan daga cikin laifin ba. Don haka ya fara zargin rashin lafiyar da nake yi. Ban sake sanin tawali'un Manzon Allah (tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi) da na gani a kansa a baya ba. Lokacin da nake rashin lafiya, Manzon Allah (tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi) ya shigo ya gaishe ni ya ce, "Yaya kake?" Kamar yana shakkata, alhali ban ji wani mummunan abu ba. Bayan na ji ina samun sauƙi, na fita tare da Umm Mistah zuwa wani wuri na sirri don rage damuwa. Ba mu taɓa fita ba sai da dare har sai da dare. An gina wannan wuri na sirri kusa da gidajenmu. Al'amuranmu sun yi kama da na magabatanmu na Larabawa; muna da wurin sirri don rage damuwa a gida. Sai ni da Ummu Mistah - ita ce 'yar Abu Ruhmi ibn al-Muthallib ibn Abdi Manaf kuma mahaifiyarta 'yar Shakhr ibn Amir ce, goggon Abu Bakr as-Siddiq kuma ɗanta shine Mistah ibn Utsabah ibn Abbad ibn al-Muthallib - ta koma gidana bayan an gama aikinmu. A lokacin, Ummu Mistah ta zame saboda ta taka ko kuma ta kama ta a cikin rigarta. A lokacin ta ce, "Kaicon Mistah." Na tambaye ta, "Abin da kika faɗa ya yi muni, kin soki wani mutum da ya shiga yaƙin Badr?" Ta ce, "Eh, ba ki ji abin da ya faɗa ba?" Na ce, "Me ya faɗa?" Sai ta sanar da ni da kalmomin waɗanda suka zarge ni. A lokacin na fara rashin lafiya kuma da na koma gidana, Manzon Allah (tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi) ya same ni ya gaishe ni. Sai ya ce, "Yaya lafiya?" Na ce, "Za ki bar ni in je wurin iyayena?" Ya ce, "A lokacin ina so in tabbatar da wannan labari daga gare su duka biyun. A ƙarshe, Manzon Allah sallallahu alaihi wa sallam ya ba ni izini. Sai na je wurin iyayena, na tambayi mahaifiyata; "Ya mahaifiyata, me mutane ke magana a kai?" ya ce; "Tsarki ya tabbata ga Allah, shin haka mutane ke magana a kai?" ya ce; "A wannan daren na yi kuka, har sai da safe hawayena suka daina zuba saboda sun ƙare kuma ban zubar da hawaye ba lokacin da na yi barci. Da safe, na yi kuka. Kuma, a lokacin, Manzon Allah sallallahu alaihi wa sallam ya kira Ali bin Abi Talib da Usamah bin Zaid don ya kira su su yi shawara don raba matansu alhali wahayi bai sauko ba tukuna." Aisyah ta ce; "Dangane da Usamah bin Zaid, ya nuna wa Manzon Allah sallallahu alaihi wa sallam abin da ya sani game da nisan da matarsa ​​ke da shi daga wannan aikin da kuma abin da ya sani game da ƙaunarta gare shi. Usamah ya ce; 'Ya Manzon Allah! Su ne matanka, ba mu san komai ba sai alheri.' Game da Ali bin Abi Talib, ya ce: "Allah ba zai yi miki wahala ba, har yanzu akwai mata da yawa a bayansa. Kuma hakika, idan kika tambayi baiwarki, tabbas zai yi gaskiya." Aisha ta ce; "Sai Manzon Allah sallallahu alaihi wa sallam ya kira Barirah, ya ce: "Ya Barirah! Shin kina ganin wani abu da ke shakkar ki game da Aisyah?" Barirah ta amsa; "Na rantse da wanda ya aiko ki da gaskiya, ban ga wani abu a cikinta ba sai komai. Lokacin da take ƙarama, sai ta yi barci tana jiran fulawar a cikin danginta, sai wata dabba mai hankali ta ci fulawar." Sai Manzon Allah sallallahu alaihi wa sallam ya miƙe ya ​​nemi hujja daga wani mutum mai suna Abdullah bin Ubai bin Salul. Lokacin da Manzon Allah sallallahu alaihi wa sallam yake kan mimbari, Manzon Allah sallallahu alaihi wa sallam ya ce: "Ya ku dukkan Musulmi, wanda yake son ya ba ni hujja daga wani mutum da ya cutar da iyalina. Hakika, Wallahi, ban san komai daga iyalina ba sai alheri. Sun ba ni labarin wani mutum da ban san komai game da shi ba sai alheri. Kuma babu wanda zai iya saduwa da matata sai idan tana tare da ni." Sa'ad bin Mu'adz al Ansari ya ce; "Ya Manzon Allah! Zan taimake ka daga gare shi. Idan wani daga cikin Bani Aus ya yanke wuyansa, ko da kuwa ɗan'uwanmu ne daga Bani Khazraj, idan ka umarce mu to za mu aiwatar da umarninka." Nan take, Sa'ad bin Ubadah - shi ne shugaban Bani Khazraj, mutum ne mai tsoron Allah. Duk da haka, har yanzu yana da halin tsattsauran ra'ayi - ya ce wa Sa'ad bin Mu'ad; "Wallahi, ba za ka iya kashe shi ba kuma ba za ka iya kashe shi ba." Sai Usaid bin Hudlair ya miƙe tsaye, shi ne ɗan'uwansa. Sa'ad bin Mu'adz, ya ce wa Sa'ad bin Ubadah; "Karya kake yi, lallai za mu kashe shi saboda kai munafuki ne wanda ke jayayya da munafukai." Ya yi shiru. A wannan rana, na yi kuka har hawayena suka ƙare kuma ban sanya kohl ba lokacin da nake barci. Daren washegari, na yi kuka har hawayena suka ƙare kuma ban sanya kohl ba lokacin da nake barci. Iyayena sun yi tunanin kukana zai raba zuciyata. Aisha ta ce; "Sannan suka zauna kusa da ni yayin da nake ci gaba da kuka. A lokacin, akwai wata mata daga Ansar da ta nemi izinina ta same ni, don haka na bar ta. Ta zauna ta yi kuka tare da ni. Yayin da muke cikin wannan yanayin, Manzon Allah (tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi) ya zo gare mu, ya yi gaisuwa sannan ya zauna." Ta ce; "Bai zauna kusa da ni ba tsawon wata guda, tun da ba a bayyana masa wahayi game da al'amura na ba." Ta ce; "Manzon Allah (tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi) ya shaida, yana gaishe da mutane yayin da yake zaune. Ya ce: "Amma ba'd, Ya Aisyah, lallai wannan da irin wannan labari ya iso gare ni, hakika idan kin kubuta daga gare shi saboda ba ki yi ba, Allah Ya kiyaye ki. Idan kin aikata wannan zunubi, ki nemi gafarar Allah ki tuba gare Shi. Domin kuwa, bawa wanda ya yarda da laifinsa sannan ya tuba, Allah zai karɓi tubansa." Aisha ta ce; "Lokacin da Manzon Allah (SAW) ya gama magana, hawayena suka yi ta zuba har sai da na daina jin ɗigon hawayen." Na ce wa mahaifina; "Amsa abin da Manzon Allah (SAW) ya faɗa game da ni." Babana ya ce; "Ban sani ba, Wallahi ba zan yi wa Manzon Allah (SAW) magana ba." Sai na ce wa mahaifiyata; "Amsa abin da Manzon Allah (SAW) ya faɗa game da ni!" Mahaifiyata ta ce; "Wallahi, ban san abin da zan faɗa wa Manzon Allah (SAW) ba." Aisha ta ce; Na ce; "Ni ƙarama ce, ban karanta Alƙur'ani da yawa ba. Wallahi, na san kin ji wannan har sai kin ji ƙarfin hali kuma ki yi imani da shi." Kuma idan na yi magana da kai, 'Hakika, ina nesa da waɗannan ayyukan kuma Allah Azzawajalla Masani ne idan na yi nisa da waɗannan ayyukan. Don haka, ba za ka yarda da hakan ba. Idan na furta maka wani abu, alhali Allah Azzawajalla Masani ne cewa ina nesa da waɗannan ayyukan, tabbas za ka yarda da ni. "Wallahi, babu wata magana tsakanina da kai sai abin da Abu Yusuf ya faɗa; Haƙuri yana da kyau kuma Allah shine wurin neman taimako game da abin da kake zargi da shi' (QS. Yusuf 18) "Aisyah ta ce; "Sai na canza matsayi na, na kwanta a kan gadona." Ya ce; "Wallahi, a lokacin na san cewa ina nesa da wannan aikin, kuma Allah Azzawajalla zai nisanta ni domin ina nesa da wannan aikin. Duk da haka, Wallahi, ban yi tsammanin wahayi zai sauko kan lamarina ba. Kuma hakika lamarina ya fi muni fiye da yadda Allah Azzawajalla ya faɗa mini da wahayin da aka karanta. Fatata a wannan lokacin kawai shine fatan cewa a cikin mafarkin Manzon Allah sallallahu 'alaihi wa sallam za a nuna cewa Allah Azzawajalla ya nisanta ni daga wannan aikin." Aisha ta ce; "Wallahi, Manzon Allah sallallahu 'alaihi wa sallam bai fita daga taronsa ba, kuma babu wanda ya fita daga gidan har sai da Allah Azzawajalla ya saukar wa Annabinsa wahayi. Don haka, yanayinsa ya canza yayin da canje-canje ke faruwa lokacin da wahayi ya sauko, guminsa ya ci gaba da zuba duk da cewa lokacin hunturu ne. Wannan ya faru ne saboda nauyin kalmar da aka bayyana masa yana da nauyi sosai." Aisha ta ce; "Lokacin da Manzon Allah sallallahu alaihi wa sallam ya sami labari mai daɗi, sai ya yi dariya, kuma jumla ta farko da ya faɗa a lokacin ita ce: "Albishir, ya Aisyah! Allah Azza wa jalla ya nisantar da ke daga wannan aikin." Sai mahaifiyata ta ce mini; "Ki tsaya masa." Na ce; "Wallahi, ba zan tsaya masa ba, kuma ba zan yabe shi ba sai Allah Azza wa jalla, Shi ne wanda ya saukar da wahayi da ke bayyana nisan da nake. Allah Azzawajalla ya saukar da aya wadda ke nufin: Hakika, waɗanda ke ɗauke da labaran ƙarya daga ƙungiyarku ne, har zuwa ayoyi goma (QS. Annuur 1-11). Allah Azzawajalla ya saukar da ayoyi da dama waɗanda ke bayyana nisan da zan yi daga wannan aikin." Aisyah ta ce; "An saba da Abu Bakr wajen bayar da gudummawa ga Misthah, domin shi ɗan'uwansa ne kuma talaka ne. Ya ce; 'Wallahi, ba zan taɓa taimaka masa ba har abada bayan ya zargi Aisyah.' Sai Allah Azzawajalla ya saukar da wahayi, wanda ke nufin; Kuma waɗanda suka cika alkawarinSa ba sa son Allah Ya gafarta muku" (QS. Annur 22). Hibban bin Musa ya ce, Abdullah bin Mubarok ya ce: "Wannan ayar ita ce ayar da ake tsammani a cikin Littafin Allah. Sai Abubakar ya ce: "Wallahi, da na fi farin ciki idan Allah Ya gafarta mini." Sai ya koma ya taimaka wa Misthah kamar yadda ya saba taimaka masa. Abu Bakr ya ce: "Hakika, ba zan daina taimakawa har abada ba." Aisha ta ce; Manzon Allah (SAW) ya tambayi Zainab bint Jahsy, matar Annabi (SAW), game da abin da ya same ni: "Me kika sani, me kika gani, ko wane labari ya iso gare ki?" ta amsa; "Ya Manzon Allah! Kullum ina tsare jina da ganina, kuma ban san komai ba sai alheri." Aisyah ta ce; "Ko da yake Zaenab matarsa ​​ce wadda aka san tana alfahari da kanta a gabana,

Hadisi

Imam Muslim : 4975

حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ رَجُلًا كَانَ يُتَّهَمُ بِأُمِّ وَلَدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِعَلِيٍّ اذْهَبْ فَاضْرِبْ عُنُقَهُ فَأَتَاهُ عَلِيٌّ فَإِذَا هُوَ فِي رَكِيٍّ يَتَبَرَّدُ فِيهَا فَقَالَ لَهُ عَلِيٌّ اخْرُجْ فَنَاوَلَهُ يَدَهُ فَأَخْرَجَهُ فَإِذَا هُوَ مَجْبُوبٌ لَيْسَ لَهُ ذَكَرٌ فَكَفَّ عَلِيٌّ عَنْهُ ثُمَّ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّهُ لَمَجْبُوبٌ مَا لَهُ ذَكَرٌ

Ya gaya min [Zuhair bin Harb] Ya gaya mana [Affan] Ya gaya mana [Hammad bin Salamah] Ya gaya mana [Thabit] daga [Anas] cewa akwai wani mutum da aka zarge shi da zina da matar Annabi sallallahu alaihi wasallam. Sai Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam ya ce wa Ali: je ka yanke wuyansa (saboda munafuncinsa). Sai Ali ya zo wurinsa sai ya zama yana sanyaya kansa a cikin wani ƙaramin rijiya, Ali ya ce masa: Fito! Sai Ali ya ja hannunsa sai ya zama mutum ne da aka yanke masa al'aurarsa, don haka Ali bai kashe shi ba. Sai Ali ya zo wurin Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam ya ce: Ya Manzon Allah, a gaskiya shi mutum ne da aka yanke masa al'aurarsa (ba shi da al'aurarsa).

Hadisi

Imam Muslim : 4976

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَقَ أَنَّهُ سَمِعَ زَيْدَ بْنَ أَرْقَمَ يَقُولُا خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ أَصَابَ النَّاسَ فِيهِ شِدَّةٌ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَيٍّ لِأَصْحَابِهِ { لَا تُنْفِقُوا عَلَى مَنْ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ حَتَّى يَنْفَضُّوا } مِنْ حَوْلِهِ قَالَ زُهَيْرٌ وَهِيَ قِرَاءَةُ مَنْ خَفَضَ حَوْلَهُ وَقَالَ { لَئِنْ رَجَعْنَا إِلَى الْمَدِينَةِ لَيُخْرِجَنَّ الْأَعَزُّ مِنْهَا الْأَذَلَّ } قَالَ فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخْبَرْتُهُ بِذَلِكَ فَأَرْسَلَ إِلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُبَيٍّ فَسَأَلَهُ فَاجْتَهَدَ يَمِينَهُ مَا فَعَلَ فَقَالَ كَذَبَ زَيْدٌ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَوَقَعَ فِي نَفْسِي مِمَّا قَالُوهُ شِدَّةٌ حَتَّى أَنْزَلَ اللَّهُ تَصْدِيقِي { إِذَا جَاءَكَ الْمُنَافِقُونَ } قَالَ ثُمَّ دَعَاهُمْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِيَسْتَغْفِرَ لَهُمْ قَالَ فَلَوَّوْا رُءُوسَهُمْ و قَوْله { كَأَنَّهُمْ خُشُبٌ مُسَنَّدَةٌ } وَقَالَ كَانُوا رِجَالًا أَجْمَلَ شَيْءٍ

Ya gaya mana [Abu Bakr bin Abu Syaibah] ya gaya mana [Al Hasan bin Musa] ya gaya mana [Zuhair bin Mu'awiyah] ya gaya mana [Abu Ishaq] cewa ya ji [Zaid bin Arqam] yana cewa: "Wata rana, mun tafi tare da Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam a wata doguwar tafiya inda sahabbai da yawa suka fuskanci matsaloli. Sai Abdullah bin Ubay ya ce wa abokansa; 'Kada ku ba wa mutanen da ke tare da Manzon Allah siyayya don su bar Manzon Allah.' Zuhair ya ce; 'Lafaz 'Haulihi' (tare da kasrah a kan harafin lam) wanda bisa ga mafi kyawun karatu Abdullah bin Ubay ya ce; 'Hakika, idan muka koma Madina, mutanen da ke da ƙarfi za su iya korar mutane masu rauni.' (Qs. Al Munaafiquun (63): 8). Zaid bin Arqam ya ce; 'Sannan na je wurin Annabi Muhammad (SAW) don in gaya masa abin da Abdullah bin Ubay ya gaya masa. Sai Manzon Allah (SAW) ya aika wani zuwa ga Abdullah bin Ubay don ya yi masa tambayoyi. Amma sai ya zama Abdullah bin Ubay ya rantse cewa bai taɓa faɗin wani abu makamancin haka ba! Sai ya ce; 'Zaid ya yi wa Manzon Allah (SAW) ƙarya.' Zaid bin Arqam ya ce; 'Tabbas, kalaman munafukai sun sa zuciyata ta yi fushi, har sai da Allah Subhanahu wa Ta'ala ya bayyana wata aya da ke tabbatar da halina wadda ta ce: 'Idan munafukai suka zo gare ku... (Qs. Al Munaafiquun (63): 1)'. Zaid bin Arqam ya ce; 'Sannan Manzon Allah (SAW) ya kira su, munafukai, don su nemi gafarar Allah, amma sai suka kau da kai.' Allah Subhanahu wa Ta'ala ya ce: 'Munafukai kamar itace suke jingina a kansu...' (Al Munafiquun (63): 4). Zaid bin Arqam ya ce; 'A zahiri mutane ne da suke kama da masu kyau.'

Hadisi

Imam Muslim : 4977

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَأَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ وَاللَّفْظُ لِابْنِ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ ابْنُ عَبْدَةَ أَخْبَرَنَا و قَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَمْرٍو أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرًا يَقُولُا أَتَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبْرَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُبَيٍّ فَأَخْرَجَهُ مِنْ قَبْرِهِ فَوَضَعَهُ عَلَى رُكْبَتَيْهِ وَنَفَثَ عَلَيْهِ مِنْ رِيقِهِ وَأَلْبَسَهُ قَمِيصَهُ فَاللَّهُ أَعْلَمُ حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ يُوسُفَ الْأَزْدِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ قَالَ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُا جَاءَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُبَيٍّ بَعْدَ مَا أُدْخِلَ حُفْرَتَهُ فَذَكَرَ بِمِثْلِ حَدِيثِ سُفْيَانَ

Ya gaya mana [Abu Bakr bin Abu Syaibah] da [Zuhair bin Harb] da [Ahmad bin Abdah Adh Dhabbi] - kuma wannan lafadh na Ibn Abu Syaibah ne - Ibnu Abdah ya ce; Ya gaya mana, kuma ya ce wani; ya gaya mana [Sufyan bin Uyainah] daga [Amru] cewa ya ji [Jabir] yana cewa; Annabi sallallahu alaihi wasallam ya tafi kabarin Abdullah bin Ubbay, bayan an saka shi a kabarin, sannan ya yi umarni a fitar da shi, sai ya durƙusa, sannan ya hura masa ɗan yawu ya saka masa tufafinsa. [Jabir bin Abdullah] ya ce; "Annabi sallallahu alaihi wasallam ya zo kabarin Abdullah bin Ubbay, bayan an saka shi a kabarinsa. - kamar yadda yake a Hadisi Sufyan.

Hadisi

Imam Muslim : 4978

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ لَمَّا تُوُفِّيَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَيٍّ ابْنُ سَلُولَ جَاءَ ابْنُهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلَهُ أَنْ يُعْطِيَهُ قَمِيصَهُ يُكَفِّنُ فِيهِ أَبَاهُ فَأَعْطَاهُ ثُمَّ سَأَلَهُ أَنْ يُصَلِّيَ عَلَيْهِ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِيُصَلِّيَ عَلَيْهِ فَقَامَ عُمَرُ فَأَخَذَ بِثَوْبِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَتُصَلِّي عَلَيْهِ وَقَدْ نَهَاكَ اللَّهُ أَنْ تُصَلِّيَ عَلَيْهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّمَا خَيَّرَنِي اللَّهُ فَقَالَ { اسْتَغْفِرْ لَهُمْ أَوْ لَا تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ إِنْ تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ سَبْعِينَ مَرَّةً } وَسَأَزِيدُهُ عَلَى سَبْعِينَ قَالَ إِنَّهُ مُنَافِقٌ فَصَلَّى عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { وَلَا تُصَلِّ عَلَى أَحَدٍ مِنْهُمْ مَاتَ أَبَدًا وَلَا تَقُمْ عَلَى قَبْرِهِ } حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَعُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ قَالَا حَدَّثَنَا يَحْيَى وَهُوَ الْقَطَّانُ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ وَزَادَ قَالَ فَتَرَكَ الصَّلَاةَ عَلَيْهِمْ

Ya gaya mana [Abubakar bin Abu Syaibah] ya gaya mana [Abu Usamah] ya gaya mana [Ubaidullah bin Umar] daga [Nafi'] daga [Ibn Umar] ya ce: "Lokacin da Abdullah bin Ubay bin Salul ya mutu, ɗansa Abdullah bin Abdullah (bin Ubay) ya zo wurin Manzon Allah (sallal lahu alaihi wasallam) yana neman rigarsa don ya ɗaura masa rigar mahaifinsa. Manzon Allah ya cika buƙatar ɗansa. Sannan kuma ya roƙi Manzon Allah (sallal lahu alaihi wasallam) ya shiga jikin mahaifinsa. Lokacin da ya tashi don yin salla, Umar (bin Khaththab) ya ja rigarsa ba zato ba tsammani ya ce: 'Ya Manzon Allah! Za ka yi salla? Shin Allah bai hana ka yin salla ba?' Ya amsa: 'Allah Subhanahu Wa Ta'ala ne ya ba ni zaɓi ko in yi salla ko a'a.' Sai ya karanta ayar: Ko ka nemi gafara a gare su ko ba ka nemi gafara a gare su ba (daidai ne); ko da ka nemi gafara a gare su sau saba'in...'. (QS. At Taubah (9): 80). Kuma zan yi fiye da sau saba'in.' Umar ya ce; 'Amma shi munafuki ne!' Amma Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam ya yi ta addu'a. Sai Allah Ta'ala ya saukar da ayar: 'Kuma kada ka yi addu'a ga gawar daya daga cikin wadanda suka mutu, kuma kada ka tsaya a kabarinsa...'. (QS. At Taubah (9): 84). Ya gaya mana [Muhammad bin Al Mutsanna] da [Ubaidullah bin Sa'id] duk suka ce; ya ba mu labarin [Yahya Al Qaththan] daga [Ubaidullah] da wannan sa'adar tare da irin wannan Hadisi tare da kari; sannan ya bar addu'a ga munafukai.

Hadisi

Imam Muslim : 4979

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُمَرَ الْمَكِّيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ أَبِي مَعْمَرٍ عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ قَالَ اجْتَمَعَ عِنْدَ الْبَيْتِ ثَلَاثَةُ نَفَرٍ قُرَشِيَّانِ وَثَقَفِيٌّ أَوْ ثَقَفِيَّانِ وَقُرَشِيٌّ قَلِيلٌ فِقْهُ قُلُوبِهِمْ كَثِيرٌ شَحْمُ بُطُونِهِمْ فَقَالَ أَحَدُهُمْ أَتُرَوْنَ اللَّهَ يَسْمَعُ مَا نَقُولُ وَقَالَ الْآخَرُ يَسْمَعُ إِنْ جَهَرْنَا وَلَا يَسْمَعُ إِنْ أَخْفَيْنَا وَقَالَ الْآخَرُ إِنْ كَانَ يَسْمَعُ إِذَا جَهَرْنَا فَهُوَ يَسْمَعُ إِذَا أَخْفَيْنَا فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { وَمَا كُنْتُمْ تَسْتَتِرُونَ أَنْ يَشْهَدَ عَلَيْكُمْ سَمْعُكُمْ وَلَا أَبْصَارُكُمْ وَلَا جُلُودُكُمْ } الْآيَةَ و حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ خَلَّادٍ الْبَاهِلِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى يَعْنِي ابْنَ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ وَهْبِ بْنِ رَبِيعَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ح و قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى حَدَّثَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنِي مَنْصُورٌ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ أَبِي مَعْمَرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بِنَحْوِهِ

[Muhammad bin Abu 'Umar Al Makki] ya ba mu labarin [Sufyan] daga [Mansur] daga [Mujahid] daga [Abu Ma'mar] daga [Ibn Mas'ud] wanda ya ce: "Akwai mutane uku da suka taru kusa da Ka'aba, biyu daga cikinsu daga kabilar Kuraishawa da ɗaya daga kabilar Thaqafi ko akasin haka. Dukansu ukun ba su da ilimi amma sun yi kiba. Ɗaya daga cikinsu ya tambayi abokinsa: 'Shin ka san cewa Allah yana jin abin da muke faɗa?' Ɗayan ya amsa: 'Yana jin lokacin da muke magana da ƙarfi, kuma ba ya jin lokacin da muke magana da taushi.' Na uku ya ce: 'Idan Ya ji lokacin da muke magana da ƙarfi, tabbas Yana jin lokacin da muke magana da taushi.' Sai Allah Azza wa Jalla ya saukar da ayar: 'Ba za ka taɓa ɓuya daga shaidar jinka, ganinka, da fatar jikinka ba...'. (QS. Fushilat (41): 22). Kuma an gaya mini [Abu Bakr bin Khallad Al Bahili] ya gaya mana [Yahya bin Sa'id] ya gaya mana [Sufyan] ya gaya mini [Sulaiman] daga [Umarah bin 'Umair] daga [Wahb bin Rabi'ah] daga [Abdullah] Haka kuma an ruwaito shi daga wata hanya, kuma ya ce; ya gaya mana [Yahya] ya gaya mana [Sufyan] ya gaya mini [Mansur] daga [Mujahid] daga [Abu Ma'mar] daga [Abdullah] da wani Hadisi makamancin haka.

Hadisi

Imam Muslim : 4980

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَدِيٍّ وَهُوَ ابْنُ ثَابِتٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ يَزِيدَ يُحَدِّثُ عَنْ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ إِلَى أُحُدٍ فَرَجَعَ نَاسٌ مِمَّنْ كَانَ مَعَهُ فَكَانَ أَصْحَابُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيهِمْ فِرْقَتَيْنِ قَالَ بَعْضُهُمْ نَقْتُلُهُمْ وَقَالَ بَعْضُهُمْ لَا فَنَزَلَتْ { فَمَا لَكُمْ فِي الْمُنَافِقِينَ فِئَتَيْنِ } و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ ح و حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ نَافِعٍ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ كِلَاهُمَا عَنْ شُعْبَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ

An ba mu labari [Ubaidullah bin Mu'adz Al 'Anbari] ya ba mu labari [mahaifina] ya ba mu labari [Syu'bah] daga [Adi bin Thabit] ya ce; Na ji [Abdullah bin Yazid] yana ba mu labari daga [Zaid bin Thabit] cewa lokacin da Annabi sallallahu alaihi wasallam ya fita zuwa filin yaƙi na Uhud, wasu daga cikin mutanen da suka fita tare da shi sun dawo a tsakiyar hanya. Saboda haka, sahabban Annabi sallallahu alaihi wasallam sun yi sabani game da su suka zama ƙungiyoyi biyu: Wasu sun ce a yi yaƙi da su wasu kuma sun ce kada a yi yaƙi da su. Saboda haka, ayar ta sauka: 'Me ya sa kuka rabu gida biyu wajen fuskantar munafukai...' (QS. An Nisaa (4): 88). Kuma an gaya mini [Zuhair bin Harb] ya gaya mana [Yahya bin Sa'id]. Haka nan an ruwaito shi daga wata hanya, kuma an gaya mini [Abubakar bin Nafi'] ya gaya mana [Ghundar] duka daga [Syu'bah] ta wannan sanada tare da irin wannan Hadisi.