امام مسلم : 4941
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ أَخْبَرَنَا أَبُو ضَمْرَةَ عَنْ الْحَارِثِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عَطَاءِ بْنِ مِينَاءَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا قَضَى اللَّهُ الْخَلْقَ كَتَبَ فِي كِتَابِهِ عَلَى نَفْسِهِ فَهُوَ مَوْضُوعٌ عِنْدَهُ إِنَّ رَحْمَتِي تَغْلِبُ غَضَبِي
[علی بن خصیرم] از ابوضمره از حارث بن عبدالرحمن از عطاء بن مینا از ابوهریره نقل کرده که پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم فرموده است: «هنگامی که خداوند مخلوقات را آفرید، برای خود رزق و روزی قرار داد که نزد او نگهداری میشد، همانا رحمت من بر غضب من پیشی میگیرد.»
امام مسلم : 4942
حَدَّثَنَا حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى التُّجِيبِيُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَنَّ سَعِيدَ بْنَ الْمُسَيَّبِ أَخْبَرَهُ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ جَعَلَ اللَّهُ الرَّحْمَةَ مِائَةَ جُزْءٍ فَأَمْسَكَ عِنْدَهُ تِسْعَةً وَتِسْعِينَ وَأَنْزَلَ فِي الْأَرْضِ جُزْءًا وَاحِدًا فَمِنْ ذَلِكَ الْجُزْءِ تَتَرَاحَمُ الْخَلَائِقُ حَتَّى تَرْفَعَ الدَّابَّةُ حَافِرَهَا عَنْ وَلَدِهَا خَشْيَةَ أَنْ تُصِيبَهُ
«[حرمله بن یحیی التجیبی] به ما گفت که [ابن وهب] به من گفت که [یونس] از [ابن شهاب] به من گفت که [سعید بن مسیب] به او گفت که [ابوهریره] گفت: من از رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) شنیدم که فرمود: «خداوند متعال رحمت را صد جزء قرار داد. پس نود و نه جزء آن را در کنار خود نگه داشت و یک جزء را به زمین فرستاد. از این یک جزء، همه موجودات به یکدیگر رحم میکنند، تا جایی که حیوان از ترس اینکه فرزندش زیر آن لگدمال شود، پایش را بلند میکند.»
امام مسلم : 4943
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ وَابْنُ حُجْرٍ قَالُوا حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ يَعْنُونَ ابْنَ جَعْفَرٍ عَنْ الْعَلَاءِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ خَلَقَ اللَّهُ مِائَةَ رَحْمَةٍ فَوَضَعَ وَاحِدَةً بَيْنَ خَلْقِهِ وَخَبَأَ عِنْدَهُ مِائَةً إِلَّا وَاحِدَةً
یحیی بن ایوب و قتیبه و ابن حجر برای ما روایت کردهاند؛ اسماعیل بن جعفر از آل علا از پدرش از ابوهریره برای ما روایت کرده است که رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمود: «خداوند صد نوع رحمت آفریده است. یکی را در میان آفریدگانش قرار داده و نود و نه نوع دیگر را نزد خود نگه داشته است.»
امام مسلم : 4944
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ لِلَّهِ مِائَةَ رَحْمَةٍ أَنْزَلَ مِنْهَا رَحْمَةً وَاحِدَةً بَيْنَ الْجِنِّ وَالْإِنْسِ وَالْبَهَائِمِ وَالْهَوَامِّ فَبِهَا يَتَعَاطَفُونَ وَبِهَا يَتَرَاحَمُونَ وَبِهَا تَعْطِفُ الْوَحْشُ عَلَى وَلَدِهَا وَأَخَّرَ اللَّهُ تِسْعًا وَتِسْعِينَ رَحْمَةً يَرْحَمُ بِهَا عِبَادَهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ
به ما گفته شده است که [محمد بن عبدالله بن نمیر] به ما گفته است که [پدرم] به ما گفته است که [عبدالملک] از [عطا] از [ابوهریره] از پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم نقل کرده است که فرمود: «همانا خداوند صد نعمت دارد. از این صد نعمت، تنها یکی را خداوند بر جن و انس و حیوانات اهلی و وحشی نازل کرده است. با این نعمت، آنها یکدیگر را دوست دارند و به هم محبت میکنند و با این نعمت، حیوانات وحشی نیز میتوانند فرزندان او را دوست داشته باشند. اما نود و نه نعمت دیگر خداوند، خداوند آنها را به تعویق انداخته است زیرا خداوند آنها را فقط به بندگان صالح خود در روز قیامت میدهد.»
امام مسلم : 4945
حَدَّثَنِي الْحَكَمُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ التَّيْمِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو عُثْمَانَ النَّهْدِيُّ عَنْ سَلْمَانَ الْفَارِسِيِّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ لِلَّهِ مِائَةَ رَحْمَةٍ فَمِنْهَا رَحْمَةٌ بِهَا يَتَرَاحَمُ الْخَلْقُ بَيْنَهُمْ وَتِسْعَةٌ وَتِسْعُونَ لِيَوْمِ الْقِيَامَةِ و حَدَّثَنَاه مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ عَنْ أَبِيهِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ
[حکم بن موسی] به ما خبر داد، [معاذ بن معاذ] به ما خبر داد، [سلیمان تیمی] به ما خبر داد، [ابوعثمان نهدی] از [سلمان فارسی] به ما خبر داد که گفت: «پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «خداوند صد نعمت دارد. یکی از آنها این است که همه مخلوقات (در دنیا) به یکدیگر رحم کنند، در حالی که نود و نه نعمت دیگر برای روز قیامت در آینده آماده شدهاند.» و [محمد بن عبدالاعلی] به ما خبر داد، [معتمر] از [پدرش] با این سند برای ما خبر داد.
امام مسلم : 4946
حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبِي هِنْدٍ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ عَنْ سَلْمَانَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ خَلَقَ يَوْمَ خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ مِائَةَ رَحْمَةٍ كُلُّ رَحْمَةٍ طِبَاقَ مَا بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ فَجَعَلَ مِنْهَا فِي الْأَرْضِ رَحْمَةً فَبِهَا تَعْطِفُ الْوَالِدَةُ عَلَى وَلَدِهَا وَالْوَحْشُ وَالطَّيْرُ بَعْضُهَا عَلَى بَعْضٍ فَإِذَا كَانَ يَوْمُ الْقِيَامَةِ أَكْمَلَهَا بِهَذِهِ الرَّحْمَةِ
[ابن نمیر] به ما خبر داده است که [ابو معاویه] از [داود بن ابو هند] از [ابو عثمان] از [سلمان] نقل کرده است که رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: «خداوند در روزی که آسمانها و زمین آفریده شدند، صد نعمت آفرید. هر نعمتی آسمانها و زمین را فرا گرفته است. سپس خداوند یک رحمت به زمین عطا کرد که مادر فرزندانش را با آن دوست میدارد. همچنین حیوانات وحشی و پرندگان یکدیگر را دوست دارند. هنگامی که روز قیامت فرا رسد، خداوند این رحمت را کامل خواهد کرد.»
امام مسلم : 4947
حَدَّثَنِي الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ سَهْلٍ التَّمِيمِيُّ وَاللَّفْظُ لِحَسَنٍ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي مَرْيَمَ حَدَّثَنَا أَبُو غَسَّانَ حَدَّثَنِي زَيْدُ بْنُ أَسْلَمَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ أَنَّهُ قَالَ قَدِمَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِسَبْيٍ فَإِذَا امْرَأَةٌ مِنْ السَّبْيِ تَبْتَغِي إِذَا وَجَدَتْ صَبِيًّا فِي السَّبْيِ أَخَذَتْهُ فَأَلْصَقَتْهُ بِبَطْنِهَا وَأَرْضَعَتْهُ فَقَالَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَرَوْنَ هَذِهِ الْمَرْأَةَ طَارِحَةً وَلَدَهَا فِي النَّارِ قُلْنَا لَا وَاللَّهِ وَهِيَ تَقْدِرُ عَلَى أَنْ لَا تَطْرَحَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَلَّهُ أَرْحَمُ بِعِبَادِهِ مِنْ هَذِهِ بِوَلَدِهَا
[حسن بن علی حلوانی] و [محمد بن سهل تمیمی] - و این لفاضه متعلق به حسن است - به ما گفتهاند؛ [ابن ابو مریم] به ما گفتهاند؛ [ابو غسان] به من گفتهاند؛ [زید بن اسلم] از [پدرش] از [عمر بن خذاب] که گفته است: «رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) روزی چندین اسیر جنگی پیدا کرد. ناگهان زنی در میان آنها به دنبال نوزادش در میان اسیران گشت، پس او را گرفت، در آغوش گرفت و به او شیر داد. با دیدن این صحنه، رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) از ما پرسید: «آیا فکر میکنید آن زن جرأت میکند نوزادش را در آتش بیندازد؟» سپس رسول خدا فرمود: «در واقع، محبت خدا به بندهاش از محبت زن به فرزندش بیشتر است.»
امام مسلم : 4948
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ وَابْنُ حُجْرٍ جَمِيعًا عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ جَعْفَرٍ قَالَ ابْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ أَخْبَرَنِي الْعَلَاءُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَوْ يَعْلَمُ الْمُؤْمِنُ مَا عِنْدَ اللَّهِ مِنْ الْعُقُوبَةِ مَا طَمِعَ بِجَنَّتِهِ أَحَدٌ وَلَوْ يَعْلَمُ الْكَافِرُ مَا عِنْدَ اللَّهِ مِنْ الرَّحْمَةِ مَا قَنَطَ مِنْ جَنَّتِهِ أَحَدٌ
[یحیی بن ایوب] و [قتیبه] و [ابن حجر] همه چیز را از [اسماعیل بن جعفر] برای ما نقل کرده است. ابن ایوب گفت: اسماعیل برای ما نقل کرده است، [آل علاء] از [پدرش] از [ابوهریره] خبر داده است که رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرموده است: «اگر مؤمنان عذاب خداوند سبحان را میدانستند، هیچ مؤمنی بهشت او را آرزو نمیکرد. و اگر کافران رحمت خدا را میدانستند، هیچ کافری از بهشت او ناامید نمیشد.»
امام مسلم : 4949
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ مَرْزُوقِ بْنِ بِنْتِ مَهْدِيِّ بْنِ مَيْمُونٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قَالَ رَجُلٌ لَمْ يَعْمَلْ حَسَنَةً قَطُّ لِأَهْلِهِ إِذَا مَاتَ فَحَرِّقُوهُ ثُمَّ اذْرُوا نِصْفَهُ فِي الْبَرِّ وَنِصْفَهُ فِي الْبَحْرِ فَوَاللَّهِ لَئِنْ قَدَرَ اللَّهُ عَلَيْهِ لَيُعَذِّبَنَّهُ عَذَابًا لَا يُعَذِّبُهُ أَحَدًا مِنْ الْعَالَمِينَ فَلَمَّا مَاتَ الرَّجُلُ فَعَلُوا مَا أَمَرَهُمْ فَأَمَرَ اللَّهُ الْبَرَّ فَجَمَعَ مَا فِيهِ وَأَمَرَ الْبَحْرَ فَجَمَعَ مَا فِيهِ ثُمَّ قَالَ لِمَ فَعَلْتَ هَذَا قَالَ مِنْ خَشْيَتِكَ يَا رَبِّ وَأَنْتَ أَعْلَمُ فَغَفَرَ اللَّهُ لَهُ
به من گفته است [محمد بن مرزوق بن بنت مهدی بن میمون]، [روح]، [مالک]، از [ابو زناد]، از [الاعرج]، از [ابوهریره]، که رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرموده است: «مردی بود که هیچ کار خیری انجام نمیداد. سپس به همسر و خانوادهاش گفت: ای خانوادهام، وقتی از دنیا رفتم، جسدم را بسوزانید! سپس قسمتی از بدنم را به خشکی و قسمتی را به دریا بیندازید. به خاطر خدا، اگر خدا چنین بخواهد، مرا به عذابی عذاب خواهد کرد که هیچ موجود دیگری را در این دنیا چنان عذاب نکرده باشد.» وقتی آن شخص فوت کرد، خانوادهاش دستور او را اجرا کردند، یعنی جسدش را سوزاندند و قسمتی از آن را به خشکی و قسمتی را به دریا انداختند. سپس خداوند سبحان به خشکی دستور داد تا بدن آن شخص را متحد کند و خداوند نیز به دریا دستور داد تا بدن آن شخص را متحد کند. پس از آنکه بدن در عالم برزخ به صورت واحدی جمع شد، خداوند از او پرسید: «ای بنده من، چرا به خانوادهات دستور دادی که چنین کاری انجام دهند؟» آن مرد پاسخ داد: «ای خداوند، پروردگار من، من این کار را از ترس عذاب تو انجام دادم و تو به همه چیز دانایی.» سرانجام خداوند او را بخشید.
امام مسلم : 4950
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَ عَبْدٌ أَخْبَرَنَا و قَالَ ابْنُ رَافِعٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ قَالَ قَالَ لِي الزُّهْرِيُّ أَلَا أُحَدِّثُكَ بِحَدِيثَيْنِ عَجِيبَيْنِ قَالَ الزُّهْرِيُّ أَخْبَرَنِي حُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَسْرَفَ رَجُلٌ عَلَى نَفْسِهِ فَلَمَّا حَضَرَهُ الْمَوْتُ أَوْصَى بَنِيهِ فَقَالَ إِذَا أَنَا مُتُّ فَأَحْرِقُونِي ثُمَّ اسْحَقُونِي ثُمَّ اذْرُونِي فِي الرِّيحِ فِي الْبَحْرِ فَوَاللَّهِ لَئِنْ قَدَرَ عَلَيَّ رَبِّي لَيُعَذِّبُنِي عَذَابًا مَا عَذَّبَهُ بِهِ أَحَدًا قَالَ فَفَعَلُوا ذَلِكَ بِهِ فَقَالَ لِلْأَرْضِ أَدِّي مَا أَخَذْتِ فَإِذَا هُوَ قَائِمٌ فَقَالَ لَهُ مَا حَمَلَكَ عَلَى مَا صَنَعْتَ فَقَالَ خَشْيَتُكَ يَا رَبِّ أَوْ قَالَ مَخَافَتُكَ فَغَفَرَ لَهُ بِذَلِكَ
عبد گفت: «به ما خبر داده است [محمد بن رافع] و [عبد بن حمید]، و ابن رافع گفت: «و این لفاضه از اوست» و به ما خبر داده است [عبدالرزاق] به ما خبر داده است [معمر]، و گفت: «[زهری] به من گفت: آیا میخواهی دو حدیث شگفتانگیز برایت بگویم؟» زهری گفت: « [حمید بن عبدالرحمن] از [ابوهریره] برایم روایت کرد که پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: مردی از حد خود تجاوز کرد. هنگامی که مرگش فرا رسید، به پسرش وصیت کرد: «وقتی مردم، مرا بسوزان، سپس مرا دور بینداز و مقداری از آن را در دریا بریز. به خدا قسم، اگر پروردگارم بخواهد، مرا به عذابی بیپایان عذاب خواهد کرد.» راوی گفت: «بر کسی فرود آمد.» سپس وصیت را انجام دادند. سپس خداوند به زمین فرمود: «آنچه را که گرفتهای انجام بده.» سپس او برخاست. پس از آن، خداوند از آن شخص پرسید: «چرا این کار را کردی؟» او پاسخ داد: «زیرا از تو میترسم، ای پروردگار من.» به همین دلیل، خداوند او را بخشید.
امام مسلم : 4951
قَالَ الزُّهْرِيُّ وَحَدَّثَنِي حُمَيْدٌ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ دَخَلَتْ امْرَأَةٌ النَّارَ فِي هِرَّةٍ رَبَطَتْهَا فَلَا هِيَ أَطْعَمَتْهَا وَلَا هِيَ أَرْسَلَتْهَا تَأْكُلُ مِنْ خَشَاشِ الْأَرْضِ حَتَّى مَاتَتْ هَزْلًا قَالَ الزُّهْرِيُّ ذَلِكَ لِئَلَّا يَتَّكِلَ رَجُلٌ وَلَا يَيْأَسَ رَجُلٌ حَدَّثَنِي أَبُو الرَّبِيعِ سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنِي الزُّبَيْدِيُّ قَالَ الزُّهْرِيُّ حَدَّثَنِي حُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ أَسْرَفَ عَبْدٌ عَلَى نَفْسِهِ بِنَحْوِ حَدِيثِ مَعْمَرٍ إِلَى قَوْلِهِ فَغَفَرَ اللَّهُ لَهُ وَلَمْ يَذْكُرْ حَدِيثَ الْمَرْأَةِ فِي قِصَّةِ الْهِرَّةِ وَفِي حَدِيثِ الزُّبَيْدِيِّ قَالَ فَقَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لِكُلِّ شَيْءٍ أَخَذَ مِنْهُ شَيْئًا أَدِّ مَا أَخَذْتَ مِنْهُ
(به ما [محمد بن رافع] و [عبد بن حمید] گفته است، عبد گفت؛ به ما گفته است، و ابن رافع گفته است؛ - و این لفاضه از اوست -؛ به ما گفته است [عبدالرزاق] به ما گفته است [معمر] گفته است؛) [زهری] گفته است؛ و به من [حمید] از [ابوهریره] از رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم گفته است: «زنی به خاطر گربهای که بست تا مرد، به جهنم رفت. به او غذا نداد و رهایش نکرد تا اینکه از حشرات زمین غذا جستجو کرد.» زهری گفت: «این برای آن است که انسان بدون انجام کارهای نیک (تسلیم شدن) ساکت نماند و امیدش را از دست ندهد. به من گفته است [ابو ربیع سلیمان بن داوود] به ما گفته است [محمد بن حرب] به من گفته است [زبیدی]، [زهری] گفته است: [حمید بن عبدالرحمن بن عوف] از [ابوهریره] برایم نقل کرده است که گفته است: از رسول خدا صلی الله علیه و آله شنیدم که فرمود: «بندهای از حد خود تجاوز کرده است.» - همانطور که در حدیث معمر آمده است. و در حدیث زبیدی آمده است: «خداوند متعال به هر کسی که از مال غیر خود گرفته است، میگوید: آنچه را که از او گرفتهای، جبران کن.»
امام مسلم : 4952
حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ سَمِعَ عُقْبَةَ بْنَ عَبْدِ الْغَافِرِ يَقُولُ سَمِعْتُ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ يُحَدِّثُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ رَجُلًا فِيمَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ رَاشَهُ اللَّهُ مَالًا وَوَلَدًا فَقَالَ لِوَلَدِهِ لَتَفْعَلُنَّ مَا آمُرُكُمْ بِهِ أَوْ لَأُوَلِّيَنَّ مِيرَاثِي غَيْرَكُمْ إِذَا أَنَا مُتُّ فَأَحْرِقُونِي وَأَكْثَرُ عِلْمِي أَنَّهُ قَالَ ثُمَّ اسْحَقُونِي وَاذْرُونِي فِي الرِّيحِ فَإِنِّي لَمْ أَبْتَهِرْ عِنْدَ اللَّهِ خَيْرًا وَإِنَّ اللَّهَ يَقْدِرُ عَلَيَّ أَنْ يُعَذِّبَنِي قَالَ فَأَخَذَ مِنْهُمْ مِيثَاقًا فَفَعَلُوا ذَلِكَ بِهِ وَرَبِّي فَقَالَ اللَّهُ مَا حَمَلَكَ عَلَى مَا فَعَلْتَ فَقَالَ مَخَافَتُكَ قَالَ فَمَا تَلَافَاهُ غَيْرُهَا و حَدَّثَنَاه يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ الْحَارِثِيُّ حَدَّثَنَا مُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ قَالَ قَالَ لِي أَبِي حَدَّثَنَا قَتَادَةُ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ كِلَاهُمَا عَنْ قَتَادَةَ ذَكَرُوا جَمِيعًا بِإِسْنَادِ شُعْبَةَ نَحْوَ حَدِيثِهِ وَفِي حَدِيثِ شَيْبَانَ وَأَبِي عَوَانَةَ أَنَّ رَجُلًا مِنْ النَّاسِ رَغَسَهُ اللَّهُ مَالًا وَوَلَدًا وَفِي حَدِيثِ التَّيْمِيِّ فَإِنَّهُ لَمْ يَبْتَئِرْ عِنْدَ اللَّهِ خَيْرًا قَالَ فَسَّرَهَا قَتَادَةُ لَمْ يَدَّخِرْ عِنْدَ اللَّهِ خَيْرًا وَفِي حَدِيثِ شَيْبَانَ فَإِنَّهُ وَاللَّهِ مَا ابْتَأَرَ عِنْدَ اللَّهِ خَيْرًا وَفِي حَدِيثِ أَبِي عَوَانَةَ مَا امْتَأَرَ بِالْمِيمِ
به من گفته است [عبیدالله بن معاذ انباری]، به ما گفته است [پدرم]، به ما گفته است [سیوبة]، از [قتاده] شنیده است که [عقبه بن عبدالغافر] گفته است: من از [ابوسعید خدری] شنیدم که از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم نقل میکرد که فرمود: «پیش از شما کسی بود که خداوند به او مال و فرزند داده بود. پیش از مرگش به پسرش گفت: باید آنچه را که من دستور میدهم انجام دهی یا تو کسی هستی که حق داری میراث مرا از دیگران دریافت کنی. وقتی من مردم، جسدم را بسوزان.» ابوسعید گفت: فکر میکنم او گفته است: «تا زمانی که زغال شوم، آن را نابود کنید و در باد پراکنده کنید. زیرا من نزد خداوند کارهای نیک زیادی ندارم. و خداوند قادر است مرا عذاب کند.» پیامبر فرمود: «سپس به فرزندانش وعده داد که این کار را انجام دهند و به پروردگارم سوگند که آنها این کار را کردند.» سپس خداوند به او فرمود: «ای بنده من، چه چیزی تو را به این کار واداشت؟» او پاسخ داد: «ای پروردگار، من از تو میترسم.» فرمود: «او هرگز عملی جز این انجام نمیدهد تا زمانی که خداوند او را رحمت کند.» و او این را برای ما نقل کرده است. [یحیی بن حبیب حارثی] به ما گفته است. [معتمر بن سلیمان] به من گفته است. [پدرم] به ما گفته است. [قتاده] به همین ترتیب از طریق دیگری نیز نقل شده است. [ابوبکر بن ابوسیبه] به ما گفته است. [حسن بن موسی] به ما گفته است. [سیبهان بن عبدالرحمن] به همین ترتیب از طریق دیگری نیز نقل شده است. [ابن مثنی] به ما گفته است. [ابوالولید] به ما گفته است. [ابوعوانه] هر دو از [قتاده] نقل کردهاند. همه آنها سند سیوبه را با حدیث مشابه فرزند ذکر میکنند. در همین حال، در حدیث تیمی با لفظ «لم یبطع» آمده است. (هیچ سرمایهگذاری خوبی ندارد) او گفت؛ قتاده آن را اینگونه تفسیر کرد: «هیچ ذخیرهای از اعمال نیک نزد خدا ندارد.» در مورد حدیث، ابن سیاربان از لفاظی استفاده میکند؛ ماب تاره (پسانداز). و در حدیث ابوعوانه با لفاظی؛ «مام تاره» (هیچ سرمایهگذاری خوبی ندارد).
امام مسلم : 4953
حَدَّثَنِي عَبْدُ الْأَعْلَى بْنُ حَمَّادٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي عَمْرَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيمَا يَحْكِي عَنْ رَبِّهِ عَزَّ وَجَلَّ قَالَ أَذْنَبَ عَبْدٌ ذَنْبًا فَقَالَ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي ذَنْبِي فَقَالَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى أَذْنَبَ عَبْدِي ذَنْبًا فَعَلِمَ أَنَّ لَهُ رَبًّا يَغْفِرُ الذَّنْبَ وَيَأْخُذُ بِالذَّنْبِ ثُمَّ عَادَ فَأَذْنَبَ فَقَالَ أَيْ رَبِّ اغْفِرْ لِي ذَنْبِي فَقَالَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى عَبْدِي أَذْنَبَ ذَنْبًا فَعَلِمَ أَنَّ لَهُ رَبًّا يَغْفِرُ الذَّنْبَ وَيَأْخُذُ بِالذَّنْبِ ثُمَّ عَادَ فَأَذْنَبَ فَقَالَ أَيْ رَبِّ اغْفِرْ لِي ذَنْبِي فَقَالَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى أَذْنَبَ عَبْدِي ذَنْبًا فَعَلِمَ أَنَّ لَهُ رَبًّا يَغْفِرُ الذَّنْبَ وَيَأْخُذُ بِالذَّنْبِ اعْمَلْ مَا شِئْتَ فَقَدْ غَفَرْتُ لَكَ قَالَ عَبْدُ الْأَعْلَى لَا أَدْرِي أَقَالَ فِي الثَّالِثَةِ أَوْ الرَّابِعَةِ اعْمَلْ مَا شِئْتَ قَالَ أَبُو أَحْمَدَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ زَنْجُويَةَ الْقُرَشِيُّ الْقُشَيْرِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى بْنُ حَمَّادٍ النَّرْسِيُّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ حَدَّثَنِي عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنِي أَبُو الْوَلِيدِ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ قَالَ كَانَ بِالْمَدِينَةِ قَاصٌّ يُقَالُ لَهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي عَمْرَةَ قَالَ فَسَمِعْتُهُ يَقُولُ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ عَبْدًا أَذْنَبَ ذَنْبًا بِمَعْنَى حَدِيثِ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ وَذَكَرَ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ أَذْنَبَ ذَنْبًا وَفِي الثَّالِثَةِ قَدْ غَفَرْتُ لِعَبْدِي فَلْيَعْمَلْ مَا شَاءَ
[عبدالاعلی بن حماد] برای من نقل کرده است که [حماد بن سلامه] از [اسحاق بن عبدالله بن ابوطلحه] از [عبدالرحمن بن ابوعمره] از [ابوهریره] از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم روایت کرده است که فرمود: «روزی مردی گناهی مرتکب شده بود. پس از آن دعا کرد و گفت: «خداوندا، گناهانم را بیامرز!» سپس خداوند فرمود: «بنده من اعتراف میکند که گناه کرده است و میداند که خدایی دارد که میتواند گناهان را ببخشد یا او را به خاطر گناهانش مجازات کند.» سپس آن شخص دوباره گناه میکند و دعا میکند: «خداوندا، گناهانم را ببخش!» پس خداوند سبحان و تعالی میفرماید: «بندهام گناه کرده است و میداند که خدایی دارد که گناهان را میبخشد یا بندگانش را به خاطر گناهان مجازات میکند. پس هر کاری میخواهی بکن، زیرا من قطعاً تو را خواهم بخشید (اگر توبه کنی).» عبدالاعلی گفت: «نمیدانم رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) بار سوم یا چهارم فرمود: «هر چه میخواهی بکن»؟» ابواحمد گفت: او این سند را از محمد بن زنجویه القرسی القصیری برای من نقل کرده است. او از عبدالاعلی بن حماد نرسی [اسحاق بن عبدالله بن ابوطلحه] نقل کرده است. او گفت: «مدتها پیش، در مدینه شخصی داستانی تعریف میکرد که معمولاً او را [عبدالرحمن بن ابوعمره] مینامیدند.» او گفت: «من از او شنیدم که میگفت؛ من از ابوهریره شنیدم که میگفت: یک بار از پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) شنیدم که میفرمود: بنده گناه میکند... - که معنای حدیث حماد بن سلامه با ذکر «گناه کرده است» سه بار همین است. و بار سوم فرمود: «من بندهام را بخشیدم، پس هر چه میخواهی بکن.»
امام مسلم : 4954
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عُبَيْدَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي مُوسَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ يَبْسُطُ يَدَهُ بِاللَّيْلِ لِيَتُوبَ مُسِيءُ النَّهَارِ وَيَبْسُطُ يَدَهُ بِالنَّهَارِ لِيَتُوبَ مُسِيءُ اللَّيْلِ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ مِنْ مَغْرِبِهَا و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ
محمد بن مثنی برای ما نقل کرده است، محمد بن جعفر از عمرو بن مره برای ما نقل کرده است، او گفته است: از ابو عبیده شنیدم که از ابو موسی روایتی نقل میکرد که پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم فرمودند: «خداوند سبحان همواره دستانش را در شب میگشاید تا توبه کسانی را که در روز گناه میکنند بپذیرد و خداوند همواره دستانش را در روز میگشاید تا توبه کسانی را که در شب گناه میکنند بپذیرد و این روند تا طلوع خورشید از مغرب ادامه دارد.» و محمد بن بسیسیار برای ما نقل کرده است، ابو داوود نیز با این سند که مشابه حدیث است، برای ما روایت کرده است.
امام مسلم : 4955
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا و قَالَ عُثْمَانُ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ أَحَدٌ أَحَبَّ إِلَيْهِ الْمَدْحُ مِنْ اللَّهِ مِنْ أَجْلِ ذَلِكَ مَدَحَ نَفْسَهُ وَلَيْسَ أَحَدٌ أَغْيَرَ مِنْ اللَّهِ مِنْ أَجْلِ ذَلِكَ حَرَّمَ الْفَوَاحِشَ
اسحاق گفت: «[عثمان بن ابوسیبه] و [اسحاق بن ابراهیم] به ما خبر دادهاند، و عثمان گفت: [جریر] از [اعماسی] از [ابو وائل] از [عبدالله] به ما خبر دادهاند.» رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: «هیچ کس دوست ندارد بیشتر از خداوند سبحان ستایش شود. بنابراین او خود را ستایش کرده است. و هیچ کس غیرتمندتر از خداوند نیست. به همین دلیل است که او هر چیز زشتی را حرام کرده است.»
امام مسلم : 4956
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ شَقِيقٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا أَحَدٌ أَغْيَرَ مِنْ اللَّهِ وَلِذَلِكَ حَرَّمَ الْفَوَاحِشَ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَ وَلَا أَحَدٌ أَحَبَّ إِلَيْهِ الْمَدْحُ مِنْ اللَّهِ
به ما [محمد بن عبدالله بن نمیر] و [ابو کریب] هر دو گفتند؛ به ما [ابو معاویه] گفت. به همین ترتیب از طریق دیگری نیز روایت شده است و به ما [ابوبکر بن ابو سیابه] از [الاعماسی] از [سیاقق] از [عبدالله] گفت که گفت: پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: «هیچ کس غیرتمندتر از خدا نیست. به همین دلیل است که او هر چیز زشت و ناپسندی را، چه آشکار و چه پنهان، حرام کرده است. و هیچ کس دوست ندارد که از خدا ستایش شود.»
امام مسلم : 4957
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا وَائِلٍ يَقُولُ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَسْعُودٍ يَقُولُا قُلْتُ لَهُ آنْتَ سَمِعْتَهُ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ نَعَمْ وَرَفَعَهُ أَنَّهُ قَالَ لَا أَحَدٌ أَغْيَرَ مِنْ اللَّهِ وَلِذَلِكَ حَرَّمَ الْفَوَاحِشَ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَ وَلَا أَحَدٌ أَحَبَّ إِلَيْهِ الْمَدْحُ مِنْ اللَّهِ وَلِذَلِكَ مَدَحَ نَفْسَهُ
[محمد بن مثنی] و [ابن بسیار] هر دو گفتند؛ [محمد بن جعفر] از [عمرو بن مره] برای ما نقل کرد؛ [سیوعبه] از او نقل کرد که گفت؛ از [ابو وائل] شنیدم که میگفت؛ از [عبدالله بن مسعود] شنیدم که در مورد حدیثی میگفت، پس از او پرسیدم؛ آیا این را از عبدالله شنیدی؟ او پاسخ داد؛ بله، در مرفوع گفت: «هیچ کس غیرتمندتر از خدا نیست. به همین دلیل است که او هر چیز زشت و ناپسندی را، چه آشکار و چه پنهان، حرام کرده است. و هیچ کس دوست ندارد بیشتر از خدا ستایش شود، به همین دلیل است که او خود را ستایش میکند.»
امام مسلم : 4958
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا و قَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ مَالِكِ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ أَحَدٌ أَحَبَّ إِلَيْهِ الْمَدْحُ مِنْ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ مِنْ أَجْلِ ذَلِكَ مَدَحَ نَفْسَهُ وَلَيْسَ أَحَدٌ أَغْيَرَ مِنْ اللَّهِ مِنْ أَجْلِ ذَلِكَ حَرَّمَ الْفَوَاحِشَ وَلَيْسَ أَحَدٌ أَحَبَّ إِلَيْهِ الْعُذْرُ مِنْ اللَّهِ مِنْ أَجْلِ ذَلِكَ أَنْزَلَ الْكِتَابَ وَأَرْسَلَ الرُّسُلَ
اسحاق گفت: «[عثمان بن ابوسیبه] و [زهیر بن حرب] و [اسحاق بن ابراهیم] به ما خبر داده است؛ و [دیگران] خلاف آن را به ما خبر داده است؛ [جریر] از [اعماسی] از [مالک بن حارث] از [عبدالرحمن بن یزید] از [عبدالله بن مسعود] نقل کرده است؛ رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: «در این دنیا کسی نیست که در ستایش، از خداوند سبحان و تعالی پیشی گیرد. از این رو، خود را ستایش کرد. کسی غیرتمندتر از خداوند نیست. از این رو، از بدی نهی میکند. و کسی نیست که در رهایی از گناهان، از خداوند عز و جل پیشی گیرد. از این رو، کتابهای آسمانی را نازل کرد و پیامبران را فرستاد.»
امام مسلم : 4959
حَدَّثَنَا عَمْرٌو النَّاقِدُ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ ابْنِ عُلَيَّةَ عَنْ حَجَّاجِ بْنِ أَبِي عُثْمَانَ قَالَ قَالَ يَحْيَى وَحَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ يَغَارُ وَإِنَّ الْمُؤْمِنَ يَغَارُ وَغَيْرَةُ اللَّهِ أَنْ يَأْتِيَ الْمُؤْمِنُ مَا حَرَّمَ عَلَيْهِ
[عمرو ناقد] برای ما نقل کرده است [اسماعیل بن ابراهیم بن علیه] از [حجاج بن ابوعثمان] نقل کرده است که گفته است؛ [یحیی] گفته است؛ و [ابو سلمه] از [ابوهریره] برای من نقل کرده است که گفته است: «پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «همانا خداوند غیرت دارد و مؤمنان نیز غیرت دارند. غیرت خداوند زمانی است که مؤمن کاری را که خداوند نهی کرده است، انجام دهد.»»
امام مسلم : 4960
قَالَ يَحْيَى وَحَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ أَنَّ عُرْوَةَ بْنَ الزُّبَيْرِ حَدَّثَهُ أَنَّ أَسْمَاءَ بِنْتَ أَبِي بَكْرٍ حَدَّثَتْهُ أَنَّهَا سَمِعَتْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَيْسَ شَيْءٌ أَغْيَرَ مِنْ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ حَدَّثَنَا أَبَانُ بْنُ يَزِيدَ وَحَرْبُ بْنُ شَدَّادٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ رِوَايَةِ حَجَّاجٍ حَدِيثَ أَبِي هُرَيْرَةَ خَاصَّةً وَلَمْ يَذْكُرْ حَدِيثَ أَسْمَاءَ
[عمرو ناقد] برای ما نقل کرده، [اسماعیل بن ابراهیم بن علیه] از [حجاج بن ابوعثمان] برای ما نقل کرده، [یحیی] گفته است؛ و [ابو سلمه] برای من نقل کرده که [عروه بن زبیر] به او گفته، [اسماء بنت ابوبکر] به او گفته که از رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم شنیده است که میفرمود: «هیچ کس غیرتمندتر از خداوند عز و جل نیست.» [محمد بن مثنی] برای ما نقل کرده، [ابو داوود] برای ما نقل کرده، [ابان بن یزید] و [حرب بن صیاد] از [یحیی بن ابوکثیر] از [ابو سلمه] از [ابو هریره] از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم روایت کردهاند که با تاریخ حجاج، یعنی حدیث ابوهریره به طور خاص، مشابه است، و او به طور خاص به حدیث اشاره نکرده است. آسم