امام مسلم : 4801
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ وَاللَّفْظُ لِإِسْحَقَ قَالَا أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ ابْنِ طَاوُسٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ مَا رَأَيْتُ شَيْئًا أَشْبَهَ بِاللَّمَمِ مِمَّا قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ اللَّهَ كَتَبَ عَلَى ابْنِ آدَمَ حَظَّهُ مِنْ الزِّنَا أَدْرَكَ ذَلِكَ لَا مَحَالَةَ فَزِنَا الْعَيْنَيْنِ النَّظَرُ وَزِنَا اللِّسَانِ النُّطْقُ وَالنَّفْسُ تَمَنَّى وَتَشْتَهِي وَالْفَرْجُ يُصَدِّقُ ذَلِكَ أَوْ يُكَذِّبُهُ قَالَ عَبْدٌ فِي رِوَايَتِهِ ابْنِ طَاوُسٍ عَنْ أَبِيهِ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ
[اسحاق بن ابراهیم] و [عبد بن حمید] این لفظ را برای ما نقل کردهاند و این لفظ متعلق به اسحاق است. [عبدالرزاق] از [ابن طاووس] از [پدرش] از [ابن عباس] برای ما نقل کرده است. او گفته است: «من به چیزی که به معنای «اللمام» (گناهان صغیره) نزدیکتر باشد، فکر نمیکنم جز آنچه [ابوهریره] از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم گفته است: «خداوند عز و جل برای هر یک از فرزندان آدم سهمی از زنا قرار داده است که وقوع آن حتمی است و از آن اجتناب نمیشود. پس زنای چشم، دیدن است و زنای زبان، سخن گفتن است و شهوت، آرزو کردن و خوابیدن است و اندام تناسلی، دلیل بر این است که آیا زنا انجام میشود یا نه.» قرنی در روایتی از ابن طاووس از پدرش با لفظ میگوید: «از ابن عباس شنیدم.»
امام مسلم : 4802
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ أَخْبَرَنَا أَبُو هِشَامٍ الْمَخْزُومِيُّ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا سُهَيْلُ بْنُ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ كُتِبَ عَلَى ابْنِ آدَمَ نَصِيبُهُ مِنْ الزِّنَا مُدْرِكٌ ذَلِكَ لَا مَحَالَةَ فَالْعَيْنَانِ زِنَاهُمَا النَّظَرُ وَالْأُذُنَانِ زِنَاهُمَا الِاسْتِمَاعُ وَاللِّسَانُ زِنَاهُ الْكَلَامُ وَالْيَدُ زِنَاهَا الْبَطْشُ وَالرِّجْلُ زِنَاهَا الْخُطَا وَالْقَلْبُ يَهْوَى وَيَتَمَنَّى وَيُصَدِّقُ ذَلِكَ الْفَرْجُ وَيُكَذِّبُهُ
[اسحاق بن منشور] به ما گفته است [ابوهشام مخزومی] به ما گفته است [وهیب] به ما گفته است [سهیل بن ابوصالح] از [پدرش] از [ابوهریره] از رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلم، که فرمود: «به راستی که انسان برای زنایش مقدر شده است که محال نیست و قطعاً انجام خواهد شد. زنای چشم، دیدن است، زنای گوش، شنیدن است، زنای زبان، گفتن است، زنای دست، لمس کردن است، زنای پاها، راه رفتن است و زنای قلب، آرزو و خیالپردازی است، در حالی که همه اینها توسط اندام تناسلی دنبال یا رد میشوند.»
امام مسلم : 4803
حَدَّثَنَا حَاجِبُ بْنُ الْوَلِيدِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَرْبٍ عَنْ الزُّبَيْدِيِّ عَنْ الزُّهْرِيِّ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا مِنْ مَوْلُودٍ إِلَّا يُولَدُ عَلَى الْفِطْرَةِ فَأَبَوَاهُ يُهَوِّدَانِهِ وَيُنَصِّرَانِهِ وَيُمَجِّسَانِهِ كَمَا تُنْتَجُ الْبَهِيمَةُ بَهِيمَةً جَمْعَاءَ هَلْ تُحِسُّونَ فِيهَا مِنْ جَدْعَاءَ ثُمَّ يَقُولُا أَبُو هُرَيْرَةَ وَاقْرَءُوا إِنْ شِئْتُمْ { فِطْرَةَ اللَّهِ الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْهَا لَا تَبْدِيلَ لِخَلْقِ اللَّهِ } الْآيَةَ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى ح و حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ كِلَاهُمَا عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَقَالَ كَمَا تُنْتَجُ الْبَهِيمَةُ بَهِيمَةً وَلَمْ يَذْكُرْ جَمْعَاءَ
[حاجب بن ولید] به ما گفته است، [محمد بن حرب] از [زبیدی] از [زهری] به ما گفته است، [سعید بن مسیب] از [ابوهریره] به من گفته است، او گفته است: «پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم فرموده است: هیچ نوزادی (به دنیا) نمیآید مگر اینکه بر فطرت پاک باشد. سپس والدینش او را یهودی، نصرانی یا مجوسی میکنند - مانند حیوانی که در شرایط امن و بدون نقص به دنیا میآید. آیا شما نقصی احساس میکنید؟» سپس ابوهریره گفت: «اگر میخواهی، کلام خدا را بخوان که میفرماید: ... بر فطرت الهی که انسانها را بر اساس فطرتشان آفریده است، پایدار باشید. در فطرت خدا تغییری نیست.» (ق. الروم (30): 30). به ما [ابوبکر بن ابوسیبه] خبر داده است؛ به ما [عبدالعلاء] خبر داده است؛ به همین ترتیب از طریق دیگری نیز روایت شده است و به ما [عبد بن حمید] خبر داده است؛ به ما [عبدالرزاق] از هر دو [معمر] از [زهری] با این سند خبر داده است و او گفته است: «همانطور که چهارپایان بچههای خود را به دنیا میآورند. - بدون ذکر عیب و نقص. -
امام مسلم : 4804
حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ وَأَحْمَدُ بْنُ عِيسَى قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ بْنُ يَزِيدَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَنَّ أَبَا سَلَمَةَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَخْبَرَهُ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا مِنْ مَوْلُودٍ إِلَّا يُولَدُ عَلَى الْفِطْرَةِ ثُمَّ يَقُولُ اقْرَءُوا { فِطْرَةَ اللَّهِ الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْهَا لَا تَبْدِيلَ لِخَلْقِ اللَّهِ ذَلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ }
به من [ابو اثیر] و [احمد بن عیسی] هر دو گفتهاند؛ به ما [ابن وهب] گفت به من [یونس بن یزید] از [ابن شهاب] گفت که [ابو سلمه بن عبدالرحمن] به او گفت که [ابو هریره] گفت: پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: نوزادی (به دنیا) نمیآید مگر اینکه بر فطرت پاک باشد. سپس گفت: کلام خدا را بخوانید که میفرماید: «...بر فطرت خدایی که مردم را بر اساس فطرتشان آفریده است، پایدار باشید. دگرگونی در فطرت خدا نیست، این است دین مستقیم.» (قرآن کریم، سوره الروم، آیه 30)
امام مسلم : 4805
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا مِنْ مَوْلُودٍ إِلَّا يُولَدُ عَلَى الْفِطْرَةِ فَأَبَوَاهُ يُهَوِّدَانِهِ وَيُنَصِّرَانِهِ وَيُشَرِّكَانِهِ فَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ لَوْ مَاتَ قَبْلَ ذَلِكَ قَالَ اللَّهُ أَعْلَمُ بِمَا كَانُوا عَامِلِينَ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي كِلَاهُمَا عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ فِي حَدِيثِ ابْنِ نُمَيْرٍ مَا مِنْ مَوْلُودٍ يُولَدُ إِلَّا وَهُوَ عَلَى الْمِلَّةِ وَفِي رِوَايَةِ أَبِي بَكْرٍ عَنْ أَبِي مُعَاوِيَةَ إِلَّا عَلَى هَذِهِ الْمِلَّةِ حَتَّى يُبَيِّنَ عَنْهُ لِسَانُهُ وَفِي رِوَايَةِ أَبِي كُرَيْبٍ عَنْ أَبِي مُعَاوِيَةَ لَيْسَ مِنْ مَوْلُودٍ يُولَدُ إِلَّا عَلَى هَذِهِ الْفِطْرَةِ حَتَّى يُعَبِّرَ عَنْهُ لِسَانُهُ
[زهیر بن حرب] برای ما نقل کرده است، [جریر] از [الاعماسی] از [ابو صالح] از [ابوهریره] نقل کرده است که پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «هیچ نوزادی جز با فطرت پاک به دنیا نمیآید، سپس پدر او را یهودی یا نصرانی یا مشرک میکند.» سپس کسی از او پرسید: «ای رسول خدا، اگر نوزاد قبل از آن بمیرد، نظر شما چیست؟» فرمود: «خداوند به آنچه انجام میدهند داناتر است.» این مطلب به ما [ابوبکر بن ابوسیبه] و [ابو کریب] هر دو گفته اند؛ به ما [ابو معاویه] نیز گفته است، به همین ترتیب از طریق دیگری نیز روایت شده است، و به ما [ابن نمیر] و [پدرم] هر دو از [الاعماسی] با این سند در حدیث ابن نمیر با لفظ آمده است: «هر نوزادی جز با فطرتی برتر از اسلام به دنیا نمیآید.» و در تاریخ ابوبکر از ابومعاویه آمده است: «مگر بر این ملت (دین اسلام).» در همین حال، در تاریخ ابوکریب از ابومعاویه آمده است: «هیچ فرزندی متولد نمیشود مگر اینکه بر این فطرت برتر باشد، تا زمانی که آن را با زبانش بیان کند.»
امام مسلم : 4806
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ قَالَ هَذَا مَا حَدَّثَنَا أَبُو هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ أَحَادِيثَ مِنْهَا وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ يُولَدُ يُولَدُ عَلَى هَذِهِ الْفِطْرَةِ فَأَبَوَاهُ يُهَوِّدَانِهِ وَيُنَصِّرَانِهِ كَمَا تَنْتِجُونَ الْإِبِلَ فَهَلْ تَجِدُونَ فِيهَا جَدْعَاءَ حَتَّى تَكُونُوا أَنْتُمْ تَجْدَعُونَهَا قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفَرَأَيْتَ مَنْ يَمُوتُ صَغِيرًا قَالَ اللَّهُ أَعْلَمُ بِمَا كَانُوا عَامِلِينَ
[محمد بن رافع] به ما گفته است، [عبدالرزاق] به ما گفته است، [معمر] از [همام بن منبه] به ما گفته است؛ این چیزی است که [ابوهریره] از رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم برای ما نقل کرده است - سپس چندین حدیث از جمله آنها را ذکر کرد؛ - پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «هیچ نوزادی متولد نمیشود مگر اینکه در این حالت طبیعی باشد، پس این پدر است که او را یهودی یا نصرانی میکند، همانطور که شتری را که به دنیا میآید، معلول میکنند، آیا او را معلول میکنند تا شما معلولش کنید؟» دوستان پرسیدند: «نظر شما در مورد کودک خردسالی که میمیرد چیست؟» او پاسخ داد: «خدا به آنچه انجام میدهند داناتر است.»
امام مسلم : 4807
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي الدَّرَاوَرْدِيَّ عَنْ الْعَلَاءِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ كُلُّ إِنْسَانٍ تَلِدُهُ أُمُّهُ عَلَى الْفِطْرَةِ وَأَبَوَاهُ بَعْدُ يُهَوِّدَانِهِ وَيُنَصِّرَانِهِ وَيُمَجِّسَانِهِ فَإِنْ كَانَا مُسْلِمَيْنِ فَمُسْلِمٌ كُلُّ إِنْسَانٍ تَلِدُهُ أُمُّهُ يَلْكُزُهُ الشَّيْطَانُ فِي حِضْنَيْهِ إِلَّا مَرْيَمَ وَابْنَهَا
[قتیبه بن سعید] به ما گفت که [عبدالعزیز دراوادری] از [علاء] از [پدرش] از [ابوهریره] نقل کرده است که رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «هر نوزادی بر فطرت پاک متولد میشود و این دو پدر و مادر هستند که او را یهودی، نصرانی و مجوسی (آتشپرست) میکنند. اگر هر دو والدین مسلمان باشند، نوزاد نیز مسلمان میشود. هر نوزادی که به دنیا میآید، شیطان از دو طرف به او ضربه میزند، جز مریم و فرزندش (عیسی).»
امام مسلم : 4808
حَدَّثَنَا أَبُو الطَّاهِرِ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ وَيُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سُئِلَ عَنْ أَوْلَادِ الْمُشْرِكِينَ فَقَالَ اللَّهُ أَعْلَمُ بِمَا كَانُوا عَامِلِينَ حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ ح و حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ بِهْرَامَ أَخْبَرَنَا أَبُو الْيَمَانِ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ ح و حَدَّثَنَا سَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ أَعْيَنَ حَدَّثَنَا مَعْقِلٌ وَهُوَ ابْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ كُلُّهُمْ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِإِسْنَادِ يُونُسَ وَابْنِ أَبِي ذِئْبٍ مِثْلَ حَدِيثِهِمَا غَيْرَ أَنَّ فِي حَدِيثِ شُعَيْبٍ وَمَعْقِلٍ سُئِلَ عَنْ ذَرَارِيِّ الْمُشْرِكِينَ
آیا [ابو اثیر] به ما خبر داده است؟ [ابن وهب] به ما خبر داده است. [ابن ابوذیب] و [یونس] از [ابن شهاب] از [عطا بن یزید] از [ابوهریره] برایم نقل کردهاند که از رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم درباره فرزندان مشرکان پرسیده شد؟ فرمود: «خداوند به آنچه انجام میدهند آگاه است.» به ما گفته شده است [عبد بن حمید]، به ما گفته است [عبدالرزاق]، به ما گفته است [معمر]. به همین ترتیب، از طریق دیگری نیز روایت شده است، و به ما گفته شده است [عبدالله بن عبدالرحمن بن بهرام]، به ما گفته است [ابوالیمان]، به ما گفته است [سیوعیب]. به همین ترتیب، از طریق دیگری نیز روایت شده است، و به ما گفته شده است [سلامة بن سیابیب]، به ما گفته است [حسن بن اعین]، به ما گفته است [معقل بن عبیدالله]، هر آنچه را که از [زهری] با سند [یونس] و [ابن ابوذیب] مانند حدیث هر دو نقل شده است، نقل کرده است. فقط در حدیث سیوعیب و معقل، لفظ «فازح» به کار رفته است: «از او درباره فرزندان مشرکان پرسیده شد.»
امام مسلم : 4809
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ أَطْفَالِ الْمُشْرِكِينَ مَنْ يَمُوتُ مِنْهُمْ صَغِيرًا فَقَالَ اللَّهُ أَعْلَمُ بِمَا كَانُوا عَامِلِينَ
[ابن ابوعمر] برای ما نقل کرده است، [سفیان] از [ابو زناد] از [اعرج] از [ابوهریره] نقل کرده است که گفته است: از رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم درباره کودکان مشرکانی که در کودکی از دنیا رفتهاند، پرسیده شد، ایشان فرمودند: «خداوند به آنچه انجام میدهند داناتر است».
امام مسلم : 4810
و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي بِشْرٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ أَطْفَالِ الْمُشْرِكِينَ قَالَ اللَّهُ أَعْلَمُ بِمَا كَانُوا عَامِلِينَ إِذْ خَلَقَهُمْ
و [یحیی بن یحیی] به ما گفته است، [ابو عوانه] از [ابو بصیر] از [سعید بن جبیر] از [ابن عباس] نقل کرده است که گفت: «از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم درباره سرنوشت فرزندان مشرکانی که قبل از بلوغ فوت میکردند، سؤال شد. پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم پاسخ داد: «خداوند از زمانی که آنها را آفریده است، به آنچه انجام میدهند، آگاهتر است.»
امام مسلم : 4811
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ بْنِ قَعْنَبٍ حَدَّثَنَا مُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ رَقَبَةَ بْنِ مَسْقَلَةَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الْغُلَامَ الَّذِي قَتَلَهُ الْخَضِرُ طُبِعَ كَافِرًا وَلَوْ عَاشَ لَأَرْهَقَ أَبَوَيْهِ طُغْيَانًا وَكُفْرًا
[عبدالله بن مسلمه بن قعنب] برای ما نقل کرده است که [معتمر بن سلیمان] از [پدرش] از [رقبه بن مصقله] از [ابو اسحاق] از [سعید بن جبیر] از [ابن عباس] از [ابی بن کعب] نقل کرده است که گفته است: «پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «در واقع، پسری که توسط حضرت خضر علیه السلام کشته شد، کافر بود. اگر آن پسر زنده میماند، والدینش را به نافرمانی و کفر سوق میداد.»
امام مسلم : 4812
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ فُضَيْلِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ عَائِشَةَ بِنْتِ طَلْحَةَ عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ قَالَتْ تُوُفِّيَ صَبِيٌّ فَقُلْتُ طُوبَى لَهُ عُصْفُورٌ مِنْ عَصَافِيرِ الْجَنَّةِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوَ لَا تَدْرِينَ أَنَّ اللَّهَ خَلَقَ الْجَنَّةَ وَخَلَقَ النَّارَ فَخَلَقَ لِهَذِهِ أَهْلًا وَلِهَذِهِ أَهْلًا
به من گفته است [زهیر بن حرب]، به ما گفته است [جریر]، از [علاء بن مسیب]، از [فضیل بن عمرو]، از [عیسیه بنت طلحه]، از [عیسیه ام المؤمنین]، که گفت: «روزی کودکی مُرد، گفتم: خوشا به حال او، آیا پرندهای از پرندگان بهشت خواهد بود؟» پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: «آیا نمیدانی که خداوند بهشت را آفریده و ساکنان آن را آفریده است، و جهنم را آفریده و ساکنان آن را آفریده است؟»
امام مسلم : 4813
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ يَحْيَى عَنْ عَمَّتِهِ عَائِشَةَ بِنْتِ طَلْحَةَ عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ قَالَتْ دُعِيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى جَنَازَةِ صَبِيٍّ مِنْ الْأَنْصَارِ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ طُوبَى لِهَذَا عُصْفُورٌ مِنْ عَصَافِيرِ الْجَنَّةِ لَمْ يَعْمَلْ السُّوءَ وَلَمْ يُدْرِكْهُ قَالَ أَوَ غَيْرَ ذَلِكَ يَا عَائِشَةُ إِنَّ اللَّهَ خَلَقَ لِلْجَنَّةِ أَهْلًا خَلَقَهُمْ لَهَا وَهُمْ فِي أَصْلَابِ آبَائِهِمْ وَخَلَقَ لِلنَّارِ أَهْلًا خَلَقَهُمْ لَهَا وَهُمْ فِي أَصْلَابِ آبَائِهِمْ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ زَكَرِيَّاءَ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ يَحْيَى ح و حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ بْنُ مَعْبَدٍ حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ حَفْصٍ ح و حَدَّثَنِي إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ كِلَاهُمَا عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ يَحْيَى بِإِسْنَادِ وَكِيعٍ نَحْوَ حَدِيثِهِ
[ابوبکر بن ابوسیبه] برای ما [وکیع] از [ثلحة بن یحیی] از [عمهاش، عایشه بنت ثلحة] از [عیسیه امالمؤمنین] نقل کرده است که گفت: «روزی رسول خدا صلی الله علیه و آله برای سوگواری بر پیکر نوزادی از انصار دعوت شد. من (عیسیه) به او گفتم: ای رسول خدا، این نوزاد چقدر شاد است! او مانند پرندهای در میان پرندگان بهشت است که هرگز گناهی نکرده و هرگز به گناه آلوده نشده است.» پیامبر صلی الله علیه و آله با شنیدن این سخن فرمود: «ای عایشه، شاید چنین نباشد. بلکه خداوند کسانی را آفریده است که در حالی که هنوز در دندههای پدرانشان هستند، اهل بهشت خواهند بود. و برعکس، خداوند کسانی را نیز آفریده است که در حالی که هنوز در دندههای پدرانشان هستند، اهل جهنم خواهند بود.» برای ما [محمد بن شبّه] روایت شده است، او از [ثلحة بن یحیی] برای ما [اسماعیل بن زکریا] روایت کرده است، همچنین از طریق دیگری برای من روایت شده است، [سلیمان بن معبد] برای ما [حسین بن حفش] روایت کرده است، همچنین از طریق دیگری برای من روایت شده است، [اسحاق بن منشور] برای ما [محمد بن یوسف] هر دو را از [سفیان عثثوری] از [ثلحة بن یحیی] با سند وکیع مانند حدیث روایت کرده است.
امام مسلم : 4814
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَاللَّفْظُ لِأَبِي بَكْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ مِسْعَرٍ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْيَشْكُرِيِّ عَنْ الْمَعْرُورِ بْنِ سُوَيْدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قَالَتْ أُمُّ حَبِيبَةَ زَوْجُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّهُمَّ أَمْتِعْنِي بِزَوْجِي رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَبِأَبِي أَبِي سُفْيَانَ وَبِأَخِي مُعَاوِيَةَ قَالَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ سَأَلْتِ اللَّهَ لِآجَالٍ مَضْرُوبَةٍ وَأَيَّامٍ مَعْدُودَةٍ وَأَرْزَاقٍ مَقْسُومَةٍ لَنْ يُعَجِّلَ شَيْئًا قَبْلَ حِلِّهِ أَوْ يُؤَخِّرَ شَيْئًا عَنْ حِلِّهِ وَلَوْ كُنْتِ سَأَلْتِ اللَّهَ أَنْ يُعِيذَكِ مِنْ عَذَابٍ فِي النَّارِ أَوْ عَذَابٍ فِي الْقَبْرِ كَانَ خَيْرًا وَأَفْضَلَ قَالَ وَذُكِرَتْ عِنْدَهُ الْقِرَدَةُ قَالَ مِسْعَرٌ وَأُرَاهُ قَالَ وَالْخَنَازِيرُ مِنْ مَسْخٍ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ لَمْ يَجْعَلْ لِمَسْخٍ نَسْلًا وَلَا عَقِبًا وَقَدْ كَانَتْ الْقِرَدَةُ وَالْخَنَازِيرُ قَبْلَ ذَلِكَ حَدَّثَنَاه أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا ابْنُ بِشْرٍ عَنْ مِسْعَرٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ غَيْرَ أَنَّ فِي حَدِيثِهِ عَنْ ابْنِ بِشْرٍ وَوَكِيعٍ جَمِيعًا مِنْ عَذَابٍ فِي النَّارِ وَعَذَابٍ فِي الْقَبْرِ
این را [ابوبکر بن ابوسیبه] و [ابو کریب] برای ما نقل کردهاند - و این لفاضه متعلق به ابوبکر است - هر دو گفتهاند؛ [وکیع] از [مسر] از [علقمة بن مرثد] از [مغیرة بن عبدالله الیسکوری] از [معرور بن سوید] از [عبدالله] نقل کردهاند که گفت: «ام حبیبه - همسر پیامبر - روزی چنین دعا کرد: «خداوندا، مرا از شوهرم، رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم، پدرم، ابوسفیان و برادرم، معاویه، خشنود گردان (عمرم را طولانی کن).» عبدالله گفت؛ رسول خدا صلی الله علیه و آله با شنیدن آن دعا به همسرش، ام حبیبه، فرمود: «در واقع، تو از خداوند سبحان مرگ، مرگ و روزی مقدر شدهای را میخواهی که خداوند آن را قبل از زمان مقرر یا به تعویق نمیاندازد. اگر از خداوند سبحان نجات خود را از عذاب جهنم و عذاب قبر بخواهی، این برای تو بهتر و مهمتر است.» عبدالله بن مسعود گفت؛ سپس از رسول خدا صلی الله علیه و آله درباره میمونها پرسید. مسعر گفت؛ فکر میکنم او گفت: «آیا خوک از انسانی مسخ شده به وجود آمده است؟» رسول خدا صلی الله علیه و آله پاسخ داد: «در واقع، خداوند عز و جل قومی را نابود یا شکنجه نمیکند، سپس برای آنها نسلی ایجاد نمیکند. در واقع، نسل خوک و میمون قبلاً وجود داشته است.» [ابو کریب] آن را برای ما نقل کرده است. [ابن بصیر] آن را از [مسر] به این سند برای ما نقل کرده است. فقط اینکه او آن را در حدیث خود، از ابن بصیر و وکیع - به طور کامل - ذکر کرده است. لفاظی؛ از عذاب جهنم و عذاب قبر.
امام مسلم : 4815
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ وَحَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ وَاللَّفْظُ لِحَجَّاجٍ قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا و قَالَ حَجَّاجٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا الثَّوْرِيُّ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْيَشْكُرِيِّ عَنْ مَعْرُورِ بْنِ سُوَيْدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَ قَالَتْ أُمُّ حَبِيبَةَ اللَّهُمَّ مَتِّعْنِي بِزَوْجِي رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَبِأَبِي أَبِي سُفْيَانَ وَبِأَخِي مُعَاوِيَةَ فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّكِ سَأَلْتِ اللَّهَ لِآجَالٍ مَضْرُوبَةٍ وَآثَارٍ مَوْطُوءَةٍ وَأَرْزَاقٍ مَقْسُومَةٍ لَا يُعَجِّلُ شَيْئًا مِنْهَا قَبْلَ حِلِّهِ وَلَا يُؤَخِّرُ مِنْهَا شَيْئًا بَعْدَ حِلِّهِ وَلَوْ سَأَلْتِ اللَّهَ أَنْ يُعَافِيَكِ مِنْ عَذَابٍ فِي النَّارِ وَعَذَابٍ فِي الْقَبْرِ لَكَانَ خَيْرًا لَكِ قَالَ فَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ الْقِرَدَةُ وَالْخَنَازِيرُ هِيَ مِمَّا مُسِخَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ لَمْ يُهْلِكْ قَوْمًا أَوْ يُعَذِّبْ قَوْمًا فَيَجْعَلَ لَهُمْ نَسْلًا وَإِنَّ الْقِرَدَةَ وَالْخَنَازِيرَ كَانُوا قَبْلَ ذَلِكَ حَدَّثَنِيهِ أَبُو دَاوُدَ سُلَيْمَانُ بْنُ مَعْبَدٍ حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ حَفْصٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بِهَذَا الْإِسْنَادِ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ وَآثَارٍ مَبْلُوغَةٍ قَالَ ابْنُ مَعْبَدٍ وَرَوَى بَعْضُهُمْ قَبْلَ حِلِّهِ أَيْ نُزُولِهِ
اسحاق بن ابراهیم حنظلی و حجاج بن اسی صیر - و این لفاضه متعلق به حجاج است - به ما خبر دادند. اسحاق گفت: به ما خبر داده است، و حجاج گفت: به ما خبر داده است. [عبدالرزاق] به ما خبر داده است. [عصمت تسوری] از [علقمة بن مرثد] از [مغیرة بن عبدالله الیاسکوری] از [معرور بن سوید] از [عبدالله بن مسعود] نقل کرده است که: «ام حبیبه روزی چنین دعا کرد: «خداوندا، مرا از شوهرم، رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم، پدرم، ابوسفیان و برادرم، معاویه، خشنود گردان (عمرم را طولانی کن).» رسول خدا صلی الله علیه و آله با شنیدن آن دعا به همسرش، ام حبیبه، فرمود: «در واقع، تو از خداوند سبحان مرگ، مرگ و روزی مقدر شدهای را درخواست میکنی که خداوند آن را قبل از زمانش جلو یا عقب نمیاندازد. اگر از خداوند سبحان بخواهی که تو را از عذاب جهنم و عذاب قبر نجات دهد، برای تو بهتر است.» عبدالله بن مسعود میگوید: «مردی پرسید: «ای رسول خدا، آیا میمونها و خوکها از انسانهایی که ظاهرشان تغییر کرده است، به وجود میآیند؟» رسول خدا صلی الله علیه و آله پاسخ داد: «در واقع، خداوند عز و جل قومی را نابود یا شکنجه نمیکند، سپس برای آنها نسلی بیافریند. در واقع، نسل خوکها و میمونها قبلاً وجود داشتهاند.» [ابوداود سلیمان بن معبد] برای ما [الحسین بن حفص] با این سند برای ما [سفیان] روایت کرده است. اما او با این عبارت گفته است: «وَ أَتْصَرِینَ مَبْلُوغَةً» ابن معبد گفته است؛ و برخی از آنها عبارت «قبل از زمانش، یعنی قبل از نزولش» را روایت کردهاند.
امام مسلم : 4816
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَابْنُ نُمَيْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى بْنِ حَبَّانَ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمُؤْمِنُ الْقَوِيُّ خَيْرٌ وَأَحَبُّ إِلَى اللَّهِ مِنْ الْمُؤْمِنِ الضَّعِيفِ وَفِي كُلٍّ خَيْرٌ احْرِصْ عَلَى مَا يَنْفَعُكَ وَاسْتَعِنْ بِاللَّهِ وَلَا تَعْجَزْ وَإِنْ أَصَابَكَ شَيْءٌ فَلَا تَقُلْ لَوْ أَنِّي فَعَلْتُ كَانَ كَذَا وَكَذَا وَلَكِنْ قُلْ قَدَرُ اللَّهِ وَمَا شَاءَ فَعَلَ فَإِنَّ لَوْ تَفْتَحُ عَمَلَ الشَّيْطَانِ
برای ما [ابوبکر بن ابو سیابه] و [ابن نمیر] روایت شده است که هر دو گفتند؛ [عبدالله بن ادریس] از [ربیعه بن عثمان] از [محمد بن یحیی بن حبان] از [الاعرج] از [ابوهریره] روایت کرده است که گفت: پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: «مؤمن قوی نزد خداوند سبحان و تعالی بهتر و محبوبتر از مؤمن ضعیف است. در هر دو خیری وجود دارد. واقعاً به آنچه برایت مفید است، عمل کن، از خداوند عز و جل کمک بخواه و ضعیف نباش. اگر مصیبتی به تو رسید، نگو: «ای کاش این کار را میکردم و چنان نمیکردم، بلکه بگو: این تقدیر الهی است و هر چه او بخواهد، قطعاً آن را انجام خواهد داد.» زیرا بیان کلمه «لا یشاء» (اگر فقط) راه را برای وسوسه شیطان باز میکند.
امام مسلم : 4817
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ بْنِ قَعْنَبٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ التُّسْتَرِيُّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ تَلَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ عَلَيْكَ الْكِتَابَ مِنْهُ آيَاتٌ مُحْكَمَاتٌ هُنَّ أُمُّ الْكِتَابِ وَأُخَرُ مُتَشَابِهَاتٌ فَأَمَّا الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ زَيْغٌ فَيَتَّبِعُونَ مَا تَشَابَهَ مِنْهُ ابْتِغَاءَ الْفِتْنَةِ وَابْتِغَاءَ تَأْوِيلِهِ وَمَا يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ إِلَّا اللَّهُ وَالرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ يَقُولُونَ آمَنَّا بِهِ كُلٌّ مِنْ عِنْدِ رَبِّنَا وَمَا يَذَّكَّرُ إِلَّا أُولُو الْأَلْبَابِ } قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا رَأَيْتُمْ الَّذِينَ يَتَّبِعُونَ مَا تَشَابَهَ مِنْهُ فَأُولَئِكَ الَّذِينَ سَمَّى اللَّهُ فَاحْذَرُوهُمْ
[عبدالله بن مسلمه بن قعنب] برای ما نقل کرده است که [یزید بن ابراهیم تستری] از [عبدالله بن ابوعوالکه] از [قاسم بن محمد] از [عیسیه] نقل کرده است که پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم این آیه را خوانده است: «او کسی است که کتاب (قرآن) را بر تو نازل کرد. در میان (محتوا) آن، آیاتی محکمات وجود دارد که مطالب اصلی قرآن هستند و برخی دیگر (آیات) متشابهات هستند. اما کسانی که در دلهایشان به گمراهی گرایش دارند، از برخی آیات متشابه آن پیروی میکنند تا به تأویل خود افترا بزنند، در حالی که تأویل او را جز خدا کسی نمیداند.» عایشه گفت. سپس رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: «اگر مردمی را دیدی که از برخی آیات متشابهات پیروی میکنند، پس آنها همان کسانی هستند که خداوند فرموده است: «از آنها برحذر باشید!»»
امام مسلم : 4818
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ فُضَيْلُ بْنُ حُسَيْنٍ الْجَحْدَرِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا أَبُو عِمْرَانَ الْجَوْنِيُّ قَالَ كَتَبَ إِلَيَّ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَبَاحٍ الْأَنْصَارِيُّ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَمْرٍو قَالَ هَجَّرْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا قَالَ فَسَمِعَ أَصْوَاتَ رَجُلَيْنِ اخْتَلَفَا فِي آيَةٍ فَخَرَجَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعْرَفُ فِي وَجْهِهِ الْغَضَبُ فَقَالَ إِنَّمَا هَلَكَ مَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ بِاخْتِلَافِهِمْ فِي الْكِتَابِ
ابوکامل فضیل بن حسین جحدری به ما گفت که حماد بن زید به ما گفت که ابوعمران جونی گفته است: عبدالله بن رباح انصاری برای من نوشت که عبدالله بن عمرو گفته است: صبح که به خدمت رسول خدا صلی الله علیه و آله رسیدم، شنیدم که دو نفر از دوستانم در مورد آیات خدا بحث میکنند. رسول خدا صلی الله علیه و آله با خشم به استقبال ما آمد و فرمود: «به راستی که امتهای پیش از شما به خاطر اختلاف در مطالب کتاب الهی دچار مشکل شدند.»
امام مسلم : 4819
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا أَبُو قُدَامَةَ الْحَارِثُ بْنُ عُبَيْدٍ عَنْ أَبِي عِمْرَانَ عَنْ جُنْدَبِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْبَجَلِيِّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اقْرَءُوا الْقُرْآنَ مَا ائْتَلَفَتْ عَلَيْهِ قُلُوبُكُمْ فَإِذَا اخْتَلَفْتُمْ فِيهِ فَقُومُوا
[یحیی بن یحیی] به ما خبر داد، [ابو قدامه حارث بن عبید] از [ابو عمران] از [جندب بن عبدالله بجلی] به ما خبر داد که گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: «قرآن را تا زمانی که قلبت به آن توجه دارد، بخوان. اگر شک داشتی، توقف کن.»
امام مسلم : 4820
حَدَّثَنِي إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا أَبُو عِمْرَانَ الْجَوْنِيُّ عَنْ جُنْدَبٍ يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ اقْرَءُوا الْقُرْآنَ مَا ائْتَلَفَتْ عَلَيْهِ قُلُوبُكُمْ فَإِذَا اخْتَلَفْتُمْ فَقُومُوا حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ صَخْرٍ الدَّارِمِيُّ حَدَّثَنَا حَبَّانُ حَدَّثَنَا أَبَانُ حَدَّثَنَا أَبُو عِمْرَانَ قَالَ قَالَ لَنَا جُنْدَبٌ وَنَحْنُ غِلْمَانٌ بِالْكُوفَةِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اقْرَءُوا الْقُرْآنَ بِمِثْلِ حَدِيثِهِمَا
به من گفته شده است که [اسحاق بن منشور]، [عبد الشمد]، [همام]، [ابو عمران الجونی]، از [جندب بن عبدالله]، که رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرموده است: «قرآن را تا زمانی که قلبت به آن توجه دارد، بخوانید. اگر شک داری، دست بردار.» به من گفته است که [احمد بن سعید بن شخر دارمی]، [حبان]، [ابان]، [ابان]، [ابو عمران]، [ابو عمران]، گفت: «وقتی ما کودک بودیم، [جندب] در کوفه به ما گفت که رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «قرآن را بخوانید...» - طبق دو حدیث.