Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 හදීස්
හදීස්
Imam Muslim : 4781
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ وَوَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ الْهَمْدَانِيُّ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا أَبِي وَأَبُو مُعَاوِيَةَ وَوَكِيعٌ قَالُوا حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ زَيْدِ بْنِ وَهْبٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ الصَّادِقُ الْمَصْدُوقُ إِنَّ أَحَدَكُمْ يُجْمَعُ خَلْقُهُ فِي بَطْنِ أُمِّهِ أَرْبَعِينَ يَوْمًا ثُمَّ يَكُونُ فِي ذَلِكَ عَلَقَةً مِثْلَ ذَلِكَ ثُمَّ يَكُونُ فِي ذَلِكَ مُضْغَةً مِثْلَ ذَلِكَ ثُمَّ يُرْسَلُ الْمَلَكُ فَيَنْفُخُ فِيهِ الرُّوحَ وَيُؤْمَرُ بِأَرْبَعِ كَلِمَاتٍ بِكَتْبِ رِزْقِهِ وَأَجَلِهِ وَعَمَلِهِ وَشَقِيٌّ أَوْ سَعِيدٌ فَوَالَّذِي لَا إِلَهَ غَيْرُهُ إِنَّ أَحَدَكُمْ لَيَعْمَلُ بِعَمَلِ أَهْلِ الْجَنَّةِ حَتَّى مَا يَكُونُ بَيْنَهُ وَبَيْنَهَا إِلَّا ذِرَاعٌ فَيَسْبِقُ عَلَيْهِ الْكِتَابُ فَيَعْمَلُ بِعَمَلِ أَهْلِ النَّارِ فَيَدْخُلُهَا وَإِنَّ أَحَدَكُمْ لَيَعْمَلُ بِعَمَلِ أَهْلِ النَّارِ حَتَّى مَا يَكُونُ بَيْنَهُ وَبَيْنَهَا إِلَّا ذِرَاعٌ فَيَسْبِقُ عَلَيْهِ الْكِتَابُ فَيَعْمَلُ بِعَمَلِ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَيَدْخُلُهَا حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ كِلَاهُمَا عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ الْحَمِيدِ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ ح و حَدَّثَنِي أَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَاه عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ بْنُ الْحَجَّاجِ كُلُّهُمْ عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ قَالَ فِي حَدِيثِ وَكِيعٍ إِنَّ خَلْقَ أَحَدِكُمْ يُجْمَعُ فِي بَطْنِ أُمِّهِ أَرْبَعِينَ لَيْلَةً و قَالَ فِي حَدِيثِ مُعَاذٍ عَنْ شُعْبَةَ أَرْبَعِينَ لَيْلَةً أَرْبَعِينَ يَوْمًا وَأَمَّا فِي حَدِيثِ جَرِيرٍ وَعِيسَى أَرْبَعِينَ يَوْمًا
[අබු බකර් බින් අබු සයිබා] අපට පවසා ඇත; [අබු මුආවියා] සහ [වාකි] අපට පවසා ඇත; එලෙසම එය වෙනත් මාර්ගයකින් විස්තර කර ඇත, තවද [මුහම්මද් බින් අබ්දුල්ලාහ් බින් නුමෙයාර් අල් මහදානි] අපට පවසා ඇති අතර මෙම ලෆාෂ් ඔහුට අයත් බව; එය අපට [මගේ පියා] සහ [අබු මුආවියා] සහ [වාකි] වෙත පවසා ඇත; [අල් අමාසි] [සයිද් බින් වහබ්] වෙතින් [අබ්දුල්ලා] අපට පවසා ඇති බව ඔහු පැවසීය; රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් අපට පවසා ඇත, එනම් -අෂ් සාදික් අල් මෂ්දුක් - අවංකව ප්‍රකාශ කරන සහ ඔහු ප්‍රකාශ කරන පුවත සත්‍ය බව -: 'ඇත්ත වශයෙන්ම, මිනිසෙකු දින හතළිහක් සැකසූ පසු ඔහුගේ මවගේ ගර්භාෂය තුළ නිර්මාණය වීමට පටන් ගනී. ඉන්පසු එය ඉදිරි දින හතළිහ තුළ මස් කැබැල්ලක් බවට පත්වේ. ඉන්පසු එය ඉදිරි දින හතළිහ තුළ මස් කැබැල්ලක් බවට පත්වේ. ඊළඟ දින හතළිහෙන් පසු, අල්ලාහ් ඔහුට ආත්මය ආශ්වාස කිරීමට දේවදූතයෙකු යවා ඔහුට කරුණු හතරක් ලිවීමට නියෝග කළේය; ඔහුගේ පෝෂණය, ඔහුගේ මරණය, ඔහුගේ ක්‍රියාවන් සහ ඔහුගේ දුක්ඛිතභාවය හෝ සතුට'. අල්ලාහ් හැර වෙනත් දෙවියෙකු නොමැති අල්ලාහ් මත දිව්‍යාණ්ඩුව, ඇත්ත වශයෙන්ම ඔබගෙන් එක් අයෙක් ස්වර්ගයේ ජනතාවගේ ක්‍රියාවන් කරයි, එබැවින් ඔහු සහ ස්වර්ගය අතර දුර එක් රියනක් පමණි, නමුත් පැහැදිලිවම ඔහු නිරයේ ජනතාවගේ ක්‍රියාවන් කරන තෙක් ඔහුට ඉරණම තීරණය වේ. ඔවුන් සහ නිරය අතර දුර එක් රියනක් පමණක් වන තෙක් නිරයේ ජනතාවගේ ක්‍රියාවන් කරන අය ද සිටිති, නමුත් පෙනෙන විදිහට ඔවුන් සඳහා ඉරණම තීරණය වන්නේ එතෙක් ඔවුන් ස්වර්ගයේ ජනතාවගේ ක්‍රියාවන් කර අවසානයේ ඔවුන් ස්වර්ගයට ඇතුළු වන තුරු ය. ' ['උස්මාන් බින් අබු සයිබා] සහ [ඉෂාක් බින් ඉබ්‍රාහිම්] යන දෙදෙනාම [ජරීර් බින් 'අබ්දුල් හමීඩ්] ගෙන් අපට පවසා ඇත; එලෙසම එය වෙනත් මාර්ගයකින් විස්තර කර ඇත, සහ [ඉෂාක් බින් ඉබ්‍රාහිම්] අපට පවසා ඇත; ['ඊසා බින් යූනුස්] අපට දන්වා ඇත; ඒ හා සමානව එය වෙනත් මාර්ගයකින් විස්තර කර ඇත, ඔහු මට [අබු සඊද් අල් අස්යාජ්]; අපට [වකී'] පවසා ඇත; ඒ හා සමානව එය වෙනත් මාර්ගයකින් විස්තර කර ඇත, ඔහු අපට ['උබයිදුල්ලාහ් බින් මුආද්ස්]; අපට [මගේ පියා] පවසා ඇත; මෙම මාර්ගය හරහා [අල් අමාසි] සිට සියල්ල අපට [සයුබා බින් හජ්ජාජ්] කියා ඇති ඔහු හදීස් වකී' හි මෙසේ පැවසීය: ඇත්ත වශයෙන්ම, ඔබගෙන් කෙනෙකුගේ මැවීම ඔහුගේ මවගේ ගර්භාෂයේ රාත්‍රී හතළිහක් ආරම්භ විය. තවද එය ෂුබා සිට රාත්‍රී හතළිහක්, පසුව දින හතළිහක් හදීස් මුආද්ස් හි සඳහන් වේ. මේ අතර, ජරීර් හදීසයේ, එය දින හතළිහකි.
හදීස්
Imam Muslim : 4782
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ نُمَيْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ عَنْ حُذَيْفَةَ بْنِ أَسِيدٍ يَبْلُغُ بِهِ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَدْخُلُ الْمَلَكُ عَلَى النُّطْفَةِ بَعْدَ مَا تَسْتَقِرُّ فِي الرَّحِمِ بِأَرْبَعِينَ أَوْ خَمْسَةٍ وَأَرْبَعِينَ لَيْلَةً فَيَقُولُ يَا رَبِّ أَشَقِيٌّ أَوْ سَعِيدٌ فَيُكْتَبَانِ فَيَقُولُ أَيْ رَبِّ أَذَكَرٌ أَوْ أُنْثَى فَيُكْتَبَانِ وَيُكْتَبُ عَمَلُهُ وَأَثَرُهُ وَأَجَلُهُ وَرِزْقُهُ ثُمَّ تُطْوَى الصُّحُفُ فَلَا يُزَادُ فِيهَا وَلَا يُنْقَصُ
[මුහම්මද් බින් අබ්දුල්ලාහ් බින් නුමෙයාර්] සහ [සුහයිර් බින් හාර්බ්] අපට පවසා ඇත්තේ මෙම ලෆාජ් ඉබ්නු නුමෙයාර්ට අයත් බවයි, දෙදෙනාම පැවසූහ; [අබු අත් තුෆයිල්] [අම්රු බින් දිනාර්] [සුෆ්යාන් බින් උයෙයිනා] විසින් [අමුඅත් තුෆයිල්] [හුඩ්සයිෆා බින් අසීද්] නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගෙන් අපට පවසා ඇති පරිදි, ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඇත්ත වශයෙන්ම, රාත්‍රී හතළිහක් හෝ හතළිස් පහක් ගර්භාෂයේ රැඳී සිටි නූත්ෆා වෙත දේවදූතයන් පැමිණ මෙසේ කියනු ඇත: 'අනේ දෙවියනේ, ඔහු දුක්ඛිත හෝ සතුටින් සිටීද?' එබැවින් එය තීරණය විය - දෙකෙන් එකක්. එවිට දේවදූතයා නැවත ඇසුවේය; 'අනේ දෙවියනේ, මේ පිරිමියෙක්ද කාන්තාවක්ද?' එබැවින් දෙදෙනාගෙන් එක් අයෙකු අතර තීරණය විය, ඔහුගේ ක්‍රියාවන්, ඔහුගේ වයස, ඔහුගේ මරණය සහ ඔහුගේ පෝෂණය තීරණය විය. ඉන්පසු, වෙනත් කිසිවක් එකතු කිරීම හෝ අඩු කිරීමකින් තොරව නියෝගය නැවී ගියේය.
හදීස්
Imam Muslim : 4783
حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ سَرْحٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ الْمَكِّيِّ أَنَّ عَامِرَ بْنَ وَاثِلَةَ حَدَّثَهُ أَنَّهُ سَمِعَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَسْعُودٍ يَقُولُا الشَّقِيُّ مَنْ شَقِيَ فِي بَطْنِ أُمِّهِ وَالسَّعِيدُ مَنْ وُعِظَ بِغَيْرِهِ فَأَتَى رَجُلًا مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُقَالُ لَهُ حُذَيْفَةُ بْنُ أَسِيدٍ الْغِفَارِيُّ فَحَدَّثَهُ بِذَلِكَ مِنْ قَوْلِ ابْنِ مَسْعُودٍ فَقَالَ وَكَيْفَ يَشْقَى رَجُلٌ بِغَيْرِ عَمَلٍ فَقَالَ لَهُ الرَّجُلُ أَتَعْجَبُ مِنْ ذَلِكَ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِذَا مَرَّ بِالنُّطْفَةِ ثِنْتَانِ وَأَرْبَعُونَ لَيْلَةً بَعَثَ اللَّهُ إِلَيْهَا مَلَكًا فَصَوَّرَهَا وَخَلَقَ سَمْعَهَا وَبَصَرَهَا وَجِلْدَهَا وَلَحْمَهَا وَعِظَامَهَا ثُمَّ قَالَ يَا رَبِّ أَذَكَرٌ أَمْ أُنْثَى فَيَقْضِي رَبُّكَ مَا شَاءَ وَيَكْتُبُ الْمَلَكُ ثُمَّ يَقُولُ يَا رَبِّ أَجَلُهُ فَيَقُولُ رَبُّكَ مَا شَاءَ وَيَكْتُبُ الْمَلَكُ ثُمَّ يَقُولُ يَا رَبِّ رِزْقُهُ فَيَقْضِي رَبُّكَ مَا شَاءَ وَيَكْتُبُ الْمَلَكُ ثُمَّ يَخْرُجُ الْمَلَكُ بِالصَّحِيفَةِ فِي يَدِهِ فَلَا يَزِيدُ عَلَى مَا أُمِرَ وَلَا يَنْقُصُ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عُثْمَانَ النَّوْفَلِيُّ أَخْبَرَنَا أَبُو عَاصِمٍ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ أَنَّ أَبَا الطُّفَيْلِ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ سَمِعَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَسْعُودٍ يَقُولُا وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمِثْلِ حَدِيثِ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ
[අබු අත් තාහිර් අහමඩ් බින් අම්රු බින් සර්හ්] මට කිව්වා; අපට [ඉබ්නු වහබ්] දැනුම් දුන්නා; [අබු අස් සුබයිර් අල් මක්කි] ගෙන් [අම්රු බින් අල් හාරිත්] මට වාර්තා වී ඇත [අමීර් බින් වත්සිලා] වරක් [අබ්දුල්ලාහ් බින් මස්'උද්] මෙසේ පවසනු අසා ඇති බව: 'දුක්බර පුද්ගලයෙක් යනු තම මවගේ කුසේ සිටි දා සිටම දුක්ඛිත වීමට නියම කර ඇති පුද්ගලයෙකි. මේ අතර, සන්තෝෂවත් පුද්ගලයෙක් යනු තම මවගේ කුසේ සිටි දා සිට සන්තෝෂවත් පුද්ගලයෙකු වීමට අධිෂ්ඨාන කරගෙන සිටින පුද්ගලයෙකි. එවිට රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගේ මිතුරෙකු වන [හුඩ්සයිෆා බින් අසිද් අල් ගිෆාරි] පැමිණියේය. එවිට අමීර් බින් වත්සිලා අබ්දුල්ලාහ් බින් මස්'උද්ගේ වචන ඔහුට පවසා මෙසේ පැවසීය: 'කිසිවක් කිරීමට පෙර පුද්ගලයෙකු දුක්ඛිත වන්නේ කෙසේද?' හුඩ්සයිෆා අමීර්ට ඇසුවේය; 'ඒ ප්‍රකාශය අසා ඔබ තවමත් පුදුම වෙනවාද?' අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් මෙසේ පවසනු මම අසා ඇත්තෙමි: 'කලලය රාත්‍රී හතළිස් දෙකක් වයසට පැමිණි විට, අල්ලාහ් ඒ වෙත දේවදූතයෙකු යවනු ඇත. එවිට අල්ලාහ් එහි ශරීරය හැඩගස්වා, එහි ශ්‍රවණය, එහි පෙනීම, එහි සම, එහි මස් සහ එහි අස්ථි නිර්මාණය කරයි. ඉන්පසු, දේවදූතයා අසනු ඇත: 'අහෝ ස්වාමීනි, මෙම ගර්භාෂයේ ඇති කලලය පිරිමි හෝ ගැහැණු ද?' එවිට, ඔබගේ ස්වාමියා වන අල්ලාහ් ඔහුගේ කැමැත්තට අනුව තීරණය කරනු ඇත. එවිට දේවදූතයා එය වාර්තා කරනු ඇත. ඉන්පසු, දේවදූතයා නැවත අසනු ඇත: 'අහෝ ස්වාමීනි, මෙම කලලයේ මරණය ගැන කුමක් කිව හැකිද?' එවිට අල්ලාහ් ඔහුගේ කැමැත්තට අනුව එහි මරණය තීරණය කරනු ඇත. ඉන්පසු, දේවදූතයා එය වාර්තා කරනු ඇත. එවිට දේවදූතයා නැවත අසනු ඇත: 'අහෝ ස්වාමීනි, එහි පෝෂණය ගැන කුමක් කිව හැකිද?' එවිට අල්ලාහ්, ඔබගේ ස්වාමියා වන අල්ලාහ් ඔහුගේ කැමැත්තට අනුව එහි පෝෂණය තීරණය කරනු ඇත. ඉන්පසු, දේවදූතයා එය වාර්තා කරනු ඇත. එවිට අල්ලාහ් ඔහුට සටහන් කිරීමට අණ කළ දේ එකතු කිරීම හෝ අඩු කිරීමකින් තොරව - ඔහුගේ අතේ කඩදාසි පත්‍රයක් සමඟ දේවදූතයා එළියට එනු ඇත. ' [අහ්මද් බින් උස්මාන් අන් නවුෆලි] අපට කීවේය; [අබු 'අෂිම්] අපට දන්වා ඇත; [ඉබ්නු ජුරයිජ්] අපට කීවේය; [අබු අස් සුබයිර්] මට දන්වා ඇත [අබු අත් තුෆයිල්]; ඔහුට වාර්තා කර තිබුණේ [අබ්දුල්ලා බින් මස්'උද්] පවසන බව ඔහුට ඇසුණු බවයි; - ඉන්පසු ඔහු 'අම්රු බින් අල් හාරිත්'ගේ හදීසයට සමාන හදීසයක් සඳහන් කළේය.
හදීස්
Imam Muslim : 4784
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي خَلَفٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي بُكَيْرٍ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ أَبُو خَيْثَمَةَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَطَاءٍ أَنَّ عِكْرِمَةَ بْنَ خَالِدٍ حَدَّثَهُ أَنَّ أَبَا الطُّفَيْلِ حَدَّثَهُ قَالَ دَخَلْتُ عَلَى أَبِي سَرِيحَةَ حُذَيْفَةَ بْنِ أَسِيدٍ الْغِفَارِيِّ فَقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِأُذُنَيَّ هَاتَيْنِ يَقُولُ إِنَّ النُّطْفَةَ تَقَعُ فِي الرَّحِمِ أَرْبَعِينَ لَيْلَةً ثُمَّ يَتَصَوَّرُ عَلَيْهَا الْمَلَكُ قَالَ زُهَيْرٌ حَسِبْتُهُ قَالَ الَّذِي يَخْلُقُهَا فَيَقُولُ يَا رَبِّ أَذَكَرٌ أَوْ أُنْثَى فَيَجْعَلُهُ اللَّهُ ذَكَرًا أَوْ أُنْثَى ثُمَّ يَقُولُ يَا رَبِّ أَسَوِيٌّ أَوْ غَيْرُ سَوِيٍّ فَيَجْعَلُهُ اللَّهُ سَوِيًّا أَوْ غَيْرَ سَوِيٍّ ثُمَّ يَقُولُ يَا رَبِّ مَا رِزْقُهُ مَا أَجَلُهُ مَا خُلُقُهُ ثُمَّ يَجْعَلُهُ اللَّهُ شَقِيًّا أَوْ سَعِيدًا حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ بْنُ عَبْدِ الصَّمَدِ حَدَّثَنِي أَبِي حَدَّثَنَا رَبِيعَةُ بْنُ كُلْثُومٍ حَدَّثَنِي أَبِي كُلْثُومٌ عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ عَنْ حُذَيْفَةَ بْنِ أَسِيدٍ الْغِفَارِيِّ صَاحِبِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَفَعَ الْحَدِيثَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ مَلَكًا مُوَكَّلًا بِالرَّحِمِ إِذَا أَرَادَ اللَّهُ أَنْ يَخْلُقَ شَيْئًا بِإِذْنِ اللَّهِ لِبِضْعٍ وَأَرْبَعِينَ لَيْلَةً ثُمَّ ذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِهِمْ
[මුහම්මද් බින් අහමඩ් බින් අබු කලෆ්] මට කිව්වා; [යාහ්යා බින් අබු බුකයිර්] අපට කිව්වා; [සුහයිර් අබු කයිට්සාමා] අපට කිව්වා; [අබ්දුල්ලාහ් බින් අතා] මට කිව්වා [ඉක්රිමා බින් කාලිඩ්]; [අබු අත් තුෆයිල්] ඔහුට කිව්වා කියලා කිව්වා; මම [අබු සරිහා හුඩ්සයිෆා බින් අසිද් අල් ගිෆාරි] මුණගැසුණා, එවිට ඔහු කිව්වා; රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් පැවසූ බව මගේ කන් දෙකෙන් මට ඇහුණා: ඇත්ත වශයෙන්ම රාත්‍රී හතළිහකට පසු නූත්ෆා ගර්භාෂයේ ගබඩා කර ඇත. එවිට දේවදූතයෙක් ආවා - මම හිතන්නේ ඔහු කිව්වා; - එය හැඩගස්වා ගන්නේ කවුද: අහෝ ස්වාමීනි, ඔහු පිරිමියෙක්ද කාන්තාවක්ද? එවිට අල්ලාහ් ඔහුව පිරිමියෙක්ද ගැහැණු කෙනෙක්ද? එවිට දේවදූතයා මෙසේ කීවේය: අහෝ ස්වාමීනි, ඔහු අපගමනය වී තිබේද නැද්ද? එවිට අල්ලාහ් ඔහු අපගමනය වෙනවාද නැද්ද යන්න තීරණය කරයි. එවිට දේවදූතයා මෙසේ කීවේය: අහෝ ස්වාමීනි, ඔහුගේ පෝෂණය, ඔහුගේ මරණය, ඔහුගේ සදාචාරය කෙසේද? එවිට අල්ලාහ් ඔහු සතුටින් සිටිනවාද නැතහොත් කාලකණ්ණිද යන්න තීරණය කරයි. ['අබ්දුල් වරිට්ස් බින් අබ්දුෂ් ෂමාඩ්] අපට පවසා ඇත; මට [මගේ පියා] මට පවසා ඇත; [රබියා බින් කුල්තුම්] අපට පවසා ඇත; නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගේ මිතුරෙකු වන [හුඩ්සයිෆා බින් අසිඩ් අල් ගිෆාරි] ගෙන් [අබු අට් තුෆයිල්] ගෙන් මගේ පියා [කුල්ට්සුම්] ගැන මට පවසා ඇත -මාර්ෆු'-; අල්ලාහ් තම අවසරය ඇතිව යමක් නිර්මාණය කිරීමට කැමති වූ විට, ඔහු රාත්‍රී හතළිහකට වැඩි කාලයකට පසු ගර්භාෂයට දේවදූතයෙකු යවයි. -එවිට ඔහු ඒ හා සමාන හදීසයක් සඳහන් කළේය.-
හදීස්
Imam Muslim : 4785
حَدَّثَنِي أَبُو كَامِلٍ فُضَيْلُ بْنُ حُسَيْنٍ الْجَحْدَرِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي بَكْرٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ وَرَفَعَ الْحَدِيثَ أَنَّهُ قَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ قَدْ وَكَّلَ بِالرَّحِمِ مَلَكًا فَيَقُولُ أَيْ رَبِّ نُطْفَةٌ أَيْ رَبِّ عَلَقَةٌ أَيْ رَبِّ مُضْغَةٌ فَإِذَا أَرَادَ اللَّهُ أَنْ يَقْضِيَ خَلْقًا قَالَ قَالَ الْمَلَكُ أَيْ رَبِّ ذَكَرٌ أَوْ أُنْثَى شَقِيٌّ أَوْ سَعِيدٌ فَمَا الرِّزْقُ فَمَا الْأَجَلُ فَيُكْتَبُ كَذَلِكَ فِي بَطْنِ أُمِّهِ
මට [අබු කාමිල් ෆුදයිල් බින් හුසේන් අල් ජහ්දාරි] කිව්වා; [හම්මාඩ් බින් සයිද්] අපිට කිව්වා; [අනස් බින් මලික්] ගෙන් ['උබයිදුල්ලාහ් බින් අබු බකර්] - මාර්ෆු' කියලා අපිට කිව්වාට පස්සේ ඔහු කිව්වා; 'ඇත්තෙන්ම අල්ලාහ් අස්සා ව ජල්ලා සෑම ගර්භාෂයකටම දේවදූතයෙකුව එවා ඇති අතර දේවදූතයා මෙසේ පැවසීය; ඕ රබ් නුත්ෆා, රබ් 'අලකා, රබ් මුද්ගා. අල්ලාහ් අස්සා ව ජල්ලාට තම මැවිලිවල ඉරණම තීරණය කිරීමට අවශ්‍ය නම්, දේවදූතයා 'ඕ රබ්, පිරිමි හෝ ගැහැණු? කාලකණ්ණි හෝ සතුටුයි, වාසනාව කුමක්ද සහ මරණය කුමක්ද?' ඉතින් නියෝගය ඔහුගේ මවගේ බඩේ ලියා තිබුණි.
හදීස්
Imam Muslim : 4786
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَاللَّفْظُ لِزُهَيْرٍ قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا و قَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عَلِيٍّ قَالَ كُنَّا فِي جَنَازَةٍ فِي بَقِيعِ الْغَرْقَدِ فَأَتَانَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَعَدَ وَقَعَدْنَا حَوْلَهُ وَمَعَهُ مِخْصَرَةٌ فَنَكَّسَ فَجَعَلَ يَنْكُتُ بِمِخْصَرَتِهِ ثُمَّ قَالَ مَا مِنْكُمْ مِنْ أَحَدٍ مَا مِنْ نَفْسٍ مَنْفُوسَةٍ إِلَّا وَقَدْ كَتَبَ اللَّهُ مَكَانَهَا مِنْ الْجَنَّةِ وَالنَّارِ وَإِلَّا وَقَدْ كُتِبَتْ شَقِيَّةً أَوْ سَعِيدَةً قَالَ فَقَالَ رَجَلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفَلَا نَمْكُثُ عَلَى كِتَابِنَا وَنَدَعُ الْعَمَلَ فَقَالَ مَنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ السَّعَادَةِ فَسَيَصِيرُ إِلَى عَمَلِ أَهْلِ السَّعَادَةِ وَمَنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ الشَّقَاوَةِ فَسَيَصِيرُ إِلَى عَمَلِ أَهْلِ الشَّقَاوَةِ فَقَالَ اعْمَلُوا فَكُلٌّ مُيَسَّرٌ أَمَّا أَهْلُ السَّعَادَةِ فَيُيَسَّرُونَ لِعَمَلِ أَهْلِ السَّعَادَةِ وَأَمَّا أَهْلُ الشَّقَاوَةِ فَيُيَسَّرُونَ لِعَمَلِ أَهْلِ الشَّقَاوَةِ ثُمَّ قَرَأَ { فَأَمَّا مَنْ أَعْطَى وَاتَّقَى وَصَدَّقَ بِالْحُسْنَى فَسَنُيَسِّرُهُ لِلْيُسْرَى وَأَمَّا مَنْ بَخِلَ وَاسْتَغْنَى وَكَذَّبَ بِالْحُسْنَى فَسَنُيَسِّرُهُ لِلْعُسْرَى } حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَهَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ مَنْصُورٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ فِي مَعْنَاهُ وَقَالَ فَأَخَذَ عُودًا وَلَمْ يَقُلْ مِخْصَرَةً وَقَالَ ابْنُ أَبِي شَيْبَةَ فِي حَدِيثِهِ عَنْ أَبِي الْأَحْوَصِ ثُمَّ قَرَأَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
['උස්මාන් බින් අබු සයිබා] සහ [සුහයිර් බින් හාර්බ්] සහ [ඉෂාක් බින් ඉබ්‍රාහිම්] යන අය අපට මෙම ලෆාෂ් සුහයිර්ට අයත් බව පවසා ඇත. [ඉෂාක්] මෙසේ පැවසීය; අපට දන්වා ඇත. අනෙක් අය මෙසේ පැවසූ අතර; [අලි] වෙතින් [සාද් බින් උබයිදා] වෙතින් [මන්සූර්] වෙතින් [ජරීර්] අපට පැවසූ පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'අපි වරක් මෘත දේහය බාකි අල් ගර්කාද් සුසාන භූමියේ භූමදාන කළෙමු. වැඩි කල් නොගොස්, රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් අප වෙත පැමිණියේය. පසුව ඔහු වාඩි වූ අතර අපි ඔහු වටා වාඩි විය. ඉන්පසු අල්ලාහ්ගේ දූතයා කෙටි කෝටුවක් අල්ලාගෙන එය බිමට පහර දෙමින් මෙසේ පැවසීය: 'අල්ලාහ් ස්වර්ගයේ හෝ නිරයේ ඔවුන්ගේ ස්ථානය තීරණය කර ඇති අතර ඔවුන්ගේ දුක්ඛිතභාවය හෝ සතුට ද තීරණය කර ඇත'. අලි බින් අබු තාලිබ් මෙසේ පැවසීය; 'එවිට කෙනෙක් ඇසුවේය; 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, එසේ නම් අපි කිසිවක් නොකර නිහඬව සිටිය යුතුද?' ' රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් පිළිතුරු දුන්නේය: 'කවුරුන් වාසනාවන්ත පුද්ගලයින්ගේ කණ්ඩායමට ඇතුළත් වේද, ඔහු නිසැකවම වාසනාවන්ත පුද්ගලයින්ගේ ක්‍රියාවන් කරනු ඇත. අනෙක් අතට, කවුරුන් දුක්ඛිත පුද්ගලයින්ගේ කණ්ඩායමට ඇතුළත් වේද, ඔහු නිසැකවම දුක්ඛිත පුද්ගලයින්ගේ ක්‍රියාවන් කරනු ඇත'. තවද, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'එය කරන්න! මන්ද අප සෑම කෙනෙකුටම ඔහුගේ දුක්ඛිත හා සතුටේ විධිවිධාන අනුව ක්‍රියා කිරීම පහසු කර ඇති බැවිනි. සතුටු පුද්ගලයින්ගේ කණ්ඩායමට ඇතුළත් පුද්ගලයින්ට වාසනාවන්ත පුද්ගලයින්ගේ ක්‍රියාවන් සිදු කිරීම පහසු වනු ඇත. තවද දුක්ඛිත පුද්ගලයින්ගේ කණ්ඩායමට ඇතුළත් පුද්ගලයින්ට දුක්ඛිත පුද්ගලයින්ගේ ක්‍රියාවන් සිදු කිරීම පහසු වනු ඇත'. ඉන්පසු අල්ලාහ්ගේ දූතයා කුර්ආනයේ වාක්‍යය පාරායනය කළේය: 'අල්ලාහ්ගේ මාර්ගයට තම ධනය ලබා දෙන සහ භක්තිමත් වන සහ හොඳම විපාකය - ස්වර්ගය ඇති බව තහවුරු කරන පුද්ගලයා සම්බන්ධයෙන්, එවිට අපි ඔහුට පහසු මාර්ගයක් සූදානම් කරන්නෙමු. මසුරුකම ඇති, තමා ප්‍රමාණවත් යැයි හැඟෙන සහ හොඳම විපාකය ප්‍රතික්ෂේප කරන පුද්ගලයා සම්බන්ධයෙන්, අපි ඔහුට දුෂ්කර මාර්ගයක් සූදානම් කරන්නෙමු. -ප්‍රශ්න. A1-ලායිI -92-: 5-10-. [අබු බකර් බින් අබු සයයිබා] සහ [හන්නාද් බින් අස් සාරි] යන දෙදෙනාම මෙසේ පැවසූ බව අපට පවසා ඇත; [මන්සූර්] සිට මෙම මාර්ගය හරහා [අබු අල් අහ්වාෂ්] අර්ථවත් හදීසයක් සමඟ අපට පැවසූ අතර ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'පසුව ඔහු 'උද්' ලබා ගත්තේය. -ලී කැබැල්ලක්-, ' -මික්ෂාරා එකක් නොවේ.- ඉබ්නු අබු සයයිබා ඔහුගේ අබුල් අහ්වාෂ්ගේ හදීසයේ මෙසේ පැවසීය; පසුව රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් කියෙව්වා...
හදීස්
Imam Muslim : 4787
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَأَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ السُّلَمِيِّ عَنْ عَلِيٍّ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ جَالِسًا وَفِي يَدِهِ عُودٌ يَنْكُتُ بِهِ فَرَفَعَ رَأْسَهُ فَقَالَ مَا مِنْكُمْ مِنْ نَفْسٍ إِلَّا وَقَدْ عُلِمَ مَنْزِلُهَا مِنْ الْجَنَّةِ وَالنَّارِ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ فَلِمَ نَعْمَلُ أَفَلَا نَتَّكِلُ قَالَ لَا اعْمَلُوا فَكُلٌّ مُيَسَّرٌ لِمَا خُلِقَ لَهُ ثُمَّ قَرَأَ { فَأَمَّا مَنْ أَعْطَى وَاتَّقَى وَصَدَّقَ بِالْحُسْنَى إِلَى قَوْلِهِ فَسَنُيَسِّرُهُ لِلْعُسْرَى } حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مَنْصُورٍ وَالْأَعْمَشِ أَنَّهُمَا سَمِعَا سَعْدَ بْنَ عُبَيْدَةَ يُحَدِّثُهُ عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ السُّلَمِيِّ عَنْ عَلِيٍّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنَحْوِهِ
[අබු බකර් බින් අබු සයිබා] සහ [සුහයිර් බින් හාර්බ්] සහ [අබු සායිද් අල් අස්යාජ්] යන අය අපට මෙසේ පැවසූහ; ඔහු අපට [වාකි] අපට මෙසේ කීවේය; එලෙසම එය වෙනත් මාර්ගයකින් විස්තර කර ඇත, ඔහු අපට [ඉබ්නු නුමෙයාර්] අපට මෙසේ කීවේය; ඔහු අපට [මගේ පියා] අපට මෙසේ කීවේය; ඔහු අපට [අල් අමාසි] අපට මෙසේ කීවේය; ඔහු අපට [අබු කුරෙයිබ්] මෙම ලෆාෂ් ඔහුට අයත් බව පවසා ඇත; ඔහු අපට [අබු මුආවියා] අපට මෙසේ කීවේය; ඔහු [අබු අබ්දුර් රහ්මාන් අස් සුලාමි] [අලි] වෙතින් [සාද් බින් උබයිදා] වෙතින් [අල් අමාසි] අපට මෙසේ කීවේය; දිනක් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා ලී කැබැල්ලක් අල්ලාගෙන වාඩි වී සිටියේය. ඉන්පසු ඔහු හිස ඔසවා මෙසේ පැවසීය: 'ඔබේ සෑම ආත්මයක්ම ස්වර්ගයේ හෝ නිරයේ එහි ස්ථානය නොදනී.' සහචරයෝ මෙසේ ඇසූහ: 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, එසේ නම් අපට දානමය කටයුතු කිරීමට සිදුවන්නේ ඇයි, කිසිවක් නොකර නිහඬව සිටිය යුතුද?' 'නැහැ, එය කරන්න! මන්ද ඔවුන් එක් එක් අය විධිවිධාන අනුව ක්‍රියා කිරීම පහසු කර ඇත. ඉන්පසු ඔහු පදය කියෙව්වේය: අල්ලාහ්ගේ මාර්ගයට තම ධනය ලබා දෙන සහ භක්තිමත් වන සහ හොඳම විපාකය - ස්වර්ගය ඇති බව තහවුරු කරන පුද්ගලයා සම්බන්ධයෙන්, එවිට අපි ඔහුට පහසු මාර්ගයක් සූදානම් කරන්නෙමු. මසුරු සහ තමා ප්‍රමාණවත් යැයි හැඟෙන සහ හොඳම විපාකයේ පැවැත්ම ප්‍රතික්ෂේප කරන පුද්ගලයා සම්බන්ධයෙන්, අපි ඔහුට දුෂ්කර මාර්ගයක් සූදානම් කරන්නෙමු'. -ප්‍රශ්න. A1-ලායිI -92-: 5-10-. [මුහම්මද් බින් අල් මුට්සන්නා] සහ [ඉබ්නු බසිසාර්] යන දෙදෙනාම මෙසේ පැවසූ බව අපට පවසා ඇත; [මුහම්මද් බින් ජ'ෆාර්] අපට පැවසීය; [මන්ෂූර්] සහ [අල් අමාසි] යන අයගෙන් [ස'අද් බින් උබයිදා] විසින් [අබු 'අබ්දුර් රහ්මාන් අස් සුලාමි] ගෙන් [අලි] තුමාණන්ගෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් සමාන හදීසයක් සමඟ එය විස්තර කරනු ඇසූ බව [ස'අද් බින් උබයිදා] අපට [මන්ෂූර්] සහ [අල් අ'මාසි] වෙතින් [සියුබා] අපට වාර්තා කරන ලදී.
හදීස්
Imam Muslim : 4788
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا أَبُو الزُّبَيْرِ ح و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا أَبُو خَيْثَمَةَ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَ جَاءَ سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكِ بْنِ جُعْشُمٍ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ بَيِّنْ لَنَا دِينَنَا كَأَنَّا خُلِقْنَا الْآنَ فِيمَا الْعَمَلُ الْيَوْمَ أَفِيمَا جَفَّتْ بِهِ الْأَقْلَامُ وَجَرَتْ بِهِ الْمَقَادِيرُ أَمْ فِيمَا نَسْتَقْبِلُ قَالَ لَا بَلْ فِيمَا جَفَّتْ بِهِ الْأَقْلَامُ وَجَرَتْ بِهِ الْمَقَادِيرُ قَالَ فَفِيمَ الْعَمَلُ قَالَ زُهَيْرٌ ثُمَّ تَكَلَّمَ أَبُو الزُّبَيْرِ بِشَيْءٍ لَمْ أَفْهَمْهُ فَسَأَلْتُ مَا قَالَ فَقَالَ اعْمَلُوا فَكُلٌّ مُيَسَّرٌ حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا الْمَعْنَى وَفِيهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُلُّ عَامِلٍ مُيَسَّرٌ لِعَمَلِهِ
[අහමද් බින් යූනුස්] අපට පවසා ඇත; [සුහයිර්] අපට පවසා ඇත; [අබු අස් සුබයිර්] අපට පවසා ඇත; එලෙසම එය වෙනත් මාර්ගයකින් විස්තර කර ඇත, තවද [යාහ්යා බින් යාහ්යා] අපට පවසා ඇත; [ජබීර්] වෙතින් [අබු අස් සුබයිර්] අපට [අබු කයිට්සාමා] වාර්තා කිරීමෙන් පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය; දිනක් සුරකා බින් මලික් බින් ජුස්යාම් අල්ලාහ්ගේ දූතයා වෙත පැමිණ මෙසේ පැවසීය: 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, අපව නිර්මාණය කළාක් මෙන් මෙම ආගම අපට පැහැදිලි කරන්න! අද පිළිවෙතේ සාරය කුමක්ද? එය වියළී ගිය පෑනකින් ලියා ඇති නිසාද, ඉරණම නිසැකවම සිදුවනු ඇත, නැතහොත් එය අප මුහුණ දිය යුතු පිළිවෙතක්ද? රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් පිළිතුරු දුන්නේය: 'නැහැ, නමුත් පෑන වියළී ගොස් ඉරණම සිදුවිය යුතු නිසා'. සුරකා බින් මලික් පැවසීය; 'එහෙනම් අපි දානපතියන් කරන්නේ ඇයි? සුහයිර් පැවසීය; එවිට අබු අස්-සුබයිර් මට තේරුම් ගත නොහැකි දෙයක් පැවසීය. ඉතින් මම ඔහුගෙන් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්තුමා පැවසූ දේ ගැන ඇසුවෙමි, ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ: 'දානය කරන්න, මන්ද සියල්ල පහසු වනු ඇත' යනුවෙනි. ඔහු මට [අබු අත් තාහිර්] පැවසීය; අපට [ඉබ්නු වහබ්] දැනුම් දුන්නේය; [අමුරු බින් අල් හාරිත්] [අබු අස් සුබයිර්] [ජාබීර් බින් අබ්දුල්ලාහ්] නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්] තුමාගෙන් නිවැරදි හදීස් සමඟ මට වාර්තා කළේය. එහි ඇතුළත මෙසේ සඳහන් වේ: 'යහපත් ක්‍රියා කරන සෑම කෙනෙකුටම තම ක්‍රියාවන් ඉටු කිරීමට පහසු වනු ඇත' යනුවෙන් නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමා පැවසීය.
හදීස්
Imam Muslim : 4789
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ يَزِيدَ الضُّبَعِيِّ حَدَّثَنَا مُطَرِّفٌ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ قَالَ قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَعُلِمَ أَهْلُ الْجَنَّةِ مَنْ أَهْلِ النَّارِ قَالَ فَقَالَ نَعَمْ قَالَ قِيلَ فَفِيمَ يَعْمَلُ الْعَامِلُونَ قَالَ كُلٌّ مُيَسَّرٌ لِمَا خُلِقَ لَهُ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَابْنُ نُمَيْرٍ عَنْ ابْنِ عُلَيَّةَ ح و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا جَعْفَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ كُلُّهُمْ عَنْ يَزِيدَ الرِّشْكِ فِي هَذَا الْإِسْنَادِ بِمَعْنَى حَدِيثِ حَمَّادٍ وَفِي حَدِيثِ عَبْدِ الْوَارِثِ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ
[යාහ්යා බින් යාහ්යා] අපට පවසා ඇත; [යාසිද් අද් ධුබායි] වෙතින් [හම්මාඩ් බින් සයිද්] අපට දැනුම් දී ඇත; [ඉම්රාන් බින් හුෂයින්] වෙතින් [මුතාරිෆ්] අපට වාර්තා කර ඇත; රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගෙන් විමසන ලදී; අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, නිරයේ වැසියන් කවුදැයි ස්වර්ගයේ වැසියන්ට දැනගත හැකිද? ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'ඔව්'. ඉම්රාන් නැවත ඇසුවේය; එසේ නම්, ඔවුන් දානය කරන්නේ ඇයි? ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය; 'ඔහුට නියම කර ඇති දේ ඉටු කිරීම සෑම කෙනෙකුටම පහසු වනු ඇත'. [සයිබාන් බින් ෆාරුක්] අපට පවසා ඇත; [අබ්දුල් වරිට්ස්] අපට පවසා ඇත; එලෙසම එය වෙනත් මාර්ගයකින් විස්තර කර ඇත, සහ [අබු බකර් බින් අබු සයිබා] සහ [සුහයිර් බින් හාර්බ්] සහ [ඉෂාක් බින් ඉබ්‍රාහිම්] සහ [ඉබ්නු නුමෙයාර්] [ඉබ්නු උලයියා] වෙතින් අපට පවසා ඇත; ඒ හා සමානව එය වෙනත් මාර්ගයකින් විස්තර කර ඇත, තවද ඔහු [යාහ්යා බින් යාහ්යා] අපට දන්වා ඇත; [ජාෆර් බින් සුලෙයිමාන්] අපට දන්වා ඇත; එසේම එය වෙනත් මාර්ගයකින් විස්තර කර ඇත, තවද ඔහු [ඉබ්නු අල් මුට්සන්නා] අපට දන්වා ඇත; [මුහම්මද් බින් ජෆාර්] අපට දන්වා ඇත; 'අබ්දු වරිට්ස්' හි හදීසයට අනුකූලව මෙම මාර්ගය හරහා [යාසිඩ් අර් රිසිකි] වෙතින් මුළු [සියුබා] අපට පවසා ඇත. ඔහු මෙසේ පවසයි; මම ඇසුවෙමි; 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි'.
හදීස්
Imam Muslim : 4790
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ حَدَّثَنَا عَزْرَةُ بْنُ ثَابِتٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ عُقَيْلٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ عَنْ أَبِي الْأَسْوَدِ الدِّيلِيِّ قَالَ قَالَ لِي عِمْرَانُ بْنُ الْحُصَيْنِ أَرَأَيْتَ مَا يَعْمَلُ النَّاسُ الْيَوْمَ وَيَكْدَحُونَ فِيهِ أَشَيْءٌ قُضِيَ عَلَيْهِمْ وَمَضَى عَلَيْهِمْ مِنْ قَدَرِ مَا سَبَقَ أَوْ فِيمَا يُسْتَقْبَلُونَ بِهِ مِمَّا أَتَاهُمْ بِهِ نَبِيُّهُمْ وَثَبَتَتْ الْحُجَّةُ عَلَيْهِمْ فَقُلْتُ بَلْ شَيْءٌ قُضِيَ عَلَيْهِمْ وَمَضَى عَلَيْهِمْ قَالَ فَقَالَ أَفَلَا يَكُونُ ظُلْمًا قَالَ فَفَزِعْتُ مِنْ ذَلِكَ فَزَعًا شَدِيدًا وَقُلْتُ كُلُّ شَيْءٍ خَلْقُ اللَّهِ وَمِلْكُ يَدِهِ فَلَا يُسْأَلُ عَمَّا يَفْعَلُ وَهُمْ يُسْأَلُونَ فَقَالَ لِي يَرْحَمُكَ اللَّهُ إِنِّي لَمْ أُرِدْ بِمَا سَأَلْتُكَ إِلَّا لِأَحْزِرَ عَقْلَكَ إِنَّ رَجُلَيْنِ مِنْ مُزَيْنَةَ أَتَيَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ مَا يَعْمَلُ النَّاسُ الْيَوْمَ وَيَكْدَحُونَ فِيهِ أَشَيْءٌ قُضِيَ عَلَيْهِمْ وَمَضَى فِيهِمْ مِنْ قَدَرٍ قَدْ سَبَقَ أَوْ فِيمَا يُسْتَقْبَلُونَ بِهِ مِمَّا أَتَاهُمْ بِهِ نَبِيُّهُمْ وَثَبَتَتْ الْحُجَّةُ عَلَيْهِمْ فَقَالَ لَا بَلْ شَيْءٌ قُضِيَ عَلَيْهِمْ وَمَضَى فِيهِمْ وَتَصْدِيقُ ذَلِكَ فِي كِتَابِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ { وَنَفْسٍ وَمَا سَوَّاهَا فَأَلْهَمَهَا فُجُورَهَا وَتَقْوَاهَا }
[ඉෂාක් බින් ඉබ්‍රාහිම් අල් හන්ෂාලි] අපට පවසා ඇත; [උස්මාන් බින් උමර්] අපට පවසා ඇත; [අබු අල් අස්වද් අද් දයිලි] වෙතින් [යාහ්යා බින් ය'මර්] වෙතින් [අස්රා බින් තාබිත්] අපට පවසා ඇත; ' [ඉම්රාන් බින් හුෂයින්] වරක් මගෙන් ඇසුවේය; 'අද මුස්ලිම්වරුන්ගේ හැසිරීම සහ උත්සාහයන් ඔවුන්ට බොහෝ කලක සිට තීරණය කර ඇති ඉරණමක් නිසාද, නැතහොත් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් විසින් ගෙන එන ලද ඉගැන්වීම් ඔවුන් දන්නා නිසාද, ඔවුන්ගෙන් ඉල්ලා සිටින සාක්ෂි තිබේද?' මම - අබුල් අස්වද්- පිළිතුරු දුන්නා; 'ඒ ඔවුන්ට බොහෝ කලක සිට ඉරණම තීරණය කර ඇති නිසා'. ඉම්රාන් බින් හුෂයින් නැවතත් ඇසුවේය; 'ඒක අසාධාරණයක් නොවේද?' අබුල් අස්වද් පිළිතුරු දුන්නේය; 'මම ප්‍රශ්නයෙන් ගොඩක් පුදුම වුණා, ඒ නිසා මම කිව්වා; 'සෑම දෙයක්ම ඔහුගේ නිර්මාණයයි, අල්ලාහ් ඔහු කරන දේට වගකිව යුතු නොවේ, නමුත් මිනිසුන් නිසැකවම වගකිව යුතුය'. ඉම්රාන් බින් හුෂයින් මට මෙසේ කීවේය: 'ඕ අබුල් අස්වද්, අල්ලාහ් ඔබට දයාව ලබා දෙත්වා. ඇත්තටම, මම ඔබෙන් ඉල්ලීමට අදහස් කළේ නැහැ, නමුත් ඔබේ සිතුවිලි තබා ගැනීමට පමණයි.' දිනක් මුසෙයිනා ගෝත්‍රයේ මිනිසුන් දෙදෙනෙක් රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් වෙත පැමිණ මෙසේ ඇසූහ: 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, අද මුස්ලිම්වරුන්ගේ හැසිරීම සහ උත්සාහයන් බොහෝ කලකට පෙර තීරණය කර ඇති ඉරණම නිසා හෝ ඔවුන් ඔවුන්ගේ අනාගතවක්තෘවරයා විසින් ගෙන එන ලද ඉගැන්වීම් පිළිපදින නිසා සහ ඔවුන්ට අවශ්‍ය වන සාක්ෂි ඔවුන් දන්නා නිසාද?' රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් පිළිතුරු දුන්නේය: 'එය අල්ලාහ් විසින් බොහෝ කලකට පෙර තීරණය කරන ලද ඉරණම පිළිබඳ ලිපියක් වන අතර එය අල්ලාහ්ගේ වචනයට අනුකූලව මෙසේ කියවේ: 'ආත්මය සහ එහි පරිපූර්ණත්වය/නිර්මාණය වෙනුවෙන්, අල්ලාහ් එම ආත්මයට දුෂ්ටකමේ මාර්ගය සහ භක්තිමත් මාර්ගය ආභාෂය ලබා දුන්නේය'. -අසි-සයම්සි -91-: 7-8-.
හදීස්
Imam Muslim : 4791
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ الْعَلَاءِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الرَّجُلَ لَيَعْمَلُ الزَّمَنَ الطَّوِيلَ بِعَمَلِ أَهْلِ الْجَنَّةِ ثُمَّ يُخْتَمُ لَهُ عَمَلُهُ بِعَمَلِ أَهْلِ النَّارِ وَإِنَّ الرَّجُلَ لَيَعْمَلُ الزَّمَنَ الطَّوِيلَ بِعَمَلِ أَهْلِ النَّارِ ثُمَّ يُخْتَمُ لَهُ عَمَلُهُ بِعَمَلِ أَهْلِ الْجَنَّةِ
[කුටයිබා බින් සඊද්] අපට පවසා ඇත; [අබ්දුල් අසීස්], එනම් [අල් අ'ලා] හි ඉබ්නු මුහම්මද් [ඔහුගේ පියා] [අබු හුරෙයිරා] ගෙන් අපට පවසා ඇත: අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් මෙසේ පැවසූහ: 'ස්වර්ගයේ විශේෂඥයෙකුගේ ක්‍රියාවන් ඉතා දිගු කාලයක් පුරුදු කරන, පසුව නිරයේ විශේෂඥයෙකුගේ ක්‍රියාවන්ගෙන් තම ජීවිතය අවසන් කරන පුද්ගලයෙක් සිටී. නිරයේ ජනතාවගේ ක්‍රියාවන් ඉතා දිගු කාලයක් කරන, නමුත් පසුව ඔවුන්ගේ ජීවිතයේ අවසානය ස්වර්ග ජනතාවගේ ක්‍රියාවන්ගෙන් වසා ගන්නා අය ද සිටිති'.
හදීස්
Imam Muslim : 4792
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْقَارِيَّ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الرَّجُلَ لَيَعْمَلُ عَمَلَ أَهْلِ الْجَنَّةِ فِيمَا يَبْدُو لِلنَّاسِ وَهُوَ مِنْ أَهْلِ النَّارِ وَإِنَّ الرَّجُلَ لَيَعْمَلُ عَمَلَ أَهْلِ النَّارِ فِيمَا يَبْدُو لِلنَّاسِ وَهُوَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ
[කුටයිබා බින් සයිද්] අපට පවසා ඇත; [යාකුබ්], එනම් ඉබ්නු අබ්දුර් රහ්මාන් අල් කාරි සහ [අබු හාසිම්] [සහ්ල් බින් සාද් අස් සයිදි] ගෙන් අපට පවසා ඇත්තේ අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූ බවයි: 'ස්වර්ගයේ වැසියන්ගෙන් කෙනෙකු ලෙස මිනිසුන්ට පෙනෙන තුරු, ඔහු නිරයේ වැසියන්ගෙන් කෙනෙකු වුවද, පාරාදීසයේ වැසියන්ගෙන් කෙනෙකු වුවද, නිරයේ ජනතාවගේ ක්‍රියාවන් කරන පුද්ගලයෙක් සිටී'.
හදීස්
Imam Muslim : 4793
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ وَإِبْرَاهِيمُ بْنُ دِينَارٍ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ الْمَكِّيُّ وَأَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ جَمِيعًا عَنْ ابْنِ عُيَيْنَةَ وَاللَّفْظُ لِابْنِ حَاتِمٍ وَابْنِ دِينَارٍ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَمْرٍو عَنْ طَاوُسٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ احْتَجَّ آدَمُ وَمُوسَى فَقَالَ مُوسَى يَا آدَمُ أَنْتَ أَبُونَا خَيَّبْتَنَا وَأَخْرَجْتَنَا مِنْ الْجَنَّةِ فَقَالَ لَهُ آدَمُ أَنْتَ مُوسَى اصْطَفَاكَ اللَّهُ بِكَلَامِهِ وَخَطَّ لَكَ بِيَدِهِ أَتَلُومُنِي عَلَى أَمْرٍ قَدَّرَهُ اللَّهُ عَلَيَّ قَبْلَ أَنْ يَخْلُقَنِي بِأَرْبَعِينَ سَنَةً فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَحَجَّ آدَمُ مُوسَى فَحَجَّ آدَمُ مُوسَى وَفِي حَدِيثِ ابْنِ أَبِي عُمَرَ وَابْنِ عَبْدَةَ قَالَ أَحَدُهُمَا خَطَّ و قَالَ الْآخَرُ كَتَبَ لَكَ التَّوْرَاةَ بِيَدِهِ
[මුහම්මද් බින් හාතිම්], [ඉබ්‍රාහිම් බින් දිනාර්] සහ [ඉබ්නු අබු 'උමර් අල් මක්කි] සහ [අහ්මද් බින් 'අබ්දා අද් දබ්බි] යන සියල්ලන්ම [ඉබ්නු 'උයෙයිනා] ගෙන් මට දන්වා ඇති අතර මෙම ලෆාෂ් ඉබ්නු හාතිම් සහ ඉබ්නු දිනාර්ට අයත් බව ඔවුන් දෙදෙනාම පැවසූහ; [තාවුස්] ගෙන් [සුෆ්යාන් බින් 'උයෙයිනා] ගෙන් [තාවුස්] ගෙන් අපට පැවසීමෙන් පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය; [අබු හුරෙයිරා] පවසනු මට ඇසිණි; නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'ආදම් සහ මූසා 'අලයිහිමස් සලාම් එකිනෙකා සමඟ වාද කළහ. මූසා මෙසේ පැවසීය: 'ඕ ආදම්, ඔබ අපගේ පියාය. ඔබ අපව කලකිරීමට පත් කර ඔබගේ පාපය නිසා අපව ස්වර්ගයෙන් නෙරපා හැරියේය'. ආදම් මෙසේ පිළිතුරු දුන්නේය: 'ඕ මූසා, අල්ලාහ් ඔහුගේ වචනයෙන් ඔබව තෝරාගෙන ඔහුගේ අතින් ඔබ වෙනුවෙන් තව්රාත් ලියා ඇත. අල්ලාහ් මාව නිර්මාණය කිරීමට වසර හතළිහකට පෙර මට විරුද්ධව නියම කළ කාරණය ගැන ඔබ මට නින්දා කරනවාද'. ඉතින් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'එවිට ආදම්ගේ තර්කය මෝසෙස් පරාජය කළේය, පසුව ආදම්ගේ තර්කය මෝසෙස් පරාජය කළේය'. ඉබ්නු අබු උමර් සහ අබ්දාගේ හදීසයේ, ඔවුන්ගෙන් එක් අයෙක් ලෆාෂ්; 'ඛත්තා' යනුවෙන් පැවසීය. -සටහන් ගන්න-. අනෙක් අය මෙසේ පැවසූහ; 'ඔහු ඔබ වෙනුවෙන් තව්රාතය ඔහුගේ අතින් ලියා ඇත.'
හදීස්
Imam Muslim : 4794
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ فِيمَا قُرِئَ عَلَيْهِ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ تَحَاجَّ آدَمُ وَمُوسَى فَحَجَّ آدَمُ مُوسَى فَقَالَ لَهُ مُوسَى أَنْتَ آدَمُ الَّذِي أَغْوَيْتَ النَّاسَ وَأَخْرَجْتَهُمْ مِنْ الْجَنَّةِ فَقَالَ آدَمُ أَنْتَ الَّذِي أَعْطَاهُ اللَّهُ عِلْمَ كُلِّ شَيْءٍ وَاصْطَفَاهُ عَلَى النَّاسِ بِرِسَالَتِهِ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَتَلُومُنِي عَلَى أَمْرٍ قُدِّرَ عَلَيَّ قَبْلَ أَنْ أُخْلَقَ
අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් මෙසේ පැවසූ බව [කුටයිබා බින් සයිද්] [මලික් බින් අනස්] තුමාණන් [අබු අස් සිනාද්] තුමාණන් [අල් අ'රාජ්] තුමාණන් [අබු හුරෙයිරා] තුමාණන් විසින් කියවන ලද දෙයින් අපට [කුටයිබා බින් සයිද්] තුමාණන් [අල්ලාහ්ගේ සාමය සහ ආශිර්වාදය ලැබේවා] තුමාණන් මෙසේ පැවසූ බව අපට වාර්තා වී ඇත: 'ආදම් සහ මූසා වරක් වාද කළහ. මෝසෙස් ආදම්ට මෙසේ කීවේය; 'ඔබයි මිනිසුන් නොමඟ යවා ඔවුන්ව ස්වර්ගයෙන් නෙරපා හැරියේ. ආදම් පිළිතුරු දුන්නේය: 'අල්ලාහ් සියලු දේ පිළිබඳ දැනුම ලබා දී ඇති අතර ඔහුගේ පණිවිඩයෙන් අන් අයගෙන් තෝරාගෙන ඇත්තේ ඔබ නොවේද?' මූසා පිළිතුරු දුන්නේය: 'ඔව්'. ආදම් පිළිතුරු දුන්නේය; 'එසේ නම් මා මැවීමට පෙර අල්ලාහ් අස්සා ව ජල්ලා මට නියම කළ දෙයක් නිසා ඔබ මාව විවේචනය කරන්නේ ඇයි?'
හදීස්
Imam Muslim : 4795
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُوسَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ الْأَنْصَارِيِّ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ عِيَاضٍ حَدَّثَنِي الْحَارِثُ بْنُ أَبِي ذُبَابٍ عَنْ يَزِيدَ وَهُوَ ابْنُ هُرْمُزَ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ الْأَعْرَجِ قَالَا سَمِعْنَا أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ احْتَجَّ آدَمُ وَمُوسَى عَلَيْهِمَا السَّلَام عِنْدَ رَبِّهِمَا فَحَجَّ آدَمُ مُوسَى قَالَ مُوسَى أَنْتَ آدَمُ الَّذِي خَلَقَكَ اللَّهُ بِيَدِهِ وَنَفَخَ فِيكَ مِنْ رُوحِهِ وَأَسْجَدَ لَكَ مَلَائِكَتَهُ وَأَسْكَنَكَ فِي جَنَّتِهِ ثُمَّ أَهْبَطْتَ النَّاسَ بِخَطِيئَتِكَ إِلَى الْأَرْضِ فَقَالَ آدَمُ أَنْتَ مُوسَى الَّذِي اصْطَفَاكَ اللَّهُ بِرِسَالَتِهِ وَبِكَلَامِهِ وَأَعْطَاكَ الْأَلْوَاحَ فِيهَا تِبْيَانُ كُلِّ شَيْءٍ وَقَرَّبَكَ نَجِيًّا فَبِكَمْ وَجَدْتَ اللَّهَ كَتَبَ التَّوْرَاةَ قَبْلَ أَنْ أُخْلَقَ قَالَ مُوسَى بِأَرْبَعِينَ عَامًا قَالَ آدَمُ فَهَلْ وَجَدْتَ فِيهَا { وَعَصَى آدَمُ رَبَّهُ فَغَوَى } قَالَ نَعَمْ قَالَ أَفَتَلُومُنِي عَلَى أَنْ عَمِلْتُ عَمَلًا كَتَبَهُ اللَّهُ عَلَيَّ أَنْ أَعْمَلَهُ قَبْلَ أَنْ يَخْلُقَنِي بِأَرْبَعِينَ سَنَةً قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَحَجَّ آدَمُ مُوسَى
අපට [ඉෂාක් බින් මූසා බින් අබ්දුල්ලාහ් බින් මූසා බින් අබ්දුල්ලාහ් බින් යසිද් අල් අන්සාරි] අපට පවසා ඇත; [අනස් බින් ඉයාද්] අපට පවසා ඇත; [යාසිද්] ගෙන් [අල් හාරිත් බින් අබු ඩුසුබාබ්] එනම් ඉබ්නු හර්මුස් සහ [අබ්දුර් රහ්මාන් අල් අ'රාජ්] යන දෙදෙනාම මට පවසා ඇත; අපි [අබු හුරෙයිරා] මෙසේ පවසනු අසා ඇත්තෙමු; 'රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසූහ: 'ආදම් සහ මූසා අලෙයිහිමස් සලාම් වරක් අල්ලාහ් සමඟ වාද කළහ. නමුත් අවසානයේ ආදම්ට මූසා අලෙයිහි සලාම් පරාජය කිරීමට හැකි විය'. මෝසෙස් මෙසේ පැවසීය; 'ඔබ අල්ලාහ් ඔහුගේ බලයෙන් මැවූ ආදම් ය. ඉන්පසු අල්ලාහ් ඔහුගේ ආත්මය ඔබ තුළට පිඹින ලදී. ඉන්පසු අල්ලාහ් ඔහුගේ සියලුම දේවදූතයන්ට ඔබට හිස නමා ආචාර කරන ලෙස අණ කළ අතර ඔහු ඔබව ඔහුගේ ස්වර්ගයේ තැබුවේය, නමුත් ඔබේ වැරැද්ද නිසා ඔබ මිනිසුන්ව පොළොවට බැස්සෙව්වා'. ආදම් පිළිතුරු දුන්නේය; 'ඔබ අල්ලාහ් ඔහුගේ පණිවිඩය සහ වචන සමඟ තෝරා ගත් මෝසෙස් ය.' අල්ලාහ් ඔබට සෑම දෙයක් ගැනම පැහැදිලි කිරීම් අඩංගු පිටු කිහිපයක් ලබා දී ඇති අතර ඔහුගේ වචනය ලැබීමට ඔබව සමීප කරයි. මා මැවීමට පෙර දෙවියන් වහන්සේ තව්රාත් ලිව්වේ කොපමණ වසරක් ද? ' මෝසෙස් පිළිතුරු දුන්නේය; 'අවුරුදු හතළිහක්'. ආදම් නැවතත් ඇසුවේය; '... ආදම් තම ස්වාමියාට අකීකරු වී නොමඟ ගියේය' යනුවෙන් පවසන පදයක් ඔබ තව්රාත්හි සොයා ගත්තාද? -ප්‍රශ්න. තාහා -20-: 12 1-'. මෝසෙස් පිළිතුරු දුන්නේය; 'ඔව්'. ආදම් නැවතත් ඇසුවේය; 'අල්ලාහ් මාව මැවීමට වසර හතළිහකට පෙර අල්ලාහ් අස්සා ව ජල්ලා නියම කළ ක්‍රියාවක් සඳහා ඔබ මට නින්දා කරන්නේ ඇයි?' රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'අවසානයේ ආදම්ට මූසාට පිළිතුරක් දීමට හැකි විය'.
හදීස්
Imam Muslim : 4796
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَابْنُ حَاتِمٍ قَالَا حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ احْتَجَّ آدَمُ وَمُوسَى فَقَالَ لَهُ مُوسَى أَنْتَ آدَمُ الَّذِي أَخْرَجَتْكَ خَطِيئَتُكَ مِنْ الْجَنَّةِ فَقَالَ لَهُ آدَمُ أَنْتَ مُوسَى الَّذِي اصْطَفَاكَ اللَّهُ بِرِسَالَتِهِ وَبِكَلَامِهِ ثُمَّ تَلُومُنِي عَلَى أَمْرٍ قَدْ قُدِّرَ عَلَيَّ قَبْلَ أَنْ أُخْلَقَ فَحَجَّ آدَمُ مُوسَى حَدَّثَنِي عَمْرٌو النَّاقِدُ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ بْنُ النَّجَّارِ الْيَمَامِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَعْنَى حَدِيثِهِمْ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مِنْهَالٍ الضَّرِيرُ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ حَسَّانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ حَدِيثِهِمْ
[සුහයිර් බින් හාර්බ්] සහ [ඉබ්නු හාතිම්] යන දෙදෙනාම පැවසූ බව මට දන්වා ඇත; [යා'කුබ් බින් ඉබ්‍රාහිම්] අපට පැවසීය; [ඉබ්නු ෂිහාබ්] [හුමයිඩ් බින් අබ්දුර් රහ්මාන්] [අබු හුරෙයිරා] වෙතින් [මගේ පියා] අපට පැවසීය; රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: ආදම් සහ මූසා අලෙයිහිම සලාම් වරක් වාදයක් ඇති කර ගත්හ. මෝසෙස් මෙසේ පැවසීය; 'ඔබ ආදම්, ඔබේ වරද නිසා ඔබව ස්වර්ගයෙන් නෙරපා හරින ලදී. ආදම් පිළිතුරු දුන්නේය; 'ඔබ අල්ලාහ් ඔහුගේ පණිවිඩයෙන් සහ වචනවලින් තෝරාගත් මෝසෙස් ය. නමුත් අල්ලාහ් අස්සා ව ජල්ලා විසින් තීරණය කරන ලද ක්‍රියාවක් නිසා ඔබ මාව විවේචනය කරන්නේ ඇයි? රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'අවසානයේ ආදම්ට මූසාට පිළිතුරක් දීමට හැකි විය'. ['අම්රු අන් නකිඩ්] මට කීවේය; [අයියුබ් බින් අන් නජ්ජාර් අල් යමමි] අපට කීවේය; [යාහ්යා බින් අබු කතීර්] විසින් [අබු සලාමා] වෙතින් [අබු හුරෙයිරා] වෙතින් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් විසින් අපට පවසා ඇත; එලෙසම එය වෙනත් මාර්ගයකින් විස්තර කර ඇත, තවද [ඉබ්නු රාෆි] අපට පවසා ඇත; [අබ්දුර් රසාක්] අපට පවසා ඇත; [හම්මාම් බින් මුනබ්බිහ්] වෙතින් [අබු හුරෙයිරා] නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් විසින් [මමර්] අපට නිවැරදි හදීස් සමඟ වාර්තා කර ඇත. තවද [මුහම්මද් බින් මින්හාල් අද් ධාරීර්] අපට පවසා ඇත; [යාසිද් බින් සුරායි] අපට පවසා ඇත; [හිස්යාම් බින් හසන්] විසින් [මුහම්මද් බින් සිරින්] වෙතින් [අබු හුරෙයිරා] රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් විසින් අපට පවසා ඇත.
හදීස්
Imam Muslim : 4797
حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَرْحٍ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي أَبُو هَانِئٍ الْخَوْلَانِيُّ عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحُبُلِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ كَتَبَ اللَّهُ مَقَادِيرَ الْخَلَائِقِ قَبْلَ أَنْ يَخْلُقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ بِخَمْسِينَ أَلْفَ سَنَةٍ قَالَ وَعَرْشُهُ عَلَى الْمَاءِ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا الْمُقْرِئُ حَدَّثَنَا حَيْوَةُ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ سَهْلٍ التَّمِيمِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي مَرْيَمَ أَخْبَرَنَا نَافِعٌ يَعْنِي ابْنَ يَزِيدَ كِلَاهُمَا عَنْ أَبِي هَانِئٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ غَيْرَ أَنَّهُمَا لَمْ يَذْكُرَا وَعَرْشُهُ عَلَى الْمَاءِ
ඔහු මට [අබු අත් තාහිර් අහමඩ් බින් අම්රු බින් අබ්දුල්ලාහ් බින් සර්හ්]; අපට [ඉබ්නු වහබ්] අපට පැවසීය; [අබු අබ්දුර් රහ්මාන් අල් හුබුලි] [අබ්දුල්ලාහ් බින් අම්රු බින් අල් අෂ්] වෙතින් [අබු හනි අල් ඛල්වානි] මට වාර්තා කළේය ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'මම වරක් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් මෙසේ පවසනු අසා ඇත්තෙමි: 'අල්ලාහ් අහස සහ පොළොව මැවීමට වසර පනස් දහසකට පෙර අල්ලාහ් සියලු ජීවීන්ගේ ඉරණම තීරණය කළේය'. නබිතුමා තවදුරටත් මෙසේ පැවසීය: 'තවද අල්ලාහ්ගේ සිංහාසනය ජලයට ඉහළින් ඇත'. ඔහු අපට [ඉබ්නු අබු උමර්] අපට පැවසීය; අපට [අල් මුක්රි] අපට පැවසීය; අපට [හයිවා] අපට පැවසීය; එලෙසම එය වෙනත් මාර්ගයකින් විස්තර කර ඇත, ඔහු මට [මුහම්මද් බින් සහ්ල් තමිමි] වෙත පැවසීය; අපට [ඉබ්නු අබු මරියම්] අපට පැවසීය; [නෆි'], එනම් ඉබ්නු යාසිඩ්, දෙදෙනාම [අබු හානි] සිට මෙම මාර්ගය හරහා අපට වාර්තා කළ අතර, ඒ හා සමාන හදීසයක් සමඟින්. කෙසේ වෙතත්, ඔවුන්ගෙන් කිසිවෙකු 'අල්ලාහ්ගේ අර්ශ්වය ජලයට ඉහළින් ඇත' යන වාක්‍ය ඛණ්ඩය සඳහන් කළේ නැත.
හදීස්
Imam Muslim : 4798
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَابْنُ نُمَيْرٍ كِلَاهُمَا عَنْ الْمُقْرِئِ قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ الْمُقْرِئُ قَالَ حَدَّثَنَا حَيْوَةُ أَخْبَرَنِي أَبُو هَانِئٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحُبُلِيَّ أَنَّهُ سَمِعَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ يَقُولُا أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ قُلُوبَ بَنِي آدَمَ كُلَّهَا بَيْنَ إِصْبَعَيْنِ مِنْ أَصَابِعِ الرَّحْمَنِ كَقَلْبٍ وَاحِدٍ يُصَرِّفُهُ حَيْثُ يَشَاءُ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّهُمَّ مُصَرِّفَ الْقُلُوبِ صَرِّفْ قُلُوبَنَا عَلَى طَاعَتِكَ
[සුහයිර් බින් හාර්බ්] සහ [ඉබ්නු නුමෙයාර්] යන දෙදෙනාම [අල් මුක්රි] ගෙන් මට පැවසුවා. [සුහයිර්] පැවසීය; [අබ්දුල්ලාහ් බින් යසිද් අල් මුක්රි] තුමා අපට පැවසුවා ඔහු මෙසේ කීවේය; [හයිවා] අපට කිව්වා; [අබ්දුර් රහ්මාන් අල් හුබුලි] තුමාට [අබ්දුල්ලාහ් බින් අම්රු බින් අල් අෂ්] තුමා පවසනු ඇසුණු බව [අබු හනි] තුමා මට වාර්තා කළා; අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමා මෙසේ පවසනු ඇසූ බව ඔහු මට වාර්තා කළා: 'ඇත්ත වශයෙන්ම, සියලු මිනිසුන්ගේ හදවත් අති කරුණාවන්ත අල්ලාහ්ගේ ඇඟිලි රාශියකින් දෙකක් අතර වේ. අල්ලාහ් සුභනාහු ව ත'අලා මිනිස් හදවත් ඔහුගේ කැමැත්තට අනුව හරවනු ඇත'. ඉන්පසු, රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් යාච්ඤා කළේය: 'අල්ලාහ්, හදවත් හරවන තැනැත්තාණෙනි, ඔබට නමස්කාර කිරීමේදී අපගේ හදවත් කීකරුකමට හරවන්න!'
හදීස්
Imam Muslim : 4799
حَدَّثَنِي عَبْدُ الْأَعْلَى بْنُ حَمَّادٍ قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ ح و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ عَنْ مَالِكٍ فِيمَا قُرِئَ عَلَيْهِ عَنْ زِيَادِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ طَاوُسٍ أَنَّهُ قَالَ أَدْرَكْتُ نَاسًا مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُونَ كُلُّ شَيْءٍ بِقَدَرٍ قَالَ وَسَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُلُّ شَيْءٍ بِقَدَرٍ حَتَّى الْعَجْزِ وَالْكَيْسِ أَوْ الْكَيْسِ وَالْعَجْزِ
['අබ්දුල් අ'ලා බින් හම්මද්] මට පැවසූ පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය; මම හදීස් [මලික් බින් අනස්] කියෙව්වා; එලෙසම එය වෙනත් මාර්ගයකින් විස්තර කර ඇත, [සියාද් බින් සාද්] [අම්රු බින් මුස්ලිම්] [තාවුස්] වෙතින් ඔහුට කියවන ලද දේ [මලික්] වෙතින් [කුටයිබා බින් සයිද්] අපට විස්තර කිරීමෙන් පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'මම වරක් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගේ මිතුරන් කිහිප දෙනෙකු 'සියල්ල දෛවයට අනුව' යැයි පවසනු දුටුවෙමි. ඉබ්නු තවුස් පැවසීය; 'මම වරක් [අබ්දුල්ලාහ් බින් උමර්] පවසනු අසා ඇත්තෙමි; 'නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පවසා ඇත: 'සියල්ල දෛවයට අනුව, දුර්වලතාවය සහ බුද්ධිය - හෝ බුද්ධිය සහ දුර්වලතාවය දක්වා'.'
හදීස්
Imam Muslim : 4800
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ زِيَادِ بْنِ إِسْمَعِيلَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبَّادِ بْنِ جَعْفَرٍ الْمَخْزُومِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ جَاءَ مُشْرِكُو قُرَيْشٍ يُخَاصِمُونَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْقَدَرِ فَنَزَلَتْ { يَوْمَ يُسْحَبُونَ فِي النَّارِ عَلَى وُجُوهِهِمْ ذُوقُوا مَسَّ سَقَرَ إِنَّا كُلَّ شَيْءٍ خَلَقْنَاهُ بِقَدَرٍ }
[අබු බකර් බින් අබු සයිබා] සහ [අබු කුරෙයිබ්] යන දෙදෙනාම මෙසේ පැවසූ බව අපට පවසා ඇත; [සුෆ්යාන්] [සියාද් බින් ඉස්මායිල්] [මුහම්මද් බින් 'අබ්බාද් බින් ජ'ෆර් අල් මක්රුමි] [අබු හුරෙයිරා] ගෙන් [වාකි] අපට මෙසේ පැවසීය: 'දිනක්, කුරෙයිෂ්හි බහුදේවවාදීන් කදර් - ඉරණම - පිළිබඳ ගැටළුව සාකච්ඡා කිරීම සඳහා රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් හමුවන්නට පැමිණියහ. වැඩි කල් නොගොස්, කුර්ආනයෙන් එක් වාක්‍යයක් පහළ විය: 'ඔවුන් මුහුණු මත නිරයට ඇදගෙන ගිය දිනය මතක තබා ගන්න. ඔවුන්ට මෙසේ කියන ලදී; 'නිරයේ ස්පර්ශය දැනෙන්න. ඇත්ත වශයෙන්ම, අපි සියල්ල එහි කදර් අනුව නිර්මාණය කළෙමු.' -අල් කමර් -54-: 48-49-.
