امام مسلم (الامام مسلم) - 5362 حدیث
کمک به هموطنان مسلمانی که مالکیت دارند با پیشگیری از آن
امام مسلم : 4681
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يُونُسَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا أَبُو الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَ اقْتَتَلَ غُلَامَانِ غُلَامٌ مِنْ الْمُهَاجِرِينَ وَغُلَامٌ مِنْ الْأَنْصَارِ فَنَادَى الْمُهَاجِرُ أَوْ الْمُهَاجِرُونَ يَا لَلْمُهَاجِرِينَ وَنَادَى الْأَنْصَارِيُّ يَا لَلْأَنْصَارِ فَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مَا هَذَا دَعْوَى أَهْلِ الْجَاهِلِيَّةِ قَالُوا لَا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِلَّا أَنَّ غُلَامَيْنِ اقْتَتَلَا فَكَسَعَ أَحَدُهُمَا الْآخَرَ قَالَ فَلَا بَأْسَ وَلْيَنْصُرْ الرَّجُلُ أَخَاهُ ظَالِمًا أَوْ مَظْلُومًا إِنْ كَانَ ظَالِمًا فَلْيَنْهَهُ فَإِنَّهُ لَهُ نَصْرٌ وَإِنْ كَانَ مَظْلُومًا فَلْيَنْصُرْهُ
[احمد بن عبدالله بن یونس] برای ما نقل کرده است؛ [زهیر] برای ما نقل کرده است؛ [ابو زبیر] از [جابر] برای ما نقل کرده است که گفت: «روزی دو جوان، یکی از مهاجران و یکی از انصار، با هم می‌جنگیدند. جوانان مهاجر فریاد زدند: «ای مهاجران، (برای من دفاعی فراهم کنید!)» جوانان انصار نیز فریاد زدند: «ای انصار، (برای من دفاعی فراهم کنید!)» رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلم با شنیدن این سخن بیرون آمد و پرسید: «این چیست؟ آیا این فریاد جاهلی نیست؟» مردم پاسخ دادند: «نه، رسول خدا. در واقع، دو جوان با هم می‌جنگیدند و یکی دیگری را هل می‌داد.» سپس رسول خدا فرمود: «بسیار خوب. انسان باید به مسلمانانی که ظلم کرده‌اند یا مورد ظلم قرار گرفته‌اند کمک کند. اگر ظلم/بدرفتاری کرد، او را از ظلم بازدارید و این به معنای کمک به اوست. و اگر مورد ظلم/آزار قرار گرفت، به او کمک کنید!»
ترک دعوت جاهلیت و پرهیز از دعوت راس
امام مسلم : 4682
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَأَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ وَاللَّفْظُ لِابْنِ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ ابْنُ عَبْدَةَ أَخْبَرَنَا و قَالَ الْآخَرُونَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ قَالَ سَمِعَ عَمْرٌو جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُا كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزَاةٍ فَكَسَعَ رَجُلٌ مِنْ الْمُهَاجِرِينَ رَجُلًا مِنْ الْأَنْصَارِ فَقَالَ الْأَنْصَارِيُّ يَا لَلْأَنْصَارِ وَقَالَ الْمُهَاجِرِيُّ يَا لَلْمُهَاجِرِينَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا بَالُ دَعْوَى الْجَاهِلِيَّةِ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ كَسَعَ رَجُلٌ مِنْ الْمُهَاجِرِينَ رَجُلًا مِنْ الْأَنْصَارِ فَقَالَ دَعُوهَا فَإِنَّهَا مُنْتِنَةٌ فَسَمِعَهَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَيٍّ فَقَالَ قَدْ فَعَلُوهَا وَاللَّهِ لَئِنْ رَجَعْنَا إِلَى الْمَدِينَةِ لَيُخْرِجَنَّ الْأَعَزُّ مِنْهَا الْأَذَلَّ قَالَ عُمَرُ دَعْنِي أَضْرِبُ عُنُقَ هَذَا الْمُنَافِقِ فَقَالَ دَعْهُ لَا يَتَحَدَّثُ النَّاسُ أَنَّ مُحَمَّدًا يَقْتُلُ أَصْحَابَهُ
[ابوبکر بن ابوسیبه]، [زهیر بن حرب]، [احمد بن عبده ضبی] و [ابن ابی عمر] برای ما نقل کرده‌اند که این لفظ متعلق به ابن ابوسیبه است. [ابن عبده] گفت: به ما خبر داده است. در حالی که دیگران گفتند: به ما خبر داده است. [سفیان بن عیینه] گفت: از [عمرو] [جابر بن عبدالله] شنید که می‌گفت: «ما در جنگی همراه رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) بودیم. ناگهان یکی از یاران مهاجر، یکی از یاران انصار را به عقب راند. سپس آن یار انصار فریاد زد: «ای انصار، بیا اینجا!» سپس آن یار مهاجر فریاد زد: «ای مهاجران، بیا اینجا!» رسول خدا با شنیدن چنین نداهایی فرمود: «چرا هنوز از روش‌های دعوت جاهلیت استفاده می‌کنید؟» اصحاب گفتند: «ای رسول خدا، همین الان یکی از یاران مهاجر، یکی از یاران انصار را عقب زد.» سپس رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمود: «دعوت مردم جاهلیت را به شیوه‌های جاهلیت رها کنید، زیرا این کار تأثیر بدی خواهد داشت.» معلوم شد که این ماجرا توسط عبدالله بن ابی، یک چهره منافق، شنیده شده و گفته است: «آنها واقعاً این کار را کرده‌اند؟ در واقع، وقتی به مدینه برگردیم، افراد قوی‌تر می‌توانند افراد ضعیف‌تر را از آنجا بیرون کنند.» عمر با شنیدن این جمله گفت: «ای رسول خدا، اجازه دهید گردن این منافق را بزنم.» رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) پاسخ داد: «او را به حال خود بگذارید و بگذارید برود! تا مردم نگویند که محمد دوستش را کشته است.»
اعمال شرورانه و ظالمانه حرام است زیرا باعث خشونت می شود
امام مسلم : 4683
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَإِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ قَالَ ابْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا و قَالَ الْآخَرَانِ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ كَسَعَ رَجُلٌ مِنْ الْمُهَاجِرِينَ رَجُلًا مِنْ الْأَنْصَارِ فَأَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلَهُ الْقَوَدَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَعُوهَا فَإِنَّهَا مُنْتِنَةٌ قَالَ ابْنُ مَنْصُورٍ فِي رِوَايَتِهِ عَمْرٌو قَالَ سَمِعْتُ جَابِرًا
[اسحاق بن ابراهیم] و [اسحاق بن منصور] و [محمد بن رفیع] به ما خبر داده‌اند. [ابن رفیع] گفته است؛ به ما گفته است در حالی که دیگران می‌گویند؛ [عبدالرزاق] به ما خبر داده است؛ [معمر] از [ایوب] از [عمرو بن دینار] از [جابر بن عبدالله] به ما خبر داده است که گفت: شخصی از مهاجران به پشت شخصی از انصار زد، سپس انصار نزد پیامبر صلی الله علیه و آله آمدند و پرسیدند که آیا زدن او جایز است؟ سپس پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: «رها کنید، این فقط عملی بسیار زشت و قبیح است!» ابن منشور در روایت حدیث می‌گوید؛ عمرو بن دینار گفت: «من از جابر شنیدم.»
مؤمنان به عنوان یک ساختمان تقویت کننده یکدیگر
امام مسلم : 4684
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو عَامِرٍ الْأَشْعَرِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ وَأَبُو أُسَامَةَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ وَابْنُ إِدْرِيسَ وَأَبُو أُسَامَةَ كُلُّهُمْ عَنْ بُرَيْدٍ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمُؤْمِنُ لِلْمُؤْمِنِ كَالْبُنْيَانِ يَشُدُّ بَعْضُهُ بَعْضًا
به ما گفته شده است که [ابوبکر بن ابوسیبه] و [ابو امیر الاسیری] هر دو گفته‌اند: [عبدالله بن ادریس] و [ابو اسامه] را برای ما نقل کرده است؛ همچنین از طریق دیگری روایت شده است: و [محمد بن علاء ابو کریب] را برای ما نقل کرده است؛ و [ابن المبارک] و [ابن ادریس] و [ابو اسامه] همه را از [بُرید] از [ابو برده] از [ابو موسی] نقل کرده است؛ رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: «مؤمن و مؤمن دیگر مانند یک ساختمان هستند که هر یک دیگری را محکم می‌کند.»
باورها از نظر عشق مانند یک بدن هستند
امام مسلم : 4685
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَثَلُ الْمُؤْمِنِينَ فِي تَوَادِّهِمْ وَتَرَاحُمِهِمْ وَتَعَاطُفِهِمْ مَثَلُ الْجَسَدِ إِذَا اشْتَكَى مِنْهُ عُضْوٌ تَدَاعَى لَهُ سَائِرُ الْجَسَدِ بِالسَّهَرِ وَالْحُمَّى حَدَّثَنَا إِسْحَقُ الْحَنْظَلِيُّ أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ عَنْ مُطَرِّفٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنَحْوِهِ
[محمد بن عبدالله بن نمیر] برای ما نقل کرده است؛ [پدرم] برای ما نقل کرده است؛ [زکریا] از [سیابی] از [نعمان بن بسیر] برای ما نقل کرده است که گفته است؛ رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: «مؤمنان در محبت، دوستی و محبت به یکدیگر مانند یک بدن هستند. اگر عضوی از بدن بیمار شود، تمام بدن بیدار (قادر به خوابیدن) و گرم (درد را احساس می‌کند) خواهد بود.» [اسحاق بن حنظلی] برای ما نقل کرده است؛ [جریر] از [مضّرف] از [سیابی] از [نعمان بن بسیر] از پیامبر صلی الله علیه و آله حدیث مشابهی را برای ما نقل کرده است.
رسول الله صلی الله علیه وسلم می فرماید: مؤمنان یک بدن هستند.
امام مسلم : 4686
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمُؤْمِنُونَ كَرَجُلٍ وَاحِدٍ إِنْ اشْتَكَى رَأْسُهُ تَدَاعَى لَهُ سَائِرُ الْجَسَدِ بِالْحُمَّى وَالسَّهَرِ
به ما گفته شده است که [ابوبکر بن ابوسیبه] و [ابوسعید الاسیاج] هر دو گفتند؛ [وکیع] از [الاعماسی] از [سیابیع] از [نعمان بن بسیر] برای ما نقل کردند که گفت: پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «مؤمنان مانند یک نفر هستند، وقتی سرش درد می‌گیرد، تمام بدنش درد می‌گیرد (نمی‌تواند بخوابد و گرمش می‌شود)».
مسلمانان مانند یک بدن هستند، وقتی یک قسمت درد دارد، همه درد را احساس می کنند
امام مسلم : 4687
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ خَيْثَمَةَ عَنْ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمُسْلِمُونَ كَرَجُلٍ وَاحِدٍ إِنْ اشْتَكَى عَيْنُهُ اشْتَكَى كُلُّهُ وَإِنْ اشْتَكَى رَأْسُهُ اشْتَكَى كُلُّهُ حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ
[محمد بن عبدالله بن نمیر] برای من نقل کرد؛ [حمید بن عبدالرحمن] از [الاعماسی] از [خیثمه] از [نعمان بن بسیر] برای ما نقل کرد که گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: «مسلمان، مانند مردی است که وقتی چشمانش درد می‌کند، تمام بدنش درد می‌گیرد. و اگر سرش درد کند، تمام بدنش درد می‌گیرد.» [حمید بن عبدالرحمن] از [الاعماسی] از [سیابی] از [نعمان بن بسیر] از پیامبر صلی الله علیه و آله حدیث مشابهی را برای ما نقل کرد.
گناه توهین بر عهده شخصی است که آن را شروع می کند
امام مسلم : 4688
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ وَابْنُ حُجْرٍ قَالُوا حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ يَعْنُونَ ابْنَ جَعْفَرٍ عَنْ الْعَلَاءِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْمُسْتَبَّانِ مَا قَالَا فَعَلَى الْبَادِئِ مَا لَمْ يَعْتَدِ الْمَظْلُومُ
به ما [یحیی بن ایوب] و [قتیبه] و [ابن حجر] روایت شده است که گفتند: به ما [اسماعیل]، یعنی ابن جعفر، از [آل اعلاء]، از [پدرش]، از [ابوهریره] روایت شده است که پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «اگر دو نفر به یکدیگر دشنام دهند، و هر دو نفر دشنام دهند، گناه آن بر عهده کسی است که دشنام را آغاز کرده است، مادامی که مظلوم از حد تجاوز نکند.»
صدقه گنج را کم نمی کند و بخشش جلال را زیاد می کند
امام مسلم : 4689
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ وَابْنُ حُجْرٍ قَالُوا حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ وَهُوَ ابْنُ جَعْفَرٍ عَنْ الْعَلَاءِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا نَقَصَتْ صَدَقَةٌ مِنْ مَالٍ وَمَا زَادَ اللَّهُ عَبْدًا بِعَفْوٍ إِلَّا عِزًّا وَمَا تَوَاضَعَ أَحَدٌ لِلَّهِ إِلَّا رَفَعَهُ اللَّهُ
به ما [یحیی بن ایوب] و [قتیبه] و [ابن حجر] روایت شده است که گفتند: به ما [اسماعیل] رسیده است که ابن جعفر از [آل اعلاء] از [پدرش] از [ابوهریره] از رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلم روایت کرده است که فرمود: «صدقه از مال کم نمی‌کند، هیچ کس نیست که دیگری را ببخشد، مگر اینکه خداوند عزت او را افزایش می‌دهد، و هیچ کس نیست که برای خدا فروتنی کند، مگر اینکه خداوند درجه او را بالا می‌برد.»
غبه داره از بدی برادرت حرف میزنه
امام مسلم : 4690
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ وَابْنُ حُجْرٍ قَالُوا حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ عَنْ الْعَلَاءِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَتَدْرُونَ مَا الْغِيبَةُ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ ذِكْرُكَ أَخَاكَ بِمَا يَكْرَهُ قِيلَ أَفَرَأَيْتَ إِنْ كَانَ فِي أَخِي مَا أَقُولُ قَالَ إِنْ كَانَ فِيهِ مَا تَقُولُ فَقَدْ اغْتَبْتَهُ وَإِنْ لَمْ يَكُنْ فِيهِ فَقَدْ بَهَتَّهُ
به ما [یحیی بن ایوب] و [قتیبه] و [ابن حجر] گفته شده است؛ به ما [اسماعیل] از [آل اعلاء] از [پدرش] از [ابوهریره] روایت شده است که رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم روزی پرسید: «آیا می‌دانید غیبت چیست؟» دوستان پاسخ دادند: «خدا و رسولش بهتر می‌دانند.» سپس رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «غیبت یعنی درباره برادرت چیزی را که دوست ندارد، بگویی.» شخصی پرسید: «ای رسول خدا، اگر کسی که درباره‌اش صحبت می‌کنم واقعاً مطابق گفته من باشد، چه فکر می‌کنی؟» رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «اگر آنچه می‌گویی درباره اوست، پس غیبت او را کرده‌ای.» و اگر آنچه می‌گویی درباره او نباشد، پس یعنی علیه او دروغ ساخته‌ای.
خداوند شرمندگی کسی را می پوشاند که شرمندگی دیگران را می پوشاند
امام مسلم : 4691
حَدَّثَنِي أُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامٍ الْعَيْشِيُّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ يَعْنِي ابْنَ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَسْتُرُ اللَّهُ عَلَى عَبْدٍ فِي الدُّنْيَا إِلَّا سَتَرَهُ اللَّهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ
[امیه بن بسطام عیسی] برای من نقل کرد؛ [یزید] برای ما نقل کرد که او ابن زریع است؛ [روح] برای ما نقل کرد که او از [سهیل] از [پدرش] از [ابوهریره] از پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم نقل کرد که فرمود: «خداوند سبحان هیچ بنده‌ای را در دنیا نمی‌پوشاند، مگر اینکه در روز قیامت نیز او را می‌پوشاند.»
توضیح رسول الله صلی الله علیه وسلم در مورد پوشش رسوایی دیگران
امام مسلم : 4692
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا سُهَيْلٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَسْتُرُ عَبْدٌ عَبْدًا فِي الدُّنْيَا إِلَّا سَتَرَهُ اللَّهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ
[ابوبکر بن ابی سیابه] به ما خبر داده است؛ [عفان] به ما خبر داده است؛ [وهیب] به ما خبر داده است؛ [سهیل] از [پدرش] از [ابوهریره] از پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم روایت کرده است که فرمود: «هیچ کس در دنیا آبروی دیگری را نمی‌پوشاند، مگر اینکه خداوند در روز قیامت آبروی او را می‌پوشاند.»
افرادی که انسان ها در روز قیامت به دلیل زشتی هایشان از آنها دوری خواهند کرد
امام مسلم : 4693
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَعَمْرٌو النَّاقِدُ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَابْنُ نُمَيْرٍ كُلُّهُمْ عَنْ ابْنِ عُيَيْنَةَ وَاللَّفْظُ لِزُهَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ وَهُوَ ابْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ ابْنِ الْمُنْكَدِرِ سَمِعَ عُرْوَةَ بْنَ الزُّبَيْرِ يَقُولُ حَدَّثَتْنِي عَائِشَةُ أَنَّ رَجُلًا اسْتَأْذَنَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ ائْذَنُوا لَهُ فَلَبِئْسَ ابْنُ الْعَشِيرَةِ أَوْ بِئْسَ رَجُلُ الْعَشِيرَةِ فَلَمَّا دَخَلَ عَلَيْهِ أَلَانَ لَهُ الْقَوْلَ قَالَتْ عَائِشَةُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قُلْتَ لَهُ الَّذِي قُلْتَ ثُمَّ أَلَنْتَ لَهُ الْقَوْلَ قَالَ يَا عَائِشَةُ إِنَّ شَرَّ النَّاسِ مَنْزِلَةً عِنْدَ اللَّهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مَنْ وَدَعَهُ أَوْ تَرَكَهُ النَّاسُ اتِّقَاءَ فُحْشِهِ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ كِلَاهُمَا عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ ابْنِ الْمُنْكَدِرِ فِي هَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَ مَعْنَاهُ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ بِئْسَ أَخُو الْقَوْمِ وَابْنُ الْعَشِيرَةِ
[قتیبه بن سعید] و [ابوبکر بن ابوسیبه] و [عمرو الناقد] و [زهیر بن حرب] و [ابن نمیر] همگی از [ابن عیینه] برای ما نقل کرده‌اند و این لفظ متعلق به زهیر است. [سفیان] یعنی ابن عیینه از [ابن منکدر] برای ما نقل کرده است که از [عروه بن زبیر] شنیده است که می‌گفت: او به من [عیسیه] گفت که مردی اجازه ورود به خانه و ملاقات با رسول خدا صلی الله علیه و آله را خواست. سپس رسول خدا صلی الله علیه و آله به یارانش فرمود: «به او اجازه ورود دهید، او بسیار بدخلق است، یا بدترین فرد در قبیله‌اش است.» پس از ورود آن شخص، پیامبر صلی الله علیه و آله با او و یونک صحبت کرد. عایشه گفت: «من از رسول خدا پرسیدم؛ «ای رسول خدا، قبل از اینکه آن شخص وارد شود، این را گفتی، اما بعد از اینکه وارد شد، با او به نرمی صحبت کردی.» رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «ای عایشه، بدترین جایگاه نزد خداوند در روز قیامت، کسی است که مردم از او دوری می‌کنند، زیرا از زشتی او می‌ترسند.» [محمد بن رافع] و [عباد بن حمید] همه را از [عبدالرزاق] برای من نقل کرده‌اند؛ از [ابن المنکدر] از این طریق حدیث پرمعنایی برای ما [معمر] روایت کرده‌اند. اما او گفت: لفاظی؛ فرمود: «به بدی برادران یک قوم یا کسی از آنها.»
افرادی که از مهربانی دور هستند، از مهربانی دور می شوند
امام مسلم : 4694
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ سُفْيَانَ حَدَّثَنَا مَنْصُورٌ عَنْ تَمِيمِ بْنِ سَلَمَةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ هِلَالٍ عَنْ جَرِيرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ يُحْرَمْ الرِّفْقَ يُحْرَمْ الْخَيْرَ
[محمد بن مثنی] برای ما نقل کرده است؛ [یحیی بن سعید] از [سفیان] برای من نقل کرده است؛ [منصور] از [تمیم بن سلامه] از [عبدالرحمن بن هلال] از [جریر] از پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم نقل کرده است که فرمود: «هر که از صفت رفق و مدارا دور بماند، از نیکی و خیر دور مانده است.»
جوایز مهربانی و شفقت
امام مسلم : 4695
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ ح و حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ حَدَّثَنَا حَفْصٌ يَعْنِي ابْنَ غِيَاثٍ كُلُّهُمْ عَنْ الْأَعْمَشِ و حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَاللَّفْظُ لَهُمَا قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا و قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ تَمِيمِ بْنِ سَلَمَةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ هِلَالٍ الْعَبْسِيِّ قَالَ سَمِعْتُ جَرِيرًا يَقُولُا سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ يُحْرَمْ الرِّفْقَ يُحْرَمْ الْخَيْرَ
به ما [ابوبکر بن ابوسیبه] و [ابوسعید الاسیاج] و [محمد بن عبدالله بن نمیر] گفته شده است که گفتند؛ [وکیع] به ما خبر داده است؛ همچنین از طریق دیگری روایت شده است، و [ابو کریب] به ما خبر داده است؛ [ابو معاویه] به ما خبر داده است؛ همچنین از طریق دیگری روایت شده است، و [ابوسعید الاسیاج] به ما خبر داده است؛ [حفش] یعنی ابن غیاث را به طور کامل از [اعماسی] به ما خبر داده است و [زهیر بن حرب] و [اسحاق بن ابراهیم] را به ما خبر داده است و این لفظ متعلق به هر دوی آنهاست؛ [زهیر] گفت؛ به ما خبر داده و [اسحاق] گفت؛ پس از آنکه [جریر] از [اعماسی] از [تمیم بن سلامه] از [عبدالرحمن بن هلال عبسی] برای ما خبر داد، گفت: شنیدم که [جریر] می‌گفت؛ از رسول خدا صلی الله علیه و آله شنیدم که فرمود: «هر که از رفق و مدارا دور بماند، از نیکی و خیر دور مانده است.»
ملایمت به نیکی می انجامد
امام مسلم : 4696
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ زِيَادٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي إِسْمَعِيلَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ هِلَالٍ قَالَ سَمِعْتُ جَرِيرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ حُرِمَ الرِّفْقَ حُرِمَ الْخَيْرَ أَوْ مَنْ يُحْرَمْ الرِّفْقَ يُحْرَمْ الْخَيْرَ
[یحیی بن یحیی] برای ما نقل کرد؛ [عبدالواحد بن زیاد] از [محمد بن ابواسماعیل] از [عبدالرحمن بن هلال] برای ما نقل کرد که گفت: از [جریر بن عبدالله] شنیدم که می‌گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: «هر که از رفق و مدارا دور بماند، از نیکی دور شده است.»
خداوند مهربانان را دوست دارد و به مردم مهربان ترجیح می دهد
امام مسلم : 4697
حَدَّثَنَا حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى التُّجِيبِيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي حَيْوَةُ حَدَّثَنِي ابْنُ الْهَادِ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ حَزْمٍ عَنْ عَمْرَةَ يَعْنِي بِنْتَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَا عَائِشَةُ إِنَّ اللَّهَ رَفِيقٌ يُحِبُّ الرِّفْقَ وَيُعْطِي عَلَى الرِّفْقِ مَا لَا يُعْطِي عَلَى الْعُنْفِ وَمَا لَا يُعْطِي عَلَى مَا سِوَاهُ
[حرمله بن یحیی توجیبی] برای ما نقل کرده است؛ [عبدالله بن وهب] ما را آگاه ساخته است؛ [حیوه] را به من موعظه کرده است؛ [ابن الهاد] از [ابوبکر بن حزم] از [عمره]، یعنی دختر عبدالرحمن از [عایشه] همسر پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم، برایم نقل کرده است که رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرموده است: «ای عایشه، خداوند مهربان است. او نرم خویی را دوست دارد. خداوند به نرم خویی چیزی می‌دهد که به سخت خویی نمی‌دهد و به دیگر نرم خویی‌ها چیزی می‌دهد که نمی‌دهد.»
اصالت عشق که همه چیز را تزئین می کند
امام مسلم : 4698
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْمِقْدَامِ وَهُوَ ابْنُ شُرَيْحِ بْنِ هَانِئٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الرِّفْقَ لَا يَكُونُ فِي شَيْءٍ إِلَّا زَانَهُ وَلَا يُنْزَعُ مِنْ شَيْءٍ إِلَّا شَانَهُ حَدَّثَنَاه مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ سَمِعْتُ الْمِقْدَامَ بْنَ شُرَيْحِ بْنِ هَانِئٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَزَادَ فِي الْحَدِيثِ رَكِبَتْ عَائِشَةُ بَعِيرًا فَكَانَتْ فِيهِ صُعُوبَةٌ فَجَعَلَتْ تُرَدِّدُهُ فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيْكِ بِالرِّفْقِ ثُمَّ ذَكَرَ بِمِثْلِهِ
[عبیدالله بن معاذ انباری] برای ما نقل کرده است؛ [پدرم] برای ما نقل کرده است؛ [سیوعبه] از [مقدام] یعنی ابن سیوره بن هانی از [پدرش] از [عیسیه] همسر پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم روایت شده است که فرمود: «همانا محبت در چیزی نباشد مگر اینکه آن را (با خوبی) زینت می‌دهد. بلکه اگر محبت از چیزی گرفته شود، آن را بد می‌کند.» [محمد بن مثنی] و [ابن بسیار] هر دو گفته‌اند؛ [محمد بن جعفر] برای ما نقل کرده است؛ [سیوعبه] از این طریق [مقدام بن سیوره بن هانی] را شنیده‌ام. با این حال، در حدیث اضافه‌ای وجود دارد؛ روزی عایشه سوار شتری بود، اما برایش دشوار بود، بنابراین شتر را کشید. سپس رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: «با او به نرمی رفتار کن.» سپس راوی حدیث مشابهی را نقل کرد.
ممنوعیت دشنام دادن به حیوانات سواری
امام مسلم : 4699
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ جَمِيعًا عَنْ ابْنِ عُلَيَّةَ قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي الْمُهَلَّبِ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ قَالَ بَيْنَمَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي بَعْضِ أَسْفَارِهِ وَامْرَأَةٌ مِنْ الْأَنْصَارِ عَلَى نَاقَةٍ فَضَجِرَتْ فَلَعَنَتْهَا فَسَمِعَ ذَلِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ خُذُوا مَا عَلَيْهَا وَدَعُوهَا فَإِنَّهَا مَلْعُونَةٌ قَالَ عِمْرَانُ فَكَأَنِّي أَرَاهَا الْآنَ تَمْشِي فِي النَّاسِ مَا يَعْرِضُ لَهَا أَحَدٌ حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَأَبُو الرَّبِيعِ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادٌ وَهُوَ ابْنُ زَيْدٍ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا الثَّقَفِيُّ كِلَاهُمَا عَنْ أَيُّوبَ بِإِسْنَادِ إِسْمَعِيلَ نَحْوَ حَدِيثِهِ إِلَّا أَنَّ فِي حَدِيثِ حَمَّادٍ قَالَ عِمْرَانُ فَكَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَيْهَا نَاقَةً وَرْقَاءَ وَفِي حَدِيثِ الثَّقَفِيِّ فَقَالَ خُذُوا مَا عَلَيْهَا وَأَعْرُوهَا فَإِنَّهَا مَلْعُونَةٌ
[ابوبکر بن ابوسیبه] و [زهیر بن حرب] همه چیز را از [ابن علیا] برای ما نقل کرده است. [زهیر] گفت؛ [اسماعیل بن ابراهیم] برای ما نقل کرده است؛ [ایوب] از [ابوقلابه] از [ابو المهلب] از [عمران بن حصین] برای ما نقل کرده است که گفت: «هنگامی که رسول خدا صلی الله علیه و آله در سفر بود، زنی از انصار سوار بر شتری بود. اما شتری که بر آن سوار بود ناگهان سرکشی کرد. سپس زن فوراً شتر خود را نفرین کرد. وقتی رسول خدا صلی الله علیه و آله سخنان زن را شنید، فرمود: بار شتر را پایین بیاورید و شتر را رها کنید، زیرا نفرین شده است.» عمران گفت: «گمان می‌کنم شتر را دیدم که با کاروانی راه می‌رفت و کسی بر آن سوار نبود.» به ما گفته شده است که [قتیبه بن سعید] و [ابو الربیع] هر دو گفته‌اند: [حماد] یعنی ابن زید را به ما خبر داده است. به همین ترتیب از طریق دیگری نیز روایت شده است. و [ابن ابو عمر] به ما خبر داده است: ما هر دو را از [ایوب] با اسناد اسماعیل که مشابه حدیث هستند، به [عاطس ثقفی] گفته‌ایم. با این حال، در حدیث حماد، عمران گفت: «فکر می‌کنم دیدم که رنگ سفید شتر با رنگ سیاه مخلوط شده است.» در همین حال، در حدیث عاطس ثقفی گفت: «بار شتر را پایین بیاورید و شتر را رها کنید، زیرا نفرین شده است.»
رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم همراهی با شتر ملعون حرام است
امام مسلم : 4700
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ الْجَحْدَرِيُّ فُضَيْلُ بْنُ حُسَيْنٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ يَعْنِي ابْنَ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا التَّيْمِيُّ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ عَنْ أَبِي بَرْزَةَ الْأَسْلَمِيِّ قَالَ بَيْنَمَا جَارِيَةٌ عَلَى نَاقَةٍ عَلَيْهَا بَعْضُ مَتَاعِ الْقَوْمِ إِذْ بَصُرَتْ بِالنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتَضَايَقَ بِهِمْ الْجَبَلُ فَقَالَتْ حَلْ اللَّهُمَّ الْعَنْهَا قَالَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تُصَاحِبْنَا نَاقَةٌ عَلَيْهَا لَعْنَةٌ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ ح و حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى يَعْنِي ابْنَ سَعِيدٍ جَمِيعًا عَنْ سُلَيْمَانَ التَّيْمِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَزَادَ فِي حَدِيثِ الْمُعْتَمِرِ لَا أَيْمُ اللَّهِ لَا تُصَاحِبْنَا رَاحِلَةٌ عَلَيْهَا لَعْنَةٌ مِنْ اللَّهِ أَوْ كَمَا قَالَ
[ابو کامل الجحدری فضیل بن حسین] برای ما نقل کرده است؛ [یزید] از ابن زریع برای ما نقل کرده است؛ [ابو عثمان] از [ابو برزه اسلمی] برای ما نقل کرده است که گفت: روزی روزگاری کنیزی سوار بر شتری بود و آذوقه قوم خود را حمل می‌کرد. سپس آن زن از میان رشته کوه باریکی گذشت تا اینکه پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم را دید و گفت: حس، حس، خدایا این شتر را نفرین کن! پس پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «ما نباید با شتر نفرین شده همراه شویم.» [محمد بن عبدالاعلی] برای ما نقل کرده است؛ [المؤتمر] برای ما نقل کرده است؛ به همین ترتیب از طریق دیگری نیز نقل شده است و [عبیدالله بن سعید] برای من نقل کرده است. [یحیی] یعنی ابن سعید همه را از [سلیمان تیمی] از این طریق به ما گفته است. در حدیث المؤتمر یک جمله اضافی وجود دارد: «به خدا قسم، حیوانی را که مورد لعن خدا قرار گرفته است، همراهی نکنیم - یا همانطور که او گفته است».
