امام مسلم (الامام مسلم) - 5362 حدیث
بنده خدا باشید که برادر یکدیگر هستید و همدیگر را عصبانی نکنید
امام مسلم : 4641
حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ ابْنِ شِهَابِ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَبَاغَضُوا وَلَا تَحَاسَدُوا وَلَا تَدَابَرُوا وَكُونُوا عِبَادَ اللَّهِ إِخْوَانًا وَلَا يَحِلُّ لِمُسْلِمٍ أَنْ يَهْجُرَ أَخَاهُ فَوْقَ ثَلَاثٍ حَدَّثَنَا حَاجِبُ بْنُ الْوَلِيدِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْوَلِيدِ الزُّبَيْدِيُّ عَنْ الزُّهْرِيِّ أَخْبَرَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ح و حَدَّثَنِيهِ حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنِي ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ حَدِيثِ مَالِكٍ حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ وَعَمْرٌو النَّاقِدُ جَمِيعًا عَنْ ابْنِ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَزَادَ ابْنُ عُيَيْنَةَ وَلَا تَقَاطَعُوا حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ يَعْنِي ابْنَ زُرَيْعٍ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ كِلَاهُمَا عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ جَمِيعًا عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ أَمَّا رِوَايَةُ يَزِيدَ عَنْهُ فَكَرِوَايَةِ سُفْيَانَ عَنْ الزُّهْرِيِّ يَذْكُرُ الْخِصَالَ الْأَرْبَعَةَ جَمِيعًا وَأَمَّا حَدِيثُ عَبْدِ الرَّزَّاقِ وَلَا تَحَاسَدُوا وَلَا تَقَاطَعُوا وَلَا تَدَابَرُوا
یحیی بن یحیی به من گفت: «من حدیث [مالک] را از [ابن شهاب] از [انس بن مالک] خواندم که رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: «به یکدیگر طعنه نزنید، به هم حسادت نورزید و از هم روی برنگردانید، بلکه بندگان خدا و برادران یکدیگر باشید.» برای هیچ مسلمانی جایز نیست که برادر مسلمانش را بیش از سه روز ساکت کند.» به ما [حاجب بن ولید] گفته شده است؛ به ما [محمد بن حرب] گفته شده است؛ به ما [محمد بن ولید زبیدی] از [زهری] گفته شده است؛ به من [انس بن مالک] گفته شده است که رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمود: «همچنین از طریق دیگری نیز روایت شده است و آن را برای من [حرمله بن یحیی] نقل کرده است؛ [ابن وهب] به من گفته است؛ [یونس] از [ابن شهاب] از [انس] از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم حدیثی را که شبیه حدیث مالک است از [زهری] از این طریق برای من نقل کرده است.» [ابن عیینه] افزود: «با یکدیگر قطع رابطه نکنید.» [ابوکامل] برای ما نقل کرده است؛ [یزید] یعنی ابن زریع را برای ما نقل کرده است؛ همچنین از طریق دیگری نیز روایت شده است، و [محمد بن رافع] و [عباد بن حمید] هر دو را به طور کامل از [عبدالرزاق]، از [معمر] از [زهری] از این طریق برای ما نقل کرده است. اما تاریخ یزید، همان تاریخ سفیان از زهری است - با ذکر چهار مورد در مجموع. - اما حدیث عبدالرزاق بالفاظی: «به یکدیگر حسد نورزید، به یکدیگر رأی دهید و از یکدیگر روی بگردانید.»
برای همدیگر محیط زیست نباشید و روابط را قطع نکنید
امام مسلم : 4642
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَحَاسَدُوا وَلَا تَبَاغَضُوا وَلَا تَقَاطَعُوا وَكُونُوا عِبَادَ اللَّهِ إِخْوَانًا حَدَّثَنِيهِ عَلِيُّ بْنُ نَصْرٍ الْجَهْضَمِيُّ حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ وَزَادَ كَمَا أَمَرَكُمْ اللَّهُ
و [محمد بن مثنی] برای ما نقل کرده است؛ [ابو داوود] برای ما نقل کرده است؛ [سیوعبه] از [قتاده] از [انس] برای ما نقل کرده است که پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «به یکدیگر حسد نورزید، از یکدیگر خشمگین نشوید و با هم قطع رابطه نکنید. بلکه بندگان خدا باشید که برادر یکدیگرید.» این را برای من [علی بن نشر الجضمی] نقل کرده است؛ [وهب بن جریر] برای ما نقل کرده است؛ [شعبه] نیز از این طریق حدیث مشابهی را برای ما نقل کرده است. اما یک مورد اضافه شده است: «همانطور که خداوند دستور داده است.»
بهترین کسی است که اول سلام کند
امام مسلم : 4643
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ اللَّيْثِيِّ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ الْأَنْصَارِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَحِلُّ لِمُسْلِمٍ أَنْ يَهْجُرَ أَخَاهُ فَوْقَ ثَلَاثِ لَيَالٍ يَلْتَقِيَانِ فَيُعْرِضُ هَذَا وَيُعْرِضُ هَذَا وَخَيْرُهُمَا الَّذِي يَبْدَأُ بِالسَّلَامِ حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالُوا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ ح و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ ح و حَدَّثَنَا حَاجِبُ بْنُ الْوَلِيدِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَرْبٍ عَنْ الزُّبَيْدِيِّ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ عَنْ مَعْمَرٍ كُلُّهُمْ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِإِسْنَادِ مَالِكٍ وَمِثْلِ حَدِيثِهِ إِلَّا قَوْلَهُ فَيُعْرِضُ هَذَا وَيُعْرِضُ هَذَا فَإِنَّهُمْ جَمِيعًا قَالُوا فِي حَدِيثِهِمْ غَيْرَ مَالِكٍ فَيَصُدُّ هَذَا وَيَصُدُّ هَذَا
به ما [یحیی بن یحیی] گفت: من حدیث [مالک] را از [ابن شهاب] از [عطا بن یزید اللیتسی] از [ابو ایوب انصاری] خواندم که رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: «برای مسلمان حلال نیست که بیش از سه شب به برادرش سلام نکند. هر دو با هم ملاقات می‌کنند، اما نسبت به یکدیگر بی‌تفاوت هستند. بهترین آن دو کسی است که اول به او سلام کند.» به ما [قتیبه بن سعید] و [ابوبکر بن ابو سیابه] و [زهیر بن حرب] گفته شده است: به ما [سفیان] گفته است؛ به همین ترتیب از طریق دیگری روایت شده است و به من [حرمله بن یحیی] گفته است؛ به ما [ابن وهب] خبر داده است؛ به من [یونس] موعظه کرده است؛ به همین ترتیب از طریق دیگری روایت شده است و به ما [حاجب بن ولید] گفته است. [محمد بن حرب] از [زبید] برای ما نقل کرده است؛ به همین ترتیب از طریق دیگری نیز روایت شده است. و [اسحاق بن ابراهیم حنظلی] و [محمد بن رافع] و همچنین [عباد بن حمید] از [عبدالرزاق] از [معمر] همگی از [زهری] با سند مالک، با حدیثی مشابه روایت کرده است. به جز مالک که تلفظ آن چنین است: «فَیَشُدُ هَذَا وَ یَشُدُ هَذَا». (هر دو به یکدیگر رجوع می‌کنند.)
بیش از سه روز سلام نکردن به برادر مسلمان حلال نیست
امام مسلم : 4644
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي فُدَيْكٍ أَخْبَرَنَا الضَّحَّاكُ وَهُوَ ابْنُ عُثْمَانَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَحِلُّ لِلْمُؤْمِنِ أَنْ يَهْجُرَ أَخَاهُ فَوْقَ ثَلَاثَةِ أَيَّامٍ
به ما [محمد بن رافع] خبر داده است؛ به ما [محمد بن ابوفضیک] خبر داده است؛ به ما [امام ضحاک] یعنی ابن عثمان از [نافع] از [عبدالله بن عمر] رسیده است که رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: «برای مؤمن حلال نیست که بیش از سه روز به برادرش (هم‌مسلمانش) سلام نکند.»
شما نباید بیش از سه روز به مسلمان خود اجازه دهید
امام مسلم : 4645
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ الْعَلَاءِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا هِجْرَةَ بَعْدَ ثَلَاثٍ
[قتیبه بن سعید] به ما خبر داده است؛ [عبدالعزیز]، یعنی ابن محمد، از [آل اعلاء] از [پدرش] از [ابوهریره] برای ما نقل کرده است که رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمود: «برای مسلمان بیش از سه روز سکوت جایز نیست.»
پرهیز از تعصب بد، حسادت و رقابت بین مسلمانان
امام مسلم : 4646
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِيَّاكُمْ وَالظَّنَّ فَإِنَّ الظَّنَّ أَكْذَبُ الْحَدِيثِ وَلَا تَحَسَّسُوا وَلَا تَجَسَّسُوا وَلَا تَنَافَسُوا وَلَا تَحَاسَدُوا وَلَا تَبَاغَضُوا وَلَا تَدَابَرُوا وَكُونُوا عِبَادَ اللَّهِ إِخْوَانًا
به ما [یحیی بن یحیی] گفت: من کتاب [مالک] را از [ابو زیاد] از [الاعرج] از [ابوهریره] خواندم که رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: «از تعصب بد بپرهیزید، زیرا تعصب بد دروغ‌ترین گفتار است. به دنبال شایعات نباشید، عیب جویی نکنید، با یکدیگر رقابت نکنید، به یکدیگر حسادت نکنید، یکدیگر را سرزنش نکنید و به یکدیگر پشت نکنید (خصومت نکنید)! بلکه بندگان خدا و برادرانه باشید.»
ساکت نباشید، پشت خود را روشن نکنید، یا میزبان هموطنان مسلمان نباشید
امام مسلم : 4647
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ الْعَلَاءِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَهَجَّرُوا وَلَا تَدَابَرُوا وَلَا تَحَسَّسُوا وَلَا يَبِعْ بَعْضُكُمْ عَلَى بَيْعِ بَعْضٍ وَكُونُوا عِبَادَ اللَّهِ إِخْوَانًا
[قتیبه بن سعید] برای ما نقل کرده است؛ [عبدالعزیز] یعنی ابن محمد، از [آل اعلاء] از [پدرش] از [ابوهریره] برای ما نقل کرده است که رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمود: «در برابر یکدیگر سکوت نکنید، به یکدیگر پشت کنید و دوست نداشته باشید که به دنبال عیب‌جویی باشید و (خصومت کنید)! بلکه بندگان خدا باشید، برادرانه».
پرهیز از حسادت، شلاق و قطع رابطه با سایر مسلمانان
امام مسلم : 4648
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَحَاسَدُوا وَلَا تَبَاغَضُوا وَلَا تَجَسَّسُوا وَلَا تَحَسَّسُوا وَلَا تَنَاجَشُوا وَكُونُوا عِبَادَ اللَّهِ إِخْوَانًا حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ وَعَلِيُّ بْنُ نَصْرٍ الْجَهْضَمِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ لَا تَقَاطَعُوا وَلَا تَدَابَرُوا وَلَا تَبَاغَضُوا وَلَا تَحَاسَدُوا وَكُونُوا إِخْوَانًا كَمَا أَمَرَكُمْ اللَّهُ
[اسحاق بن ابراهیم] برای ما نقل کرده است؛ [جریر] از [اعماسی] از [ابوصالح] از [ابوهریره] برای ما نقل کرده است که گفت: پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: به یکدیگر حسادت نورزید، یکدیگر را سرزنش نکنید، دنبال مشکلات نباشید، عیب جویی نکنید، یکدیگر را فریب ندهید. بلکه بندگان خدا باشید که برادر یکدیگر هستید. [حسن بن علی حلوانی] و [علی بن نصر جحدمی] هر دو این را برای ما نقل کرده اند؛ [وهب بن جریر] برای ما نقل کرده است؛ [سیوبة] از [اعماسی] از این طریق برای ما نقل کرده است: «با یکدیگر قطع رابطه نکنید، به یکدیگر پشت نکنید، یکدیگر را سرزنش نکنید، به یکدیگر حسادت نورزید. بلکه همانطور که خداوند به شما دستور داده است، برادر باشید.»
از هموطنان مسلمان متنفر، فریب و آزار ندهید
امام مسلم : 4649
و حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ سَعِيدٍ الدَّارِمِيُّ حَدَّثَنَا حَبَّانُ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا سُهَيْلٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَبَاغَضُوا وَلَا تَدَابَرُوا وَلَا تَنَافَسُوا وَكُونُوا عِبَادَ اللَّهِ إِخْوَانًا
و به من [احمد بن سعید دارمی] گفته است؛ به ما [حبان] گفته است؛ به ما [وهیب] گفته است؛ به ما [سهیل] از [پدرش] از [ابوهریره] از پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم روایت شده است که فرمود: «به یکدیگر طعنه نزنید، به یکدیگر پشت نکنید، با هم رقابت نکنید. بلکه بندگان خدا و برادر یکدیگر باشید.»
در خرید و خرید، حسادت، تهمت یا دشمنی با یکدیگر نداشته باشید.
امام مسلم : 4650
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ بْنِ قَعْنَبٍ حَدَّثَنَا دَاوُدُ يَعْنِي ابْنَ قَيْسٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ مَوْلَى عَامِرِ بْنِ كُرَيْزٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَحَاسَدُوا وَلَا تَنَاجَشُوا وَلَا تَبَاغَضُوا وَلَا تَدَابَرُوا وَلَا يَبِعْ بَعْضُكُمْ عَلَى بَيْعِ بَعْضٍ وَكُونُوا عِبَادَ اللَّهِ إِخْوَانًا الْمُسْلِمُ أَخُو الْمُسْلِمِ لَا يَظْلِمُهُ وَلَا يَخْذُلُهُ وَلَا يَحْقِرُهُ التَّقْوَى هَاهُنَا وَيُشِيرُ إِلَى صَدْرِهِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ بِحَسْبِ امْرِئٍ مِنْ الشَّرِّ أَنْ يَحْقِرَ أَخَاهُ الْمُسْلِمَ كُلُّ الْمُسْلِمِ عَلَى الْمُسْلِمِ حَرَامٌ دَمُهُ وَمَالُهُ وَعِرْضُهُ حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ سَرْحٍ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ أُسَامَةَ وَهُوَ ابْنُ زَيْدٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا سَعِيدٍ مَوْلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَامِرِ بْنِ كُرَيْزٍ يَقُولُ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ دَاوُدَ وَزَادَ وَنَقَصَ وَمِمَّا زَادَ فِيهِ إِنَّ اللَّهَ لَا يَنْظُرُ إِلَى أَجْسَادِكُمْ وَلَا إِلَى صُوَرِكُمْ وَلَكِنْ يَنْظُرُ إِلَى قُلُوبِكُمْ وَأَشَارَ بِأَصَابِعِهِ إِلَى صَدْرِهِ
به ما [عبدالله بن مسلمه بن قعنب] خبر داده است؛ به ما [داوود] یعنی ابن قیس از [ابوسعید] غلام عامر بن کریز از [ابوهریره] خبر داده است که گفته است: پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «به یکدیگر حسادت نورزید، به یکدیگر تهمت نزنید، از یکدیگر متنفر نباشید و با یکدیگر دشمنی نکنید. هیچ یک از شما چیزی را که هنوز در اختیار مسلمان دیگری است، خرید و فروش نکنید و بندگان خدا و برادران یکدیگر باشید. مسلمانان برادرند و مسلمانان دیگر اجازه ندارند به یکدیگر آسیب برسانند، تحقیر کنند یا توهین کنند. تقوا اینجاست (رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم به سینه خود اشاره کرد) و سه بار این را گفت. اگر کسی به برادر مسلمان خود توهین کند، مرتکب جرم شده است. هم مسلمانان و هم مسلمانان دیگر خون نجس دارند. «[ابو طاهر احمد بن عمرو بن سرح] به من گفت که [ابن وهب] از [اسامه] یعنی ابن زید برای ما نقل کرد که از [ابوسعید] غلام عبدالله بن عامر بن کریز شنیده است که می‌گفت: داوود، با کمی کم و زیاد. از جمله این اضافه‌ها این است: «در واقع، خداوند به بدن و ظاهر شما نگاه نمی‌کند، بلکه به قلب شما نگاه می‌کند.» (در حالی که انگشت اشاره خود را به سینه‌اش اشاره می‌کند).
خداوند به قلب می نگرد و به آن می پردازد نه به ظاهر و گنج
امام مسلم : 4651
حَدَّثَنَا عَمْرٌو النَّاقِدُ حَدَّثَنَا كَثِيرُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ بُرْقَانَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ الْأَصَمِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ لَا يَنْظُرُ إِلَى صُوَرِكُمْ وَأَمْوَالِكُمْ وَلَكِنْ يَنْظُرُ إِلَى قُلُوبِكُمْ وَأَعْمَالِكُمْ
[عمرو عن نقید] برای ما نقل کرده است؛ [کثیر بن هشام] برای ما نقل کرده است؛ [جعفر بن برقان] از [یزید بن اصهم] از [ابوهریره] برای ما نقل کرده است که گفت: پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «خداوند به ظاهر و اموال شما نگاه نمی‌کند، بلکه به قلب و اعمال شما نگاه می‌کند.»
درب بهشت در روزهای دوشنبه و پنج شنبه باز است مگر دشمنان
امام مسلم : 4652
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ فِيمَا قُرِئَ عَلَيْهِ عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ تُفْتَحُ أَبْوَابُ الْجَنَّةِ يَوْمَ الِاثْنَيْنِ وَيَوْمَ الْخَمِيسِ فَيُغْفَرُ لِكُلِّ عَبْدٍ لَا يُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا إِلَّا رَجُلًا كَانَتْ بَيْنَهُ وَبَيْنَ أَخِيهِ شَحْنَاءُ فَيُقَالُ أَنْظِرُوا هَذَيْنِ حَتَّى يَصْطَلِحَا أَنْظِرُوا هَذَيْنِ حَتَّى يَصْطَلِحَا أَنْظِرُوا هَذَيْنِ حَتَّى يَصْطَلِحَا حَدَّثَنِيهِ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ ح و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَأَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ الدَّرَاوَرْدِيِّ كِلَاهُمَا عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ بِإِسْنَادِ مَالِكٍ نَحْوَ حَدِيثِهِ غَيْرَ أَنَّ فِي حَدِيثِ الدَّرَاوَرْدِيِّ إِلَّا الْمُتَهَاجِرَيْنِ مِنْ رِوَايَةِ ابْنِ عَبْدَةَ و قَالَ قُتَيْبَةُ إِلَّا الْمُهْتَجِرَيْنِ
[قتیبه بن سعید] از [مالک بن انس] از آنچه از [سهیل] از [پدرش] از [ابوهریره] برایش خوانده شد، برای ما روایت کرد که رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمود: «درهای بهشت در روزهای دوشنبه و پنجشنبه گشوده می‌شوند. تمام گناهان بنده‌ای که چیزی را به خدا شرک نورزد، بخشیده می‌شود، مگر کسی که بین او کینه و دشمنی باشد.» سپس گفته شد: «این دو را تا زمانی که با هم آشتی کنند، به حال خود رها کنید! این دو را تا زمانی که با هم آشتی کنند، به حال خود رها کنید! این دو را تا زمانی که با هم آشتی کنند، به حال خود رها کنید!» [زهیر بن حرب] برای من روایت کرد؛ [جریر] برای ما روایت کرد؛ به همین ترتیب از طریق دیگری نیز روایت شده است. و [قتیبه بن سعید] و [احمد بن عبده ضبی] از [عبدالعزیز دراوردی] هر دو از [سهیل] از [پدرش] از طریق مالک با حدیثی مشابه، برای ما روایت کرده است. اما در حدیث «ادراوردی» آمده است: «مگر مردمی که یکدیگر را خاموش می‌کنند.» - طبق تاریخ ابن عبده - قتیبه با لفظ «إلا المحتجرین» گفت. (مگر مردمی که یکدیگر را خاموش می‌کنند.)
خداوند آمرزش دشمنان را تا زمانی که به آرامش برسند به تأخیر می اندازد.
امام مسلم : 4653
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ مُسْلِمِ بْنِ أَبِي مَرْيَمَ عَنْ أَبِي صَالِحٍ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ رَفَعَهُ مَرَّةً قَالَ تُعْرَضُ الْأَعْمَالُ فِي كُلِّ يَوْمِ خَمِيسٍ وَاثْنَيْنِ فَيَغْفِرُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فِي ذَلِكَ الْيَوْمِ لِكُلِّ امْرِئٍ لَا يُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا إِلَّا امْرَأً كَانَتْ بَيْنَهُ وَبَيْنَ أَخِيهِ شَحْنَاءُ فَيُقَالُ ارْكُوا هَذَيْنِ حَتَّى يَصْطَلِحَا ارْكُوا هَذَيْنِ حَتَّى يَصْطَلِحَا
[ابن ابوعمر] برای ما نقل کرده است؛ [سفیان] از [مسلم بن ابومریم] از [ابوصالح] برای ما نقل کرده است؛ از [ابوهریرة] شنیدم که در مورد حدیثی که نقل کرده بود، می‌گفت: «درهای آسمان هر دوشنبه و پنجشنبه باز می‌شوند. پس خداوند گناهان هر یک از بندگانش را که مشرک نباشند، می‌آمرزد، مگر کسانی که با برادرانشان (مسلمانان) دشمنی دارند. پس به آنها گفته شد: صبر کنید تا این دو نفر با هم صلح کنند! صبر کنید تا این دو نفر با هم صلح کنند!»
اعمال در روزهای دوشنبه و پنج شنبه به خدا تقدیم می شود، مگر کسانی که دشمن هستند.
امام مسلم : 4654
حَدَّثَنَا أَبُو الطَّاهِرِ وَعَمْرُو بْنُ سَوَّادٍ قَالَا أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ مُسْلِمِ بْنِ أَبِي مَرْيَمَ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ تُعْرَضُ أَعْمَالُ النَّاسِ فِي كُلِّ جُمُعَةٍ مَرَّتَيْنِ يَوْمَ الِاثْنَيْنِ وَيَوْمَ الْخَمِيسِ فَيُغْفَرُ لِكُلِّ عَبْدٍ مُؤْمِنٍ إِلَّا عَبْدًا بَيْنَهُ وَبَيْنَ أَخِيهِ شَحْنَاءُ فَيُقَالُ اتْرُكُوا أَوْ ارْكُوا هَذَيْنِ حَتَّى يَفِيئَا
به ما گفته شده است که [ابو اثیر] و [عمرو بن سواد] هر دو گفته‌اند: [ابن وهب] به ما خبر داده است؛ [مالک بن انس] از [مسلم بن ابو مریم] از [ابو صالح] از [ابو هریره] از رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم برای ما روایت کرده است که فرمود: «اعمال همه انسان‌ها دو بار در هفته به خداوند سبحان عرضه می‌شود. یعنی دوشنبه و پنجشنبه. سپس خداوند گناهان هر مؤمنی از بندگانش را می‌بخشد، مگر کسانی که با هم دشمنی دارند. پس به آنها گفته می‌شود: دومی را اول بگذارید. این شخص، تا زمانی که آشتی کنند.»
خداوند کسانی را که به خاطر او یکدیگر را دوست دارند دوست دارد
امام مسلم : 4655
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ فِيمَا قُرِئَ عَلَيْهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ مَعْمَرٍ عَنْ أَبِي الْحُبَابِ سَعِيدِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ يَقُولُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَيْنَ الْمُتَحَابُّونَ بِجَلَالِي الْيَوْمَ أُظِلُّهُمْ فِي ظِلِّي يَوْمَ لَا ظِلَّ إِلَّا ظِلِّي
پس از آنکه [قتیبه بن سعید] از [مالک بن انس] از آنچه برایش خوانده شده بود از [عبدالله بن عبدالرحمن بن معمر] از [ابو حباب سعید بن یسار] از [ابوهریره] برای ما نقل کرد، گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «همانا خداوند متعال در روز قیامت خواهد گفت: کجایند مردمی که به خاطر جلال من یکدیگر را دوست داشتند؟ امروز من آنها را در سایه خود قرار می‌دهم، در حالی که امروز سایه‌ای جز سایه من وجود ندارد.»
خدا کسانی را که به خاطر او دوست دارند دوست دارد
امام مسلم : 4656
حَدَّثَنِي عَبْدُ الْأَعْلَى بْنُ حَمَّادٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَبِي رَافِعٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ رَجُلًا زَارَ أَخًا لَهُ فِي قَرْيَةٍ أُخْرَى فَأَرْصَدَ اللَّهُ لَهُ عَلَى مَدْرَجَتِهِ مَلَكًا فَلَمَّا أَتَى عَلَيْهِ قَالَ أَيْنَ تُرِيدُ قَالَ أُرِيدُ أَخًا لِي فِي هَذِهِ الْقَرْيَةِ قَالَ هَلْ لَكَ عَلَيْهِ مِنْ نِعْمَةٍ تَرُبُّهَا قَالَ لَا غَيْرَ أَنِّي أَحْبَبْتُهُ فِي اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ قَالَ فَإِنِّي رَسُولُ اللَّهِ إِلَيْكَ بِأَنَّ اللَّهَ قَدْ أَحَبَّكَ كَمَا أَحْبَبْتَهُ فِيهِ قَالَ الشَّيْخُ أَبُو أَحْمَدَ أَخْبَرَنِي أَبُو بَكْرٍ مُحَمَّدُ بْنُ زَنْجُويَةَ الْقُشَيْرِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى بْنُ حَمَّادٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ
[عبدالاعلی بن حماد] به من گفت؛ [حماد بن سلامه] از [ثابت] از [ابو رافع] از [ابوهریره] از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم برای ما نقل کرد که: «مردی به دیدار برادرش در روستایی دیگر رفت. سپس خداوند فرشته‌ای را فرستاد تا با آن شخص ملاقات کند. هنگامی که آن مرد در راه رسیدن به روستایی بود که می‌خواست به آنجا برود، فرشته پرسید: «کجا می‌روی؟» در روستایی دیگر. فرشته همچنان از او پرسید: «آیا چیز سودمندی نزد او داری؟» مرد پاسخ داد: «نه، من او را فقط به خاطر خداوند عز و جل دوست دارم.» سرانجام فرشته گفت: «در واقع، من فرشته‌ای فرستاده شده‌ام تا به تو بگویم که خداوند همیشه تو را دوست خواهد داشت، همانطور که تو برادرت را به خاطر خداوند دوست داری.» گفت شیخ ابواحمد; ابوبکر محمد بن زنجویه قصیری به من خبر داده است. به ما عبدالعلاء بن حماد گفته است; حماد بن سلمه از این مسیر با حدیثی مشابه به ما گفته است.
رسول الله صلی الله علیه وسلم در مورد اصالت عیادت با افراد بیمار توضیح می دهد.
امام مسلم : 4657
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ وَأَبُو الرَّبِيعِ الزَّهْرَانِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِيَانِ ابْنَ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ عَنْ ثَوْبَانَ قَالَ أَبُو الرَّبِيعِ رَفَعَهُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفِي حَدِيثِ سَعِيدٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَائِدُ الْمَرِيضِ فِي مَخْرَفَةِ الْجَنَّةِ حَتَّى يَرْجِعَ
به ما گفته شده است که [سعید بن منشور] و [ابو الربیع الزهرانی] هر دو گفته‌اند: [حماد] یعنی ابن زید، از [ایوب]، از [ابو قلابه]، از [ابو اسماء]، از [ثوبان] برای ما نقل کرده است. ابو الربیع رفاعه گفت: او این حدیث را به پیامبر صلی الله علیه و آله نسبت داده است. در ضمن در حدیث سعید گفت: پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: «هر که به عیادت بیماری برود، تا زمانی که به خانه‌اش بازگردد، در باغی از باغ‌های بهشت خواهد بود.»
ثواب عیادت بیماران، باغ بهشت است
امام مسلم : 4658
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ أَخْبَرَنَا هُشَيْمٌ عَنْ خَالِدٍ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ عَنْ ثَوْبَانَ مَوْلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ عَادَ مَرِيضًا لَمْ يَزَلْ فِي خُرْفَةِ الْجَنَّةِ حَتَّى يَرْجِعَ
[یحیی بن یحیی تمیمی] برای ما نقل کرد؛ [حسیم] از [خالد] از [ابوقلابه] از [ابو اسماء] از [تصوبان] - غلام - رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم برای ما نقل کرد که گفت: پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «هر که به عیادت بیماری برود، تا زمانی که به خانه‌اش بازگردد، در باغی از باغ‌های بهشت خواهد بود.»
کسی که برادرش را زیارت کند در باغ بهشت محسوب می شود.
امام مسلم : 4659
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ الْحَارِثِيُّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا خَالِدٌ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ الرَّحَبِيِّ عَنْ ثَوْبَانَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الْمُسْلِمَ إِذَا عَادَ أَخَاهُ الْمُسْلِمَ لَمْ يَزَلْ فِي خُرْفَةِ الْجَنَّةِ حَتَّى يَرْجِعَ
[یحیی بن حبیب حارثی]؛ [یزید بن زریع]؛ [خالد] از [ابو قلابه] از [ابو اسماء رحبی] از [تصوبان] از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم روایت کرده است که فرمود: «هر مسلمانی که به دیدار برادرش می‌رود، تا زمانی که به خانه‌اش بازگردد، در باغی از باغ‌های بهشت خواهد بود.»
رسول الله صلی الله علیه وسلم در مورد اصالت عیادت با افراد بیمار توضیح می دهد.
امام مسلم : 4660
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ جَمِيعًا عَنْ يَزِيدَ وَاللَّفْظُ لِزُهَيْرٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا عَاصِمٌ الْأَحْوَلُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ وَهُوَ أَبُو قِلَابَةَ عَنْ أَبِي الْأَشْعَثِ الصَّنْعَانِيِّ عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ الرَّحَبِيِّ عَنْ ثَوْبَانَ مَوْلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ عَادَ مَرِيضًا لَمْ يَزَلْ فِي خُرْفَةِ الْجَنَّةِ قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا خُرْفَةُ الْجَنَّةِ قَالَ جَنَاهَا حَدَّثَنِي سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُعَاوِيَةَ عَنْ عَاصِمٍ الْأَحْوَلِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ
[ابوبکر بن ابوسیبه] و [زهیر بن حرب] همه را از [یزید] برای ما نقل کرده و این لفظ متعلق به زهیر است. [یزید بن هارون] برای ما نقل کرده است. [اشم الاحول] از [عبدالله بن زید] یعنی ابوقلابه از [ابوالاسیعث شنعانی] از [ابو اسماء الرحابی] از [تسوبان] - غلام - رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم از رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم روایت شده است که فرمود: «وقتی مسلمانی به دیدار برادر مسلمان خود می‌رود، آن شخص همیشه در باغی از باغ‌های بهشت است. از او پرسیده شد: باغ بهشت چگونه است؟ پاسخ داد: باغی پر از میوه که می‌تواند بچیند.» [سوید بن سعید] برای من نقل کرده است. [مروان بن معاویه] از طریق این مسیر از [اشم الاحول] برای ما نقل کرده است.
