Revert to Islam, click here
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith

Hadith

Imam Muslim : 4541

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَدِيٍّ وَهُوَ ابْنُ ثَابِتٍ قَالَ سَمِعْتُ الْبَرَاءَ بْنَ عَازِبٍ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لِحَسَّانَ بْنِ ثَابِتٍ اهْجُهُمْ أَوْ هَاجِهِمْ وَجِبْرِيلُ مَعَكَ حَدَّثَنِيهِ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ ح و حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ نَافِعٍ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ كُلُّهُمْ عَنْ شُعْبَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ

Atugambiire [‘Ubaidullah bin Mu’adz]; Atugambiire [taata]; Atugambiire [Syu’bah] kuruga ahari [‘Adi] nikwo kugira ngu Ibn Thabit akagira ati; ‘Nkahurira [Al Barra bin ‘Azib] arikugira ati; Nkahurira Rasulullah nagambira Hassan bin Thabit ati; ‘Ofubize abakaafiiri n’ebitontome byawe, iwe Hassan! Buzima, Gaburieli naaba ari naiwe obwire bwona’. Akakingambira [Zuhair bin Harb]; Atugambiire [‘Abdur Rahman]; Nikyo kimwe nikigambwa kuruga omu muhanda ogundi, Kandi yangira [Abu Bakr bin Nafi’]; Atugambiire [Ghundar] ngu; Nikyo kimwe nikigambwa kuruga omu muhanda ogundi, Kandi kitugambiire [Ibn Basyyar]; Atugambiire [Muhammad bin Ja’far] na [‘Abdur Rahman] byona [Syu’bah] kurabira omu muhanda ogu na Hadiisi erikushushana.

Hadith

Imam Muslim : 4542

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ حَسَّانَ بْنَ ثَابِتٍ كَانَ مِمَّنْ كَثَّرَ عَلَى عَائِشَةَ فَسَبَبْتُهُ فَقَالَتْ يَا ابْنَ أُخْتِي دَعْهُ فَإِنَّهُ كَانَ يُنَافِحُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدَّثَنَاه عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ عَنْ هِشَامٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ

Kitugambirwe ngu [Abu Bakr bin Abu Syaibah] na [Abu Kuraib] bombi bakagira ngu; Atugambiire [Abu Usamah] kuruga ahari [Hsyam] kuruga ahari [ishe] ngu Hassan bin Thabit akaba ari omwe aha bantu abo abaabaire nibakira kuhimbisa Aisyah, bwanyima nkamujuma. Bwanyima [Aisha] akagira ati; 'Ei mwihwa wangye, reka, omu mazima arwanire omutumwa wa Allah (okusaww)'. Atugambiire [‘Usmani bin Abu Syaiba]; Atugambiire [‘Abdah] kuruga [Hisham] kurabira omu muhanda ogu .

Hadith

Imam Muslim : 4543

حَدَّثَنِي بِشْرُ بْنُ خَالِدٍ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدٌ يَعْنِي ابْنَ جَعْفَرٍ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ سُلَيْمَانَ عَنْ أَبِي الضُّحَى عَنْ مَسْرُوقٍ قَالَ دَخَلْتُ عَلَى عَائِشَةَ وَعِنْدَهَا حَسَّانُ بْنُ ثَابِتٍ يُنْشِدُهَا شِعْرًا يُشَبِّبُ بِأَبْيَاتٍ لَهُ فَقَالَ حَصَانٌ رَزَانٌ مَا تُزَنُّ بِرِيبَةٍ وَتُصْبِحُ غَرْثَى مِنْ لُحُومِ الْغَوَافِلِ فَقَالَتْ لَهُ عَائِشَةُ لَكِنَّكَ لَسْتَ كَذَلِكَ قَالَ مَسْرُوقٌ فَقُلْتُ لَهَا لِمَ تَأْذَنِينَ لَهُ يَدْخُلُ عَلَيْكِ وَقَدْ قَالَ اللَّهُ { وَالَّذِي تَوَلَّى كِبْرَهُ مِنْهُمْ لَهُ عَذَابٌ عَظِيمٌ } فَقَالَتْ فَأَيُّ عَذَابٍ أَشَدُّ مِنْ الْعَمَى إِنَّهُ كَانَ يُنَافِحُ أَوْ يُهَاجِي عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدَّثَنَاه ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ شُعْبَةَ فِي هَذَا الْإِسْنَادِ وَقَالَ قَالَتْ كَانَ يَذُبُّ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يَذْكُرْ حَصَانٌ رَزَانٌ

Akangambira [Bisyr bin Khalid] ngu; Atugambiire [Muhammad] nikwo kugira ngu Ibn Ja’far kuruga [Syu’bah] kuruga [Sulaiman] kuruga [Abu Adh Dhuha] kuruga [Masruq] akagira ati; Obwire obumwe nkataayaayira enju ya [Aisyah] ahu omu bwire obwo Hassan bin Thabit yaabaire naashoma enyuguta nyingi z’ebitontome bye arikuhimbisa Aisyah, akagira ati; Ori omukazi orikwera, tuura ocureire otaine kubanganisa kwona, omukasheeshe ohurira oine enjara ahabwokuba torikugamba kubi aha bantu abandi'. Reero Aisyah yagarukamu ati: "Kwonka, tori nk'ogwo, iwe Hassan?" Masruq akagira ati; 'Nkabuuza Aisyah nti, 'Iwe Ummul Mu'minin, ahabwenki waikiriza Hassan bin Thabit kutaaha omu nju yaawe? Allah taragambire ngu, - Kandi omuntu orikukora omurimo muhango - omu kushekyerera Aisyah - naija kutunga ekibonerezo kihango. -Ekibuuzo.An Nuur: 11- Okuhurira ebibuuzo nk’ebyo. Aisyah akagarukamu ati; ‘Ni kifubiro ki ekirikubaasa kuba eky’amaani kukira okuhumwa amaisho? Hassan bin Thabit tarakozire kihango omu kurwanirira Omutumwa wa Allah arikugamba ebitontome ebirikujuma abakaafiiri?’ Akatugambira [Ibn Al Mutsanna]; Ku yaaherize kutugambira [Ibn Abu ‘Adi] kuruga [Shu’bah] kurabira omu muhanda ogu akagira ati; [Aisha] akagira ati; 'Akarwanirira Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam..-kandi taragambire ahari lafazh; 'Hashani Razani'.

Hadith

Imam Muslim : 4544

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّاءَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ قَالَ حَسَّانُ يَا رَسُولَ اللَّهِ ائْذَنْ لِي فِي أَبِي سُفْيَانَ قَالَ كَيْفَ بِقَرَابَتِي مِنْهُ قَالَ وَالَّذِي أَكْرَمَكَ لَأَسُلَّنَّكَ مِنْهُمْ كَمَا تُسَلُّ الشَّعْرَةُ مِنْ الْخَمِيرِ فَقَالَ حَسَّانُ وَإِنَّ سَنَامَ الْمَجْدِ مِنْ آلِ هَاشِمٍ بَنُو بِنْتِ مَخْزُومٍ وَوَالِدُكَ الْعَبْدُ قَصِيدَتَهُ هَذِهِ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ قَالَتْ اسْتَأْذَنَ حَسَّانُ بْنُ ثَابِتٍ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هِجَاءِ الْمُشْرِكِينَ وَلَمْ يَذْكُرْ أَبَا سُفْيَانَ وَقَالَ بَدَلَ الْخَمِيرِ الْعَجِينِ

Atugambiire [Yahya bin Yahya]; Ku yaaherize kutugambira [Yahya bin Zakaria] kuruga ahari [Hsyam bin ‘Urwah] kuruga ahari [ishe] kuruga ahari [‘Aisyah] akagira ati; Hassan akagira ati; Iwe Mutumwa wa Allah! Munyikiriza ndwane na Abu Sufyan n’ebitontome byangye. Rasulullah akagarukamu ati; Kandi shi iwe kumuhakanisa aha nkoragana yangye nawe? Hassan akagira ati; Ahabw’Ogwo owaakuhaire ekitiinisa, buzimazima ndyabaasa kukubinga omu guruupu yaabo nk’oku akajuma k’engano karikubinga omu ngano zaayo’. Bwanyima Hassan akashoma orunyiriri oru; 'Buzima, ekitiinisa ky'eka ya Hashim n'abatabani na bahara ba Makhzum, obwo sho ari omuheereza.' Atugambiire [‘Usmani bin Abu Syaiba]; Atugambiire [‘Abdah]; Atugambiire [Hsyam bin ‘Urwah] kurabira omu muhanda ogu. Aisha akagira ati; Hassan bin Thabit akashaba orusa kuruga ahari nabi saww okushiisha abashirik n’ebitontome bye. -omugambi tarikugamba ahari Abu Sufyan kandi ahindura sentensi ‘al khamir’ akagihindura ‘al ‘Ajiin’. -ekyokubumbamu-.

Hadith

Imam Muslim : 4545

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ شُعَيْبِ بْنِ اللَّيْثِ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ جَدِّي حَدَّثَنِي خَالِدُ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ أَبِي هِلَالٍ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ غَزِيَّةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ اهْجُوا قُرَيْشًا فَإِنَّهُ أَشَدُّ عَلَيْهَا مِنْ رَشْقٍ بِالنَّبْلِ فَأَرْسَلَ إِلَى ابْنِ رَوَاحَةَ فَقَالَ اهْجُهُمْ فَهَجَاهُمْ فَلَمْ يُرْضِ فَأَرْسَلَ إِلَى كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ ثُمَّ أَرْسَلَ إِلَى حَسَّانَ بْنِ ثَابِتٍ فَلَمَّا دَخَلَ عَلَيْهِ قَالَ حَسَّانُ قَدْ آنَ لَكُمْ أَنْ تُرْسِلُوا إِلَى هَذَا الْأَسَدِ الضَّارِبِ بِذَنَبِهِ ثُمَّ أَدْلَعَ لِسَانَهُ فَجَعَلَ يُحَرِّكُهُ فَقَالَ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لَأَفْرِيَنَّهُمْ بِلِسَانِي فَرْيَ الْأَدِيمِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَعْجَلْ فَإِنَّ أَبَا بَكْرٍ أَعْلَمُ قُرَيْشٍ بِأَنْسَابِهَا وَإِنَّ لِي فِيهِمْ نَسَبًا حَتَّى يُلَخِّصَ لَكَ نَسَبِي فَأَتَاهُ حَسَّانُ ثُمَّ رَجَعَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَدْ لَخَّصَ لِي نَسَبَكَ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لَأَسُلَّنَّكَ مِنْهُمْ كَمَا تُسَلُّ الشَّعْرَةُ مِنْ الْعَجِينِ قَالَتْ عَائِشَةُ فَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لِحَسَّانَ إِنَّ رُوحَ الْقُدُسِ لَا يَزَالُ يُؤَيِّدُكَ مَا نَافَحْتَ عَنْ اللَّهِ وَرَسُولِهِ وَقَالَتْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ هَجَاهُمْ حَسَّانُ فَشَفَى وَاشْتَفَى قَالَ حَسَّانُ هَجَوْتَ مُحَمَّدًا فَأَجَبْتُ عَنْهُ وَعِنْدَ اللَّهِ فِي ذَاكَ الْجَزَاءُ هَجَوْتَ مُحَمَّدًا بَرًّا حَنِيفًا رَسُولَ اللَّهِ شِيمَتُهُ الْوَفَاءُ فَإِنَّ أَبِي وَوَالِدَهُ وَعِرْضِي لِعِرْضِ مُحَمَّدٍ مِنْكُمْ وِقَاءُ ثَكِلْتُ بُنَيَّتِي إِنْ لَمْ تَرَوْهَا تُثِيرُ النَّقْعَ مِنْ كَنَفَيْ كَدَاءِ يُبَارِينَ الْأَعِنَّةَ مُصْعِدَاتٍ عَلَى أَكْتَافِهَا الْأَسَلُ الظِّمَاءُ تَظَلُّ جِيَادُنَا مُتَمَطِّرَاتٍ تُلَطِّمُهُنَّ بِالْخُمُرِ النِّسَاءُ فَإِنْ أَعْرَضْتُمُو عَنَّا اعْتَمَرْنَا وَكَانَ الْفَتْحُ وَانْكَشَفَ الْغِطَاءُ وَإِلَّا فَاصْبِرُوا لِضِرَابِ يَوْمٍ يُعِزُّ اللَّهُ فِيهِ مَنْ يَشَاءُ وَقَالَ اللَّهُ قَدْ أَرْسَلْتُ عَبْدًا يَقُولُ الْحَقَّ لَيْسَ بِهِ خَفَاءُ وَقَالَ اللَّهُ قَدْ يَسَّرْتُ جُنْدًا هُمْ الْأَنْصَارُ عُرْضَتُهَا اللِّقَاءُ لَنَا فِي كُلِّ يَوْمٍ مِنْ مَعَدٍّ سِبَابٌ أَوْ قِتَالٌ أَوْ هِجَاءُ فَمَنْ يَهْجُو رَسُولَ اللَّهِ مِنْكُمْ وَيَمْدَحُهُ وَيَنْصُرُهُ سَوَاءُ وَجِبْرِيلٌ رَسُولُ اللَّهِ فِينَا وَرُوحُ الْقُدُسِ لَيْسَ لَهُ كِفَاءُ

Atugambiire [‘Abdul Malik bin Syu’aib bin Al Laits]; Akangambira [taata] kuruga ahari [tatenkuru]; Akangambira [Khalid bin Yazid]; Kikagambirwa [Sa’id bin Abu Hilal] kuruga [‘Umarah bin Ghaziyyah] kuruga [Muhammad bin ‘Ibrahim] kuruga [Abu Salamah bin ‘Abdur Rahman] kuruga [’Aisyah] ngu Omutumwa wa Allah (okusaasira kwa Allah n’emigisha ya Allah ebe ahariwe) akagira ati: ‘ nikishaasha munonga kukira okuteerwa omusyo’. Obwire bumwe, Rasulullah akatuma omuntu ahari Ibn Rawahah kuhitsya obutumwa bwe obwabaire nibugira ngu; Obuse abakaafiiri ba Quraish n’ebitontome byawe!’ Bwanyima Ibn Rawahah akatandika kubataahirira n’ebitontome bye, kwonka kikaba nikireebeka ngu Rasulullah akaba atakahikire. Bwanyima y’ekyo, Rasulullah akatuma omutumwa ahari Ka’ab bin Malik. Bwanyima akatuma n’omutumwa ahari Hassan Bin Thabit. Omutumwa ku yaizire ahariwe, Hassan akagira ati; ‘Obwire bwahika obw’okusindika ekicuncu ekyabaire nikifuka omukira gwakyo, kigorora kandi kikahindura orurimi rwakyo. Ahabw'Ogwo owaakutumire n'amazima, ndyashara emitima y'abakaafiiri ba Quraish n'ebitontome byangye nk'okushara oruhu'. Kwonka omutumwa wa Allah akabanza yamurabura ati: ‘Iwe Hassan, otagira ahonaaho, ahabw’okuba omu mazima Abu Bakr niwe arikumanya gye aha nshonga y’abantu ba Quraysh. Omu bwire obwo, oruganda rwa Quraishy rwonka ruri omunda yangye’. Bwanyima Hassan bin Thabit akaza kutaayaayira Abu Bakr. Bwanyima y’ekyo, akagaruka aha Mutumwa wa Allah, yagira ati; Iwe Mutumwa wa Allah, nkaba naaheza kumanya oruganda rwawe. Ahabw’Ogwo owaakutumire n’amazima, buzimazima ninyija kubaasa kukusharaho n’ekibiina kyabo nk’oku akajuma k’engano karikusharaho omu ngano zaayo’. Aisha akagira ati; 'Bwanyima nkahurira Rasulullah arikugira ati: 'Buzima, Jibril Alahis Salam naija kuguma naakushagika, iwe Hassan, kasita oshekyerera abakaafiiri n'ebitontome byawe orikurwanirira Allah n'omutumwa we'. Aisha akagira ati; Hassan bin Thabit akateera ebitontome ebirikujuma aba Quraysh n’amaani maingi’. Hasan Bin Tabit akagira ati; omu nfumu ze; 'Okajuma Muhammad, mbwenu nkagarukamu okujuma kwawe, # kandi n'ekyo nkatunga ekihembo ahari Allah. # Nojuma Muhammad, omuntu murungi kandi ow'amazima, # omutumwa wa Allah otarikuhenda ebi araganiise. # Taata, nyinenkuru, n'ekitiinisa kyangye, ninkihayo ahabw'ekitiinisa kya Muhammad n'okutaahirira kwawe. # Ndyavuga embaraasi yangye, etarikwija kukuhikaho, kurabira omu muzigu kandi ngumizemu nintemba. # Abavugi baitu b'embaraasi bakaza aha rushozi n'obwangu, baine obusaasi obutebeekanisiibwe kuteerwa. # Embaraasi zaitu nizigumizamu niziiruka, n'ebipande ebiteirweho abakazi. # Buzima nitwija kubugana ebizibu byanyu, kuhisya obu obusinguzi buri omungaro zaitu. # Ku kiraabe kitari kityo, mbwenu rinda orutaro # ahu Allah arahereze # ekitinisa omuntu ou arikwenda. # Allah nagira ati: 'Nyohereize omuheereza, # orikuhitsya amazima ataine kweshereka'. # Allah nagira ati: 'Ntebeekaniise eby'okugaruramu amaani, # nikwo kugira ngu amahe ga Ansar agafeerirwe omuzigu. # Buri izooba turi ready kubugana okujumwa, # entaro, narishi okujumwa. # Okujuma kwawe, okuhimbisa kwawe n'okuyamba kwawe aha Mutumwa wa Allah, ebyo byoona bikaba bitaine makuru ahariwe. # Jibril owayohereziibwe Allah kutuyamba, niwe Ruhul Qudus otarikugyeragyeranisibwa.

Hadith

Imam Muslim : 4546

حَدَّثَنَا عَمْرٌو النَّاقِدُ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ يُونُسَ الْيَمَامِيُّ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ عَنْ أَبِي كَثِيرٍ يَزِيدَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنِي أَبُو هُرَيْرَةَ قَالَ كُنْتُ أَدْعُو أُمِّي إِلَى الْإِسْلَامِ وَهِيَ مُشْرِكَةٌ فَدَعَوْتُهَا يَوْمًا فَأَسْمَعَتْنِي فِي رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا أَكْرَهُ فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا أَبْكِي قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي كُنْتُ أَدْعُو أُمِّي إِلَى الْإِسْلَامِ فَتَأْبَى عَلَيَّ فَدَعَوْتُهَا الْيَوْمَ فَأَسْمَعَتْنِي فِيكَ مَا أَكْرَهُ فَادْعُ اللَّهَ أَنْ يَهْدِيَ أُمَّ أَبِي هُرَيْرَةَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّهُمَّ اهْدِ أُمَّ أَبِي هُرَيْرَةَ فَخَرَجْتُ مُسْتَبْشِرًا بِدَعْوَةِ نَبِيِّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا جِئْتُ فَصِرْتُ إِلَى الْبَابِ فَإِذَا هُوَ مُجَافٌ فَسَمِعَتْ أُمِّي خَشْفَ قَدَمَيَّ فَقَالَتْ مَكَانَكَ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ وَسَمِعْتُ خَضْخَضَةَ الْمَاءِ قَالَ فَاغْتَسَلَتْ وَلَبِسَتْ دِرْعَهَا وَعَجِلَتْ عَنْ خِمَارِهَا فَفَتَحَتْ الْبَابَ ثُمَّ قَالَتْ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ قَالَ فَرَجَعْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَتَيْتُهُ وَأَنَا أَبْكِي مِنْ الْفَرَحِ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَبْشِرْ قَدْ اسْتَجَابَ اللَّهُ دَعْوَتَكَ وَهَدَى أُمَّ أَبِي هُرَيْرَةَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ وَقَالَ خَيْرًا قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ ادْعُ اللَّهَ أَنْ يُحَبِّبَنِي أَنَا وَأُمِّي إِلَى عِبَادِهِ الْمُؤْمِنِينَ وَيُحَبِّبَهُمْ إِلَيْنَا قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّهُمَّ حَبِّبْ عُبَيْدَكَ هَذَا يَعْنِي أَبَا هُرَيْرَةَ وَأُمَّهُ إِلَى عِبَادِكَ الْمُؤْمِنِينَ وَحَبِّبْ إِلَيْهِمْ الْمُؤْمِنِينَ فَمَا خُلِقَ مُؤْمِنٌ يَسْمَعُ بِي وَلَا يَرَانِي إِلَّا أَحَبَّنِي

Atugambiire [‘Amru An Naqid]; Atugambiire [‘Umar bin Yunus Al Yamami]; Atugambiire [‘Ikrimah bin ‘Ammar] kuruga ahari [Abu Katsir Yazid bin ‘Abdur Rahman]; Ku yaaherize kungambira [Abu Hurairah] akagira ati; ‘Eira, nkaba nkira kweta maama ngu ahindukye omusiraamu, obu yaabaire akiri omunyadiini. Eizooba rimwe nkamweta ngu ahindukye omusiraamu, kwonka akagamba ebigambo ebi ntarikukunda ahari Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam. Reero naija aha Mutumwa wa Allah ndira nagira nti; Ai Mutumwa wa Allah, ninkira kweta maama ngu ahindukye omu Busiraamu, kwonka butoosha nayanga kandi omu mwanya gw’ekyo angambira ebigambo ebi ntarikukunda ahariiwe. Nahabwekyo, mushabe Allah ahe maama obuhabuzi bwe n’okuhabura kwe.’ Bwanyima y’okuhurira okushoboorora kwangye. Rasulullah ahonaaho akashaba ati: ‘Ai Allah, ha nyina Abu Hurairah obuhabuzi! ’ Bwanyima nkagaruka omuka mpurire nshemereirwe ahabw’okushaba kwa Nabi. Ku naahikire omuka, nkashanga orwigi rukikingire. Maama akahurira ebigyere byangye yagira ati; Hi Abu Hurairah, yemereraho kakye! ’ Reero nkahurira eiraka ry’amaizi garikusheesheka. Kikashangwa ngu maama akaba naayoga. Ahonaaho akajwara kandi yaajwara ekijwaro ky’omutwe. Akaigura orwigi ati; "Iwe Abu Hurairah, hati ninhamya ngu tihaine ruhanga ondiijo kureka Allah kandi ninhamya ngu Muhammad n'omuheereza wa Allah kandi omutumwa we." Abu Hurairah akagira ati; 'Bwanyima nkagaruka kandi ahari nabi sallallaahu 'alaihi wasallam. Nkaija ahu ari ndira ahabw’okushemererwa. Nkagira nti; 'Ei Mutumwa wa Allah, buzimazima nshemereirwe kandi nshemereirwe, AIIah agarukiremu okushaba kwawe. Kandi Allah akaha maama obuhabuzi bwe’. Rasulullah akasiima Allah kandi yamusiima. Nkagira nti; ‘Ai Mutumwa wa Allah, shaba Allah nyowe na maama tukunde abaikiriza kandi nabo batukunde! ’ Bwanyima Omutumwa wa Allah akashaba ati; ‘Ai Allah, kora omuheereza waawe omuto - niwe Abu Hurairah na nyina - akunde abaikiriza kandi obakunde bombi! ‘Nahabwekyo tihariho omwikiriza orikuhurira eiziina ryangye akampabugana okwihaho yaaba nankunda’.

Hadith

Imam Muslim : 4547

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ جَمِيعًا عَنْ سُفْيَانَ قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ الْأَعْرَجِ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُا إِنَّكُمْ تَزْعُمُونَ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ يُكْثِرُ الْحَدِيثَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاللَّهُ الْمَوْعِدُ كُنْتُ رَجُلًا مِسْكِينًا أَخْدُمُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى مِلْءِ بَطْنِي وَكَانَ الْمُهَاجِرُونَ يَشْغَلُهُمْ الصَّفْقُ بِالْأَسْوَاقِ وَكَانَتْ الْأَنْصَارُ يَشْغَلُهُمْ الْقِيَامُ عَلَى أَمْوَالِهِمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ يَبْسُطْ ثَوْبَهُ فَلَنْ يَنْسَى شَيْئًا سَمِعَهُ مِنِّي فَبَسَطْتُ ثَوْبِي حَتَّى قَضَى حَدِيثَهُ ثُمَّ ضَمَمْتُهُ إِلَيَّ فَمَا نَسِيتُ شَيْئًا سَمِعْتُهُ مِنْهُ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرِ بْنِ يَحْيَى بْنِ خَالِدٍ أَخْبَرَنَا مَعْنٌ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ ح و حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ كِلَاهُمَا عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ بِهَذَا الْحَدِيثِ غَيْرَ أَنَّ مَالِكًا انْتَهَى حَدِيثُهُ عِنْدَ انْقِضَاءِ قَوْلِ أَبِي هُرَيْرَةَ وَلَمْ يَذْكُرْ فِي حَدِيثِهِ الرِّوَايَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ يَبْسُطْ ثَوْبَهُ إِلَى آخِرِهِ

Ku yaaherize kutugambira [Qutaiba bin Sa’id] na [Abu Bakr bin Abu Syaiba] na [Zuhair bin Harb] byona kuruga ahari [Sufyan] akagira ati; [Zuhair] Atugambiire [Sufyan bin Uyainah] kuruga [Az Zuhri] kuruga [Al A’raj] akagira ati; Nkahurira [Abu Hurairah] arikugira ati; 'Noteekateeka ngu Abu Hurairah niwe muntu owasingireyo kushoboorora hadiisi kuruga ahari nabi sallallaahu 'alaihi wa Salam, kandi Allah niwe arikuhikiiriza ebiraganiso. Omubwire bwakare, nkaba ndi omworo owaabaire aguma nayamba nabi sallallaahu ‘alaihi wa Salam owaabaire narya eby’okurya by’omutaano byonka, obwo abantu ba Muhajirin bari omu bizinesi omu butare, kandi abantu ba Ansar bari omu bintu byabo, obwo nabi sallallaahu ‘alaihi wa Salam akagira ati: ‘N’oha orikwenda kujanjaaza metheget for what he will her’? Mbwenu nkajanjaaza emyenda yangye mpaka aherize kugamba ebigambo bye reero naajwara emyenda yangye aha mubiri gwangye. Bwanyima y’ekyo tinkayebirwe hadiisi ezi naahuriire kuruga ahariwe.’ Akangambira [‘Abdullah bin Ja’far bin Yahya bin Khalid]; Atumanyiise [Ma’an]; Atumanyiise [Malik]; Nikyo kimwe nikigambwa kuruga omu muhanda ogundi, Kandi kitugambiire [‘Abad bin Humaid]; Atumanyiise [‘Abdur Razzaq]; Atumanyiise [Ma’mar] byona kuruga ahari [Az Zuhri] kuruga ahari [Al A’raj] kuruga ahari [Abu Hurairah] na Hadiisi egi. Kwonka Malik akagira ngu hadiisi egi n’ebigambo bya Abu Hurairah byonka. Hatariho kugamba aha Hadiisi kuruga ahari nabi saw.

Hadith

Imam Muslim : 4548

و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى التُّجِيبِيُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَنَّ عُرْوَةَ بْنَ الزُّبَيْرِ حَدَّثَهُ أَنَّ عَائِشَةَ قَالَتْ أَلَا يُعْجِبُكَ أَبُو هُرَيْرَةَ جَاءَ فَجَلَسَ إِلَى جَنْبِ حُجْرَتِي يُحَدِّثُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُسْمِعُنِي ذَلِكَ وَكُنْتُ أُسَبِّحُ فَقَامَ قَبْلَ أَنْ أَقْضِيَ سُبْحَتِي وَلَوْ أَدْرَكْتُهُ لَرَدَدْتُ عَلَيْهِ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَكُنْ يَسْرُدُ الْحَدِيثَ كَسَرْدِكُمْ

Kandi yangira [Harmala bin Yahya Ari Tujibi]; Atumanyiise [Ibn Wahb]; Kikagambirwa ahariinye [Yunus] kuruga ahari [Ibn Shihab] ngu [‘Urwah bin Az Zubair]; Ku yaaherize kumugambira ngu [‘Aisha] akagira ati; ‘Timurikutangaara ahari Abu Hurairah, eizooba rimwe akaija yaashutama haihi n’ekishengye kyangye? Akahurira omu buteeka ebi yangira ahari nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam, ebyabaireho obu naabaire ninkora okushaba kwa sunnah. Akeemerera ntakaherize kushaba. Kuri atafurukiire, buzima nkaba ninza kumugarukamu nti; Buzima, Omutumwa wa Allah taragambire ekigano nk’oku orikukigamba.

Hadith

Imam Muslim : 4549

قَالَ ابْنُ شِهَابٍ وَقَالَ ابْنُ الْمُسَيَّبِ إِنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ يَقُولُونَ إِنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَدْ أَكْثَرَ وَاللَّهُ الْمَوْعِدُ وَيَقُولُونَ مَا بَالُ الْمُهَاجِرِينَ وَالْأَنْصَارِ لَا يَتَحَدَّثُونَ مِثْلَ أَحَادِيثِهِ وَسَأُخْبِرُكُمْ عَنْ ذَلِكَ إِنَّ إِخْوَانِي مِنْ الْأَنْصَارِ كَانَ يَشْغَلُهُمْ عَمَلُ أَرَضِيهِمْ وَإِنَّ إِخْوَانِي مِنْ الْمُهَاجِرِينَ كَانَ يَشْغَلُهُمْ الصَّفْقُ بِالْأَسْوَاقِ وَكُنْتُ أَلْزَمُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى مِلْءِ بَطْنِي فَأَشْهَدُ إِذَا غَابُوا وَأَحْفَظُ إِذَا نَسُوا وَلَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا أَيُّكُمْ يَبْسُطُ ثَوْبَهُ فَيَأْخُذُ مِنْ حَدِيثِي هَذَا ثُمَّ يَجْمَعُهُ إِلَى صَدْرِهِ فَإِنَّهُ لَمْ يَنْسَ شَيْئًا سَمِعَهُ فَبَسَطْتُ بُرْدَةً عَلَيَّ حَتَّى فَرَغَ مِنْ حَدِيثِهِ ثُمَّ جَمَعْتُهَا إِلَى صَدْرِي فَمَا نَسِيتُ بَعْدَ ذَلِكَ الْيَوْمِ شَيْئًا حَدَّثَنِي بِهِ وَلَوْلَا آيَتَانِ أَنْزَلَهُمَا اللَّهُ فِي كِتَابِهِ مَا حَدَّثْتُ شَيْئًا أَبَدًا { إِنَّ الَّذِينَ يَكْتُمُونَ مَا أَنْزَلْنَا مِنْ الْبَيِّنَاتِ وَالْهُدَى } إِلَى آخِرِ الْآيَتَيْنِ و حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ أَخْبَرَنَا أَبُو الْيَمَانِ عَنْ شُعَيْبٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ وَأَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ إِنَّكُمْ تَقُولُونَ إِنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ يُكْثِرُ الْحَدِيثَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنَحْوِ حَدِيثِهِمْ

Akagira ngu [Ibn Shihabu]; kandi akagira [Ibn Al Musayyab] ngu [Abu Hurairah] rimwe akagira ati; ‘Abantu nibagira ngu Abu Hurairah akashoboorora hadiisi nyingi. Allah Subhanahu wa Ta'ala akamuha omugisha gw'okuba na Rasulullah Shallallahu'alaihiwasallam'. Abantu nibagira ngu; 'Ahabw'enki aba Muhajirin na Ansar batashoboroire hadiisi nyingi nk'oku Abu Hurairah yashoboroire?' Nyowe - Abu Hurairah - ninyija kukugambira ahari eki: Barumuna bangye n’aba Ansar bari omu kuhinga kandi barumuna bangye n’aba Muhajirin bari omu kugura n’okuguza omu katare. Omubwire obwo, butoosha ninhereeza nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam, kuhisya obu ndikuhurira ebigambo bye ebindi. Nkaba ndiho obu bo, banywani ba Ansar na Muhajirin, baabaire batariho kandi nkaba nkwata omu mutwe obu baabaire beebwa’. Eizooba rimwe, nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam akagira ati: ‘N’oha omuriimwe orikwenda kujanjaaza emyenda ye kubaasa kushutamamu ebigambo byangye? Bwanyima y’ekyo, akanyiga esaati ye aha kifuba kye, ahabw’okuba omu muringo ogwo akaba atarikwija kwebwa hadiisi n’emwe ei yaabaire anhuriire.’ Ku naahuriire ekigambo kya Nabi, nkajanjaaza ekijwaro kyangye kuhitsya obu Nabi yaaherize kugamba, reero naata ekijwaro aha kifuba kyangye. Kuruga obwo, tinkayebirwe hadiisi n’emwe ei yangira. Kuri hatariho enyuguta ibiri eza Qur’an ezashohoziibwe Allah, buzima nkaba ntarikwija kuhitsya hadiisi n’emwe ei mpurire. Enyuguta ibiri nizigira ezi: ‘Buzima, abo abarikushereka ebi twatumire omu muringo gw’amakuru n’obuhabuzi oburikworeka gye bwanyima y’okubishoboororera abantu omu Qur’an, obwo, nibaija kukyeenwa Allah kandi n’okukyeenwa ebihangirwe byona ebirikubaasa kukyeenwa, okwihaho abo abarikweteisa kandi bakakora entunguuka kandi bakashoboorora amazima, accept I am of the Acceptance, obwo I am of the Acceptance omunyambabazi orikukirayo’ -QS. 159-. Kandi atugambiire [‘Abdullah bin ‘Abdurahman Ad Darimi]; Atugambiire [Abu Yemen] kuruga ahari [Syu’aib] kuruga ahari [Az Zuhri]; Kikagambirwa ahariinye [Sa’id bin Al Musayyab] na [Abu Salama bin ‘Abdur Rahman] ngu [Abu Hurairah] akagira ati; Omu mazima, nogira ngu ahabwenki Abu Hurairah yakwatsire omu mutwe Hadiisi nyingi kuruga ahari Nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam...n’ebindi na Hadiisi ezirikushushana.

Hadith

Imam Muslim : 4550

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَعَمْرٌو النَّاقِدُ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ وَاللَّفْظُ لِعَمْرٍو قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا و قَالَ الْآخَرُونَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَمْرٍو عَنْ الْحَسَنِ بْنِ مُحَمَّدٍ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي رَافِعٍ وَهُوَ كَاتِبُ عَلِيٍّ قَالَ سَمِعْتُ عَلِيًّا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَهُوَ يَقُولُ بَعَثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَا وَالزُّبَيْرَ وَالْمِقْدَادَ فَقَالَ ائْتُوا رَوْضَةَ خَاخٍ فَإِنَّ بِهَا ظَعِينَةً مَعَهَا كِتَابٌ فَخُذُوهُ مِنْهَا فَانْطَلَقْنَا تَعَادَى بِنَا خَيْلُنَا فَإِذَا نَحْنُ بِالْمَرْأَةِ فَقُلْنَا أَخْرِجِي الْكِتَابَ فَقَالَتْ مَا مَعِي كِتَابٌ فَقُلْنَا لَتُخْرِجِنَّ الْكِتَابَ أَوْ لَتُلْقِيَنَّ الثِّيَابَ فَأَخْرَجَتْهُ مِنْ عِقَاصِهَا فَأَتَيْنَا بِهِ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا فِيهِ مِنْ حَاطِبِ بْنِ أَبِي بَلْتَعَةَ إِلَى نَاسٍ مِنْ الْمُشْرِكِينَ مِنْ أَهْلِ مَكَّةَ يُخْبِرُهُمْ بِبَعْضِ أَمْرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا حَاطِبُ مَا هَذَا قَالَ لَا تَعْجَلْ عَلَيَّ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي كُنْتُ امْرَأً مُلْصَقًا فِي قُرَيْشٍ قَالَ سُفْيَانُ كَانَ حَلِيفًا لَهُمْ وَلَمْ يَكُنْ مِنْ أَنْفُسِهَا أَكَانَ مِمَّنْ كَانَ مَعَكَ مِنْ الْمُهَاجِرِينَ لَهُمْ قَرَابَاتٌ يَحْمُونَ بِهَا أَهْلِيهِمْ فَأَحْبَبْتُ إِذْ فَاتَنِي ذَلِكَ مِنْ النَّسَبِ فِيهِمْ أَنْ أَتَّخِذَ فِيهِمْ يَدًا يَحْمُونَ بِهَا قَرَابَتِي وَلَمْ أَفْعَلْهُ كُفْرًا وَلَا ارْتِدَادًا عَنْ دِينِي وَلَا رِضًا بِالْكُفْرِ بَعْدَ الْإِسْلَامِ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَدَقَ فَقَالَ عُمَرُ دَعْنِي يَا رَسُولَ اللَّهِ أَضْرِبْ عُنُقَ هَذَا الْمُنَافِقِ فَقَالَ إِنَّهُ قَدْ شَهِدَ بَدْرًا وَمَا يُدْرِيكَ لَعَلَّ اللَّهَ اطَّلَعَ عَلَى أَهْلِ بَدْرٍ فَقَالَ اعْمَلُوا مَا شِئْتُمْ فَقَدْ غَفَرْتُ لَكُمْ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَتَّخِذُوا عَدُوِّي وَعَدُوَّكُمْ أَوْلِيَاءَ } وَلَيْسَ فِي حَدِيثِ أَبِي بَكْرٍ وَزُهَيْرٍ ذِكْرُ الْآيَةِ وَجَعَلَهَا إِسْحَقُ فِي رِوَايَتِهِ مِنْ تِلَاوَةِ سُفْيَانَ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ ح و حَدَّثَنَا رِفَاعَةُ بْنُ الْهَيْثَمِ الْوَاسِطِيُّ حَدَّثَنَا خَالِدٌ يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ اللَّهِ كُلُّهُمْ عَنْ حُصَيْنٍ عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ السُّلَمِيِّ عَنْ عَلِيٍّ قَالَ بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبَا مَرْثَدٍ الْغَنَوِيَّ وَالزُّبَيْرَ بْنَ الْعَوَّامِ وَكُلُّنَا فَارِسٌ فَقَالَ انْطَلِقُوا حَتَّى تَأْتُوا رَوْضَةَ خَاخٍ فَإِنَّ بِهَا امْرَأَةً مِنْ الْمُشْرِكِينَ مَعَهَا كِتَابٌ مِنْ حَاطِبٍ إِلَى الْمُشْرِكِينَ فَذَكَرَ بِمَعْنَى حَدِيثِ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي رَافِعٍ عَنْ عَلِيٍّ

Kitugambirwe [Abu Bakr bin Abu Syaibah], [Amru An Naqid], [Zuhair bin Harb], [Ishaq bin Ibrahim] na [Ibn Abu Umar] lafazh egi n’eya Amru. [Ishaq] akagira ati; Atumanyiise, obwo abandi barikugira ngu; Atugambiire [Sufyan bin Uyainah] kuruga ahari [Amru] kuruga ahari [Al Hasan bin Muhammad]; Akanmanyisa [‘Ubaidullah bin Abu Rafi’] nikwo kugira ngu omuhandiiki Ali akagira ati; Nkahurira [Ali] arikugira ati; Obwire bumwe akampa omurimo nyowe, Zubair, na Miqdad. Omutumwa wa Allah atakagyenzire akagira ati: Gyenda omu musiri gwa Khakh kandi harimu omukazi oine ebaruha. Reero, otware ebaruha kuruga ahariwe! ’ Reero tukatandika orugyendo aha mbaraasi kandi aho tukabugana omukazi. Reero twamugira tuti; ‘Ihaho ebaruha ei oreetsire! ’ Omukazi akagarukamu ati; 'Tindareetsire ebaruha'. Twamugira ngu obwo turikuha ultimatum; 'Oiheho ebaruha narishi nitwija kukujuura busha n'amaani'. N’ahabw’ekyo akaihayo ebaruha enyima y’ekibunu kye ky’eishokye. Reero twatwara ebaruha ahari Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam kandi kyashangwa ngu ehandiikirwe; 'Kuruga ahari Hathib bin Abu Balta'ah ahabw'abakaafiri ba Quraishi omuri Makkah aha bikwatiraine n'enshonga zitari zimwe na zimwe eza nabi saw. Rasulullah akabuuza ati; ‘Haro Hathib, eki n’enki? ’ Hathib akagarukamu ati; ‘Iwe Mutumwa wa Allah, otarahuka kungira ekiniga! Omu mazima, nkaba nkunda kumanya abakaafiiri ba Quraishy omuri Makkah - Abu Sufyan akagira ati; ‘Hathib akaba ari omunywani wa Quraish abakaafiiri, kwonka we wenka akaba atari Quraish. Nanye rimwe nkaba nyejumba omu kufuruka naimwe, nkasiga eka yangye omu rurembo Makkah ahu baabaire nibareebererwa abanyabuzaare baabo. Abanyabuzaare baabo ku barikuba batakiriho, ninyenda ngu bampe omusingo gw’okurinda eka yangye. Buzima, eki tindakikozire ahabw’okugira ngu nkaba ndi omukaafiiri nari omwehakaniire aha diini yangye. Ahabw’okuba, n’obu kiraabe kiri kityo, tindikwenda kuba omukaafiiri bwanyima y’okuhinduka omu Busiraamu’. Omutumwa wa Allah ku yaahuriire okushoborora kwa Hathib okuhikire, akagira ati: ‘Ohikire, Hathib.’ Ahonaaho Umar bin Khatab akagira ati; ‘Ai Mutumwa wa Allah, nikiriza ntemeho enshaya y’omunyabishuba ogu! ’ Rasulullah akagira ati: ‘Iwe Umar, noomanya ngu Hathib nawe akeejumba omu rutaro rwa Badr. Timurikumanya ngu buzima Allah akaha obusingye abo abayejumbire omu rutaro rwa Badr kandi akagira ati: ‘Ninkushaba mukore kyona eki murikwenda, buzima mbasaasiire! ’ Reero Allah Subhanahu wa Ta’ala yashuruura orunyiriri orurikugira ngu: ‘Imwe abaikiriza, mutahindura abazigu bangye n’abazigu baanyu abanywani abeesigwa’. -A1 Omunyabwengye -60-: 1-. Ishaq akata orunyiriri oru omu byafaayo bye arikwegamira ahari qiraat ya Abu Sufyan. Atugambiire [Abu Bakri bin Abu Syaiba]; Atugambiire [Muhammad bin Fudhail]; Nikyo kimwe nikigambwa kuruga omu muhanda ogundi, Kandi kitugambiire [Ishaq bin Ibrahim]; Atumanyiise [‘Abdullah bin Idris]; Nikyo kimwe nikigambwa kuruga omu muhanda ogundi, Kandi kitugambiire [Rifa’ah bin Al Haitsam Al Wasithi]; Atugambiire [Khalid] nikwo kugira ngu Ibn Abdullah byona kuruga ahari [Hushain] kuruga ahari [Sa’ad bin ‘Ubadah] kuruga ahari [Abu Abdur Rahman As Sulami] kuruga ahari [Ali] akagira ati; Obwire bumwe akanha omurimo gw’okuvuga embaraasi, nyowe Abu Martsad Al Ghanawi na Zubair bin Awwam. Rasulullah atakagyenzire akagira ati: ‘Muze omu musiri gwa Khakh kandi hariho omukazi kuruga omu bashiriki orikureeta ebaruha kuruga ahari Hathib ahariimwe abashiriki... -Ekindi, kurugiirira ahari Hadiisi erikushushana na Hadiisi ya Ubaidullah bin Abu Rafi’ kuruga ahari Ali.

Hadith

Imam Muslim : 4551

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ أَنَّ عَبْدًا لِحَاطِبٍ جَاءَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَشْكُو حَاطِبًا فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَيَدْخُلَنَّ حَاطِبٌ النَّارَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَذَبْتَ لَا يَدْخُلُهَا فَإِنَّهُ شَهِدَ بَدْرًا وَالْحُدَيْبِيَةَ

Atugambiire [Qutaiba bin Sa’id]; Atugambiire [Laits]; Nikyo kimwe nikigambwa kuruga omu muhanda ogundi, Kandi kitugambiire [Muhammad bin Rumh]; Kitugambirweho [Al Laits] kuruga [Abu Az Zubair] kuruga [Jabir] ngu omuhuuku wa Hathib akaija ahari Rasulullah arikwetomboita ahabw’obuntu bwa Hathib kandi yagira ati; ‘Iwe Mutumwa wa Allah, Buzima Hathib buzima naija kuza omuri Gehena’. Reero Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam akagira ati: ‘Obeihabeiha, tarikwija kuza omu muriro ogutaraara, ahabw’okuba akeejumba omu rutaro rwa Badr n’endagaano ya Hudaibiyah’.

Hadith

Imam Muslim : 4552

حَدَّثَنِي هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ قَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُ أَخْبَرَتْنِي أُمُّ مُبَشِّرٍ أَنَّهَا سَمِعَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ عِنْدَ حَفْصَةَ لَا يَدْخُلُ النَّارَ إِنْ شَاءَ اللَّهُ مِنْ أَصْحَابِ الشَّجَرَةِ أَحَدٌ الَّذِينَ بَايَعُوا تَحْتَهَا قَالَتْ بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ فَانْتَهَرَهَا فَقَالَتْ حَفْصَةُ { وَإِنْ مِنْكُمْ إِلَّا وَارِدُهَا } فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { ثُمَّ نُنَجِّي الَّذِينَ اتَّقَوْا وَنَذَرُ الظَّالِمِينَ فِيهَا جِثِيًّا }

Akangambira [Harun bin Abdullah]; Kitugambirwe [Hajjaj bin Muhammad] akagira ati; [Ibn Juraij] akagira ati; Kikagambirwa nyowe [Abu Az Zubair] ngu nkahurira [Jabir bin ‘Abdullah] arikugira ati; Kikangambirwa [Umm Mubasysyir], ngu akaba ahuriire Omutumwa wa Allah (okusaasira kwa Allah n’emigisha ya Allah ebe ahariwe) arikugira omu nju ya Hafshah ati: ‘Ruhanga ku araabe naayenda, tihaine n’omwe ahari abo abarikwejumba omu kutwara obwesigwa ahansi y’omuti orikwija kuza omu muriro ogutaraara’. Hafusha akagira ati; ‘Ekyo buzima kihikire, Rasulullah? ’ Rasulullah akahana Hafshah ahabw’okugira ngu akagamba atyo. Bwanyima Hafshah akashoma orunyiriri orurikugira ngu; 'Tihariho n'omwe omuriimwe kureka orikwija kuza omu gehena egyo'. -Maria -19-: 71-. Reero Omutumwa wa Allah akagira ati: ‘Mbwenu shi Allah Suhhanahu wa Ta’ala taragizire ati: ‘Reero nitwija kujuna abantu abatiina Ruhanga kandi turekye abantu abatari b’oburingaaniza omuri gehena barikufukama?’. -Maria -19-: 72-.

Hadith

Imam Muslim : 4553

حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ الْأَشْعَرِيُّ وَأَبُو كُرَيْبٍ جَمِيعًا عَنْ أَبِي أُسَامَةَ قَالَ أَبُو عَامِرٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ حَدَّثَنَا بُرَيْدٌ عَنْ جَدِّهِ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ كُنْتُ عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ نَازِلٌ بِالْجِعْرَانَةِ بَيْنَ مَكَّةَ وَالْمَدِينَةِ وَمَعَهُ بِلَالٌ فَأَتَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلٌ أَعْرَابِيٌّ فَقَالَ أَلَا تُنْجِزُ لِي يَا مُحَمَّدُ مَا وَعَدْتَنِي فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَبْشِرْ فَقَالَ لَهُ الْأَعْرَابِيُّ أَكْثَرْتَ عَلَيَّ مِنْ أَبْشِرْ فَأَقْبَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى أَبِي مُوسَى وَبِلَالٍ كَهَيْئَةِ الْغَضْبَانِ فَقَالَ إِنَّ هَذَا قَدْ رَدَّ الْبُشْرَى فَاقْبَلَا أَنْتُمَا فَقَالَا قَبِلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ ثُمَّ دَعَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِقَدَحٍ فِيهِ مَاءٌ فَغَسَلَ يَدَيْهِ وَوَجْهَهُ فِيهِ وَمَجَّ فِيهِ ثُمَّ قَالَ اشْرَبَا مِنْهُ وَأَفْرِغَا عَلَى وُجُوهِكُمَا وَنُحُورِكُمَا وَأَبْشِرَا فَأَخَذَا الْقَدَحَ فَفَعَلَا مَا أَمَرَهُمَا بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَنَادَتْهُمَا أُمُّ سَلَمَةَ مِنْ وَرَاءِ السِّتْرِ أَفْضِلَا لِأُمِّكُمَا مِمَّا فِي إِنَائِكُمَا فَأَفْضَلَا لَهَا مِنْهُ طَائِفَةً

Kitugambirwe [Abu Amir Al Asy’ari] na [Abu Kuraib] boona [Abu Usamah] bakagira ngu; [Abu Amir] Atugambiire [Abu Usamah]; Ku yaaherize kutugambira [Buraid] kuruga ahari [Ishenkuru Abu Burdah] kuruga ahari [Abu Musa] akagira ati; 'Obwire obumwe nkaba ndi aharubaju rwa Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam obu yaabaire naayemerera na Bilal omuri Ji'ranah, ekicweka ekiri ahagati ya Mecca na Madiina. Tihakyahingwireho obwire buraingwa, omuharabu w’omukyaro akaija ahari nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam yagira ati; ‘Iwe Muhammad, ahabwenki otarikuhikiiriza eki wanraganisa? ' Nahabwekyo omutumwa wa Allah akagambira omuharabu w'omukyaro ati: 'Hariho amakuru marungi ahariiwe'. Kwonka Omuharabu omu mwanya gw’ekyo akagambira Omutumwa wa Allah ati; ‘Butoosha noogira ngu oti; ‘Hariho amakuru marungi ahariiwe’. Bwanyima omutumwa wa Allah akamuhindukiraho yareebana na Abu Musa na Bilal n’omutwarize gw’omuntu oine ekiniga kandi yagira ati: ‘Nikireebeka Abaharabu b’omukyaro bakanga amakuru gangye marungi. Nikirungi okireeba'. Banywani abo bombi bakagarukamu bati; ‘Nitukiikiriza, iwe Mutumwa wa Allah! ’ Bwanyima y’ekyo Nabi akashaba ekikopo ky’amaizi. Bwanyima yaanaaba engaro n’omu maisho n’amaizi ago. Bwanyima akacwera amacwante omu maizi, yagambira Abu Musa na Bilal ati: ‘Munywe amaizi aga, imwe Aba Musa na Bilal! Bwanyima y'ekyo, oshukye amaizi g'okunaaba omu maisho n'omu bitsya. Reero ohikirize amakuru marungi agarikukwata aha Busiraamu aha mushaija! ’ Bombi bakatwara ekikopo, ahonaaho bakora eki omutumwa wa Allah yaabaire abaragiire kukora. Tihariho bwire buraingwa, Umm Salamah, omukazi wa nabi, akeeta Abu Musa na Bilal kuruga enyima y’ekitambaara; ‘Imwe Bilal na Abu Musa, mundekye amaizi - maama waanyu -! ’ Aha muheru bakaruga omu maizi baaza Umm Salamah.

Hadith

Imam Muslim : 4554

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بَرَّادٍ أَبُو عَامِرٍ الْأَشْعَرِيُّ وَأَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ وَاللَّفْظُ لِأَبِي عَامِرٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ بُرَيْدٍ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ لَمَّا فَرَغَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ حُنَيْنٍ بَعَثَ أَبَا عَامِرٍ عَلَى جَيْشٍ إِلَى أَوْطَاسٍ فَلَقِيَ دُرَيْدَ بْنَ الصِّمَّةِ فَقُتِلَ دُرَيْدٌ وَهَزَمَ اللَّهُ أَصْحَابَهُ فَقَالَ أَبُو مُوسَى وَبَعَثَنِي مَعَ أَبِي عَامِرٍ قَالَ فَرُمِيَ أَبُو عَامِرٍ فِي رُكْبَتِهِ رَمَاهُ رَجُلٌ مِنْ بَنِي جُشَمٍ بِسَهْمٍ فَأَثْبَتَهُ فِي رُكْبَتِهِ فَانْتَهَيْتُ إِلَيْهِ فَقُلْتُ يَا عَمِّ مَنْ رَمَاكَ فَأَشَارَ أَبُو عَامِرٍ إِلَى أَبِي مُوسَى فَقَالَ إِنَّ ذَاكَ قَاتِلِي تَرَاهُ ذَلِكَ الَّذِي رَمَانِي قَالَ أَبُو مُوسَى فَقَصَدْتُ لَهُ فَاعْتَمَدْتُهُ فَلَحِقْتُهُ فَلَمَّا رَآنِي وَلَّى عَنِّي ذَاهِبًا فَاتَّبَعْتُهُ وَجَعَلْتُ أَقُولُ لَهُ أَلَا تَسْتَحْيِي أَلَسْتَ عَرَبِيًّا أَلَا تَثْبُتُ فَكَفَّ فَالْتَقَيْتُ أَنَا وَهُوَ فَاخْتَلَفْنَا أَنَا وَهُوَ ضَرْبَتَيْنِ فَضَرَبْتُهُ بِالسَّيْفِ فَقَتَلْتُهُ ثُمَّ رَجَعْتُ إِلَى أَبِي عَامِرٍ فَقُلْتُ إِنَّ اللَّهَ قَدْ قَتَلَ صَاحِبَكَ قَالَ فَانْزِعْ هَذَا السَّهْمَ فَنَزَعْتُهُ فَنَزَا مِنْهُ الْمَاءُ فَقَالَ يَا ابْنَ أَخِي انْطَلِقْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَقْرِئْهُ مِنِّي السَّلَامَ وَقُلْ لَهُ يَقُولُ لَكَ أَبُو عَامِرٍ اسْتَغْفِرْ لِي قَالَ وَاسْتَعْمَلَنِي أَبُو عَامِرٍ عَلَى النَّاسِ وَمَكَثَ يَسِيرًا ثُمَّ إِنَّهُ مَاتَ فَلَمَّا رَجَعْتُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَخَلْتُ عَلَيْهِ وَهُوَ فِي بَيْتٍ عَلَى سَرِيرٍ مُرْمَلٍ وَعَلَيْهِ فِرَاشٌ وَقَدْ أَثَّرَ رِمَالُ السَّرِيرِ بِظَهْرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَجَنْبَيْهِ فَأَخْبَرْتُهُ بِخَبَرِنَا وَخَبَرِ أَبِي عَامِرٍ وَقُلْتُ لَهُ قَالَ قُلْ لَهُ يَسْتَغْفِرْ لِي فَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَاءٍ فَتَوَضَّأَ مِنْهُ ثُمَّ رَفَعَ يَدَيْهِ ثُمَّ قَالَ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِعُبَيْدٍ أَبِي عَامِرٍ حَتَّى رَأَيْتُ بَيَاضَ إِبْطَيْهِ ثُمَّ قَالَ اللَّهُمَّ اجْعَلْهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَوْقَ كَثِيرٍ مِنْ خَلْقِكَ أَوْ مِنْ النَّاسِ فَقُلْتُ وَلِي يَا رَسُولَ اللَّهِ فَاسْتَغْفِرْ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ قَيْسٍ ذَنْبَهُ وَأَدْخِلْهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مُدْخَلًا كَرِيمًا قَالَ أَبُو بُرْدَةَ إِحَدَاهُمَا لِأَبِي عَامِرٍ وَالْأُخْرَى لِأَبِي مُوسَى

Ku yaaherize kutugambira [Abdullah bin Barrad Abu Amir Al Asy’ari] na [Abu Kuraib Muhammad bin Al A’laa] lafazh egi n’eya Abu Amir akagira ati; Ku yaaherize kutugambira [Abu Usamah] kuruga ahari [Buraid] kuruga ahari [Abu Burdah] kuruga ahari [ishe] akagira ati; 'Bwanyima y'orutaro rwa Hunain, Rasulullah akaha Abu Amir obujunaanizibwa bw'okwebembera eihe ry'abasiraamu kuza Authas. Bwanyima Abu Amir akateera Duraid bin Ash-Shimmah kuhisya obu Duraid yaitsirwe omu rutaro kandi Allah akacwekyereza abazigu be’. Abu Musa akagira ati; Omurundi gumwe akantuma nyowe na Abu Amir omu rutaro. Eizooba rimwe, Abu Amir akateerwa omusyo ogwamuteera omu kifuba. Omushaija kuruga Bani Jusyam akamutaho ekigyendererwa kandi yamuteera okuguru. Reero nkamuhikaho naamubuuza nti; ‘Ishento, n’oha orikukuteganisa? ’ Abu Amir akamanyisa Abu Musa; 'N'omuzigu ou orikureebayo niwe yanteireho ekigyendererwa'. Reero nkabinga omuntu ogwo kuhitsya obu naamukwatsire. Omushaija ku yandeebire, yairuka. Kwonka nkaguma nimwirukaho reero naamugira nti; ‘Torikukwatwa enshoni ahabw’okunyetantara? Iwe tori mushaija w'Abaharabu? Yemerera turwane! ‘Tihariho bwire bukye omushaija ogwo akeemerera kandi naarwana nawe. Bwanyima y’okumuteera emirundi ebiri, nkabaasa kumwita n’okusharaho ekisyo kyangye. Bwanyima y’ekyo nkagaruka ahari Abu Amir, nagira nti; 'Iwe shwenkazi, buzima Allah aitsire omuntu owabaire nagyenderera shwenkazi'. Abu Amir akagira ati; ‘Iwe Abdullah - eiziina rya Abu Musa ryenyini -, kwata omusyo ogu! ’ Reero naihayo omusyo ogwabaire gukwatsire omu kifuba kya Abu Amir kuhitsya obu eshagama yaagumizamu neeruga omu kifuba kye. Abu Amir akagira ati; ‘Iwe mwihwa wangye, gyenda aha Mutumwa wa Allah omuhikyeho okuramutsya kwangye kandi omugambire oti; 'Abu Amir akakuhabura ngu omushabire'. Abu Musa akagira ati; ‘Bwanyima y’ekyo Abu Amir akanha obujunaanizibwa bw’okumugarura omu mwanya gwe omu kwebembera eihe ry’Abasiraamu. Tihariho bwire buraingwa, Abu Amir akafa. Bwanyima y’okugaruka Madiina, ahonaaho nkabugana nabi omuka ye. Omu bwire obwo akaba ari aha kitanda ky’eibumba ekishwekirwe omukyeeka, obwo embibo z’omushenyi n’omucuucu zirikumukwata aha mugongo n’omu nda. Reero namugambira aha makuru g’amahe g’abasiraamu n’aga Abu Amir. Bwanyima nkagira nti; 'Abu Amir akahabura Rasuluhlah ngu abe ayeteekateekire kumushabira'. Bwanyima Rasulullah akashaba amaizi kandi ahonaaho yaakora okunaaba. Bwanyima y’ekyo akaimutsya emikono ye obwo arikushaba ati: ‘Ai Allah, sasira Ubaid na Abu Amir! ' -Nkareeba ebibero byeru bya Nabi obu yaimutsya omukono gwe-. Ekindi akashaba ati: ‘Ai Allah, ta Abu Amir, aha kiro ky’okucwerwa orubanja, ahaiguru y’ebihangirwe byawe ebingi! ’ Nkagambira Rasulullah nti; ‘Iwe Mutumwa wa Allah, naanye nshabe okusaasirwa! ’ Reero Omutumwa wa Allah akashaba ati: ‘Ai Allah, sasira ebibi bya Abdullah bin Qais - eiziina rya Abu Musa ryenyini - kandi omutaasye omu mwanya gw’ekitiinisa aha izooba ry’okucwerwa orubanja! ’ Abu Burdah akagira ati; 'Eshaara y'okubanza n'eya Abu Amir kandi eshaara erikukurataho n'eya Abu Musa'.

Hadith

Imam Muslim : 4555

حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ حَدَّثَنَا بُرَيْدٌ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي لَأَعْرِفُ أَصْوَاتَ رُفْقَةِ الْأَشْعَرِيِّينَ بِالْقُرْآنِ حِينَ يَدْخُلُونَ بِاللَّيْلِ وَأَعْرِفُ مَنَازِلَهُمْ مِنْ أَصْوَاتِهِمْ بِالْقُرْآنِ بِاللَّيْلِ وَإِنْ كُنْتُ لَمْ أَرَ مَنَازِلَهُمْ حِينَ نَزَلُوا بِالنَّهَارِ وَمِنْهُمْ حَكِيمٌ إِذَا لَقِيَ الْخَيْلَ أَوْ قَالَ الْعَدُوَّ قَالَ لَهُمْ إِنَّ أَصْحَابِي يَأْمُرُونَكُمْ أَنْ تَنْظُرُوهُمْ

Atugambiire [Abu Kuraib Muhammad bin Al Allaa] Atugambiire [Abu Usamah] Atugambiire [Buraid] kuruga ahari [Abu Burdah] kuruga ahari [Abu Musa] akagira ati; Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam akagira ati: ‘Buzimazima, nimmanya eiraka ry’Abaasiri barikushoma Qur’an baaba nibataaha omu mwabazyo. Kandi nkamanya amaju gaabo n’eiraka ry’amaraka gaabo baaba nibashoma Qur’an nyekiro, n’obu ndaabe ntakareebaga amaju gaabo omu ihangwe baaba bari omuka. Omuri abo harimu Hakim ou ku yaabaire abugana amahe g’omuzigu akagira ati; 'Buzima, banywani bangye bakakugira ngu obareeba'.

Hadith

Imam Muslim : 4556

حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ الْأَشْعَرِيُّ وَأَبُو كُرَيْبٍ جَمِيعًا عَنْ أَبِي أُسَامَةَ قَالَ أَبُو عَامِرٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ حَدَّثَنِي بُرَيْدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ جَدِّهِ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الْأَشْعَرِيِّينَ إِذَا أَرْمَلُوا فِي الْغَزْوِ أَوْ قَلَّ طَعَامُ عِيَالِهِمْ بِالْمَدِينَةِ جَمَعُوا مَا كَانَ عِنْدَهُمْ فِي ثَوْبٍ وَاحِدٍ ثُمَّ اقْتَسَمُوهُ بَيْنَهُمْ فِي إِنَاءٍ وَاحِدٍ بِالسَّوِيَّةِ فَهُمْ مِنِّي وَأَنَا مِنْهُمْ

Ku yaaherize kutugambira [Abu Amir Al Asy’ari] na [Abu Kuraib] byona kuruga ahari [Abu Usamah], [Abu Amir] akagira ati; Atugambiire [Abu Usamah] Angambira [Buraid bin Abdullah Abu Burdah] kuruga ahari [Ishekuru, Abu Burdah] kuruga ahari [Abu Musa] akagira ati; Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam akagira ati: ‘Buzima, aba Asy’ariyyin ku barikuhwaho eby’okurya omu rutaro nari shi hariho eby’okurya bikye by’amaka gaabo omuri Madiina, obwo nibateerana eby’okurya ebisigaireho n’eby’okurya omu kijwaro kimwe. Bwanyima bakabagana eby’okurya omu kiibo kimwe barikwingana. Nibo guruupu yangye kandi nyowe ndi guruupu yaabo."

Hadith

Imam Muslim : 4557

حَدَّثَنِي عَبَّاسُ بْنُ عَبْدِ الْعَظِيمِ الْعَنْبَرِيُّ وَأَحْمَدُ بْنُ جَعْفَرٍ الْمَعْقِرِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا النَّضْرُ وَهُوَ ابْنُ مُحَمَّدٍ الْيَمَامِيُّ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ حَدَّثَنَا أَبُو زُمَيْلٍ حَدَّثَنِي ابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ كَانَ الْمُسْلِمُونَ لَا يَنْظُرُونَ إِلَى أَبِي سُفْيَانَ وَلَا يُقَاعِدُونَهُ فَقَالَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ ثَلَاثٌ أَعْطِنِيهِنَّ قَالَ نَعَمْ قَالَ عِنْدِي أَحْسَنُ الْعَرَبِ وَأَجْمَلُهُ أُمُّ حَبِيبَةَ بِنْتُ أَبِي سُفْيَانَ أُزَوِّجُكَهَا قَالَ نَعَمْ قَالَ وَمُعَاوِيَةُ تَجْعَلُهُ كَاتِبًا بَيْنَ يَدَيْكَ قَالَ نَعَمْ قَالَ وَتُؤَمِّرُنِي حَتَّى أُقَاتِلَ الْكُفَّارَ كَمَا كُنْتُ أُقَاتِلُ الْمُسْلِمِينَ قَالَ نَعَمْ قَالَ أَبُو زُمَيْلٍ وَلَوْلَا أَنَّهُ طَلَبَ ذَلِكَ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا أَعْطَاهُ ذَلِكَ لِأَنَّهُ لَمْ يَكُنْ يُسْأَلُ شَيْئًا إِلَّا قَالَ نَعَمْ

Kigambirwe ngu [Abbas bin Abdul Adhim Al Anbari] na [Ahmad bin Ja’far Al Ma’qiri] bombi bakagira ngu; Atugambiire [Nadhr] niwe Ibnu Muhammad Al Yamami Atugambiire [Ikrimah] Atugambiire [Abu Zumail] Angambira [Ibn Abbas] ati; 'Eira, abasiraamu bakaba batarikuha Abu Sufyan ekitiinisa kandi bakaba batarikuha omwanya ogu yaabaire ashemerire. Nahabwekyo, eizooba rimwe -Abu Sufyan- akagambira Rasulullah ati; ‘Iwe Mutumwa wa Allah, mpa ebi ndikwenda bishatu! Rasulullah akagarukamu ati: ‘Eego’. Abu Sufyan akagumizamu n’okugaaniira kwe; ‘Eky’okubanza, nyine omuhara orikukirayo oburungi kandi orikukirayo oburungi omuri Buharabu, niwe Umm Habibah. Ninyenda ngu nmushwera iwe'. Rasulullah akagarukamu ati: ‘Eego’. ‘Ekyakabiri, Abu Sufyan akagumizamu; 'Ninteekateeka ngu noija kuhindura Muawiyah bin Abu Sufyan omuhandiiki waawe orikuguma naakuhereeza'. Rasulullah akagarukamu ati: ‘Eego’. Abu Sufyan akahendera okushaba kwe; ‘Ekyakashatu, nyine amatsiko ngu nompa obujunaanizibwa bw’okurwanisa omu rutaro n’abakaafiiri, nk’oku kyabaire kiri ira - ntakahindukire omu Busiraamu - nkaba nrwanisa Abasiraamu’. Omurangi akagarukamu ati: ‘Eego’. Abu Zumail akagira ati; ‘Kuri Abu Sufyan wenka atashabire Rasulullah eki, obwo buzima Rasulullah akaba atarikukiha. Ahabw’okuba, bwanyima y’ebyo byona, Nabi taragarukiremu ekindi kureka ‘eego’ ku yaabaire abuuzibwa aha kintu.’

Hadith

Imam Muslim : 4558

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بَرَّادٍ الْأَشْعَرِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ الْهَمْدَانِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ حَدَّثَنِي بُرَيْدٌ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ بَلَغَنَا مَخْرَجُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَنَحْنُ بِالْيَمَنِ فَخَرَجْنَا مُهَاجِرِينَ إِلَيْهِ أَنَا وَأَخَوَانِ لِي أَنَا أَصْغَرُهُمَا أَحَدُهُمَا أَبُو بُرْدَةَ وَالْآخَرُ أَبُو رُهْمٍ إِمَّا قَالَ بِضْعًا وَإِمَّا قَالَ ثَلَاثَةً وَخَمْسِينَ أَوْ اثْنَيْنِ وَخَمْسِينَ رَجُلًا مِنْ قَوْمِي قَالَ فَرَكِبْنَا سَفِينَةً فَأَلْقَتْنَا سَفِينَتُنَا إِلَى النَّجَاشِيِّ بِالْحَبَشَةِ فَوَافَقْنَا جَعْفَرَ بْنَ أَبِي طَالِبٍ وَأَصْحَابَهُ عِنْدَهُ فَقَالَ جَعْفَرٌ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَنَا هَاهُنَا وَأَمَرَنَا بِالْإِقَامَةِ فَأَقِيمُوا مَعَنَا فَأَقَمْنَا مَعَهُ حَتَّى قَدِمْنَا جَمِيعًا قَالَ فَوَافَقْنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ افْتَتَحَ خَيْبَرَ فَأَسْهَمَ لَنَا أَوْ قَالَ أَعْطَانَا مِنْهَا وَمَا قَسَمَ لِأَحَدٍ غَابَ عَنْ فَتْحِ خَيْبَرَ مِنْهَا شَيْئًا إِلَّا لِمَنْ شَهِدَ مَعَهُ إِلَّا لِأَصْحَابِ سَفِينَتِنَا مَعَ جَعْفَرٍ وَأَصْحَابِهِ قَسَمَ لَهُمْ مَعَهُمْ قَالَ فَكَانَ نَاسٌ مِنْ النَّاسِ يَقُولُونَ لَنَا يَعْنِي لِأَهْلِ السَّفِينَةِ نَحْنُ سَبَقْنَاكُمْ بِالْهِجْرَةِ قَالَ فَدَخَلَتْ أَسْمَاءُ بِنْتُ عُمَيْسٍ وَهِيَ مِمَّنْ قَدِمَ مَعَنَا عَلَى حَفْصَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ زَائِرَةً وَقَدْ كَانَتْ هَاجَرَتْ إِلَى النَّجَاشِيِّ فِيمَنْ هَاجَرَ إِلَيْهِ فَدَخَلَ عُمَرُ عَلَى حَفْصَةَ وَأَسْمَاءُ عِنْدَهَا فَقَالَ عُمَرُ حِينَ رَأَى أَسْمَاءَ مَنْ هَذِهِ قَالَتْ أَسْمَاءُ بِنْتُ عُمَيْسٍ قَالَ عُمَرُ الْحَبَشِيَّةُ هَذِهِ الْبَحْرِيَّةُ هَذِهِ فَقَالَتْ أَسْمَاءُ نَعَمْ فَقَالَ عُمَرُ سَبَقْنَاكُمْ بِالْهِجْرَةِ فَنَحْنُ أَحَقُّ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْكُمْ فَغَضِبَتْ وَقَالَتْ كَلِمَةً كَذَبْتَ يَا عُمَرُ كَلَّا وَاللَّهِ كُنْتُمْ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُطْعِمُ جَائِعَكُمْ وَيَعِظُ جَاهِلَكُمْ وَكُنَّا فِي دَارِ أَوْ فِي أَرْضِ الْبُعَدَاءِ الْبُغَضَاءِ فِي الْحَبَشَةِ وَذَلِكَ فِي اللَّهِ وَفِي رَسُولِهِ وَايْمُ اللَّهِ لَا أَطْعَمُ طَعَامًا وَلَا أَشْرَبُ شَرَابًا حَتَّى أَذْكُرَ مَا قُلْتَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَنَحْنُ كُنَّا نُؤْذَى وَنُخَافُ وَسَأَذْكُرُ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَسْأَلُهُ وَ وَاللَّهِ لَا أَكْذِبُ وَلَا أَزِيغُ وَلَا أَزِيدُ عَلَى ذَلِكَ قَالَ فَلَمَّا جَاءَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ يَا نَبِيَّ اللَّهِ إِنَّ عُمَرَ قَالَ كَذَا وَكَذَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ بِأَحَقَّ بِي مِنْكُمْ وَلَهُ وَلِأَصْحَابِهِ هِجْرَةٌ وَاحِدَةٌ وَلَكُمْ أَنْتُمْ أَهْلَ السَّفِينَةِ هِجْرَتَانِ قَالَتْ فَلَقَدْ رَأَيْتُ أَبَا مُوسَى وَأَصْحَابَ السَّفِينَةِ يَأْتُونِي أَرْسَالًا يَسْأَلُونِي عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ مَا مِنْ الدُّنْيَا شَيْءٌ هُمْ بِهِ أَفْرَحُ وَلَا أَعْظَمُ فِي أَنْفُسِهِمْ مِمَّا قَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو بُرْدَةَ فَقَالَتْ أَسْمَاءُ فَلَقَدْ رَأَيْتُ أَبَا مُوسَى وَإِنَّهُ لَيَسْتَعِيدُ هَذَا الْحَدِيثَ مِنِّي

Kitugambirwe ngu [Abdullah bin Barrad Al Asy’ari] na [Muhammad bin Al Allaa Al Hamdani] bombi bakagira ngu; Atugambiire [Abu Usamah] Angambire [Buraid] kuruga ahari [Abu Burdah] kuruga ahari [Abu Musa] akagira ati; 'Ku twabaire turi omuri Yemen, tukatunga amakuru agarikukwata aha kigyendererwa ky'okufuruka ekyaragiirwe nabi sallallaahu 'alaihi wasallam, n'ahabw'ekyo naitwe tukaza kufuruka omu kicweka ekyo - Habasyah -. Omu bwire obwo tukaba turi nyowe na barumuna bangye babiri. Ndi omuntu orikukirayo obukye, obwo omwe ahari barumuna bangye arikwetwa Abu Burdah kandi ondiijo arikwetwa Abu Ruhm’. Abu Musa akagira ati; 'Bakaba barimu abantu baingi nari abantu makumi ataano na bashatu nari abantu makumi ataano na babiri kuruga omu muringo gwaitu'. Abu Musa akagira ati; ‘Tukagyendera omu bwato kuhitsya obu twatwarwa obwato bwaitu kuza omugabe Najasyi omuri Habasyah. Bwanyima twayegaita ahari Ja’far bin Abu Talib n’abamuhereeza aha rubaju rw’omugabe Najasyi. Ja'far akagira ati; 'Buzima, Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam atutumire aha. Oyihireho ekyo, akatugira ngu tugume aha. OIeh, n'ahabw'ekyo, guma naitwe'. Abu Musa akagira ati; 'Bwanyima tukaguma na Ja'far kuhisya obu twena twaizire'. Abu Musa akagira ati; 'Twena tukabugana Rasulullah obu yaabaire asingwire orutaro rwa Khaibar. Akatuha omugabo gwaitu aha minyago y'orugamba. Tarahaire mugabo gwona ogw’omunyago gw’orutaro omuntu weena otarayejumbire omu kusingura Khaibar, okwihaho abo abaarwanire nawe n’abo abaayegaita aha guruupu yaitu na Ja’far na banywani be’. Abu Musa akagira ati; ‘Hakaba hariho abantu abamwe abaatugambiire ngu bakeegaita aha rugendo rw’okufuruka kuza Habasyah; 'Tukakusinga omu nshonga y'okufuruka'. Abu Musa akagira ati; ‘Asma’ bint Umais, owaabaire ari omwe aha guruupu yaitu ey’okuvuga emeeri, rimwe akataayaayira enju ya Hafshah, omukazi wa nabi saw. Asma’ rimwe akafuruka yaaza omugabe Najasyi’. Obwire bumwe Umar bin Khaththab yaataaha omunju ya Hafshah, Asma’ akahika ariho. Umar ku yaareebire Asma’ omu nju, yaabuuza ati; ‘Ogu n’oha, Hafsha? ’ Hafusha akagarukamu ati; ‘Niwe Asma’ akagira Umais! ’ Umar akagaruka yaabuuza ati; ‘Mbwenu shi akafuruka yaaza Habasyah arikuvuga emeeri? ‘Asma’ bint Umais akagarukamu ati; 'Eego, naanye nkaza Habasyah'. Umar akagumizamu n’ebigambo bye; 'Reero, twine obugabe aha Mutumwa wa Allah okukira iwe.' Asma' akagira ekiniga yagira ati; ‘Noobeihabeiha, iwe Umar! Na Ruhanga, okahereeza okufuruka kwa nabi saw. Kwonka akariisa abaine enjara omuriimwe kandi yaaha obuhabuzi abatarikumanya omuriimwe, obwo itwe turikufuruka twaza omu ihanga rya hare munonga omuri Habasyah eryabaire riijwire oburemeezi ahabwa Allah n’omutumwa we. Na Ruhanga, tindikwija kurya nari kunywa kuhisya obu ndagambire ebigambo byawe ahari nabi sallallaahu 'alaihi wasallam. Ahabw’okuba nituhurira tujumirwe kandi turikwerarikirira. Nahabwekyo enshonga egi ninza kugimanyisa nabi sallallaahu 'alaihi wasallam. Ahabwa Allah. Tindikubeiha kandi tindikuteekateeka ebintu'. Abu Musa akagira ati; 'Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam ku yaizire omuka ya Hafshah, Asma ahonaaho akamureeba omu maisho kandi yayetomboita ahabw'ekizibu ekyabaire nikimuteganisa; 'Iwe Rasulullah, Umar bin Khaththab akagira eki n'ekyo'. Rasulullah ku yaahuriire okwetomboita kwa Asma bint Umais, akagira ati: ‘Noomanya Asma, Umar ti muntu oine obugabe oburikukira ahariiwe ahariinye. Umar na bagyenzi be bakatunga ebihembo bwanyima y’okufuruka. Aha rubaju orundi, abo omuriimwe abarikwegaita ahari hijrah barikuvuga obwato, nibaija kutunga ebihembo bya hijrah emirundi ebiri.’ Asma’ bint Umais akagira ati; 'Bwanyima y'ekyo, nkareeba Abu Musa na bagyenzi be ababaire bari kimwe aha bafuruki kuza Habasyah omu bwato barikwija omu mutwe gw'abantu kunbuuza aha hadiisi egi. Omunsi egi tihaine ekindi ekirikushemeza kandi ekirikutunguura emyoyo yaabo n’ebi omutumwa wa Allah yaabagambiire’. Abu Burdah akagira ati; ‘Asthma’ akagira ngu; 'Buzima nkareeba Abu Musa kandi yanshaba ngu ngarukye nshoboorore hadiisi'.

Hadith

Imam Muslim : 4559

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ قُرَّةَ عَنْ عَائِذِ بْنِ عَمْرٍو أَنَّ أَبَا سُفْيَانَ أَتَى عَلَى سَلْمَانَ وَصُهَيْبٍ وَبِلَالٍ فِي نَفَرٍ فَقَالُوا وَاللَّهِ مَا أَخَذَتْ سُيُوفُ اللَّهِ مِنْ عُنُقِ عَدُوِّ اللَّهِ مَأْخَذَهَا قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ أَتَقُولُونَ هَذَا لِشَيْخِ قُرَيْشٍ وَسَيِّدِهِمْ فَأَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخْبَرَهُ فَقَالَ يَا أَبَا بَكْرٍ لَعَلَّكَ أَغْضَبْتَهُمْ لَئِنْ كُنْتَ أَغْضَبْتَهُمْ لَقَدْ أَغْضَبْتَ رَبَّكَ فَأَتَاهُمْ أَبُو بَكْرٍ فَقَالَ يَا إِخْوَتَاهْ أَغْضَبْتُكُمْ قَالُوا لَا يَغْفِرُ اللَّهُ لَكَ يَا أَخِي

Atugambiire [Muhammad bin Hatim]; Atugambiire [Bahz]; Kitugambirwe [Hammad bin Salamah] kuruga ahari [Thabit] kuruga ahari [Mu’awiyah bin’Amru] ngu Abu Sufyan rimwe akaija ahari Salman, Shuhaib na Bilal omu guruupu ya banywani be. Bwanyima y’ekyo, bakagambira Abu Sufyan ngu; ‘Na Allah, ekisyo kya Allah tikirikushara enshaya y’omuzigu wa Allah’. Ku bahuriire ebigambo byabo, -Salmani, Shuhaib na Bilal- Abu Bakr bakagira ngu; 'Ahabwenki nogira ekyo ahari omwe aha bantu n'abeebembezi ba Quraishy, ​​Salman, Shuhaib na Bilal. Bwanyima Abu Bakr akaija ahari Rasulullah sallallahu alayihi wasallam kumugambira ahari ekyo. Kwonka omutumwa wa Allah omu mwanya gw’ekyo akagira ati: ‘Iwe Abu Bakr, obundi iwe wenka okabareetera ekiniga. Ku oraabe noobagwisa kubi, obwo nooba ogwisize ekiniga na Ruhanga waawe’. Bwanyima Abu Bakr akaza aharibo yaabuuza ati; ‘Imwe banywani bangye, nimbagira ekiniga? ’ Bakagarukamu bati; 'Tikirabasika'. Allah akusaasire, murumuna wangye, Abu Bakr'.

Hadith

Imam Muslim : 4560

حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ وَأَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ وَاللَّفْظُ لِإِسْحَقَ قَالَا أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرٍو عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ فِينَا نَزَلَتْ { إِذْ هَمَّتْ طَائِفَتَانِ مِنْكُمْ أَنْ تَفْشَلَا وَاللَّهُ وَلِيُّهُمَا } بَنُو سَلِمَةَ وَبَنُو حَارِثَةَ وَمَا نُحِبُّ أَنَّهَا لَمْ تَنْزِلْ لِقَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ { وَاللَّهُ وَلِيُّهُمَا }

Atugambiire [Ishaq bin Ibrahim Al Hanzhali] na [Ahmad bin ‘Abdah], lafazh egi n’eya Ishaq, bombi bakagira ngu; Ku yaaherize kutugambira [Sufyan] kuruga ahari [Amru] kuruga ahari [Jabir bin Abdullah] akagira ati; ‘Hariho orunyiriri kuruga omu Qur’an orwashohoziibwe ahariitwe, nirugira ngu: ‘Ijuka obu ebibiina bibiri byabaire nibyenda kugaruka enyima ahabw’okutiina, n’obu Allah araabe yaabaire ari omuhwezi w’ebibiina byombi. '-Ebibuuzo. 122- Bombi bakaba bari Bani Salimah na Bani Haritsa. Titukashemereirwe orunyiriri oru rwaba rutashohoziibwe, ahabwokuba ekigambo kya Allah nikishoma kiti: ‘N’obu Allah araabe ari omuhwezi w’ebicweka byombi -QS. Ali-Imran 122-.