Imam Muslim : 4541
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَدِيٍّ وَهُوَ ابْنُ ثَابِتٍ قَالَ سَمِعْتُ الْبَرَاءَ بْنَ عَازِبٍ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لِحَسَّانَ بْنِ ثَابِتٍ اهْجُهُمْ أَوْ هَاجِهِمْ وَجِبْرِيلُ مَعَكَ حَدَّثَنِيهِ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ ح و حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ نَافِعٍ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ كُلُّهُمْ عَنْ شُعْبَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ
Ya gaya mana [Ubaidullah bin Mu'adz]; Ya gaya mana [mahaifina]; Ya gaya mana [Syu'bah] daga [Adi] wato Ibn Thabit ya ce; 'Na ji [Al Barra bin Azib] yana cewa; Na ji Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam yana cewa wa Hassan bin Thabit; 'Ku wulakanta kafirai da wakarku, Ya Hassan! Lallai Jibrilu yana tare da kai koyaushe.' Ya gaya mini [Zuhair bin Harb]; Ya gaya mana [Abdur Rahman]; Haka nan an ruwaito shi daga wata hanya, Kuma ya gaya mini [Abubakar bin Nafi']; Ya gaya mana [Ghundar]; Haka nan an ruwaito shi daga wata hanya, Kuma ya gaya mana [Ibn Basyshar]; Ya gaya mana [Muhammad bin Ja'afar] da [Abdur Rahman] duk daga [Syu'bah] ta wannan hanyar tare da irin wannan Hadisi.
Imam Muslim : 4542
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ حَسَّانَ بْنَ ثَابِتٍ كَانَ مِمَّنْ كَثَّرَ عَلَى عَائِشَةَ فَسَبَبْتُهُ فَقَالَتْ يَا ابْنَ أُخْتِي دَعْهُ فَإِنَّهُ كَانَ يُنَافِحُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدَّثَنَاه عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ عَنْ هِشَامٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ
An gaya mana cewa [Abu Bakr bin Abu Syaibah] da [Abu Kuraib] duk sun ce; An gaya mana [Abu Usamah] daga [Hisyam] daga [mahaifinsa] cewa Hassan bin Thabit yana ɗaya daga cikin mutanen da ke yawan yabon A'isyah, don haka na soki shi. Sai [A'isha] ta ce: 'Ya ɗan'uwana, kawai ka bar shi, a gaskiya ya riga ya kare Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam.' Ya gaya mana [Usman bin Abu Syaibah]; Ya gaya mana [Abdah] daga [Hisham] ta wannan hanyar.
Imam Muslim : 4543
حَدَّثَنِي بِشْرُ بْنُ خَالِدٍ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدٌ يَعْنِي ابْنَ جَعْفَرٍ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ سُلَيْمَانَ عَنْ أَبِي الضُّحَى عَنْ مَسْرُوقٍ قَالَ دَخَلْتُ عَلَى عَائِشَةَ وَعِنْدَهَا حَسَّانُ بْنُ ثَابِتٍ يُنْشِدُهَا شِعْرًا يُشَبِّبُ بِأَبْيَاتٍ لَهُ فَقَالَ حَصَانٌ رَزَانٌ مَا تُزَنُّ بِرِيبَةٍ وَتُصْبِحُ غَرْثَى مِنْ لُحُومِ الْغَوَافِلِ فَقَالَتْ لَهُ عَائِشَةُ لَكِنَّكَ لَسْتَ كَذَلِكَ قَالَ مَسْرُوقٌ فَقُلْتُ لَهَا لِمَ تَأْذَنِينَ لَهُ يَدْخُلُ عَلَيْكِ وَقَدْ قَالَ اللَّهُ { وَالَّذِي تَوَلَّى كِبْرَهُ مِنْهُمْ لَهُ عَذَابٌ عَظِيمٌ } فَقَالَتْ فَأَيُّ عَذَابٍ أَشَدُّ مِنْ الْعَمَى إِنَّهُ كَانَ يُنَافِحُ أَوْ يُهَاجِي عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدَّثَنَاه ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ شُعْبَةَ فِي هَذَا الْإِسْنَادِ وَقَالَ قَالَتْ كَانَ يَذُبُّ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يَذْكُرْ حَصَانٌ رَزَانٌ
Ya gaya min [Bisyr bin Khalid]; Ya ba mu labari [Muhammad] wato Ibn Ja'afar daga [Syu'bah] daga [Sulaiman] daga [Abu Adh Dhuha] daga [Masruq] ya ce; Na taɓa ziyartar gidan [Aisyah] inda a lokacin Hassan bin Thabit yana karanta ayoyi da dama na waƙarsa yana yabon Aisyah, ya ce; Ke mace ce mai tsarki, ki zauna cikin nutsuwa ba tare da wata shakka ba, da safe kina jin yunwa domin ba ki taɓa yin magana mara kyau game da wasu mutane ba. Sai Aisyah ta amsa, "Amma, ba haka kike ba, Ya Hassan?" Masruq ya ce; "Na tambayi Aisyah, 'Ya Ummul Mu'minin, me ya sa kika bar Hassan bin Thabit ya shiga gidanki? Shin Allah bai ce ba, (Kuma mutumin da ke taka rawa sosai (wajen ɓata sunan Aisyah), to zai fuskanci babban hukunci. (Q. An Nuur: 11) Jin irin wannan tambaya. Aisyah ta amsa; "Wane irin hukunci ne ya fi makanta tsanani? Shin Hassan bin Thabit bai taka rawa wajen kare Manzon Allah ta hanyar jefa waƙoƙin batanci ga kafirai ba?" Ya gaya mana game da shi [Ibn Al Mutsanna]; Ya gaya mana [Ibn Abu 'Adi] daga [Syu'bah] ta wannan layin ya ce;
Imam Muslim : 4544
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّاءَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ قَالَ حَسَّانُ يَا رَسُولَ اللَّهِ ائْذَنْ لِي فِي أَبِي سُفْيَانَ قَالَ كَيْفَ بِقَرَابَتِي مِنْهُ قَالَ وَالَّذِي أَكْرَمَكَ لَأَسُلَّنَّكَ مِنْهُمْ كَمَا تُسَلُّ الشَّعْرَةُ مِنْ الْخَمِيرِ فَقَالَ حَسَّانُ وَإِنَّ سَنَامَ الْمَجْدِ مِنْ آلِ هَاشِمٍ بَنُو بِنْتِ مَخْزُومٍ وَوَالِدُكَ الْعَبْدُ قَصِيدَتَهُ هَذِهِ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ قَالَتْ اسْتَأْذَنَ حَسَّانُ بْنُ ثَابِتٍ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هِجَاءِ الْمُشْرِكِينَ وَلَمْ يَذْكُرْ أَبَا سُفْيَانَ وَقَالَ بَدَلَ الْخَمِيرِ الْعَجِينِ
Ya gaya mana [Yahya bin Yahya]; Bayan ya ba mu labari [Yahya bin Zakaria] daga [Hisam bin 'Urwah] daga [mahaifinsa] daga [Aisyah] sai ya ce; Hassan ya ce; Ya Manzon Allah! Ka bar ni in yi yaƙi da Abu Sufyan da waƙata. Annabi ya amsa; Ya za ka yi ka tunkare shi game da alaƙata da shi? Hassan ya ce; Na rantse da wanda ya ɗaukaka ku, tabbas zan iya cire ku daga cikin ƙungiyarsu kamar yadda ake cire ƙwayar alkama daga kullu." Sai Hassan ya karanta wannan ayar; "Hakika ɗaukakar iyalan Hashim ita ce 'ya'ya maza da mata na Makhzum, alhali kuwa mahaifinku bawa ne." Ya gaya mana [Usman bin Abu Syaibah]; Ya gaya mana [Abdah]; Ya gaya mana [Hisam bin 'Urwah] ta wannan hanyar. Aisyah ta ce; Hassan bin Thabit ya nemi izini daga Annabi sallallahu alaihi wasallam don ya zagi mushrikai da waƙarsa - mai ba da labarin bai ambaci Abu Sufyan ba kuma ya maye gurbin kalmar 'al khamir' da 'al 'Ajiin.' (kullu).
Imam Muslim : 4545
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ شُعَيْبِ بْنِ اللَّيْثِ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ جَدِّي حَدَّثَنِي خَالِدُ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ أَبِي هِلَالٍ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ غَزِيَّةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ اهْجُوا قُرَيْشًا فَإِنَّهُ أَشَدُّ عَلَيْهَا مِنْ رَشْقٍ بِالنَّبْلِ فَأَرْسَلَ إِلَى ابْنِ رَوَاحَةَ فَقَالَ اهْجُهُمْ فَهَجَاهُمْ فَلَمْ يُرْضِ فَأَرْسَلَ إِلَى كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ ثُمَّ أَرْسَلَ إِلَى حَسَّانَ بْنِ ثَابِتٍ فَلَمَّا دَخَلَ عَلَيْهِ قَالَ حَسَّانُ قَدْ آنَ لَكُمْ أَنْ تُرْسِلُوا إِلَى هَذَا الْأَسَدِ الضَّارِبِ بِذَنَبِهِ ثُمَّ أَدْلَعَ لِسَانَهُ فَجَعَلَ يُحَرِّكُهُ فَقَالَ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لَأَفْرِيَنَّهُمْ بِلِسَانِي فَرْيَ الْأَدِيمِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَعْجَلْ فَإِنَّ أَبَا بَكْرٍ أَعْلَمُ قُرَيْشٍ بِأَنْسَابِهَا وَإِنَّ لِي فِيهِمْ نَسَبًا حَتَّى يُلَخِّصَ لَكَ نَسَبِي فَأَتَاهُ حَسَّانُ ثُمَّ رَجَعَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَدْ لَخَّصَ لِي نَسَبَكَ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لَأَسُلَّنَّكَ مِنْهُمْ كَمَا تُسَلُّ الشَّعْرَةُ مِنْ الْعَجِينِ قَالَتْ عَائِشَةُ فَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لِحَسَّانَ إِنَّ رُوحَ الْقُدُسِ لَا يَزَالُ يُؤَيِّدُكَ مَا نَافَحْتَ عَنْ اللَّهِ وَرَسُولِهِ وَقَالَتْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ هَجَاهُمْ حَسَّانُ فَشَفَى وَاشْتَفَى قَالَ حَسَّانُ هَجَوْتَ مُحَمَّدًا فَأَجَبْتُ عَنْهُ وَعِنْدَ اللَّهِ فِي ذَاكَ الْجَزَاءُ هَجَوْتَ مُحَمَّدًا بَرًّا حَنِيفًا رَسُولَ اللَّهِ شِيمَتُهُ الْوَفَاءُ فَإِنَّ أَبِي وَوَالِدَهُ وَعِرْضِي لِعِرْضِ مُحَمَّدٍ مِنْكُمْ وِقَاءُ ثَكِلْتُ بُنَيَّتِي إِنْ لَمْ تَرَوْهَا تُثِيرُ النَّقْعَ مِنْ كَنَفَيْ كَدَاءِ يُبَارِينَ الْأَعِنَّةَ مُصْعِدَاتٍ عَلَى أَكْتَافِهَا الْأَسَلُ الظِّمَاءُ تَظَلُّ جِيَادُنَا مُتَمَطِّرَاتٍ تُلَطِّمُهُنَّ بِالْخُمُرِ النِّسَاءُ فَإِنْ أَعْرَضْتُمُو عَنَّا اعْتَمَرْنَا وَكَانَ الْفَتْحُ وَانْكَشَفَ الْغِطَاءُ وَإِلَّا فَاصْبِرُوا لِضِرَابِ يَوْمٍ يُعِزُّ اللَّهُ فِيهِ مَنْ يَشَاءُ وَقَالَ اللَّهُ قَدْ أَرْسَلْتُ عَبْدًا يَقُولُ الْحَقَّ لَيْسَ بِهِ خَفَاءُ وَقَالَ اللَّهُ قَدْ يَسَّرْتُ جُنْدًا هُمْ الْأَنْصَارُ عُرْضَتُهَا اللِّقَاءُ لَنَا فِي كُلِّ يَوْمٍ مِنْ مَعَدٍّ سِبَابٌ أَوْ قِتَالٌ أَوْ هِجَاءُ فَمَنْ يَهْجُو رَسُولَ اللَّهِ مِنْكُمْ وَيَمْدَحُهُ وَيَنْصُرُهُ سَوَاءُ وَجِبْرِيلٌ رَسُولُ اللَّهِ فِينَا وَرُوحُ الْقُدُسِ لَيْسَ لَهُ كِفَاءُ
Ya gaya mana ['Abdul Malik bin Syu'aib bin Al Laits]; Ya gaya min [mahaifina] daga [kakana]; Ya gaya min [Khalid bin Yazid]; [Sa'id bin Abu Hilal] ya gaya min daga [Umarah bin Ghaziyyah] daga [Muhammad bin Ibrahim] daga [Aisyah] cewa Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam ya ce: "Ku zagi kafiran Quraysh da waka, domin hakan ya fi zafi fiye da harbin kibiya." A wani lokaci, Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam ya aika wa Ibn Rawahah wani ya isar masa da sakonsa wanda ya karanta; Zagi ga kafiran Quraish da waƙarka!" Sai Ibn Rawahah ya kai musu hari da waƙarsa, amma da alama Manzon Allah bai gamsu ba tukuna. Bayan haka, Manzon Allah (SAW) ya aika da manzo zuwa ga Ka'ab bin Malik. Sannan ya aika da manzo zuwa ga Hassan bin Thabit. Da manzo ya zo gare shi, Hassan ya ce: "Lokaci ya yi da za ka aiko da zaki wanda ke hura wutsiyarsa, yana miƙawa yana motsa harshensa. Ina rantsuwa da wanda ya aiko ka da gaskiya, zan yanke zukatan kafiran Quraish da waƙara kamar yankewar fata." Amma Manzon Allah ya yi masa gargaɗi da farko: "Ya Hassan, kada ka yi gaggawa, domin a gaskiya Abubakar ya fi sanin makomar mutanen Quraish. "A halin yanzu, zuriyar Quraish da kanta tana tare da ni." Sai Hassan bin Thabit ya je ya ziyarci Abubakar. Bayan haka, ya koma ga Manzon Allah ya ce: Ya Manzon Allah, na san zuriyarka. Na rantse da wanda ya aiko ka da gaskiya, tabbas zan iya tumɓuke ka da ƙungiyarsu kamar yadda ake tumɓuke ƙwayar alkama daga kullunta." Aisha ta ce; "Sai na ji Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam yana cewa: "Hakika, Jibril Alaihis Salam zai ci gaba da tallafa maka, Ya Hassan, matuƙar ka wulaƙanta kafirai da waƙarka don kare Allah da Manzonsa." Aisyah ta ce; Hassan bin Thabit ya jefa wa Quraysh wakoki marasa daɗi da ƙarfi." Hassan bin Thabit ya ce; a cikin waƙarsa; 'Ka zagi Muhammadu, don haka na mayar da martani ga zaginka, # kuma da haka na sami lada a wurin Allah. # Kana zagin Muhammadu, mutumin kirki kuma mai gaskiya, # manzon Allah wanda ba ya karya alƙawarinsa. # Mahaifina, kakata, da girmamawata, zan keɓe wa girmamawar Muhammadu da harinka. # Zan tura dokina wanda ba za ka iya riske shi ba, ina yi wa maƙiyi barazana kuma ina ci gaba da hawa. # Dawakinmu suna gudu a kan tudu, da kibiyoyi a shirye don a harba. # Dawakinmu suna ci gaba da gudu, da tutoci da mata suka shirya. # Tabbas za mu fuskanci ƙalubalenka, har sai nasara tana hannunmu. # Idan ba haka ba, to ku jira lokacin yaƙi # lokacin da Allah zai ba # nasara ga wanda Ya so. # Allah ya ce: "Na aiko bawa, # wanda ke isar da gaskiya ba tare da ɓoyewa ba." # Allah ya ce: "Na shirya ƙarin sojoji, # wato sojojin Ansar waɗanda ke kewar maƙiyi. # Kowace rana muna shirye mu fuskanci zagi, # yaƙe-yaƙe, ko cin zarafi. # Zaginka, yabonka da taimakonka ga Manzon Allah, duk wannan ba shi da ma'ana a gare shi. # Jibrilu wanda Allah ya aiko domin ya taimake mu, shine Ruhul Qudus wanda ba za a iya kwatantawa ba.
Imam Muslim : 4546
حَدَّثَنَا عَمْرٌو النَّاقِدُ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ يُونُسَ الْيَمَامِيُّ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ عَنْ أَبِي كَثِيرٍ يَزِيدَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنِي أَبُو هُرَيْرَةَ قَالَ كُنْتُ أَدْعُو أُمِّي إِلَى الْإِسْلَامِ وَهِيَ مُشْرِكَةٌ فَدَعَوْتُهَا يَوْمًا فَأَسْمَعَتْنِي فِي رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا أَكْرَهُ فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا أَبْكِي قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي كُنْتُ أَدْعُو أُمِّي إِلَى الْإِسْلَامِ فَتَأْبَى عَلَيَّ فَدَعَوْتُهَا الْيَوْمَ فَأَسْمَعَتْنِي فِيكَ مَا أَكْرَهُ فَادْعُ اللَّهَ أَنْ يَهْدِيَ أُمَّ أَبِي هُرَيْرَةَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّهُمَّ اهْدِ أُمَّ أَبِي هُرَيْرَةَ فَخَرَجْتُ مُسْتَبْشِرًا بِدَعْوَةِ نَبِيِّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا جِئْتُ فَصِرْتُ إِلَى الْبَابِ فَإِذَا هُوَ مُجَافٌ فَسَمِعَتْ أُمِّي خَشْفَ قَدَمَيَّ فَقَالَتْ مَكَانَكَ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ وَسَمِعْتُ خَضْخَضَةَ الْمَاءِ قَالَ فَاغْتَسَلَتْ وَلَبِسَتْ دِرْعَهَا وَعَجِلَتْ عَنْ خِمَارِهَا فَفَتَحَتْ الْبَابَ ثُمَّ قَالَتْ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ قَالَ فَرَجَعْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَتَيْتُهُ وَأَنَا أَبْكِي مِنْ الْفَرَحِ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَبْشِرْ قَدْ اسْتَجَابَ اللَّهُ دَعْوَتَكَ وَهَدَى أُمَّ أَبِي هُرَيْرَةَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ وَقَالَ خَيْرًا قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ ادْعُ اللَّهَ أَنْ يُحَبِّبَنِي أَنَا وَأُمِّي إِلَى عِبَادِهِ الْمُؤْمِنِينَ وَيُحَبِّبَهُمْ إِلَيْنَا قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّهُمَّ حَبِّبْ عُبَيْدَكَ هَذَا يَعْنِي أَبَا هُرَيْرَةَ وَأُمَّهُ إِلَى عِبَادِكَ الْمُؤْمِنِينَ وَحَبِّبْ إِلَيْهِمْ الْمُؤْمِنِينَ فَمَا خُلِقَ مُؤْمِنٌ يَسْمَعُ بِي وَلَا يَرَانِي إِلَّا أَحَبَّنِي
Ya gaya mana ['Amru An Naqid]; Ya gaya mana ['Umar bin Yunus Al Yamami]; Ya gaya mana ['Ikrimah bin Ammar] daga [Abu Katsir Yazid bin Abdur Rahman]; Bayan ya gaya min [Abu Hurairah] sai ya ce; 'A da, nakan gayyaci mahaifiyata ta musulunta, lokacin da take mushirkai. Wata rana na gayyace shi ya musulunta, amma ya faɗi kalmomin da ban so game da Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam. Sai na zo wurin Manzon Allah yana kuka na ce; Ya Manzon Allah, sau da yawa ina kiran mahaifiyata ta musulunta, amma koyaushe tana ƙin yarda, maimakon haka sai ta ce mini kalmomin da ban so game da kai ba. Don haka, ka roƙi Allah Ya ba mahaifiyata shiriya da shiriya.' Bayan na ji bayani na. Nan take Manzon Allah ya yi addu'a: 'Ya Allah, ka shiryar da mahaifiyar Abu Hurairah!' Sai na koma gida ina jin daɗi saboda addu'ar Annabi. Da na isa gida, na ga ƙofar a rufe take. Mahaifiyata ta ji takun tafiyata ta ce; Sannu Abu Huraira, tsaya na ɗan lokaci!' Sai na ji sautin ruwa yana zuba. Sai ya zama mahaifiyata tana wanka. Nan da nan ya yi ado ya saka mayafi. Ya buɗe ƙofar ya ce; Ya Abu Huraira, yanzu na shaida cewa babu wani abin bautawa sai Allah kuma ina shaida cewa Muhammadu bawan Allah ne kuma Manzonsa.' Abu Huraira ya ce; "Sannan na sake komawa ga Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam. Na je wurinsa ina kuka saboda na ji daɗi. Na ce: 'Ya Rasulallahi, ina cikin farin ciki da farin ciki, Allah ya amsa addu'arka. Kuma Allah ya ba mahaifiyata jagorancinsa." Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam ya yabi Allah ya gode masa. Na ce; 'Ya Manzon Allah, ka roƙi Allah cewa ni da mahaifiyata muna son muminai kuma su ma suna son mu!' Sai Manzon Allah ya yi addu'a: 'Ya Allah, ka sa ƙaramin bawanka (wato Abu Huraira da mahaifiyarsa) su so muminai kuma ka sa su ƙaunace su duka!' ' Don haka babu wani mumini da zai ji sunana kuma bai haɗu da ni ba sai dai idan yana ƙaunata.
Imam Muslim : 4547
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ جَمِيعًا عَنْ سُفْيَانَ قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ الْأَعْرَجِ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُا إِنَّكُمْ تَزْعُمُونَ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ يُكْثِرُ الْحَدِيثَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاللَّهُ الْمَوْعِدُ كُنْتُ رَجُلًا مِسْكِينًا أَخْدُمُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى مِلْءِ بَطْنِي وَكَانَ الْمُهَاجِرُونَ يَشْغَلُهُمْ الصَّفْقُ بِالْأَسْوَاقِ وَكَانَتْ الْأَنْصَارُ يَشْغَلُهُمْ الْقِيَامُ عَلَى أَمْوَالِهِمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ يَبْسُطْ ثَوْبَهُ فَلَنْ يَنْسَى شَيْئًا سَمِعَهُ مِنِّي فَبَسَطْتُ ثَوْبِي حَتَّى قَضَى حَدِيثَهُ ثُمَّ ضَمَمْتُهُ إِلَيَّ فَمَا نَسِيتُ شَيْئًا سَمِعْتُهُ مِنْهُ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرِ بْنِ يَحْيَى بْنِ خَالِدٍ أَخْبَرَنَا مَعْنٌ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ ح و حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ كِلَاهُمَا عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ بِهَذَا الْحَدِيثِ غَيْرَ أَنَّ مَالِكًا انْتَهَى حَدِيثُهُ عِنْدَ انْقِضَاءِ قَوْلِ أَبِي هُرَيْرَةَ وَلَمْ يَذْكُرْ فِي حَدِيثِهِ الرِّوَايَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ يَبْسُطْ ثَوْبَهُ إِلَى آخِرِهِ
Bayan ya gaya mana [Qutaibah bin Sa'id] da [Abu Bakr bin Abu Syaibah] da [Zuhair bin Harb] duk daga [Sufyan] sai ya ce; [Zuhair] ya gaya mana [Sufyan bin 'Uyainah] daga [Az Zuhri] daga [Al A'raj] sai ya ce; Na ji [Abu Huraira] yana cewa; "Kuna tsammanin Abu Huraira shine wanda ya fi ruwaito hadisi daga Manzon Allah (tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi), kuma Allah shine Wanda ke cika alkawuransa. Ni mutum ne talaka wanda koyaushe yake taimaka wa Manzon Allah (tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi) wanda ke cin abinci kawai na yau da kullun, yayin da Muhajirina ke shagaltuwa da kasuwanci a kasuwanni, kuma Ansar suna shagaltuwa da kayansu, sai Manzon Allah (tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi) ya ce: "Duk wanda ya yaɗa tufafinsa ba zai taɓa mantawa da abin da ya ji daga gare ni ba?" Sai na shimfiɗa tufafina har sai da ya gama faɗin maganganunsa sannan na sanya tufafina a jikina. Bayan haka ban taɓa mantawa da hadisin da na ji daga gare shi ba." Ya gaya mini ['Abdullah bin Ja'far bin Yahya bin Khalid]; Ya gaya mana [Ma'an]; Ya gaya mana [Malik]; Haka nan an ruwaito shi daga wata hanya, Kuma Ya gaya mana ['Abad bin Humaid]; Ya sanar da mu ['Abdur Razzaq]; Ya sanar da mu [Ma'amar] gaba ɗaya daga [Az Zuhri] daga [Al A'raj] daga [Abu Hurairah] da wannan Hadisin. Amma Malik ya ce wannan hadisin maganar Abu Hurairah ne kawai. Ba tare da ambaton Hadisin daga Annabi sallallahu alaihi wasallam ba.
Imam Muslim : 4548
و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى التُّجِيبِيُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَنَّ عُرْوَةَ بْنَ الزُّبَيْرِ حَدَّثَهُ أَنَّ عَائِشَةَ قَالَتْ أَلَا يُعْجِبُكَ أَبُو هُرَيْرَةَ جَاءَ فَجَلَسَ إِلَى جَنْبِ حُجْرَتِي يُحَدِّثُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُسْمِعُنِي ذَلِكَ وَكُنْتُ أُسَبِّحُ فَقَامَ قَبْلَ أَنْ أَقْضِيَ سُبْحَتِي وَلَوْ أَدْرَكْتُهُ لَرَدَدْتُ عَلَيْهِ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَكُنْ يَسْرُدُ الْحَدِيثَ كَسَرْدِكُمْ
Kuma ya gaya min [Harmalah bin Yahya At Tujibi]; Ya sanar da mu [Ibn Wahb]; An ruwaito min [Yunus] daga [Ibn Shihab] cewa ['Urwah bin Az Zubair]; Bayan ya gaya masa cewa ['Aisha] ya ce; "Shin ba ka yi mamakin Abu Huraira ba, wanda wata rana ya zo ya zauna kusa da ni a ɗakin. Ya gaya mini da gangan abin da ya ce game da Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam, wanda ya faru ne lokacin da nake yin sallar sunnah. Ya miƙe kafin na gama addu'a. Da bai motsa ba, da na amsa masa kamar haka; A gaskiya ma, Manzon Allah bai taɓa ba da labari kamar abin da ka faɗa ba.
Imam Muslim : 4549
قَالَ ابْنُ شِهَابٍ وَقَالَ ابْنُ الْمُسَيَّبِ إِنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ يَقُولُونَ إِنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَدْ أَكْثَرَ وَاللَّهُ الْمَوْعِدُ وَيَقُولُونَ مَا بَالُ الْمُهَاجِرِينَ وَالْأَنْصَارِ لَا يَتَحَدَّثُونَ مِثْلَ أَحَادِيثِهِ وَسَأُخْبِرُكُمْ عَنْ ذَلِكَ إِنَّ إِخْوَانِي مِنْ الْأَنْصَارِ كَانَ يَشْغَلُهُمْ عَمَلُ أَرَضِيهِمْ وَإِنَّ إِخْوَانِي مِنْ الْمُهَاجِرِينَ كَانَ يَشْغَلُهُمْ الصَّفْقُ بِالْأَسْوَاقِ وَكُنْتُ أَلْزَمُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى مِلْءِ بَطْنِي فَأَشْهَدُ إِذَا غَابُوا وَأَحْفَظُ إِذَا نَسُوا وَلَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا أَيُّكُمْ يَبْسُطُ ثَوْبَهُ فَيَأْخُذُ مِنْ حَدِيثِي هَذَا ثُمَّ يَجْمَعُهُ إِلَى صَدْرِهِ فَإِنَّهُ لَمْ يَنْسَ شَيْئًا سَمِعَهُ فَبَسَطْتُ بُرْدَةً عَلَيَّ حَتَّى فَرَغَ مِنْ حَدِيثِهِ ثُمَّ جَمَعْتُهَا إِلَى صَدْرِي فَمَا نَسِيتُ بَعْدَ ذَلِكَ الْيَوْمِ شَيْئًا حَدَّثَنِي بِهِ وَلَوْلَا آيَتَانِ أَنْزَلَهُمَا اللَّهُ فِي كِتَابِهِ مَا حَدَّثْتُ شَيْئًا أَبَدًا { إِنَّ الَّذِينَ يَكْتُمُونَ مَا أَنْزَلْنَا مِنْ الْبَيِّنَاتِ وَالْهُدَى } إِلَى آخِرِ الْآيَتَيْنِ و حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ أَخْبَرَنَا أَبُو الْيَمَانِ عَنْ شُعَيْبٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ وَأَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ إِنَّكُمْ تَقُولُونَ إِنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ يُكْثِرُ الْحَدِيثَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنَحْوِ حَدِيثِهِمْ
Ya ce [Ibn Shihab]; kuma ya ce [Ibn Al Musayyab] cewa [Abu Hurairah] ya taɓa cewa; 'Mutane suna cewa Abu Hurairah ya ruwaito hadisai da yawa. Allah Subhanahu wa Ta'ala ya ba shi damar kasancewa tare da Manzon Allah Sallallahu Alaihi wa Sallam.' Mutane suna cewa; "Me ya sa Muhajirina da Ansar ba su ruwaito hadisai da yawa kamar yadda Abu Hurairah ya ruwaito ba?" Muhajirina ba su nan kuma na haddace su lokacin da suka manta." Wata rana, Manzon Allah Sallallahu Alaihi Wasallama ya ce: "Wane ne daga cikinku yake son ya shimfiɗa tufafinsa don ya dace da maganata? Bayan haka, sai ya matse tufafinsa a ƙirjinsa, domin ta haka ba zai taɓa mantawa da hadisi ɗaya da ya ji daga gare ni ba." Jin maganar Annabi, sai na shimfiɗa mayafina har sai da Annabi ya gama faɗin, sannan na sanya mayafin a ƙirjina. Tun daga lokacin, ban taɓa mantawa da hadisi ɗaya da ya gaya mini ba. Da ace babu ayoyi biyu na Alƙur'ani da Allah ya saukar, ba shakka da ban taɓa isar da hadisi ɗaya da na ji ba. ayoyi biyu sune: 'Hakika, waɗanda ke ɓoye abin da muka saukar a cikin sigar bayanai da shiriya bayan mun bayyana shi ga mutane a cikin Alƙur'ani, to, Allah zai la'ance su kuma dukkan halittu za su iya la'antar su, sai waɗanda suka tuba suka gyara suka kuma bayyana gaskiya, to, a gare su na karɓi tubarsu kuma ni ne Mai karɓar tuba, Mai jinƙai' (QS. Albaqarah 159). Kuma ya gaya mana ['Abdullah bin 'Abdur Rahman Ad Darimi]; Ya ba mu labari [Abu Yemen] daga [Syu'aib] daga [Az Zuhri]; An ya ba ni labari [Sa'id bin Al Musayyab] da [Abu Salamah bin Abdur Rahman] cewa [Abu Hurairah] ya ce; A gaskiya ma, ka ce, me ya sa Abu Hurairah ya haddace Hadisai da yawa daga Annabi sallallahu alaihi wasallam... da sauransu da irin wannan Hadisi.
Imam Muslim : 4550
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَعَمْرٌو النَّاقِدُ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ وَاللَّفْظُ لِعَمْرٍو قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا و قَالَ الْآخَرُونَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَمْرٍو عَنْ الْحَسَنِ بْنِ مُحَمَّدٍ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي رَافِعٍ وَهُوَ كَاتِبُ عَلِيٍّ قَالَ سَمِعْتُ عَلِيًّا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَهُوَ يَقُولُ بَعَثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَا وَالزُّبَيْرَ وَالْمِقْدَادَ فَقَالَ ائْتُوا رَوْضَةَ خَاخٍ فَإِنَّ بِهَا ظَعِينَةً مَعَهَا كِتَابٌ فَخُذُوهُ مِنْهَا فَانْطَلَقْنَا تَعَادَى بِنَا خَيْلُنَا فَإِذَا نَحْنُ بِالْمَرْأَةِ فَقُلْنَا أَخْرِجِي الْكِتَابَ فَقَالَتْ مَا مَعِي كِتَابٌ فَقُلْنَا لَتُخْرِجِنَّ الْكِتَابَ أَوْ لَتُلْقِيَنَّ الثِّيَابَ فَأَخْرَجَتْهُ مِنْ عِقَاصِهَا فَأَتَيْنَا بِهِ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا فِيهِ مِنْ حَاطِبِ بْنِ أَبِي بَلْتَعَةَ إِلَى نَاسٍ مِنْ الْمُشْرِكِينَ مِنْ أَهْلِ مَكَّةَ يُخْبِرُهُمْ بِبَعْضِ أَمْرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا حَاطِبُ مَا هَذَا قَالَ لَا تَعْجَلْ عَلَيَّ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي كُنْتُ امْرَأً مُلْصَقًا فِي قُرَيْشٍ قَالَ سُفْيَانُ كَانَ حَلِيفًا لَهُمْ وَلَمْ يَكُنْ مِنْ أَنْفُسِهَا أَكَانَ مِمَّنْ كَانَ مَعَكَ مِنْ الْمُهَاجِرِينَ لَهُمْ قَرَابَاتٌ يَحْمُونَ بِهَا أَهْلِيهِمْ فَأَحْبَبْتُ إِذْ فَاتَنِي ذَلِكَ مِنْ النَّسَبِ فِيهِمْ أَنْ أَتَّخِذَ فِيهِمْ يَدًا يَحْمُونَ بِهَا قَرَابَتِي وَلَمْ أَفْعَلْهُ كُفْرًا وَلَا ارْتِدَادًا عَنْ دِينِي وَلَا رِضًا بِالْكُفْرِ بَعْدَ الْإِسْلَامِ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَدَقَ فَقَالَ عُمَرُ دَعْنِي يَا رَسُولَ اللَّهِ أَضْرِبْ عُنُقَ هَذَا الْمُنَافِقِ فَقَالَ إِنَّهُ قَدْ شَهِدَ بَدْرًا وَمَا يُدْرِيكَ لَعَلَّ اللَّهَ اطَّلَعَ عَلَى أَهْلِ بَدْرٍ فَقَالَ اعْمَلُوا مَا شِئْتُمْ فَقَدْ غَفَرْتُ لَكُمْ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَتَّخِذُوا عَدُوِّي وَعَدُوَّكُمْ أَوْلِيَاءَ } وَلَيْسَ فِي حَدِيثِ أَبِي بَكْرٍ وَزُهَيْرٍ ذِكْرُ الْآيَةِ وَجَعَلَهَا إِسْحَقُ فِي رِوَايَتِهِ مِنْ تِلَاوَةِ سُفْيَانَ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ ح و حَدَّثَنَا رِفَاعَةُ بْنُ الْهَيْثَمِ الْوَاسِطِيُّ حَدَّثَنَا خَالِدٌ يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ اللَّهِ كُلُّهُمْ عَنْ حُصَيْنٍ عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ السُّلَمِيِّ عَنْ عَلِيٍّ قَالَ بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبَا مَرْثَدٍ الْغَنَوِيَّ وَالزُّبَيْرَ بْنَ الْعَوَّامِ وَكُلُّنَا فَارِسٌ فَقَالَ انْطَلِقُوا حَتَّى تَأْتُوا رَوْضَةَ خَاخٍ فَإِنَّ بِهَا امْرَأَةً مِنْ الْمُشْرِكِينَ مَعَهَا كِتَابٌ مِنْ حَاطِبٍ إِلَى الْمُشْرِكِينَ فَذَكَرَ بِمَعْنَى حَدِيثِ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي رَافِعٍ عَنْ عَلِيٍّ
An gaya mana [Abu Bakr bin Abu Syaibah], [Amru An Naqid], [Zuhair bin Harb], [Ishaq bin Ibrahim] da [Ibn Abu 'Umar] wannan lafazh na 'Amru ne. [Ishaq] ya ce; Ya sanar da mu, yayin da wasu ke cewa; Ya gaya mana [Sufyan bin 'Uyainah] daga [Amru] daga [Al Hasan bin Muhammad]; Ya ba ni labari [Ubaidullah bin Abu Rafi'] wato marubuci Ali ya ce; Na ji [Ali] yana cewa; "Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam ya taɓa ba ni aiki, Zubair, da Miqdad. Kafin ya tafi, Manzon Allah ya ce: 'Je ka lambun Khakh kuma ga wata mace tana ɗauke da wasiƙa. To, ka karɓi wasiƙar daga gare ta!' Mun ce masa yayin da muke ba da wa'adi; 'Ka cire wasiƙar ko kuma mu yi maka tsirara da ƙarfi.' Don haka sai ya ciro wasikar daga bayan bulon gashin kansa. Sai muka kai wasikar zuwa ga Manzon Allah Sallallahu Alaihi Wasallama aka rubuta a cikinta cewa: 'Daga Hathib bin Abu Balta'ah zuwa ga kafiran Quraishawa a Makkah dangane da al'amura da dama na Manzon Allah Sallallahu Alaihi Wasallama. Manzon Allah ya tambaya; 'Sannu Hathib, menene wannan?' Hathib ya amsa; 'Ya Manzon Allah, kada ka yi gaggawar fushi da ni! A gaskiya ma, na saba da kafiran Qurayshy a Makka (Abu Sufyan ya ce; 'Hathib abokin kafiran Qurayshy ne, amma shi da kansa ba Qurayshy ba ne). Na kuma taɓa shiga cikin hijira tare da kai, ina barin iyalina a birnin Makkah inda 'yan uwansu ke kula da su. Lokacin da 'yan uwansu ba sa nan, ina son garanti daga gare su don kare iyalina. Tabbas, ban yi haka ba saboda ni kafiri ne ko kuma na yi ridda daga addinina. Domin, komai ya faru, ba na son zama kafiri bayan na musulunta.' Da jin bayanin Hathib kai tsaye, Manzon Allah ya ce: 'Ka yi gaskiya, Hathib.' Ba zato ba tsammani Umar bin Khaththab ya ce: 'Ya Manzon Allah, ka bar ni in yanke wuyan wannan munafiki!' Manzon Allah (SAW) ya ce: 'Ya Umar, shin ka san cewa Hathib shi ma ya halarci yakin Badar? Shin ba ka san cewa Allah ya sauƙaƙa wa waɗanda suka halarci yakin Badar ba, ya ce: 'Don Allah ka yi duk abin da kake so, na gafarta maka!' Sai Allah Subhanahu Wa Ta'ala ya saukar da wata aya da ke cewa: 'Ya ku waɗanda suka yi imani, kada ku sanya maƙiyana da maƙiyanku abokai na aminci.' (A1 Mumlahanah (60): 1). Ishaq ya haɗa wannan ayar a tarihinsa bisa ga qiratin Abu Sufyan. Ya gaya mana [Abu Bakr bin Abu Syaibah]; Ya gaya mana [Muhammad bin Fudhail]; Haka nan an ruwaito daga wata hanya, Kuma ya gaya mana [Ishaq bin Ibrahim]; Ya sanar da mu [Abdullah bin Idris]; Haka nan an ruwaito daga wata hanya, Kuma ya gaya mana [Rifa'ah bin Al Haitsam Al Wasithi]; Ya gaya mana [Khalid] wato Ibn Abdullah dukkansu daga [Hushain] daga [Sa'ad bin 'Ubadah] daga [Abu 'Abdur Rahman As Sulami] daga [Ali] ya ce; Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam ya taɓa tura ni, Abu Martsad Al Ghanawi da Zubair bin Awwam don in hau doki. Kafin ya tafi, Manzon Allah ya ce: 'Ku je gonar Khakh kuma akwai wata mata daga cikin mushirikai wadda ta kawo muku wasiƙa daga Hathib zuwa ga mushirikai... -Bugu da ƙari, kamar yadda yake a cikin Hadisin wanda yake daidai da Hadisin Ubaidullah bin Abu Rafi' daga Ali.
Imam Muslim : 4551
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ أَنَّ عَبْدًا لِحَاطِبٍ جَاءَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَشْكُو حَاطِبًا فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَيَدْخُلَنَّ حَاطِبٌ النَّارَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَذَبْتَ لَا يَدْخُلُهَا فَإِنَّهُ شَهِدَ بَدْرًا وَالْحُدَيْبِيَةَ
Ya gaya mana [Qutaibah bin Sa'id]; Ya gaya mana [Laits]; Haka nan an ruwaito daga wata hanya, Kuma ya gaya mana [Muhammad bin Rumh]; An ruwaito mana [Laits] daga [Abu Az Zubair] daga [Jabir] cewa wani bawan Hathib ya zo wurin Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam yana korafi game da halayen Hathib ya ce: "Ya Manzon Allah, Hathib tabbas zai je wuta." Sai Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam ya ce: "Ka yi ƙarya, ba zai je wuta ba, domin ya halarci yaƙin Badar da yarjejeniyar Hudaibiyah."
Imam Muslim : 4552
حَدَّثَنِي هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ قَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُ أَخْبَرَتْنِي أُمُّ مُبَشِّرٍ أَنَّهَا سَمِعَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ عِنْدَ حَفْصَةَ لَا يَدْخُلُ النَّارَ إِنْ شَاءَ اللَّهُ مِنْ أَصْحَابِ الشَّجَرَةِ أَحَدٌ الَّذِينَ بَايَعُوا تَحْتَهَا قَالَتْ بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ فَانْتَهَرَهَا فَقَالَتْ حَفْصَةُ { وَإِنْ مِنْكُمْ إِلَّا وَارِدُهَا } فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { ثُمَّ نُنَجِّي الَّذِينَ اتَّقَوْا وَنَذَرُ الظَّالِمِينَ فِيهَا جِثِيًّا }
Ya gaya min [Harun bin Abdullah]; An gaya mana [Hajjaj bin Muhammad] ya ce; [Ibn Juraij] ya ce; An ruwaito mini [Abu Az Zubair] cewa na ji [Jabir bin Abdullah] yana cewa; An ruwaito mini [Umm Mubasysyir] cewa ya ji Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam yana cewa a gidan Hafshah: "Insha Allah, babu wanda zai shiga cikin yin mubaya'a a ƙarƙashin bishiyar da zai shiga wuta." Hafshah ta ce; "Shin hakan gaskiya ne, ya Manzon Allah?" Manzon Allah ya tsawatar wa Hafshah da faɗin haka. Sai Hafshah ta karanta ayar da ta ce; "Babu ɗayanku sai wanda zai shiga wannan wuta." (Maryam (19): 71). Sai Manzon Allah ya ce: "Shin Allah Suhhanahu wa Ta'ala bai ce: 'Sannan za mu ceci mutanen kirki mu bar azzalumai a wuta suna durƙusawa?" (Maryam (19): 72).
Imam Muslim : 4553
حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ الْأَشْعَرِيُّ وَأَبُو كُرَيْبٍ جَمِيعًا عَنْ أَبِي أُسَامَةَ قَالَ أَبُو عَامِرٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ حَدَّثَنَا بُرَيْدٌ عَنْ جَدِّهِ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ كُنْتُ عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ نَازِلٌ بِالْجِعْرَانَةِ بَيْنَ مَكَّةَ وَالْمَدِينَةِ وَمَعَهُ بِلَالٌ فَأَتَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلٌ أَعْرَابِيٌّ فَقَالَ أَلَا تُنْجِزُ لِي يَا مُحَمَّدُ مَا وَعَدْتَنِي فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَبْشِرْ فَقَالَ لَهُ الْأَعْرَابِيُّ أَكْثَرْتَ عَلَيَّ مِنْ أَبْشِرْ فَأَقْبَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى أَبِي مُوسَى وَبِلَالٍ كَهَيْئَةِ الْغَضْبَانِ فَقَالَ إِنَّ هَذَا قَدْ رَدَّ الْبُشْرَى فَاقْبَلَا أَنْتُمَا فَقَالَا قَبِلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ ثُمَّ دَعَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِقَدَحٍ فِيهِ مَاءٌ فَغَسَلَ يَدَيْهِ وَوَجْهَهُ فِيهِ وَمَجَّ فِيهِ ثُمَّ قَالَ اشْرَبَا مِنْهُ وَأَفْرِغَا عَلَى وُجُوهِكُمَا وَنُحُورِكُمَا وَأَبْشِرَا فَأَخَذَا الْقَدَحَ فَفَعَلَا مَا أَمَرَهُمَا بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَنَادَتْهُمَا أُمُّ سَلَمَةَ مِنْ وَرَاءِ السِّتْرِ أَفْضِلَا لِأُمِّكُمَا مِمَّا فِي إِنَائِكُمَا فَأَفْضَلَا لَهَا مِنْهُ طَائِفَةً
An gaya mana [Abu 'Amir Al Asy'ari] da [Abu Kuraib] duk [Abu Usamah] sun ce; [Abu 'Amir] ya gaya mana [Abu Usamah]; Bayan ya gaya mana [Buraid] daga [Kakansa Abu Burdah] daga [Abu Musa] ya ce; "Na taɓa kasancewa a gefen Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam lokacin da yake zaune tare da Bilal a Ji'ranah, wanda yanki ne tsakanin Makka da Madina. Ba da daɗewa ba, wani Balaraben ƙauye ya zo ya haɗu da Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam ya ce: 'Ya Muhammadu, me ya sa ba ka cika abin da ka yi mini alkawari ba?' Sai Manzon Allah ya ce wa Balaraben ƙauye: 'Akwai albishir a gare ka.' Amma Balaraben ya ce wa Manzon Allah; 'Kullum kana cewa da ni; 'Akwai albishir a gare ka.' Sai Manzon Allah ya juya daga gare shi ya fuskanci Abu Musa da Bilal da halin mutum mai fushi ya ce: 'A bayyane yake Larabawan ƙauyen sun ƙi bisharata. Ya fi kyau idan ka fuskanci hakan.' Abokan biyu suka amsa; 'Mun yarda, ya Manzon Allah!' Bayan haka Annabi ya nemi gilashin ruwa. Sannan ya wanke hannunsa da fuskarsa da ruwan. Sannan ya tofa a cikin ruwan ya ce wa Abu Musa da Bilal: 'Ku sha wannan ruwan, ya Aba Musa da Bilal! Bayan haka, ku zuba ruwan don ku wanke fuska da wuya. Sannan ku isar da bisharar Musulunci ga mutumin!' Dukansu suka ɗauki gilashin suka aiwatar da abin da Manzon Allah ya umarce su da yi nan da nan. Ba da daɗewa ba, Umm Salamah, matar Annabi, ta kira Abu Musa da Bilal daga bayan labule; 'Ya Bilal da Abu Musa, ku bar mini ruwa (mahaifiyarku)!' Daga ƙarshe suka bar ruwan zuwa ga Umm Salamah.
Imam Muslim : 4554
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بَرَّادٍ أَبُو عَامِرٍ الْأَشْعَرِيُّ وَأَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ وَاللَّفْظُ لِأَبِي عَامِرٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ بُرَيْدٍ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ لَمَّا فَرَغَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ حُنَيْنٍ بَعَثَ أَبَا عَامِرٍ عَلَى جَيْشٍ إِلَى أَوْطَاسٍ فَلَقِيَ دُرَيْدَ بْنَ الصِّمَّةِ فَقُتِلَ دُرَيْدٌ وَهَزَمَ اللَّهُ أَصْحَابَهُ فَقَالَ أَبُو مُوسَى وَبَعَثَنِي مَعَ أَبِي عَامِرٍ قَالَ فَرُمِيَ أَبُو عَامِرٍ فِي رُكْبَتِهِ رَمَاهُ رَجُلٌ مِنْ بَنِي جُشَمٍ بِسَهْمٍ فَأَثْبَتَهُ فِي رُكْبَتِهِ فَانْتَهَيْتُ إِلَيْهِ فَقُلْتُ يَا عَمِّ مَنْ رَمَاكَ فَأَشَارَ أَبُو عَامِرٍ إِلَى أَبِي مُوسَى فَقَالَ إِنَّ ذَاكَ قَاتِلِي تَرَاهُ ذَلِكَ الَّذِي رَمَانِي قَالَ أَبُو مُوسَى فَقَصَدْتُ لَهُ فَاعْتَمَدْتُهُ فَلَحِقْتُهُ فَلَمَّا رَآنِي وَلَّى عَنِّي ذَاهِبًا فَاتَّبَعْتُهُ وَجَعَلْتُ أَقُولُ لَهُ أَلَا تَسْتَحْيِي أَلَسْتَ عَرَبِيًّا أَلَا تَثْبُتُ فَكَفَّ فَالْتَقَيْتُ أَنَا وَهُوَ فَاخْتَلَفْنَا أَنَا وَهُوَ ضَرْبَتَيْنِ فَضَرَبْتُهُ بِالسَّيْفِ فَقَتَلْتُهُ ثُمَّ رَجَعْتُ إِلَى أَبِي عَامِرٍ فَقُلْتُ إِنَّ اللَّهَ قَدْ قَتَلَ صَاحِبَكَ قَالَ فَانْزِعْ هَذَا السَّهْمَ فَنَزَعْتُهُ فَنَزَا مِنْهُ الْمَاءُ فَقَالَ يَا ابْنَ أَخِي انْطَلِقْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَقْرِئْهُ مِنِّي السَّلَامَ وَقُلْ لَهُ يَقُولُ لَكَ أَبُو عَامِرٍ اسْتَغْفِرْ لِي قَالَ وَاسْتَعْمَلَنِي أَبُو عَامِرٍ عَلَى النَّاسِ وَمَكَثَ يَسِيرًا ثُمَّ إِنَّهُ مَاتَ فَلَمَّا رَجَعْتُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَخَلْتُ عَلَيْهِ وَهُوَ فِي بَيْتٍ عَلَى سَرِيرٍ مُرْمَلٍ وَعَلَيْهِ فِرَاشٌ وَقَدْ أَثَّرَ رِمَالُ السَّرِيرِ بِظَهْرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَجَنْبَيْهِ فَأَخْبَرْتُهُ بِخَبَرِنَا وَخَبَرِ أَبِي عَامِرٍ وَقُلْتُ لَهُ قَالَ قُلْ لَهُ يَسْتَغْفِرْ لِي فَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَاءٍ فَتَوَضَّأَ مِنْهُ ثُمَّ رَفَعَ يَدَيْهِ ثُمَّ قَالَ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِعُبَيْدٍ أَبِي عَامِرٍ حَتَّى رَأَيْتُ بَيَاضَ إِبْطَيْهِ ثُمَّ قَالَ اللَّهُمَّ اجْعَلْهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَوْقَ كَثِيرٍ مِنْ خَلْقِكَ أَوْ مِنْ النَّاسِ فَقُلْتُ وَلِي يَا رَسُولَ اللَّهِ فَاسْتَغْفِرْ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ قَيْسٍ ذَنْبَهُ وَأَدْخِلْهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مُدْخَلًا كَرِيمًا قَالَ أَبُو بُرْدَةَ إِحَدَاهُمَا لِأَبِي عَامِرٍ وَالْأُخْرَى لِأَبِي مُوسَى
Bayan ya gaya mana ['Abdullah bin Barrad Abu 'Amir Al Asy'ari] da [Abu Kuraib Muhammad bin Al A'laa] wannan lafazh na Abu 'Amir ne, sai ya ce; Bayan ya gaya mana [Abu Usamah] daga [Buraid] daga [Abu Burdah] daga [mahaifinsa] sai ya ce; "Bayan yakin Hunain, Manzon Allah (Sallallahu Alaihi Wasallam) ya tura Abu Amir ya jagoranci rundunar Musulmi zuwa Authas. Sai Abu Amir ya kai hari ga Duraid bin Ash-Shimmah har sai da aka kashe Duraid a yakin kuma Allah ya halaka maƙiyansa." Abu Musa ya ce; 'Rasulullah sallallahu alaihi wasallam ya taɓa aiko ni da Abu Amir zuwa filin daga. Wata rana, kibiya ta buge Abu Amir har ta buge masa gwiwa. Wani mutum daga Bani Jusyam ya nuface shi ya buge masa gwiwa. Sai na kusance shi na tambaye shi; 'Kawu, wa ke kai hari gare ka?' Abu Amir ya yi wa Abu Musa alama; 'Maƙiyin da kake gani a can ne ya kai hari gare ni.' Sai na bi mutumin har sai da na same shi. Da mutumin ya gan ni, sai ya gudu. Amma na ci gaba da bin sa, sai na ce masa; 'Ba ka jin kunyar guje mini ba? Ba kai Balarabe ba ne? Ka tsaya mu yi yaƙi! 'Ba da daɗewa ba mutumin ya tsaya, na yi yaƙi da shi. Bayan na kai hari sau biyu, na sami nasarar kashe shi da takobina. Bayan haka na koma wurin Abu Amir, na ce; 'Ya kawu, hakika Allah ya kashe wanda ya kai hari ga kawu.' Abu Amir ya ce; 'Ya Abdullah (sunan Abu Musa na gaske), ka cire wannan kibiyar!' Sai na cire kibiyar da ta makale a gwiwar Abu Amir har sai da jini ya ci gaba da zuba daga gwiwarsa. Abu Amir ya ce; 'Ya ɗan'uwana, ka je wurin Manzon Allah ka isar masa da gaisuwata ka ce masa; 'Abu Amir ya shawarce ka ka yi masa addu'a.' Abu Musa ya ce; 'Bayan haka Abu Amir ya ba ni aiki na maye gurbinsa a matsayin jagoran rundunar Musulmi. Ba da daɗewa ba, Abu Amir ya mutu.' Bayan na koma Madina, nan da nan na haɗu da Annabi a gidansa. A lokacin yana kan gadon ƙasa da aka lulluɓe da tabarma, yayin da ƙura da yashi suka makale a bayansa da cikinsa. Sai na gaya masa labarin rundunar Musulmi da labarin Abu Amir. Sai na ce; 'Abu Amir ya shawarci Rasulullah da ya yarda ya yi masa addu'a.' Sai Rasulullah sallallahu alaihi wasallam ya nemi ruwa sannan nan take ya yi alwala. Bayan haka sai ya ɗaga hannuwansa yana addu'a: 'Ya Allah, ka gafarta wa Ubaid da Abu Amir!' (Na ga fararen hammata na Rasulullah lokacin da ya ɗaga hannunsa). Sai ya yi addu'a: 'Ya Allah, ka sanya Abu Amir, a ranar Alkiyama, a sama da yawancin halittunka!' Na ce wa Rasulullah; 'Ya Manzon Allah, ka roƙe ni ma gafara!' Sai Manzon Allah ya yi addu'a: 'Ya Allah, ka gafarta zunuban Abdullah bin Qais (sunan Abu Musa na ainihi) ka shigar da shi wurin ɗaukaka a Ranar Alkiyama!' Abu Burdah ya ce; 'Sallar farko ta Abu Amir ce kuma addu'a ta gaba ta Abu Musa ce.'
Imam Muslim : 4555
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ حَدَّثَنَا بُرَيْدٌ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي لَأَعْرِفُ أَصْوَاتَ رُفْقَةِ الْأَشْعَرِيِّينَ بِالْقُرْآنِ حِينَ يَدْخُلُونَ بِاللَّيْلِ وَأَعْرِفُ مَنَازِلَهُمْ مِنْ أَصْوَاتِهِمْ بِالْقُرْآنِ بِاللَّيْلِ وَإِنْ كُنْتُ لَمْ أَرَ مَنَازِلَهُمْ حِينَ نَزَلُوا بِالنَّهَارِ وَمِنْهُمْ حَكِيمٌ إِذَا لَقِيَ الْخَيْلَ أَوْ قَالَ الْعَدُوَّ قَالَ لَهُمْ إِنَّ أَصْحَابِي يَأْمُرُونَكُمْ أَنْ تَنْظُرُوهُمْ
Ya gaya mana [Abu Kuraib Muhammad bin Al Allaa] Ya gaya mana [Abu Usamah] Ya gaya mana [Buraid] daga [Abu Burdah] daga [Abu Musa] ya ce; Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam ya ce: 'Hakika, ina gane sautin Asy'ariyyin suna karanta Alqur'ani lokacin da suka shiga yamma. Kuma na gane gidajensu da sautin muryarsu lokacin da suke karanta Alqur'ani da daddare, duk da cewa ban taɓa ganin gidajensu da rana ba lokacin da suke gida. Daga cikinsu akwai Hakim wanda lokacin da ya haɗu da rundunar abokan gaba ya ce; "Hakika, abokaina sun gaya muku ku fuskanci su."
Imam Muslim : 4556
حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ الْأَشْعَرِيُّ وَأَبُو كُرَيْبٍ جَمِيعًا عَنْ أَبِي أُسَامَةَ قَالَ أَبُو عَامِرٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ حَدَّثَنِي بُرَيْدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ جَدِّهِ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الْأَشْعَرِيِّينَ إِذَا أَرْمَلُوا فِي الْغَزْوِ أَوْ قَلَّ طَعَامُ عِيَالِهِمْ بِالْمَدِينَةِ جَمَعُوا مَا كَانَ عِنْدَهُمْ فِي ثَوْبٍ وَاحِدٍ ثُمَّ اقْتَسَمُوهُ بَيْنَهُمْ فِي إِنَاءٍ وَاحِدٍ بِالسَّوِيَّةِ فَهُمْ مِنِّي وَأَنَا مِنْهُمْ
Bayan ya gaya mana [Abu Amir Al Asy'ari] da [Abu Kuraib] komai daga [Abu Usamah], [Abu Amir] ya ce; Ya gaya mana [Abu Usamah] Ya gaya min [Buraid bin Abdullah Abu Burdah] daga [Kakansa, Abu Burdah] daga [Abu Musa] ya ce; Manzon Allah (Sallallahu Alaihi Wasallam) ya ce: 'Hakika, Asy'ariyyin idan kayansu suka ƙare a yaƙi ko kuma babu abinci ga iyalansu a Madina, sai su tattara sauran kayan da abinci a cikin kyalle ɗaya. Sannan suka raba abincin a tsakaninsu a cikin akwati ɗaya daidai gwargwado. Su ne ƙungiyata kuma ni ne ƙungiyarsu.'"
Imam Muslim : 4557
حَدَّثَنِي عَبَّاسُ بْنُ عَبْدِ الْعَظِيمِ الْعَنْبَرِيُّ وَأَحْمَدُ بْنُ جَعْفَرٍ الْمَعْقِرِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا النَّضْرُ وَهُوَ ابْنُ مُحَمَّدٍ الْيَمَامِيُّ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ حَدَّثَنَا أَبُو زُمَيْلٍ حَدَّثَنِي ابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ كَانَ الْمُسْلِمُونَ لَا يَنْظُرُونَ إِلَى أَبِي سُفْيَانَ وَلَا يُقَاعِدُونَهُ فَقَالَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ ثَلَاثٌ أَعْطِنِيهِنَّ قَالَ نَعَمْ قَالَ عِنْدِي أَحْسَنُ الْعَرَبِ وَأَجْمَلُهُ أُمُّ حَبِيبَةَ بِنْتُ أَبِي سُفْيَانَ أُزَوِّجُكَهَا قَالَ نَعَمْ قَالَ وَمُعَاوِيَةُ تَجْعَلُهُ كَاتِبًا بَيْنَ يَدَيْكَ قَالَ نَعَمْ قَالَ وَتُؤَمِّرُنِي حَتَّى أُقَاتِلَ الْكُفَّارَ كَمَا كُنْتُ أُقَاتِلُ الْمُسْلِمِينَ قَالَ نَعَمْ قَالَ أَبُو زُمَيْلٍ وَلَوْلَا أَنَّهُ طَلَبَ ذَلِكَ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا أَعْطَاهُ ذَلِكَ لِأَنَّهُ لَمْ يَكُنْ يُسْأَلُ شَيْئًا إِلَّا قَالَ نَعَمْ
An gaya min cewa [Abbas bin Abdul Adhim Al Anbari] da [Ahmad bin Ja'far Al Ma'qiri] duk sun ce; Ya gaya mana [An Nadhr] wato Ibn Muhammad Al Yamami Has ya gaya mana [Ikrimah] Ya gaya mana [Abu Zumail] Ya gaya min [Ibn Abbas] ya ce; 'A da, Musulmai ba sa girmama kuma ba sa ba wa Abu Sufyan matsayin da ya cancanta. Saboda haka, wata rana (Abu Sufyan) ya ce wa Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam; 'Ya Manzon Allah, ka biya min buƙatu uku!' Manzon Allah ya amsa: 'Eh.' Abu Sufyan ya ci gaba da tattaunawarsa; 'Na farko, ina da 'ya mafi kyau kuma mafi kyau a Larabawa, wato Umm Habibah. Ina so in aure ka da ita.' Manzon Allah ya amsa: 'Eh.' 'Na biyu,' Abu Sufyan ya ci gaba; 'Ina fatan za ka sanya Mu'awiyah bin Abu Sufyan ya zama marubuciyarka wanda koyaushe yake tare da kai.' Manzon Allah ya amsa: 'Eh.' Abu Sufyan ya kawo ƙarshen buƙatarsa; 'Na uku, ina fatan za ka ba ni damar yin yaƙi a fagen yaƙi da kafirai, kamar yadda ya faru a da - kafin in musulunta - na yi yaƙi da Musulmai.' Annabi ya amsa: 'Eh.' Abu Zumail ya ce; 'Da ace Abu Sufyan bai roƙi Annabi wannan ba, to da Annabi ba zai bayar ba. Domin kuwa, bayan haka, Annabi bai taɓa amsa sai 'eh' idan aka tambaye shi game da wani abu ba.'
Imam Muslim : 4558
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بَرَّادٍ الْأَشْعَرِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ الْهَمْدَانِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ حَدَّثَنِي بُرَيْدٌ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ بَلَغَنَا مَخْرَجُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَنَحْنُ بِالْيَمَنِ فَخَرَجْنَا مُهَاجِرِينَ إِلَيْهِ أَنَا وَأَخَوَانِ لِي أَنَا أَصْغَرُهُمَا أَحَدُهُمَا أَبُو بُرْدَةَ وَالْآخَرُ أَبُو رُهْمٍ إِمَّا قَالَ بِضْعًا وَإِمَّا قَالَ ثَلَاثَةً وَخَمْسِينَ أَوْ اثْنَيْنِ وَخَمْسِينَ رَجُلًا مِنْ قَوْمِي قَالَ فَرَكِبْنَا سَفِينَةً فَأَلْقَتْنَا سَفِينَتُنَا إِلَى النَّجَاشِيِّ بِالْحَبَشَةِ فَوَافَقْنَا جَعْفَرَ بْنَ أَبِي طَالِبٍ وَأَصْحَابَهُ عِنْدَهُ فَقَالَ جَعْفَرٌ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَنَا هَاهُنَا وَأَمَرَنَا بِالْإِقَامَةِ فَأَقِيمُوا مَعَنَا فَأَقَمْنَا مَعَهُ حَتَّى قَدِمْنَا جَمِيعًا قَالَ فَوَافَقْنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ افْتَتَحَ خَيْبَرَ فَأَسْهَمَ لَنَا أَوْ قَالَ أَعْطَانَا مِنْهَا وَمَا قَسَمَ لِأَحَدٍ غَابَ عَنْ فَتْحِ خَيْبَرَ مِنْهَا شَيْئًا إِلَّا لِمَنْ شَهِدَ مَعَهُ إِلَّا لِأَصْحَابِ سَفِينَتِنَا مَعَ جَعْفَرٍ وَأَصْحَابِهِ قَسَمَ لَهُمْ مَعَهُمْ قَالَ فَكَانَ نَاسٌ مِنْ النَّاسِ يَقُولُونَ لَنَا يَعْنِي لِأَهْلِ السَّفِينَةِ نَحْنُ سَبَقْنَاكُمْ بِالْهِجْرَةِ قَالَ فَدَخَلَتْ أَسْمَاءُ بِنْتُ عُمَيْسٍ وَهِيَ مِمَّنْ قَدِمَ مَعَنَا عَلَى حَفْصَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ زَائِرَةً وَقَدْ كَانَتْ هَاجَرَتْ إِلَى النَّجَاشِيِّ فِيمَنْ هَاجَرَ إِلَيْهِ فَدَخَلَ عُمَرُ عَلَى حَفْصَةَ وَأَسْمَاءُ عِنْدَهَا فَقَالَ عُمَرُ حِينَ رَأَى أَسْمَاءَ مَنْ هَذِهِ قَالَتْ أَسْمَاءُ بِنْتُ عُمَيْسٍ قَالَ عُمَرُ الْحَبَشِيَّةُ هَذِهِ الْبَحْرِيَّةُ هَذِهِ فَقَالَتْ أَسْمَاءُ نَعَمْ فَقَالَ عُمَرُ سَبَقْنَاكُمْ بِالْهِجْرَةِ فَنَحْنُ أَحَقُّ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْكُمْ فَغَضِبَتْ وَقَالَتْ كَلِمَةً كَذَبْتَ يَا عُمَرُ كَلَّا وَاللَّهِ كُنْتُمْ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُطْعِمُ جَائِعَكُمْ وَيَعِظُ جَاهِلَكُمْ وَكُنَّا فِي دَارِ أَوْ فِي أَرْضِ الْبُعَدَاءِ الْبُغَضَاءِ فِي الْحَبَشَةِ وَذَلِكَ فِي اللَّهِ وَفِي رَسُولِهِ وَايْمُ اللَّهِ لَا أَطْعَمُ طَعَامًا وَلَا أَشْرَبُ شَرَابًا حَتَّى أَذْكُرَ مَا قُلْتَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَنَحْنُ كُنَّا نُؤْذَى وَنُخَافُ وَسَأَذْكُرُ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَسْأَلُهُ وَ وَاللَّهِ لَا أَكْذِبُ وَلَا أَزِيغُ وَلَا أَزِيدُ عَلَى ذَلِكَ قَالَ فَلَمَّا جَاءَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ يَا نَبِيَّ اللَّهِ إِنَّ عُمَرَ قَالَ كَذَا وَكَذَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ بِأَحَقَّ بِي مِنْكُمْ وَلَهُ وَلِأَصْحَابِهِ هِجْرَةٌ وَاحِدَةٌ وَلَكُمْ أَنْتُمْ أَهْلَ السَّفِينَةِ هِجْرَتَانِ قَالَتْ فَلَقَدْ رَأَيْتُ أَبَا مُوسَى وَأَصْحَابَ السَّفِينَةِ يَأْتُونِي أَرْسَالًا يَسْأَلُونِي عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ مَا مِنْ الدُّنْيَا شَيْءٌ هُمْ بِهِ أَفْرَحُ وَلَا أَعْظَمُ فِي أَنْفُسِهِمْ مِمَّا قَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو بُرْدَةَ فَقَالَتْ أَسْمَاءُ فَلَقَدْ رَأَيْتُ أَبَا مُوسَى وَإِنَّهُ لَيَسْتَعِيدُ هَذَا الْحَدِيثَ مِنِّي
An gaya mana cewa [Abdullah bin Barrad Al Asy'ari] da [Muhammad bin Al Allaa Al Hamdani] duk sun ce; Ya gaya mana [Abu Usamah] Ya gaya min [Buraid] daga [Abu Burdah] daga [Abu Musa] ya ce; "Lokacin da muke Yemen, mun sami bayanai game da manufar hijirar da Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam ya umarta, sannan muka tafi mu yi hijira zuwa wannan yankin (Habasyah). A lokacin mun ƙunshi kaina da 'yan'uwana biyu. Ni ne ƙarami, yayin da ɗaya daga cikin 'yan'uwana ake kira Abu Burdah ɗayan kuma ana kiransa Abu Ruhm." Abu Musa ya ce; "Sun ƙunshi mutane da yawa ko mutane hamsin da uku ko mutane hamsin da biyu daga irinmu." Abu Musa ya ce; "Mun yi tafiya har sai da jirgin ruwanmu ya ɗauke mu zuwa Sarki Najasyi a Habasyah. Sannan muka haɗu da Ja'far bin Abu Talib da tawagarsa a gefen Sarki Najasyi. Ja'far ya ce; 'Hakika, Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam ya aiko mu nan.'" Baya ga haka, ya kuma ce mana mu zauna a nan. Saboda haka, ku zauna tare da mu.' Abu Musa ya ce; 'Sannan muka zauna tare da Ja'afar har sai da muka zo duka.' Abu Musa ya ce; 'Duk mun haɗu da Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam lokacin da ya ci yaƙin Khaibar. Ya ba mu rabonmu na ganima. Bai ba da wani kaso na ganima ga duk wanda bai shiga yaƙin Khaibar ba, sai waɗanda suka yi yaƙi da shi da waɗanda suka shiga ƙungiyarmu tare da Ja'afar da abokansa.' Abu Musa ya ce; 'Akwai wasu mutane da suka gaya mana cewa sun shiga tafiyar ƙaura zuwa Habasyah; 'Mun zarce ku a batun ƙaura.' Abu Musa ya ce; 'Asma' bint Umais, wacce take cikin ƙungiyar jiragen ruwa tamu, ta taɓa ziyartar gidan Hafshah, matar Annabi sallallahu alaihi wasallam. Asma' ta taɓa yin ƙaura zuwa ga Sarki Najasyi.' Wani lokaci Umar bin Khaththab ya shiga gidan Hafshah, Asma' tana can. Da Umar ya ga Asma' a gidan, sai ya tambaya; 'Wacece wannan, Hafshah?' Hafshah ta amsa; 'Ita ce Asma' bintu Umais!' Umar ya sake tambaya; 'Shin ya taɓa yin ƙaura zuwa Habasyah ta hanyar jirgin ruwa? 'Asma' bintu Umais ta amsa; 'Eh, ni ma na ƙaura zuwa Habasyah.' Umar ya ci gaba da maganarsa; 'To, muna da haƙƙoƙi ga Manzon Allah fiye da kai.' Asma' ta fusata ta ce; 'Kana ƙarya, Ya Umar! Wallahi, ka raka hijirar Annabi sallallahu alaihi wasallam. Amma ya ciyar da waɗanda ke jin yunwa a cikinku kuma ya ba da shawara ga jahilai daga cikinku, yayin da muka yi ƙaura zuwa wata ƙasa mai nisa a Habasyah wadda take cike da ƙalubale saboda Allah da Manzonsa. Wallahi, ba zan ci ko sha ba har sai na ba da rahoton maganarka ga Annabi sallallahu alaihi wasallam. Domin muna jin cin mutunci da damuwa. Saboda haka, zan ba da rahoton wannan lamari ga Annabi sallallahu alaihi wasallam. Don Allah. Ba karya nake yi ba kuma ba na ƙirƙira abubuwa ba ne.' Abu Musa ya ce; 'Lokacin da Annabi sallallahu alaihi wasallam ya zo gidan Hafshah, Asma ta fuskanci shi nan take ta yi korafi game da matsalar da ke damunta; 'Ya Manzon Allah, Umar bin Khaththab ya faɗi haka da wancan.' Jin ƙarar Asma bin Umais, Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam ya ce: 'Kin sani, Asma, Umar ba mutum ba ne wanda ke da hakki fiye da ke a gare ni. Umar da sahabbansa suna samun lada ne kawai bayan sun yi hijira. A gefe guda kuma, waɗanda daga cikinku suka shiga hijra ta hanyar hawa jirgin ruwa za su sami lada ninki biyu na hijra.' Asma' bintu Umais ta ce; 'Bayan haka, na ga Abu Musa da sahabbai waɗanda suka kasance cikin hijira zuwa Habasha ta jirgin ruwa suna zuwa da yawa don su tambaye ni game da wannan hadisin.' A wannan duniyar babu wani abu da ya fi faranta musu rai da kuma ɗaga musu hankali da kuma abin da Manzon Allah ya faɗa musu.' Abu Burdah ya ce; 'Asma' ya ce; "Hakika, na ga Abu Musa kuma ya roƙe ni in sake maimaita hadisin."
Imam Muslim : 4559
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ قُرَّةَ عَنْ عَائِذِ بْنِ عَمْرٍو أَنَّ أَبَا سُفْيَانَ أَتَى عَلَى سَلْمَانَ وَصُهَيْبٍ وَبِلَالٍ فِي نَفَرٍ فَقَالُوا وَاللَّهِ مَا أَخَذَتْ سُيُوفُ اللَّهِ مِنْ عُنُقِ عَدُوِّ اللَّهِ مَأْخَذَهَا قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ أَتَقُولُونَ هَذَا لِشَيْخِ قُرَيْشٍ وَسَيِّدِهِمْ فَأَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخْبَرَهُ فَقَالَ يَا أَبَا بَكْرٍ لَعَلَّكَ أَغْضَبْتَهُمْ لَئِنْ كُنْتَ أَغْضَبْتَهُمْ لَقَدْ أَغْضَبْتَ رَبَّكَ فَأَتَاهُمْ أَبُو بَكْرٍ فَقَالَ يَا إِخْوَتَاهْ أَغْضَبْتُكُمْ قَالُوا لَا يَغْفِرُ اللَّهُ لَكَ يَا أَخِي
Ya gaya mana [Muhammad bin Hatim]; Ya gaya mana [Bahz]; [Hammad bin Salamah] daga [Thabit] daga [Mu'awiya bin Qurrah] daga [A'idz bin'Amru] ya gaya mana cewa Abu Sufyan ya taɓa zuwa wurin Salman, Shuhaib da Bilal a cikin gungun abokai. Bayan haka, suka ce wa Abu Sufyan; "Wallahi, takobin Allah ba ya yanke wuyan maƙiyin Allah." Da jin maganarsu, (Salman, Shuhaib da Bilal) Abu Bakr ya ce; "Me ya sa kake faɗin haka ga ɗaya daga cikin mutane da shugabannin Quraish, Salman, Shuhaib da Bilal. Sai Abu Bakr ya zo wurin Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam don ya gaya masa game da hakan. Amma, sai Manzon Allah ya ce: "Ya Abu Bakr, wataƙila kai da kanka ne ka fusata su. Idan ka fusata su, to yana nufin kai ma ka fusata Allahnka." Sai Abu Bakr ya je wurinsu ya tambaye su; 'Ya 'yan'uwana, shin na fusata ku?' Suka amsa; 'A'a' Allah Ya gafarta maka, ɗan'uwana, Abubakar.
Imam Muslim : 4560
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ وَأَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ وَاللَّفْظُ لِإِسْحَقَ قَالَا أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرٍو عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ فِينَا نَزَلَتْ { إِذْ هَمَّتْ طَائِفَتَانِ مِنْكُمْ أَنْ تَفْشَلَا وَاللَّهُ وَلِيُّهُمَا } بَنُو سَلِمَةَ وَبَنُو حَارِثَةَ وَمَا نُحِبُّ أَنَّهَا لَمْ تَنْزِلْ لِقَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ { وَاللَّهُ وَلِيُّهُمَا }
Ya gaya mana [Ishaq bin Ibrahim Al Hanzhali] da [Ahmad bin Abdah], wannan lafazh na Ishaq ne, dukansu biyu suka ce; Bayan ya ba mu labari [Sufyan] daga [Amru] daga [Jabir bin Abdullah] ya ce; "Akwai wata aya daga Alqur'ani da aka saukar game da mu, wato: 'Ku tuna lokacin da ƙungiyoyi biyu suka so su ja da baya saboda tsoro, duk da cewa Allah ne mataimakin waɗannan ƙungiyoyi biyu.' (Qs. Ali 'lmraan (2): 122) Dukansu su ne Bani Salimah da Bani Haritsah. Ba za mu yi farin ciki ba idan ba a saukar da wannan ayar ba, domin kalmar Allah tana cewa: "Ko da yake Allah ne mataimakin ƙungiyoyi biyu (QS. Ali-Imran 122).